Google This is a digital copy of a book that was preserved for generations on library shelves before it was carefully scanned by Google as part of a project to make the world's books discoverable online. It has survived long enough for the copyright to expire and the book to enter the public domain. A public domain book is one that was never subject to copyright or whose legal copyright term has expired. Whether a book is in the public domain may vary country to country. Public domain books are our gateways to the past, representing a wealth of history, culture and knowledge that's often difficult to discover. Marks, notations and other marginalia present in the original volume will appear in this file - a reminder of this book's long journey from the publisher to a library and finally to you. Usage guidelines Google is proud to partner with libraries to digitize public domain materials and make them widely accessible. Public domain books belong to the public and we are merely their custodians. Nevertheless, this work is expensive, so in order to keep providing this resource, we have taken steps to prevent abuse by commercial parties, including placing technical restrictions on automated querying. We also ask that you: * Make non-commercial use of the files We designed Google Book Search for use by individuals, and we request that you use these files for personal, non-commercial purposes. * Refrain from automated querying Do not send automated queries of any sort to Google's system: If you are conducting research on machine translation, optical character recognition or other areas where access to a large amount of text is helpful, please contact us. We encourage the use of public domain materials for these purposes and may be able to help. * Maintain attribution The Google watermark" you see on each file is essential for informing people about this project and helping them find additional materials through Google Book Search. Please do not remove it. * Keep it legal Whatever your use, remember that you are responsible for ensuring that what you are doing is legal. Do not assume that just because we believe a book is in the public domain for users in the United States, that the work is also in the public domain for users in other countries. Whether a book is still in copyright varies from country to country, and we can't offer guidance on whether any specific use of any specific book is allowed. Please do not assume that a book's appearance in Google Book Search means it can be used in any manner anywhere in the world. Copyright infringement liability can be quite severe. About Google Book Search Google's mission is to organize the world's information and to make it universally accessible and useful. Google Book Search helps readers discover the world's books while helping authors and publishers reach new audiences. You can search through the full text of this book on the web a[nttp: //books . google. com/] ui qne, Jacques l'&ul PATROLOGL/E CURSUS COMPLETUS, SEU BIBLIOTHECA UNIVERSALIS, INTEGRA, UNIFORMIS, COMMODA, OECONOMICA, ΛΙ SS. PATRUM, DOCTORUM SCRIPTORUMQUE ECCLESIASTICORUM $1IVE LATINORUM, SIVE GR/ECORUM, QUI AB ΑΥΟ APOSTOLICO AD TEMPORA CONCILII TRIDENTINI! (ANNO 1545) PRO LATINIS, ET CONCILII FLORENTINI (ANN. 1139) PRO GRELECIS FLORUERUNT : RECUSIO CHRONOLOGICA OMNIUM QUE EXSTITERE MONUMENTORUM CATHOLICAE TRADITIONIS PER QUINDECIM PRuMA ECCLESLE SAECULA ET AMPLIUS, B"XTA EDITIONES ACCURATIRIMAS, INTER δε CUMQUE NONNULLIS CODICIBUS MANUBCRIPTIG COLLATAS, PERQUAM DILIGEN TER CASTIGATA ; DISSERTATIONIRUS, COMMENTARIIS, VARIISQUE LECTIONIBUS CONTINENTER ILLUSTRATA; OMNIBUS OPERIBUS POST AMPLISSIMAS EDITIONES QUAE TRIBUS NOVISSIMIS S/CULIS DEBENTUR ARSOLUTAS DETECTIS, AUCTA ; INDICIBUS PARTICULARIBUS ANALYTICIS, 8INGULOS ΒΙΥΕ TOMOS SIVE AUCTORES ALICUJUS8 MOMENT! SUBSEQUENTI- BUS, DONATA ; CAPITULIS INTRA IPSUM TEXTUM RITE DISPOSITIS, NECNON ET TITULIS SINGULARUM PAGINAHUM MARGINEM SUPERIOREM DISTINGUENTIBUS SUBJECTAMQUE MATERIAM SIGNIFICANTIBUB, ADORNATA ; OPERIBUB CUN DUBIIS, TUM APOCRYPIIS, ALIQUA VERO AUCTORITATE ΙΝ ORDINE AD TRADITIONEM ECCLESIASTI- CAM POLLENTIBUS, AMPLIFICATA ; PUCERTIS ET AMPLIUS LOCUPLETATA INDICIBUS AUCTORUM SICUT ET OPERUM, ALPHABETICIS, CHRONOLOGCICIS, S8TATI- STICIS, STNTHETICIS, ANALYTICIS, ANALOGICIS, IN QUODQUE RELIGIONIS PUNCTUM, DOGMATICUM, MORALE, LITUR- GICUM, CANONICUM, DISCIPLINARE, HISTORICUM, ET CUNCTA ALIA SINE ULLA EXCEPTIONE; SED PRAESERTIM DUOBUS INDICIBUS 14MENSIS ET GENERALIBUS, ALTERO SCILICET HERUM, QUO CONSULTO, QUIDQUID NON SOLUM TALIS TALISVE PATER , VERUM ETIAM UNUSQUISOUE PATRUM, NE UNO QUIDEM OMISSO, JN QUODLIBET THEMA SCRIPSERIT, UNO INTUITU CONSPICIATUR ; ALTERO SCIUPTUILE SACILAE, 2x QUO LECTORI COMPERIRE SIT OBVIUM QUINAM PATRES ET IN QUIBUS OPEKUM SUORUM 1.0CI8 SINGULOS SINGULORUM LIBRORUM $. SCRIPTURA VERSUS, A PRIMO GENESEOS USQUE AD NOYISSIMUM APOCALYPSIS, COMMENTATI SINT : EDITIO. ACCURATISSIMA, CETERISQUE OMNIBUB FACILE ANTEPONENDA, $1 PERPENDANTUR CHARACTERUM NITIDITAS, CHART.E QUALITAS, INTEGRITAS TEXTUS, PERFECTIO CORRECTIONIS, OPERUM MECUSORUM TUM VARIETAS, TUM NUMERUS, FORMA VOLUMINUM PERQUAM COMMODA SIBIQUE IN TOTO PATROLOGLE DECURSU CONSTANTER $1MILIS, PRETI! EXIGUITAS, PRASERTIMQUE ISTA COLLECTIO, UNA, METIIODICA ET CHRONOLOGICA, SEXCENTORUM FRAGMENTORUM OPUSCULORUMQUE HACTENUS HIC ILLIC 8PARSORUM , PRIMUM AUTEM IN NOSTRA BIBLIOTHECA, EX OPERIDUS ET MSS. AD OMNES ATATES, LOCOS, LINGUAS FORMASQUE PERTINENTIBUS, COADUNATORUM, SERIES GRJECA PRIOR, IN QUA PRODEUNT PATRES, DOCTORES SCRIPTORESQUE ECCLESIE GRECE A S. BARNADBA AD PHOTIUM, AGCURANTE J.-P. MIGNE, Bibiiothecee Cleri universe, SIYE CURSUUM COMPLETORUM IN SINGULOS SCIENTLE ECCLESIASTICA RAMOS FDITORA. PATROLOGIA, AD INSTAR IPSIUS ECCLESIA, IN DUAS PARTES DIVIDITUR, ALIA NEMPE LATINA, ALIA GRACO-LATINA., LATINA, JAM PENITUS EXARATA, QUOAD PRIMAM SERIEM, VIGINTI-QUINQUE ET DUCENTIS VOLUMINIBUS MOLE SUA $TAT, MOXVE POST PERACTOS INDICES STABIT, AC QUINQUE- VIGINTI-CENTUM ET MILLE FRANCIS VENIT. GRAECA DUPLICI EDITIONE TYPIS MANDATA EST. PRIOR GRJECUM TEXTUM UNA CUM VERSIONE LATINA LATERALIS AMPLE- CTITUR , ET AD NOYEB ET CENTUM VYOLUMINA PERVENIT, SED SINE INDICIBUS ; POSTERIOR AUTEM HANC VERSIONEM TANTUM EXHIBET, IDEOQUE INTRA QUINQUE ET QUINQUAGINTA VOLUMINA RETINETUR ; UTRAQUE VIGESIMA QUABTA DIE DECEMDRIS 1860 OMNINO APPARUERAT. UNUNQUODQUE VOLUMEN GRAECO-LATINUM OCTO, UNUMQUODQUE MERE LATINUM QUINQUE FRANCIS SOLUMMODO EMITUR : UTROBIQUE VERO, UT PRETI! IIUJUS BENEFICIO FRUATUR εν- PTOR, COLLECTIONEM INTEGRAM 8IVE GRAECAM SIVE LATINAM, 226 vOLUMINIBUS PRO AMPI.IORI EDITIONE ET 272 PRO NINORI ABSQUE INDICIBUS CONSTANTEM, COMPARET NECESSE ERIT, SECUS ENIM CUJUSQUE YOLUMINIS AMPLI- TUDINEM NECNON RT DIFFICULTATES VARIA PRETIA /EQUABUNT. ATTAMEN, S81 QUIS EMAT INTEGRE ET SEORSIM COLLECTIONEM CRJECO-LATINAM, VEL EAMDEM EX GR/ECO LATINE VERSAM, TUM QUODQUE VOLUMEN PRO NOVEM VEL ΓΑΟ SEX FRANCIS OBTINEBIT. ISTE CONDITIONES SÉRIEBUS PATROLOGLE NONDUM EXCUÉSI$ APPLICANTUR. —ÓáÓ ERR PATROLOGIEE GILUECIE TOMUS LXIV. S. JOANNES CHRYSOSTOMUS, MELETIUS MONACHUS. n —— — mm RXCUDERATUR ET VENIT APUD J.-P. MIGNE EDITOREM, IN VIA DICTA D'AMBOISE, OLIM PROPE PORTAM LUTETLE PARISIORUM VULGO D'ENFER NOMINATAM, SEU PETIT-MONTROUGE, NUNC VERO INTRA MOENIA PARISINA. 1863 Εκ 2 AVIS IMPORTANT. UO | D'aprés une deslois providentielles qui régissent 1e monde, rarement les cuvres au-dessus de l'ordinaire ge font sans contradictions plus ou moins fortes et nombreuses. Les Ateliers Catholiques ne pouvaient guére échapper à ce M a cachet divin de leur utilité. Tantót on a nié leur existence ou teur importance; anth on a dit qu'ils étaient fermés b ou qu'ils allaient l'étre. Cependant ils poursuivent leur carrióre depuis 21 ans, et les productions qui en sortent deviennent de plus en plus graves et soignées : aussi paralt-il certain qu'à moins d'événements qu'aucune prudence [, bumaine ne saurait prévoir ni empécher, ces Ateliers ne se fermeront que quand la Biblio! du Clergé sera T. terminée en ses 2,000 volumes jn-i*. Le passé parait un sür garant de l'avenir, pour ce qu'il y a à espérerou à craindre. Cependant, parmi les calomnies auxquelles ils se sont trouvés en butte, il en est deux qui ont été conti- noellement répótées, parce qu'étant plus capitales, leur effet entrainait plus de conséquences. De petits et ignaros concurrents se sont donc acharnés, par leur correspondance ou leurs voyageurs, à répéter partout que nos Editions étaient mal corrigées et mal imprimées. Ne pouvant attaquer le fond des Ouvrages, qui, pour la plupart, ne sont que les chefs-d'eeuvre du Catholicisme reconuus pour tels dans tousles temps et dans tous les pays, il fallait bien se rejeter sur la forme dans ce qu'elle a de plus sérieux, la correction et l'impression: en elTet, les chefs-d ceuvre mme n'auraient qu'une demi-valeur, si le texte en était inexact ou illisible. Il est trés-vrai que, dans le principe, un succés inoui dans les fastes de la Typograpnie ayant!orcé l'Editeur de recourir aux mécaniques, afin de marcher plus rapidement et de donner les ouvrages à moindre prix; quatre volumes du double Cours d'Ecriture sainte et de T héologie furent tirés avec la correctiou insuffisante donnée daus les impri- meries à presque tout ce qui s'édile; il est vrai aussi run ceriain nombre d'autres volumes, appartenant 4 diverses l'ublieations, furent imprimés ou trop noir ou trop blanc. Mais, depuis ces temps éloignés, les mécaniques ont cédé le travail aux presses à bras, et l'impression qui en sort, sans étre du luxe, attendu que le luxe jurerait dans ues ouvrages d'une telle nature, est parfaitement convenable sous tous les rapports. Quant à la correction, il est de fail qu'elle n'a jamais été portée si loin dans aucune édition ancienne ou contemporaine. Et comment en serait-il autrement , aprés toutes les peines et toutes les dépenses que nous subissous pour arriver à purger nos épreuves de ieutes fautes? L'habitude, en typographie, méme dans les meilleures maisons, est de ne corr ger que deux épreuves εἰ d'en confeérer uue tro:siéme avec la seconde, sans avoir préparé en rien le manuscrit de l'auteur. Daos les Ateliers Catholiques la différence est presque incommensurable. Au moyen de correcteurs blanchis sous le harnais et dont le coup d'uil typographique est sans pitié pour les fautes, on commence par preparer la copie d'un bout à l'autre sans en excepter un seul mot. On lit ensuite en premiére épreuve avec la copie ainsi préparée. On lit en seconde de la méme mauiére, maís en col:ationnant avec ]a premiére. On fait la méme chose en lierce, en colla- 'ionnant avec 14 seconde. On agit de méme en quarte, en collationnant avec la tierce. On renouvelle la méme opé- ralion en quinte, en collationnant avec la quarte. Ces collationnements ont pour but de voir si aucune des fautes signalées au. bureau par. MM. les correcteurs, sur la marge des épreuves, n'a échappé à MM. les corrigeurs sur le inarbre et le métal. Aprés ces cinq lectures entiéres contrólées l'une par l'autre, e: en dehors de la préparation ci-dess;s mentionnée, vient une révision, et souvent il en vieut deux ou trois; puis l'on cliche. Le clicbage opéré, par conséquent la pureté du texte se trouvant immobilisce, on fait, avec la copie. une nouvelle lecture d'un bout de l'é- preuve à l'autre, on se livre à une nouvelle révision, et le tirage n'arrive qu'aprés ces innombrables précautions. Aussi y a-t-il à Montrouge des correcteurs de toutes les nations et en plus grand nombre que dans vingt-cinq imprimeries de Paris réunies ! Aussi encore, la correction y coüte-t-elle autan: que la composition, tandis qu'ai leurs elle ne cote que le dixiéme { Aussi enfin, bien que l'assertion puisse paraitre téméraire, l'exactitude obtenue par tant de frais et de soins, fait-elle que la plupart des Editions des Ateliers Catholiques laissent bien loin derriére elles celles méme des célébres Bénétdiclins Mabillon et Moutfaucon et des célébres Jésuitles Petau et Sirmond. Que l'on compare, en effet, n'importe quelles feuilles de leurs éditions avec celles des nótres qui leur correspondent, en grec comme en latin, on se convaincra que l'invraisemblable est une réalité. D'ailleurs, ces savant« éminents, plus préoccopés du sens des textes que de la partie typographique et n'étant point correcteurs de profession, lisaient, non ce que portaient les épreuves, mais ce qui devait s'v trouver, leur iaule intelligence suppléant aux fautes de l'édition. De plus les Bénédictins, comme les Jésnites, opéraient presque Pam s toujours sur des manuscrits, cause perpétuelle de la 1nultiplicité des fautes, pendant que les Ateliers Catholiques, dont le propre est surtout de ressusciter la Tradition, n'opérent le plus souvent que sur des imprimés. Le R. P. De Bucb, Jésuite Bollandiste de Bruxelles, nous écrivait. il y a quelque temps, n'avoir pu trouver en dix- huit mois d'étude, wuue seule faute daus notre Putrologie latine. M. Denzinger, professeur de Théologie à l'Uni- versité de Wurzbourg, et M. Reissmann, Vicaire Géuéra! de la méme ville, nous mandaient, à la date dn 19 juillet, n'avoir pu égalemen! surprendre tne seule (aute, soit dans le latin soit dans le grec de notre double Patrologie. Enfin, le savant P. Pitra, Bénédictin de Solesme, et M. Bonetty, directeur des Anuales de philosophie chrélienne, mis au défi de nous convaincre d'une seule erreur ypograph que, ont été forcés d'avouer que nous n'avions pas trop présumé de notre parfaite correction. Dans le Clergé se trouvent de bons latinistes et de bons hellénistes. et, ce qui e»t plus rare, des ho-nmes trés-positifs et trés-pratiques, eh hien ! nous leur promettons une prime de 25 centimes par chaque faute qu'ils découvriront dans n'importe lequel de nos volumes, surtout dans les grecs. Malgré ce qui précéde, l'Editeur des Cours complets, sentant de plus en plus l'importance et méme la nécessité d'une correction parfaite pour qu'un ouvrage soit véritablement utile et estimable, se livre depuis plus d'un an, et est résolu de se livrer jusqu'à la fin à une opération longue, pénible et coüteuse, savoir, la révision entiére et universelle de ses innombrahles clichés. Ainsi chacun de ses volumes, au fur et à mesure qu'il les remet sous presse, est corrigé mot pour mot d'un pout à l'autre. Quaraute hommes y sont ou y seront occupés pendant 10 ans, οἱ une somme qui ne saurail étre moiudre d'un demi raillion de francs est consacrée à cet important contróle. De cette maniere, les Publications des A«euers Cathioliques, qui déjà se distinguaient entre toutes par la supériorité de leur correction, n'auront de rivales, ;ous ce rapport daus aucun temps ni daus aucun pays; car quel est l'éditeur qui pourrait et voudrait. se livrer APRES COUP à des travaux si gigantesques et d'un prix si exorbitant ? Il. faut certes ótre hien pénétré d'uue vocation divine à cet effet, pour ne reculer ni devant la peine ni devant la dépense, surtout lorsque l'Europe savante proclame que jamais volumes n'ont été edilés avec tant d'exactitode que ceux de la Bibliothéque universelle du Clergé. Le présent volume est du uombre de ceux révisés, et tous ceux qui le seront à l'avenir porteront cette note. Eu conséquence, pour juger les productions des Ateliers Calholiques sous le rapport de la correction, il ne faudra prendre que ceux qui porteront en téte l'avis ici tracé. Nous ne reconnaissons que cette édilion et celles qui suivront. sur nos planches de métal ainsi corrigées. On croyait autrefo:s que la stéréotvpie immobilisait les fautes, attendu qu'un cliché de métal n'est point élastique; pas du tout, il introduit {4 erfection, car on a trouvé le moyen de le corriger jusqu'à extiueLion de fautes. L'Hébreu a été revu par M. Dach, le Grec var des Grecs, le Latin et le Francais par les premiers correcteurs de la capitale en ces langues. . Nous avons la consolation de pouvoir finir cet avis par les réflexions suivantes : Enfin, notre θχθπιρίθ a fini pa. ébranler les grandes publications en Italie, en Allemague, en Ilelgique et en France, par les Canons grecs de Rome le Gerdil de Naples , le Saint Thomas de Parme , V Encyclopédie religieuse de Munich, le recueil des déclarations des ri'es de Bruxelles, les Bollandistes, le Suirez et le Spicilége de Paris. Jusqu'icí, on n'avait su réimprimer que des o.razes de courte baleine. Les iu- 1?, οὐ s'ehgloutissent les iu-folio, faisarent peur, et on n'osait y toucher, par craitte de se noyer dans ces abimes saus fond et sans rives; mais on a fini par se risquer à nous imiter. Bien plus, sous fiotre impulsion, d'autres Editeurs se préparent au Bullaire universel, aux Décisions de toutes les Congrégations, à une Biographie et à une Histoire yénérale, etc., etc. Malheureusement, la plupart des éditions déja faites ou qui se font, sont sans autorité, parce qu'elles sont sans exactitude ; la correction semble en avoir été faite par des aveugles, &oit qu'on n'en ait pas senti la gravité, soit qu'on ait reculé devant les frais; mais patience! une reproduction «ortecte surgira bientót, πο füt-ce qu'à la lumiére des écoies qui se sont faites ou qui se feront eucore. SACULUM Y. ANNUS 0. TOY EN ΑΓΙΟΙΣ ΠΑΤΡΟΣ ΗΜΩΝ ΙΩΑΝΝΟΥ, ΑΡΧΙΕΠΙΣΚΟΠΟΥ KONZTANTINOYIIOAEOZ, ΤΟΥ ΧΡΥΣΟΣΤΟΜΟΥ. ΤΑ EYPIZKOMENA ΠΑΝΤΑ. S.P.N.JOANNIS CHRYSOSTOMI, ARCHIEPISCOPI. CONSTANTINOPOLITANI, OPERA OMNIA QUJE EXSTANT VEL QUAE EJUS NOMINE CIRCUMFERUNTUR, AD MSS. CODICES GALLICOS, VATICANOS, AXGLICOS CERMANICOSQUE ; NECNON AD $AYILIANAM ET FRONTONIANAM KFDITIONES CASTIGATA, INNUMER!S AUCTA , NOVA INTERPRETATIONE UBI OPUS ERAT, PR.EFATIONIBUS, MONITIS, NOTIS, VARIIS LECTIONIBUS ILLI.USTRATA , NOVA SANCTI DOCTORIS VITA, APPENDICIBUS, ONOMASTICO ET COPIO- &1SSIMIS JNDICIBUS LOCUPLETATA ; OPERA ET STUDIO D. BERN. DE MONTFAUCON, MONACHI BENEDICTINI E CONGR. 8. MAURI. EDITIO NOVISSIMA, IIS OMNIBUS ILLUSTRATA QU.E RECENTIUS TUE ROM £, TUM OXONTI, TUM ALIBI, A DIVERSIS IN LUCRM PRIMUM EDITA SUNT, SUPPLEMENTI FORMA IN HOC ULTIMO VOLUMINE COLLECTIS ET 4N ALOGICE DISPOSITIS: GRJECIS EA QUA PAR ERAT CURA ET DILIGENTIA LATINITATE DONATIS,; ACCEDIT ΜΕΙΕΤΙΙ MONACHI DE NATURA HOMINIS LIBER : ACCURANTE ET DENUO RECOGNOSCENTE Jb. MIGNE, BIBLIOTHECAE CLERI UNIVERS AR, - MPO $Ivxzi M LPS " Ad L .. CURSUUM COMPLETORUM IN $INGULOS SCIENTLE sccLksiaieigas RAMOS EUrroge. UU —— — ÁMHEIUP-O-a pm n "M ES TOMUS DECIMUS TERTIUS ET ULTIMUS. ^ Ls --ἶἵἵ-------«σ: αν ϱ σα pg VvENEUNT 18 voLuwiNA 160 FRANCIS CALLICIS. aepzm. EXCUDEBATUR ET VENIT APUD J.-P. MIGNE EDITOREM, IN VIA DICTA D'AMBOISE, OLIM PROPE PORTAM LUTETI.E£ PARISIORUM VULGO D'ENFER NOMINATAM, SEU PETIT-MON TROUGE, NUNC VERO INTRA MOENIA PARISINA, * y SAECULUM V, ANNUS ΙΟ]. ^-— - ELENCHUS OPERUM QUA IN NÓO TOMÓ LXIV ÜONTINENTUDR. t inis - Γή " - ῤ . . P » - κ. 8. JOANNES GHRYSOSTOMUS8 GP. ARCHIEPISCOPUS. Sermones tr&dééim qui B. Joannis Chrysostomi nominé cireümfuruntur col. 1t Synopsis eorüm que in operibus Chrysostomi observantur. | 51 Testimonia veterum de Chrysostomi scriptis. | 89 Catalogus operum omnium Chrysostomi; seeundum ordinem editionis Morelli, col- late cum hac nova editione Montefalconiana. 111 Catalogus operum omnium Chrysostomi, secundum ordinem editionis Savilii, col- late cum hac nova editione, Montefalconiana. | 121 Catalogus Áugustarué $ciíptorum S. Chrysostomi germanoruth. 151 It! omni& opéra sancli Jóannis Chrysostomi ihdex genetalis. : 1&5 SUPPLEMENTUM AD EDITIONEM MAURINO-BENEDICTINAM. SUPPLEMENTUM AD HoniLlaAS. | . Homilia de sancja Pentfcoste, ex Spicilegio card. Ang. Maii, col. 417. — Homilia in penitentiam Ni- nivitaram, ex Aneadatis J. Mari Bandini, cof. 425. — Homilia De éléemokyüiá et fn divitem ac Lazarum, ex ms. Naniano ap. Galláid., col. 455. — fiomilia in decent milltà talenta et centum denarios et de obli- vione injuriarum, ex editione Chr. Frid. Matthei, col. 445. — Homilie quinque ex editione Lipsiensi M. Guill. Theod. Maur. Becheri, qua tamen Cbrysostomo abjudicande videntur. Hom. 1. Ad eos qui magni sestumant opes et erga res vitae splendidas temere affecti fuerunt, col. 453. Hom. 2 : De precatione, col. 461. Hom. ΠΠ, in illud 1 Cor. vi, 18 : « Omne peccatum quod fecerit homo, » ete., col. 466. Hom. IV, quod virtus animi pre omnibus honore digna sit, col. 471. Hom. 5, in illud ad Hebr. ii, 4 : « Intueamini apostolum et pontilicem, » etc., col. 479. — Homili: fragmentum qua inscribitur : « De lis qui ad divina Mystetia ο altentione accedunt et id eos qui ad Encznia relicti sunt, » ex Iriarti Catalogo cod. Grz*. trit., col. e SUPPLEMENTUM AD EPISTOLAS. S. Joannis Chrysostomi epistola ad Eudoxiam imperatricem, ut Theognosti mulieri vinetum ablatum restituat, ex editlone Andrea Gallandii, col. 495. — S. Joannis Chrysostomi epistola ad Cesarium mo- nachum, eum versione Italica DD. Maffel, ex Canisii Thesauro edit. Basnag., col. 497. SUPPLEMENTUM AD ÜOMMENTARIOS IN SCHIPTURAR: Ἠθιχὸν, epilogus seu peroratio homilia xvin S. Chrysostomi in Genesim, ex codice Naniano xri, ap. - Mittarelli Cod. Νακίαν., cel. 4909. — Fragmentum in libros Regum, ex Bibliotheca nova Patrum card. Ang. Maii, col. 501. — Specimen Expositionis S. Joannis Chrysostomi in Job, ex codice xiu biblioth. Mediczo-Laurentianz, pluteo ix, ap. Bandini Anecdota Graeca, col. 505. — Fragmenta in Job ex Catena Patricii Junii, col. 508. — Fragmenta in Salomonis Proverbia, ex Bibliotheca nova Patrum card. Angeli Maii, col. 657. — Fragatéarg'in Jeremiam prophetam, ex catena Michaelis Ghislerii, eol. 759. — Fra- menta in Epistolam ad 'Remaos, ex 9. Nicephori Apológetico pro sanctis imaginibus in Biblioth. nov. Patrum Ang. Maji; 5ol. 4037. — Fragmenta in Epistolas catholicas ex catena J.- A. Crameri, col. 1059. , SUPPLEMENTUM κο LtrohnuAM. * - Onetiones pro ebteseis & daemonibus et aliqua infirmitate detentis, ex Goari Rituali Grazcorum, » ν e 0 v e hd REESE MELETIUS MONACHUS. . JNovi-Editoris Monituin.- | | col. 1073 *'Meletii de natura hominis liber, ex editione J.-À. Crameri, ad codicem Parisiensem " . p. 2299, optime note, collata et ex eo nonnihil aucta. 1075 Index rerum qua in Meletii libró continentur. 1311 Index alphabeticus operum S. Chrysostomi ex primis verbis tractatuum, sermonum, homiliarum et epistolarum. 1321 Parisiis, — Ex typis MIGNE, — MONITUM IN SERMONES TREDECIM SEQUENTES QUI S. JOANNIS CHRYSOSTOMI NOMINE CIRCUMFERUNTUR. Tanta tamque expedita fuit doctoris nostri concionandi facultas, ut nihil mirum, si nova subinde cjus opera eruantur e tenebris. Non paucas in superioribus tomis homilias hactenus ignotas emisimus, et un- decim simul praeclaras in duodecimo tomo dedimus, qua nunc primum in lucem prolatze sunt. Jam pridem vero tredecim alias accepimus a clarissimo et doctissimo viro Gualtero Taylor Anglo missas, cum hac in fcontispicio nota : E Codice manuscripto annorum circiter 100, quem inter alios a εωποθὶο τοῦ IIxxoxoácopos in monte Atho, invectos in Angliam anno 1727, suis sumptibus emit Collegii Trinitatis prases R. Bencleius, et in bibliotheca sua conservat. Has homilias exscripsit εἰ Latine vertit Gualterus Taylor. Accuratissime vero interpretis munere functus est : nusquam vidi versionem exquisitiorern ; ita ut, in tot sermonum decursu, paucissima, imo fere nulla, in melius mutanda censuerim. Jam de singulis his sermonibus disquirendum, an vere Chrysostomi sint, an falso illi adscribantur. In- numera jam vidimus, quz tanti doctoris nomen ementiebantur. Multi enim scriptores, ut opera sua ven- ditarent, illa Chrysostomi nomine insignire solebant : bibliopole quoque, ut emptores allicerent, aliena licet, exornabant tanti doctoris nomine. EE I. Primus itaque sermo, de Poenitentia et de Davide, cujus initium est, Ecce hodie nobis lectus rst beatus David, Chrvsostomi esse omnino videtur. Stylus sancti doctoris hic. eminet : morales adhoriationes pro more suo adjicit : et tres affert causas cur Deus permiserit justos, ut Abrahamum, Moysein et Davidem in peccata incidere : prima scilicet est, ut justi caveant de vita sua, neque de bonis operibus extollantur ; secunda, ne peccatores de seipsis desperent, sed exemplo Davidis , confessionis et poenitlenti: remedium adhibeant, etiamsi in peccata reciderint ; tertia, quia Jesus Christus, cum solus sine peccato esset, alios etiam justos in peccala incidere permisit, ut postea aliis poenitentize exempluin essent. II. Secundus sermo, de iis qui in jejunio continenter vivunt, ctc., cujus initium, Pugiles quidem diebus singulis, non est Clrvsostomi , ut statim deprehendel quisquis ejus gerinana opera assidue legerit et ob- servarit. Videtur esse cujusdam Grazculi commentum. HI. Tertius sermo, de Temperantia, cujus initium, Qui disciplinis aliquibus incumbentes. Hxc item ho- milia brevissima, Chrysostomo prorsus indigna videtur. Eamdemque sententiam laturos arbitror omnes qui in legendis ejus operibus versati, el ordiendi modum, οἱ stvlum et brevitatem nimiam perpendent. IV. Quartus sermo de Parabola decem millium talentorum, et contra Judzos, cujus initium, Clementi Domini nostri magnificentia, est. fragmentum brevissimum alicunde divulsum. Án inter opera Chrvso- stomi lateret frustra quaesivi. Ob nimiam brevitatem judicium ferri non posse videtur an sit Joannis "Chrysostomi, necne. 20... 2. V. Quintus sermo, de sanguinis fluxu laborante, cujus initium est, Aliis quidem alias negotiationes, non est Chrysostomi, sed cujusdam Grzculi, qui futilia non pauca admiscet : ac de ea quae per duodecim an- nos sanguinis fluxu laboraverat ridiculo agens, quid illi singulis annis acciderit divinando profert. VI. Sextus sermo, Quod mari similis sit h:ec vita, cujus initium, Qui in mari navigant, non cst Chry- sostomi, ut quivis emunctx naris homo, in sancti doctoris operum lectione versatus, facile deprehendet. Nam et stylus, et ordiendi atque concionandi modus, Grzculum sapiunt. VII. Septimus sermo, in illud, Simile est regnum celorum rano sinapis, cujus initium, Quid majus regno celorum. Hic sermo, comparationibus ad nauseam usque pienus, a stylo Chrysostomi videtur mihi longe alienus, nec inter genuina tanti doctoris opera accensendus est. (In Eclogas pavtii receptus est.) VHI. Octavus sermo, in illud, Si qua in Christo nova creatura, vetera transierunt : ecce nova (acta sunt omnia ; longissimus , qui tredecim paginas occupat, est «iri quidein docti, nec infacundi; sed qui tropis ac Bguris ad nauseam usque redundat. Initium sermonis est : Magna quidem diligentia. Pergit deinde, el per quinque paginas mulla profert de sancto Paulo qux ad propositum argumentum non pertinent, et aliquando ridicula sunt; ut cum, de auditorun attentione loquens, dicit : Et palpebras vestras tanquam cornua erectas video. Demum ad'Seripturze sacrze locum illum, Si qua in Cliristo nova creatura, eic., adve- nit, et quasi novam homiliam incipit. Nec stylus, nec ordiendi, nec concionandi, nec in fine perorandi modus Chrysostomi esse videtur, qui plus habet nativze elegantiz, quam artificiosze diligenti: et sicubi arte utitur. ita reu) temperat, ut semper lateat artificium. Hxc aulem concio ad stylum, ut ita dicam, ferreum, propius accedit. IX. Nonus sermo, in illud, Hic est Filius meus dilectus, in quo mihi complacui ; cujus initium, Hic prolis amans pater. initio videtur de patre et suo «t auditorum suorum loqui ; sicut et Joannes Chrysostomus, cum presbyter esset Antiochenus, de Flaviano Antiochiz archiepiscopo non raro loquebatur initio homi- liarum suarum. Hunc morem consulto secutus videtur qui hunc eermonem Chrysostomi nomine texuil; nam Chrysostomi non esse, tum stylus, tum ordiendi modus et concionandi ratio suadent : quod spero fatebuntur ii qui tanti doctoris opera assidue legerunt. Vidimus supra, Tom. Vl. col. 245-246, Chrysosto- mum presbyterum Flaviano episcopo inductum ut sui loco concionaretur : sed vidimus alium quoque Tom. VI, col. 411-412 (qui Chrysostomi nomen, ut putamus, ementitur), episcopum suum, nempe Flav.a- num memorantein. X. Decimus sermo. in Evangelii dictum, et de Virginitate ; cujus initium est, Nullum enigma tradidit. Hunc sermonem oblongum, tiropis, declamationibus et figuris ad nauseam usque refertum, non esse Chrysostomi puto, sed cujusdam Grzeci declamatoris qui sancti doctoris nomen einentitus est. ΧΙ. Undecünus sermo brevissimus, de Cognitione Dei, et in sancta Theophania, οἱο., cujus initium, Quemadmodum ii qui in visu corporeo, in quo, licet brevissimo, exordium oratione tota sequenti longius est : sicque omnia temperantur, ut nemo non judicet hoc opusculum Chrysostomi non esse. XII. Duodecimus sermo, in Assumptionem Domini, cujus initium est. Quandoquidem per gratiam Dei. Hanc brevissimam homiliam indignam Chrysostomo esse fatebuntur, quotquot in ejus libris legendis et observandis operam navant. Xil. Decius teitius sermo seu bomilia, in Staguum Genezareth, et in sanctum Petrum apostolum, cols initum, Quando celebris est magister. Non esse Chrysostomi homiliam istau hzec suadent : stylus a Chrysostomo longe alienus ; maxime vero dialogus ille Petri cum Jesu Christo, qui a rei veritate pluri- uum delflectit, Parnor. Gn. LXIV. 1 1! SPURIA QUAEDAM. 9 TOY EN ΑΓΙΟΙΣ ΠΑΤΡΟΣ ΗΜΩΝ IOANN OY, ΑΡΧΙΕΠΙΣΚΟΠΟΥ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥΠΟΛΡΑΩΣ, ΤΟΥ ΧΡΥΣΟΣΤΟΜΟΥ, Περὶ µετανοίας, xal εἰς τὸ ἀν ἀγνωσμα τοῦ Δαυῖὸ περὶ τῆς τοῦ Οὗὑρίου. [401] 1δου σήμερον ἡμῖν ὁ µαχάριος Δαυ]δ ἀνεγνώσθη, ὁ μουσουργὸς τῆς σωφροσύνης xaX διδάσκαλος. Ὅταν γὰρ τὴν πνευματικὴν αὑτοῦ λύραν xuvfsm διὰ τῶν Ὑαλμῶν, θέλγει μὲν τὴν ἀχοῆν, σωφρονίξει δὲ τὸν λογισµόν. Διὰ τοῦτο τοῦ Πνεύματος ἡ χάρις ᾠχονόμησε καθ) ἑχάστην ἡμέραν παρὰ πἆσης σχεδὺν ψυχῆς Χριστιανικῆς αὐτὸν μελῳδεῖσθαι, ἵνα xal την &xotv εὑφραινώμεθα, xal τὴν Φυχην ὠφελώμεθα. Ἐμοὶ δὲ πολλάχις ἑπέρχεται θαυ- άσαι. xaX πολλάκις χατ᾽ ἑμαντὸν ἑξέστην τῇ διανοίᾳ, [ota] λογιζόµενος xaX λέγων, Τίνος ἕνεχεν παρὰ πάσας τὰς Υραφὰς τὰς kv τῇ Παλαιᾷ, τὰς ἓν τῇ Καινῇ Διαθήχῃ, τὴν τοῦ Δαυῖδ βίθλον οὕτως ἀγαπῶσι πάντες, xal τούτον νον ἐπὶ στόματος φέρειν πάντες ἐμελέτησαν; Μωῦσῆς v μέγας νοµοθέτης, πρόσωπον πρὸς πρόσωπον τὸν εὐν θεασάµενος * ὃς πᾶσαν τὴν χτίσιν ἓξ ἀρχης ἄνωθεν ἡμῖν γνωρίζων, καὶ τὸν κτίστην ἀνακηρύττων ἔλεγεν * Ἐν ἀρχῇ ἐποίησεν ὁ θεὸς τὸν οὐραν ὁν καὶ τὴν vr». Kai τούτου βιθλίον ἑστὶ μέγιστον xal πάσης σορίας πεπληρωμένον, xai μόλις [203] αὐτὸ xa0' ἑχάστην ἐχχλησίαν ἅπαξ J| δευτερον τῆς ἑθδομάδος ἀναπτύσ- σοµεν. Αλλά λέγεις, Της Παλαιᾶς Διαθήχης ἐστι. Καὶ εἰ πρὸς τὴν τῶν ἁγίων Εὐαγγελίων ἀνάγνωσιν ; ὅπου τὰ θαύματα τῆς τοῦ Χριστοῦ παρουσίας ἀναχηρύττεται ὅπου θεὸς τοῖς ἀνθρώποις συναναμίγνυταια, xal θά- νατος λόγῳ χαταλύεται ' ὅπου δαίμονες ἐξ ἐπιτάγμα- τος φυγαδεύονται, xal λεπροὶ λόγῳ χαθαρίξονται * ὅπου τυφλοὶ τὸ λεῖπον b τῆς φύσεως πηλῷ θεραπεύονται, xal πενταχισχίλιοι κατὰ τὴν ἔρημον ix πέντε ἅρτων δια- τρέφονται. ὅπου λῃστῆς εἰς παράδεισον εἰσοιχίζεται, χαὶ πόρνη χαθαρωτέρα τῶν ἄστρων εὑρίσχεται * ὅπου τὰ τοῦ Ἰορδάνου ῥεῖθρα πρὸς ἁγιασμὸν τῶν ἡμετέρων ψυχῶν ἁγιάζεται, xat μονογενῆς Υἱὸς παρὰ του Πατρὸ» υὑρανόθεν ἀνακτρύττεται ' ὅπου τὴν ζωὴν ἡμῶν Χρι- στὸς ἀναχαινίζει, καὶ ἀναχκαινίζων πρὺς σωτηρίαν τοῦ γένους τῶν ἀνθρώπων ἀναχηρύττων λέγει’ Μακάριοι οἱ a Vaticanus τοῖς ἀνθρώποις cuvavtatpáqn. b Ang:kanus male τῷ λείποντι. ατωχοὶ τῷ αγεύματι, ὅτι αὐτῶν ἐστιν ἡ βασιᾶεία τῶν οὐρανῶν. Maxápi οἱ πειγῶντες καὶ διγῶντες τὴν δικαιοσύνη», ὅτι αὐτοὶ χορτασθήσονται; Αλλ' ὅρα, xoi τούτους τοὺς νόµους ἅπαξ ἡ δεύτερον ἀναγι- νώσχομεν τῆς ἑθδωμάδος. 'AX)' ἑἐρεῖς, ὅτι βασιλιχοὺς στεφάνους οὐ χρὴ χαθ᾽ ἑχάστην ἡμέραν δημοσιεῦσαι,. Καὶ τί πρὸς τὸν µαχάριον ἀπόστολον Παῦλον, τὸν ῥή- τορα τοῦ Χριστοῦ, τὸν τῆς οἰχουμένης ἁλιέα, τὸν διὰ δεχατεσσάρων ἐπιστολῶν ὥσπερ διὰ διχτύων πνευµατι- χῶν πᾶσαν τὴν οἰχουμένην εἰς σωτηρίαν σαγηνεύσαντα * τὸν ἁρπαγέντα ἕως τοῦ τρίτου «οὐρανοῦ, καὶ πάλιν εἰς τὸν παράδεισον τὸν πιστευθέντα τὰ μυστήρια τῆς τοῦ θεοῦ βασιλείας, ἃ οὐχ ἑξὸν ἀνθρώπῳ λαλῆηται; Ἐπεὶ xa τοῦτον δὶς € τῆς ἑόθδομάδος ἀναγινώσχομεν, xal τὴν ἐπιστολὴν αὐτοῦ διὰ στόματος φέρομεν * ἀλλά πρὸς τὴν ἀνάγνωσιν μόνον τὸν νοῦν ἀνατείναντες, ταύτῃ μόνη χατά τὸν χαιρὸν ἐχεῖνον στοιχοῦμεν. Τί οὖν εἰπεῖν ἔχω πρὸς τὸν µαχάριον Δανῖδ, ὅπως à τοῦ Πνεύματος χάρις ῥχονόμησε xa0' ἑχάστην ἡμέραν τε χαὶ νύχτα αὐτὸν ναχηρύττεσθαι; πάντες γὰρ αὐτὸν ἀντὶ µύρου διὰ στό- µατος φἐροµεν. Ἐν ἐχχλησίᾳ παννυχίδες, xal πρῶτος xai µέσος xai τελευταῖος ὁ Aautb * ἐν ὀρθριναῖς ὑύμνολο- γίαις xol πρῶτος xai µέσος xol τελευταξος ὁ Δανῖδ» ἐν τοῖς σχηνώµασι τῶν νεχρῶν προπομπαὶ, xai πρῶ- τος xai τελευταῖος ὁ Δαυῖδ' ἐν ταῖς οἰχίαις τῶν παρ- θένων ἱστουργίαι, xaX πρῶτος xai µέσος xal τελευ- ταῖος ὁ Aavtó. "(à τῶν παραδόξων πραγμάτων | πολλοὶ μήτε γραμμάτων πεῖραν τὴν ἀρχὴν εἰληφότες, ἔχμα» όντες, ὅλον τὸν Δαυῖδ ἀποστηθίκουσιν d. ᾿Αλλ' οὐ µόνον ἐν ταῖς πόλεσι xal ταῖς ἐχχλησίαις οὕτω χατὰ πάντα χαιρὸν xai χατὰ πᾶσαν ἡλικίαν ἐχλάμπει, ἀλλὰ xal ἐν ἀγροῖς xai Ev tonplats xai εἷς τὴν ἀοΐχητον γῆν μετὰ πλείονος τῆς σπονδῆς χοροστασίας ἱερὰς ἀνεγείρει τῷ θ:ῷ. Ἐν µοναστηρίοις χορὸς ἅγιος ταγμάτων ἀγγελι- κῶν, xai πρῶτος xal µέσος xai τελευταῖος ὁ Δαυῖδ" iv ἀσχητηρίοις [205] παρθένων ἀγέλαι τῶν τὴν Μαριὰμ * Vaticanus δίς, Anglicanus δεύτερον. 1 Anglicanus ἀποστιχίζονσιν. MJ qne, Jacques Fa o | PATROLOGLE CURSUS COMPLETUS, SEU BIBLIOTHECA UNIVERSALIS, INTEGRA, UNIFORMIS, COMMODA, OECONOMICA, OMNIUM SS. PATRUM, DOCTORUM SCRIPTORUMQUE ECCLESIASTICORUM $IYVE LATINORUM, SIYE GR/ECORUM, QUI AB ΔΥΟ APOSTOLICO AD TEMPORA CONCILII TRIDENTINI (ANNO 1545) PRO LATINIS, ET CONCILII FLORENTINI (ANN. 1139) PRO GRLECIS FLOBRUERUNT : RECUSIO CHRONOLOGICA OMNIUM QUE EXSTITERE MONUMENTORUM CATIIOLIC/E TRADITIONIS PER QUINDECIM PRIMA ECCLESLE SAECULA ET AMPLIUS, J"XTA EDITIONES ACCURATISSIMAS, INTER SE CUMQUE NONNULLIS CODICIBUS MANUSCRIPTIS COLLATAS, PERQUAM DILIGEN- TER CASTIGATA; DISSERTATIONIBUS, COMMENTARIIS, VARIISQUE LECTIONIBUS CONTINENTER ILLUSTRATA; OMNIBUS OPERIBUS POST AMPLISSIMAS RDITIONES QUA TRIBUS NOVISSIMIS SACULIS DEBENTUR ABSOLUTAS DETECTIS, AUCTA ; INDICIBUS PARTICULARIBUS ANALYTICIS, SINGULOS SIVE TOMOS SIVE AUCTORES ALICUJUS MOMENTI SUBSEQUENTI- BUS, DONATA ; CAPITULIS INTRA IPSUM TEXTUMN RITE DISPOSITIS, NECNON ET TITULIS SINGULARUM PAGINAKUM dARGINEM SUPERIOREM DISTINGUENTIBUS SUBJECTAMQUE MATERIAM SIGNIFICANTIDUS, ADORNATA ; OPERIBUS CUN DUBIIS, TUM APOCRYPHIS, ALIQUA YERO AUCTORITATE IN ORDINE AD TRADITIONEM ECCLESIASTI- CAM POLLENTIBUS, AMPLIFICATA ; DPUCERTIS ET AMPLIUS LOCUPLETATA INDICIBUS AUCTORUM SICUT ET OPERUM, ALPHABETICIS, CHRONOLOCICIS, STATI« STICIS, SYNTHETICIS, ANALYTICIS, ANALOGICIS, IN QUODQUE RELIGIONIS PUNCTUM, DOGMATICUM, MORALE, LITUR- GICUM, CANONICUM, DISCIPLINARE, HISTORICUM, ET CUNCTA ALIA SINE ULLA EXCEPTIONE ; 8ED PRAESERTIM DUOBUS INDICIBUS 14MENSIS ET GENERALIBUS, ALTERO &CILICkT HERUM, ovo CONSULTO, QUIDQUIDb NON SOLUM TALIS TALISVE PATER, VERUM ETIAM UNUSQUISQUE PATRUM, NE UNO QUIDEM OMISSO, IN QUODLIEET THEMA SCRIPSERIT, UNO INTUITU CONSPICIATUR ; ALTERO. SCIUPTUILAE SACILE, zx QUO LECTORI COMPERIRE SIT OBVIUM QUINAM PATRES ET IN QUIBUS OPERUM $UORUM 1.OCIS SINGULOS BINGULORUM LIBRORUM 6. SCRIPTURA VERSUS, A PRIMO GENESEOS USQUE AD NOVISSIMUM APOCALYPSIS, COMMENTATI SINT : EDITIO ACLURATISSIMA, CETERISQUE OMNIBUS FACILE ANTEPONENDA, 81 PERPENDANTUR CHARACTERUM NITIDITAS, CHAMT.E QUALITAS, INTEGRITAS TEXTUS, PERFECTIO CORRECTIONIS, OPERUM RECUBORUM TUM VARIETAS, TUM NUMERUS, FORMA VOLUMINUM PERQUAM COMMODA SIBIQUE IN TOTO PATROLOGIA DECURSU CONSTANTER $1MILIS, ΡΛΕΤΙΙ EXIGUITAS, PR/EBERTIMQUE ISTA COLLECTIO, UNA, METHODICA ET CHRONOLOGICA, SEXCENTORUM FRAGMENTORUM OPUSCULORUMQUE HACTENUS HIC ILLIC SPARSORUM, PRIMUM AUTEM IN NOSTRA BIBLIOTHECA, EX OPERIDUS ET M88. AD OMNES ΑΤΑΤΕΕ, LOCOS, LINGUAB FORMASQUE PERTINENTIBUS, COADUNATORUM, SERIES GRJECA PRIOR, IN QUA PRODEUNT PATRES, DOCTORES SCRIPTORKSQUK ECCLESIA GREC A S. BARNABA AD PHOTIUM, AGCURANTE J.-P. MIGNE, Bibilotheese Cleri universe, SIYE CURSUUM COMPLETORUM IN SINGULOS SCIENTLE ECCLESIASTICAE RAMOS FDITORA. PATROLOGIA, AD INSTAR IPSIUS ECCLESIA, IN DUAS PARTES DIVIDITUR, ALIA NEMPE LATINA, ALIA GRACO-LATINA., LATWA, JAM PENITUS EXARATA, QUOAD PRIMAM SERIEM, VIGINTI-QUINQUE KT DUCENTIS VOLUMINIBUS MOLE SUA $TAT, MOXYE POST PERACTOS INDICES STABIT, AC QUINQUE- VIGINTI-CENTUM ET MILLE FRANCIS VENIT. GRAECA DUPLICI £DITIONE TYPIS MANDATA EST. PRIOR GRECUM TEXTUM UNA CUM VERSIONE LATINA LATEBALIS AMPLE- CTITUR , RT AD NOYEM ET CENTUM YOLUMINA PERVENIT, SED SINE INDICIBUS ; POSTERIOR AUTEM HANC VERSIONEM TANTUM EXHIBET, IDEOQUE INTRA QUINQUE ET QUINQUAGINTA VOLUMINA RETINETUR ; UTRAQUE VIGESIMA QUABTA ΡΙΚ DECEMBRIS 1860 OMNINO APPARUERAT. UNUXQUODQUE VOLUMEN GRACO-LATINUM OCTO , UNUMQUODQUE MERE LATINUM QUINQUE FRANCIS SOLUMMODO EMITUR : UTROBIQUE VERO, UT PRETII IUJUS BENEFICIO FRUATUR EN- PTOR, COLLECTIONEM INTEGRAM SIVE GRAECAM SIVE LATINAM, 326 VOLUMINIBUS PRO ΑΝΡΙ.ΙΟΔΙ EDITIONE ET 279 PRU NINORI ABSQUE INDICIBUS CONSTANTEM, COMPARET NECESSE ERIT, SECUS ENIM CUJUSQUE YOLUMINIS ANMPLI- TUDINRM NECNON ET DIFFICULTATES VARIA PRETIA JEQUABUNT. ATTAMEN, SI QUIS EMAT INTEGRE ET SEORSIM COLLECTIONEM GEJECO-LATINAM, VEL EAMDEM EX GRECO LATINE VERSAM, TUM QUODQUE VOLUMEN PRO NOVEM VEL ΓΑΟ SEX FRANCIS OBTINEBIT. IST/E CONDITIONES SE£RIEBUS PATROLOGLE NONDUM EXCUSIS APPLICANTURB. — RR PATROLOGIEE ΠΕΡ TOMUS LXIV. S. JOANNES CHRYSOSTOMUS, MELETIUS MONACHUS. σα μ.μ”... EXCUDERATUR ET VENIT APUD J.-P. MIGNE EDITOREM, IN VIA DICTA D'AMBOISE, OLIM PROPE PORTAM LUTETI PARISIORUM VULGO D'ENFER NOMINATAM, SEU PETIT-MONTROUCE, | NUNC VERO INTRA MOENIA PARISINA, 1803 eM ;Á&XM L N : AVIS IMPORTANT. D'aprés une deslois providentielles qui rágisseut 1e monde, rarement les ceuvres au-dessus de l'ordinaire se font cachet divin de leur utilité. Tantót on a nié leur existence ou teur importance; tantót on a dit qu'ils étaient fermés "i sans contradicjions plus ou moins fortes et nombreuses. Les Ateliers Catholiques ne pouvaient guére échapper à ce ou qu'ils allaient l'éure.. Cependant ils poursuivent leur carrióre depuis 21 ans, et les productions qui en sortent deviennent de plus en plus graves et soignées : aussi paralt-i] certain qu'à moins d'événements qu'aueune prudence 5 humaine ne saurait prévoir ni empécher, ces Ateliers ne se fermeront que quand la Bibliothéque du Clergé sera terminée en ses 2,000 volumes jn-i*. Le passé parait un sür garant de l'avenir, pour ce qu'il y a à espérerou à eraindre. Cependant, parmi les calomnies auxquelles ils se sont trouvés en butte, il en est deux qui ont été conti- noellement répótées, parce qu'étant plus capitales, leur effet entrainait plus de conséquences. De petits et ignaros coneurrents se sont donc acharnés, par leur correspondance ou leurs voyageurs, à répéter partout que nos Editions élaient mal corrigées et mal imprimées. Ne pouvant attaquer le fond des Ouvrages, qui, pour la plupart, ne sont ique les chefs-d'eeuvre du Catholicisme reconuus pour tels dans tous les temps et dans tous les pays, il fallait bien se rejeter sur la forme dans ce qu'elle a de plus sérieux, la correction et l'impression: en effet, les chefs-d cuvre m*?^me n'auraient qu'une demi-valeur, si le texte en était inexact ou illisible. Il est trés-vrai que, dans le principe, un succés inoui dans les fastes de la Typograpníe ayanttorcé l'Editeur de recourir aux mécaniques, afin de marcher plus rapidement et de donner les ouvrages à moindre prix; quatre volumes du double Cours d'Bcriture samte et de T héologie furent tirés avec la correctiou insuffisante donnée dans les impri- nieries à presque tout ce qui s'édite; il est vrai aussi qrun ceriain nombre d'autres volumes, appartenant 4 diverses l'ublicatious, furent imprimés ou trop noir ou trop blanc. Mais, depuis ces temps éloignés, les mécaniques ont célé le travail aux presses à bras, et l'impression qui en sort, sans étre du luxe, attendu q.e le luxe jurerait dans ues ouvrages d'une telle nature, est parfaitement convenable sous tous les rapports. Quant à la correction, il est dc fait qu'elle n'a jamais été portée si loin dans aucune édition ancienne ou contemporaine. Et comment en serait-il autrement, apres loutes les peines et toutes les dépenses que nous subissons pour arriver à purger nos épreuves de τουίος fautes? L'habitude, en typographie, méme dans les meilleures maisons, est de ne corriger que deux épreuves el d'en conf?rer uue tro:siéme avec la seconde, sans avoir préparé en rien le manuscrit de l'auteur. laus les Ateliers Catholiques la différence est presque incommensurable. Au moyen de correcteurs blanchis sous le harnais et dont le coup d'ail typographique est sans pitié pour les fautes, on commence par preparer la copie d'un bout à l'autre sans en excepter un seul mot. On lit ensuite en premiére épreuve avec la copie ainsi préparée. On lit eu soconde de la méme manuiére, mais en col'ationnant avec la premiére. On fait la méme chose en tierce, en colla- tionnant avec la seconde. On agit de méme en quarte, en collationnaut avec la tierce. On renouvelle la méme opé- ralion en quinte, eu collationnant avec la quarte. Ces collationnements ont pour but de voir si aucune des fautes signalées au. bureau par. MM. les correcteurs, sur la inarge des épreuves, n'a échappé à MM. les corrigeurs sur le inarbre et le métal. Aprés ces cinq leetures entiéres contrülées l'une par l'autre, e: en dehors de la préparation ci-dessus mentionnée, vient une révision, et souvent il en vient deux ou trois; puis l'on cliche. Le clicbage opéré, par conséquent la pureté du texte se trouvant immobilisée, on fait, avec 1a copie. une nouvelle lecture d'un bout de l'é- preuve à l'autre, on se livre à une nouvelle révision, et le tirage n'arrive qu'aprés ces innombrables précautions. Aussi y a-t-il à Montrouge des correcteurs de toutes les nations et en plus grand nombre que dans víngt-cinq imprimeries de Paris réunies | Aussi encore, la correction y coüte-t-elle autant que la composition, tandis qu'ai leurs elle ne coüte que le dixiéme ! Aussi en(in, bien que l'assertion puisse paraitre téméraire, l'exactitude obtenue par tant de frais et de soins, fait-elle que la plupart des Editions des Ateliers Catloliques laissent bien loln derriére elles celles méme des célébres Bénédiclins Mabillon et Moutfaucon et des célébres Jésuites Petau et Sirmond. Que l'on compare, en effet, n'importe quelles feuilles de leurs éditions avec celles des nótres qui leur correspondent, en grec comme en latin, on se convaincra que l'invraisemblable est une réalité. D'ailleurs, ces savants éminents, plus préoccupés du sens des textes que de la partie typographique et n'étant [oint correcteurs de profession, lisaient, non ce que portaient les épreuves, mais ce qui devait s'v trouver, leur iaule intelligence suppléant aux fautes de l'édition. De plus les Bénédictins, comme les Jésuites, opéraient presque teujours sur des manuscrits, cause perpétuelle de la znultiplicité des fautes, pendant que les Ateliers Catholiques, dont le propre est surtout de ressusciter la Tradition, n'opérent le plus souvent que sur des imprimés. Le R. P. De Buch, Jésuite Bollandiste de Bruxelles, nous écrivait. il y a quelque temps, n'avoir pu trouver en dix-huit mois d'étude, we seule faute daus notre Putrologie latine. M. Denzinger, professeur de Théologie à l'Uni- versité de Wurzbourg, et M. Reissmann, Vicaire Général de la méme ville, nous mandaient, à la date du 19 juillet, n'avoir pu égalemen! surprendre une seule (aule, soit dans le latin soit dans le grec de notre double Patrologie. Enfiv, le savant P. Pitra, Bénédictin de Solesme, et M. Bonetty, directeur des Anuales de philosophie chrétienne, mis au défi de nous convaincre d'une seule erreur typograpliique, ont été forcés d'avouer que nous n'avions pas trop présumé de notre parfaite correction. Dans le Clergé se trouvent de bons latinistes et de bons hellénistes. et, ce qui est plus rare, par ια ue faute qu'ils découvriront dans n'importe lequel de nos volumes, surtout dans les grecs. . Malgré ce qui précéde, l'Editeur des Cours complets, sentant de plus en plus l'importance et méme la nécessité d'une correction parfaite pour qu'un ouvrage soit véritablement utile et estimable, se livre depuis plus d'un an, et est résolu de se livrer jusqu'à la fin à une opération longue, pénible et coüteuse, savoir, la révision entiére et universelle de ses innombrahles clichés. Ainsi clacun de ses volumes, au fur et à mesure qu'il les remet sous presse, est corrigé mot pour mot d'un bout à l'autre. Quaraute hommes y sont ou y seront occupés pendant 10 ans, et une somme qui ne saurait étre moiudre d'un demi raillion de francs est consacrée à cet important coniróle. De cette maniére, les Publications des A«euers Catholiques, qui déjà &e distinguaient entre toutes par la supériorité de leur correction, n'auront de rivales, ;ous ce rapport, daus aucuri temps ni dans aucun pays; car quel est l'éditeur. qui pourrait et voudrait se livrer APRES COUP à des travaux si gigantesques οἱ d'un prix οἱ exorbitant ? Il. faut certes áire hien pénétré d'une vocation divine à cet effet, pour ne reculer ni devant la peine ni devant la dépeuse, surtout lorsque l'Europe savante proclame que jamais volumes n'ont été edités avec tant d exactitude que ceux de la Dibliotiéque universelle du Clergé. Le présent volume est du nombre de ceux révisés, et tous ceux quí le seront à l'avenir porteront cette note. Eu conséquence, pour juger les productions des Ateliers Catholiques sous le rapport de la correction, il ne faudra prendre que ceux qui porteropt en téte l'asis ici tracé. Nous ne reconnaissons que cette edition et celles quí suivtont. sur nos planches de métal ainsi corrigées. On croyait autrefois que la stéréotvpie immobilisait les fautes, attendu qu'un cliché de métal n'est point élastique pas du tout, il introduit. |4 perfection, ear on a trouvé le moyen de le corriger jusqu'à extiuction de fautes. L'Hébreu a été revu par M. Drach, le Grec bar des Grecs, le Latin et le Francais par les premiers correcteurs de la capitale en ces langues. . Nous avons la consolation de pouvoir nir cet avis par les réflexions suivantes : Enfin, notre exempie a fini pa. ébranler les grandes publicatious en Italie, en Allemague, en Belgique et en France, par les Canons grecs de Rome le Gerdil de Na les, le Saint Thomas de Parme , V Encyclopédie religieuse de Munich, le recueil des déclarations de» ries de Bruxelles, les Bollundistes, le Suirez et le Spicilége de Paris. Jusqu'ici, on n'avait su réimprimer que des o1vTazes de courte baleine. Les iu- 1?, oà s'engloutissent les iu-lolio, faisaaent peur, et on nosait y toucher, par crainte de se noyer dans ces abiues sans fond et saus rives; mais on a fini par se risquec à nous imiter. Bien plus, sous ffotre impulsion, d'autres Editeurs se préparent au Bullaire universel, aux Décisions de toutes les Congrégations, à une Biographie et à une Histoire pénérale, etc., etc. Malheureusement, la plupart des éditions déjà faites ou qui se font, sont sans autorité, parce qu'elles sont sans exactitude; la correction semble en avoir été faite par des avcugles, &oit qu'on n'en ail pas senti la gravité, soit qu'on ait reculé devant les frais; mais patience! une reproduction eortecte surgira bientót, ne füt-ce qu'à la lumiere des éco;es qui sc sont faites ou qui se feront encore. des ho.nmes trés-positifs et trés-pratiques, eh bien ! nous leur promettons une prime de 25 centimes ——— SACULUM Y. ANNUS MT. TOY EN ALIOIX ΠΑΤΡΟΣ ΗΜΟΝ ΙΩΑΝΝΟΥ. ΑΡΧΙΕΠΙΣΚΟΠΟΥ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥΠΟΑΛΕΩΣ, TOY ΧΡΥΣΟΣΤΟΜΟΥ, ΤΑ ΕΥΡΙΣΚΟΜΕΝΑ ΠΑΝΤΑ. S.P.N.JOANNIS CHRYSOSTOMI, ARCHIEPISCOPI CONSTANTINOPOLITANI, OPERA OMNIA QUAE EXSTANT VEL QUA EJUS NOMINE CIRCUMFERUNTUR, AD MSS. CODICES GALLICOS, VATICANOS, ANGLICOS GERMANICOSQUE ; NECNON AD $AYILIANAM ET FRONTONIANAM EDITIONES CASTIGATA, INNUMER!S AUCTA ;. NOVA INTERPRETATIONE UBI OPUS ERAT, PR.EFATIONIBUS, MONITIS, NOTIS, VARIIS LECTIONIBUS ILLUSTRATA ; NOVA SANCTI DOCTORS VITA, APPENDICIBUS, ONOMASTICO ET COPIO- &1$$1MIS JNDICIBUS LOCUPLETATA ; OPERA ET * STUDIO D. BERN. DE MONTFAUCON, MONACHI BENEDICTINI E CONGR. 8. MAURI. EDITIO NOVISSIMA, IIS OMNIBUS ILLUSTRATA QU.E RECENTIUS TU ROME, TUM OXONII, TUM ALIBI, A DIVERSIS IN LUCKM PRIMUM EDITA SUNT SUPPLEMENTI FORMA IN HOC ULTIMO VOLUMINE COLLECTIS ET AN ALOCICE DISPOSITIS: GRAECIS EA QUA PAR ERAT CURA ET DILIGENTIA LATINITATE DONATIS; ACCEDIT ΜΕΙΕΤΙΙ MONACHI1 DE NATURA HOMINIS LIBER : ACCURANTE ET DENUO RECOGNOSCENTE J;-b: MIGNE, BIBLIOTHECAE CLERI UNIVERSA, : ; ; J SIYE Du. CURSUUM COMPLETORUM IN SINGULOS SCIENTLE ECCLRSUAQUÍGA: RAMOS EDITOBE, ο. v. . 9 ο» 2 9 "7. v. » ο. ο. ὁ 1 ———— UE» αρ. | "Ue :. TOMUS DECIMUS TERTIUS ET ULTIMUS. ντ —M augiuu»-O-quEE mp " SC τενευντ 18 voLuMINA 160 FRANCIS CALLICIS. apum. EXCUDEBATUR ET VENIT APUD J.-P. MIGNE EDITOREM, IN VIA DICTA D'AMBOISE, OLIM PROPE PORTAM LUTETI.E PARISIORUM VULGO D'ENFER NOMINATAM, SEU PETIT-MONTROUGE. NUNC VERO ΙΝΤΠΑ MOENIA PARISINA, p wy SAECULUM V, ANNUS ΟΙ. ^. ELENCHUS .— oPENUM QUE 1x Nó6 TOMÓ LXIV ÜONTINENTUA. , ^ - LÀ - - . -— -* ^" 8. JOANNES GHRYSOSTOMUS GP. ARCHIEPISCOPUS. Sermones trédééim qui B. Joannis Chrysostomi nomine circumferuntur col. 1t Synopsis eorüm que in operibus Chrysostomi observantur. | 51 Testimonia veterum de Chrysostomi scriptis. | 89 Catalogus operum omnium Chfysostomi; secundum ordinem editioris Morelli, col- late cum hac nova editione Montefalconiana. 17 Catalogus operum omnium Chrysostomi, secundum ordinem editionis Savilii, col- late eum hac nova editione. Montefalconiana. | 12] Catalogus Áugustauué φοῄρίστυά: S. Chrysostomi germanorum. 181 ΙΑ ommni& opéra sancli Jóannis Chrysostomi ihdex genefalis: : 1&5 SUPPLEMENTUM AD EDITIONEM MAURINO-BENEDICTINAM. SUPPLEMENTUM AD HoariLlaS. ' : Homilia de sancja Pentfcobt , ex Spicilegio card. Anf. Maii, col. 447. — Homilia in poenitentiam Ni- nivitarum, ex Aneadails J. Marie Bandini, col. 425. — Homilia De éléemosyha et fn divitem ac Lazarum, ex ms. Naniano ap. Galláitd., cof. 453. — Homilia iii decem milliá talenta et centum denarios et de obli- vione injuriarum, ex editione Chr. Frid. Matthai, col. 445. — Homilie quinque ex editione Lipsiensi M. Guill. Theod. Maur. Becheri, qua i&men Cbrysosiomo abjudicandze videntur. Hom. 1. Ad eos qui " magni zstumant opes et erga res vitze splendidas temere affecti fuerunt, col. 455. Hom. 3: De precatione, col. 461. Hom. ΠΠ, in illud 1 Cor. vi, 18 : « Omne peccatum quod fecerit homo, » ete., col. 466. Hom. IV, quod virtus ánimi prz omnibus honore digna sit, col. 471. Hom. 5, in illud ad Hebr. ini, 14 : « Intueamini apostolum et pontifleem, » etc., col. 479. — Homilise fragmentum quz inscribitur : « Dé lis qui ad divina μην chm attentione accedunt et in eos dui ad Encznia relicti suht, » ex Iriarti Catalogo cod. Grze*. trit., col. 494. | SUPPLEMENTUM AD EPISTOLAS. S. Joannis Chrysostomi epistola ad Eudoxiam imperatricem, ut Theognosti mulieri vinetum ablatum restituat, ex editione Andre2: Gallandii, col. 495, -— S. Joannis Chrysostomi epistola ad Cesarium mo- nachum, eum versione Italica DD. Maffel, ex Canisii Thesauro edit. Basnag., col. 497. SUPPLEMENTUM AD ÜOMMENTARIOS IN SCRIPTURAB: Ἠθιχὸν, epilogus seu peroratio homilia: xvin S. Chrysostomi in Genesim, ex codice Naniano ΣΕ, αρ. - Mittarelli Cod. Nanian. cel. 499. — Fragmentum jn libros Regum, ex Bibliotheca nova Patrum card. Ang. Maii, col. 501. — Specimen Expositiónis 8. Joanni$ Chrysostomi in Job, ex codice xi biblioth. Mediczo-Laurentianz, pluteo 1x, ap. Bandini Anecdota Grazca, col. 505. — Fragmenta in Job ex Catena Patricii Junii, col. 508. — Frdgmenta in Salomonis Proverbia, ex Bibliotheca nova Patrum card. Angeli Maii, col. 657. — Fragetyd, T Jeremiam prophetam, ex catena Michaelis Ghislerii, eol. 759. — Fra- menta in Epistolam ad, Romastos, ex, S. Nicephori Apológetico pro sanctis imaginibus in Biblioth. nov. Patrum Ange Maji; &ql.*1 051. — Fqaktnenta in Epistolas catholicas ex catena J.- À. Crameri, col. 1059. ;. Utgtioiés pro ebieisis. "Waemonibus et aliqua infirmitate detentis, ex Goari Rituali Graecorum, M MELETIUS MONACHUS. "n . JNoyi ditoris Monitum. | | col. 1073 *Melelii de natura hominis liber, ex editione $.-À. Crameri, ad codicem Parisiensem " n. 2299, optime note, collata et ex eo nonnibil aucta. 1075 Index rerum que in Meletii libró continentur. 1311 Index alphabeticus operum S. Chrysostomi ex primis verbis tractatuum, sermonum, homiliarum et epistolarum. 1321 Parisiis, — Ex typis MIGNE, —— MONITUM IN SERMONES TREDECIM SEQUENTES QUI! S. JOANNIS CHRYSOSTOMI NOMINE CIRCUMFERUNTUR. Tanta tamque expedita fuit doctoris nostri concionandi facultas, ut nihil mirum, si nova subinde cjus opera eruantur e tenebris. Non paucas in superioribus tomis homilias hactenus ignotas emisimus, et un- decim simul przeclaras in duodecimo tomo dedimus, qux nunc primum in lucem prolatz sunt. Jam pridem vero tredecim alias accepimus a clarissimo et doctissimo viro Gualtero Taylor Anglo missas, cum hac in frontispicio nota : E Codice manuscripto annorum circiler 700, quem inter alios a cenobio τοῦ Πα»τοχράτορος in monte Atho, invectos in Angliam anno 17271, suis sumptibus emit Collegii Trinitatis prases R. Bencteius, et in bibliotheca sua conservat. Has homilias exscripsit et Latine vertit Gualterus Taylor. Accuratissime vero interpretis munere functus est : nusquam vidi versionem exquisitiorern ; ita ut, in tot sermonum decursu, paucissima, imo fere nulla, in melius mutanda censuerim. u Jam de singulis his sermonibus disquirendum, an vere Chrysostomi sint, an falso illi adscribantur. In- numera jam vidimus, quz tanti doctoris nomen ementiebantur. Multi enim scriptores, ut opera sua ven- ditarent, illa Chrysostomi nomine insignire solebant : bibliopolz quoque, ut eimptores allicerent, aliena licet, exornabant tanti doctoris nomine. EM I. Primus itaque sermo, de Poenitentia et de Davide, cujus initium est, Ecce hodie nobis lectus est beatus David, Chrysostomi esse omnino videtur. Stylus sancti doctoris hic. eminet : morales adhortationes pro more suo adjicit : et tres affert causas cur Deus permiserit justos, ut Abrahamum, Moysem et Davidem in peccata incidere : prima scilicet est, ut justi caveant de vila sua, neque de bonis operibus. extollantur ; secunda, ne peccatores de seipsis desperent, sed exemplo Davidis , confessionis et peenitentiz remedium adhibeant, etiamsi in peccata reciderint ; tertia, quia Jesus Christus, cum solus sine peccalo esset, alios eliam justos in peccata incidere permisit, ut postea aliis poenitentize exempluin essent. IJ. Secundus sermo, de iis qui in jejunio continenter vivunt, ctc., cujus initium, Pugiles quidem diebus singulis, non est Chrysostomi , ut statim deprehendet quisquis ejus germana opera assidue legerit et ob- servarit. Videtur esse cujusdam Graculi commentum. lil. Tertius sermo, de Temperantia, cujus initium, Qui disciplinis aliquibus incumbentes. Hxc item ho- milia brevissima, Chrysostomo prorsus indigna videtur. Eamdemque sententiam laturos arbitror omnes qui in legendis ejus operibus versati, et ordiendi modum, ct stvlum et brevitatem nimiam perpendent. IV. Quartus sermo de Parabola decem millium talentorum, et contra Jud:zeos, cujus initium, Clementie Domini nostri magnificentia, est fragmentum brevissimum alicunde divulsum. Án inter opera Chrvso- Stomi laleret frustra quasivi. Ob nimiam brevitatem judicium ferri non posse videtur an sit Joannis "Chrysostomi, necne. 20... MEM .. V. Quintus sermo, de sanguinis fluxu laborante, cujus initium est, Aliis quidem alias negotiationes, non est Chrysostomi, sed cujusdam Grzculi, qui futilia non pauca admiscet : ac de ea qu: per duodecim an- nos sanguinis fluxu Jaboraverat ridiculo agens, quid illi singulis annis acciderit divinando profert. VI. Sextus sermo, Quod mari similis sit hiec vita, cujus initium, Qui in mari navigant, non cst Chry- sostomi, ut quivis emunct:e naris homo, in sancti doctoris operum lectione versatus, facile deprehendet. Nam et stylus, et ordiendi atque concionandi modus, Greculum sapiunt. VII. Septimus sermo, in illud, Simile est regnum celorum grano sinapis, cujus initium, Quid majus regno celorum. Hic sermo, comparationibus ad nauseam usque plenus, a stylo Chrysostomi videtur mihi longe alienus, nec inter genuina tanti doctoris opera accensendus est. (In Eclogas partim receptus est.) ΥΙΗ. Octavus sermo, in illud, Si qua in Christo nova creatura, velera transierunt : ecce nova facta sunt omnia ; longissimus , qui tredecim paginas occupat, est *iri quidem docti, nec infacundi; sed qui tropis ac Bguris ad nauseam usque redundat. Initium sermonis est : Magna quidem diligentia. Pergit deinde, el per quinque paginas mulia profert de sancto Paulo quz ad propositum argumentum non pertinent, et aliquando ridicola sunt; ut cum, de auditorum attentione loquens, dicit : Et palpebras vestras tanquam cornua erectas video. Demum ad'Seripturz sacrze locum illum, Si qua in Christo nova creatura, etc., adve- nit, et quasi novam homiliam incipit. Nec stylus, nec ordiendi, nec concionandi, nec in fine perorandi modus Chrysostomi esse videtur, qui plus habet nativze elegantiz, quam artificiose diligentia, et sicubi arle ulilur, ita rem temperat, ut semper lateat artificium. Hxc autem concio ad styluin, ut ita dicam, ferreum, propius accedit. IX. Nonus sermo, in illud, Hic est Filius meus dilectus, in quo mihi complacui ; cujus initium, Hic prolis amans pater. initio videlur de patre et suo et auditorum suorum loqui ; sicut et Joannes Chrysostomus, eum presbyter esset Antiochenus, de Flàviano Antiochiz archiepiscopo non raro loquebatur initio homi- liarum suarum. Hunc morem consulto secutus videtur qui hunc eermonem Chrysostomi nomine texuit; nam Chrysostomi non esse, tum stylus, tum ordiendi modus et concionandi ratio suadent : quod spero fatebuntur ii qui tanti doctoris opera assidue legerunt. Vidimus supra, Tom. Vl. col. 245-246, Chrysosto- muri (resbyterum Flaviano episcopo inductum ut sui loco concionaretur : sed vidimus alium quoque Tom. VI, col. 411-412 (qui Chrysostomi nomen, ut putamus, emenlitur), episcopum suum, nempe Flav.a- num memorantein. X. Decimus sermo. in Evangelii dictum, et de Virginitate ; cujus initium est, Nullum enigma tradidit. Hunc sermonem oblongum, iropis, declamationibus et figuris ad nauseam usque referium, non esse Chrysostomi puto, sed cujusdam Greci declamatoris qui sancti doctoris nomen ementitus est. XI. Undecimus sermo brevissimus, de Cognitione Dei, et in sancta Theophania, etc., cujus initium, Quemadmodum ii qui in visu corporeo, in quo, licet brevissimo, exordium oratione tota sequenti longius est ; sicque omnia temperantur, ut nemo non judicet hoc opusculum Chrysostomi non esse. XII. Duodecimus sermo, in Assumptionem Doniini, cujus initium est. Quandoquidem per gratiam Dei. Hanc brevissimam homiliam indignam Chrysostomo esse fatebuntur, quotquot in ejus libris legendis ct observandis operam navant. XIII. Deciinvs tertius sermo seu homilia, in Stagnum Genezareth. et in sanctum Petrum apostolum, cujus initium, Quando celebris est magister. Non esse Chrysostomi homiliam istaun hzec suadent : stylus a Chrysostomo longe alienus ; maxime vero dialogus ille Petri cum Jesu Christo, qui a rei veritate pluri- uum deflectit. Parror. Gn. LXIV. Y LT SPÜRIA QUAEDAM. 12 TOY EN ΑΓΙΟΙΣ ΠΑΤΡΟΣ ΗΜΩΝ ΙΩΑΝΝΟΥ, ΑΡΧΙΕΠΙΣΚΟΠΟΥ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥΠΟΛΕΩΣ, ΤΟΥ ΧΡΥΣΟΣΤΟΜΟΥ, Περὶ uevavolac, καὶ εἰς τὸ ἀνάγνωσμα τοῦ Δανῖδ περὶ τῆς τοῦ Oüplov. [201] δοὺ σήμερον ἡμῖν ὁ µακάριος Aavt ἀνεγνώσθη, ὁ μουσουργὸς τῆς σωφροσύνης xaX διδάσκαλος. Ὅταν γὰρ τὴν πνευματικὴν αὐτοῦ λύραν πινήνη διὰ τῶν Ὑαλμῶν, θέλγει μὲν τὴν ἀχοὴν, σωφρονίζει δὲ τὸν λογισµόν. Auk τοῦτο τοῦ Πνεύματος ἡ χάρις ᾠχονόμησε καθ) ἑχάστην ἡμέραν παρὰ πάσης σχεδὸν φυχης Χριστιανιχῆς αὐτὸν μελῳδεῖσθαι, ἵνα καὶ την ἀχοῆν εὑφραινώμεθα, xat τὴν Ψνχην ὠφελώμεθα. Ἐμοὶ δὲ πολλάχις ἐπέρχεται θαυ- άσαι. xal πολλάχις χατ᾽ ἑμαυτὸν ἑξέστην τῇ διανοίᾳ, [οἷα] λογιζόµενος xai λέγων, Τίνος ἕνεχεν παρὰ πάσας τὰς γραφὰς τὰς kv τῇ Παλαιᾷ, τὰς ἓν τῇ Καινῇ Διαθήχῃ, τὴν τοῦ Δαυῖδ βίθλον οὕτως ἀγαπῶσι πάντες, xal τουτον voy ἐπὶ στόματος φέρειν πάντες ἐμελέτησαν, Μωῦσῆς ἂν µέγας νομοθέτης, πρόσωπον πρὸς πρόσωπον τὸν 5v θεασάµενος * ὃς πᾶσαν τὴν χτίσιν ἐξ ἀρχῆς ἄνωθεν ἡμῖν γνωρίζων, χαὶ τὸν χτίστην ἀναχηρύττων ἔλεγεν * Ἐν ἀρχῇ ἐποίησεν ὁ θεὸς τὸν οὐρανὸν καὶ τὴν rv. Καὶ τούτου βιθλίον ἐστι µέγιστον xal πάσης σοφίας πεπληρωμένον, xai μόλις [202] αὐτὸ xa0' ἑχάστην ἐχχλησίαν ἅπαξ f| δευτερον τῆς ἑθδομάδος ἀναπτύσ- σοµεν. ᾽Αλλὰ λέγεις, Τῆς Παλαιᾶς Διαθήχης ἐστί. Καὶ εἰ πρὸς τὴν τῶν ἁγίων Εὐαγγελίων ἀνάγνωσιν ; ὅπου τὰ θαύματα τῆς τοῦ Χριστοῦ παρουσίας ἀναχκηρύττεται: ὅπου θεὺὸς τοῖς ἀνθρώποις συναναµίγνυταια, χαὶ θά- νατος λόγω χαταλύεται ' ὅπου δαίμονες ἐξ ἐπιτάγμα- τος φυγαδεύονται, xal λεπροὶ λόγῳ χαθαρίζονται » ὅπου τυφλοὶ τὸ λεῖπον b τῆς φύσεως πηλῷ θεραπεύονται, xal πενταχισχίλιοι κατὰ τν ἔρημον ix πέντε ἅρτων δια- τρέφονται ὅπου λῃστῆς εἰς παράδεισον εἰσοιχίζεται, xai πόρνη καθαρωτέρα τῶν ἄστρων εὑρίσχεται * ὅπου τὰ τοῦ "lopbávo, ῥεῖθρα πρὸς ἁγιασμὸν τῶν ἡμετέρων ψυχῶν ἁγιάζεται, xat μονογενῆς Yib; παρὰ του Πατρὸς υὐὑρανόθεν ἀναχτρύττεται ' ὅπου τὴν ζωὴν ἡμῶν Χρι- στὺς ἀναχαινίδει, xat ἀναχκαινίζων πρὺς σωτηρίαν τοῦ γένους τῶν ἀνθρώπων ἀναχηρύττων λέγει’ Μακάριοι οἱ ^ Vaticanus τοῖς ἀνθρώποις σννανεστράφη. b Angikcanus male τῷ λείποντι. ατωχοὶ τῷ αγεύματι, ὅτι αὐτῶν ἐστιν ἡ Bacidela τῶν οὐρανῶν. Μαλχάριοι οἱ πεινῶντες καὶ διΨῶντες τὴν δικαιοσύνη», ὅτι αὐτοὶ χορτασθήσονται» Αλλ' δρα, xal τούτους τοὺς νόμους ἅπαξ f| δεύτερον ἀναγι- νώσχοµεν τῆς ἑθδομάδος. 'AX)' ἑἐρεῖς, ὅτι βασιλιχοὺς στεφάνους οὗ χρῆ xaÜ' ἑχάστην ἡμέραν δημοσιεῦσαι. Καὶ τί πρὸς «0v µαχάριον ἀπόστολον Παῦλον, τὸν ῥή- τορα τοῦ Χριστοῦ, τὸν τῆς οἰκουμένης ἁλιέα, τὸν διὰ δεχατεσσάρων ἐπιστολῶν ὥσπερ διὰ διχτύων πνευµατι- xày πᾶσαν τὴν οἰχουμένην εἰς σωτηρίαν σαγηνεύσαντα * τὸν ἁρπαγέντα ἕως τοῦ τρίτου οὑὐρανοῦ, xaX πάλιν εἰς τὸν παράδεισον τὸν πιστευθέντα τὰ μυστήρια τῆς τοῦ Θεοῦ βασιλείας, ἃ οὐχ ἐἑξὸν ἀνθρώπῳ λαληται; Ἐπεὶ xaX τοῦτον bi, ε τῆς ἑθδομάδος ἀναγινώσχομεν, xal τὴν ἐπιστολὴν αὐτοῦ διὰ στόματος φέρομεν * ἀλλά πρὸς τὴν ἀνάγνωσιν µόνον τὺν νοῦν ἀνατείναντες, ταύτῃ µόνη χατά τὸν χαιρὸν ἐχεῖνον στοιχοῦμεν. Τί οὖν εἰπεῖν ἔχω πρὸς τὸν µαχάριον Δανῖδ, ὅπως fj τοῦ Πνεύματος χάρις ῥχονόμησε χαθ' ἑχάστην ἡμέραν τε xal νύχτα αὐτὸν ναχηρύττεσθαι; πάντες Y p aov ἀντὶ μύρου διὰ στό- µατος φέροµεν. Ἐν ἐχχλησίᾳ παννωγδες, xai πρῶτος χαὶ µέσος xai τελευταῖος ὁ Δαυῖδ * ἐν ὀρθριναῖς ὑμνολο- γίαις xaX πρῶτος xal µέσος xal τελευταίος ὁ Aavtó: ἐν τοῖς σχηνώµασι τῶν νεχρῶν προπομπαὶ, xai πρῶ- 40; xai τελευταῖος ὁ Δαυῖδ" iv ταῖς οἰχίαις τῶν παρ- θένων ἱστουργίαι, xat πρῶτος xai µέσος xal τελευ- ταΐῖος ὁ Δαυῖδ. Ὢ τῶν παραδόξων πραγμάτων { πολλοὶ μήτε Υραμμάτων πεῖραν τὴν ἀρχὴν εἰληφότες, ἑχμα- όντες, ὅλον τὸν Aavtó ἀποστηθίζουσιν 4, ᾿Αλλ’ οὗ µόνον ἐν ταῖς πόλεσι χαὶ ταῖς ἐχχλησίαις οὕτω χατὰ πάντα χαιρὸν xai χατὰ πᾶσαν ἡλιχίαν ἐχλάμπει, ἀλλὰ xat ἐν ἀγροῖς xai àv ἐρημίαις xa εἰς τὴν ἀοίΐχητον γῆν μετὰ πλείονος τῆς σπονδῆς χοροστασίας ἱερὰς ἀνεγείρει τῷ θ:ῷ. Ἐν µοναστηρίοις χορὸς ἅχιος ταγμάτων ἀγγελι- Xv, xai πρῶτος xai µέσος xai τελευταῖος ὁ Δανῖδ' ἐν ἀσχητηρίοις [205] παρθένων ἀγέλαι τῶν τὴν Μαριὰμ * Vaticanus δίς, Anglicanus δεύτερον. 1 Apglicanus ἀποστιχίζονσιν. i SPURIA QUAEDAM E SANCTI. PATRIS ΝΟΡΤΗΙ JOANNIS CHRYSOSTOMI, ARCHIEPISCOPI CONSTANTINOPOLITANI, DE PCENITENT!A, ET IN LECTIONEM DE DAVIDE ET DE UXORE URLE. Ecce hodie nobis lectus est beatus David, modn- — natur: defectu, luto sanantur, et quinquies mille ho- lator ille temperantie et magister. Quando enim per psalmos spiritualem lyram suam movet, aures tiulcet et rationem temperat. Idcirco per gratiam Spiritus constitutum est, ut quotidie, in omni fere precatione * Cliristiana, ipse eum modulamine can- tetur, ut el auribus oblectemur, et anima juve- mur. Sxpe autem mihi mirari subit, ac frequen- ter mente attonitus fui, mecum reputans et dicens, cur prz Scripturis omnibus Veteris et Novi Tests- menti Davidicum librum ita diligunt omnes , ut hune solam in ore habere sint solliciti. Moyses magnus erat legislator , qui facie ad faciem Deum vidit ; qui totam crealioneu a principio nobis eL creatorem przedicans, dixit: In principio feci Deuscalum et ter- ram (Gen. 1, 1); hujusque liber est maximus et omni sapientia penus: tamenque vix illum semel et bis in hebdomade * in singulis ecclesiis aperimus. At dicis, Testamenti veteris pars est. Quid autein de sancto- rum Evangeliorum lectione? ubi presentis Christi mi- racula pradicantur;ubi Deuscum hominibus versatur, et mors verbo dissolvitur ; ubi demones mandato fu- gantur, et leprosi verbo mundantur, ubi czci,sublato * Ms. auglicsnus, in omni (ere anima. * Vaticauus, semel in anno. mines in descrto ex quinque panibus aluntur; uhi la- tro in. paradisum introducitur, et meretrix ipsis si- derihbus purior reperitur; ubi Jordanis fluenta ad sanclificationem animarum nostrarum consecrantur , el unigenitus Filius a Patre de coelo. declaratur; ubi vitam nostram Christus renovat , et renovando ad s3- lutem humani generis pr:edicans ait : Beati pauperes spiritu, quoniamipsorum est regnum celorum : Beati qui esuriunt. et sitiunt. justitiam ,| quoniam ipsi saturabun- tur (Matth.V, 5 et 6,? Verum attende, has quoque le- ges semel aut bis in hebdomade legimus. Dices vero, non oportere coronas regias quotidie publicas facere. Quid porro de beato apostolo Paulo, Christi oratore, terrarum orbis piscatore: qui, per quatuordecim Epi- stolas, tanquam per retia spiritualia, totum orbem ad salutem irretivit; qui usque ad tertium calum, etrur- sus in paradisum raptus est; cui credita sunt mysteria regni Dei, qu:e non licet homini loqui ( ll Cor. Xl, 4)? quandoquidem et bunc bis solum in hebdomade le- gimus , ejusque Epistolam iu ore habemus ; sed lec- tioni tantum animo intenti, buic uni illo tempore opeé- ram damus. Quid igitur dicendum mihi suppetit de beato Davide, qua ratione per Spirilus graliam provi- sum sit ut singulis diebus el noctibus praediceretur ? omnes enim illum pro unguento portamus in ore. ln ecclesia sunt pervigilia; ac primus, mediuset ultimus est David: in inatutinis byimnorum canticis, primus, WU SPURIA QUAEDAM. Tz medius et ultimus est David : in tentoriis ubi mortuo- mum deducliones, primus et postremus est David : in aedibus virginum, ubi textur:e fiunt, et primus et me- ' dius et postremus est David. O res inopinatas! mul- ti qui ne litterarum quidem principia noverunt, totum tamen Davidem edocti, ordine recitant, ac non modo :In urbibus et ia ecclesiis, omni tempore et per aetates «itze omnes, clarescit, sed etiam in agris, in desertis :et per terram non habitatam cum sedulitate plurima 'wipudia sacra Deo excitat. In monasteriis, ubi chorus sanctus ordinum angelicorum , εἰ primus, medius et postremus est David : in asceterils, ubi 66 vir- ginum Mariam imitantium, et primus, medius et pos- tremus est David : in desertis viri sunt crucifixi cum Deo versantes ; ac primus, medius et postremus est David. Et omnes quidem homines naturalis per noc- tem somni tyrannidem patientes, in profundum de- trahuntur : David vero solus instat, οἱ servos Dei ad angelica excitat pervigilia, terram in coelum conver- tens, et homines angelis zequales efficiens, vitam nos- tram in omnibus ornans, el factus omnibus omnia, et per omnia vitam nostram angelicam reddens : cum pheris una crescens, juniorcs ad imelligentiam provo- cans, virginibus continentiam largiens, senioribus donans securitatem, peccatores ad poenitenti.m advo- cans et dicens, Confitemini Domino quoniam bonus ( Psal. CX VII, 1) : eos qui per poeniteu:iam recte pro- cesserunt corroborans et dicens, Delicta juventutis mec el ignorantías meas ne memineris (Ibid., XIV,7) : eos qui beneficia acceperunt ad gratiarum actionem ex- citans et dicens, Quid reiribuam Domino pro omnibus que retribuit mihi (1b., CXV, 5)? crebro peccantes ad confessionem provocans bis verbis, Si iniquitates ob- servaveris, Domine, Domine,quis sustinebit (15., CX XIX, $) ? eos qui qu:erunt a Deo misericordiam erudieus et dicens, Miserere mei, Deus, secundum magnam miseri- cordiam tuam (Ibid., L,1 ): eos qui ad sacerdotale mu- nus vocantur muniens ac dicens, Ne projicias me a acie tua (1b., L, 15): in jus raptos instruens his ver- is, Redime me a calumniis hominum (Ib., CXVIII, 154) : metueutes inimicorum irruptionem admonens et dicens, Eripe me de inimicis meis, Deus (15.,L VIII, $):exspectantes et beneficiis affectos ad gratiarum ac- tionem excitans his verbis, Exspectans exspectavi Do- eninum, et intendit mihi, et exaudivit preces meas (10., XXXIX, 2). Ο magnam citharam animas hominum per orbem 'habitabilem, quasi nervos quosdam, ad confessionem unam pulsantem ! Et quomodo vir talis et tantus, qui multitudines hominum * ornat, et sermones emnco- miasticos superat; qui regimen angelicum in terra con- s9iituit, et cum angelorum fausta acclamatione in cce- lo corouatur : quomodo, inquam, permissum est ut in duo pr:ecipua peccata delaberetur? nam peccato- rum pracipua. sunt, Non occides, non swachaberis (Ered. XX, 15, 14) ; et ut in heec. precipua peccata elaberetur permissum est. ldeo sepe hzc uiecum reputns et animadvertens, mente attonitus sum, et sicut navigium iu mari absque nauclero luc et. illuc oircumlatum fluctibus jactatur, ita mihi s:epe ratioci- nia procellis commota sunt *, cogitanti ac dicenti: uomodo vir tantis bonis exornatus, rex et propheta, Christi servus et pater : servus, secundum naturam ; pater, secundum carnem ; nam Liber generationis Jesu Christi, filii David (Math. 1, 4); virlutibus magis, quain diademate ornatus ; amictus veste purpurea, et humi- litate indutus, dicensque : Domine, won est exaliatum vor meum , neque elati sunt oculi mei, neque ambulavi in magnis, neque in mirabilibus super me ; si non hu- Trüiliter sentiebam, sed exaltavi animam meam, sicut ab- (actatus (Psal. CXXX, 4, 2) ; qui tolerantize malorum coronavit metas, ct ait: Domine Deus. meus, | si feci istud, si esi iniquitas in manibus meis, si reddidi retri- 5 Vatic., mores hominum. -- 3 [u anglic. male ita mihi sepe commota sunt ratioci- niorum procella. buentibus mihi mala (Ps. VII, 4,5). qui nón modo su- perbiam excutit, sed etiam superbos abominatur ct ait: Non habitabit in medio domus mee qui facii super - biam : qui loquitur iniqua, non direxit in conspectu ocu- lorum meorum (1b., C, 7) : qui cum fiducia dicit Deo: Igne me examinasti,et non esi inventa in me iniquitas( Ib. , VI, 5). Quid autem loquor? quorsum ejus. testimoniis usus sum? Sxpe etiam dicunt nonnulli : Fide non est di- gnus qui sibi ipsi perhibet testimonium; alius ejus ope- ra testetur, alius ejus coronarum sit przco, alius ejus vite sit testis, ut οἱ fidedignius sit testimonium. Quei porro fide dizniorem habemus Deo dicente : Inveni David Filium Jesse, virum secundum cor meum (Act. XIII, 22). Quid hoc testimonio tutius? Ac quomodo vir tantis clarus operibus bonis , qui secundum cor Dei fuisse asseritur ; quomodo, inquam. in peccato- rum pr:cipua deferri permissus est? Non occides, non mochaberis : et homicida et meechus est propheia Dei? Iste enim locus vobis hodie lectus est. Non criminor prophetam, absit; sed vitam vestram in tuto pono, ut cum mulia recte feceris, ie ipsum munias ne cadas. Sic enim Apostolus quoque dixit : Qui se existimat stare, videat ne cadat ( Cor. X, 12). Idcirco enim et ipse David frequentius dixit: 7n finem ne disperdas (Psal. LVII, 1, et LXX, 18) : ideo ipse quoque supplicans dixit: Et usque in senectam el se- nium, Deus, ne derelinquas me. Cur ergo in tantum de- {οἱ peccatum permissus est? Tribus de causis : qui- usnam, ego dicam: tu modo cum omni attentione animum adhibe. Primum, ut justi caveant de vita $U3, Sive asceUe, sive eremite ; nec dicant, Multa przclare feci, multis ornor virtutibus: jejuno, vigilo, precor, lacrymas fundo, sacco amictus sum, corpus meum exercitiis marcidum reddidi ; non ultra timeo irruptiones diaboli, ea przclare gessi qux coronas mereantur. Ne erres, o homo, ue sis animo elitus ; non plus fecisti quam David : audi illum dicentem : Genua mea infirmata sunt a. jejunio, caro mea immu- lata est propter oleum; et rursum, Cum mihi molesti essent, induebar cilicio, et humiliabam in jejunio anmi- mam meam (Psal. CVHI, 24, et XXXIV, 12). Au- di illum de vigiliis loquentem : Media nocte surge- bam ad confitendum tibi ; et iterum, Sepiies in die laudem di. tibi (Psal. CXVIII 62,et 164) : audi illum de laerymis dicentem : Laboravi in. gemitu meo, la- vabo per singulas noctes lectum meum, lacrymis meis stratum. ineum rigabo (Ibid., Vl. 10) : audi illum de ascetica vita dicentem: (Quia cinerem tanquam panem manducabam , et potum weum cum fletu miscebam (Jbid., Cl, 10). Cur autem tibi profero verba prophe- t$ David? audi iterum testimonium Dei dicentis : Inveni David filium Jesse, virum secundum cor meuin (Act. ΧΗΙ, 22). Et tamen post tauta bona opera in ta- les lapsus deferebatur. Ne itaque audax sis, sed quo- tidie caveas secundum Apostoli admonitionem dicen- tis, Qui se existimat stare, videat ne cadat (1 Cor. X, 12). En primain causam ; jam accipe secundam : Ne peccatores de seipsis desperent, sed si quis vel quo- tidie peccet, ut quotidie confiteatur. Si decies inillies peccaveris, decies millies conütere ; nihil enim est des- peratione deterius. Si quis cum peccata commisit des- peraverit, non amplius ad medelam currit. Nonne vides medicos, si de quoquau desperaverint, non. amplius medelam adhibere,sed zgroto dicere : Si quid dare ve- lis, non accipimus : morbus enim ille non amplius medelam admittit: malum morbi superavit artis re- media? IIzc dicunt ii qui desperant ; si vero sanitatem exspectent,omnia faciunt, et medicamenta adhibent pro . salute xgroti. lta si quis desperaverit ob peccatum, pu- lans non esse penitenti salutem, in majora mala νε ἱρ- sum impellit. Idcirco si cogitaveris summorum pecca- torum liomicidii et adulterii medelam οἱ curationem contigisse prophete; etiamsi decies miilies pecces, teipsum confessioni dedas. Hoc autem dico, non hor- taus ad peccandum , sed peccatores ad. confessionem vocans : quandoquidem Deus, hominium amans, ma- gua etiam peccata delet. Quid enim majus. boinicidio 45 SPUIRIA QU/EDAM. tt µιμουµένων, xal πρῶτος, xat µέσος xat τελευταῖος ὁ Δανῖδ * ἓν ἑρημίαις ἄνδρες ἑσταυρωμένοι προσομιλοὺν- ες τῷ θεῷ, xal πρῶτος xal µέσος xal τελευταῖος ὁ 4avtó. Καὶ πάντες μὲν ἄνθρωποι τῷ φυσιχῷ τῆς νυ- κτὸς ὕπνῳ τυραννούµενοι, πρὸς βάθος χαθέλχονται ' xal Δαυῖδ μόνος ἐφίσταται, χαὶ τοὺς τοῦ θεοὺ δούλους εἰς ἀγγελιχὰς παννυχίδας διεγείρει, τὴν γῆν οὐρανὸν à γαζόµενος. Χαὶ τους ἀνθρώπους ἰσαγγέλους ποιῶν, τὸν ἡμέτερον βίον χατὰ πάντα διαχκοσμῶν, xai τοῖς πᾶσι τὰ πάντα γινόµενος, xal διὰ πάντων τὸν ἡμέτερον βίον ἀγγελικὸν ἐργαζόμενος ᾽ παιδίοις συναυξανόµενος, νεω- τέρους εἰς σύνεσιν προσχαλούμενος, παρθένοις σωρρο- σύνην χαριζόµενος, πρεσθυτέροις ἀσφάλειαν δωρούµε- νος, τοὺς ἁμαρτωλοὺς εἰς µετάνοιαν προσκαλού ενος xa λέγων. Ἐξομο.ογεῖσθε τῷ θΘεῷ, ὅτι ἀγαθός * τοὺς χατορθώσαντας Ex µετανοίας ἀσφαλιξόμενος xat λέγων’ ΑἉμαρτίας γεότητός µου καὶ ἀγγοίας µου μὴ µγη- σθῇς ' τοὺς τὰς εὑεργεσίας δεξαµένους εἰς εὐχαριστίαν δ.εγείρων χαὶ λέγων’ Τί ἀἁνταποδώσω τῷ Κυρίφ περὶ πάντων ὧν ἀνταπέδωκέ uoi; τοὺς πολλάκις ἁμαρτά- νοντας εἰς ἐξομολόγησιν ἀνακαλούμενος καὶ λέγων’ Εάν ἀγομίας παρατηρήσ]ις, Κύριε, Κύριε, cic ὑποστήσε- ται; τοὺς ἐπιςητοῦντας ἐλεημοσύνην παρὰ του Θεου Σιδάσχων xai λέγων Ἐλέησόν µε, ὁ θεὺς, κατὰ τὸ μέγα Σ.1εός cov: τοὺς κληθέντας εἰς ἱερωσύνην ἀσφα- κιζόµενος xal λέγων Mi) ἁποῤῥίψῆης µε ἀπὸ του προσ- ώπου σου. τοὺς εἰς διχαστῄήριον ἑλχομένους διδάσχων xai λέγων ' Λύτρωσαί µε ἀπὸ συχοφαντἰας ἀνθρώ- Κων * τοὺς φοθουμένους Expo ἑπανάστασιν νουθετῶν xai λέγων. ᾿Εξε.οῦ µε éx τῶν ἐχθρῶν µου, ὁ θεός ' τοὺς ὑπομένοντας χαὶ εὐεργετουμένους εἰς εὐχαριστίαν διεγείρων χαλλέγων "Yxogérur ὑπέμεινα τὸν Κύριο», καὶ προσέσχε pot, καὶ εἰσήκουσε τῆς δεήσεώς µου. Ὢ µεχάλης χιθάρας, τὰς ψυχὰς τῶν ἀνθρώπων τῆς οἱχουμένης, ὥσπερ γευράς τινας, εἰς μίαν ἐξομολογ/αν ἀνακρουομένης! Καὶ πὼς ὁ τοιοῦτος xal τηλικουτος, ὁ τὰ ᾖθη. τῶν ἀνθρώπων διαχοσμῶν, καὶ τοὺς λόγους τῶν ἐγχωμίων ὑπερνικῶν, ὁ τὴν τῶν ἀγγέλων πολιτείαν ἐπὶ γης συνστησάµενος, χαὶ τῇ τῶν ἀγγέλων cogna xac οὐρανὸν στεφανούµενος * πῶς guveytopt Or τὰ δύο χεφά- λαια τῶν ἁμαρτημάτων ἑξολισθῆσαι; Τὰ γὰρ χεφάλαια τῶν ἁμαρτημάτων, OO φυγεύσεις, οὗ µοιχεύσεις * xal πρὸς τὰ δύο ταῦτα χεφάλαια τῶν ἁμαρτημάτων σννεχω- οἤθη κατενεχθῆναι. Διὰ τοῦτο πολλάκις κατ’ ἑμαυντὸν Υενόµενος, xal ταῦτα λογισάµενος ἑξέστην τῇ διανοίᾳ * χαὶ χαθάπερ πλοῖον ἓν πελάχει τοῦ χυθερνήτου χωρ ὧδε x&xel περιφερόμενον τοῖς χύμασι χλυδωνίζεται, οὕτως ἐσαλεύθη µου πολλάχις ὁ λογισμὸς ταῖς τριχυ- µίαις b, διανοουµένου xal λέγοντος' Πῶς ὁ τοσούτοις ἀγαθοῖς χαταχεχοσμηµένος ἀνῆρ, ὁ βασιλεὺς xal προ: φήτης, [204] ὁ τοῦ Χριστοῦ δοῦλος xal πατήρ ᾽ δοῦυλος Χατὰ φὺύσιν, πατὴρ χατὰ σάρχα Βί6Ίος γὰρ Υενέ- σεως Ιησοῦ Χριστοῦ viov Δαυῖδ * ὁ ταῖς ἀρεταῖς μᾶλλον f| τῷ διαδήµατι χαταχοσμούμενος * ὁ τὴν ἆλουρ- γίδα περιδεθληµένος, xai ταπεινορροσύνην Ίμφιεσμέ- vog xat λέγων Κύριε, οὐχ ὑὐψώόη ἡ καρδία pov, οὐδὲ ἐμετεωρίσθησαν οἱ ὀφθα.μοί µου, οὐδὲ ἐπο- ρεύθην ἐν uepáAoic, οὐδὲ v θαυµμασἰοις ὑπὲρ ἐμό' εἰ μὴ ἑταπειγοφρόνουν, dAAá ca τὴν γυχήν κου ὡς τὸ ἀπογεγαϊακτισμέγον" ὁ τοὺς τῆς ἀνεξι- zaxlag ὅρους στεφανώσας xal λέγων ' Κύριε ὁ θεός µου, εἰ ἐποίησα tovto, el ἔστι» ἀδικία ἐν χερσί µου, εἰ ἀγταπέδωχκα τοῖς ἀγταποδιδοῦσί uot xaxá* ὁ μὴ μόνον ὑπερηφανίαν ἀποσειόμενος, ἀλλὰ xal τοὺς ὑπε £ τφάνους ἁποστρεφόμενος xat λέγων * OO κατοικεῖ µέσιῳ τῆς οἰκίας µου ποιῶν ὑπερηφανίαν, «ναλῶν ἄδιχα οὗ χατεύθυγεγ ἐγώπιον τῶν ὀφθα.ϊ]μῶν pov * ὁ λέγων μετὰ παῤῥησίας τῷ 8cp* ᾿Επύρωσάς µε, καὶ ovx εὑρέθη ἐν ἐμοὶ ἁδιχία. Καὶ τί λέχω ; διὰ τί ταῖς αὐτοῦ µαρτυρίαι, χέχρηµαι; Καὶ πολλάχις τινὰς λέ- Ίουσιν’ Οὐχ ἔστιν ἀδιόπιστος ἑαυτῷ μαρτυρῶν * ἕτερος Μαρτυρῄήσῃ τοῖς τούτου χατορθώμασιν, ἕτερος αὐτοῦ τοὺς στεφάνους ἀναχηρυττέτω, ἔἕτερος τῷ Bi τούτου µαρτυρείτω, ἵνα xal γενηται μᾶλλον ἀξιόπιστος ἡ µαρ- *upla. Καὶ τίνα ἔχομεν ἀξιοπιστότερον τοῦ Θεοῦ του 2έγοντος Ebpor Δαυῖὸδ τὸν τοῦ Ἰεσσαὶ, ἄνδρα κατὰ * Anglic, à τὰς Όλας. ] b Ang.ic. male, οὕτως ἐσαλεύθησά» µον πολλάχις τῶν λογι- ευῶν αἱ τριχυµίαν. tiv χαρδίαν µου. Ti ταύτης τῖς μαρτυρίας ἀσφαλέ- στερον; Καὶ πῶς ὁ τοσούτοις χομῶν χατορθώµασιν, 6. χατὰ τὴν καρδίαν τοῦ θεοῦ μαρτυρούµενος, πῶς εἰς τὰ. χεφάλαια τῶν ἁμαρτημάτων συνεχωρήθη χατενεχθῆναι ; Ov φονεύσεις, οὐ μοιχεύσεις ' xat φονεὺς xat. μοιχὺς. ὁ Προφήτης τοῦ Oto) ; Τοῦτο (à ὑμῖν σΊµερον ἀν- εγνώσθη τὸ joptov: 00 διαδάλλω τὸν Προφήτην, p γένοιτο, ἀλλά τὴν ὑμετέραν ζωὴἣν ἀσσαλίζομαι, v ὅταν πολλὰ χατορθώσῃς, ἀσφαλίσῃς σαυτὸν, ἵνα μη: πέσ]ς. Οὕτω γὰρ xai ὁ Απόστολος ἔλεγεν' 'O δοχων ἑστάναι, BAgnéto μὴ πἐσῃ. Διὰ γὰρ τοῦτο xal αὑτὺς ἔλεγε συνεχάστερον ὁ Δανῖδ' Elc τὸ téloc μὴ δια- - Φθείρῃς διὰ τοῦτο χαὶ αὐτὸς προαευχόµενος ἔλεγε Καὶ ἕως γήρως καὶ πρεσθείου à θεὸς μὴ éyxataAL- πῃς µδ. Τίνος οὖν ἕνεχεν εἰς τοσαύτην ἁμαρτίαν συν» εχωρήθη κατενεχθῆναι; Τριῶν ἕνεχεν πραγμάτων; ποίων, ἐγὼ λέγω᾽ µόνον σὺ πρόσεχε μετὸ πάσης ἀχρι- θείας. Πρῶτον διὰ τὸ τοὺς δικαίους σφαλίζεσθαι περὶ τῆς οἰχείας ζωῆς, ἢ τοὺς ἀσχητὰς Ἡ τοὺς ἐρημίτας, καὶ uh λέγειν, Πολλὰ χατώρθωσα, πολλαῖς ἀρεταῖς xa- ταχεχόσµηµαι * νηστεύω, ἀγρυπνῶ, εὔχομαι, δαχρύω, σάχχον περιθέθληµαι, τὸ σῶμά µου ταῖς ἀσχήῆσεσι χατεμάρανα. οὐκ ἔτι φοθοῦμαι τὰς ἑπαναστάσεις τοῦ δαδὀλου, χατώρθωταί µοι λοιπὸν τὰ τῶν στεφάνων. Mhà πλανῶ, ἄνθρωπε, n ἐπαρθῇς τῇ διανοίᾳ» οὐχ ἑποίησας πλέον τοῦ Δαυῖδ' ἄχουσον αὐτοῦ λέγοντος." Τὰ rórará µου ἠσθέγησαν ἀπὺ νηστείας, xal ἡ σἀρξ µου ἡ κ ἑοιώθη δι) EÉAatoy* χαὶ πάλιν, Ἐν τῷ αὐτοὺς z'psvoyAeiv. uoc [205] ἐνεδυόμην σάκκον, καὶ ἔτῃ-- πείνουν ἐν γηστείᾳ τὴν γυχήν µου. "Axoucoy αὐτοῦ. περὶ τῆς ἀγρυπνίας λέγοντος" Μεσονύκτιον ἐξεγειρό- Μη» τοῦ ἐξομο.]ογήσασθαί σοι" καὶ πάλιν, Ἔπε της ἡμέρας ᾖνεσά σε ἄκουσον αὐτοῦ περὶ ὅδα- χρύων λέγοντος Ἑκοπίασα ἐν τῷ στεναγμῷ µου" λούσω καθ ἑκάστην νύκτα τὴν xAivnv uov* ἐν óáxpuvcl µου τὴν σερωμνήν µου βρέξω" ἄχουσον. αὐτοῦ περὶ ἀσχήσεως λέγοντος' "Ότι σποδὸν ὡσεὶ. ἄρτον ἔφαγον, καὶ τὸ πόµα µου μετὰ κ.λαυθμοῦ. ἐκίρνων. Καὶ τί σοι λέγω τὰ τοῦ προφίτου Aavtb;. ἄχουσον πάλιν τῆς μαρτυρίας τοῦ θεοῦ τῆς λεγού- ane ' Εὗρον Aavtó τὸν τοῦ Ἰεσσαὶ, ἄνδρα κατὰ t καρδίαν pov. Καὶ ὅμως μετὰ τοσαῦτα χατορθώ- µατα εἰς τοιαῦτα κατηνέχθη σφάλματα. Mh οὖν θαρ- σήσῃς, ἀλλὰ xa0' ἑκάστην ἡμέραν ἀσφαλίζου, δεχός µενος τὴν παραίνεσιν τοῦ Αποστόλου τὴν λέγουσαν -- '0 δοκῶν ἑστάγαι β.επέτω ui) πέσῃ. Ἰδου τὸ πρῶ- τον αἴτιον * λάμθανε xal τὸ δεύτερον * ἵνα μὴ οἱ ἆμαρ- τωλοὶ ἀπογινώσχωσιν ἑαυτῶν, ἀλλ εἴ τις xal καθ ἑχάστην ἡμέραν ἁμαρτάνῃ, ἵνα xa0' ἑχάστην ἡμέραν.. ἐξομολογῆται. Κἄν µυριάκις ἁμαρτάνης , μυριάκις ἐξομολόγησαι ' οὐδὲν γὰρ χεῖρον ἀπογνώσεως. Ἐάν - τις ἀπογνῷ ἁμαρτίας ἁμαρτήσας, οὐκ ἔτι εἰς ἴατιν. ἐπιτρέχει. Οὐχ ὁρᾷς τοὺς ἱατρούς; ἐὰν ἀπογνῶαι τίνος, οὐκ ἔτι προσάγουσι θεραπείαν͵ ἀλλὰ λέγουσι τῷ ἀἆσθε- vtl: EI τιθέλεις δοῦναι ἡμῖν, οὗ λαμθάνοµεν ο * οὐχ ἔτι γὰρ ἐπιδέχεται τὸ νόσηµα τοῦτο θεραπεἰαν' ἑνίκησεν Ἶ χαχία τοῦ νοσῆματος τὴν θεραπείαν τῆς τέχνης. [αΌτα λέγουσιν ἁπαγορεύοντες * ἀλλ ἐὰν προσδοχἡσω: σιν ὑγείαν, πάντα ποιοῦσι, xal προσάγουσι φάρµμαχα πρὸς σωτηρίαν τοῦ νοσοῦντος. Οὕτως ἑὰν ἀπογνῷ τις τῆς ἁμαρτίας d, ὅτι οὐχ ἔστι τῷ μετανοοῦντι σωτηρία, εἰς μείζονα xaxà ἑαυτὸν ὠθεῖ. Διὰ τοῦτο, ἐὰν ἐννοῆσῃς ὅτι xal τῶν ἄχρων ἁμαρτημάτων, φόνον χαὶ µοιχείας, Ὑέγονε θεραπεία xai laci, πρὸς τὸν προφήτην, xy µυριάκις ἁμαρτάνῃ-, εἰ, ἑξομολόγησιν ἑαυτὸν παραδῷς, Touto δὲ λέγω, οὐ προτρεπόµενος εἰς τὸ ἁμαρτάνειν, ἀλλὰ τοὺς ἁμαρτάνοντας εἰς Εξομολόγησιν προὔχαλού- µενος * ἐπειδὴ ὁ Θεὸς φιλάνθρωπος iy χαὶ τὰ μεγάλα τῶν ἁμαρτημάτων ἐξαλείφει. Τί γὸρ μεῖζον qóvov. χαὶ µοιχείας; xat ὅμως ἄκουσον τοῦ Ἡροφήτου λέγον- τος, αὐτοῦ τοῦ ἁμαρτήσαντος' Εἶπα, ᾿Εξαγορεύσω κατ ἐμοῦ τὴν ἀνομίαν µου τῷ Κυρίφ, xal σὺ dg- ἤχας τὴν ἀσέδειαν τῆς χαρδίας pov. Διὰ τοῦτο xal τὰ μεγάλα τῶν ἁμαρτημάτων ὁ Ἀριστὸς ἐπιδημήσας αυν- εχώρησεν’ τὸν λῃστὴν εἰς τὸν παράδεισον εἰσήγα]ε, τὸν τελώνην εὐαγγελιστῆν εἰργάσατο, τὸν ὑθριστὴν καὶ e [n Anglicano cod. hac vitiala sic leguntur, ἀλλὰ λέ- γονσι τῷ νοῦρῳ, el τι θέλει, δὸς ὃ βούλεται. d Yatic. tate ἁμαρτίαις. 15 SPURIA QUAEDAM. 10 άσφημον Παῦλον ἁπόστολον τῆς οἰχουμένης πεποίη- i ἵνα καὶ σὺ μὴ ἀπογνῷ- NOM ap ἆξομολο- γούµενος τὴν θεραπείαν ὑποδέξη. ᾿Εξομο.]ογεῖσθε τῷ Κυρίφ. ὅτι ἀγαθὺς, ὅτι εἲς τὸν αἰῶγα τὸ ἔ.εος αὐ- του. Ἰδου δεύτερον αἴτιον * λάθε xa τὸ τρίτον. Ἔμελ- λεν ὁ Σωτὴρ ἡμῶν ἐπιδημεῖν κατὰ τὴν ἕνσαρχον αὐτοῦ [206] παρουσίαν, xat τὸ φύραμα τῆς ἡμετέρας ca2xbs ἀναλαμθάνειν, xal μετὰ τῶν ἀνθρώπων συναναστρέἑ- Φεσθαι ' ἀλλ᾽ ἐπειδὴ θεὸς Tv xal μόνος ἀναμάρτητος, αυνεχώρησε τοῖς διχαΐοις, χατὰ τὴν οἰχείαν προαίρε- σιν ἀνθρωπίνοις σφάλµασι περιπεσεῖν ' οὐχ αὐτὸς εἰς αὐτὴν αὐτοὺς χαλέσας τὴν ἁμαρτίαν, ἀλλὰ προαιρέσει συγχωρῄήσας ὁδεύειν χατὰ τὸν ἴδιον σχοπὀν. Οὕτω γοῦν xai ᾿Αθραὰμ ἥμαρτεν ἀπιστήσας, χαὶ διὰ τοῦτο τιµω- ρίαν ἑδέξατο παρὰ τοῦ Θεοῦ. Kal δου.εύσει τὸ σπόρμα σον ἔτη τετραχόσια. Καὶ máy ὁ Μωῦσῆς, μὴ δοξάσας τὸν shy, ὅτε τὸ ὕδωρ Ex πέτρας τοῖς ἀχα- ρίστοις ἑδωρήσατο * χαὶ διὰ τοῦτο πρὸς αὐτὸν ὁ θεός - Kal ἵδῃς τὴν nv της ἑπαγγελίας, καὶ οὐκ εἰσ- εεύσῃ ἐν αὐτῃ. Οὕτω xal τούτῳ συνεχώρησεν εἰς ἁμαρτίαν ἐμπεσεῖν, ἵνα μόνος αὐτὸς iv ἀνθρωπίνῳ σώ- ματι ἀναμάρτητος εὑρεθῃ. Διὰ τοῦτο xal ὁ προφήτη Aavtó, ὅτε 1 ιπὸν εἰς τὴν ἐξομολόγησιν ἦλθε τοῦ ARA τηματος, τοῦτο ἔλεγε τῷ «p^ Σοὶ uórq ἥμαρτον καὶ τὸ πονηρὸν ἑνώπιόν σου ἐποίησα. A τὶ:, Ὅπως ἂν διχαιωθῇς ἐν τοῖς «όμοιο σου, καὶ γικήσῃς ἐν τῷ χρἰνεσθαί σε. "Ev τῷ τὴν ἡμέραν ἑχείνην ἐλθεῖν φησίν' ἐχεῖ φανῆναι ἡμέτερον φύραμα, χαθήµενον Ev δεξιᾷ τῆς μεγαλωσύνης του θεοῦ' Κάθου γὰρ ἐκ δεξιὼν µου, ἕως ἂν θῷ τοὺς ἐχβρούς σου ὑποπόδιον τῶν ποδῶν σου. Ἐν ἐχείνῃ τοίνυν τῇ ἡμέρᾳ φανεῖται xai τὸ cupa, ὅπερ ἀνέλαδεν ἐκ τῆς ἡμετέρας φύσεως, ἀν- θρώπων εἰσπραττομένων. "Ανω σώμα χαὶ κάτω σῶμα' ”Ογογται γὰρ, qno, εἰς ὃν ἐξεκέντησαν. ᾽Αλλὰ τὸ p ἁμαρτίαις βεθαρηµένον, cout ἔστι τὸ fju£tepov: τὸ ἑ ἁμαρτίαν μὴ πεποιηκὸς, ἀλλὰ τὰς δίχας τῶν ἆμαρ- τηµάτων εἱσπραττόμενον θεῖόν ἐστι. Διὰ τοῦτο ΄Οπως ἂν διχαιωθῇς ἐν τοῖς «Ἰόγοις σου, xal γιχκήσῃς ἓν τῷ κρίγεσθαί cs. Πῶς: ᾿Επειδήπερ dpaptíav ovx ἐποίησεν», οὐδὲ εὑρέθη δό.Ίος ἐν τῷ στόµατι αὐτοῦ. Αὐτῷ ἡ δόξα εἰς τοὺς αἰῶνας τῶν αἰώνων. ᾽Αμίν. B. Tov αὐτοῦ περὶ τῶν àv γηστείἰᾳ σωφρογούνγτω», xal διαγωγῆς διαφόρων προφητῶγ. Οἱ μὲν ἀθληταὶ xa0' ἑχάστην ἡμέραν γυμναξόµενοι xa την τέχνην αὔξουσι, xaX τὴν χατὰ τῶν ὑπεναντίων νίχην ῥᾳδίως λαμθάνουσιν; οἱ δὲ γε ὁρομεῖς ἐν τῇ xa0- ημερ.νῆ µελέτη τῆς εὐστροφίας εὐχινήτους τὰς ἁρμο- vlac ἀπεργαζόμενοι πρὸς προσδοχίαν ταχίστην ὀξύνον- και. Τὸν αὑτὸν 6f τρόπον χαὶ οἱ πχτέρες συνεχέστεροὺ d; διδᾶσχειν ἐπιτρέπουσιν, ἵνα τὴν ἐν τῷ διδάσχειν σφἀλειαν £x τῆς του λόγου μελέτης ταχεῖαν ἡμῖν προσ- ποιησώμεθα. Δεῦρο τοίνυν, ἀγαπητοὶ, τὸν Ἰωσὴφ ἰχνηλατήσαντες, τὴν Αἰγυπτίαν ἁμαρτίαν λείποντες, υμνοὶ τοῦ µίσους πρὺς τὴν σωφροσύνην ἑκδράμωμεν. ka γὰρ. εἰ καὶ Ἰωσὴφ τὸ τῆς σαρχὸς κάλυμμα, ἀλλ' οὔ γε τῆς σωφροσύνης δόξης λαμπβρότερων εἶχε τὸ ἕν- ὅυμα; Σωφροσύνης ἁγνεία τοὺς πατέρας συσφίγξασα στύλ.ὺς ἁδαμαντίνους τῇ [207] οἰκουμένη ὑπήρεισε, τὰς μὲν εὐχὰς εἰς οὐρανὸν ἐχτείνοντας, τὰς δὲ ψυχὰς τῶν ἀνθρώπων ἐπὶ γῆς θεραπεύοντας. Μωῦσῆς ὁ µαχά- ptos σωφροσύνῃ ἑαυτὸν περισφίγξας, στῦλος σωτηρίας «ol; Ἑθραίοις γέγονεν ἐν Αἰγύπτῳ, xat τῶν μὲν πρω- τοτόχων θύρας τῶν Αἰγυπτίων ἑδάφιζε, τοὺς δὲ φωτο- φόρους παΐδας τῶν Ἑθραίων ἑμακάριζε * xaY τῷ μὲν Loa χαὶ τοῖς µάγοις στῦλος ἀνθίστατο, Ἰησοῦὺς ob ὁ τοῦ Nauh, τὴν σωφροσύνην σύνευνον ἔχων, οὑὐρανίοις φωστῆρσιν ἑἐχέλευε * τοῦ γὰρ ἡλίου τοὺς δρόμους ἔχω- λυε, xai τῆς σελήνης τοὺς ὄρους ἐπήγνυε, xat τῆς ἡμέ- ς τὸ φάος ἐμῆχυνε. Πότε δὲ τοῦτο; Ὅτε ὑπὲρ l'a- Gay τὸν πόλεμον * ἔλεγε * Στήτω ὁ ἡλιος κατὰ Γα- Cai, xal ἡ σελήνη κατὰ φάραγγα Ε.ώμ. Οὗτος πο- ταμὸν διέτεµε, λαὸν περιέσωσεν, χαὶ εἰς τὴν ἁγίαν γην ιν τους ᾿Εδραίους ἐπέστρεφρεν οὗτος τείχη ἑῤῥί- πιζε, καὶ πόλεις ἀσεδῶν κατέστρεφε, tv Ῥαὰθ ὃ.έσω- ζεν, ἀλλοφύλους ἑχόλαζεν, ὁμοφύλους ἑδόξαζε. Σαµ- ὧν δὲ ὁ ἁνδρειότατος, σωφροσύνην φυλάσσων, λέοντα πέπνιγε, xal 6x σιαγόνος ὄνου ὕδωρ ἐπήγαζε, xat τὸ ἵἴαμα τῆς δίψης ἐχεῖθεν ἐδέχετο. Ηλίας δὲ ὁ θεσθίτης σωφροσύνῃ συνοιχήσας, τῇ πενιχρᾷ χήρα ζωοδότης ἐγένετο * εὐλογία γὰρ ἀγαθὴ τὸ ἔλαιον αὐτῆς ἐπήγαζε, xai τὴν δράκα του ἁἀλεύρου xa0' ἡμέραν ἐπλήῦννεν. . 'ü αὐτὸς Ἠλίας διὰ σωφροσύνην πυρὸς xai ὕδατος θη- σαυροὺς ἐν νεφέλαις ἐχέχτητο " vol; yàp ἀσεθέσι πὺρ οὐράνιον ἑπόμδρει, καὶ τῇ οἰχουμένῃ ἐχλειπούσῃ oópa- νίους τη γὰς ἐξεχένωσεν. ᾿Ελισσαῖος δὲ ὁ τούτου µαθη- τὴς τὴν αὑτὴν τοῦ διδασχάλου σωφροσύνην χεκττµένος, ἐν τῇ ἁτόχῳ µήτρᾳ τῆς Σωµανίτιδος, 6v εὐχῆς τὸν στάχυν τοῦ τέχνου ἐθλαστανε * καὶ ἐπειδὴ ἔδει αὐτὸν ica τῷ ἃ.ἁασχάλῳ τὰ θαύματα δειχνύναι, νεκρὸν ἕνα ἀνεγείρει ΄ xal μετὰ θάνατον τῶν ὁστῶν αὐτοῦ τὰ λεί- Ψανα τοὺς νεχροὺς ἀνεγείρουσι. Δανιλλ δὲ ὁ σοφώτατο:, χαθάπερ µάχαιραν δίστοµον τὴν σωφροσύνην περιζωσ4: μενος, τοὺς λαθροφόνους b λυχους συνέπνιφε, καὶ την * Suppie ὀνύω», aut simile quid. h Vauc. λαβρογόρονς, 1 ἀμνάδα Χελχίου ἀθλαθὴ διεφύλαττεν. Οὔτε γὰρ ὁ λαμ- πρὸς αὐτῆς πόχος τῆς σωφροσύνης μιαρῷ φιλήματι ἑτέμνετο, οὔτε τῇ διστόµῳ ῥομφαίᾳ τῆς ἁμαρτίας τοὺς μα στοὺς ἐμιαίνετο. ᾽Αμθαχκοὺύμ δὲ ὁ µαχάριος ὑπὸ νεύματος ἁγίου ἁρπαγεὶς τὸ τῶν ἐργατῶν ἄριστον τῷ ἐργάτῃ τῆς σωφροσύνης Δανιηλ παρεχόµιζε. Mi vip ουχ ἠδύνατο ὁ Ob; xit τοῦτον, χαθάπερ τὸν Ἠλίαν, διὰ χοράχων ἐχθρέφαι; ἀλλ ἵνα μὴ ἀπαραμύθητον ἑάσῃ τὸν μετὰ θηρίων οἰκοῦντα, ἁποστέλλει τὸν συµ- προφήτην παραχαλοῦντα τὴν θλῖφιν. Ἐννόησον γὰρ, ἀγαπητὲ, πῶς hv bv τῷ λάχχῳ τῶν λεόντων δαν. οὐκ ἔχων οὐ σχκάµνον, οὑχ ἄρτον, οὗ τράπεζαν, οὐ λύχνον, οὗ χλίνην, ἀλλ' ἓν µέσῳ τῶν δύο λεόντων σταυ- ροειδῶς ἑστὼς τὸν μέλλοντα Χριστὸν ἐμιμεῖτο. Οἱ δὲ τρεῖς ἁγιώτατοι παΐῖδες τὴν σωφροσύνην συνειλησάµε- vot, τῷ πυρὶ παλαίσαντες, τὴν ταύτης παφλάξουσαν gera χατὰ χράτος ἐνίχησαν. 1298] Ω xa p0:via τὴν λπίδα τοῦ xócpou Χριστὸν ἀπόνως ἀνθήσασα | ὦ σο- ela Θεοῦ, 1j καὶ τῆς παρθενίας τὸ χλέος «nv Μαριὰμ μη στερήσασα, χαὶ τὸ χαύχηµα τοῦ χόσµου Χριστὸν δι αὐτῆς φωτὸς δίχην ἐχλάμψασα | ὦ τέχνον ἱερὸν ἀγά- µου νύμφης, ἀφθαρσίας πηγη, ἀθανασίας mvon, 'Ex- χλησίας φωστὴρ, ὀικαιοσύνης στατὴρ, τῶν ἑμπόρων χαλὸς µαργαρίτης, χαὶ τῶν φόθων ἀγαθὸς στεφανίτης, ὁ πολλοῦ πιπρασχόµενος, xal ὑπὸ πενήτων ἀγοραξό- µενος ὁ τριῶν ὀθολῶν ὠνούμενος, πίστεως, ἑλπίδος, ἀγάπης, καὶ iv χαρδίᾳ ταπεινῶν αὐλιζόμενος * ὁ τοῦ σινάπέως χόχκος, χαὶ τῶν ἀγγέλων ταξίαρχος ὁ ἀγεώρ- γητος βότρνς τῆς παγχάλου Μαρίας, xai ἀθεώρητος Advo: τῆς παγχάρπου σοφίας * ὁ τὸ πένθος τοῦ θανά- σου ἐπὶ γῆς χαταλύσας, xal τὸ φέγγος τοῦ θαλάμου Ev οὑρανῷ εὑτρεπίσας * ὁ τὴν χλόην τοῦ σώματος ἡμῶν ἑνδυσάμενος, xaX τὴν ἁμάραντον πνοὴν τοῦ ἄνθους ἡμῖν δωρησάµενος ταῦτα τῆς cmn; σοφίας τὰ διδάγµατα, ταυτα της σῆς νηστείας τὰ γλυχάσµατα, ταῦτα τῆς σῆς σωφροσύνης τὰ κχαλλωπίσµατα, ταῦτα τῆς σῆς Ἐκκλη- σίας τὰ στηρίγµατα. Οὕτως εἴωθας τὸν λαόν σου δια- τρέφειν, Ἰησοῦ, οὐχ ὡς ἀπὼν, ἀλλ ὡς παρών * xal τρ σὺν Ιατρὶ ὑπάρχων, ἡμὼν οὐ χωρίζῃ, xol μεθ) ἡμῶν αὐλιζάμενος, τοῦ Πατρὸς οὐχ ἀφίστασαι. "Ὑδατι τὰ σώματα ἡμῶν ἕλουσας, xat πνεύματι τὰ πταΐίσµατα ἡμῶν ἔλυσας * ἅλατι εὐσεθείας τὰς ψυχὰς τῶν πρ 6à- των σου ἤρτυσας, καὶ εἰς τὴν νομὴν ἡμᾶς τῶν ἀγγέλων ἀνείλχυσας * σφραγῖδι τοὺς πύδας ἡμῶν ἕνευρωσας, xai χλίμαχι ἡμῖν ἀπὸ γῆς εἰς οὐρανὸν at,» πίστιν ἀν- έτεινας, καὶ χειραγωχοὺς ἡμῖν ἀγγέλους παρέστησας ' δένδρον δένδρῳ αντέστησας, xai πλενρὰν ἀντὶ πλευρᾶς ἀντέθηχας χεῖρας εἰς ἀέρα ἐξεπέτασας, xai ὑπὲρ ἡμῶν σεαυτοῦ τὸν Πατέρα ἐδυσώπησας, xal γαλήνην ῥαθεῖαν ἐκ χειμῶνος ἑδράθευσας. Δι νύχ-ωρ τε xil μεθ) ἡμέραν, xal σιωπῶντες xai φθεγγόµενοι, aot δό- ξαν ἀναπέμπομεν, £v Got ἔχοντες τῆς ζωῆς τὰς ἑλπί- δες, νῦν καὶ ἀεὶ, καὶ εἰς τοὺς αἰῶνας τῶν αἰώνωγ. Αμίδ. P sud 15 SPUMA QU/EDAM. 46- ct adulterio? εἰ tamen audi prophetam ipsum, qui peccavit, dicentem :. Dizi, confitebor adversum me in- justitiam meam Domino, et tu remisisti impietatem cor - dis mei (Psal. XXXI, 5). ldeo Christus adveniens ma- jora peccata condonavit, latronem in paradisum in - iroduxit, publicanum evangelistam fecit, contume. liosum et blasphemum Paulum fecit orbis terrarum apostolum, ut et tu peccans ne desperes, sed, confi- tens, inedelam accipias. Confitemini Domino, quoniam bonns, quoniam in. seculum | misericordia ejus (Ibid., UX VII, 1). En secundam causam ; accipe tertiam. Sal- valor noster venturus ad nos erat secundum incarna- tam presentiam suam, et carnis nostrze massam as- sumpturus ac cum bominibus versaturus : sed quia Deus erat, et solus sine peccato, concessit ut. justi per liberum arbitrium suum in humanos lapeus in- ciderent ; non illos ad peceatum vocans, sed permit- tens ut ex libero arbitrio, secundum propositum suum, inciderent. Sie igitur Abraham quoque non credens peccavit, et poenas a Deo immissas subiit : Et serviet semen (uum. annos quadringentos (Gen. XV, 13). Ac rursum Moyses, cum non glorificasset Deum, quan- do aquara ex rupe ingratis largitus est, propter hoc Deus dixit ei: E videas terram promissionis, et non intrabis in illam (Dew. XXXIV, 4). Ita et hunc permisit in peccatum incidere, ut inse solus in hu- mano corpore impeccabilis deprehenderetur. Ideo- que prophetia David, cum tandem ad confessionem peccati venit, hoc dixit Deo: Tibi soli peccavi a malum coram te feci. Quare? Ut justificeris in sermo- nibus (uis, ei vincas cum judicaris (Psal. L, 6). Cum dies illa advenerit, ibidicit : visam fore massam nos- tram, sedentem in dextera majestatis Dei ; nam Sede a dexiris meis, donec ponam inimicos :uos scabellum pedum tuorum (Psal. CIX, 1,2). lu illa igitur die ap- parebit etiam corpus, quod ex natura nostra assump- sit, cum factorum ratio ab hominibus exigetur. Su. perne corpus, et inferne corpus: Videbun! enim, in- quit, ín quem iransfixerunt (Joan. XIX, 57; Zach. ΧΙΙ, 10). Czterum quod peccatis deprimitur, id nostrum est : illud vero quod peccatum non fecit, sed pecca- torum rationem exigit, divinum cst. Idco,Ut justificeris in. sermonibus tuis et vincas cum judicaris (Psal. L, 6). Quomodo? Quia peccatum non fecit, nec inventus est do- lus in ore ejus (1sai. LII, 5). Ipsi gloria in secula secu- lorum. Amen. ]]. EJUSDEM, DE IIS QUI IN JEJUNIO CONTINENTER VIVUNT, ET DE DIVERSORUM PROPBETARUM VIT INSTITUTO. Pugiles quidem diebus singulis exercitati, cum ad- augent artem, tum de adversariis victoriam facile re- sortant. Cursores item ex quotidiano studio cum agi- iate vertendi, articulos motui idoneos reddentes, ad citissimam exspectationem acuuntur. Eodem pla- ne modo, patres nostri injungunt nobis frequentius docere, ut facilem in docendo peritiam a sermonis exercitatione nobis acquiramus. Adeste igitur, o di- lecti, Josephum e vestigio sequentes, peccatum /Egyp- tium devifantes, et exuto odio, ad continentiam 3c- curramus. Etiamsi enim Joseph carnis amictum de- posuerit, an non splendidiorem amictum habuit ex castitatis gloria? Continentize puritas patres accingens, columnis adamantinis terrarum orbem suffulsit, qux precstiones quidem ad ccelum deferant, animas autem i0minum in terra curent. Beatus illeMoyses continentia se accingeus, llebrxis in ;Egypto salutis columna luit ; et primogenitorum quidem /Egyptiorum portas solo zquavit, luciferos vero Hebrzeorum filios beatos przdicavit: Pharaoni et magis tanquam columna obstitit; Jesus autem filius Nave, continentiam ha- hens lecti sociam, coele-tibus luminaribus impera- vit. Solis enim cursus inhibuit, et terminos lun: fixit, ac diei lucem longiorem effecit. Quandonam illud? Cum, pro Gabaonitis bellans, dixit : Stet sol contra Gabaon, et luna contra. vallem Elom (Jos. X, 12).llic fluvium divisit, populum servavit, alienigenas concidit, etin terram sanctam rursus llebraeos re- duxit: hic muros dejecit, et urbes impiorum sub- vertit; Raab illam servavit, et alienigenas punivit, popularibusque suis gloriam conciliavit. Fortissimus vero Samson, continentiam servans, leonem suffo- cavit, atque ex asini maxilla aquam scaturientem eduxit, ac sitis medelam inde accepit. Elias vero Thesbites, cum coutinentia habitans, indigze viduae faclus est vite largitor : nam fausta beuedictio ut oleum ejus imanaret effecit, et pugillum larinie quo- tidie auxit, Jdem Elias, per continentiam, ignis et aqui thesauros in nubibus possedit: ignem enim celestem in impios diflluere jussit, et delicienti or- hi coelestes fontes effudit. Eliszeus vero cjus disci- pulus, eamdem quam ;nagis:er continentiau possi- dens, in Sunamitidis inulieris sterili utero prolis segelem per preces impetravit: el quia eum paria oporlebat magistro suo miracula edere, mortuum unutn suscitavit: et post morlein, ossium ejus rcli qui:e mortuos suscitant. Sapientissimus autem Daniel, conlnentia. tanquam gladio ancipiti accinctus, lupos ! Sic Cod. Vat., anslicanus vero, circumcidu. clam interficientes suffocavit, et agnam Chelcis» cus- todivit sine noxa. Istius enim vellus castitatis con- spicuum osculo impuro non lacerabatur, neque an- cipiti gladio peccati papillae contaminabantur. Beatus vero Ambacum, a Spiritu sancto raptus, opifici cas- titatis Danieli operariorum prandium apportavit. An- non poterat enim Deus hu:c etiam, sicut. Eliam, per corvos nutrire? ne vero cum feris viventem sine consolatione relinquat, socium prophetam mittit, qui afflictum consoletur. Animo enim tecum reputa, di- lecte, quomodo in fovea leonum erat Daniel , | nec scamuum habens, nec panem, nec mensam, non lucernam, non lectum, sed in medio duorum leonum stans instar crucis, futurum Christum imitabatur. Tres vero sanctissimi pueri continentiam amplexi, cum igne luctantes, ferventem. ejus (lammam τἱ su- peraruut. O virginitas qu:e Christum, spem inundi, sine abore germinasti! o Dci sapientia, qu:e gloria vir- ginitatis Mariam non privasti, οἱ Christum per eam lucis instar etfulgentem misisti! ο sanctum Filium sponse non nupt, fons incorruptionis, immorta- litatis afflatus, Ecelesie lumen, justitiz* statera, mercatorum pulchra margarita, et timorum bone coronator, qui magno pretio venderis et a paupe- ribus emptus es, tribus obolis acquisitus, fide, spe et caritate, el in humilium cordibus versaris ; granum sinapis et angelorum exercitus ductor, botrus inculta puleherrimz Marie, et incomprehensibile Verbum omnifcraz sapientiz; qui mortis luctum in terra solvis- ti, et lucem thalami in coelo praparasti ; qui herbam corporis nostri induisti, el immarcescibilem floris odorem nobis dedisti : hzc sunt sapienti:ze tuze doeu- menta, hx sunt. jejunii tui dulcedines, Ίνα contineu- ti tuas ornamenta, hic Ecclesie tie fulcimenta. Ita soles populum tuum nutrire, o Jesu, non tanquam absens, sed tanquam prasens : etenim cum Patre existens a nobis non separaris, οἱ nobiscum versans a Pawe non discedis. Aqua corpora nostra lavis- ti, et Spiritu lapsus nostros solvisti: sale pietatis animas ovium tuarum condiisti, et in angelorum pascua nos traxisti : sigillo pedes nostros roborasti, et a terra in coelui per scalam,fidem nostram,exten-. disti, »c manuductores angelos nobis apposuisti : ar-. horem arbori apposuisti, οἱ costam pro costa sub- elituisti : mauus in acrem expandisti, el pro nobis Patrem (tuum. implorasti, et ex tempestate. altam serenitatem stabiliisti. Quapropter nocte dieque, εἰ tacentes ct. loquentes, tibi gloriam referimus, in te vite spem habentes, nune οἱ semper, ct iu. secula seculorum. Amen. 47 SPURIA QU/EDAM. 18 p —— Án ]ll. EJUSDEM SERMO HORTATORIUS DE TEMPERANTIA (a). Qui disciplinis aliquibus incumbentes, urgente dos- toris auctoritate, diligentiam adhibent, a magistri metu puerorum sedulitas provenire existimatu? : quando autem,absente magistro,rerum bonarum stu- dium retinent, voluntatis purx hic laboris amor est. jejunii documentorum noà quoque sumus discipuii : verum quando,instante jejunii tempore, philosophiam pre nobis ferimus , tanquam ex institutione p:zeda- gogica, laboris amantes sumus : nunc autem jejunio paulum intermittente, qui a satietate nimia abstinent, sinceram habent propositi laudem, utpote absque ne- cessitate philosophi, atque ex proprio arbitrio tem- perati, ut qui sciant bona illa retinere , qu: ex priscis laboribus nacti sunt. Qui enim ad immoderatum ci- borum usum progreditur, nescit qu: jejunans collegit, nescit quos fructus congessit ; sed quasi nihil habeat intus depositum, et quasi nul'um sibi thesaurum col- legisset, immodice voluptati se dedit, affectibus suis claustra et moderationis ostia non objicit. Nihilque mirum. Talis enim est inops omnis : januarum et elaustrorun curam nullam habet, insidias non metuit, sine sollicitudine dormit, utpote qui niliil habeat quod fures provocet, cum nihil inopi possit auferri. lis vero qui opulentam domum habent, custodia est pro re- conditis tl'esauris, et ostiarii qui ab ingressu arceant. Nos etiam jejunio facti sumus divites; et divitiarum indicia manifesta sunt : voluptates in servitutein re- daciz sunt; ventri dominamur, cui prius servieba- InUs ; incorjoream vitam acquisivimus ; nova absti- nentie domo tegimur, cujus fundamenta posuimus. Opus illud (irmitate indiget, opusque habet labore ut constabiliatur : ποὺ confirmantium vero, sed dissol- ventium est ebrietas; enervantium bases , non robo- rantium. Nemo fundamentum labefactat quod (vir sapiens ) firmavit; nemo divitis promptuarium fur- tim operire potest. Jejunantis vero auima est divitis conspicui apotheca, qu:e diligenti custodia opus habet, ne furto subjiciatur : anima quippe velut domus ex- a) Alias, Chrysostomi (sermo) de jejunio; tn quo (ser- md) nounulla de Davide propheta inimadvertuntus. pilatur. Refertam bonis animse domum hahuit David ; verum illa a latrocinante voluptate direpta fuit : in- gressum enim apertum reliquit, nec sobrietatis claus- Iro obfirmavit. Quinam vero erat ille sobrietatis ue- glectus? Nimia corporis requies : ait enim : Accidit ul surgeret David de strato suo post meridiem, et deam- bularet in solario domus regie (1M Reg. XI, 9): vespere, et surrexit e somno et deampulavit : somnus, ct post somnum deambulatio mollitiem appetentis. Quid inde damni? Viditque mulierem se lavantem ex adverso su- per solarium suum : erat autem pulchra valde. Et mit- tens concubuit eum illa. Quod viderit, inculpatum est ; nemo enim oculos incusaverit quod ea qux sese offe- runt videant : sed modus ille videndi reprehensione dignus fuit, quod ad peccatum induceret. Non enim vidit formam et aversatus est, sed ex pulchritudine allectus, spectaculo iufixit oculos : neque ultra in oculis pupillas (χόρας ) habuit, sed meretrices. Tan- tum est malum oculorum appetitio, nisi illam repri- mas. Eadem est nobis potestas circa cibum , qualis erat Davidi circa oculorum usum : 6οἆ peccati trans- gressio id reprehensione dignum efficit quod cri- m:ne carebat. Quid ergo? Alimento quidem foveatur corpus ; Dignus est enim operarius cibo suo (Luc. X, 1): nobiscum vero prandentibus una adsit Paulus , et si viderit nos in cibo incomposite nos gerere, velut me- dicus, inordinatis clamabit : Habentes autem alimenta et quibus Legamur, his contenti simus (V Tim. VI, 9). Alimenta, non delicias; alimenta, non ex ebrictate subversionem. Delicix olim Israelem ad idololatricam saltationem excitarunt : ebrietas enim animam cap- tivam effecerat : nam, Sedit, inquit, populux mandau- care el bibere, el surrcxerunt ludere (Exod. XXXII, 6). Observemus igitur quod usui sufliciat; curetur ali- mento corpus , relaxationis solamen qu.eramus , ple- nitudinis onere ne frangamur, moderato cibo utamur, ebrietatis turpitudinem et periculum evitemus : obse- quamur Paulo hortanti : Non inebriari vino, in quo esi luxuria, scd impleri Spiritu sancto (Ephes. V, 48) ; cui gloria in secula. Amen. ——— MM ——À a ———— —— — — ν.μ ΙΥ. EJUSDEM, QUOD GRAVE SIT DEI CLEMENTIAM CONTEMNERE. DICTA A UTEM FUIT POSTQUAM DECEM MILLIUM TALENTORUM PARADOLA LECTA FUERAT; ET CONTRA JUD/EOS, CUM TERRA MOTUS FACTUS ESSET. Clementi: Domini nostri magnificentia, quam nunc audivistis, peccatoribus exhibita, ingentem et decem millium peccati talentorum remissionem effecit. Plu. rii vcro sepe contra Domini clementiam agentes, et male donis ejus utentes, clementize divitias in the- saurum supplicii sibi convertunt : siquidem non te- mere largiens misericordiam , neque nimio maguifi- centi: studio affectus, elementis sue divitias exhibet, sed munerum abundantia persuadet. Cum autem frus- tra projecta videt clementiz δι dona, claudit bono- V. EJUSDEM, IN SANGUINIS FLUXU LABORANTEM, Aliis quidem alias negotiationes vit:G Scopus dis- pertivit, cuique illam attribuens quie utilis et congrua esse videlur; unicam vero nobis largitus est Deus negotiationem Spiritus, quie per fidem fit multiplex, ac maxima edit bona opera, sicut scriptum est : Jdem vero Spiritus, dividens singulis prout vult (1 Cor. ΧΗ, 44 ). Sola enim fides cum possessoribus manet ; ac- cipientem non decipit, se lenentem non deserit, fures non metuit, raptorum non habet suspicionem, sigillis non indiget, custodes non requirit. Deum enim cus- todem habet, qui per hanc omnia omnibus prompte administrat. lHlane habere cupiunt reges ; sed privat possident , primates quierunt : illa vero ad huroiles rum fontes, ritinet clementi: imbres, defessus esl gratificando. Quot olim bonorum imbribus Jud:eorum populun rigans, ut vidit illos gratitudinis fructu va- cuos, ingratum illorum animum nou ferens clamabat, Facti estis molesti mihi (Isai. 1, 44)! Ex mca erga vos clementia magis contentiosi apparuistis : defessus gum vobis gralificaudo : Facti estis molesti mihi. Ra- tioni competit illa erga ipsos patienti:e meta : nullus enim superest ipsos corrigendi modus **** EX EVANGELIO SECUNDUM LUCAM (Luc. VIII, &3). currit, et tenues amplectitur; ad infir:nos venit , el apprehensos manu ducit, sine mercede curationes largiens. Cum igitur vides, o dilecte, Christum e monte descendentem , iterumque in. montem ascen- dentem, paludem transeuntem, per mare naviganten, versantem in agris, urbibusque et vicis ; cum 1Uineri- bus hic infra peractis memor etiam esto eorum quae supra fecit; ne obliviscaris cathedrze Cherubinorum, ne humanorum causa negligas divina, ccelum ne tra- das oblivioni, ne excidat e memoria tua Verbum fac- tum fuisse carnem, sicut ipsi beneplacitum fuit. Ver- Gum ením caro factum est : ut caro ambulat, ut Verbum recedit; ut caro in montem ascendit. ut 17 SPURIA QU.EDAM, 18 T. Τοῦ αὐτοῦ Aópyoc παραινετικὸς περὶ ἐγκρατείας *. "Uso. μαθήµασί τισι προπεδρεύοντες φιλοπονίαν ἓν- δείκνόνται, τῆς τοῦ διδάσχοντος ἐπικειμένης ἀνάγχης, τοῦ διβασκαλιχοῦ φόδου τὸ τῶν παίδων νενόμίαται σποῦ- ὄασμα : ἀπειδὰν δὲ ἀπόντος διδασκάλου τῆς τῶν καλῶν ἁπεμελείας ἀντέχονται, προαιρέσεως χαθαρᾶς τὸ φιλό- mov. Τῶν τῆς νηστείας ἐσμὲν καὶ ἡμεῖς φοιτηταὶ µα- Ὀτμάτων * ἀλλ ὅτε μὲν τῆς νηστείας παρούσης φιλοσο- lav ἐνδείχνυμεν, ὥσπερ ἐκ παιδαχωχικῆς ἑσμεν φιλό- ovo. viv δὲ δὴ ταύτης πρὸς μικβὸν ὑπεκστάσης, οἱ περὶ τὸν ἄμετρον ἐγχρατευόµενοι xópov, χαθαρὺν ἔχουσι τῆς τνώμῆς τὸν ἔπαινον, ὡς χωρὶς ἀνάγκης φιλόσοφοι, ὦς κατὰ Ἰνώμην χαρτερικοὶ, ὡς εἰδότες τὰ χαλὰ πε- ρισρίγτειν, ἃ τοῖς προλαδοῦοιν Ἰθησαύρισαν κότοις. 'O μὲν γὰρ εἰς ἀμετρίαν τῶν βρωμάτων ἐχδαίνων, οὐκ dev ἃ [309] νηστεύων συγἠγαγεν, οὖκ οἵδεν οὓς συν- Buts mipoug, ἀλλ ὥς οὐδὲν ἔχων ἀποχείμενον ἔνδον, ὥς οὐδὲν àv ἑαυτῷ θησανρίσας, ἀνέψχται πρὸς *| ἀμετρίαν, οὐκ ἐπιδάλλει ταῖς ὀρέξεσι χλεῖθρα, οὐ δύ- pats συμμετρίας ἑαυτὸν ἀαφαλίζεται * καὶ θαυµαστόν τα οὐδέν. Τοιρῦτο γὰρ ὁ πενόµενος ἆπας, οὖκ ἔχει θυρῶ χαὶ χλείύρων ἐπιμέλειαν, οὐκ ἔγκειται φροντίσιν ἔπι- θουλῶν, ἁμερίμνῳ διανοίᾳ καθεύδι, ὡς οὐκ ἔχων τι τὸ λῃατὰς ἐρεθίζον, ὡς χλαπῆναι pi] δυνάμενος ἅπο- gos ' ταῖς δὲ πλουαίαν οἰκίαν πεκτηµένοις διὰ φυλα- κῆς, ὡς θησαυρῶν ἐγχειμένων, διὰ θυρωρῶν τηρούν- των τὴν εἴσοδον. Πεπλοντήχαμεν καὶ ἡμεῖς τῇ νη- etg" χαὶ τὰ τοῦ πλούτον τεωµήρια πρόδηλα fü νὰς ἐχτησάμεθα δούλας, ἰδεσπόσαμεν γαστρὸς, j| τὸ πρὶν ἐδουλεύσαμεν: ἀσώματον ἐκτησάμεθα βίον, οἰκίαν ἐγκρατείας προεδαλόµεθα víav, ἧς τέως τοὺς θεµελίους ἐθέμεθα. Δεῖται δὲ τὸ ἔργον συµπῄξεως, χρῄζει περι- αφίγγοντος τόνου * τῶν χαυνούντων δὲ, οὗ αφιγχόντων, ἡ un , τῶν παραλυόντων, οὐ τονούντων τὰς βάσεις. Φὐδεὶς ὃν καλῶς ἔσφιγξε σαλεύει θεµέλιον * οὐδεὶς πλού- τον ταμιεῖον ἀφυλάχτως ἀνοίγννσι" νηστευτοῦ δὲ φυχὴ πλουαίου τινός ἔατιν ἀποθήχη δοχίµου, xai φυλαχῆς ἀκριδοῦς δεοµένη, µήπου rw περιπέσῃ λῃστείᾳ * Àq- στεύεται γὰρ ὡς olxía φυχή. Γέμουσαν εἶχεν ὁ Δανὶ * Alias, Τοῦ Χρυσοστόμου περὶ νηστείας: ἐν ᾧ xol παραδείγ- ματα i Tiv προφήτη» Δανός Pone τὴν τῆς φυχῆς οἰχίαν, ἀλλ᾽ ἐκ λῃστρίδος ἡδονῆς ἐσυλή-, θη: Me γὰρ àgher τὴν ο Pod δις οὐκ ἠσφαλίσατο κλείδρῳ., Τίς 8t ἡ περὶ τὴν νῖψιν ἃμέ- ται Ἡ πλατεῖα τοῦ σώματος ἄνέαις Ἠγάγετο Τρ. φηοὶν, ἐν τῷ χαιρῷ τῆς δείλης, καὶ ἀνέστη Δαυ]ὸ ἀπὸ τῆς κοίτης αὐτοῦ, καὶ περιεπάτει ἐπὶ τοῦ δώ- µατος ἐν τῷ οἴκῳ τῶν βασιλείων" δείλης, καὶ ἀνέστη ἀπὸ τοῦ ὕπνου καὶ περιεπάτει" ὄπνος, xal μετὰ τὸν ὕπνον περίπατος ὀρεγομένου ἀνέσεως. Πλατὺς τῇ Ya- ατριµαργίᾳ περίπατος, TE οὖν sb. βλάδος: Kal εἶδεν. ἀπὸ τοῦ δώματος γυναῖκα «λουομένην' καὶ ἡ τυχὴ καλὴ τῷ elfe: σφόδρα. Καὶ ἀποστείλας κατῄσ]υναν αὐτὴν, Τὸ βλέπειν ἀνέγκλητον * οἶδεὶς γὰρ ἂν ὀφθαλ. eis. ἁγμαλάσειν, ὅτι τὰ Ἠλεπόμενα βλέπουν 7 dA χει τὸ ἀνέγκλττον ἔγκλημα πρὸς ἁμαρτίαν ὀδεῦσαν * ὦ yàp εἶδε τὴν µορφὴν καὶ παρεῖδεν, ἀλλ’ ὥσπερ προο- mb; τῷ κάλλει" vinee τὸ βλέμμα và αώματι , Ἰδάπτισε cj θεωρίᾳ τὰς κέρας: οὐχ En χόρας εἶχεν ἐν ὀφθαλμοῖς, ἀλλὰ πόρνας. Τοσοῦτον χαχὺν xal βλέμ- iato; ὁρμὴ. ἐὰν ἀχαλίνωτον ἀφιῆς, Οὕτω καὶ νῦν ἔστιν ἡμῖν πρὸς cog Ἰξουσία, ὥσπερ καὶ τότε τῷ Aauld τοῦ χρῆσθαι τοῖς ὄμμασιν : ἀλλ. ἡ τῆς ἁμαρείας πα ἐξοδός ὑπ ἔγχλημα motel τὸν ἀνα[τιον. TE οὖν: Τροφῇ μὲν Χολακευέσθω τὸ αμα * Ἄξιος γὰρ d ὀργάτης τῆς τρο- φῆς αὐτοῦ ἐστι" αυμπαρέστω 6b ἡμῖν ἀριστῶσιν ὁ Ἰπαύλος, xi» Ibn που πρὸς τὴν τρυφῇν ἀτακτοῦντας, ὥσπερ ἰατρὸς ἀτακτοῦσι βοῄσει: "Eyovrec διατροφὴν' καὶ σχεπάσµωτα, τούτοις ἀρκεσθησώμαβα. Διατρο- φὴν, οὐ ερυγήν' διατροφὴν, οὗ τὴν ἐκ µέθης ἀνατρο- πὴν. Τρυφή ποτε τὸν Ἴσραδλ εἰς εἰδωλικὴν διήγειρεν [216] ὄρχησιν: ἡ γὰρ µέθη τὸν νοῦν ἡγμαλώτενσεν : ᾿Εκάθισα γὰρ, not, d Auc φαγεῖν xul πιεῖν, xal ἀνέσεησαν παϊζιν. Την τῆς χρείας «ulvuy τηρῶμεν αὐτάρχειαν " τροφῇ θεραπενέσθω τὸ αμα . ἀνίσεως παραμυδίαν ζπκοῦντες, ἑμφορήοεως μὴ κλασθᾶμων φορείῳ” µεμετρηµένης ἐξρνσιάζωμεν βρώσεως * bx αλίνωμεν τὴν τῆς, µέθης ἀσχημοσύνην, xal κίνδυνον οὐχ ξέομεν' πειθώµεθα παραιοῦνει τῷ Ἰαύλῳ * Mi μεθύσκεσθαι οἴνῳ, ἐν ᾧ ἐστιν ἀσωεία, ἀλλὰ κλη- Εζῦσθαι ἂν ἠνεύμαει ἁγίῳ' ᾧ ἡ δδξα als τοὺς αἰώνας. όν. — X. ToU αὐτοῦ, δει βαρὺ τῆςτοῦ Θεοῦ φιλανθρωπίας xaragporetr. Ἑῤῥέθη δὲ τῆς τῶν µυρίων ταλάν- των ἀναγνωσθείσης παραδοΆῆς. Kal κατὰ Ιουδαίων, τοῦ σεισμοῦ γενοµένου. Ἁ μὲν τῆς Δεσποτικῆς φιλανθρωπίας ἀρτίως ἄχουο- uiv φιλοειµία πολλὴν xal µυρίων ἁμαρτίας ταλάντων Χρεοχοπίαν εἰργάσατο ἁμαρτωλοῖς δωρουµένῃ * πολλοὶ δὲ πολλάχις τῆς Δεσποτικῆς κατασκιρτῶντες χρηστό- Sig καὶ xax ταῖς παρ' αὐτῆς Bupeals κεχρηµένοι, τὸν τῆς φιλανθρωπία; κατασκενάζοναι πλοῦτον Ürcau- pip ἑαυτοῖς τιμωρίας. Οὐ Τὰρ σχορτίζων ἀπλῶς ποὺς οἰκτιρμοὺς ὁθεὸς, οὐδὲ νοσῶν ἀσωτίαν φιλοτιµίας, τὸν τῆς Φφιλανθρωπίας ἐπιδείκνυται πλοῦτον, ἀλλὰ τῇ τῶν δωρεών δυσωπῶν ἀφθονίᾳ * ὅταν δὲ (by µάτην αὖ - τῷ τὰ τῆς φιλανθρωπίας ῥιπτούμενα, σνστέλλει τῶν Ἕλλλοις μὲν ἄλλας ὁ τοῦ βίου σκοπὺς ἐμπορίας ἐμέ- Ρισε, διαιρῶν ἑκάστῳ τὴν δοχοῦσαν εἶναι χρειώδη xal συμφέρουσαν: ἡμῖν δὲ play ἀπένειμεν ὁ θεὸς τὴν ἐμ- πυρίαν τοῦ Πνεύματος, πολλαπλῆν οὖσαν διὰ αίστεω», xii πατρρθοῦσαν τὰ μέγιστα χατὰ τὸ Τεγραμμένον- Τό δὲ αὐτὸ Πγεῦμα διαιροῦν ἰδίᾳ ἑκάσεῳλαθὼς βούε- ται. Μόνη b πίστις παραμένει τοῖς ἔχουσιν * o) φεύ- ὄσται τὸν λαµδάνοντα, οὐκ ἀθετεῖ τὸν κτησάµενον, οὐκ εὔλαδεῖται τοὺς χλέπτας, οὐχ ὑφορᾶται τοὺς ἅρπαγας, οὗ χρήζει σφραγίδων, οὗ ζητεῖ τοὺς φυλάττοντας * θεὸν τὰρ ἔχει φύλακα τὸν πάντα col; πᾶσι διὰ ταύτης ἑτοί- pax παρέχοντα. Ταύτην ἐπιθυμοῦσιν ἔχειν βασιλεῖς, 4A Ιδιῶται κέκτηνται” ζητοῦσι δυνάσται, αὐτὴ δὲ τα. πεινοῖς προστρέχει, καὶ τοὺς εὐτελεῖς περιπτύσσεται - ἔρχεται πρὸς τοὺς ἀῤῥώστους, xal τούτους παρακρα- τούσα γειραγωγεῖ, ἁμιαθὶ τὰς ἰάσεις δωρουµένη. Ὅταν ὧν gs, ἀταπητὲ, ὧν Χριστὼν ἐξ ὅρους καξερλόµενον, E. ToU αὐτοῦ εἰς τὴν αἱμοῤῥοοῦσαν, ἐκ τοῦ κατὰ Λουκᾶν ΕὐαγγεΊίου. χαὶ πάλιν [211] εἰς ὄρος ἀναδαίνοντα, περῶνεα λίμνην, ἁαηλάντα θάλασσαν, n) Καὶ χὠμαις, μετὰ sig κάτω πορείας μέμνισο καὶ τς πάνω τῶν Χερουδὶ δὲ ἐμὲ τὰ ἐμὰ, ὡς Λόγος τὰ ἀζεται, ἐξ ὕδατος iv Κανᾷ”' «θυρίδας, πηλῷ xal δακτύλῳ καινουργῶν τ Ine τῷ λεπρῷ, θέλω καθα- ρἰσύηει, καὶ why τὸ πάθος οὐκ ὃν * Ἔγει- ρε. λέγει τῷ παραλυτικῷ :ὁ λόγος δὲ ἀντὶ ποδῶν ἐγί- EPIS πρόσταγμα βάδοµα Bro) ὁ πάσχων ἑλάμδανεν * ἔφθασε τὸ Ἱατίρου δωµάτίο, καὶ τὸ niv- τοῦ Πατρὸς à παραστήσας» 19 SPURIA QUAEDAM. 90 foc ἀθρόον εἰς χα µετεθἀλλετο. Ἴδου χαὶ τήµερον ὄχλῳ οφ dE M ἐχλάμπει τὸ χράσπεδον, xal τῷ 5u6prp τῆς πίστεως τὴν ῥύσιν κατέχλυσε. Τί γὰρ ἡμῖν ἁρτίως ὁ εὐαγγελιστὴῆς εἰσηγήσατο, τὰ χέρδη τῆς πἰ- στευς εἰσφέριυν πολύτροπα: "Hv γάρ τις ἀρχισυνάγω- Υος, τῶν Μωῦσέως νόμων θεραπευτῆς , xai τοῦ λαοῦ παιδευτῆς, τὴν δὲ κλῆσιν Ἰάειρος. Τούτῳ µίαν χάριν fj φύσις δέδωχε, μονογενῆ θυγατέρα, εἰς ἣν ὄχλος ἠσχόλητο ἀναγχαῖος, ὡς ἔθος ὑπάρχει γενέτῃ φιλόπαιδι. ᾽Αλλ’, ὡς ἔοιχεν, ἐλάνθανεν , οὐκ clc διαδοχΏν , ἀλλ) εἰς πρόωρον ταφἣν ταύτης ἐπιμελούμενος. Νόσημα γὰρ αὐτῇ τι χα- λεπὸν ἐπελθὸν, γείτονα μὲν ταύτην τοῦ θανάτου motel, τὸν δὲ πατέρα τῆς Em αὐτῇ χρηστῆς ἐξέχοίαν ἐλπίδος. "AXA' οὐκ ἑνίχησε τὴν πίστιν τὸ πάθος * εὐθὺς γὰρ ἐπὶ τὺν Σωτῆρα χωρεῖ ὁ Ἰάειρος, χαὶ παραχαλεῖ φθάσαι τὸ δωµάτιον. Προφθάνει ὃὰ τὸν χαλοῦντα τῇ προθυµίᾳ ὁ Κύριος * ᾽Βγερθεὶς γὰρ, ἠκο.ούθησεν αὐτῷ. 'AXY δρα, πιστὲ, οἵα παρὰ γυναιχὸς δικαία καινοτομεῖται βία, ola coh οἰκονομεῖται χλοπὴ, ota παρὰ θήλεος ἐπινοεῖ- ται ἀχίνδυνος ἁρπαγή. δεῖ γὰρ αὐτῷ πρὸς τὴν χίνησιν ἐπε:γομένῳ xal τὴν ὁδὺν ἐχείνην ἀνύειν συντόμως. Γυ- vh, φησὶν, αἱμοῤῥοοῦσα δέκα δύο ἔτη, προσεῖθοῦσα ὄπισθεν ἤψατο τοῦ κρασπέδου τοῦ ἱματίου αὐτοῦ * EAsye γὰρ ἐν ἑαυτῇ, ὅτι Ἐὰν µόνον ἄγωμαι, σωθή- σοµαι. Οὗτος γὰρ. φησὶν, ὁ ἰατρὸς ἐξ οὐρανοῦ παραγέ- Ύονεν * οὐκ ἐπιτάττει φαρμάκων πολυδαπάνων ὕλην, οὗ κατατέμνει σιδήρῳ, οὐχ ἐπάγει τὰς ὀδύνας :οἵδε τὰ τοῦ θήλεος : ἐχ παρθένου yàp μητρὸς ὡς ἸἨθέλησεν àm- εδήµησεν * οὗ µολύνεται τὰ λανθάνοντα διερευνώµενος πάθη ᾿ αὑτός ἐστι τῶν χρυφίων ἑπόπτης. Γυνή εἰμι, xa περιφέρω πάθος αἰσχβὸν xal κρυπτόν * ἔχω γὰρ ai- µάτων ἀκένωτα ῥᾳῖθρα , καὶ χρήνας ἀνελλιπεῖς ὀχετῶν ἀχαθάρτων. X piso τοίνυν πηγῆς, Ἶτις ἐστὶν αὐτὸς, ἵνα µου λάθρα χκαθαρίσῃ τὴν ἀσχήμονα ῥύσιν «νόμος γὰρ την τοιαύτην οὐ προσίεται νόσον. Ὅχ ος µε τὴν ἀθλίαν ὡς μυσαρὰν ἁπωθεῖται * ἀλλ ὁ παρὼν ἰατρὸς, τῆς φύ- σεως ὧν δημιουργὺς » ὃς ἀνέπλασεν Ex πλευρᾶς, ἁπαλ- λάξαι φθορᾶς οὐκ ἂν παραιτῄσηται' λόγῳ γὰρ µόνω χαλεύει, χαὶ τὸ πάθος οὐ μένει ' ταράττεται τῷ tive τι, 212] xat τὸν &5nv τοὺς νεχροὺς ἀναπράττει: ἐξ λίγων ἄρτων ἐμπιπλᾷ χιλιάδας, νίπτεται δάχρυσι καὶ nde thv ἄφεσιν. ᾽Αλλ’ οὖδεὶς τοῦτο θαῤῥεί, εἰ μὴ vr] πίστις ἀδίστακτος" ταύτην οὖν παραλαθοῦσα yetp- αγωγὸν χατὰ φυχἣν πρότειµι λαθοῦσα, xal αιγῇ λ]- στευω τὴν θεραπείαν ἀφῇ ' xàv μὲν λάθω, χέρδος τὸ πᾶν, οἶδα γὰρ ὅτι σωθἠσοµαι : εἰ δὲ μὴ λαθοῦσα εἰς μέσον χληθείην, οὐχ ἂν ἐγχληθείην διὰ θεραπείἰαν τολ- µήσασα, οὐδὲ ἀναπραχθήσομαι ἅπερ ἡ πἰστις ἐσύλησεν' ἀμειαμέλητα γὰρ ὡς θεοῦ ὑπάρχει πάντα τὰ ταύτης χαρίσματα: ὁ γὰρ εἰπὼν τῇ θαλάσσῃ. Σιώπα, πεφίµω- CO, καὶ τὴν ἐμῆν ἀφανη ἀναστομώσει πηγἠν. Δεῦρο τοίνυν, fj πίστις, τὸ μέλλον κυθέρνησον, xal τῷ χύµατι τῶν ὄχλων συντόμως διάκοψον, ἵνα µου τὸ σαθρὸν σκά- φος τοῦ σώματος εἰς τὸν γαληνὸν ἐχεῖνον προσορµίσω Αιμένα * δύναται γὰρ dj ῥανὶς τῆς αὐτοῦ βοηθείας τὸν ἐν ἐμοὶ τῶν αἱμάτων ἀκαμάτως ἀποπνίξαι Buóv* οὕτω δὲ ταῦτα βουλευσαμένη χαλῶς τοῖς ἀτολμήτοις ἐπιτολ- μα, xal οὔτε χρόνον δέδιεν, οὗ πενίαν λογίζεται, o) πλῆθος ἀριθμεῖ * πάντα δὲ ταῦτα διὰ τῆς “ίστεως, μᾶλ- λον δὲ μετὰ τῆς πίστεως ὑπερπηδήσασα, λάθρα τοῦ Δε- αποτιχου χιτῶνος ἀφαμένη, τῆς ἱάσεως τὸ χέρδος εὖ- Χαίρως ἐσύλησε, τὴν πρὸς αὐτὸν ἕνωσιν ἁπαλλαγὴν εἷ- αι του πάθους πιστεύσασα * ὄντως ἁπαλλαγὴν * ἰάθη Ύὰρ Εὐθέως ἀπὸ τῆς µάστιγος. Δώδεχα γὰρ ἔτη τῇ νόσῳ πυχτεύουσα χκαθ᾽ ἡμέραν xaX xat' ἔτος, τὴν ζωὴν ὑγέχλεπτε, σφαττοµένη πάντοτε, xal τέως ph θνῄσχου- σα * πρῶτος γὰρ ἑνιαυτὸς, xal τινων ὁδυνῶν χαὶ πόνων εἰς αἴσθησιν Ίρχετο * δεύτερον ἔτος ἣν, xat πόλεως τῖς ἀφανοῦς ταύτης ἐθορύδει τὰ χρύφια * τρίτος παρῆν ἑνιαυτὸς, xai τῇ τῶν νεύρων xal φλεθῶν ὀγχώσει συν- είχετο: τέταρτον ὑπῆρχεν ἔτος, xal mf) τις ἐξ αὐτῆς αἱμάτων προῄρχετο * πέµπτος ἐνιαυτὸς, χαὶ πανταχόθεν ἰατροὶ συνέτρεχον , µέλη παραγυμνοῦντες ἃ μὴ θέµις ὁρᾶσθαι τοῖς ἄῤῥεσιν * ἕχτον ἔτος Ἠνύετο, χαὶ εἰς πλέον τό δεινὸν ἐπετείνετο * ἕδδομος ἐνιαυτὸς , χαὶ πλούτου τοσούτου χενουµένου 1j τῶν αἱμάτων φθορὰ ἀνεξάντλη- τος ἔμενεν ' ὄγδοον ἔτος ἑπέστη, xal τὴν ἧτταν ὡμολό- ᾿ γουν οἱ ἰατρεύοντες * ἔννατος ἣν ἐνιαυτὸς, xal ταύτην παντελῶς ἀπεγνωσμένην χαταλείποντες ἀπῄεσαν * δὲ- χατον ἔτος Ἠγγισεν, xai fv ἡ γυνὴ οὐσίας xot ὑγείας χαθάπαξ ἀπερίστατος ' ἑνδέχατος ἐνιαντὸς, xai βοηθὸς οὐδεὶς τῇ κατωδύνῳ παρἰστατο * δωδέχατον ἔτος Τρι- θμεῖτο, χαὶ παρΏν ὁ τῶν ψυχῶν ἱατρὸς ἐν τῇ ἑσχάτῃ ὥρᾳ , ἀφῇ xaX λόγῳ xal πίστει τὰς νόσους ἰώμενος. Τούτῳ συντυχοῦσα. xal τὸ μέλλον πιστεύσασα, ἔλαθεν ὅπερ ἤθελεν * ἀλλ' ἔτρεμεν εἰδυῖα ὄτιπερ οὐχ ἔλαθεν. Τί γάρ φησιν ὁ Σωτήρ; T/c ὁ ἀφάμενός µου; ἐγὼ γὰρ Error δύγαμιν ἐξελθοῦσαν ἀπ᾿ ἐμοῦ. Οὺκ εἶπε, Τίς ἡ ἀψαμένη poo; ἵνα μή πως οἱ παρόντες εἰς ἀμφίδολον ζήτησιν γυναίου ἑαυτους ἀπασχολήσωσιν * ἀλλ᾽ εἶπε, Τίς ὁ ἀψάμενός µου, Ev μετεώρῳ χαταλείπων τὴν φωνὴν, ἵνα ἕχαστος ἀχούων. ἀνδρὸς εἶναι νομἰσῃ τὴν τοιαύτην ἐπιχείρησιν * Τίς ὁ ἀψάμενός pov ; ἐγὼ δύναμιν Error. ἐξελθοῦσαν ἀπ ἐἔμου. [215] Τί λέγεις, à Δε- σποτα; εἰς τὸ συλᾶσθαι τὰ σὰ παραγέγονας; εἰς ἁρπαγῖν θέλων τοῖς πιστοῖς τὴν βασι)είαν προέθηχας ; καὶ πῶς ἑρωτᾷς ὃ οἶδας, καὶ ζητεῖς ὃ οὐχ ἀγνοεῖς; El μὴ θέλων Ex- λάπης τὴν ἐξελθοῦσαν δύναμιν, ὤφειλες ἐπισχεῖν' εἰ δὲ βου- ληθεὶς ἑσυλήθης, τί δυσχεραίνεις διδοὺς ἅπε el πίστις παρὰ σοῦ λαμθάνειν βιάζεται Ἐχαρίσω μὴ αἰτηθεὶς, xal μετὰ τὸ δοῦναι ἐγχαλεῖς ; ἀοράτως ἐθεράπ.,υσας, xal μετὰ τὴν ἴασιν δικαστήριον συγκροτεῖς ; Nat, φησίν " οἶδα τὴν µε συλῄσασαν, ox ἀγνοῷ τὴν εὐδοχίμως λῃστεύσασαν, βούλομαι δὲ ταύτην εἰς μέσον ἐλθεῖν, ἵνα γένηται χήρυξ ἃς ἑπέτυχε χάριτος. Παρ) αὐτῆς γὰρ οὕτως ἡδέως συληθεὶς, τὴν αὐτῆς δωρεὰν ἐπὶ πάντων χυρῶσαι προῄρημαι' θάρσει, θύγατερ, m πίστις σου cécuxé c8. "Eye, qnot, ὅπερ ἔχλεψας εὐὑφνῶς * κράτει, γύναι, ὅπερ Ἡρπασδας ἀφανῶς * χτη- σαι χτῆσιν Ὑνησίαν, fjv σοι παρέσχεν ἡ πίστις * ἀντὶ γὰρ δούλης θυγάτηρ, ἀντὶ µεμιαμµένης Ἠλειμμένη σήμερον ὠνομάσθης ' Ἴ1σθι ὑγιῆς ἀπὸ cnc µάστιγός σου. Ορᾷς, ἀγαπητὰ, πόσα δύναται πίστις, πῶς ἐν pid fom! θαύματα Ίνυσεν;, ctum τὴν τρέμουσαν παραθαρσαύνουσα, τὸν ἰατρὺν ἐχδυσωπήσασα. Οὕτως ἡ ἐξ ἐθνῶν Εκκλησία, τὴν αἱμόῤῥουν ζηλώσασα, xat πίστει τῷ Δεσπότῃ σιωπῇ προσπελάσασα, τὴν µν- σαρὰν τῶν νομικῶν αἱμάτων ἀνεστόμωσε aM xat θυγάτηρ κληθεῖσα πολλῶν Ὀπάρχει µήτηρ, μάρτυρα κεκτηµένη τὸν πάλαι βοῄσαντα * "Orc πολλὰ τὰ τέ- xva τῆς dpipiov paAAov ; τῆς ἐχούσης τὸν ἄνδρα " λέγω δη τῆς συναγωγῆς, ἧς &vhp ὁ νόμος, ἀρχισυν- άγωγος, Δεσπότην σήμερον εἰς τὴν ἔγερσιν xaXov τῆς τελευτησάσης παιδός. ᾽Αλλὰ τῆς ὥρας ὠθούσης του κατ αὐτὴν θαύματος χρεώστην ἐπαγγέλλομαι, τὸν τλουτοδότην Κύριον προσκαθιστῶν ὑμῖν ἔγγνον * Q ἡ δόξα πρέπει εἰς τοὺς αἰῶνας τῶν αἰώνων. ᾽Αμῆν. Q'. Tov αὐτοῦ, ὅτι θα.Ίάσσῃ παρείχκασται d βίος οὗτος, xal εἰς τὸ, « Ὅτε ἀνέδη ὁ Ἰησοῦς μετὰ τῶν µαθη» τῶν αὑτοῦ εἰς τὸ πλοῖον xal ἀφύπνωσεν.) Οἱ πελάγιοι πλωτῆρες, ἐπειδὰν εὐθυδόλῳ πνεύ- µατι χαταφυσώμενοι τὸν πλοῦν ἀνύωσι, χαροποιοῖς τοῖς προσώποις Ὑινόμενοι, ἀντίμιμον τῆς γαλήνης τὴν ὄψιν ῥυθμίζουσιν * ἐπειδὰν δὲ της γαλήνης ἡ εὐδία παραμείνασα τοὺς ναύτας ἐχλύσῃ, xal τοὺς μὲν χαθ- εὐδειν, τοὺς δὲ xai παιδίοις ἐμπιστεύειν τὰ τῆς ὁλ- χάδος πηδάλια παρασχευάσῃ, xat τοῦ μὲν αυδερνή- του ἀμεριμνοῦντος, τῶν δὲ ναντῶν τὸν πόνον τῆς τ- χνης τῇ εὐδίᾳ λυσάντω», ἄφνω δὲ λαίλαπος τραχυτά- του κατασπιλάσαντος, ἐπὶ τὸ πέλαγος ἁδοχήτως ix- δράμωσιν οἱ ἄνεμοι, xal ἄρξηται d θάλασσα ἓξ- αγριαινοµένη µορμύρειν, xal ἡ τῶν κυμάτων πληθὺς ἐμποδίζειν τῇ νηῖ, xal αἱ τῶν πολυπλόχων σχοι- νίων διατάσεις αἱ ἀμφὶ τὸν ἰστὸν ἠρτημέναι τῇ τῶν ἀνέμων βιαίᾳ ἐμδολῇ µαστιζόμεναι συρίξωσινα’ τότε bf, ἀγαπητοὶ, θροῦς μὲν ζαλώδης καὶ [214] χλαυθμυρώδης ὑπὸ τῶν ἐπιθατών Ὑίνεται, βύθινον θάνατον παρὰ τὸν φυσικὸν προσδοχώντων. Ἔστι δὲ ἰδεῖν τοὺς ναύ- τας ὑπὸ τῆς ἔξωθεν αὐτοὺς περιεχούσης ζάλης yst- µαζοµένους, πλέον δὲ ὑπὸ τῆς τῶν ἔνδοθεν ὀλοφυρο- * [ta conjectum, pro vulg. : ... τῇ vni, xai τῶν T. ox. ὄνχ- τάσεις oi ἀμφὶ τὸ ἰστὸγ..., σνρίζονσιγ. 19 SPURIA QU/AEDAM. 90 Verbum supra Cherubim sedet; ut caro mei causa mea sustinet, ut Verbum quae Patris sunt sine labore operatur. In nuptiis vinum ex aqua fundit, principium miraculorum iu Cana exhibens : luminis aperit ja-- nuas, luto digitoque oculos novos faciens. Leproso dixit, Volo, mundare ( Math. VIII, 5, ei 1X , 6) ; et post datam vocem morbus nullus erat : dicit paraly- tico, Surge ; vox autem pro pedibus fuit, brevique tempore infirmus mandatum quasi ambulandi potes- atem accepit : venit ad Jairi domum, luctusque sta- tim in gaudium mutatus est. En hodie quoque turba circumdatus est, vestimenti fimbria emicat, atque fidei imbre fluxum inundavit. Quid enim jam nobis narravit evangelista , fidei fructus proferens multifa- rios ?* Erat enim quidam princeps synagog:e , Moysis legum custos , populique institutor, nomine Jairus. lluic unam gratiam natura dederat, filiam unigenitam, circa quam occupata erat turba familiarium , ut mos est parenti sobolem amanti. At, ut videtur, nesciebat se , non ad successionem , sed ad imwaturuim funus hanc curare. Morbus enim gravis incidens, ipsam quidem morti vicinam reddit, patrem vero bona de illa spe orbavit. Verum morbus ille non superavit fidem : statim enim Servatorem adit Jairus, οἱ ro- gat domum suam veniat. Dominus vero se accersen- tem promptitudine przcedit; ait enim, Surgens seque- batar eum. ( Matth. IX , 19). Vide autein, o fidelis, qualis a muliere instituitur justa violentia, quale sa- pieus furtum adhibetur, qualis a femina excogitatur periculi expers raptus : oportet enim illum accelerato motu viam illam propere transire. Mulier, inquit, qua sanguinis fluxum patiebatur duodecim annuis , ac- cessit retro, et tetigit fimbriam vestimenti ejus. Dicebat enim intra se, Si tetigero tantum, salva — ero ( Ibid., 90, 21). Hic medicus, inquit, e ccelo venit ; non prze- cipit mgedicamenta magni pretii, non ferro secat, do- lores tion inlert : novit quz ad feminam pertinent ; ex virgine euim matre, ut valuit, accessit ; non conta- minatur dolores abdits exquirendo ; ipse est secreto- rum inspector. Mulier sum, et morbum feedum arca- nuimque circumfero : habeo enim non evacuandos sanguinis fluxus, et non deficientes canalium impuro- rum Íontes. Egeo igitur fonte, qui ille ipse est, ut clam purget indecorum fluxum : lex enim bujusmodi morbum non admittit. Turba me miseram quasi abo- minandam arcet : sed presens ille medicus, qui, na- tur:? couditor,illam ex costa formavit, haud recusabit sanare : verbo enim solo jubet, et morbus non manet: turbatur Spiritu, et ab inferno mortuos exigit : pau- cis panibus satiat chiliadas ; lavatur lacrymis et re- missionis fluenta mittit, Nemo autem hoc audet, nisi fides expers dubitationis. llanc igitur manuductricem in anima accipiens, adibo conlidens, et tactu facile et latenter sauititem abripiam. Et si forte lateam, lucro erit res tota : me enim salutem consecuturam esse $Cio : si vero non latens in medium evocer, non re- prehendar, quod sanitatis recuperaundie causa hec ausa sim, neque a me reposcentur ea , quz fides abripuit : hujus enim, utpote Dei, donorum nunquam penuet Namqui dixit mari, Tace, obmutesce (Marc. IV, 9), secreti quoque fontis mei os obturabit. Adesto igitur fides , in posterum accipe clavum, et fluctum tempestatis celeriter compesce, ut turpem illam cor- poris scapham in tranquillum illum deducam portum. Nam vel stilla ejus auxilii sine labore potest sangui- num gurgitem , qui in me est, suffocare. Cum vero h:ee secum probe consuluisset, res vix audendas au- dacter aggreditur : uec tempus meluil, nec pauper- tlatein. considerat, nec turbam numerat; sed hiec omnia per fidem, imo potius cum fide transiliens, Do- mini tunicam clanculum tangendo, sanitatis lucrum opportune subripuit ; unionem cum illo liberationem a morbo fore confideus, vere liberata est ; statim enim Φαπαία es! plaga ( Marc. V, 2 Duodecim quippe annos cum morbo luctans quotidie et quotannis , vi- tàm suffurabatur, semper jugulata, et tamen non mo- riens. Primo enim anno in laborum aliquot et dolorum perpessionem incidit : secundo anno, obscurz hujus urbis tumultuabantur secreta : tertius aderat anuus, el nervorum venarumque tumore aificiebatur : anno quarto , fons quidam sanguinum ex illa processit : anno quito, undique medici concurrebant, membra denudantes, qu:& fas non est a masculis conspici : sextus annus conficiebalur, el inalum magis auctum est : septimo anno, tantis opibus effusis , sanguinum corruptio mansit inexlausta : octavus annus adstitit, el medici se victos confitebantur : nono anno, hane prorsus desperatam reliuquentes, abierunt : decimus annus appropiuquavit, et crat mulier tum facultatibus tum sanitate prorsus destituta : undecimo anno, op- pressz doloribus nullus adstitit opitulator. Duode- cimus anuus numerabatur, et animarum medicus in ultima hora adfuit, tactu et verbo et fide morbos sa- nanus. In hunc incidens mulier, quodque futurum erat credens , id quod desiderabat assecu!a est. Tremuit vero cum sciret se non latere. Quid enim ait Serva- Lor ? Quis est qui me tetigit? nam ego. novi virtutem de me exiisse (Luc. VIII, 45, 46). Non dixit, Quae est quie me tetigit ? ne forte qui aderant in dubia mulieris per- quisitione se occuparent ; sed dixit, Quis est qui me tetigit ? in dubio vocem relinquens, ut quisque audiens talem conatum esse viri existimaret. Quis est qui me tetigit? nam ego novi virtutem de me exiisse. Quid dicis, Domine ? venisti ut tua subriperentur ? regnum fide- libus rapiendum lubens proposuisti } et quomodo rc- 635 quod nosti, et de eo quxris quod non ignoras? Si non lubens virtute egressa spoliatus es , cohibere debueras ; si autein volenti tibi subrepta est, cur :gre fers illa donans, qux fides a te per vim abripit ? Do- nasti non rogatus, et postquam donasti, reprehendis? sine conspectu sanasti,et post datam sanitatem, lorum judiciale constituis? Imo, ait, novi illam qux per fidem id mihi subripuit, non ignoro illam qu:x probe furata. est ; volo autem illam in medium prodire , ut praeco sit illius quam consecuta est. gratize. Ab illa enim ita suaviter spoliatus, coram omnibus ejus do- num confirmare destinavi : Confide , filia, fides tua te salvam fecit (Mauh. IX, 92). Habe, inquit, quod probe furata es; tene, o mulier, quod clam rapuisti ; pos- side possessionem probam, quam tibi fides priebuit ; pro serva enim filia , pro polluta hodie uncta nomi- nata es : Esto sana a piaga tua (Marc. V, 55). Vides, o dilecte, quanta potest fides ? quomodo uno temporis momento miracula edidit ? cam, quz in silentio tre- mebhat, conlirmans , medico exorato. Ita gentilium Ecclesia , aàmula mulieris profluvio laborantis , taci- teque per fidem Dorino appropinquans , sanguinum a lege proscriptorum abominandum fontem occlusit, ac filia appellata , multorum est mater, testem nacta eum, qui olim clamavit : Quoniam multi fiii deserta, magis quam ejus. que habel virum (Isai. LIV, 1) : hoc est synagog:e, cujus vir est lex, sive princeps syna- gog:e, Dominum hodie vocans ad suscitationem inor- tux filie. Sed hora et tempore impellente, quoad miraculum in illa exhibitum, me debitorem profiteor, spousorem vobis praestans Doininum divitiarum lar- gitorem : quem decet gloria in secula seculorum. Amen. Vl. EJUSDEM, QUOD MARI SIMILIS SIT HAEC VITA, ΕΤΑΙΝ ILLUD, CUM JESUS ASCENDIT IN NA- VICULAM CUM DISCIPULIS SUIS, ET OBDORMIVIT (Luc. VIII, 22, 23; Matth. VII, 23). , Qui in. mari navigant, quando. secundo vento na- vigallonem — perliciant, Ἰιοιῖδ vultibus, sereuitatis aemulum exhibent aspectum : postquaui vero perina- nens serenitatis tranquillitas nautas dissolverit, οἱ alios ad dormiendum, alios vero ad claves navigii vel pueris tradendos impulerit : ac gubernatore curis va- 9 SPUMA QU.EDAM. 99 cuo οἱ nautis laborem artis suze propter serenitatem remittentibus, repente asperrima procella conturbante, cum prater exspectationem venti in pelagum erum- pant, incipiatque mare efferatum obstrepere, flu- ciuumque torba. navem impedire , ut et multiplicum funinm tensio, qui circa malum suspensi. violento ventorum impulsu icti, sibilant : tunc sane, 0 dilecti, tumultus quidem tirbulentus et luciuosus a vectori- bus oritur, mortem in profundo maris, magis quam naturalem, exspectantibus. Hie vidcas remiges a rocella illos extrinsecus cireumagente , plus vero ab intus lugentium clamore enervatos (adeo ut guberna- tor ipse, prz: metu tremebundus factus, non amplius uti possit manu gubernatoria ad navigii directionem) ; omnes vero elamantes se vitam inter homines ser- vare posse desperare. Tale quidpiam accidit discipu- lis ; mente enim te transferas mecum ad Evangelium. Ascendit Jesus cum discipulis suis in naviculam ( Luc. Vili, 99), et facile trajecit mare. Quandiu Dominus Christus vigilabat, omnis contrarius reprimebatur ventus : planum autem illis erat mare, tauquam firma terra, neque fluctus contra navem Christum ferentem insurgebat. Cum vero Jesus, secundum providentiam suam, in navigio dormiebat, quoad naturam corporis, non quoad deitatis dignitatem (somni enim immunis est oculus deitatis) ; tum venti conspicientes Magi- strum et Praefectum suum dormientem , sicut equi aurigam somno detentum spernentes, impetuoso flatu sz vamexsibilantes tempestatem, contra navem àapo- stolicam ferebantur : atque, procella exorta, quas in- exspectatam mortem tanto flatu minabatur, z2estuante pelago, à:evosque fluctus cum fremitu in arenam ter- minorum constitutricem immittente, discipuli 'fren- dentem conspicientes tempestatem,Christumceleber- rimum propugnatorem invocabant; quid dicentes? Domine, salva nos, perimus (Matth. Vlil, 25). Per wdconomiam dormiebat in navigio Dominus, non nescius illius quod futurum erat, nec serenitatem inducendi potestate carebat : sciens vero mare turba- tum fore, duabus de causis dormiebat: ut per tempe- sitatem redargueret labentem et imbecillam discipu- lorum fidem, et potentiam divinitatis sux illis liquido demonstraret. Videre erat itaque, o dilecti, vigilantem, quoad corpus, Dominuim, seipso veliementiorem fa- ctum, et ventum ad speluncam suam clanculum fugien- tem, pelagumque non ultra contra apostolieum navi- gium minas intentantem, sed fluctus ad adorationem se convertentes, Talis est hujus vitae cursus, ita ut res in eodem statu nunquam permaneant, sed aliquando in pacc tranquille sint, atque alimentorum copia abuudent; interdum vero commoveantur fluctibusque, ut mare, agitentur, partim quidem barbarorum incur- sionibus, partim tyrannorum machinamentis et ne- gotiorum perplexitatibus , multisque aliis tumultibus el perturbationibus. Nam predicta de apostolico na- vigio historia hunc habet sensum ; nihil quippe a Domino factum est quod mysterium non haberet. Mari similis est hiec vita; navigio, humana natura , portans quasi vectores et gubernatorem cogilationes ei mentem. Hoc itaque navigium , natura scilicet hu- mana, in lac vita agitatur a diaboli nequitia, a diemo- nibus hostibus, qui cupiditatum fluctus excitant ; fal- sam voluptatum spumam in internum animum pro- jiciunt, ac mentem. gubernatricem — cupiditatibus commovent et in peccatum immergunt. Quod autein J ^. homo quilibet a. voluptatum flamma. commotus. in peccatum iminergatur, id, sermonem meum asserens, testatur David propheta. Curn enim circa conunen- tiam naufragium fecisset , clamabat dicens : Veni in altitudinem maris, et tempestas demersit. me (Psal. LXVIII, 5). Non enim hoc usquam reperimus in hi- storia de Davide : quandonam David navigavit ? vel in quo mar. iter agens demersus est ? nusquam sane. Quid sibi vult igitur ? In hac utique vita tanquam in pelago versans, ac voluptatibus quasi fluctibus agita- tus, atque soluta cogitationum compagine , intus ad- misso cupiditatis fluctu , ac viri fortitudine per Ὀτία uxorem spoliatus, continentize naufragium passus est. Ideo dicehat : Veni in altitudinem maris, et tempestas demersit me. leinde iterum resipiscens, et ex profundo peceati iterum continentize clavum recuperans , vi- tàmque suam castitate temperans , Deum precabatur dicens : Non me demergat tempestas aque , neque ab- sorbeat me profundum (Psal. LXVIII, 16). Tale quid- piam Apostolus quoque, mystice subindicans humanam naturam dicit : Ter naufragium feci. Quid enim ait? Ter naufragium feci, nocte et die in profundo maris fui (I Cor. XI, 25). Ter enim naufragium fecit humana natura : semel, in paradiso per transgressionem ; se- cundo, in. diluvio Noe ; tertio, post legem acceptam populus in idolorum cultum incidit, donec veniens animarum nostrarum gubernator Christus , crucis velum in media terra sistens , tempestatibus liberam nobis providit in urbem celestem navigationem. No- cte et die in profundo maris fui. Noctem appellat illam in caliginoso errore moram, quax Christi adventum anteceSSit ; diem vero, illum in lucido baptismo sta- tum, qui Christi secutus est adventum. Cum tota igi- lur natura humana per nequitiam diaboli, ut diximus, jactaretur; id videns Verhum Dei, in hanc vitam veniens , ingreditur in cavitatem navigii virginis Ma- rie : cujus typum in Jona propheta expressum inve- nimus. Mittitur enim Jonas Niniven ; Christus in hanc vitam venit : Jonas abit in navigium, et in ca- vitate navigii dormit ; Verbum etiam Dei per novem menses in ventre virginis Mari.e fere dormiebat taci- turnus hominibus. Tunc magis excitata est diabolica nequitize procella, sicuti contra Jonam. Sed cum Jo- nas in mare projectus est, hoc est, cum Jesus e ventre Virginis in hanc vitam prodiit, et omnis quoque ventus adversus obmutescebat , donec balzxua in or- cum perveniret, mu'ta sigua et prodigia edidit in hac vita navigans. Iutravit Jonas in balzenam , οἱ ille in- travit in orcum : tres dies et tres noctes , totidem quot Jonas, in orco consumpsit. Ejicitur Jonas ex ba- lzena in Niniven ; Christus ex mortuis surgit, atque in hunc mundum venit..... prxdicat peenitentiam ; resipiscunt Ninivit:e , atque hujus mundi incolz : per tres dies jejunant, et servantur numerosa imnultitudi- nes ; sicut etiam in Ninive duodecim hominum my- riades et pecora plurima. Domino enim poenitentiam et fidem huic mundo pr:edicante, servantur duodecim tribus Israel. Quando enim plenitudo gentium intra - verit, tunc omnis lsrael salvus fiet (Rom. Xl, 95).Quod autem Jonas Christi typus esset , Dominus ipse dicit in Evangelio : Sicut enim fuit Jonas in ventre ceti tri- bus diebus οἱ tribus noctibus, sic erit Filius hominis in corde terre tribus diebus et tribus noctibus (Matth. XII, 40). !lli sit. gloria et potentia in secula seculoruin. Amen. - VII. EJUSDEM IN ILLUD : SIMILE EST REGNUM CCLORUM GRANO siNAPIS (Matth. XIII, 31). Quid majus regno celorum, et quid minus est frano sinapis ? quomodo immensum celorum regnum, acile metiendo minutissimoque grano assimilavit? Si vero perpendamus quid sit granur sinapis, invenie- mus quain pulchre et secundum naturam unum alteri comparctur. Quid est regnum colorum , nisi plane Uluristus ? dicit enim de seipso : Acce regnum Dei intra vos est (Luc. XVII, 21). Quid autem majus est Chri- sto secundum deitatem, ut prophetam audire est di- centem : Hic est Deus noster, et non estimabitur alius adversus eum. Hic adinvenit omnem viam disciplina, et tradidit illam Jacob puero suo, et Israel dileciu. suo. Post hac in terris visus est , et cum hominibus conver - satus cst (Baruch. Wl, 56-58). lsaias etiam de illo µένων κραυγΏς ἐχνευριζομένους, ὡς καὶ τὸν μὲν χυ- θερνήτην ὑπότρομον γεγονότα ἀπὸ τῆς δειλίας µηχ- τι δύνασθαι χρῆσθαι τῇ κυδερνητικῇ χειρὶ πρὸς την τῆς νηὸς εὐθυπλοῖαν, πάντας δὲ ὁμοῦ τς ἐν ἀν- θρώποις ζωῆς μετὰ quviis ἀπεχδέχεσθαι. Τοιοῦτόν τι συµθέθηνε τοῖς μαθηταῖς τοῦ Κυρίου * µετάδαλε Yáp uot τῷ λόγῳ ἐπὶ τὸ Εὐαγγέλιον, ᾿Ανέδη ὁ Ιησοὺς [cà των µαθητων εἰς τὸ a Aotor , xa διᾗρχετο τὴν θάλασσαν εὐμαρῶς. Καὶ ἕως μὲν αὐτοῖς ὁ Δεσπότης Χριστὸς ἐγρηγόρει, md; ἑναντίος ἄνεμος ἐφιμοῦτο, ἡπλοῦτο δὲ αὐτοῖς xal ἡ θάλασσα ὡς ἤπειρος, οὐδὲν χυμα τῇ χριστορόρῳ προσεφἰίστατο * ὅτε δὲ olxo- νοµιχὼς ὁ Ἴησους ἐν τῷ πλοίῳ ἐχάθευδε χατὰ τὴν του σώματος φύσιν, χαὶ οὗ χατὰ τὴν τῆς θεότητος ἀξίαν (ἄῦπνον γὰρ τὸ ὄμμα τῆς θεότητος) ' τότε οἱ ἄνεμο: θεωρῄσαντες τὸν ἑαυτῶν παιδευτὴν xal τα- ξίχρχον ὑπνώσαντα, χαθάπερ ἵπποι ἠνιόχου χαθεύ- ἔοντος χατολιγωρήσαντες, λάδρῳ φυσήματι ἄγρων χειβῶνα συρίζοντες κατὰ τῆς ἀποστολιχῆς ὀλχάδος φέροντο. Γενοµένης δὲ ζάλης ἀνείχκαστον θάνατον ἀποπνερύσης, καὶ τῆς θαλάσσης χοχλαδὺν ἀναζεού- σης, Χαὶ τὸν θυμὸν τῶν χυµάτων τῇ ὀροθέτιδι dáp- pe ἐπιφριξούσης *, θεωρῄήσαντες οἱ μαθηταὶ τὸν πο- υθρύλλητον χειμῶνα, τὸν πολυύμνητον προμαγεῶῦ- να Χριαοτὸν παρεχάλουν * τί λέγοντες; ᾿Επιστάτα, σωσον ἡμᾶς, ἀπο1λύμεθα. Ἐκχάθενδεν ὁ Κύριος οἱ - χονομιχῶς by τῷ πλοίῳ, οὐκ ἀγνοῶν τὸ μέλλον γί- νεσθαι, οὐχ ἁδυνατῶν γαλήνην βραθεῦσαι * εἰδὼς δὲ μέλλουσαν ταράσσεσθαι τὴν θάλασσαν , κατὰ δύο ui- tía; ἐχάθευδεν "ἵνα xal τὸ σαθρὸν τῆς ὁλιγοπιστίας των μαθητών ἐν τῷ χειμῶνι διελέγξῃ, xax τὸ δυνα- τὸν τῆς θεότητος αὐτοῖς ἑνδείξηται. "Hv οὖν ἰδεῖν, ἀγαπητοὶ, διαγρηγορήσαντος τοῦ Δεσπότου σωµατι- χὼς, “πάντα ὀξύτερον ἑαυτοῦ γενόµενον, xal τὸν ἄνε- YN πρὸς τὸ ἴδιον σπήλαιον ὑποφεύγοντα, τὴν τᾶ ἆλασσαν µηχέτι ἀπειλοῦσαν τῇ ἀποστολικῇ ὀλκάδι, ἀλλὰ τὰ χύµατα πρὸς τὴν προσκύνησιν ἐπιστρέφοντα. Τοιαύτη ἐστὶν xai dj τοῦ βίρυ φορὰ, µηδέποτε µέ- γειν ἐν ταυτότητι τὰ πράγματα, ἀλλὰ ποτὰ μὲν Ya- ληνιᾶν εἰρήνη xai εὐθηνίᾳ τροφῶν ἀνενδεεῖ , ποτὲ δὲ ταρασσεσθχι ὥσπερ τὴν θάλασσαν, τοῦτο μὲν βαρ- 6ápuv καταδροµαῖς, τοῦτο δὲ τυράννων ἐπιθουλαὶς χαὶ πραγμάτων πλοχαϊῖς, xal πολλοῖς ἄλλοις χλόνοις χαὶ ἀχαταστασίαις. Καὶ γὰρ ἡ εἰρημένη ἱστορία περὶ τῆς ἀποστολιχῆς ὀλχάδος τοῦτον ἔχει τὸν νοῦν * 00x ἣν Υὰρ ὑπὸ τοῦ Κυρίου yivópevov , ὃ οὐκ ἦν µυστη- Ρίου ἐχόμενον. Θθαλάσσῃ πχρείχασται ὁ βίος οὗτος, πλοϊω d ἀνθρωπίνη ὑπόστασις, φέρουσα κχαθάπερ ἐπιθάτας xal χυθερνήτην τοὺς λογισμοὺς xai τὸν νουν. Ἔὰν οὖν τοῦτο τὸ πλοῖον, τουτέστιν ἡ ἀνθρω- Tv ὑπόστααις, iv τούτῳ τῷ βίῳ χειμαζοµένη ὑπὸ της του «διαδόλου χαχίας, xal ἀπὸ τῶν ἑναντίων ὃχι- µόνων τῶν τὰ χύματα τῶν ἐπιθυμιῶν ἔξεγε,ρόντων, xat τὸν ἀλμυρὸν ἀφρὸν τῶν ἡδονῶν πρὸς τὸν ἔνδοθεν 215] νοῦν ἐπιῤῥιπτόντων xal ταῖς ἐπιῤυμίαις τὸν χυ- ερνήτην νοῦν σειόντων, καὶ πρὸς τὴν ἁμαρτίαν βνθι- όντων * *** ὅτι δὲ ἕχαστος τῶν ἀνθρώπων ταῖς πολυ- Φλόγοις ἡδοναῖς σειόµενος πρὺς τὴν ἁμαρτίαν ἑθυθί- ζετο, μαρτυρεῖ µου τῷ λόγῳ Δανῖδ ὁ προφήτης. "Ὅτε γὰρ περὶ τὴν σωφροσύνην ἐνανάγησεν, ἀνεθόα λέγων ᾿ Η1.10ον εἰς τὰ βάθη τῆς θα.1άσσης, καὶ καταιγὶς xat- επόντισἁ µε. 00 γὰρ τοῦτο χατὰ ἱστορίαν εὑὐροῦμέν b ^09 Ὑγεγραμμένον τῷ Δαυῖὸδ ' ποῦ γὰρ Δαυῖὸ ἔπλευ- σεν; f) εἰς ποῖον πίλαγος ἀπελθὼν ἐθυθίσθη ; ἀλλ οὐ- * Legendum, ni fallor, ἑπαφριζούσης. b Forma neogreca. SPUMA QU/AEDAM. 23 δαμοῦ. Tí οὖν ἐστιν ὃ λέγει, ἡ πάντως, Ev. τῷ βίῳ τούτῳ ὥσπερ ἓν θαλάσσῃ ὑπάρχων, καὶ σεισθεὶς ταῖς ἡδοναῖς χαθάπερ χύμασι, xat τοὺς ἁρμοὺς τῶν λο- γισμῶν λνθεὶς, λάθρον «b κῦμα τῆς ἑιιθυμίας ἕνδο- θεν δεξἀάµενος, τοῦ àvóph;* πρὸς τὴν τοῦ 0ὑρίου γυ- ναῖχα ἐκλυθεὶς, ναυάχιον σωρροσύνης ὑπέμεινεν. Διὸ ἔλεγεν * "Η.10ον εἰς τὰ βάθη τῆς θαλάσσης , xal xa- ταιλὶς κατεπόντισέ µε. Ela. πάλιν µετανοῄσας xal οἱονεὶ ἀνανήφας Ex τοῦ βάθους τῆν ἁμαρτίας, πάλιν χρατῶν τοῦ πηδαλίου τῆς σω 2ροσύνης, καὶ τὸν ἔαυ- τοῦ βίον -ἓν σωφροσύνῃ ῥυθμίζων, τΌχετο τῷ Oso λέγων * Μή µε xdi καταποντισάτω καταιγὶς ὅδα- τος, μηδὲ καταπιέτω |ιε βυθός. Τοιοῦτόν τι xal ὁ Απόστολος μυστικῶς αἱνιττόμενος λέγει την ἀνθρωπό- «nta, Τρίτον évaváynca. Τί γάρ φησιν; Τρὶς éravá- Jnca ; γυχθήµερον ἐν τῷ βυθῷ πεποίηκα. Τρίτον γὰρ ἐνχυάγησεν ἡ ἀνθρωπότης, ἅπαξ kv τῷ παραδείσῳ διὰ τῆς παρλθάσεως, δεύτερον πάλιν iv τῷ xata- κλυσμφ Noe, τρίτον μετὰ τὸ δέξασθαι τὸν vópov πρὸς τὴν εἰδωλολατρείαν ἐξέπεσεν ὁ Aabg, ἕως οὗ ἐλθὼν ὁ τῶν Φυχῶν ἡμῶν χυθερνήτης Χρ.στὸς, acf- σας τὸ ἰστίου τοῦ σταυροῦ tv µέσῃ τῇ vf, ἀχείμα- στον ἡμῖν τὸν εἰς οὐρανόπολιν πλοῦν οἰχονόμησεν d. Νυχθήµερον ἐν τῷ βυθῷ πεποίηκα. Νύχτα λέχει thv πρὸ τῆς τοῦ Σωτῆρος παρουσίας ἐν τῇ σκοτεινῇ πλά- vn διατριθήν' ἡμέραν δὲ λέγει την µετὰ Χριστοῦ παρ" ουσίαν kv τῷ φωτεινῷ βαπτίσµατι διαγωγή». llá- σης οὖν τῆς ἀνθρωπότητο:, χαθὼς ἔφαμεν ὑπὸ τῆς τοῦ διαθόλου καχίας χε'µαζοµένης, θεωρήσας ὁ του 8:02 Λόγος, ἐλθὼν εἰς τόνδε τὸν plow, εἰσέρχεται εἰς τὴν χοιλίαν τοῦ πλοίου τῆς Παρθένου Μαρίας * οὗ τὴν εἰχόνα ἐν Ἰωνᾶ τῷ προφήτη γεγρνοῖαν εὕραμεν. Πέμ- πεται Υὰρ Ἰωνᾶς εἰς Νινευῖ, ἔρχεται ὁ X toc); «le τόνδε τὸν βίου * ἀπέρχεται ὁ Ἰωνᾶς εἰς τὸ πλοῖον, καὶ εἰς τὴν xol τοῦ πλοίου χαθεύδει, xai ὁ τοῦ Θεοῦ Λόγος ἓν ἑννέα μησὶν Ev τῇ xoa τῆς Παρθένου Μα- ρίας σχεδὺν ix 0 ruBs σιωπῶν τοῖς ἀνθρώποις. Τότε μᾶλλον ἐξηγείρετο ὁ διαθολικὺς τῆς χαχίας χειμὼν, ὡς ἐπὶ τοῦ Ἰωνᾶ * ἀλλ ὅτε ἑῤῥίφη Ἰωνᾶς εἰς τὸ πέ- λαγος, τουτέστιν, ὅτε Ἰησοῦς προῃλθεν ἐκ τῆς χοιλίας τῆς Παρθένου εἰς τόνδε «bv βίον, xai πᾶς ivavtio; ἄνεμος ἐφιμοῦτο, καὶ μέχρις οὗ φθάσῃ τὸ χῆτος εἰς τὸν ἅδην, πολλὰ σημεῖα xat τέρατα ἐπετέλει διανη- χόμενος εἰς τόνδε τὸν βίον. "Ηλθεν Ἰωνᾶς εἰς τὸ χῆ- τος, χαὶ αὐτὲς εἰς τὸν ἆδην 130ev »πρεῖς ἡμέρας xat τρεῖς νύχτας τὰς αὐτὰς τῷ Ἰωνᾷ ἐν τῷ ἄδῃ Ned. x&v. Ἐκρίπτεται Ἰωνᾶς ἐκ τοῦ xfjvouz εἰς την Niwsv xal Χριστὸς ἀνίσταται bx νεχρῶν xal [216] ἔρχεται εἰς τὸν χόσμον τοῦτον '" χηρύσσει μετάνοιαν᾽ µετα- νοοῦσι Νινευῖται, xal οἱ τοῦ χόσμου τούτου πολίται * νηστεύουσι τριάδα ἡμερῶν, xal σώνεται τὰ πολυ- αρίθµητα πλήθη, ὡς xai ἐν s Νιου δεχαδύο μυριάδες ἀνθρώπων xai κτήνη πολλά. Τοῦ γὰρ Κνρίου xrnpu3- σοντος τῷ χόσμῳ τούτῳ την µετάνοιαν xal τὴν πί- στιν, σώζονται αἱ δέχα δύο φυλαὶ τοῦ Ἱσραῇλ. "Όταν γὰρ Τὸ π.)ήρωμα τῶν ἑθνῶν εἰσέ.10ῃ, τότε, πας ᾿Ισραὴἡὰ σωθήσεται. "Οτιδὲ εἰκὼν τοῦ Χριστοῦ ἣν "To- νᾶς αὐτὸς ὁ Κύριος λέγει £v τῷ Εὐαγγελίῳ: "Or cpóxor Ἰ]ωνᾶς ἐποίησεν ἐν τῇ xotA(q τοῦ κήτους τρεῖς ἡμέρας καὶ τρεῖς νύκτας, οὕτως ἔσται καὶ ὁ Ylóc του áv0po- που àv tq.xapólg τῆς γῆς τρεῖς ἡμέρας xal τρεις νύκτας. Αὑτῷ fj δόξα καὶ τὸ χράτος εἰς τοὺς αἰώνας τῶν αἰώνων. ἈΑμῆιν. ο Verba τοῦ ἀνδρός vel corrupta, vel aliunde illata fuisse videntur. MEM d Augmentum in verbis a diphtbongis οι vel αι incipienum bts omittere amant recentiores. p oomeemsdint Z'. ToU αὐτοῦ εἰς τὸ, « Ὁμοία ἐστιν ἡ βασιλεία τῶν οὐρανῶν xóxxtp σινάπεως. Τί μεῖζον βασιλείας οὐρανῶν, xai τί µικρότερον χόχκου σινάπεως; πῶς τὴν ἁμέ: ρητον adiens τῶν οὐρανῶν τῷ εὐμετρήτῳ xal βραχυτάτφ χόχχῳ σινά- πεως παρείχασεν ; Αλλ' ἑὰν ἐννοῆσωμεν τίς ἐστιν d) τῶν οὐρανῶν βασιλεία, xal τίς ἐστιν ὁ χόχχος τοῦ σι- νάπεως, εὑρήσομεν πῶς χαλῶς xal εὐφυῶς ἕχαστον ἑχάστῳ ταρείκασται. Τίς ἐστιν d) τῶν οὐρανῶν βασι- λεία, 3) πάντως Χριστός; λέγειγὰρ περὶ ἑαυτοῦ ' Ιδοὺ ἡ βασιλεία τῶν «εὐραγῶν ἐν τὸς ὑμῶν ἐστιν. Τί δὲ μεῖ- ζον Χριστοῦ χατὰ τὴν θεότητα: ὡς ἔστι vou. προφῆτου ἀχοῦσαιλέγοντος * Οὗτος ὁ θεὸς ἡμῶν , οὗ «λογισθήσε- ται ἕτερος πρὸς αὐτόν. Έξευρε πᾶσαν ὁδὺγ ἐπιστή- µης, xal ἔδωκεν "Iuxà6 t9 παιδὶ αὐτοῦ καὶ IcpatjA τῷ ἡγαπημένφ ὑπ᾿ αὐτοῦ. Μετὰ ταῦτα ἐπὶ τῆς γης ὤφθη, καὶ τοῖς ἀνθρώποις συναγεστράφη. Λέχει περὶ αὐτοῦ καὶ Ἡσαΐῖας, ὁμογνώμονι φωνῆ χρησάµενος. Ti γάρφησω; ᾿Εχοπίασεν Αἴγυπτος καὶ al éxo (ai τῶΥ Αἰθιόπων, xal οἱ Σαδαεὶγ ἄν δρες ὑ η οἱ ἑπὶ σὲ διω- ) 25 SPURIA QU/EDAM. ος βῄσονται, καὶ col ἔσονται δοῦ.Ίοι, καὶ ὀπίσω cov ἠκοουθήσουσι δεδε[ιένοι χειροπέδαις καὶ προσκυνή- σουσί cot, ὅτι &v col Κύριος d θεὸς, xal οὐκ ἔστι Θεὸς π.ἡν σοῦ. Σὺ γὰρ εἴ ὁ θεὸς, καὶ ovx Ίδειεν, Θεὸς tov Ισραὴ.ἲ Σωτήρ. Thy αὑτὴν δύναμιν ἔχου- σαν φωνῖν xaló µαχάριος Πέτρος ῥήγνυσι λέγων * Αδε.1φοί: καὶ γὰρ οὑκ ἔστιν' ἕτερον ὄνομα, φησὶν, ὑπὸ τὸν οὐρανὸν. ἐν ᾧ δεῖ σωβῆναι ἡμᾶς. Τί δὲ βραχύ- τερον Χριστοῦ χατὰ τὴν οἰχονομίαν τῆς σαρχώσεως, ὃς γεγένυται xal ἀγγέλων µιχρότερος χαὶ ἀνθρώπων; Ἄχουε τοῦ Δαυῖδ λέγοντος πῶς ἀγγέλων γέγονε βρα- ὕτερος * Tíc ἐστιν ἄνθρωπος, ὅτι μιμνήσκῃ αὐτοῦ, υἱὸς ἀγθρώπου, ὅτι ἐπισχέπτῃ αὐτόν ; ἡ]άττω- σας αὐτὸν βραχύ τι παρ) ἀγγέλους. "Oct δὲ περὶ Χριστοῦ λέχει ταῦτα Δαυῖδ, Παῦλός σοι ἑρμηνεύει M- v0»* Τὸν δὲ βραχύ τι παρ’ ἀγγέλους ἡ.Ἰαττωμένον β.Ιέπομεν» Ἰησοῦν, διὰ τὺ zd0nua τοῦ θανάτου. ὑὔῦτω xal ἀνθρώπων γέγονεν βραχύτερος, Tl γάρ φησιν 'Heata;; Εἴδομεν αὐτόν, καὶ obx εἶχεν εἶδος οὔτε xáAloc. àAAà τὸ εἶδος αὑτοῦ ἄτιμον xal ἑκ.εἴπον παρὰ πάντας 217] υἱοὺς τῶν ἀνθρώπων" διὰ τοῦτο καὶ σχώληχα ἑαυτὸν προσηγόρευσεν. Τί γά σιν; 'Eyé δέ elpi σχώ.1ηξ xal obx ἄνθρωπος. Καὶ t τῷ Ἡσαϊα ὁ Πατὴρ ποὺς αὑτόν' Mi) φοθοῦ σκὠ.1ηξ 'lIaxo6. Εἶτα χαὶ τῆς ἀο'δίµου αὐτοῦ τελευτῆς μεμνημένος ἔλεγε * Καὶ τὸ κατά 1ειιιιιά σου σκὠληξ. Ἔδει M αὑτὸν χαθάπερ ἁλιέα σοφὸν τῷ ἀστράπτοντι ἁγχίστρῳ τῆς θεότητος περιθεῖναι τὸν σχώληκα τῆς σαρχὸς xal χαλάσαι εἰς τὸν βυθὸν τοῦ βίου τούτου, xai οὕτω τὸν δράχοντα ἆγχι- στρεῦσαι, ἵνα καὶ ὄντως τὸ γεγραμμένον Ev. τῷ Ἰὼδ πληρωθῇ * Ἄξεις δὲ δράκοντα ἐν ἀγκίστρῳ; 'Ὁμοία οὖν ἐστι ἡ βασιλεία τῶν οὑὗρανῶν χόκχῳ σινἆ- Sec. Ἐρεῖ οὖν τις τῶν ἁχουόντων * πῶς ὁ αὐτὸς βα- αιλεία οὐρανῶν xaX χόχχος γεγένηται, xai µέγας xal μικρὺς [d αὑτόν, "Ότι δι ὑπερθολὴν εὐσπλαγχνίας περὶ τὸ ἴδιον πλάσμα τοῖς πᾶσι τὰ πάντα γεγένηται, ἵνα τοὺς πάντας χερδήσῃ. Ocb; ἦν, ὡς οὖν καὶ ἔστι xal ἔστα: διά τὴν ἰδίαν φύσιν, καὶ ἄνθρωπος γεγένηται διὰ τὸν ἡμετέραν σωνηρίαν. 'Q βάθος π.Ίούτου xal σο- glac xal γνώσεως Θεοῦ ! ὡς ἀνεξερεύγητα τὰ xpl- gura αὐτοῦ, καὶ ἀγεξιχγίαστοι αἱ ὁδοὶ αὐτοῦ ! Ὦ xóxxoc, δι᾽ οὗ γεγένηται χόσµος, δι οὗ σχότος ἑσχέ- ὅακσται χαὶ Ἐχχλησία χεχαίνηται! Οὗτος ὁ χόχχος ἐπὶ τοῦ σταυροῦ χκρεμασθεὶς τοσοῦτον ἔσχεν ἰσχύος µέγε- θο;, ὥστε xal δεδεμένον αὐτὸν ὄντα, ῥήματι µόνον τὸν ΑΝ ἀπὺ τοῦ ξύλου ἁρπάσαι, xal εἰς παραδείσου εἰχόνα ᾿Α67αὰμ xal dj τούτου σύνευνας Σάῤῥα, οἰκοῦν- τες bv τῇ σχηνῇ ὑπὸ τὴν δρῦν τῆς Μαμθρὴ, οἰχείαις χερσὶν ἑνωγράφησαν. ᾿Αναγκαζόμεθα [218] γὰρ, ἀγα- πητοὶ, παρεκδαίνειν τὸν λόγον * τίς ὁ ᾿Αθραὰμ, τίς ἡ Ἑάῤῥα, τίς * σοι τίς d σχηνὴ, ἢ τίνες οἱ byxpu- iat, διὰ τί ἐχεῖ τρία µέτρα σεµιδάλεως xal ec ἁλεύ - ρου, ἀναγχαῖον δι’ ἀχριθείας διελθεῖν τὸν λόγον. Τίς ἂν εἴη "A6paáu; ἑρμηνεύεται, πατὴρ ἐχλεχτὸς πλήθους. Τὶς δὲ ἂν εἴη macho ἐχλεχτὸς, εἰ μὴ ὁ θεός; περὶ ob, Eic πᾶσαν τὴν γην ἐξῆ.1θεν ὁ φθόγγος αὐτοῦ. καὶ εἰς τὰ πέρατα τῆς οἰκουμένης cá ῥήματα αὐτοῦ. Τί ὃξ ἡ Σάῤῥα:, ἑρμηνεύεται, ἄρχουσα χαὶ ἡγεμορίς. Τίς δ' ἂν ei ἄρχουσα χαὶ ἡγεμονεύουσα ἡμᾶς, εἰ μὴ πάν- τως 1j τοῦ Πατρὸς σοφία; 1 τίς ἡ σχηνἡ ὑπὸ τὴν δρῦν την Μαμθρή, πάντως ἡ Ἐχχλησία ὑπὸ τοῦ σταυροῦ Γκεπομένη, ΤΠ δρυῖ παρείχασται ὁ ο νρὸς διὰ τὸ ἰσχυρὸν εἶναι τὸ ξύλον xaX ἀνένδοτον. Τί τὰ τρία μὲ- «pa τῆς σεµιδάλεως; Ἡ πάντως χαθὼς προεῖπον ἡ &v- θρωπότης, ἡ ἐχ ψυχῆς χαὶ πνεύματος xaX σώματος συγχειµένη. Οὕτω γὰρ ἑἐδίδαξεν ἡμᾶς ὁ ᾿Απόστολος λέ- [ov * Ὁ δὲ θεὸς φυάξει ὑμῶν τὸ copa, xal τὴν Ψυχή», xal τὸ πγεῦμα. Λαμθάνει οὖν fj τοῦ θεοῦ σοφία Σάῤῥα, ἡγεμόνισσα f| ἄρχουσα, λαμθάνει σῶμα, Quyhv xai πνεύμα, xal ἐγχρύπτει τῷ πυρὶ, τουτέστι τῇ ἀσθέστῳ Οεότητι λαμπαδουχοῦσα, xa motel τρεῖς ἐγχρυφίας. τουτέστιν ἐν τῷ κρυπτῷ τῆς σαρχὸς ἡμῶν, τὴν εἰς Πατέρα, Υἱὸν xai ἅγιον Πνεῦμα ὁμολογίαν. λρμοξόντωςὑμῖν, ἀναπητοὶ, ἀγεγνώσθη τὸ Εὐαγγέλιον. Κόκχος σινάπεως, xat ζύμη * f ζύμη εἰς ἄρτους µεταλ- λεύεται, ὁ xóxxo; εἰς λάχανα”’ ἄρτοι δὲ χαὶ λάχανα ἑφόδια νηστειῶν, ἐφ᾽ ἃς ὁ Ἰησοῦς ὁ Κύριος ἡμᾶς ὁδηγήῆσειεν ἀἁμέμπτως, τὸν τῆς νηστείας δρόµον ἔχπληρουντας. Ὁμοία ἑστὶν ἡ βασιλεία τῶν οὐρανῶν xóxxqo σιγᾱ- πεως. Οὐκ ἄλλως πως δυνησόµεθα νοῆσαι τὴν δύναμιν τῆς παραθολῆς, ἐὰν uif) πρῶτον ην οὐσίαν, τὴν χρόαν καὶ τὸ μέγεθος χατανοῄσωμεν. "Έστι γὰρ τὸ σίναπι µεγέθει μὲν μιχρὸν, σπαρὲν δὲ καὶ φυόμενον ὑπερδάλλει πᾶσαν λαχάνων αὕξησιν, καὶ τῷ ὕψει ὑπερφέρον, χαὶ τῷ πλἠήθει τῶν κλάδων ὑπερνιχᾷ τὰ ἄλλα, xol τῇ τῶν φύλλων πολυπληθίᾳ ' ἔστι γὰρ σχιᾶς ἐργαστιχὸν, ὡς xai ὄρνεα ἐφιπτάμενα δύνασθαι ἐφιζάνειν ἐπ αὐτὸ, xai ἀνχπαύεσθαι. "Ἔστι δὲ xai τῇ γεύσει πάνυ χαλὸν, xa τῇ ποιότητι θερμαντιχὸν, xal τῶν ἔνδον ἰατιχόν. Τοῦ ἄλλου μὲν οὐὖδενὸδς πετεινοῦ βρῶμα Ὑίνετα:, µόνον δὲ ἀνθρώπου. Καὶ ἔξωθεν pév ἔστι πυῤβὺν, ἔσωθεν δὲ φαίνεται λευχόν. Καὶ αὕτη μὲν d) τοῦ λαχά- νου Φύσις, xat τοῦ σπέρµατος ἑγχώμιον. Ei δὲ gez ἀχριθείας ἐξετάσαι θελήσωμεν εὕροιμεν ἂν τὴν πα- ραθολὴν ἁομόζουσαν &m' αὐτοῦ τοῦ Σωτήρος. Οὗτος Υάρ ἐστιν ὁ μιχρὸς μὲν τῇ ὄψει' οὕτος ὁ βραχὺς ἐν χόσμῳ, xal ἓν οὐρανῷ μέγας" οὗτος καὶ υἱὸς ἀνθρώ- που xal θεὸς, ὢν δὲ υἱὸς Θεοῦ. οὗτος ὁ ἀναρίθμητος, 6 ἀῑδιος : οὗτος ὁ ἁόρατος, ὁ ἑπουράνιος, ὁ ὑπὸ µόνων πιστῶν ἀνθρώπων ἐσθιόμενος ’ οὗτος ὁ συντριθεὶς, xal μετὰ τὸ πάθος γενόμενος λευχὸς ὡς Ὑάλα " οὗτος ὁ μείζων πάντων λαχάνων τῶν ἄλλων, οὗτος ὁ ἁδιαί- ρετος τοῦ Πατρὸς Λόγος " οὗτος εἰς ὃν τὰ πετεινὰ τοῦ οὐρανοῦ κατασχηνοϊ, τουτέστι προφΏηται xal ἁπόστο- λοι xai πάντες χλητοί οὗτος ὁ τὰ τῆς ψνχῆς πάθη διὰ τῆς ἰδίας αὗτου θερµότητος ἀναχαθαίρων, ὑφ᾽ ὃν δροσιξόµεθα, ὑφ' ὃν ix τοῦ χοσμιχοῦ χαύσωνος σχε- πόµεθα : [219] οὗτος ὁ διὰ θανάτου εἰς γῆν σπαρεὶς, χἀχεῖ χαρποφορήῄσας, τριήµερος τοὺς ἁγίους ἀναστή- σας Ex τῆς τῶν νεχρῶν ταφῆς * οὗτος ὁ δι ἀναστάσεως µείζων παντὸς προφήτου φανείς * οὗτος ὁ τῇ τοῦ Πατρὸς ἁ τοῤῥοίᾳα σώζων τὰ πάντα) οὗτος ὁ ἀπὸ γῆς ἀνθήσας εἰς οὐρανοὺς, ὁ &v τῷ ἰδίῳ ἀγρῷ σπαρεὶς, ὁ £v τῷ χόσμῳ xal τοὺς ἐπ αὐτῷ πιστεύοντας προσάγων τῷ Πατρί. Ὢ ζωῆς σπέρμα ὑπὸ θεοῦ Πατρὸς εἰς Υην σπχρέν | à ἀθανασίας φυτὸν τοὺς ὑπὸ coU t εφομὲ. νους εἷς Θεὺν χαταλλάσσων | ὦ δένδρον ὑφηλὸν, ὑπὸ μόνου Πατρὸς γεωργούμενον! Τοῦτο τὸ δένδρον &x πα- τρικῆς ἀνέτειλε καρδίας ' τοῦτο τὸ φυτὸν ἐν οὐρανοῖς . μὲν τὰ; ῥίζας ἔχει, φανὲν δὲ kv χόσμῳ ὑπὸ ἀνθρώ- πων τρυγᾶται. "D φυτεία ὀφθεῖσα ^ εἰς Υην, xai ei; οὐρανοὺς ἀνθήσασα ὶ ὦ σπέρμα μιχρὸν μὲν ὁραθὲν, παρὰ δὲ τῷ Πατρὶ µείζω τῶν ἁπάντων |! Τούτο τὸ Φυτὸν xai τοῖς εἰς νου ἀνέτειλε vexpolg* τούτου ὁ χαρπὸς ἀνάστασις ἀνθρώπων véyovs * τοῦτο τῷ θανάτφ θανατηφόρον κατήνεγκε βέλος ᾽ τοὐτῳ ταρτάρου τοῖχοι Χλίναντες δυσχαμπὲς Υόνυ προσεχύνησαν * τούτου οἱ κλάδοι πάντα τὸν χόσμον ἑσχέπασαν ' τοῦτο ὑπὸ ἁγίου * Fort. ῥιζωθεῖσα, aul simile quid. 25 dicit, concordi voce utens. Quid enim ait? Laborarit /"Egyptus et negotiutiones Aithiopum, et Sabaim viri sublimes ad te transibunt, et tibi erunt servi, et post (e ambulabunt vincti manicis et té adorabunt : quia 1n te Dominus Deus , et non est. Deus preter te. Tu enim et Deus, et nesciebamus , Deus {αεί Salvator. ( 1sai. XLV, 14, 15). Beatus etiam Petrus vocem επί eamdem vim habentem; ait enim : Fratres, nec aliud nomen es: sub coelo datum hominibus , in quo oporteat nos salvos fieri ( Act. IV, 129). Quid autem minus est Christo secundum incarnationis dispensationem, qui factus est angelis et hominibus inferior ? Audi Davi- dem dicentem quomodo factus sit angelis minor : Quid est homo quod memor es ejus ? out. filius hominis quoniam visitas eum ? minuisti eum paulo minus ab an- gelis (Psal. Vlll, 5, 6). Quod autem David hzc de Chiisto loquatur, Paulus tibi interpres est dicens : Eum autem, qui modico quam angeli minoratus est, vi- demus Jesum propter passionem mortis ( Heb. |, 9). Similiter etiam hominibus minor factus est. Quid dicit Isaias ? Vidinus eum , neque erat aspectus, neque decor, el aspectus ejus sine honore , et deficiens supra omnes filios hominum ( 1sai. LIII , 2, 5 ). Propter hoc vermem se quoque appellavit. Quid enim dieit? Ego autem sum vermis el non homo ( Psal. XXI, 7). Et in |saia, Pater illi dicit : Noli timere, vermis Jacob (Isai. XLI, 14). De celebri ejus morte menticnem faciens dicit : Et operimentum tuum erit vermis (Isai. XIV,11). Oporiuit enim eum, ut piscatorem prudentem, ful. genti hamo divinitatis circumponere vermem carnis, ei dimittere in profundum hujus vite , atque ita draconem inescare, ut vere impleretur quod in Job scribitur : Απ extrahere poteris draconem hamo? ( Job XL, 30.) Simile est igtur regnum celorum grano si- napis. Dicet itaque ex audientibus aliquis : Quomodo idein factus est regnum caelorum et granum ? magnus et parvus quomodo idem sunt? Quoniam propter magnitudinem misericordize erga ligmentum suum omnibus omnia factus est , ut lucretur omnes. Deus erat, sicut et est el erit per naturam propriam, et liomo factus est propter nostram salutem. O altitudo divitiarum sapientie et scientie Dei , quam incompre- hensibilia sunt judicia ejus, et investigabiles vie ejus (Rom. XI, 55) ! O granum, per quod factus est mun- dis, per quod tenebrz dissipatze, et Ecclesia renovata est! Hoc granum in cruce suspensum tantam vim babuit, ut quanquam ipsum esset viuctum, verbo tan- tum latronem a ligno raperet, et in delicias paradisi circumferret : hoc granum in latere lancea perfossurr immortalitatis potum sitientibus distillavit : hoc gra- nun sinapis a ligno delatum et in horto positum ter- ram omnem ramis obumbravit: hoc granum in orto positum, radices suas in infernum demittens, et 3ni- mas qua ibi erant secum abripiens , intra triduum in caelum illas retulit : hoc. granum sinapis in ligno contritum adversarium nobis serpentem liumore acri afficieus obscuravit, et infernum a somno excitans , in eumdem quem reliquerat locum redire coegit. Si- "ile igitur. est regnum celorum grano sinapis, quod cccipiens homo seminavit in horto suo. Semina hoc gra- pum sinapis in liorto anim:e tu:?, ut tu quoque dicas : Surge, Aquilo, et veni, Auster, perfla hortum meum, et f'uant. aromata. mea. ( Cant. IV , 16). Si hoc sinapis granum habeas in horto animz tux, dicet tibi quoque propheta : Et eris quasi hortus irriguus , et sicut fons, cujus non deficient aque ( 15ai. LVMI, 141 ). Si habeas hoc granum in horto animz tuz, et ejus unguenti particeps sis, tibi etiam dieitur : Odor vestimentorum tuorum sicat odor thuris (Cant. IX, 44, 12, 15); hocest, carnium tuarum odor ut odor thuris : hortus conclusus, ons signalus, emissiones tug. Hoc granum sinapis in igno contritum et fermentum factum ab artium om- nium pcrita et immortali sapientia, mixtum cum tri- bus farine satis, hoc est , anima, corpore et spirit , tot;m genus humanum in unam fidem fermentavit. Hujus mysterii imaginem Abraham et ejus conjux - SPURIA QU/EDAM T Sarahabitantes in tentorio sub quercu Manibre pro- priis manibus pinxerunt. Cogimur enim, o dilecti, iu sermone digressionem facere. Quis sit Abraham, quae Sara, qu» quercus, quid tentorium, vel qui panes subcinericii : quare ibi tres mensurz similaginis, et hic farinze, necesse est accurate disquirere. Quid tan- dem est Abraham? explicatur pater electus multitu- dinis. Quis vero fuerit pater electus, nisi Deus ? de quo dictum est: In omnem terram exivit sonus ejus, et in fines orbis terre verba ejus (Rom. X, 18). Quid autem Sara? explicatur imperatrix et ductrix. Quae- nam vero fuerit nostrum imperatrix οἱ ductrix, nisi prorsus sapientia Patris? Quid tentorium sub quercu Mambre? certe Ecclesia a cruce tecla. Crux assimila- tur quercui, eo quod lignum validum sit et firmum. Quid tres mensurz similaginis? omnino sane, ut ante dixi, natura humana, ex anima et spiritu οἱ corpore constans. ltiaenim nos docuit Apostolus, dicens : Deus vero custodiat corpus nostrum, et animam, el spiritum (1 Thess. V, 25). Accipit igitur sapientia Dei Sara, ductrix sive imperatrix; accipit, inquam, corpus, animam et spiritum, et abscondil in igne; boc est, inexstincte divinitati faces przferens: et facit tres anes secretos, hoc est in secreto carnis nostrz, in "altrem et Filium et Spiritum sanctum confessionem. Opportune vobis, o dilecti, lectum est Evangelium. Fermentum in panes iransmutatur, granum in olera : panes vero et olera jejuniorum sunt via« tica : ad qua nos dirigat Dominus Jesus sine culpa, cum jejunii cursum conficimus. Simide est regnum celorum grano sinapis. Vim hujus similitudinis nullo alio modo poterimus concipere, nisi prius sulstane tiam, colorem, et magnitudinem sinapis perpenda- mus. Est enim sinapi mole quidem parvum ; postquam vero satum et natum est, olera omnia incremento superat, atque altitudine ramerumque copia et multi- tudine foliorum cetera vincit : umbram enim eflicit. adeo ut aves advolantes pos:iut insidere οἱ illa quiete frui. Gustu quoque bonum est valde, et qualitate ca- lidum , atque ad interiora sananda aptum. Hoiniuis tantum, nulliusque alterius animalis cibus est. In superficie rufum est, intus vero album apparet. Hxc est oleris natura, et seniinis encomium. Si vero rein accurate disquirere velimus, comperiemus parabolam ipsi Servatori competere. Est enim ille parvus conspc- etu, brevis in hoc mundo, et in coelo magnus. Hic est Filius hominis et Deus , cum sit Filius Dei : hic nu- meros omnes superat , :eternus est, invisibilis, coele-. stis, qui ab hominibus tantum fidelibus manducatur : hic contritus fuit, et post passionem factus est albus sieut lac : hie major est aliis omnibus oleribus : hie est indivisibile Patris Verbum : hic est in quo volati- lia cceli inhabitant ; prophete nimirum, apostoli et omnes qui vocati sunt : hic est qui auim nostra morbos calore sibi proprio repurgat, sul «quo rore aspergimur, sub quo ab liujus mundi fervore contegi- mur : hic est qui per mortem in terra satus est, el ibi fructum tulit, post triduum sanctos ex mortuorum sepulcris suscitavit : hic est qui per resurrectionem omnibus prophetis major apparuit : hic est qui per effluvium Patris oinnia servat : bic est qui a terra ad coelos effloruit, qui in proprio agro seminatus est, in mundo scilicet, et eos qui in se credebant Patri obtu- lit. O seinen vit:e a Deo Patre in terra seminatum ! ο immortalitatis germen a te nutritos eum Deo recon- cilians ! o arbor excelsa , quxe a solo Patre colitur! ίσο arbor ex corde Patris orta est, hzc arbor ex thesauris Omnipotentis effloruit : hec arbor in ceelo radices habet, in mundo autem apparens, ab hbomini- bus decerpitur. O planta quie in terra visa est, et in celis effloruit! o semen parvum quidem apparens, apud Patrem autem majus omnibus! lloc germen etiam in inferno mortuis exortum est : hujus fructus fuit hominum resurrectio : hoc morti injecit telum mortiferum : boc adorarunt tartari parietes, genu vix flectendum inclinantef ; hujus rami totum inundun* ox SPURIA QUAEDAM. 96 sdumbrarunt : hoc a Spiritu saneto movetur : hoc non tangit aestus nimius : sub hac planta. oblecteris et choreas ducas cun angelis, glorificans Patrem et Fi- ΥΠ. EJUSDEM IN ILLUD, SI QUA IN CHRISTO, NOVA CREATURA : lium et. Spiritum sanctum, nunc et semper, et ij se- cula seculorum. Amen. —Á— TIR Aa Ur EE ED VETERA TRANSIERUNT ; ECCE NOYA FACTA SUNT OMNIA (II Cor. V, 17) (a). Magna quidem diligentia agricola semina spargit, postquam arvum expurgatum .viderit ; et nec spina- rum copiam adesse, qu:e nascentium impediat incre- mentum, ncque lapidem, qui aratrum offendat : major autem facilitas est ei qui sermonem prolaturus est, cum paratum auditorem viderit. Video enim arvum purgatum, neque uspiam est spina germinans : spina autem est divitiarum sollicitudo, qu:e suffocat verbum. llxc autem dico, non quia non adsunt divites, sed pauperum philosophiam in audiendo sermone decla- rans. Non enim concionante solum opus est, sed etiam prudente auditore : utrumque enim requirit Scriptura, sapientem nempe doctorem et prudentem auditorem, ne ex auditorum ignavia labor noster inutilis evadat. Sollicitudo enim divitiarum non permittit ut quz di- cuntur in mentem incidant, sed audientium iutelie- ctum abripit. Quia igitur omnes conspicio paraios ; nam secreta animi non nosco : singulorum vero ocu- los curiose intueor, et palpebras tanquam cornua erectas video, oculosque non nutantes immobilitatem animi indicautes, atque omnem mentem ab hujus vite curis immunem , unumquemque hoc solum spectan- tein, hoc cogitantem, quomodo ea quie dicuntur acci- piat : ampliore cara mentem adhibete : pandite sinum anime, ut. facilius dejiciantur semina. Per longum enim tempus in Pauli mensam linguam volo dimittere: neque finem | faciam. sic illum vocandi, idiotam, ob- Scurum, ignobilem, tabernaculorum opificem. He Sunt me: prarogativm, h:ec mea encomia, quod tales habeam magistros, non hujus vite divitiis , sed spi- ritualibus recte factis fulgentes. Si tnihi Gr:ecus quis- piam dixerit, Quem habes doctorem ? respondeo, Tabernaculorum opificem : et quem alium ? Piscium venditorem : quem vero alium ? Publicanum : et quos alios ? Magos et meretricem : quein. adhuc alium ? Latronem, Neque de his erubesco, sed glorior. Glo- naris quod magistrum habeas circumforaneum ? Sane quidem. Quare? Quoniam si vilitas discipuli vim os- tendit magistri, vilitas magistri ostendit divinam esse pra:dicationem. Etsi enim homines illam pr:xedicave- re, non tamen homines illam invenere ; si homines id pradicavere , non tamen homines id produxerunt. Hoinines instrumenta sunt, Deus artifex : illi sunt ci- tara , n;ec manus prepotens. chordam movit. Ideo propheta, etsi rex erat, et purpura amictus et diade- inate ornatus, orbemque alloquens, relicta illa *ecu- lari pompa, ne quis pularet ipsum regia verba proferre, dicebat : Eructavit cor meum verbum bonum, dico ego opera mea Regi. Lingua mea calamus scribe (Ps. XLIV, 9). Cur e3lamum vocas ? Ut tu discas uon. esse mca qu:e scribuntur, sed tenentis dexterz. Calamus eniin non per seipsum scribit, sed quidquid voluerit manus illum tenens. Et lingua mea. calamus scriba: est ; te- uet. enim illam Spiritus sanctus. Cum ergo tibi dixe- tit Graecus : Quis est. magister tuus? ne te pudcat, neque erubescas, sed dic : Circumforaneus, tentoriu- rum opifex, qui in foro stabat, qui pelles consuebat. Magister vero tuus quis est Ἱ Plato, Pythagoras, non circumforaneus, sed philosophus. Si vero dixerim ego : Magister tuus, quis est ? Philosophus ; magister tuus, patria nobilis ; magister tuus dives ; magister tuus linguam habens acutam, ipsis fluviis flueu:zior est, honore frueus, progenitorum splendore gaudens, ubique honoratus : meus vero contra sc habet : i4a . (d) Hzec oratio ad ineptum Grzeculum referenda est, la- cinias genuini Chrysostomi sermfonis, sicut graculus plu- mas »avonis, ridicule induentem. 4 nobis manifesta est victoria. Quomodo? Quia circeum- foraneus vicit philosophum ; pauper, divitem; lingua carens, fluviis fluentiorem ; flagellis cxsus, eum qui nihil tale passus est. Inz:equalis est acies, ut splendi- dius sit tropzeum. Soleecizat meus, ut atticizet tuus ; sed solaecizans atticizantem vicit : soleecizat lingua, sed mente philosophatur : non opus est mihi verbis, sed sententiis. Meus tuum vicit : quomodo ? idiota sa- pientem, rusticus oratorem. Et unde, inquit, cum vicisse liquet ? Impudeus, nonne vides res ipsas cla- mare ? Ubi est Plato ? nullibi : ubi Paulus? in om- nium ore. Ubi Plato ? de illo siletur, oblivioni tradi- tur : ubi vero Paulus? regiam cepit Romam, quam non modo vivens possedit, sed et mortuus vicit. Mor- tuus est corpore, ut vivat spiritu : discerpta cst charia, et. manent littere ; non eraot enim atra- mento scripta, sed spiritu firmata. Facilius est solem priiergredé, quam Pauli verba. Quid enim dicit qui illi verba largitus est? Celum et terra transibunt, verba autem mea non transibunt (Matth. XXIV, 35). Si νου. ba tantum sunt, refuta οἱ res sunt, adora. Coelum et terra transibunt, verba autem mea non transibuit. Fa- cilius est solem exstingui, et ccelum e conspectu tolli quam verba Domini mei dissolvi. Atque rerum expe- rientia his perhibet testimonium, temporis etiam lou- gitudo et hostium incursiones; id enim admiratione dignum est, non modo quod non dissoluta sint, sed eiiam quod bello impetita superarint. Sedulo attende dictis meis. Vociferatus est Paulus, vociferatus est Joannes piscator et evangelista, qui rete projecit et Evangelium cepit, qui demisit calamum piscatorium et cepit verbum Magistri. Quid vociferatus est,et quid dixit piscator ? Videamus an expiscer verha piscatoris et non piscatoris : piscatoris quidem, quoniam hoc voci- feratus est ; non piscaloris vero, quoniam verba eraut Spiritus. Quid enim ait ? In principio erat Verbum, et erbum erat apud Deum, et Deus erat Verbum (Joan. l, 1). Quid dicit Judz»us ? Magnum sapit de Moyse, quia mare discidit et pelagum divisit ac restituit, at- que aerem mulavit, petram dissecuit et mauna detulit, urbes cum incolis excidit, atque in bellis sine arinis virtor fuit. Ideone altum sapis? Audi quid Moyses di- xit, quid piscator, ut. videas qua sit inopia veleris legis, et qux abundantia grati&. Quid autem dixit Moyses? 1n principio fecit Deus celum et terram (Gen. l, 1). Quid vero piscator? Nusquam ponit illud, Fecit: sed quid ? Jn. principio erat Verbum, et Verbum erat apud Deum. llle a rebus creatis incipit, hic a Crea- Lore. Vides ut altius ascendit quam Moyses ? Audivit Moysen dicentem quod coelum fecerit Deus ; missum fecit ccelum, et altius ascendit. Occurrerunt ci augeli et przitermisit ; archangeli, et prieterivit ; Cherubim, et ibi non stetit. Quo curris ? Aliud qu:xro : si Cheru- bim lucent, tamen opera sunt ; si Seraphim canunt, suut tamen conservi ul ego. Quid quxris ? Si prin- cipatus et dominationes, hxc «quoque serva et crea- turz sunt ; si potestates, tu: quoque res creatae sunt. Quo abis? Ipsum quaro Creatorem, ipsum «qu:rro Patri consubstantialem : nec. desistam donec illum invenero, υἱ humo potest invenire. Moyses locutus est de cvelo, et. desiit : non. enim spiritum. accepil, quem ego habeo (ftom. VII, 15) : non enim accepit spirituum servitutis in timore, sed accepit. spirituum adoptionis filiorum ad obedientiiin fidei. Majora mihi sunt credita. ldeo Dominus meus ex supernis deor- sum descendit, ut ego infra positus sursum ascendain. Quid quiris? Ipsum Creatorem; cum invcnero, tunc stabo. luvenit, et quid dicit? {1 princiyio erat Verbum : es SPUMA QUAEDAM. — 26 Πνεύματος χινεῖται * τούτου οὐχ ἅπτεται χαύσων ' ὑπὸ δοξάζων τὸν Πατέρα xai tbv Yily vax τὸ Άγιον Πνεῦμα, τούτῳ τῷ uz εὐφραίΐνου xai χόρευε μετ’ ἀγγέλων, vov xai dcl, xai εἰς τοὺς αἰῶνας τῶν αἰώνων. "Antv. H'. Τοῦ αὑτοῦ sic τὸ, « Ec τις £v. Χριστῷ, xawh xig; τὰ ἀρχαῖα παρΏλθον, ἰδοὺ Ὑέγονε τὰ πάντα καινά. » Πολλὴ μὲν Υγηπόνῳφ προθυμία χαταδάλλειν τὰ σπἱρ- µατα, ἐπειδάν τὴν ἄρουραν ἐχχεχαθαρμένην ἵδῃ, xal µήτε ἀχανθῶν πλῆθος λυμαινόμενον τῇ βλάστῃ τῶν φυοµένων, μήτε λίθον ἀντικρούοντα τῷ ἀρότρῳ πλείων óà εὐχολία τῷ μέλλοντι χαταθάλλειν τὸν λόγον, ἐπειδὰν ὀχροατὴν περεσκευασμένον θεάσηται. Ορῶ γὰρ τὴν ἄοουραν ἐχχεχαθαρμένην, xal οὐδαμοῦ ἄχανθα βλα- στάνουσα ΄ ἄχανθα δέ ἐστιν ἡ τοῦ πλούτου φροντὶς, fi ἀποπνίγονσα τὸν λόγον. Ταῦτα λέγω, οὐχ ἐπειδὴ οὐ πάθρεισιν ol πλούσιοι, τὴν τῶν πενῄῆτων φιλοσοφίαν ἐν τῷ λόγῳ τῆς ἀκροάσεως ἐπιδειχνύων. Οὐ γὰρ τοῦ λέ- Ὕοντος χρεἰα µόνον, ἀλλὰ xa τοῦ συνετῶς ἀχούοντος * ἀμϕφότερα Yap dj Γραφὴ ἐπιξητεῖ, σοφὸν διδάσχαλον xai σνυνετὸν ἀχροατὴν, ἵνα μὴ ὁ πόνος ὁ ἡμέτερος τεριττὸς ὙΥένηται τῇ ῥᾳθυμίᾳ τῶν ἀχουόντων. Ἡ γὰρ φροντὶς οὐχ ἀφίησεν εἰς τὴν διάνοιαν ἐμπίπτειν τὰ λε- γύμενα, àÀÀ' ἀποσυλᾷ τὴν Ὑνώμην τῶν ἁἀχουόντων. "Exet οὖν ἅπαντας ὁρῶ παρεσχευασµένους * τὰ μὲν Yip ἀπύῤῥητα τῆς διανοίας οὐκ ἑπίσταμαι, ἑκάστου δὲ τὰ ὄμματα περιεργάκοµαι, χαὶ τὰ βλέφαρα ὡς χέρατα ἑστηχότα ὁρῷ, xai τὸ ἀτρεμὲς τοῦ ὄμματος τὸ ἀσάλευ- τον τῆς διανοίας ἡ μῖν ἐμφαῖνον, xal ἑκάστην διάνοιαν ἁτηλλαγμένην τῶν βιωτικῶν φροντίδων, µόνον ἕκαστον τουτο σχοποῦντα, τοῦτο λογικόμενον, ὅπως δέξηται τὰ λεγόμενα * ἐπὶ πλέον συντείνατε ἑαυτῶν τὴν διά- νυιαν ᾿ [220] ἁπλώσατε τὸν χόλπον τῆς φυγῆς, ὥστε μετ εὐχολίας χαταθληθῆναι τὰ σπέρματα. Διὰ γὰρ μακρού toU χρόνου ἐπι τὴν Παύλου τράπεξαν τὴν Υλὠσταν ἀφεῖνα. βούλομαι οὗ γὰρ παύσοµαι οὕτως αὐτὸν xaAuv, τὸν ἰἱδιώτην, τὸν ἄσημον, τὸν ἁγενη, «hw σχηνοποιόν. Ταῦτά µου τὰ πλεονεκτήματα, ταῦτά poo τὰ ἐγχώμια, ὅτε τοιούτους ἔχω διδασχάλους, οὐ ιωτικοῖς πλεονεχτήµασιν, ἀλλὰ πνευματικοῖς κχατ- ορθώμασι λάμποντας. Ἐὰν εἴπῃ uox ὁ Ἕλλην, Τίνα ἔχεις διδάσχαλον; λέγω αὐτὸν τὸν σχηνοποιόν ' xal tiva ἄλλον ; «τὸν ἰχθυοπώλην * xal τίνα ἄλλον; τὸν τελώνην * xai τίνας ἄλλους; τοὺς µάχους xai τὴν πὀρ- vr» * xai τίνα ἅλλον; τὸν ληστήν’ xal οὐχ ἐπαισχύ- νοµαι, ἀλλὰ xal ἐγχαλλωπίζομα,. Ἑγκαλλωπίζη δι» δἀσχαλον ἀγοραῖον ἔχων; Καὶ mávu. Διὰ τί; El γὰρ ἡ εὐτέλεια του μαθητοῦ δείχνυσι τὴν δύναμιν τοῦ δι- Οχσχάλου, f) εὐτέλεια τοῦ ὃ.δασχάλου δεἰχνυσι θεῖον ὃν «b χήρυΥ . El. γὰρ xai ἄνθρωποι αὐτὸ χατήγγειλαν, ἀλλ οὐκ ἄνθρωποι αὐτὸ πηραν ᾽ εἰ γὰρ καὶ ἄνθρωποι αὐτὸ ἔσπειραν, ἀλλ' οὐκ ἄνθρωποι αὑτὸ ἐγέννησαν. Οἱ άνθρωποι ὄργανα, ὁ θεὺς τεχνίτης: οὗτοι χιθάρα, ἡ χεὶρ fj χραταιὰ ἑχείνη τὴν νευρὰν ἐχίνησε. Aux δὲ τοῦτο καὶ ὁ Προφήτης ἐχεῖνος, χαίτοι γε εδ λεὺς ὢν καὶ πορφύραν περιθεθλημένος xal διάδηµα περι- χεέμενος, xal τὴν οἰχουμένην διαλεγόµενος, xa:a- ἀξίπιων τὴν φαντασίαν τὴν βιωτικὴν, ἵνα [δὲ µή τις νοµέσῃ ὅτι βασιλικὰ ῥήματα ἔλεχεν' ᾿Εξερεύξατο ἡ καρδία µου «Ἰόγον ἀγαθόν * Aéro &y τὰ ἔργα µου τῷ Βασιλεῖ. Ἡ TÀoccá µου κἀλαμος 1ραµ- ματέως. Διὰ τί κάλαμον χαλεῖς; "Iva µάθῃς ὅτι οὐχ ἐμὰ τὰ γράμματα, ἀλλὰ τῆς κατεχούσης δε- tU. 0 yàp χάλαµος οὐχ ἀφ' ἑαυτοῦ γράφει, ἀλλ᾽ Grip ἂν βούὐληται ἡ χατέχουσα yslp. Καὶ d γλὠῶσσά µου χἀλαμός ἔστιν' χατέχει γὰρ αὐτὴν τὸ Πνεῦμα τὸ ἅγιον. "0:av οὖν λέγῃ σοι ὁ Ἕλλην, Τίς σου ὁ διδάσχαλος ; μὴ αἰσχύνου μηδὲ ἑἐρυθρία, ἀλλὰ λέγε" 0 ἀγοραῖος, ὁ σχηνοποιὸς, 6 ἐπ ἀγορᾶς ἑστηχὼς, ὁ ὁέρματα ῥάπτων. Ὁ có; δὲ τίς διδάσχαλος;, Πλά- των, Πυθαγόρας, οὐκ ἀγοραῖος, ἀλλὰ φιλόσοφος. El δὲ λέγω ἐγὼ, Ὁ σὺς διδάσχαλος τίς; φιλόσοφος * ὁ σὺς διῥάσχαλος εὐπατρίδης, ὁ ab; διδάσχαλος πλούσιος. ὁ σὸς διδάσχαλος Υγλῶτταν ἔχων ἠκονημένην, ὑπὲρ τοὺς Ξοταμοὺς ῥέων, τιμῆς ἀπολαύων, περιφάνειαν ἔχων προγόνων, πανταχοῦ τιμώμενος' ὁ ἑἐμὸς τὰ ἑναντία οὕτω φανερὰ ἡμῖν dj νίχη γίνεται. Πῶς; "Οτι ἀγοραῖος τὸν φιλόσοφον ἑνίχησεν, ὁ πένης τὸν πλούσιον, ὁ ἄγλωτ- τος τὸν ὑπὲρ τοὺς ποταμοὺς ῥέοντα, ὁ μαστιγούμενος t.» μηδὲν πάσχοντα. Ανώμαλος ἡ παράταξις, ἵνα ParROL. Gn. LXNIV. λαμπρότερον τὸ τρόπαιον γἐνηται. Σολοικίζει ὁ dps, Αττιχίσει ὁ σός' ὁ σολοιχίζων τὸν ᾽Αττιχίζοντα ἑνίχησεν σολοικίζει τῖν γλῶτταν, ἁλλὰ frost «fj &avola * o) χρείαν ἔχω ῥημάτων, ἀλλὰ δέοµαι νοημάτων. 'O ἑμὸς τὸν σὸν ἑνίχησε * πῶς; ὁ ἰδιώτης τὸν σοφὀν, ὁ ἄγροι- χος τὸν ῥήτορα. Καὶ πόθεν, φησὶ, 65Aov ὅτι ἑνίχησεν; ἸΑναίσχυντε, οὐχ ὁρᾷς τὰ πράγματα βοῶντα;, doo Πλάτων; οὔδαμου ' ποῦ Παῦλος; ἐν τοῖς ἁπάντων στή- past. [loo Ἡλάτωνς |39ἱ] σεσίγηται, xa }40ῃ παραδέδοται' ποῦ δὲ Παῦλος; τὴν βασιλίδα χατ- έλαθε Ῥώμαν, f; οὐ µόνον ζῶν ἐχράτει, ἀλλὰ xai τε- λευτήσας περιεγένετο. ᾿Απέθανε τὸ σῶμα ἵνα iom πνεύµατι' διἑσπάσθη ὁ χάρτης, xal μένει τὰ γράμματα᾽ o) µέλανι γὰρ ἐγέγραπτο, ἀλλά πνεύματι ἑστβρικτο. Εὔχολον τὸν Ἆλιον καραθῆναι ἡ Παύλου ῥήματα. Τί 13g φησιν ὁ χαρισάµενος αὐτῷ τὰ ῥήματα: 'O obparóc καὶ ἡ yj παρε λεύσονται, οἱ δὲ «Ἰόγοι µου οὐ μὴ παρ- έλθωσυ'. Εἰ ῥήματά ἐστιν, ἔλεγξον εἰ δὲ πράγματά ἐστι, προσκύνησον. 'O οὗρανὁς καὶ ἡ ΥΠ παρε 1εύσον- cat, οἱ δὲ .Ίόγοι µου οὗ μὴ παρέϊθωσιν. Εὐχολώτερον τὸν fov σθεσθῆναι, xal τὸν οὐρανὸν ἀφανισθΏναι, ἢ τὰ ῥήματα τοῦ ἐμου Δεσκότου χαταλυθῆναι. Καὶ µαρτν- ρεῖ τούτοις τῶν πραγμάτων fj πεῖρα, xai τοῦ χρόνου τὸ µῆχος, xai τῶν πολεμούντων αἱ Épobot * τὸ γὰρ δὲ θαυμαστὸν, ὅτι οὐ p^vov οὐ κατελύθη, ἁλλ ὅτι xa πολεμούμενος περιγίνεται. ger μετὰ ἀχριθείας Q λέγω: Ἐφθέγξατο Παῦλος, ἐφθέγξατο Ἰωάννης, ὁ ἁλιευς xal εὐαγγελιστὴς, ὁ ῥίψφας τὺ δίχτνον xai Δα- θὼν τὸ Εὐαγγέλιον, ὁ ἀφεὶς τὸν χάλαμον τὸν ἆλιεν- τιχὸν xal µεταχειρισάµενος τὸν λόγον τὸν διδασχα- λιχόν. Τί ἐφθέγξατο, καὶ τί εἶπεν ὁ ἁλιεύς; Ἴδωμεν el ἁλιεύω τὰ ῥήματα xal ἁλιέως, καὶ οὐχ ἁλιέως * ἁλιίως v, ἐπειδὴ τὸ στόµα ἑκείῖνο ἐφθέγξατο * οὐχ ἁλιέως δὲ. ἐπειδὴ Πνεύματος ἣν τὰ ῥέματα, Τίγἀρ φησιν: Ἐν ἀρχῇ ἡν ὁ Λόγος, καὶ ὁ Λόγος ἦν πρὸς τὸν Θεόν, καὶ θεὸς ἦν ὁ Λόγος. Tl λέχει ὁ Ἰουδαῖος; Μέγα φρονεῖ ἐπὶ Μωῦσεῖ, ὅτι τὴν θάλασσαν ἔσχισε, xal τὸ πέλαγος διεῖλε καὶ ἕῤῥαψε, xal τὸν ἀέρα μετέβαλε, καὶ πέτραν ἑἐξέτεμε, xal µάννα χατήνεγχε, χαὶ πόλεις αὐ- τά,δρους καθεῖλ:, xai πολέμους χωρὶς ὅπλων bvixnss. Διὰ τοῦτο µέγα φρονεῖς; "Αχουσον τὶ μὲν Μωῦσῆς εἶπε. τί δὲ ὁ ἁλιεὺς, ἵνα ἴδῃς τί πτωχεία Παλαιᾶς Διαθήκης, καὶ τί δαψίλεια χάριτος. Τί δὲ εἶπε Μωῦσης:; ιο, χῇ ἐπυίησεν ὁ Θεὸς τὸν οὐρανὸν καὶ civ 11. Ji δὲ ὁ ἁλιεύς ; Οὐδαμοῦ τίθησι τὸ, Ἐποίησεν, ἀλλὰ τί: Ἐν ἀρχῇ ἦν ὁ Λόγος καὶ ὁ Λόγος ἦν πρὸς τὸν θεόν. Ἐκεῖνος ἀπὸ χτισµάτων ἄρχεται, xat οὗτος ἀπὺ τοῦ Δημιουργοῦ. Ὁρᾶς πῶς ὑψηλότερον ἀναδαίνει Μωῦσέως ; χουσε Μωῦσέως λέγοντος, ὅτι τὸν οὗ ρανὸν ἐποίησεν ὁ Θεός: ἀφῆκε τὸν οὐ ρανὺν καὶ ἀνέδη ἀνωτερον Ἀπήντησαν αὐτῷ ἄγγελοι, xal παρέδραµεν " ἀριάΥ- γελοι, καὶ παρῆλθε τὰ λερουδὶµ. καὶ οὐκ ἔστη εκεῖ. Ποῦ τρέχεις; "Ετερόν τι ἐπιζητώ *. εἰ δὲ τὰ Χερουθὶμ λάμτῃ, ἀλλ ἔργα ἐστίν ' εἰ δὲ τὰ Σεραφεὶμ. ἅδει, ἀλλὰ αὐνδουλά μού εἰσιν. Τί ζητεῖς | El δὲ 'Apyat xa: Κυριότη-ες, xa! ταῦτα δοῦλα, καὶ ταῦτα δημιουργήματα εἰ δὲ Ἑξουσίαι, xai ταῦτα ποιήματα. Ποῦ ἀπέρχῃ; Αὐτὸν ζητῶ τὸν Δημιουργὸν, αὐτὸν ζητῶ τὸν ὁμοούσιον τῷ Πατρί' οὐκ ἀφίσταμαι ἕως αὑτὸν εὗρυ ὡς ἀνθρώπῳ εὑρεῖν δυνατόν. Μωῦσῆς περὶ d tirs, xal é£r20- cato* οὗ γὰρ εἶχε τὸ πνευμα ὁ ἐγὼ ἔχω * οὗ γὰρ ἔλαδε τὸ πνεῦμα δουλείας εἰς Φόδον, ἁλλ' ἔλαδε τὸ πνεῦμα υἱοθεσίας εἰς ὑπαχοὴν πίστεως. Μείζονα ἑπι- ατεύθην ἐγώ. Διὰ τφῦτο ὁ Δεσπότης poo ἄνωθεν κάτω χατέθη, | 222] iva ἐγὼ κάτωθεν ἄνω ἀναβὼ. TU ζητεῖς: Αὐτὸν τὸν Δημιουργόν * ὅταν εΌρω, τότε σταμαι. Πὗρὲ, καὶ τί Mt; "Er ἀρχῇ ἦν ὁ Λόγος. Ojóagou τὸν ἐποίησεν, οὐδαμοῦ τὸ ὀγένετο * oU γὰρ περὶ δηµιουρ- γηµάτων ἡ διδασκανία. Ἰδοὺ Λόγος. Ἐν ἀρχα ἦν ὁ Λόγυς. Πόσοι τύραννοι ἑξότε ἐφθέγβατο ὁ ἁλιευς τὸ μή τοῦτο ἀφανίσαι ἤθελον, xal οὐχ ἴσχυσαν ; ἀλλ, που ἂν ἀπέλθης, ἀχούεις, Ott Ἐν ápxn , ό Λόγος . xk) bv χώρα, xày iv πόλει, προἑλαδὲν, Er ὀρχῃ ἡ 3 e SPURIA QU/EDAM. » 2i ὁ Λόγος *.xaY ἓν Πτρσίδι καὶ ἓν Ἰνδίχ xai ἐν «ij Mav- ρ'τανῶν qupd λάμπει τὸ ῥῆμα τοῦτο Ἡλίου φανερώ- τερον. 'O μὲν γὰρ Ἆλιος v ἡμέραᾳ φαίΐνει, ἐν νυχτὶ ὃξ χρύπτεται ^ τὸ δὲ ῥῆμα xai ἐν νυκτὶ τὴν ἑαυτοῦ λαµ- πηδόνα ἀφίησι, τῇ ἑχάστου διανοίφ ἐγγέγραπται. Απ- έθανεν ὁ γράγας, xaX τὸ ῥῆμα λάμπει’ τὸ σῶμα διελύθη τοῦ εἰπόντος;: xal τὸ ῥῆμα ὑπὲρ τὸν Ίλιον ἀκμάζει. Ὅπου ἂν ἀπέλθῃς, προέλαδε τὸ ῥῆμα, "v ἀρχῇ ἦν ὁ Λόγος. Καὶ ἕχαστος, καὶ Yovh χαὶ ἀνῆρ, καὶ δουλος xal ἐλεύθερος, καὶ βασιλεὺς xaX ἰδιώτης, xal ἄρχοντες καὶ api ενοι, μελετῶσιν αὐτὺ Ev τῇ χαρδίᾳ, xat οὐδεὶς ἑξ- αλεῖψαι δύναται τὴν καλλίστην ταύτην χληρονοµίαν, ἀλλὰ μένει διατηρῶν τὸν πλοῦτον. Ὁ οὐρανὸς xal ἡ 7j παρε.Ιεύσονται, οἱ δὲ .1όγοι µου οὐ μὴ παρἐλθωσι. ἝῬτημα οὐκ ἴσχνσεν ἐδαλεῖψαι: ὁ διάθολος * διὰ τί; "Οτι 0) ῥὴμα φιλὸν, ἁλλὰ ῥῆμα θεοῦ. Μῆ τοίνυν αἰσχύνου ὅταν ἀχούσῃς ' Ταῦτα ὁ ἁλιεὺς ἐφθέγξατο, ταῦτα ὁ σαγ{- vag ῥάπτων. Έϊδες πῶς εἰς αὐτὸν τὸν πυθµένα τῆς πενίας ἐχάθητο xat ἀνέδη εἰς την κορυφὴν τῆς ἀρετῆς ; λλλ' ἵνα μὴ ἑτέρων ἀρξάμενος, ἐφ᾽ ἕτερα τὸν λόγον ἀγάγωμεν jj ῥύμῃ τῶν λεγομένων, τὰ νοήµατα &zév- τες ἐχχυλίεσθα:, φέρε δῆ χαλινῷ τῇ γλώττῃ χρησάµενοι τὴν ὑπύθεσιν ἐπὶ τὴν προτέραν ὑπόσχεσιν ἑπαναγάγω- μεν. Τί οὖν φησιν ὁ σχηνοπηιὸς, ὁ ἀγοραῖος: o) yàp παύσοµαι συνεχώς ταῦτα εὐηχῶντὰ ῥήματα, διὰ τὴν τῶν πολλῶν ἀπόνοιαν xai τὴν ἀφιλόσοφον αὐτῶν γνώμην. "Exe γὰρ πολλοὶ κατὰ τὴν ἀγορὰν, ἐπειδὰν ὑβρί- σωσι, λέγουσιν, ᾿Αγοραϊς τί ἐστιν, 'Avopate; τί ἐστιν ἀγοραῖος; εἰπέ µοι" μὴ γὰρ ἔγχλημα τὸ εἶναι ἀγο- atov ; p Tip ἔγχλημα τὸ ἑστάναι km' ἀγορᾶς καὶ ργάτεσθχι; ἔγχλημα τὸ ἔνδον µένοντα τὰ τῶν ἄλλων ἁρπάνειν. Μάθε τί Ὀδρις, xal τί ἐγχώμιον, καὶ pi χαταγέλα ᾽ ἀγοραῖον εἶναι οὐκ ἔστιν ἔγχλημα, ἀλλὰ τὸ ἅρπαγα εἶναι, τὸ πλεονέκτην εἶναι. Τί µε ὠφελεῖς, ὅτι κάθῃ bv θαλάµω, xal λύχος εἶ, τί δέ µε βλάπτει ὁ πένης iv ἀγορᾷ ἑστηχὼς xal βοῦν xai ἁροτῆΏρα µιμούμενος: ᾿Αγοραῖος el, χειροτέχνης el; οὐκ ἔστι ταύτα ἐγχλήματα ᾿ἐγχώμιαταντά ἐστιν, ὅτι ἀπὸ διχαίων -νων τὴν τροφῆν συνάγεις, οὐχ ἀλλοτρίας περιεργα- ζόμενος οἰπίας. Οὐκ ἔστιν οὖν ἔγχλημα τὸ ἀγοραῖον εἶναι, οὐδὲ τὸ χειροτέχνην εἶναι, ἀλλὰ cl ἐστιν ἔγχλημα; τὸ ἀργῶς ζἠν; εἴθε μὲν οὖν ἀργὸν, xol μὴ χαχῶς ἐργαξόμενον. ᾿Αγοραῖος ἣν ὁ Παῦλος, xoi ἐπ᾽ ἔργαστη- plou εἰστήχει ' χαὶ οὐκ fiv πρὸ τοῦ Εὐαγγελίου τοιοῦτος, μετὰ [3325] τὸ Εὐαγγέλιο) µετεθάλλετο. ᾽Αλλὰ καὶ ἐχήρυττε xal δέρματα ἕραπτεν» ἐχήρυττε xal ἔμενε παρὰ Πριαχίλλᾳ xai ᾽Αχύλα, Διά τὸ ὁμότεχγον * cay Tàp σκηνοποιοὶ τὴν τέχνην. "OQ φιλοσοφία Παύλου | t) φρόνῃημο ὑφψηλὸν, xat γνώµη ἀχεί τος | ὦ διάνοια τῆς ἀφίνος τοῦ οὐρανοῦ ἀγαμενη!ϊ ὦ ψυχἠ πάντων ὑπερο- ὧσα τῶν ὀρωμένων | ὦ γνώµη *** 1 ἀράχνην ἑνόμιζε τοῦ βίου τὰς φαντασίας ' οὐκ ἀπῆλθε πρὸς βασιλέας, οὐδὲ ἀπῆλθε πρὸς πλονσίου;, οὑκ ἀπῆλθ6 mph; εὐπόνους, ἀλλὰ πρὸς σχηνοποιοὺς ἀπῆλθε διὰ τὸ ὁμότεχνον, καὶ οὐχ ἠσχύνετο ἐκχαλύπτων ἑαντοῦ τὸ ἐπιτήδευμα, ἀλλὰ πᾶσι touto χατάδηλον εἰργάκετο. Ἐν ἁγορᾷ εἱστήχει τὸ Εὐαγγέλιον χηρύττων, νεχροὺς ἑγείρων. λεπροὺς χα- βαίρων, χαὶ οὐχ ἠσχύνετο τῷ τόπῳ, ἀλλὰ ἑνεχαλλωπί- ζετο τῷ τρόπῳ, χαὶ εἰστήχξι Ev ἀγορᾶ ^ χαὶ ὁ μὲν ἐξ- εδίδου δέρµατα, οἱ δὲ ἔλεγον, ᾿Ανάστησοντὸν νεκρόν΄ καὶ εἰστήχεισαν δύο vuvaixs;, f) μὲν λέγουσα, Ποίησόν uo: «b δέρµα στρῶμα, Ἡ δὲ λέγουσα, ᾿Ανάσττσον τὸν vióy μου, καὶ ἁμφοτέραις ἀπεχρίνατο. xal τοῦτο χύλυμα ἐκείνου οὐκ ἐγίνετο, ἁλλὰ χαὶ αἱ χεῖρες εἰργάκοντο, xat 4$ χάρις ἑνήργει, xat ἀμφοτέραις ἀπεχρίνατο ὁ σχηνο- ποιὸς, τῇ μὲν τὸ ἀπὺ τῆς τέχνης, τῇ δὲ 2 ἁπὺ τῆς xáp:- τος παρέχων. Σὺ τί βούλει; στρὼμα τὸ δέρµα ἐγὼ ποιῶ * δέρματα γὰρ ῥάπτω. Τί βούλει; τὸν νεχρόν oou ἐγερβῆναι ἐγὼ ποιῶ * τὸν Θεὸν γὰρ παραχαλῶ. Μήτε ὕνειδο; τέχνη. Οὐκ ἀπῆλθεν εἰς πλουσίαν οἰχίαν xai εὔπορον * νόμον yàp ἐὁπλήρου Δεσποτιχὸν λέγοντα : Εἰς ἦν δ' àr πόλη. ἡ οἰἱκίαν εἰσέλθητε, ἑρωτήσατε είς ἐστιν ἄξιος ἐν αὑτῃ. xáxec µείνατε. Καὶ γὰρ ξιος τοῦ Παύλου ὁ σχηνοποιός; Καὶ πἀνυ. Διὰ τί οὗ: ἐπειδὴ exmvonotie ἦν χατὰ τὴν φιλοπτωχείαν. Εἴπω σοι αὐτοῦ ἐγχώμιον διαδήµατος βέλτιον, πορφυρίδος λα μ πρότερον ; Aczácac0s Πρισκἰ.ιλαν καὶ Αχύ.λαν" xai προτίθησι τὴν γυναῖχα τοῦ ἀνδρὺς, ἵνα µάθηῃς ὅτι πλείω περὰ τῇ γυναιχὶ dj ἁρστή. ᾽Αόπάσαασθε Πρι- σχί1 αν καὶ ᾿Αχύλαν, Ῥωμαίῖοις γράφων, οἵτιγνες ὑπὲρ τῆς ἑμῆς ύυχης τὸν ἑαυτῶν τράχηλον ὑπ- έθηκαν. Εϊδε ἑγχώμιον; εἶδες μάρτυρας ζῶνταςς Οἴτιες ὑπὲρ τῆς ἑμῆς ψυχῆς τὸν ἑαυτων rpáyxnAor ὑπέθηκαν. Μαρτύριον ἀπηρτισμένον, οὐ τῇ ἐχχύσει τοῦ αἵματος, ἀλλὰ τῇ προαιρέσει τῆς Oravolaz. Mf, pot Ἰέγε, Οὖὐκ ἑαφάγησαν ' εἰ γὰρ vai μὴ ἑἐσφάγησαν τῇ πείρα, ἀλλ’ ἐσφάγησαν τῇ γνώµη’ ὁ δὲ θεὺς οὗ τέλος ἐπι- ζητεῖ, ἀλλὰ mapagxsufjv* ἐπεὶ xai ὁ ᾿Λθραὰμ τὸν υἱὸν ἔσφαξε, καἰτοι uh σφάξας’ χαθαρὰ γὰρ ἣν fj μάχαιρα" xat λέγει Οὑκἑρείσωτοῦ vlov σου τοῦ ἁγεπητοῦ δι ἐμέ' οὐχ ἐφείσωτῇ γνώµη, ἐγὼ δὲ ἐφεισάμην τῇ πείρᾳ. Οἴτινες ὑπἑρτῆς γ υχῆς/[ιου τὸν ἑαυτῶν tpáynAor ὑπέθηκαν. Αἴματ. τὸν ᾿Απόστολον ὑπεδέξαντο. Xovfxass τί εἶπον; Οὺ γὰρ χοίρους xal Severe αὐτῷ ἔθυσαν, ἀλλὰ τὸ αἷμα τὸ ἑαυτῶν ἐξέχεαν. "fà φιλοξενίας ὑπερβολή ! ἄλλοι ἐὰν δώσωσι δέχα ὀθολοὺς, σχυλΏναι οὗ χκαταξιοῦσιν ' ἐχεῖνοι τὸ αἷμα ἑαυτῶν ἐξέχεαν, καὶ χατεφρόνησαν τῆς παρού- σης ζωῆς. 'O φιλόξενος οὕτω φαίνεται, οὐχ ὡς ol [324] νῦν, βλοσυρῷ τῷ προσύπῳ, xo τὰς ὀφρὺς ἑπαί- ντες, ἐὰν δώσωσι πένητι δέχα ὁδολοὺς, xat τούτους tà τοῦ οἰκέτου. Οὗτοι δὲ οὐχὶ, ἀλλ αὐτοὶ χαὶ οἰκέται ἐγίνοντο. Οὕτω xai 6 ᾿Αόραὰμ xa d Ἑάῤῥα ^ xoi γὰρ ixzlvm ἐφύρασε τὰ ἄλευρα. o) κατὰ τὴν ὕλαχείαν τῶν νῦν γυναιχῶν, fj τοῖς χρυσίοις xat τοῖς ἱματίοις τοῖς σηριχοῖς µαλαχωτέραν τὴν φύσιν ἐργάνεται. Αλ’ ἐχείνη μυλωθρίδος ἔργα ἐπιτελεί * xal λέγει abc] ὁ ἀνήρ' Σπεῦσον καὶ gópacor τρία µέτρα σεµμιδά.]εως. Καὶ οὐκ εἶπε' Ταῦτα ἀνεχτά:; ἁρτοποιόν µε ἔλαδες thv συγγενίδα; o) προΐχα εἰσήνεγχα; οὐκ ἐλευθέρα εἰμί; τὰ διαχόνων uot ἐπιτάττεις ' ἐπὶ ταύταις ταῖς ἐλπίσιν ἡλθόν σου εἰς τὴν οἰχίαν ; Οὐδὸν τούτων οὐ» εἶπεν, ἀλλ ἔσπευσε xal ἐφύρασε ^ γυνὴ γὰρ ἣν τοῦ λθραὰμ, οὗ vójup βίου µόνον, ἀλλά xai ἀρετῇ λατ- ορθωµάτων. µΚοινὴ Ὑενέσθω, φησὶν, d$ φιλοξενία, κοιν xal τὸν χαρπὸν τρυγἠσωμεν. Θησαυρός tot:, ηαίν' ὁμοῦ µεταλάθωμεν ' ἐγὼ τὸν µόσχον, σὺ τὰ ευρα. Ἔθυσε µόσχον, καὶ ἔλαές τὸν Ἰσαάχ. ἐφύρασε τὰ ἄλευρα, Καὶ ἐγένετο τὸ σπέρμα αὐτῆς ὡς τὰ ἄστρα τοῦ οὐρανοῦ xal ὡς ἡ ἄμμος τῆς θαλάσσης. Ταῦτα λέγω τὸν ἀνθρώπινον τύὺφον ταπεινῶν, xal πάν- των τὴν ἀπόνοιαν τῶν πλουτούντων ἐξευτελίσων, xal παραμυθούμενος τοὺς πένητας, ἵνα μηδεὶ; μήτε iv πενἰίᾳ βαπτίζηται, μήτε ἐν πλούτῳ ἑπαίρηται * ταυτᾶ δέ ἐστιν ἀἁμφότερα ἀρετῆς χωλύματα. ᾿ δὲ λογισμὸς κυθερνήτου τάδιν ἐπέχει, οὔτε ὑπὸ τοῦ χειμώνος βαπτιζόμενος., οὔτε ὑπὸ τῆς γαλήνης χαυνούμενος, ἀλλ᾽ ἐν καιρῷ ἀνωμαλίας τὴν ἴσην αὐτῷ φιλοσοφίαν διατηρῶν, µηδέπω τῇ διαφορᾷ σαλευόµενος, xai τοῦ- το À ἐχεῖνο γινόµενος * ὥσπερ οὖν ὁ Ἰὼ6 οὔτε Ev τῇ πενίᾳ ἐγένετο βλάσφημος, οὔτε ἐν τῷ πλούτῳ ἑπηρ- ένο:, ἀλλ ὅτε μὲν [^ πλούσιος, τὴν θύραν Ἠνέῳδεν, τε δὲ πένης ἐγένετο, τὰς π)ευρὰς τὰς ἑαυτοῦ Ἠ.οιξε τότε μὲν οὖν φιλόπτωχος, ὕστερον δὲ φιλόσοφος Yt νόµενος, xal καταπατὼν τὴν διαφορὰν τῶν ῥιωτιχῶὼν πραγμάτων. 'AXX ἐπειδὴ τοσαῦτα περὶ του σχηνο- ποιοὺ, φέρε xal τῶν εἱρημένων ἔνια μεταχειρισώµε- θα, ὀλίγα μὲν οὖν ῥήῆματα εἰς µέσον ἄγοντες, πέλα- yo; δὲ ἀχανὲς νοημάτων ἡμῖν ἀνοίγοντες. ΊΤοιουτος γὰρ ὁ θησαυρὸς τῶν l'paguv * οὐ τῷ πλήθει τῶν ῥᾳ- pinu ἀλλὰ τῇ. δυνάµει τῶν vonpázov τὴν εὑπορία» plv ἐνδείχνυνται. Τί οὗν φησιν ὁ σχηνοποιὸς, τὸ στόμα τῆς ἁγιωσύνης ἑἐμπεπλησμένον, d γλὠττα d τῷ θανάτῳ φοθερά; τί γράφει ἡ δεξιά ἐχείνη ἡ ἁλὺ- σει χαλλωπιζομένη xai δεσμὰ περιθεθληµένην xal νεχροὺς ἑγείρουσα; τί γράφει: τί λέγει dj γλωττα;, τί γράφει ἡ δξξιά:, ᾿Ημεῖς δὲ, εἰ καὶ ἐγνώκάμεν κατὰ σάρκα Xpuozóvr, ἀλλὰ vvv οὐχέτι Tiro «opere £ccs εἴ tic ἐν Χριστῷ, xai] xcicic. Πρόσεχε, εἰς βάθος χαταθαίνοµεν. "Dore el τις ἐν Χριστῳφ, xai κτίσις ' τὰ ἀρχαῖω παρῆ.θε», Ιδοὺ γέγονε τὰ πάντα xau, τὰ δὲ πάντα ἐκ τοῦ Θεοῦ. θησαυρὸς μὲν ουν xsxpup.- μένος, ἀλλ᾽ ἀνορύττωμεν καὶ τὰ βάθη πρὸς τὸ βάθος ' οὗ γάρ ἐστι βυθὸς ζόφον ἔχων, ἀλλὰ βυθὸς φώς βρνων. Ei xai ἀσαιρὴῆς ὁ λόγος, ἀλλὰ πειράσοµα: αὐτὸν εὔχολον ποιῆσαι xai ἰδιώτῃ xai πένητι καὶ οἰκέτῃ [220] καὶ γείρῳ xal ναύτῃ καὶ γυναιχὶ xal ἑλευθέρῳ xat 5ouAto. fà &p τοῦ Oto) χοινῇ πρόχειται πᾶσιν ἀσαφείᾳχ συ σχιαζόµενα, ἀλλὰ τῇ ἑρμηνείᾳ εὐχατάληπτα “ιγνόμενα. Ei δέ τίς στι h ύτης, τῇ εὐχολία τῆς διδασχαλία: σαφεσ-έραν ποιῆσομαι τὴν τοάπεναν * µόνον uo: παρᾶ- 2: SPUTHA QU,/EDAM. 98 nusquam, fecil; nnsquam, factum est: non enim de rebus creatis est. hiec. doctrina. Ecce. Verbum : fi incipio erat Verbi. Quot tyranni. ex quo. piscator loc verbum extulit, exstirpare voluerunt, et non po- tuere; sed, quocumque abeas, audis, In principio erai Verbum : sive ruri, sive in urbe, pr:evenit. [5i princi- pio erat Verbum : et in Perside, et in India, et in Mau- ritanerum regione micat hoc Verbum sole splendidius, Sol enim interdiu lucet, noctu occultatur ; hoc autem dictum etiam in nocte fulgorem suum emittit, cujusque animo inscribitur. Mortuus est qui scrip*it, et dictum effulget : corpus ejus qui dixit est dissolutum, et di- etum illud plusquam sol lucet. Quocumque abcas, antevenit hoc dictum, 1n principio erat Verbum. Quis- que etiam et mulier et vir, et servus et liber, et rex et privatus, et imperautes et imperio subditi, illud in corde meditantur, neque ullus delere potest hanc pul- cherrimam hzreditatem, sed opes istas retinere per- severat. Coelum et terra transibunt, verba autem mea «on transibunt. Diabolus non potuit dictum abolere : quare ? Quia non dictum simplex erat, sed dictum Dei. Ne igitur pudore afficiaris, quando audis : Hxc piscator dixit, Ίος sagenarum consultor. Vidisti quo- modo ad ipsum paupertatis infiinum locum descendit, et ad fastigium virtutis ascendit? Sed ne, postquain ab aliis incepimus, ad alia traducamus orationem, ex di- ctorum decursu conceptus alio deflecti perinitteutes ; age, freno ad linguam adhibito, reducamus argumen- tum ad id quod prius promisimus. Quid igitur dicit ille tentoriorum opifex , circeumforaneus ? non euim finem faciam has voces frequenter pronuntiandi, pro- pter vulgi hominum insipientiau eorumque. senten- tiam a philosophia alienatn. Quia nempe in foro plu- rini conviciis impetentes dicunt, Cireumforanee ; quid sibi vult illud, Circumforanee ?* Quid. est circumfora. eeus, dic mihi? non enim crimen est cireumforaneum esae, nou Crüncn est in foro stare οἱ operari. Crimen est intus manentem res alienas rapere. Disce quid sit contumelia, quid encomium, et noli irridere ; uou est crimen esse circumforaneum, sed raptorem esse, ava- rui esse. Quid mihi prodes cum sedes in thalamo, et lupus es ? quid mihi damni affert pauper in foro staus, bovemque et aratorem imitans ? Circumforaneus; es Ἡ operarius es ? non sunt ha:c crimina : encomia sunt, quoniam a. justis laboribus alimentum colligis, non domos alienas curiose frequentans, Non est igitur cri- men circumforaneum esse, neque operarium esse. Quid autem est crimen? otiose vivere : atque utinam otiose tantum et non imale operari ! Circuimforaneus erat Paulus, οἱ in oflicina stabat: neque talis erat ante Evangelium, post Evangelium vero mutatus est. Sed οἱ pra:dicabat, et pelles consuebat : pradicsbat et manebat apud Priscillam et Aquilam, (Quia ejusdem eral artis : erant aulem scenofactorie artis (Act. XVIII, 9). O philosophia Pauli ! o sublimis sensus, ct sen- tentia animi indomita ! o. inens coeli. fornicem attin- gens ! o anima visibilia omnia despiciens! ο meus *'* ! telam aranez esse existimabat vite fastum : non adiit reges, non divites, non locupletes, sed tentoriorum opilices adiit, quia ejusdem erat artis ; nec erubuit in- sutulum vite sux detegere, sed hoc omuibus palam fecit. In foro stetit, Evangelium prz dicaus, mortuos suscitans, leprosos mundaus, nec de loco pudebat il- Ium, sed de consuetudine gloriabatur, [n foro stabat, et alius quidem pelles dabat, alii vero dicebant, Mor- Uum suscita ; ac steterunt dux mulieres: una quidem . dicens, Pellem mihi in stragului conlice; altera vero rigaas, Suscita filium meum ; et utrique respondit, atque. aliud alteri impedimento non fuit, sed et ma-* nus Jaborabaut, οἱ gratia operabatur : et utrique re- spoudebat tentoriorum opifex,alteri quidein artis su;v, alterigratixe fructum largiens. Quid tu vis? pellem ego conficio in stragulum : pelles enim consuo. Quid tu vis? mortuum tuum ego suscitari curabo : Deuin enim regalo. Neque dedecori ars erat. Non ibat in domum éivitem et locupletem : legem enim Domini implebat dicentem : Zn quamcunque autem civitatem au donum intraveritis, »nterrogate quis in ea. d^guus sil, et ibi ου - uele (Matth. X, 11). Eratne enim [auo dignuni qued esset tentoriorum opifex ? plane quidem. Cur non? siquidem teutoriorum opifex erat secundum pauper- tatis amorem ? Dicam tibi ejus encomium diademate przestantius, veste purpurea splendidius? Salutate Pri - scillam et Aquilam. (Rom. XVI, 3, 4). Et feminam vi- ro praeponit, ut ti. discas. majorem fuisse in. femina virtutem. Salvtate Priscillam et Aquilam, ad lomanos scribens, qui pro anima mea suas cervices supposuerunt. Vidisti encomium, vidisti testes vivos, Qui pro anim mea suas cervices supposuerunt, Martyrium absolutum, non effusione sanguinis, sed electione anlmi. Ne inihi dicas, Non occisi fuerunt : etiamsi enim reipsa occsi non fuerint, proposito tamen occisi sunt : Deus autein non requirit exitum, sed intentionem. Siquidem οἱ Abraham filium mactavit, quamvis non mactavit, gl« dius enim fuit mundus , et dicit, Non pepercisti fiio two propter me (Gen. XXII, 12 et 16). Non. pepercisti animo, ego vero reipsa peperci. Qui pro anima mea 8uas cervices supposuerunt. Sanguine Apostolum exce - perunt. Αη intellexistis quod dixi ? Non cnim porcos vel agnos mactarunt, sed sanguinem proprium effu - deruut. O hospitalitatis fastigium ! Alii si decem obo- los dederint, molestari segre ferunt : illi sanguinem suum fuderunt, et prxcsentem vitam contemneban!, Vir hospitalis ita conspicuus evadit, non sicut ii qui nunc, torvo vultu et superciliis elatis, gloriantur, si decem obolos per servos suos pauperi dederint. lli vero nou item; nam et ipsi facti sunt servi. Sic et Abraham et Sara : nam illa commiscuit farinam,non secundum e»- rum quz nunc sunt mulierum mollitiem,qu: auro seri- cisque vestibus naturam efficit ignaviorem. Illa vere molitricis obit munera : dicitque illi maritus: Acceler«, tria sala. simile commisce (Gen. XVII, 6). Neque respondit , Hxccine sunt tolerabilia ? mene cognatata accepisti pro pistoria ? nonne dotem attuli ? nonne sum libera ? qu:e famularum sunt imperas mihi. [faccin: spe fulta veni in domum tuam ? Nihil horum disi, sed festinavit οἱ cominiscuit : uxor enim erat Abrahic, non vite lege solum , sed etiam bonorum operum virtute. Communis, inquit, sit hospitalitas, οὐ. nem quoque fructum referamus. Theaaurus est, ait : una simus participes : ego vitulum, tu farinas offere:. Vitulum mactavit, et accepit Isaac : farinas miseu:t illa, Et factum est semen ejus sicut stella creli, e sicut arena maris, H:»wc dico liumanum fastum deprünens, et divitum omnium amentiam conteunens, pauperesque consolans, ut nemo vel in paupertate se dejiciat, vel in divitiis se extollat : h:ec autem ambo sunt. viriutis impedimenta. Ratio autem gubernatoris naultici vi - cem obtinet, quada neque a tempestate subi.ergitur, neque a serenitate mollior efficitur ; sed in tempore dispari parem servans philosophiam nec ulla diversi- tate movetur, ac vel hoc vel illud efficitur : sicut Job neque in paupertate blasphemus fuit, neque in divitiis elatus, sed cum dives esset, jonuas aperuit ; cum ve- το pouper esset, latera patefecit : tunc. quidem. pau- peribus amicus, postea vero philosophus, ac rerum inundanarum diversitatem calcans. Postquam vero tanta de tentoriorum opifice diximus, age eliaui non- nulla eorum qux protulimus denuo tractemus, pauca quidem verba in medium proferentes, immensutn νο» ro conceptuum pelagus nobis ipsis aperientes. "Talis enim est thesaurus Scripturarum, qua& non verbo- rum copia, sed conceptuum vi abundantiam nobis exhibent. Quid igitur ait tentoriorutu opifex , «s sanctitate repletum , lingua morti formidanda * quid scribit dextera illa a vinculis ornata , et ma- nicis circumdata , niortuosque suscitans ? quid scribit? quid ait lingua illa? quid scribit dextera illa * Jiaque nos, et si novimus secundum carnem Christin, sed nuuc jam non novimus, Siqua ergo iu Ghristo, uova creatura (Vl Cor. V, 16,17). Attende, ad imum decscen- dimus. Sí qua ergo in Christo, nova creutura : veter transierunt, ecce facia sunt omnia nota : omnig autem. ex Deo. Thesaurus est absconditus quideni ; sel cffo- 39 C diximus, ejus profunditates etiam usque ad imum : non est enim gurges caliginem habens, sed gurges lucem emittens. Eti:imsi obscurus sit sermo, conabor. amen eum facilem reddere et idiot:e et pauperi et famulo et eoquo et πα) et mulieri et libero ct servo. Res enim divine publice proponuntur omnibus , obscuritate adumbrate, sed explicatione data facile intelliguntur. Si qua est autem ingenii tarditas, perspicuitate doc- trin;e. illustriorem. hanc mensam efficiam : mihi so— lum ad audiendum paratam mentem afferte, et nullo inodo relaxemini; experimento enim didici mentis vestr:&. in. audiendo obsequentiam. Ideo spe etiam difficiles aggressus sum sententias, etsi nou exspec- tabam eas captu faciles fore; vidi autem res difficiles ex audieudi studio faciles redditas. Vigil esto ani- mus, et nihil erit dilficile ; intenta cogitatio , et omnia perspicua. Si qua ergo in Christo, nova creatura : ve- lera transierunt. H:ec. legentes. Gr:eci rident. nosque sugillant. Talia, inquiunt, dicit Paulus : Si. qua in Christo, nova creatura. Jacias, o Paule (illorum verba refero), nos ipse inflas, mentem nostram erexisti, novis cogitationihus aures nostras imples. Si qua in Christo, nova creutura, Disce primum non temere ex- e;eCari ; in barathrum te injicis. Num enim nosti quid audivisti? Animalis enim homo mon percipit ea quee sunt. spiritus : stultitia enim est ei (1 Cor. -M, 14). Numnam nosti thesaurum ? thesaurus habet superne spinas et lapides; cum vero perfoditur, margarit:e reperiuntur. Ne mihi verba tantum des, sed sensum ; ne mihi verba : diligenter disce quid sit, Nova crea- tura; disce quid, In Christo ; disce, et in lucem de- scende. Nau etiam puerulus s:epe videt regem trans- euntem, et ridet; rexque conspicit, nec cura est illi. Non enim regis est. vituperium, sed defectus zetatis, Adesto, iu penetralia te deducam : ne simpliciter a vestibulo prospicias : adesto, revelabo tibi totum mysteriorum arcanum. Et. quid, inquit, habes mihi Jicendum ? nonne dixit quod noca creatura est apud Christianos? Saue quidein. Ostende igitur mihi, in- quit, novam creaturam : ostende mihi quod ccelum (actum sit novum ; quod antequam Chliristus adveni- ret aliud esset, postea. vero aliud factum sit; quod mare aliud, semina alia, natura alia; quod alius fruc- tus, alia flumina, venti alii : h:ec enim emnia vetera ; et tu dicis quod uova creatura. Te cohibe : quo magis eontradicis, tante inagis crescit veritatis eminentia. . Num insanio ? inquit : num contradico? en quiesco. Quiesce ; interrogabo te. Interroga. Dicit, antequam adveniret Christus, aliud fuisse coelum ; postquam aulem advenit, aliud factum fuisse. Atqui antequam ille seeundum caraem adveniret, idem erat. caum ; et postquam ille advenit, idem permansit ccelum , et terra, et inare, et aer, et venti (a). Cur igitur, inquit, Paulus jactat dicens : Si. qua in Christo, nova. crea- tura : veteru transierunt, ecce. facta sunt omnia. nova? Ego, inquit, nihil novum video. Non enim oculos habes, ut videas : accede, faciam tibi oculos, et vide- his. Oculosne etiam facis? Oninino. Λη creator es? Omnino. An deliras? Nequaqu:umn. Fac igitur oculos corporeos. [mo vero. quod inajus est, mentis oculos faciam. Oculosne mihi facis ? Maxime. Annon habeo? Non. Tum oculos tu. habes, et ege non. habeo : quos» modo? dic. mibi. Cum in templum intras, et ibi vi- des nudum sculp:ile, muti lapidem, et dicis, Hic deus es!, oculosne habes? cum lapidem deum vocas, quomodo oculos habes? ecqua utilitas oculoruui externorum, internis exc:ecatis? Vides necessarium esse ut oculos tibt faciam, ut videas lapidem sicut la- pidem, ne misceas non. miscenda, ne disjuncta con- jungas. Oculosne habes, cum lignum videas et ado- res, ego vero id appreliensum comburam ? habesue eculos, cum id quod oritur appellas deum, cum vitia deos facis? Ebrius est homo et circuinfertur, et ex (a) Qux: proxime sequuntur, leguntur apud Photium πώ]. p. *33.a Bekk., e genuina scilicet oratione illa re- erentem. - SPURIA ΟὔΑΡΑΗ. 30 ehrietate, homo cum sit, brutum efficitur : tu dicis, Ebrietas. deus. est, et illam Bacchum apnellas : Scor- tatio dea. est | et. illam appellas Venerem : Furtum deus est. (a), | et illum appellas Mercurium. Cum igi- tur vitia. et ligna deos facis, quomodo habes oculos ? visibilia non vides, et invisibilia tibi credere possum ? - Videsne oculis tibi opus esse? Bacchus putris est la- pis. εἰ Venus lignum esL. Annon verbis meis fidem adhibes? securi crede, hanc impello et jacio : da mihi ignem, et comburo. Hoc ebrietatis est. vitium : lex illa punit, tuque illa deos facis? oculosne habes ? :Videsne opus esse ut oculos tibi per sermonem effi- ciam ? Siquidem tales erant Jud:ei : oculos habebant, ει non videbant; cxcus non hahebat, et videhat Christus dicit c:co, Tu credis in Filium Dei? ei dicit, Credo, et adoravit (Joan. ΙΧ, 25) : Judzi vero, viden- les, crucifixerunt eum. Όσοι adorat, et qui videt crucifigit : propter hoc dicit,/n judicium ego. in hune myndum veni, ut qui non vident videant, et qui vident τα οἱ fiunt. Nunquid habes oculos? Visne igiturut oculos tibi per sermonem efliciain ? oculos fidei, oculos intellectus, oculos invisibilia conspicientes ? Tales enim sunt oculi nostrum qui fide conspicimus : non visibilia vident, sed invisibilia. Et si sequi velis, sequere; sin nolis, ego quod meum est facio, erudio. Varius enim est sermo : contrarios. transmutat , familiares corrigit, multas inducil personas, et ex omni parte absolutus est. ltaque Si qua in Christo, nova creatura; vetera transierunt, ecce (acta sunt omnia nova. O os! o splen- dor! ego enim video thesaurum prius quam illum revelem : video totum vas opifieis. O oculi, qualia conspiciunt ! Ad me teipsum converte, eriye te. Crea- tio in Scriptura vocatur, non modo ex non existenti- bus in existentiam productio, scd etiam existentis in melius mutatio. Breviter dictum est : oportet autem hoc clarius proferre. Creare dicitur Deus, non tantum cum id quod non existebat efficit, sed etiam cum id quod existebat distortum vel faedatum, corrigit et purgat. Exempli gratia : creavit Deus hominem ; hoc est id quod. non existebat. eflicere : cumque impro- bum bominem bonum reddit, liec est rerum in me- lius mutatio. lbi est rei non existentis productio ; hic, existentis, sed depravate, in melius mutatio. Et ut discas creationem dici non modo ex. non existen- Ua in existentiam. productio, sed etiam cum quidpiam depravatum corrigit et. purgat, audi Davidein dicen- tem : siquidem et ipse creatus et cor ejus creatum fuerat, pollutum vero ab adulterio et homicidio. In- vocat igitur Deum et dicit : Cor mundum crea in me, Deus. (Psal. L, 19). An igitur antea sin? corde erat? quomodo igitur Goliathum prostravit? quomodo Deo placuit? Non de substantia cordis loquitur, sed de optima ejus dispositione. Ecce ergo creatio dicitur non substantiz productio ex non existentia in exis- tentiam, sed existentis , corrupte vero, in melius conversio. Cum videris effreneu aliquem sobriuin ef- fectum, dic, Creata est illi mens : cum videris inere- tricem continenti: deditam, dic, Creata est illi mens: cum videris rapacem factum misericordem, dic, Crea - tum est cor ejus. Nam qui lupus erat, factus est ovis ; qui accipiter erat, columba jam est. Ideo creatio di- citur. Idcirco etiam. lavacrum regenerationis creatio dicitur : Exuentes, enim inquit, veterem hominem, qui corrumpitur secundum desideria carnis sue, induentes vero notum. homiuem factum secundum imaginem ejas qui creavit illum (Ephes. 1V, 22). Itaque creatio. est illius opus : Creati enim in Christo Jesu in operibus bonis (Col. Mi, 10) : prius vero in operibus corrup- tis. Tunc accepit Pater lutum, et fecit hominem. Fi- lius. accipit aquam, et illam vinum facit. Illic habet elementum, et bic quoque elementum ; inutaiio ele- menti, et melius fit opilicium. Si qua ergo in Christo, nova crealura. Vides itaque novam esse creauiram. Quid enim est. mihi emolumenti, si fiat celum? Ai- (a) Qua inter uuncinos clauduntur in Graco desunt; supplevit interpres. | | | σχετε διάνοιαν αυντ-ταµένην, καὶ μηδὶν µαλαχίζεσθς πεῖραυ γὰρ ἴλαδον ὑμῶν τῆς ὑπαχοῆς της χατὰ τὴν διάνοιαν. Διὸ καὶ πολλάχις ὀνσχόλοις ἐπεχείβησα νοή- µασιν, οὗ προδδοχἠσας αὐτὰ εὔληπτα ἔσεσθαι, ἀπὸ δὲ τις σπουδῆς τῆς χατὰ τὸν ἀχρόασιν ἰδὼν τὰ δύσχολα ῥάδια Ὑενόμενα. ἸΝήφουσα ἕστω ἡ δ.άνοια, xat οὐδὲν 623x010», συντεταμένη γνώµη, xal πάντα σαρῃ. "Doce el τις £v. Χριστῷ, xatri]j χτίσις ' τὰ ἀρχαῖα παρῇ.1θε. Ταῦτα ἀναγινώσχοντες Ἕλληνες γελῶσι xal χωλῳδοῦ- σιν ἡμᾶς ' τοιαῦτα. φησὶ. Παῦλος λέγει» Εἴ τις ἐν Χριστῷ, xam χείσις. Κομτάζεις, ὦ Παῦλε (τὰ ἑχεί- vtov λέγω), φύσας ἡμᾶς ταῖς ἐλπίσιν' ἐπῆρες ἡμῶν τὴν διάνοιαν, χσινῆς ἑννοίας τὰς ἀχοὰς fjv πλη;οἷς * El tic. ἐν Χριστῳ, καινἡ xcícic. Μάθε πρῶτον μὴ ἁπλῶς τετυρλῶσθαι΄ εἰς βάραθρον ἐμθάλλεις σχυτὀν. MÀ yàp οἶδας τί ἤχουσας: Ῥυχικὸς γὰρ ἄνθρωπος οὐ δέχεται τὰ τοῦ αγεύματος' µωρία yàp αὐτῷ ἐστι. Mi yàp οἶδας τὸν θηταυρὀόν; 6 θησαυρὸς ἅνωθεν ἁχάν- (36 ἔχει xaX λίθους, ἆλλ᾽ ὅταν διασχαφῇῃ, χάτω µαργα- "ται εὑρίσχονται. Μή uot τὰ ῥήματα ἁπλῶς, ἀλλὰ τὰ υήµατα ' pf, µοι τὰ ῥήματα ' μετὰ ἀσφαλείας µάν- ὑανε τί ἐστι Και ἡᾗ κτίσις, µάνθανε τί Ἐν Χριστῷ;: μάθε χαὶ χατάθηθι εἰς φώς" ἐπεὶ xal παιδίον πολλά- χις ὁρᾷ βχσιλέα παριόντα xal γελᾷ, καὶ ὁρᾷ βασιλεὺς καὶ οὐ µέλει αὐτῷ ' 05 γὰρ τοῦ βασιλέως ὁ όγος, ἀλλὰ του ἀτελοῦς τῆς ἡλιχίας τὸ ἑλάττωμα. Δεῦρο εἰσαγάγω σε εἰς τὰ ἄδυτα" ui] ἁπλῶς ἀπὸ τῶν προπυλαίων θεώρει; ευρο ἀναχκαλύψω σοι πᾶν τὸ ἀπόῤῥητον τῶν µυστη- piv. Καὶ τί pot, φησὶν, ἔχεις εἰπεῖν: οὐκ εἶπεν ὅτι Kai ατίσις ἐστὶ παρὰ Xoiuiavol;; Πάνν. Δεῖξον oj» pot, φησὶ, χαινὴν κτίσιν * δεῖξόν µοι ὅτι χαινὸς οὐρανὺς ἐγένετο, ὅτι πρὸ μὲν τοῦ παραγενέσθαι τὸν Χριστὸν ἄλλος ἣν, μετὰ δὲ ταῦτα ἄλλος ἐγένετο ὅτι θάλαττα ἄλλη, ὅτι σπέρµατα ἄλλα, ὅτι φύσις ἄλλη, ὅτι χαρπὸς ἄλλος, ὃτι πρταμοὶ ἄλλοι, ὅτι ἄνεμοι ἄλλοι ξαυτα Ὑὰρ πάντα ἀρχαῖα, καὶ σὺ λέγεις ὅτι xou xtíCiC ; Ἀνάσχου, μὴ palvou* ὅσῳ ἀντιλέχεις, τοσοῦτον μᾶλλον βρύει τῆς ἀληθείας ἡ ὑπερδολή. ΜΗ µαίνομαι, φησὶ, ul ἀντιλέγω; ἴδε ἡσυχάζω. Ἡσύχασον' ἑρωτήσω σε. Ἐρώτησον. Λέχει, πρὶν ἡ παραχενέσθα: τὸν Xpi- τὸν, ἄλλος ἣν ὁ οὗραν2ς, μετὰ δὲ τὸ παρα" ενέσθαι ἄλλος ἐγένετο; xal πρὶν ἡ παραγενέσθα: αὐτὸν χατὰ σάρχα ὁ αὐτὸς οὑρανὸς ἣν, xaX μετὰ τὸ παραγενέσθαι αὐτὸν ὁ αὐτὸς ἔμεινεν οὐρανὸς xat γῆ xax θάλασσα χαν ὁ àhp xal οἱ ἄνεμοι, Τί οὖν, φησὶ, χομπάζει Παῦλος ἀΣέγων΄ Εἴ τις ἐν Χριστῷ, xai] χτίσις' τὰ ἀρχαῖα zapn.A0ev, ἰδοὺ γέγονε χαινὰ τὰ πάντα; Ἐγὼ, qnt, χα:νὸν οὐδὲν βλέπω. Οὐ γὰρ ἔχεις ὀφθαλμοὺς ἵνα ἵδῃς * δ10ρο, πο.ῄσω σοι ὀφθαλμοὺς xal ὁρᾶς. Καὶ ὀφθαλμοὺς ποιεῖς «άνυ. Καὶ δημιο υργὸς sT; Πάνυ. Σὺ ἀπονενόη- σαι; [226] Οὐχί. Obxouv ποίησον ὀφθαλμοὺς τοῦ σώμα- τος. τὸ µεῖξδον, τῆς διανοίας. Καὶ ποιεῖς pot ὀνθαλμούς ; Πάνν. Οὐ γὰρ ἔχω; Οὐχί. Ἐπεὶ σὺ ὀφθαλ- μου» ἔχεις, ἐπεὶ ἐγὼ οὐκ ἔχω᾽' πῶς; εἰπέ µοι. Όταν ἀπέχθῃ; εἰς ναὺν, καὶ (ns ἐχεῖ ξόχνον γυμνὸν, λίθον ἅγω,ον, xat εἴπῃς' Οὗτος ὃ θεός ἐστιν, ὀφθαλμοὺς Exst;; ὅταν τὸν λίθων θεὸν χαλεῖς, πῶς ἔχεις ὀφθαλμούς; pst otio; τῶν ἔξωθεν ὀφθαλμῶν, τῶν ἕἔνδοθεν πεπηρωµέ» wwy ; "Opi; ὅτι χρείαν ἔχεις ἵνα ποιῄσω σοι ὀρθαλιοὺς, ἵνα rg τὸν λίθον ὡς λίθον, ἵνα μῆ τὰ ἅμιχτα µίξης. ἵνα µῇ τὰ διεστῶτα συναγάγῃς; Ὀφθαλμο:ς ἔχεις, ὅταν Dg: 6 ον xal προσκυνύσῃς, xal λαδὼν ἐγὼ αὐτὸ xa- δω, iif) ἔχεις ὀφθαλμοὺς τὸ χαιόμενον θεὸν ὀνομάκων, 9-1» τὰ πχθη θεοποιεῖς;, Μεθύει ἄνθρωπος χαὶ περιφέ- Ρρέται, xal γίνεται ἀντι ἀνθρώπου ἆλογον ἀπὺ τῆς pí- ὂτς σὺ δὲ λέγεις fj μέθη θεὸς, xal καλεῖς αὐτὸν Δ:ό- ν,σον΄ ἡ πΌρνεία θεὸς, xat χαλεῖς αὐτὸν Ἑρμην. Ὅταν ὧν τὰ πάθη χαὶ ξύλα θεοποιεῖς, πῶς ἔχεις ὀφθαλμούς; 4i ὁὀρώμενα οὐ βλέπεις, xai τὰ pf ὀρώμενά σοι Ego 713::234.; Ορᾶς ὅτι χρεία σοι ὀφθαλμὼν; 'O Móvu- αος αίθος ἐστὶ σαθρὸς, χαὶ fd ᾿Λϕροδίτη ξύλον ἑστ'ν. (Àj πιστεύεις µου τοῖς λόγοις: πίστευσον τῷ πελέχει * wu αὐτὸ. xai ῥίπτω” δός pot πῦρ, xaX χαίω. "l'ooco θης ἑστὶ πάθος’ ὁ νόμος αὐτὰ χολάζει, χαὶ σὺ αὐτὰ "5:202; pd ἔχεις ὀφθαιμούς; 'O ὅτι ὀφθαλμούς σοι ποιῄσω διά τοῦ λογου; Ἐπεὶ xa Ιουδαῖοι τκουτοι σαν ὀφθαλμοὺς εἶχον, καὶ οὐχ ἔθλεπον ' ὁ ωφλὸς οὐκ εἶχε, χαὶ ἔδλεπε. ΑΛέχει τῷ τυφλῷ ὁ Χρι- 05, Πιστεεύεις σὺ εἰς τὸν Ylór τοῦ Θεοῦ ; χαὶ λέγει" ἱμστεύω, xul ποοσεκχύνησεν * οἱ 0& Ἰουδαῖοι βλέπουν - χρεία ἵνα - SPURIA QU/EDAM. | 50 τες ἑσταύρωσαν. 'O τυφλὸφ προσχυνεῖ, καὶ ὁ βλέπων σταυροῖ ' διὰ τοῦτο λέγει’ Εἰς xpiua ἐγὼ ᾖ.θον εἰς τὸν κόσμον τοῦτο», tva οἱ μὴ β.έποντες β.1έψωσι, καὶ οἱ β.ἱέποντες τυρ.λοὶ γένωνται. Mi ἔχεις ὀφθαλ- 00; ; θέλεις οὖν χατασχευάσω σοι ὀφθαλμοὺς διὰ τοῦ ἆόχου, ὀφθαλμοὺς συνέσεως, ὀφθαλμοὺς ἀόρατα βλἐ- ποντας; Τοιοῦτοι γὰρ οἱ ὀφθαλμοὶ τῶν πίστει ὀρώντων ἡμῶν' οὐ τὰ βλεπόμενα ὁρῶσιν, ἀλλὰ τὰ μὴ βλεπόμενα. K3v μὲν θελήσῃς παραχολουθῃσαι, παραχκολούθει ' ἐὰν δὲ μὴ θελήσῃς, ἐγὼ τὸ ἐμὸν mous, παιδεύω. ἸΠοιχέλος Υὰρ 6 λόγος, ἑναντίους µεταθάλλων, τοὺς οἰχείους διορθῶν, xal πολυπρύσωπος xal πάντοθεν ἁπηρτισμέ- voz. "Dots εἴ τις ἐν Χριστῷ, xai] κτίσις: τὰ ἀρχαῖα παρῇῆ.θεν, ἰδοὺ γέγονε χαινἁ τὰ πάντα. Ὦ στόμα! ὦ λαμπηδών | ἐγὼ γὰρ βλέπω τὸν θησαυρὸν, πρὶν 7] αὐτὸν ἀναχαλύψω βλέπω τὸ axzüoz ὅλον τοῦ Δημιουργοῦ. Ὦ ὀφθχλμοὶ, ofa. βλέἐπουσιὶ Πρός µε σύντεινον σαυτὸν. δι- ανάἀστηθι. Κτίσις, ἓν τῇ Γραφῇ χαλεῖται οὗ μόνον fj ἐκ τοῦ μὴ ὄντος εἰς τὸ εἶναι παραγωγὴ, ἀλλὰ καὶ f τοῦ ὄντος ἐπὶ τὸ ῥέλτιον µεταθολή. Λέγεται μὲν συντόμως. ὃτῖ δὲ αὐτὸ ῥηθῆναι χαὶ σαφέστερον. Λέγεται χτίζειν ^ θεὸς, οὐχ ὅταν τὸ μὴ ὃν ἐργάσηται póvov, ἀλλ᾽ ὅταν xai τὸ ὃν ἑνδιεστραμμένον |227] ἡ ῥυπωθὲν διορθώσῃ xai χαθάρη. Οἷόν τι λέγω" Ἔκτισεν ὁ ch; τὸν ἄνθρυ,- πον, τοῦτό ἐστι τὸ i ὃν ἐργάσασθαι ' xai ózav 0v movnpb. ἄνθρωπον χαλὸν ἐργάσητα:, ὧδε πραγμάτων ἐπὶ τὸ βέλτιον µεταδολή - ἐχεῖ τοῦ μὴ ὄντος παραγωγῇ, ὧδε τοῦ ὄντος, ἀπολλυμένου δὲ ἐπὶ τὸ βέλτιον µεταθ»λτ. Καὶ ἵνα µάθῃς, ὅτι χτίσις λέγεται οὐ µόνον ἡ ἐκ τοῦ μὴ ὄντος εἰς τὸ εἶναι παραγωγὴ, ἀλλ᾽ ὅταν τι ῥυπωθὲ» καὶ δ,αστρα”ἓ» διορθώστι καὶ χοθάρῃ, ἄχουσον τοῦ Δαυ]δ λέγοντος. Ἐπειδὴ Υὰρ ἣν αὐτὸς xal dj χαρδία αὐτοῦ χτισθεῖσα, ἣν δὲ ῥυπωθείῖσα ὑπὸ τῆς µοιχείας χαὶ τοῦ φόνου ' παραχαλεῖ οὖν τὸν θςεὸν xai λέγει. Καρδίαν καθαρὰν κτίσον ἐν ἔμοι, ὁ θεός. Πρ» οὖν τούτου ἀχάρλιος ἣν; πῶς οὖν τὸν 1 ολιὰάθ κατήνεγχε; πῶς δὲ τῷ θεῷ εὑηρέστει, O2 περὶ τῆς οὐσίας τῆς καρδία, λέγει, ἀλλὰ περὶ τῆς ἀρίστης πολιτείας. "looo τοΐνων d Χτίσις λέγεται, οὐχὶ ἡ ἐκ τοῦ uh ὄντος εἰ; τὸ εἶνχι παχραγωγὴ τῆς οὐσίας, ἀλλὰ καὶ τῆς οὔσης, διεφθαρ- μέν: δὲ, el; τὸ βέλτιον µεταθολή, Ὅταν ἴδῃς τινὰ àxó- &3:0V σώφρονα γενύόμενον, εἰπὲ, Ἐκτίσθη αὑτῷ f διάἀ- νοια ὅταν ἴδης πόρνην σωφρονοῦσαν, εἰπὲ, Ἐκτίσθη αὑτῆς fj διάνοια” ὅταν ἴόης ἅρπαγα ἐλεήμουα γενύμενον, εἰπὲ, Ἑκτίσθη αὐτοῦ ἡ καρδία᾿ ὁ yàp λύχος ἐγένετο πρόθατον, ó ἱέραξ εγένετο πξεριστερἀ. Διὰ τοῦτο χτί- σις. Διὰ τοῦτο καὶ τὸ λουτρὸν χτίσμα λέγεται τὸ τῆς παλιγγενεσίας., Αποδυόμεγοι γὰρ, qot, cov πα)ἰαιὸσ ἄνθρωπο», τὸν φθειρόμενον, κατὰ τὴν ἐπιθυμίαν τῆς σαρκὸς αὐτοῦ, ἐνδυύμεγοι δὲ τὸν νέον árüpo- πον, τὸν γεγόµενον xat! εἰχόγα tov Κτίσακτος αὖ- τόν. "ὼστε χτίσις αὐτοῦ ἔστι τὸ ποίηµα ᾽ κτισύέντες γὰρ ἐν Χριστῷ ᾿Ιησοῦ ἐπὶ ἔργοις diratoic * πρώτα μὲν ἔργοις φθαρτοῖς. Τότε ἔλαθεν ὁ Πατηρ πηλὸν, xa: ἔπ,ίησα τὸν ἄνθρωπον λαμθάνει ὁ Yió; ὕδωρ, xai ποιεῖ αὐτὸ οἶνου. K&xst ἔχει στοιχξῖον, καὶ ὧδξ στοιχεῖο»΄ ἐναλλαγὴ στοιχείου, xat βέελτίων 3] δηµ.ουργία. ᾿4στε, εἶ τις ἐν Xpicto, χαιγἡ κτίσις. Ορᾶς οὖν ὅτι ἔστι χαινῆ χτίσις; 55 Υάρ pot ὄφελος ἐὰν γένηται οὐρανός; Πρόσεχε μετὰ ἀχριθσίας' Οὑχ ἐγένετο οὐρανὸς xatvó,, οὐδὲ Ίλιος χαινὸςν οὐδὲ γή. Τί Υάρ pot ἄφελος, εἰ ο)- ρανὸς ἐγένετο χαινὸς, ἐγὼ δὲ ἔμελλον ἐν ἁμαρτίαις εἶναι; tl µε (piel T| βλάπτει µε ὁ οὐρανὸς μένω», ὅταν ἐγὼ µη µένω ὁ αὑτός; 'U οὐρανὸς olxóg ἐστιν, ἐγὼ δὲ νοσηρός εἰμι. Ἐὰν οὖν ἴδης ἱατρὸν εἰτελθόντα εἰ» τὴν οἰχίαν, χαὶ τοῦ μὲν νοστροῦ μηδςμίαν πρόνοια» ποιο”μενον, λευχαίνοντα δὲ τοὺς τοίχους, χρυσοῦντα τὸν ὄροφο», οὗ λέγξις, "Άνθρωπε, ἀναστησον τὸν νη- σοῦντα; τί τὴν οἰχίαν χαλλωπίσεις: Κα. ὁ Χριστὸς εἰσῆλθεν εἰς τὸν χόσμον τοῦτον, εἰ; ὃν χαταχειµένην ηὗρε τὴν φύσιν µου νοσοῦσαν. Πρόσεχε πάλιν ᾧ λέγω" Ἱνισέρχεται ἰατρὸς εἰς οἶχον μέγαν, εὑρίσχει νοσοῦντα ἄνθρωπον, πυρέττοντα, Ἑλχη ἔχοντα * ἀφίτοι τὸν νο: σοῦντα xal ἐγείρεται; Àeuxaivet τοὺς τοί(ους; qpuuot τὸν ὄροφον; τὸ ἔδαφος χαλλωπίζεις Οὐχί- ἀλλὰ τοῦ μὲν otxou οὐδένα ποιεῖται λόγον, DAT δὲ σπο»δῇ xixpn- ται πρὸς τὸ» νοτοῦντα. Ἐὰν ὁ οἰχοδεσπότης ὑχιαίνῃ, xai τὰ ἄλλα ἔπεται. Οὕτω xai [228] ἐνταῦθα. Εἰσῆλθεν εἰς τὸν χόσμον ὁ Χριστός, σάρχα ἀνέλαθε, πανταχου δὲ πάρεστιν Ael" Clootov δὲ χὺτοῦ τὴν οἰκονομίαν Χαλξί οἱ | SPURIA QUADAM. 23 Γραφή. Εἰσηλθεν εἰς τὸν χόσμον τοῦτον τὸν µέγαν, v αὐτὸς χατεσκεύασεν' ηῦρε νοσοῦσαν τὴν φύσιν τῶν ἀνθρώπων, νοσηῦσαν, οὐχ ἐπὶ χλίνης χειµένην, ἀλλ) ἐπὶ χαχίας ἑῤῥ,ιμμένην, τὸ xov)» µέλος δ.εφθαρμµέ- vs. βωμηὺς ἀναπτομένους, Χνίσσαν τὸν ἀέρα µο- Ἀύνουσαν, τέχνα σφαττόµενα παρὰ γονέων, τὴν φύσιν πατουµμένην, τοὺς νόµους τῆς οὐσίχς σαλευοµένωυς, τὴν αυαπάθειαν ἁτιμαζομένην * "Εθυσαν υἱοὺς αὐτῶν καὶ θυγατἐρας τοῖς δαιµογίοις ' ἐκδακχενομένους τοὺς ἀνθρώπους ἀχολάστως, τὸν μὲν πόρνον, τὸν δὲ μοιχὸν, τὸν 05 ἀνδροφόνον, τὴν γην ἅπασαν ἀπολλυμέντν, τῶν & ,θρώπιυν χειµένων Ev τῇ χλίνῃ τῆς πονηρίας, τὸν διά- 6010€» παραµένοντα, ἀνάπτωντα τἣν χάμινον, ἐμπι- πλῶντα τὰ Ἐλχη, τοὺς ἰατροὺς ἀτονοῦντας, τοὺς προ- φήτας λέγω, χατηγοροῦντας, οὗ διορθωµένους, τοὺς ἱατροὺς παρακαθηµένους, φάρμαχα κατασχευάζοντας, οὖχ ὡρελοῦντας δὲ, χατηγορούῦντας δὲ ἅπαντας. Οὐκ ἔστι δίκαιος οὐδὲ εἷς, οὐχ ἔστιν ὁ ἑχζητῶν tov Θεόν. Ὁ ἰατρὸς ταῦτα; Ποία οὖν ἑλπὶς, ὅτε ἰατρὸς κατηγαρεῖ ^00 xáuvovtoc; Ὁ μὲν ἔλεγεν' “Ίπποι θη.υμαγεῖς ἐγένοντο, ἕκαστος εἰς τὴν mvraixa τοῦ π.Ίησίον αὐτοῦ ἐχρεμέτιζεν. Άλλος ἐχάθισεν Ev τῇ ἐρήμω, ὡς 3j xop:vn* Οἶμοι, ὅτι ἁπόλω.ϊεν εὔὐλαδὴς ἀπὸ τῆς γῆς, καὶ ὁ κατορθῶν &r ἀγθρώποις οὑχ ὑπάρχει ' ἄλλος' Ἆρά xal γψεῦδος καὶ χ.λοπὴ xal μοιχεία xé- υται ἐπὶ τῆς γης ἕκαστος τὸν π.λησίον αὐτοῦ κθ.1ίδουσιν ἐκθ.λιδῇ' ἄλλος' Oval ἔθνος ἁμαρτωλῶν. Ἑξέργεται ὁ ἱατρὸς χλαίων’ ποίαν δὲ ἑλπίδα ἔχειό νοσῶν, ὅταν Un τὸν ἱατρὸν χλαίοντα; ποίαν ἑἐλπίδα ἔχεις, ὅταν ἴδῃς τὸν ἁπεγνωχότας τί ἔχεις χρηστὸν προσ- δοχῆσαι περὶ τοῦ νοσοῦντοςς Καίτοι ἰατροὶ πολλάχις, χαὶ εἰδότες τῆν τελευταίαν, ὥστε μὴ λυπησαι τοὺς π.ρτήκοντα;. τῇ Φιλοτοφίᾳ νιχῶσι τὸ πάθος. xai φαιδρὸν ἐπιδείχνυντχι τὸ πρύσωπον τῆς ἑαυτῶν ὑπο- λήψεως, ἵνα μὴ χαταθάλωτι τὰ φρον]ματα τῶν νο- σούντων. Όταν γὰρ ὁ νοσῶν ἵδῃ διαστρέφοντα τὴν ὅψιν τὸν ἱατρὸν, τί ἔχει χρηστὸν ἑλπίσαι;, "Dos. δὲ οὕτως ἐνίχησε τὸ νόσημα, ὡς αὐτὸν τὸν ἰατρὸν κλαίειν» τί ἔχω ποιΏσαι; Έλχη, σητπεδὼν, σχώληχες, µυρία xa- κά. Οὐ αἱ ἔθνος ἁμαρτω-]όν { Ὁ δὲ ἄλλος xa. Üpfivooe ὁλοχλήρους ἔγοαφεν, ὁ Ἱερεμίας * ὁ μὲν πενθεῖ, ὁ δὲ θρηνεῖ, ὁ δὲ παρακαλεί: ὁ θξεὺς ἄνωθεν' ᾿Εγκαταλέ- oux τὸν οἶκόν µου. Ποία ἑἐλπὶς λοιπὺν, ὅταν ὁ 8:5; λέγῃη, Ογχαταλέλοιπα τὰ σύμπαντα, àgnxa τὴν χλη- ρνομίαν µου, ἔδωχα τὴν ἠγαπημένην qoyh µου εἰς χεῖρα, ἐγθρῶὼν uoo ; Ὁ Ἠλίας κάτωθεν * Κύριε, τὰ θυ- σιαστἠμιώσου κατέσκαύαν, καὶ τοὺς zpogiltac cov ἀτέκτεικαν. xáyà ὑπε 1ἐίφθην µονγώτατος, xal ζητοῦ- σι τὴν ψυχή» µου. Ei δὲ ἐν τῇ Ἰουδαίχ ταῦτα. ὅπου νόµλς, ὅπου ναὺς, ὅπου χιδωτὸς, ὅπου θυσία Ἰουδαϊ- xij * τί ἦν ὅπου 6:δωλα, ὅπου χνίσσα xai χαπνὸς, πχρά- v0:0, τελεταὶ, ἀσέβειαι ' ὅπου τὰ πάθη ἐθεοποιεῖτο, ὅπου xov) φωνῖ ἐμιμοῦντο, οἵτινες ἐπὶ τοῦ [229] Διο- νύσου ὠρχιάτνοντο δέρµα αἰγῶν χαὶ χυνῶν φωνῆν, ἵνα πάντοθεν την εὐγένειαν ἀπολέσωσι; Κύνας, χοίρους ποίησεν ὁ ὁιάθολος, ἔχε.ς ἐποίησεν, ὄρεις εἱργάσατο, ἀσπίδας χατξεσκξύασς λευκούς. Ὅ νόμος ἀτονεῖ, οἱ πρ- υῆτα: «ατηγοροῦσι, Τί οὖν, Uis; εἰσξλθὼν καὶ εὖ- Qi» τὸν οἰχουμένην οὕτω χακουμένην, ἔμελλε τὸν οὐ- p xis καλλωπίκειν, καὶ ἀφιέναι τὸν νοσηρόν: "AX οὐκ εποίησε τοῦτο, ἀλλ᾽ ἕδραμεν ἐπὶ τὸν νοσουντα, δι ὃν xat οὐρανὸς, δ. ὃν καὶ γῆ xaX θάλαττα xat ἀ]ρ xal τὰ ἄλλα πχντ1. Διὰ τοῦτο οὐδὲ οὐρανοῦ σημα ἀνέλαθεν * οὗ γὰρ οὐρανὸν ἕἔμελλε θεραπεύειν, ἀλλ ἄνθρωπον. Átà τοῦτο ποὺ νησοῦντος τὸ αυγγενὲς ἀνεκτήτατο, xai ἔρχετα: ὡς αὐτὸς ἐχεῖνος ὁ νοσῶν, οὐ νοσῶὼν a216; * Αμαρτίαν γὰρ οὖκ ἑτυίησεν, οὐδὰ δό.ἰο. εὑρέύη év τῷ στόματιαὑ- τοῦ ἀλληλ]Σξ GU (vis ἔχων τὴς ἐχείνου φύσεως σχεὺος. Οὐκ A0: γυμνῇ τῇ θεότητι, ἵνα μὴ φύγῃ ὁ νοσῶν, ἵνα μὴ; σοὔήσηῃ τὴν θήραν΄ ἀλλ' ὥσπερ ἰατρ;ς πολλάκις εὐγενῆς ὧν xat ἐπιφανῆ», προγόνων ἔχων περιφάνειαν, xai σηρικὰ περιθςδλημένος ἱμάτια, επειδὰν εἰσέλύτ πρὸς πτωχὸν νοσοῦντα O:ópsvov χειρουργηθῆναι, 1 ἄλλο τι, ἀποδήξτιι τὰ ἱμάτια χαὶ ἀφίησιτὴν πὲρ.ρά- νειαν χαὶ λαμδάνει λέντιον, xal διαζώννυσιν ἑαυτὸν, µέλλων καΐειν, µέλλων τέμνειν, χαὶ οὗ ζητεῖ τὴν ἑαντοῦ flaw, ἀλλὰ τὴν κηδεµονίαν τοῦ κάμνοντος' οὕτω κά) ὁ Δεσπότης τῶν ἀγγέλων ἐποίησεύ, ου fj 6651. ἀνερμή- νευτος» χα:έδη ὡς ἄνθρωπος, δ.έζωσεν ἑαυτὸν λέν- τιο», Ol) ἑαυτὸν, την φύσιν τν ἡμ-:τέραν. ἐγένετο πτωχὸς ὁ πλούσιος, οὖχ ἁπολέσας τὸν πλοῦ- τον, ἀλλὰ χρύφας τὸν πλοῦτον' Γιώσκετε γὰρ, qnoi, τὴν χάριν τοῦ Κυρίου. ὅτι δι ἡμᾶς ἐπ- τώχευσε xJAovcioc ὢν. Ίνα ἡμεῖς τῇ ἐκείνου πτω- elg π.ουτήσωμεν. ΒΕΐδες πτωχείαν πλούτου μητέρα: εἶδες πενἰαν περιουσίας ὑπόθεσιν ; ὁ πλούσιος ἐγένετο πτωχὸς. (va. ἐγὼ ὁ πτωχὸς γενῶ πλούσιος. Ὡς ἰἱατρὸς περιεζώσατο Ἀέντιον. Iloo. χατέδη; Λέντιον περιεζώ- σατο’ οὖχ ἤρχησεν αὐτῷ τῆς φύσεως ἡ περιθολὴ, ἀλλά xai σχΏμα δούλου ἀνέλαδεν, o) φύσιν δούλου µόνον. *Hà0s τοίνυν, νοσοῦσαν nope τὴν φύσιν thv ἡμετέραν, ἐγένετο τοῦτο ὅπερ εἰμὶ ἐγὼ, ἁμαρτίας µέντο. χωρίς; ᾖλθεν εἰς τὴν καλύδην εἰς fjv χατεχείµην; εἶδε σχώ- ληχας, εἶδε σηπεδύνας, εἶδε δυσωδίἰαν πολλὴν, τὸν νό- pov οὗ βοηθούντα, τοὺς προφήτας xatnyopouvtag, τὴν ἁμαρτίαν ἐπιχειμένην, τὴν ἐπιθυμίαν τού χάµνοντος ἄταχτον, οὐχ ἐγχρατεύεσθαι βονλόμενον, οὐδὲ ἀνεχό- µενον τῶν ἰατρῶν. OU φονεύσεις, οὗτος ἐφόνευσεν. Ob µμοιχεύσεις. Ἕκαστος πρὸς τὴν γυναῖικα τοῦ π.1ησίο» ἐχρεμότιζεν ' OD ψδις. Ἆρά xal γεῦδος xal μοιχεία καὶ κ.οπὴ χκέχνυται ἐπὶ τῆς γῆς. "Αλλα ἔλεχεν ὁ ἰατρὸς, xax ἄλλα ἑπρίει ὁ νοσηρός. Τί γένηται, ὁ ἰατρὸς ἑἐπέταττεν, ὁ νοστρὺς οὐχ ὑπήχουσε ' τὺ νό- σημα ηὐξάνετο, ὁ ἀνδραποδιστῆς διάδολος παρέμενε χαθάπερ δοῦλος ὁραπέτης. TU θέλεις; φυχροποσίαν δί- δωμι * τί θέλεις; χρέα δίδωµι, τὰ διαφθείροντά σου τὸν στόµαχον δίδωµι, τὰ ἑναντία τῷ ἱατρῷ. Ὁ ἱἰατρὸς Em- έταττε, xaX ἐξήρχετο * 6 δραπέτης εἰσήρχετο χρύφα xat πάντα παρεῖχε. llopvciav 350] θέλεις; φεῦδος θέλεις; Ἐχεῖνος ἔλεγε ' ταῦτα βούλοµαι, οὐχ &xclva ἃ λέγει ὁ ἰατρός * ταῦτα βούλομαι ἃ σὺ Mets. Τὰ σώματα ἅθλια ἀπώλλυτο. Θθεὸς χατηγορεῖ, προφήται κατηγοροῦσιν, ἐχεῖνος ὁ δήµιος παρέμενε, xal fj ἐπιθυμία του χάµνον- τος πρὸς τὸν βλάπτοντα, οὐ πρὸς τὸν ὠφελοῦντα. ᾽Απώλ- ντο τὸ Ὑένος, διέφθαρτο πάντα. "ΗἨλθεν ὁ ἰατρὸς ὁ εὔ- πορο; iv ἀπόροις, ὁδὸὺν εὑρὼν ῥᾳδίαν xaX εὔχολον xat σωτήριον. Ἐὰν εἴπω, qn3i, Τὸ xai τὸ ποιῄσατε, οὗ ποιοῦσι. Πῶς ; τὰ τοῦ νόµου οὐκ ἑδέξαντο, xal τὰ τῆς χάρις ἔχουσι δέξασθαι; τὰ χάτω οὐκ ἐδέξαντο χαὶ τὰ v) ἔχουσι δέξασθαι; "Exo εἴπω νηστείαν, ἐὰν εἴπω σάχγχον περιθολὴῆν, ἐὰν εἴπω ἀχτημοσύνην, ἐὰν εἴπω παρθενείαν'»γάμον οὐχ οἴδασι σεμνὸν, xal περὶ παρθε- νείας ἔχω εἰπεῖν; τὰ ἀλλότρια ἁρπάζουσι, χα) περὶ ἀχτημοσύνης αὐτοῖς ἔχω εἰπεῖν; πορνξύουσι, µοι- χεύουσι, xal σάχχου περιθολὴν ἔχω εἰπεῖν; Τί οὖν, γίνομαι ἄνθρωπος τέως ἐν τῇ σαρχὶ τῇ ἐμῇ, καὶ τῷ ἀπεῤῥιμμένῳ διαλέγοµαι * χαταργῶτὴν ἁμαρτίαν τέως, ἀπὺ τοῦ Ὑένους δείκνυµι ὑγιαίνοντα ἄνθρωπον * δεί- xvupt ttv αὐτῶν φύσιν, χαὶ οὗ τὸ αὐτὸ πτῶμα ' δεί-. χνυµμι ἄν βωπον ἁμαρτίαν οὗ ποιήσαντα, οὐδὲ δό.λον’ ἓν τῷ στόµατι αὐτοῦ, ἵνα καὶ οὗτοι θεαταὶ ὄντες ἔχω- σιν ἑλπίδα σωτηρίας, καὶ οἱ ἐπιθηυλεύοντες ἀποφύ- γωσι, χαὶ ἴδωσιν ἄνθρωπον μὴ ἔχοντα ἁμαρτίαν. Αἱσ- χύνου, δ.ἀδολε. Τοῦτο σάρξ ἐστι, τοῦτο σῶμά ἐστιν, ὃ ἔχει ὁ Δεσπότης µου. Διὰ τοῦτο περιἠρχετο ἀεὶ λέγων, εἰ Υἱὸς jj τοῦ Θεοῦ οὗτος ὁ ἄνθρωπος, πῶς οὐχ ἆμαρ- τάνει: πάντες οἱ ἄλλοι ὑπὸ ἁμαρτίαν εἰσίν. Οὐ γὰρ ἐστι φύσεως ἁμαρτία, ἀλλὰ προαιρέσεως. Ἰδοὺ δίδωµι ἄνθρωπον ὑγιαίνοντα, σχεῦος ἐχνεχαθαρμένον χαὶ ἀκη- λίδωτον. Καὶ στὰς &v µέσῳ δήµου ἔλεγε' Τίς ἐξ ὑμων ἐλέγχει µε περὶ ἁμαρτίας; χαὶ οὐδεὶς ηὗρεν εἰπεῖν τι. TÉ οὖν νῦν; εἰσέρχεται πρὸς τοὺς νοσοῦντας τέως, λόχοις αὐτοὺς παρακαλὼν, ὥσπερ ἱατρὸς διὰ τῶν φαρ- µάκων "οὐδὲν ἔχεις πονηρὸν, ἐὰν σωφρονῇς ᾽ χαλεπὸν τὸ νόσηµα, ἀλλά δύναται λυθῆναι. Παραχαλεῖ αὑτοῦςν Δεῦτε πρός µε πάντες οἱ κοπιώντες xal πεφρορτι- σµένοι, κἀγὼ ἀναπαύσω ὑμᾶς ' πεφορτισµένοι σαν οἱ vosrpo!* φορτία Ὑάρ ἔστι νόσος, ἀταξία, πορνεία χλοπὴ, Ψεῦδος, φευδηυμαρτυρία * οὗ τὰς οὕτω φορτίον βαρὺ, ὡς συνειδὸς πονηρὀν. ᾽Αλλ ἐπειδὴ ὁ vostov. φο- δεῖται τὸν ἰατρὸν, µάλιατα ὅταν χαλεπὸν f) τὸ νόσηµα, ἡ που σιδήριον ὀξύνῃ, µή που rop χαΐη, xai πολ- λοὶ τῶν νωσούντων εἴλαντο ἑἐναποθανεῖν τοῖς νοσήμα- σιν, 7j ὑπομεῖναι τὴν ὀδύνην τὴν ἀπὸ της ἰατρείχς. xa! κχαρπώσασθαι τὴν ὑγείαν τὴν ἀπὸ τῆς ὀδύνης, ἵνα μηδεὶς φηθηθῇ τοῦτο ὅτι οὗτος ᾖλθς, φησίν’ Απαιτεῖ ἡμᾶς εὐθύνας τὼν ἁμαρτημάτω» ἀπαιτεῖ ἡμᾶς vuv πλημμεληµάτων ' χολάσαι ἡμᾶ; ἔχει, χαὶ τότε ἡμᾶς διαρθοῦται ἵνα μηδεὶς τοῦτο ἐννοήσας qur" Δευτε, 9*3, πρός µε. Οὐκ nAOor ἵνα xpirc cov χεσµο” ΣΙ SPURIA QUAEDAM. tende. diligenter. Non factum est ccelum novum, nec sol novu:, nee terrs, Quid enim milii emolumenti, si caelum factu. fuisset novum, ego vero in peccatis permausurus essem? quid me juvat aut ledit coetum idem maneus, cum ego non idem permaneam ? Coelum e-t domus, ego vero sum morbidus. Si ergo videris medicum ingredientem in domum, ct nullam quidem infirmi curam habentem, sed parietes dealbantem, laennar auro ornantem, annou diceres : 0. liomo, cura »grotum? Cur domum ornas ? Christus quoque in hunc. mundum venit, in quo cegram reperit natu- zam meam. Rursus attende dicto meo. [ntrat medicus in magnam domum, invenit hominem zgrotum febri- citantem, uleera habentem : an relinquit :egrotum, an surgit, dealbat parietes, inanrat lacunar, ornat pavi- mentum ? Nequaquam : nihil curat domum, totamque imilustriain ad :egrotum convertit. Si sanus sit pater- familias, c:etera. sequantur. Ita quoque. Christus in hune mundum venit, carnem assumpsit, ubique vero semper adest : ingressum autem ejus aeconomiani vocat Scriptura. Ingressus est. in. hunc magnum mundum, quein ipse adornaverat : mgrotantem invenit natu- ram humanam : :grotam non in lecto jacentem, sed in nequitia prostratam, communem harmoniam pes- sumdatam, aras accensas, nidorem sacrificiorum aera fiedantem, liberos a. parentibus mactatos, naturam conculeatam, leges naturx coneussas, commiseratio- nem contemptam : Immolaverunt filios suos εί filias snas deemoniis (Psal. CV, 57) : homines impune de- bacchantes ; hunc quidem cinzedum, hunc vero moe- chum, hune homicidam, terram totam pereuntem, hominibus in nequiti: lecto jacentibus, diabolum adstante, caminum accendentem, ulcera impleu- tem, medicos deficientes ; prophetas, iuquam, accu- sanles, non corrigentes ; medicos assidentes, phar- niaca pr.eparantes, nec adjuvantes , sed. omnium accuswores. Non est justus. quisquam, mon es! requi- rens Deum ( Psul.. ΧΙΙ, 2, coll. Ezech. XXXIV, 6). li ecciue medicus ? Quaenam igitur spesest, cum me- dicus :xgrum accusa! ? Quidam vero dicebat : Equi amatores. facti sunt (Jer., V, 8) : unusquisque ad uxo- rem proximi sui hinniebat ( Jer. 1, 2, in Greec.). Alter sedit in deserto sicut cornix; alter : Ve mihi, quia periit sanctus de terra, et rectus in hominibus won est. (Mich. VM, 2) ! alter : Maledictum et mendacium et furum et. adulterium. inundaverunt in. terra : vir fratrem suum ad. mortem venatur ( Osee V , 2). Alter: Ve genti peccatrici (sai. 1, 4)! Egreditur. medicus hverymans : quam spem habet segrotus, cum medicuin conspici it Licrymantem ? qualem. habes spem, cum illum videas desperautem? quid boni de :egroto spe- rare potes ? Quanquam medici sepe, etianisi sciant extremam horam, ne tunen propinquos dolore alfi- ciant, mentis affectum philosophia vincunt, lilarem- qiue vultum. eum suspicione sua prie se ferunt, ne agrotorum sensum deprimant. Cum enim. :»egrotus medicum videt vultum mutantem, quid boni sperare potest? [ιο autem. adeo. praevaluit morbus, ut ipse medieus plorans diceret : Quid facere possum? ulce- ra, putredo, vermes, infinita mala.: Ve genti pecca- trici ! Alius vero, Jeremias scilicet, integras lainenta- tiones. rescripsit ; alius luget, alius lamentatur, alius autem hortaturz Deus superne , Fieliqui, inquit,domum meam (Jer. XIl, 7). Qu:e deinceps spes est, quando Deus dicit, Reliqui omnia, dimisi hiereditatem meam, dedi dilectzimn animam meam in manu inimicorum meo- rum ? Elias vero inferne (clama!) : Domine, altaria tua destruzerunt, prophetas tuos occiderunt, et ego derelictus sum solus, et querunt animam mean (ME Reg. XIX, 1€. Si vero in Jud.ea h:ec facta sunt, ubi lex, ubi templum, ubi arca, ubi saerificium judaicum ; quid videre erat ubi nidor et fumus, iniqua ministeria, impietates ; ubi vitia pro diis habebantur, ubi cantin vocem. imita- bantur, qui Dacchi festa. celebrabant, pellen capra- sum et canum voces, ut nobilitatem prorsus amnitte- reut? Canes, porcos, deos fecit diabolus, viperas fecit et serpentes, aspides albas constituit. Lex imbecilla de est , prophet» incusant. Quid itaque, o miser? Chr;- stis intrans, et hunc mundum comperiens adeo male habitum , ornaturus erat caeium , οἱ :egrum missma facturus ? At lioc. non fecit; sed ad grum accurrit , propter quem et ccelum, propter quem. et terra et mar , et aer et reliqua omnia. ldeirco neque caehun Sapaturus erat, sed hominem. l'rojterea id quod :vgro cognatum erat assumpsit, et venit tanquam si. ipse mger ille fuisset, licet non προς esset : nam Peccatum non fecit, nec inventus est dolus in ore ejus (V Petr. Hl, 2; Isai. LIT, 9) : sed venit. vas hahens nature illius agri cognatum, Non venit cum nuda divinitate, ne fa- geret :grotus, ne abigeret pr:edam : verum sicut me- dicus s:epe genere nobilis et conspicuus, claris pro- genitoribus ortus, οἱ sericis amictus vestibus , cum pauperem adit zgrotantem, qui vel operatione, vel alio remedio opus habet , vestes exuit et claritatem deponiL, et linteo accepto se cireumeingH , ustioue vel sectione usurus, nec dignitati suz, sed morbo la- borantis curationi cousulit : ità quoque fecit Dominus angelorum , cujus gloria πο] : deseendit ut homo; linteo, natiira nempe nostra, se cireumeinxit : qui dives erat, factus est pauper, uon amissis divitiis, sed occultatis : Scitis enim, ait, gratiam Domini, quo- niam propter nos egenus [actus est, cum esset dives , «ul illius inopia nos divites essemus (1 Cor. VIL, 9). Vi- disti paupertatem divitiarum matrem ? vidisti indigeu- tam abundante occasionem? dives factus est pau- per, ut οσο pauper dives fiai. Ut medicus linteo se cireumcinxit. Quousque descendit? Nou. saris fuit illi naturam nostram induere, sed. et servi formam as- sumpsit, nec servi naturam tantuin. Venit igitur, repe- rit naturam nostram amwgrotantem , factus est idipsum quod ego sum , peccato excepto; venil in tugurium , ubi ego decumbebam : vidit vermes, vidit putredines, vidit foetorem multum , legem non opitulantem, pro- phetas accusantes , peccatum incumbens , dgroti cu- pidinem inordinatam, contineri nolentem , nec metli- cos admittentem : Non occides, ille occidit : Non maechaberis ; Unusquisque ad uxorem prezxuni sui hin- niebat (Jer. V, 8) : Non (furtum facies; Maledictum et mendacium, et adulterium, αἱ furtum, inundaverunt (sc. 1V,2) interram. Alia dicebat medicus, alia facie- bat zgrotus. Quid (faciendum? medicus praecepit, ager non obtemperavit : morbus auctus est, mango ille diabolus permausit sicut servus fugitivus, Quid vis? potum. frigidum administro : quid vis? carnes do : qua corrumpant stomachum tuum trado, contraria iis qu: medicus offert. Medicus prxcepta dedit, et abiit ; fugitivus clam ingressus est, et omnia dedit. Vis fornicationem? vis mendacium? Respondit | ille : Hec volo, non ea qux dicit medicus : hee volo, qua: ti. narras. Misera cerpora perierunt, Deus accusat, prophet; increpaut, ille carnifex mansit, et aegri de- siderium ad nocentem, non ad opitalantem, vertitur. Periit totum genus, omuia corrupta erant. Venit me- dicus in rebus diflieilibus expeditas , viam inveniens facilem, apertam et salutarem. Si dicam, inquit, Huc vel lioc facite , non faciunt. Qua de causa ? Quie legis Sunt non aeceperunt, et qu;e gratie Sunt accipere possunt ?* inferiora non acceperunt, et superna aeci- pere possunt ? Si pr:ecipiam jejunium , si:sacei gesta- men, si paupertatem ; si przecipiam- virginitatem, ho- norabile connubium nesciunt, et. de virginitate loqui possum ? aliena rapiunt, et de paupertate loquar iis? fornicantur, meechantur, et sacci gestamen. dicam? Quid igitur? homo fiam, quantum ad carnem meam , οἱ abjectum istum alloquar : peccatum purgabo, et a genere bominem sanum esse demonstrabo ; ostendam naturam eamdem et uon eumdem lapsum ; hominem Qui peccatum non fecit , nec est dolus in ore ejus ; wt illi qui spectatores suut syem habeant salutis, et qui insidiautur aufugiant , et hominem videant peccatum non habentem. Érubesce, diabole : hoc caro est, hoc corpus est, quod Dominus meus habet. ldeo cir- cumibat semper dicens : Si Filius Dei est hic homo. quomodo non peccat? omnes. alii sub peccato sunt, ον SPURIA QUAEDAM. 24 Neque euim peccatum est naturze , sed cleetionis. En hiwinem exhibeo santi, vas purgatum, et sine [nbe. Et «tans ín. medio populi dicebat : Quis ex vobis «ar- guet. me de peccate? εἰ nemo quidquam. quod dicere posset. invenit. Quid ergo. nunc? intrat ad argrotos , hortans illos verbis , ut medicus pharmacis :. Nihil habes mali, si sapias : gravis est morbus , sed sanari potest. Hortatur illos : Venite ad me omues, qui labo- ratis et onerati estis , et ego reficiam vos (Math. XI, 93). Onerati erant zgroli : onera enim sunt morbus , inordinati mores, scortatio, furtum, mendacium, fal- sum testimonium : nullum quippe onus tam grave est, quam mala conscientia. Sed quia mger medicum timet, inaxime cum morbus est gravis, ne ferrum aeuat, ne ignem aceendat ; el zegri multi in morbis iori imaluerunt, quam medicamentorum vini per- peti, et sanitatem a dolore percipere : ne quis, quo- niam ille venit, hoc metuat et dicat : Poscit a nobis peccatorum rationem , exigit a nobis delictorum poe- pam , punire nos vult, et tunc nos emendat : ne quis hoec secum reputans aufugiat , Venite, inquit, ad me. Non veni ut judicem mundum , sed ut salvificem mun- dum (Joan. XIL, 47). Nihil grave est : non habeo fer- rum, non habeo ignem comburentem , non uro, noun secn : sine dolore est medicina, sine labore curatio. Si non creditis, videte meretricem, videte latronem, videte ΠΡΟ», publicanum , Chapanagam : indicium vobis dedi ab exordiis. Num ussi? nuin secui? nonne meretrix flevit solum, et facta est virginibus conti- nentior ? nonne magi adorarunt, et facti sunt evange- listze ? nonne Chananza venit , et filie sanitatem ac- cepit? Non veni ut judicem mundum, scd ut salvificem mundum. Venite ad me omnes qui laboratis et onerati estis. lLec verba effero : Dominus sum, non indigeo, non sum servus legi subditus : accusat te lex, sed accusationem solvo, ipsum accusatorem compesco. Quomodo? Ipsum enim gratia compescuit : prophete accusam, sed majorem przbeo libertatem. Veniens igitur et reperiens naturam male se habentem, et hos . quidem in scortatione, alios in adulterio, nidorei et [unum acra polluentem, c:eteraque omnia ; quid facit? Videus genus nostrum febre laborans, lavat primum, dicens, Lava, et liber esto a morbo : lavat regenera- tionis lavacro, et ungit : Et unguenti chrisinate ungo te et lavo, et transmuto te. Tantane est. lavacri vis? Tanta. Descende deursum. Descendit deorsum , et vetus homo non manet, Non opus est ferro, non sectione οἱ dolore : cum voluptate est utilitas, non laboriosa est medela. Et quid faciemus υἱ s.lvi si- mus? inlinita mala patravimus, conscientiam habe- mus inalam ,. perimus. Dicit ut. baptizemur et salu- 1211 consequamur. Etenim apprehensos ungit , lavat, deinde nutrit solido alimento. Postquam enim zegrotus innoxius factus est, nutrit eum et corpore suo nutrit, el sanguinem suum in potum dat; suum , inquam, ipsius , qui est sine peccato. Cum enim tu per lava- crum factus. sis sine peccato, quando tale corpus ac- cipis, te ungit, lavat , nutrit. ος est nova creatura, Cum intrat cinzdus, et fit justus, nonue est nova creatura ? cum intrat rapax, οἱ a peccatis liberatur, nonne est nova creatura ? Vidisti in gratia creatu- ran? vide etium in vibe instituto creaturam. Quot meretrices deseruerunt theatra, vestes sericas missas fecerunt, cinere se insperserunt, saccos induerun! , et nunc in Christo vitam instituunt? annon est nova creatura ? Cum ergo videris meretricem non amplius meretricem, sed virgine continentiorem , dic, Creatus est ipsi animus , mutatum est cor ejus, conversa est anima ejus a more pristino; non ultra in theatro comparet , non alios trahit. in laqueum, sed et ipsa servatur ; non amplius aliis offensioni est, sed saluti : vident enim cin:edi, et (lunt casti. Viden' novam crea- turam? Cum videris rapacem , Gri:cum, aras lin- gentem, contra Christianos insanientem , innumeros orphanos spoliantem , innumeras nudautem viduas , Christianum factum, sua pauperibus largientem, et ad pervigilia venientein ; dic, Creatus est ille. Ita- que, Si qua in Christo, nova creatura. Vide ubique terrarum. novam creaturam. Cum videris monachos montium juga occupantes ,. cfucifizos , conculcantes natur: necessitates, immunitate a passionibus ange- los itnitautes : itaque, Si qua in Christo, nova crea- tura. Abi in Persidem, si non corpore, saltem mente ; matres in uxores ducebant, nunc autem virginitatem colunt : itaque, Si qua in Cliristo, nova creatura. Crea turam couspice usque ad reges, qui diademate or- nantur. Anteliac. reges omnia. impietate replebant ; j«m vero reges in ecclesiam se conferunt : tunc reges omnibus erant terribiles; nunc autem Ecclesia ipsis terribilis est. Quis ausit regi dicere, Depone diadeina tuum? Ecclesia vero id dicit, et ille obtemperat, νο- nitque nudo capite , nemine jubente , sed hortante ratione : nudo capite nec ornato : diadema projicit, et crucem accipit. Intrant ad meusorm siniliter pauper el rex; non aliter pauper et. aliter rex : neque rex dici! , Mihi amplius dato, pauperi vero. parcius; sed cum eadem humilitate, cum eadeni pietate, ut pauper sic el ego : itaque, Si qua in Christo , nova creatura, Pro his autem omnibus Deo gratias agamus, quonim illi gloria in secula. Amen. IX. EJUSDEM IN ILLUD : HI€ EST FILIUS MEUS DILECTUS, IN QUO MIHI COMPLACUI (Matth, XVII, 5). llie prolis amans pater ob suum erga nos affectum sermonis argumentum misit mihi, et laudein qua, me curante, vos illum celebrastis , hac priesenti remune- ravit institutione , liberorum suorum lucrum suum esse putans. Ego vero ketus adhortationem accepi , ac cum fiducia rursus vos alloquor, pristinorum - que verborum seriem libentissime persequi curabo. Üstendi enim vobis, in prx:cedenti dominica, Christum cum servis suis ad baptismum venientem : deinde Baptistam qui accedente Dominum agnovit, baptisma administrare renuentem, ac demum, propter Salvato. ris mandatum, mysterium &economis complentem : seripto postea reprz:esentavi Deum εἰ Patrem Domini nostri Jesu Christi de ccelo clamantem : lic est Filius meus dilectus, in quo mihi complacui. Et ad hoc usque testimonium progressus, descendi e suggestu, *eu- pore cursum orationis interpellante. Hodie igitur re- $uinere volo qux» tunc omittere eoactus fui. propter temporis angustiam , ei adjungere sermonis solutio- wem, ut per eam ascendatis ad auctorem ejus, nempe Filium, Hic est Filius mcus dilectus, in quo mihi co- placui. Hic est, qui meeum misit super se Spiritum sanctum, iterumque quem receperat Spiritum misit : hic est, qui ante omnia secula ex me genitus est, non creatus ; Deus genitus ex.me solo unigenitus, ut solus ego novi, et ut ille scit solus : hic est perfectio- nis me: character οἱ deitatis me:e. character : hic est qui substantie. me:e clare fert imaginem. Filius est meus ex mea essentia incorporee , incorruptibili- ter, sine ulla temporis ratione elucens, non ex altera substantia se prodens. Filius est meus. natura , nou gratia, cozternus, non junior vel secundus : Filius Θες ineus coessentialis mihi, ut lumen ex lumine, ut vita ex vita, υἱ veritas ex veritate , ut. potentia ex potentia, ut Deus ex Deo. Ego genui, ille geni- tus est : inter me vero οἱ illum nihil est medium : ego genui ut me decet gignere natura Deum : ille génitus. est. sicut decet. illum gigni, qui Deus Verbum est. Humanum generationis nomen, sed mystica est tempore superior generatio. Tempus -Mon novit generalionis mex mysterium : hoc ne- sciunt (postea. enim facti sunt) cherubiro οἱ sera- | 35 SPURIA QUAEPAM. dA ἵνα σώσω τὸν χόσµον. Οὐδὲν βαρύ. οὐκ ἔχω σιδήριον, οὐχ ἔχω Top χαῖον, οὗ χαίω, οὐ τέµνω ἀνώ» δυνος Jj ἰατρεία, χωρὶς πόνου ἡ θεραπεία. El οὗ πιστεύε- τε, βλέπετς την πόρνην. βλέπετε τὸν ληστὴν., βλέπετε τους Μάχους, τὸν τελώνην, τὴν Χαναναίαν * [251] ὑπό- δειγµα ὑμῖν ἔδωχα ix προοιµίων μὴ Exauca; μὴ ἔτεμον; οὐχ ἑδάχρυσε µόνον ἡ πόρνη, xai παρθένων ἐγένετο σεµνοτέρα;: οὐ προσεχύνησαν οἱ Μάγοι, xal εὐαγγελισταὶ ἐγένοντο; οὐκ ἦλθεν d) Χαναναία, xat τὴν ἰατρείαν ἔλαθε τοῦ θυγατρίου; Obx ἠὸϊθον, ἵνα κρίνω τὸν κόσμον, dAA ἵνα σώσω. Δεῦτε πάντες οἱ xo- ἄιῶντες xal πεφορεισμένοι. Ίαῦτα λέγω τὰ ῥήματα Δεσπότης εἰμὶ, οὗ χρείαν Ego, οὐκ εἰμὶ δοῦλος ὑποχεί- µενος vóptp* χατηγορεῖ σου ὁ νόμος, ἀλλὰ λύω thv χατηγορίαν᾽ αὐτὸν τὸν χατήγορον παύω. Πῶς: Ἔπαυσε χὰρ αὐτὸν ἡ χδρις χατη (οροῦσιν οἱ προφῆται, ἀλλὰ µείσονα δίδωµι τὴν ἐλευθερίαν. ἘἙλθὼν τοίνυν xai εὑρὼν thv φύσιν χαχῶς ἔχουσαν, καὶ τοὺς μὲν ἐν πορνεία, τοὺς δὲ ἐν µοιχείχ, χνίσσαν xai καπνὸν τὸν ἀέρα µολύνοντα, τὰ ἄλλα πάντα, τί ποιεῖ, Ορῶν πυρέτ- τν τὸ γένος τὸ ἡμέτερον, λούει' πρῶτον λέχει, Λοῦσαι, χαὶ ἀπαλλάσσου τοῦ νοσήµατος) λούει λουτρῷ παλιγγε- υεσίας xal ἀλείφει χαὶ τῷ χρίσµατι τοῦ μύρου ἀλεί- qu σε, xat λούω xal µεταδάλλω σε. Καὶ τοσαύτη ἡ ἰσχὺς τον àoutpoU; Τοσαύτη. Κατάθηθι χάτω. Καταθαίνει χάτω, xal οὗ μένει ὁ παλαιὸς ἄνθρωπος. Mh σιδήρου pia; μὴ τομῆς καὶ ὀδύνης: ἓν ἡδονῃ ἡ ὠρέλεια" μὴ ἐκίπονος ἡ ἰατρεία; Καὶ τί ποιῆσομεν ἵνα σωθῶμεν; popia εἰργατάμεθα κακὰ, πονηρὸν ἔχομεν συνειδὺς, &x- ἀμόμεθα. ΑΛέγει βαπτίςασθσι xal σώζεσθαι' xal γὰρ λαδὼν χρίει, λούει, εἶτα τρέφει στερεὰν τροφήν. Ἐπειδὴ 11ρ ἀθὼος ὁ νοσηρὸς ἐγένετο, τρἐφει αὐτὸν xal τρέφει 9 σῶμα τὸ ἑαυτοῦ, xal ποτίζει τὸ αἷμα τὸ ἑαυτοῦ" Ἐμοῦ, qnot, τοῦ ἀναμαρτήτου. Ἐπειδὴ γὰρ ἐγένου σὺ ἀναμάρτητος ἀπὸ τοῦ λουτροῦ , λαθὼν σῶμα τοιοῦτον; pitt, λούει, τρέφει. Τουτό ἐστι xai) χτίσις. "Όταν εισέλθῃ πύρνος, xa γίνεται δίχαιος, οὐκ ἔστι xai κτί- δις, ὅταν εἰσέλθῃ ἅρπαξ, χα) ἁπαλλαγῇῃ τῶν ἁμαρτημά- των, οὐχ ἔστι xatvi χτίσις; Εἶδες ἐν τῇ χάριτι τὴν χτί- σ.»; βλέπε xal ἓν τῇ πολιτείᾳ «tv xv[atv. Πόσαι πόρναι κατέλειπον τὰ θέατρα, ἀφΏχαν οηριχὰ ἱμάτια, xatenxág- σαντο σποδ)ν, περιεθάλλοντο σάχχους, xal νῦν πολιτεύον- ται ἓν Χριστῷ; οὐκ ἔστι χαινὴ χτίσις; Ὅταν οὖν ἵδῃς τὴν πόρνην µηχέτι πόρνην, ἁλλά παρθένου σεµνοτέραν, |. εἰπέ' Ἐκχτίσθη αὐτῆς fj γνώµτ, µετεθλ/θη αὐτῆς ἠχαρδία, μετέστη fj διάνλια ἀπὸ του τρόπου * o5x ἔτι αὐτὴ εἰς τὸ έχτρον, οὐχέτι ἄλλους βροχίζει, ἁλλά χαὶ αὐτὴ σώ- ζεται ΄ οὐχέτι ἄλλοις Υίνεται σχάνδαλος, ἀλλὰ σωτηρία” βλέπουσι γὰρ ol πόρνοι, xa σώφρονες ylvovzat. "Ορᾶς καινὴν τὴν χτίσιν; Όταν ἴδῃς τὸν ἅρπαχα, τὸν Ἕλληνα, τὸν βωμοὺς λείχοντα, τὸν µαινόµενον χατὰ Χριστιανῶν., υρίους ἀποδύοντα ὀρφανοὺς, μυβίας γυμνοῦντα yfpaz, ριστιανὸν γενόµενον , χαὶ τὰ ἑαντου διδόντα πένησι, xai εἰς παννυχίδας παραγ.όμενον, εἰπὲ, Ἐκτίαθη ὁ αὐτός' ὥστε, El τις ἑν' Χριστῷ, xav) χείσις. "Opa πανταχοῦ τῆς οἰκουμένης χαινὴν τὴν χτίσιν. Όταν ἴδῃς μοναχοὺς ὄρη χατειληφότας, ἑσταυρωμένους, τὰς ἀνάγ- χας τῆς φύσεως χαταπατοῦντας, ἀγγέλους µιµουμένους τῇ ἀπαθείᾳ’ [252] ὥστε, Εἴ τις ἐν Χριστῷ. καινἡ xti- Cic. Ἄπελθε εἰς Περαίδα, εἰ pi xai τῷ σώματι, ἀλλὰ τῷ vol * μητέρας ἐγάμουν, νῦν δὲ παρθενίαν ἀσκοῦσιν. "(1oxe, El τις ἐν Χριστῷ, λαιγ κτίσις. Μέχρι βασι- λέων βλέπε τὴν χτίσιν τῶν τὰ διαδήµατα ἑχόντων. Πρὸ τούτου βασιλείς πάντα ἔπλησαν ἀσεβείας, νῦν δὲ βα- σιλεῖς εἰς ἐχχλησίαν ἁπαντῶσι' χαίτοι πᾶσι VE οἱ «βασιλεῖς' vov δὲ d Ἐκχλησία aütolg φοθερά. Τίς τολμᾷ εἰπεῖν βασιλεῖ, θές σου τὸ διάδηµα; ἡ δὲ Ἐκ- Χλησία αὑτῷ λέγει, xal ὑπαχούει, xat ἔρχεται γυμνῇ τῇ χεφαλῇ οὐδενὺς λέγοντος, ἀλλά τοῦ λογισμοῦ παρ: αινοῦντος γυμνῃ τῇ χεφαλῆ χα) ἀχαλ]ωπίστῳ' ῥίπτει διάδηµα., xal λαμθάνει σταυρὀν. Εἰσέρχεται εἰς τὴν τράπεζαν ὁ πτωχὸς χαὶ ὁ βασιλεὺς Spots * οὐχ ἄλλως ὁ πτωχὸς, καὶ ἄλλως ὁ βασιλεύς οὐδὲ λέγει ὁ βασιλεὺς, Ἐμοὶ πλέον δὸς, xal τῷ πτωχῷ ἕλαττον, ἀλλὰ την αὐτὴν ταπεινοφροσύνην, τὴν αὐτὴν εὐλάδειαν ἔχων, ὡς ὁ πτωχὸς xaX ἐγώ' ὥστε, ET τις ἐν Χριστῷ. καινἡ κτί- Cic. Ἠ πὲρ δὲ τούτων ἁπάντων εὐχαριστῆσωμεν ^U θεῷ, ὅτι αὐτῷ ἡ δόξα εἰς τοὺς αἰῶνας. ᾽Αμην. Ξ’. ToU αὐτοῦ εἰς τὰν « Οὗτός ἐστιν ὁ Yióg µου ὁ ἀγαπητὺς, ἓν ᾧ ηὐδόκησα. » Ὁ μὲν φιλόστοργος οὗτος πατῆρ, διὰ τὴν περὶ ἡμᾶς στοργὴν, ἔπεμφέ pot τοῦ λόγου τὸ σύνθεµα, καὶ τὴν Ἱετενημένην δι ἐμὲ παρ ὑμῶν εἰς αὐτὸν εὐφημίαν ἠμείγατο τῇ παρούσῃ δημιουργίζν χέρδος οἰκεῖον ἡ οὗ - Rive Tuv ἑαυτοῦ τέχνων τὸ ὄφελος. Ἐγὼ δὲ χαίρων ἐδεξάμην τὴν προτροπὴν, xai θαῤῥῶν πάλιν ἐν ὑμῖν ἀφίτμι τὴν φωνῆν , καὶ πρόθυμός εἰμι τῶν προτέρων 2όγων ἀποδουναι την σύνταξιν τὴν 16 ἐμοῦ βουλόμενος. Ὑτέδειξα γὰρ ὑμῖν τῇ προτέρᾳ Κυριανῇ τὸν Χριστὺν μετὰ ttov δούλων αὐτοῦ προσεοχόµενον τῷ ῥᾳπτίσματ, . εἶτα τὸν Βαπτιστὴν ἐπιγνόντα τὸν προσελθόντα Δεσπύ- την xal παραιτούμενον δοῦναι τὸ βάπτισμα, ὕστερον ci^ διακονίαν τῖς οἰχηνομίας πληρώσοντα, διὰ τὸ τοῦ Σωτῆρος ἑἐπίταγμα ΄ ὑπέγραψα τὸν Ocbv χαὶ Πατέρα ww» Κυρίου ἡμῶν Ἰησοῦ Χριστοῦ οὑὐρινόθεν ἐπιδοῶντα * υὗτός ἐστι" ὁ Υἱός µου ὁ ἁγαπητὸς, ἐν ᾧ ηὐδόχησα' xii µέχρι τῆς μαρτυρίας ταύτης παραγενόµενο; xat- έδην ἁπὸ τοῦ ᾖΆματοςν τῆς ὥρας ἐγχογάσης τοῦ λόγου 9v Spo Ἰὐλομαι τοίνυν σήμερον ἀναλαθεῖν ἄπερ *5:€ διὰ τὴν στενοχωρίἰαν ἠναγχάσθην χαταλείπειν, xal ὑέω συνάφαι τοῦ λόγου τὴν λύσιν, ἵνα ταύτης κρατή- δαντες, ἀνέλθητε δι’ αὐτῆς πρὸς τὸν αὐτὴν γαλκεύσαντα γή». tóc ἐστιν ὁ Υἱύς µου ὁ ἁγαπητὺς, ἐν ᾧ πὐδόχησα. Οὗτὸς ἐστιν ὁ σὺν ἐμοὶ πἐµφας io ἑαυτὸν * Πνευμα τὸ ἅγιον, xai πάλιν ὅπερ ἔπεμφεν ὑποδεξά- grs Πνεῦμα: οὗτός ἐστιν ὁ πρ) πάντω, τῶν αἰώνων ἐξ ἐμοῦ γεννηθεὶς, οὐ δηµιο»ργηθείς: θεὸς γεννηθεὶς 8 ἐμοῦ v μονογενὴς. 6); ox µόνο; ἑγὼ xat ὡς αὐτὸς µόνως ἐπίσταται ΄ οὗτός στιν ὁ τῆς ἐμῆς τελειό- Όττος | 200] χαρακτήρ * οὗτός ἕστιν ὁ τὴν ἐμὴν θεότητα Ἱραχτηρίφων ἐν ἑαντῷ ' οὗτός ἐστιν ὁ τὴν ὑπόστασ.ν ἐξεικονίζων σαφῶς. Yió; ἐστιν ἐμὸς , ix τῆς ἐμῆς οὐ- *ig ἀσωμάτως. ἀῤῥεύστως, ἀχρόνως ἐχλάμψφας. οὐχ 4 ἑτέρας ὑποστάσεω: ἀναχαλύψας, Υἱός ἐστιν ἐμὸς, ἴνσει, οὗ qáprov* Υἱός ἐστιν ἐμὸς συναῖδιες, συν 2ἴδιοον ' Supple ἑαυτό». ob νεώτερος, οὐ δεύτερος προσγενόµενος" Ὑϊὸς ἐμός ἐστιν ὁμοούσιός pot, ὡς φῶς Ex φωτὸς , ὡς ζωὴ ix ζωῆς, ὡς ἀλήθεια ἐς ἀληθείας, ὡς δύναμις &x δυνά- εως, ὡς θεὸς Ex cou. Εγὼ ἐγέννησα, αὐτὸς γεν- νᾶται: ἐμοῦ δὲ χαὶ αὐτοῦ μέσον οὐδέν' ἐγὼ ἐγέννησα, ὡς ἔπρεπέ pot γεννῆσαι πεφυχότι θεῷ ' οὗτος Υεγέν- νηται, ὡς ἔπρεπεν αὐτῷ γεννηθΏναι θεῷ Λόγῳ τυγ- χάνοντι. ᾿Ανθρώπινον τὸ τῆς γεννήσεως ὄνομα, ἀλλὰ μυστιχὸν τὸ ὑπερχρόνιον γέννημα. Χρόνος οὐκ οἵδε τῆς ἑμῆς γεννήσεως τὸ μυστήριον οὐκ ἴσασι ταύτην (Όστερον yàp αὐτῆς Υεγόνασι) τὰ Χερουθεὶμ χαὶ τὰ Σεραρεὶμ, τὰ πολυπρόσωτα xal τὰ πολυόμµατα * ταῖς τέρυξιν ὡς χερσὶ τὰ ἑαυτῶν χαλύπτοντα πρόσωπα, ἁπαύστως Poà, Ἅγιος, ἅγιος, ἅγιος, Κύριος Σαθαώθ. O00 λέγουσιν, ἅγιος, ἁγιώτερος, ἁγιώτατος * 09) χατα- σχευάζουσιν ἐπιθεθηχνυῖαν xal πάλιν ὑπέρτερον βα- θµίδα θεότητος ' οὐ τέµνουσι τὴν μίαν οὐσίαν εἰς àv- ίσους ἀρχάς * οὗ δοχιµάζουσιν ὃ ph βλέπουσιν’ ὑμνοῦ: σιν, οὐ πολυπραγμονοῦσιν * εὐσεθοῦσι , προσχυνοῦα!ν, οὗ λογοθετοῦσι τὴν τῆς ἁγίας Τριάδος ταυτότητα ἴσην ἐμοὶ χαὶ τῷ Υἱῷ µου xai τῷ Ηνεύματι τὴν ὑμν- ᾠῴλίαν προσφέρουσι, xat βίον ἔχοντες ἀπερίεργον ὄμνον, xai ζωῆν κέχτηντα, τὴν ἀπράγμονα µελῳδίαν. Οἱ οὐ- parol διηγοῦνται δόξαν Θεού, τοῦ πεποιηχότος αὖ- τούς. Ox ἐρευνῶσι τὴν οὐσίαν τοῦ ποιητοῦ. Οἱ οὐὗ- pavol διηγουνται δόξων αὐτοῦ, φχινόµενοι, οὗ φθεγ- τόμανοι, Oi προφῆται τὸν ἀχατάληττον χαταλαβεῖν οὗ δεδύνηνται΄ πᾶσα τῶν ἀνθρώπων dj φύσις ἀτονεῖ πρὸς την τούτου χατάληψιν νοῦς οὐχ ἰσχύει χωρῆσαι τὸν ἀχώρητον * λόγος οὐ δύναται τὸν ἑνανθρωπήσαντα Λό- γον περιθαλεῖν' πίστις µόντι κρατεῖ τὸν ἀκράτητον πίστις μόνη χατανοεῖ τὸν ἀθέατον, «isti; μόνη πλη- σιάζει τῷ ἁπροσπελάστῳ, ὅσον ἐγχωρεῖ xaX ὅσον ἐνδό- yia: Οὗτός ἐστι ὁ Υἱός µου ὁ ἀγαπητὺς, ἐν d) ηὐξόκησα. Οὗτός ἐστι συνεργὸς ἐμὸς, ἀλλ οὐχ ύπουρ- Yós* οὗτος ἑδημιούργησε τὸν οὐρανὺν καὶ την Thv* οὗτος τοῦ στερεώµατος τὸν κύχλον ἐπὶ τὰ ἄνω xvgun- $25 SPURIA QU/ZEDAM. 36 σας, ἐπὶ τὰ ἄνω λεάνας ἑξήπλωσεν * οὗτος τὴν ὁρω- ᾿µένην ὄψιν τοῖς ἄστροις ὡς ὀφθαλμοὺς ἔθετο οὗτος ποίησε τὸν ἥλιον τῆς ἡμέρας ἡγεμόνα xa στρατη- q6v* οὗτος παρέζευξε τῷ νυκτερινῷ ζόφῳ τῆς σελήνης τὸν ἁχλὺν ἁἀποδιώχουσαν τὴν τῆς νυκτὸς χατήφειαν ᾿ οὗτος ἐξέχεε τοῦ ἀέρος τὴν ἁπαλὴν φύσιν εἰσπνεομέ.- νην εὐχόλως παρὰ τῶν ἐμπολιτευομένων αὐτῷ, xal φβρισχιζοµένην εὐμαρῶς τοῖς προσώποις τῶν βαδιξόν- των xal ιν κατὰ νώτου συναπτοµένην ἁλύτως. Οὗτος ἐπέθηχε ταῖς λαγόσι τῆς γῆς τῶν καρπῶν τὰς γονὰς, τὸ πρόσταγμα χαθάπερ σπέρµα καταθάλλων, xaX τοῖς µυρίοις φυτοῖς xai τοῖς ὄνθεσιν ἑστεφάνωσε ταύτης τὸ πρόσωπον ΄ οὗτος μεταξὺ τῆς γῆς xal τῆς ὑαλάσσης τὴν λεπτὴν ψάμμον ξένον µεθόριον ἔπηξεν, ὕπερ ἡ θάλασσα βλέπουσα μένει τῶν αὐτῆς ὅρων ἐν- 40g, οὗ τολμῶσα ἐξελθεῖν οὐδὲ πλεονεχτῆσαι τὴν ὅμο- pov [354] γῆν. Οὗτος συνεστήσατο τῶν ὡρῶν τὰς τρο- πὰς, χαὶ τῶν χαιρῶν τὰς ἐναλλαγὰς, xat τῶν χρόνων τὰς ἀλύπους διαδοχάς * οὗτος συνεστίσατο τὴν ὁρωμένην καὶ τὴν ἁόρατον υτίτιν, o0 χρόνου συνεργοῦ δετηθεὶς, οὐχ ἑργαλείων πρὸς «nv ἐργασίαν προσδεηθεὶς, οὐχ ἱδρῶτι περιῤῥευθεὶς, ἀλλὰ ελήσας µόνον, xai πάντα ῥᾳδίως παραγαγών. Ἔνευσε γαρ, xal τὸ wupa τοῖς οὖσιν οὐσία γεγένηται ΄ ἐνεθυμήθη µόνον, xal τὸ νεύµα παραγενόµενον ἵστατο' ἐχάλεσε τὰ μὴ ὄντα ὡς ὕντα καθάπερ προῦφεστῶτα χαὶ δοῦλα πρὸς Δεσποτιχὴν χλῆ- σιν μετὰ τρόμου συνέδραµον. Οὗτός ἐστι πρὸς ὃν xot- νολογούμενος εἶπον, Ποιήσωμεν ἄνθρωπον xat' εἰ- xóva ἡμετέραν καὶ καθ ὁμοίωσι οὗτός ἐστιν ὁ σὺν ἐμοὶ πλάσας τὸν ἄνθρωπον, xal διὰ τὸν ἄνθρωπον Υε- µενος ἄνθρωπος ' οὗ με-αθληθεὶς εἰς ὃ Υέγονε vevó- µενος ἄνθρωπος τῷ λαθεῖν τὴν τῆΏς ἀνθρωπότητος ἁπαρ- yhv, οὗ τῷ ἀποθαλεῖν τὴν τῆς θεότητος ἀστραπὴν, γενόμενος ἄνθρωπος καὶ µείνας θεός. Οὗτός ἐστιν ὁ τῶν ἐμῶν χόλπων yh χωρισθεὶς , χαὶ τῆς Μαρίας τοὺς Χόλπονς χαταλαθών ΄ ὁ xal ἓν ἐμοὶ µένων ἀχώριστος, xai ἐν ἐχείνη γενόμενος ἀπερίγραπτος ᾿ ὁ xal ἐν τοῖς οὐρανοῖς ὑπάρχων ἁδιαίρετος , xat ἐν τῇ παρθενιχῇ µή- τρᾷ διαιτώµενος ἁμολύντως, fjv γὰρ χτίσας οὐχ Epo- λύνθη, ταύτην οὐδὲ χατοιχήσας ἐχράνθη. Οὗτός ἐστιν ὁ πρυελθὼν £x «1; Μαρίας Ὑαστρὸς, ὡς ix παστάδος ἀννμφεύτου νυµφίος φαιδρὸς. ὁ τιµήσας τῇ γεννήσει τὴν Υέννησιν, καὶ σφραγίσας τῷ τοκετῷ τὴν παρθενίαν τῆς τεκούσης αὐτόν * ὁ διὰ τῶν τῇ; παρθενείας πυλῶν εἰσελθὼν εἰς τὸν χόαµον ὅθεν οὐχ ἀπέστη ποτὲ, xal τῶν τῆς ἁγνείας πνλῶν o) συντρίφας τὰ χλεῖθρα:. ὁ παρὰ €"; μητρὸς αὐτοῦ ῥασταχθεὶς, καὶ φέρων τὰ σύμπαντα ὁ δεηθεὶς γάλαχτος ὡς βρέφος, xat τρέφων πᾶσαν τὴν φύσιν ὡς ταύτης τροφεύς * ὁ σπαργάνοις παιδιχοῖς πε- ριδλεθεὶς ὡς παιδίον, xal λύων ὡς θεὸς τῶν ἁμαρτη- µάτων τὰ σπάργανα ὁ ἐπὶ φάτνης ἀναπεσὼν, xal παρὰ τοῦ ἀστέρος ὑποδειχθεὶς, ὡς τῶν ἁστέρων Δημιουργός * ὁ παρὰ τοῦ Ηρώδου πολεμτηθεὶς, xal παρὰ Συµεῶνος IUpto; ἀναγορενθείς ὁ χατελθὼν εἰς Αἴγυπτον xal σείσας τὰ χειροποίητα Αἰγύπτου, xal πληρώσας την ἐμὴν προφητείαν την λέγουσαν ' Εξ Αἰγύπτου ἑκά- Μέσα τιν vióv µου * ὁ προχόφας τῇ τοῦ σώματος ἑλι- χίᾳ, ἀλλ οὐ τῇ θεία οὐσίφ ποὺ γὰρ εἶχε προχύφαι ὁ πανταχοῦ παρὼν , xal νὰ πάντα πληρὼν; ὁ παρὰ τοῦ Μαπτιστοῦ βαπτισθεὶς, καὶ φωτὶ πληρώσας vr,» xcíatv; ὀὗτός ἑστυ' ὁ Ylóc µου ὁ ἀγαπητὺς, ἐν ᾧ ηὐδό- xnca. Οὺχ ἔστιν ἄλλος ἐμὺς Υἱὸς, xaX ἄλλος τῆς Ma- ρίας υἱός * οὐκ ἔστιν ἄλλος ὁ ἓν τῷ σπηλαίῳ καταχλι- Ust; , xal ἄλλος ὁ παρὰ τῶν Μάγων προσκυνηθείς' οὐκ ἕστιν ἄλλος ὁ βαπτισθεὶς, xal ἄλλος ὁ μὴ βαπτισθείς ἁλλ᾽, Οὗτός ἐστιν ὁ Ylóc µου. Οὗτός ἐστιν ὁ νοού- µενος xat βλεπόμενος * ὁ εἷς ἀόρατος xai βλεπόμενος παρ᾽ ὑμῶν, ὁ ἀῑδιος xax πρόσκαιρος * αὐτὸς ὁ ὁμοούσιος ἐμοὶ τ. θεότητι, xat ὁμοοῦσιος ὑμῖν τῇ ἀνθρωπότητι χατὰ πάντα χωρὶς ἁμαρτίας. Mh ζητήσητε τῆς σαρχὸς αὐτοῦ πατέρα ἐπὶ τὶς Ὑῆς, ἁπάτωρ γὰρ xátto* ui ζητήσητε τῆς θεότητος αὐτοῦ μητέρα &v τοῖς οὐρανοῖς, ἁμήτωρ γὰρ ἄνω: μὴ µερίσητε τὴν θεότητα αὐτοῦ ἀπὸ τῆς ἀνθρωπότττος αὐτοῦ. μη γένησθε [255] τῶν ἆμε- ῥίστων χαχοὶ μερισταὶ, μηδὲ δ.έλητε τὴν ἀνύρωπότητα αὕτου ἀπὸ τῆς θεότητος αὐτοῦ ΄ ἁδιαίρετος γὰρ αὑτὴ xal ἀσύγχντος μετὰ τὴν ἕνωσιν μὴ χωρίσητε τὰ εἰς αὑτὸν, ἀλλὰ γνωρίσατε τὰ kv αὐτῷ ' μὴ ποιῄσητε δύο πρόσωπα τὸ ἓν πρόσωπον τοῦ Χριστοῦ. μὴ χειροτονἡ- 95:6 δύο μηνογενοῖς τὸν ἕνα ἨΜονογενῃ μὴ στήσητε “ ἀναμέρος τὸν ἐμὸν Υὸν, xai ἀναμέρος τὸ ληφθὲν παρ᾽ αὑτοῦ ' ph τολµήσητε διελεῖν τῶν ἀσύγ(υτον ἔνωσιν, ἣν λυθῆναι ἀδύνατον * µήτε θεὺν γυμνὸν, μήτε ψιλὸν ἄν- θρωπον ὑποπτεύσητε τὸν ἑνανθρωπήσαντα Κύριον, ἀλλὰ Θεὸν ἅμα xal ἄνθρωπον πιστεύσατε, τὸν αὐτὸν ἀεὶ µένοντα ἄνθρωπον, xaX προόντα Osóv* οὐκ ἐξαεὶ ὕντα ἄνθρωπον , ἐξ ἑχείνου δὲ ὄντα καὶ γενόμενον ἄν- θρωπον, ἐξ οὗπερ θελήσας ἐπελάθετο τοῦ σπέρματος Αθραάμ. Kàv ἴδητε τοῦτον τὸν ἐμὸν Υἱὸν πεινῶντα , 1 διφῶντα, 1] χαθεύδοντα, ἢ βαδίζοντα, Ἡ κοπιῶντα, µαστιζόμενον, fj σταυρούµενον ἑχουσίως, ἡ τοῖς Άλοις χατεχόμενον ἀπὸ γνώμης, f] νεκρούμενον ἰδίῳ θελἠ- ματι, ἢ φρουρούμενον ὡς νεκρὺν ἐν τῷ µνήματ. τῇ σαρχὶ αὐτοῦ, ταντα προσµείνατε ὡς σαρχὺς γεγονότος τοῦ Λόχου. Καὶ πάλιν ἐὰν ἵδητε τοῦτον τὸν ἐμὸν Υἱὸν' «λέπραν ἀποξέοντα ῥήματι, 1) τύφλωσιν ὀμμάτων πτλῷ. θεραπεύοντα, xal τὶν φύσιν ἀναπλάττοντα τῷ ῥήματ:, Ex πέντε ἅρτων πεντακισχιλίους χορεννύντα, χαὶ ταῖς παλάμαις τῶν μαθητῶν ὡς ἀρούραις ἐγγεωργοῦντα. χόρον αὑτοσχέδιον ἀγεώργητον . τὴν θάλασσαν µαινοµέ- «νην xai μιμουμένην τὰς τῶν ὀρέων χορυφὰς ἑἐξομαλί- ζοντα τῇ φωνῇ τὸ πέλαγοςα, xaX ὡς ἐπ ἐδάφονς πε- ζεύοντα” τῇ θεότητι αὐτοῦ ταῦτα προσάψητε. Mh ἄλλου τινὸς τὰ ὑψηλά τῶν πραγμάτων, ἄλλου δέ τ'νος τὰ- ταπεινὰ τῶν Ὑινοµένων νοµίσῃς, ἁλλ᾽ ἑνὸς xaX τοῦ αὖ- τοῦ χἀπεῖνα xai ταῦτα λογίσασθε " αὐτοῦ γὰρ τὰ θεῖα πάντα, αὐτοῦ τὰ ἀνθρώπινα πάντα, αὑτοῦ τὰ Üavpa- τουργήµατα, αὑτοῦ τὰ παθήματα. Etc γὰρ χαὶ ὁ αὐτός: ἐστιν Yibg ἐμὸς, τὰ τῆς ἑαυτοῦ θεότιτος ἐργαζόμενος ἔργα, xaX τὰ τῆς ἑαυτοῦ σαρκὺς οἰχειούμενο: πάντα. Οὗτός ἐστιν ὁ Υἱός µου ὁ ἁγαπητὲς, ἐν p ηὐδό- χησα. Οὗτός ἐστιν ἄμπελος xal θύρα «àv πεπλανη- µένων προθάτων ' ἄμπελος, ἓν οὐρανοῖς μὲν ἔχουσα τὴν ῥίδαν , ἐπὶ γῆς 65 τὰ κλήµατα ^ ἄμπελος κλαδτνυο- µένη τὸ σῶμα, ἀλλ᾽ οὐ τὴν ῥίξαν * ἄμπελος μετὰ τρίτην ἡμέραν του χλαδευθῆναι βλαστάνουσα τὸν βότρυν της ἀναστάσεως. Οὗτός στι θύρα. δι αὐτοῦ γὰρ ὁ τι- στεύων εἰσέρχεται πρός µε" οὗτός ἐστι µεσίττς ἐμὸς καὶ τῶν δούλων αὐτοῦ: συνάπτει γάρ pot τοὺς προς- χεχρουχότας αὐτῷ Οὗτός ἐστι» ὁ Υἱές µου xai ὁ ἁμνὸς , ὁ αὐτὸς ἱερεὺς χαὶ ἱερεῖον, ὁ αὐτὸς προσφέρων xal προσφερόµενος, ὁ αὐτὸς ἱερουργούμενος, ὁ αὐτὸς θνσίαν δεχόμενὸς. Ταῦτα μὲν οὖν μετὰ τὸ βάπτισμα οἴδατε xal φρονεῖτε ὅτι περὶ τοῦ Μονογενοῦς φησιν ὁ Πατήρ. Καὶ ὅτε δὲ βλεπόντων τῶν μαθητῶν ὁ Ἀριστὺς ἐν τῷ ὄρει μετεμορφώθη. xal τὸ πρὀσωτον αὗτου vao- μαρυγὰς ἀφῆχεν ἀποχρυπτούσας τὰς τοῦ ἡλίου ἀχτῖνας, χαὶ τότε πάλιν τὴν αὐτὴν ἀφῆχε quvfjv: Οὗτός ἐστιν ὁ Yióc µου ὁ ἀἁγαπητὲς, ἐν ᾧ ηὑδόχησα. Πολλάχις γοῦν ὁ Πατὴρ υἱὸν ἀπεχάλει τὸν Υἱὸν, ὡς ἕνα υἱὸν, xat τῇ φωνῇ |250| χειροδειχτεῖ τὸν Movoyevr , διὰ τοὺς ἐπιχειροῦντας χωρίνειν αὐτὸν τοῦ Πατρὸς, διὰ τοὺς λέγοντας ἐν χρόνῳ γεγενῆσθαι τὸν ἄχρονον, διὰ τοὺς συναριθμοῦντας τῇ χτίσει τὸν ἐργάτην τῆς χτίσεως, διὰ τοὺς δουλαγωγοῦντας τὸν ἐλενθερωτὴν, διὰ τοὺς ἆνα» πλάσαντας ἄλλον υἱόν. Διὰ τοῦτα συνεχῶς ἐπιμαρτύρε- ται" Οὗτός ἐστιν ὁ Ylóc µου ὁ ἀγαπητὸς, ἐν ᾧ ηὑδό- κησα" αὐτοῦ ἀχούετε. Ἐὰν εἴπῃ, Ἐγὼ xal ὁ Πατὴἣρ ἔν' ἐσμεν ' ἐὰν εἴπῃ, 'O ἑωρακὼς ἐμὸ, ἑώρακε τὸν Πατέρα καὶ, Ἐγὼ ἐν τῷ Πατρὶ, καὶ ὁ Πατὴρ ἂν ἐμοὶ, αὐτοῦ ἀχούετε' ἂν εἴπῃ, 'O πἐέµψας µε IHlazhp μείζων μού ἐστι, τῆς οἰχονομίας την συγκατάξασιν θαύμαζε : ἐὰν εἴπη, Τοῦτό μού ἐστι τὸ σώμα, xal αἷμα τὸ ὑπὲρ ὑμῶν διδόµεγον εἰς ἄφεσιν ἆμαρ- τιῶν, αὐτοῦ ἀχούετε. Οὐ χωρἰζων τὴν σάρκα τῆς θεό- τητος τοῦτο λέγει ob γάρ χωρίζεται dj σὰρᾶ ἓν τοῖς λόγχοις τούτοις" τὰ γὰρ τοῦ σώματος τῆς θεότητός elat, xai τὰ τῆς θεότητος τοῦ σώματός εἶσι, xaX οὐχ ἄλλου τινὸς rap! αὐτόν. 'Eàv εἴπῃ. Περιλυπός ἐστιν ἡ νυχή µου ἕως θανάτου, ὡς οἰκειωσαμένου αὐτοῦ τὰ ἀδιά- — ϐλητα ἡμῶν πάθη. αὐτοῦ ἀχούετε. Οὐδεμία Υὰρ διαίρε- σις σαρχὸς xal θεότητος πάντα γὰρ τὰ cor pet) xal τὰ ἀνθρώπινα τῷ ἑνὶ προσώπῳ, xai τῇ μιᾷ ὑποστάσει καὶ φύσει τοῦ σεσαρχωµένου Θεοῦ ἡμῶν Ἴπσου Xpt- στοῦ ἀνατιθέαμεν καὶ ὁμολοχοῦμεν. Ταυτα παρὰ τοῦ Θεοῦ καὶ Πατρὺς δεδ.δάγµεθα - ταύτα παρὰ του µονο- γενοὺῦς αλοῦ τοῦ θεοῦ πεπαιδεύµεθα ᾿ cauta παρὰ τω * Nisi participium aliquod suppleveris redundabil τὸ m. λαγο». 35 SPURIA QU/EDAM. | 26 phim, qui multos habent vultus. et. multos. ocu- les : alis tanquam inanibus facies suas tegentes , iu- desinenter clamant, Sanctus, Sanctus, Sanctus, Dowi- nus Sabaoth (1sai. V1, 5). Non dicuut, Sanctus, San- ciior, Sanctissimus : non. iustituunt ascendentem et rursus altiorem divinitatis gradum : non dividunt uiam essentiam in principatus inaequales : non ex- plorant. id quod. non vident : laudant, non curiose iuquirunt : pie colunt, adorant,non ad scrutinium vo- cant sanctz Trinitatis unitatem : zqualem mihi et Filio et Spiritui offerunt. hymnodiam , vitamque ha- bentes a curiositate liberam, in laudatione melodia- que haud eariosa zvum deguut. Cali enarrant gloriam Dei (Psal. XVII, 1), qui illos. fecit. Non. explorant essentiam Creatoris ; Celi enarrant. gloriam ejus , ap- parentes, non vocem einittentes. Prophetis ιο pos- sunt comprehendere eum qui comprehendi non potest: tota hominum natura ad ejus comprehensionem lan - set : mens non. valet incomprehlensibilem compre- endere : sermo non potest incarnatum Verbum complecti : sola fides comprehendit incomprehensum, sula fides cogitat invisibilem, sola fides appropinquat οἱ qui attingi non. potest, quantum fieri potest. Hic est Filius meus dilectus, in quo mihi complacui. Hic ο.ἱ cooperator meus, non subminister : hic creavit celum e! terram : hic firmamenti circulum in locis superioribus incurvans , in locis superioribus poliens explicavit : luc stellis visibilem aspectum quasi ocu- los indidit : hic solem fecit ducem diei οἱ pra fectuin : hic nocturnis tenebris adjunxit lun: hebetiorem lu- cetn, quae noctis abigil tristitiam : hic aeris naturam suliilem effudit, ut facile respiretur ab illis qui in eu degunt, et prompte dividatur. in vultibus ambulau- tium, iterumque post tergum indissolubiliter conjun- gatur. llic utero terr;e indidit fructuum generationem, mandatum suum quasi semen dejiciens, alque innu- meris plantis et floribus faciem illius coronavit ; hic iuter mare et terraui tenuem arenam, extraneum ini- terliminium lixit, quod conspiciens mare, inira fines suos manet, non audens egredi, neque invadens con- terininam terram. llic coustituit horarum couversio- nes et temporum mutationes, el tempestatum succes- Miones non injucundas : hie. constituit. visibilem εἰ invisibilen creaturam, non egens cooperante tem- pore, non iusiramentis ad operationem , nou sudore cu cuiilluens, sed volens suluin, et omuia. facile pro- ducens. Annuit enim, el nutus essentia factus est iis qui nunc sunt ; animo solum concepit , et nutus ad- luit : vocavit quae non erant. tanquam existentia, et servorum more ad Domini vocationem cuim tremore concurrebant. llic est cum quo serinocinans dixi : Faciainus hominem ad imaginem et similitudinem no- siram (Gen. 1, 26) : hic est qui. inecuim finxit homi- ici, ct propter hominem factus est homo, non mu- Gus in hominem factus homo, non conversus in id quod fiebat factus homo : accipiendo humanitatis primitias , non abjiciendo divinitatis splendorem , fa- cius liomo et manens Deus. liic est qui a. meo sinu non amovetur, et Maria sinum occupavit : qui iu 1e manet iuseparatus, et in illa fuit non circummscripuis : qui et in coelis est. indivisus , et in virgineo siuu ver- satus est non. pollutus : quam enim creando non ἐν» quinatus est, hauc ini bitando non est coniaminatus. Mic est qui prodit ex Marie venire, ut ex 41196 tialamo sponsus hilaris, qui generatione sua. honoravit ge- nerationeiu , οἱ per. partuui obsiguavit parenlis 8uue virginitatem τ qui per. virgnitalis porlas. intravit iu siuodum unde nunquam abluit, et januarum virgini - tatis claustra nou contrivit : qui a matre sua gestatus e»t el oinnia. gestat : qui lacte. indiguit ul inlans , el nuit naturam omnem ui ejus altor : qui Jascus pue- nilibus cireumdatus est ut puer, οἱ ut Deus peccatu- rum fascias solvit : qui in prasepio decubuit, et a stella indiestus fuit, ut stellaruu. creator : qui ab iterode. bello impettus est, οἱ a Simeune Dominus dcelarulus : qui descendit in Egyptum et. coucussit wauufacta /Egypti. et complevit. prophetiam meain dicentem, Ex Egypto vocavi Filium mewun . qui crevit statura corporis, nou autem essentia deitats : quoinodo enim crescere potuit, qui ubique praesens est, eL omnia implet? qui a Baptista baptizatus est, qui lumine creaturam omnem implevit. Ilic est Filius meus dilectus , in quo mihi complacui. Non est alius Fi- lius meus, et alius filius Marize: non est alius qui in spe- lunca decubuit, et alius qui a magis adoratus est: non est alius qui baptizatus, et alius qui non baptizatus est ; sed Hic est Filius meus. llic est qui mente concipitur et oculis conspicitur : unus invisibilis et a vobis con- spectus, sempiternus et temporaneus : ipse cousub- stantialis mihi secundum divinitatem, εἰ consubstan- tialis vobis secundum humanitatem in. omnibus, ex- cepto peccato. Ne quaratis carnis ejus patrem in terra, 6109 patre enim in terra est : ne quxratis dei- latis ejus matrem in ccelis ; superne enim sine matre est : ne dividatis deitatem ejus ab ejus humanitaire : ne sitis indivisibilium divisores improbi ; neque fiu- manitatem ejus a deitate segregetis, post unionem enim illa nec segregari nec conlundi potest : ne se- paretis qu:e ad illum pertinent, sed quz in illo sunt agnoscite : unam Christi. personam duas non facite personas, ne constituatis duos unigenitos ex uuo Uni- genito : ne separaim ponatis Filium meum, et se- paratim quod ab illo assumptum est : ne audeatis di- videre unionem non confundendam , quam dissolvi inpossibile est, neque nudum Deum, neque simpli- cem hominem esse suspicemini incarn:ium Douimni- uum; sed Deum simul et hominem esse credatis eumpdem,semper hominem manentem et prius existen- tem Deum ; non ab aterno. hominem, ex. eo autem tempore existentem et facium hominem , ex quo lu- beus assumpsit semen Abrahz. Si videatis huuc Fi- lium meum esurientem, vel sitientem , vel dormien- tem, vel ambulantem, aut lassum , aut verberatun, aut cruci voluntarie affixum , aut ex proposito Suu clavis affixum , aut mortuum ex propria voluntate, vel sicut mortuum in sepulcro cusioditum quoad carnem suam : liec tolerate, eo quod de carne sermo habeatur. Et rursus si videatis hunc Filium. meum lepram verbo abradentem, aut oculorum. c:ecita- tem luto sanantem , aut naturam. verbo formantem, ex quinquies panibus quinquies mille. homines. sa- tiantem, et discipulorum manibus quasi aratris colen- tem terram rudem et iucultam (a) : mare insaniens montiumque juga imitans , pelagum planum voce fa- cicntem , et quasi in solo solido ambulantem ; ejus deitati haec attribuite. Ne alterius cujusquam facta su- blimia, alterius vero humilia facia reputetis , sed unius et ejusdem tum illa tum hxc existimate : ipsius enim sunt divina omnia, ipsius hnumana omnta, ipsius sunt miracula, ipsius zerumme, Unus enim et ideiu est Filius 11615, opera deitaus suze faciens, el quie suae carnis sunt sibi vindicans omnia. Hic est Filius ineus dileclus, in quo mihi complucui. Mic est vitis el janua errantium ovium : vius in ecelis quidem radiceui lia- ben$, iu terra. vero palmites; vitis cui. secundum corpus paliuiies amputantur , sed non radix; vilis tertio pustquau aimputata est die, botrum θε resurrectionis. lic est janua ; per. illum eniin is qui credit. ad me intrat : fuc est incdiator ineus οἱ sere vorum suorum ; conjungit enim ΗΕ] illos, qui ipsum offenderunt. /lic est. Filius meus et agnus ; idem sa- cerdos et sacriliciu:, idem olfereus et oblatus ; idem victima factus, idem victimam accipiens. Et lie qui- dem nostis et sentis Patrem de Un'genito post bap- tisma dicere. Cum vero Christus in monte, videuti- bus discipulis, transfiguratus est, vultusque ejus emisit Coruscalignes , quie. solis radios. occultabaut , tune quoque eamdem iterum emisit voceu : Πίο ext Filius (v) 1n Grieco habetur, καὶ ταῖς παλάμαις τῶν μαθηνῶν ὡς doo! | γιωργοῦντα πόρον αφτοσχέδιον ἁγιώργητον, μού eSL : 6ἱ rmunibus dis cipworxun quasi arvis eateinporalen abunduniium inbpe- runtem , noi arutro productum. Agitur de discipulis panem el jusces miuistrantibus. 21 SPURIA QU/EDAM. | 88 mets dilectus, in quo mihi complacui. Sepe igitur Pa- ter Filium. nuncupovit filium suum , utpote unicum filium , et voce quasi manu designat Uuigenitum, propier eus qui conantur a Patre illum separare, propter eos qui dicunt iu tempore factum esse eum, qui non est temporaneus ; prepter eos qui creatura sdnümerant auctorem creaturae ; propter eos qui in 3ervitutem redegerunt liberatorem ; propter eos quit alium contingunt filium. tdeo sepe testificatur : Πίο est Filius meus dilectus, 1n quo mihi coinplacui (Joan. X,5350; XIV,9; X, 58; v. 98) : ipsum audite. Si dicat, Ego et Pater unum sumus ; si dicat , Qui vi- det me, videt et Patrem , el, Ego in Patre et Pater in sue est, ipsum audite : si dicat , Qui misit me Pater, major me est ( Matth. XXVI, 28) : economie admi- remini atteinperationem : si dicat, Hoc est corpus meum , et sanguis qui pro multis efundetur in remis- sionem peccatorum , ipsum audite, Non hoc dicit car- nem a deitate separans ; caro enim in his verbis nou separatur : etenim quie ad corpus pertinent, sunt dei- tatis; el quie ad deitatem pertinent, sunt corporis, neque alterius cujusquam prater ipsum. Si dicat, Tristis es anima mea usque ad mortem (Matth. XXVI, $8), tanquam irreprehensibiles nostras passiones sibi vindicantem ipsum audite. Nulla enim est separatio carnis et. deitatis : omnia quippe et ad deitatem et ad humanitatem pertinentia uni persone unicaque substantia el nauirze incarnati Dei nostri Jesu Cliris- ti apponimus et assignamus. [9ο a Deo et Patre su- mus edocti : bzc ab unigenito Dei Filio per iustitu- tionem accepimus : ad hxc a Spiritu saucto fuimus initiati : νο a sacris Scripturis enuntiata sunt : harc a sanctis Patribus sunt przdicata. 19ο itaque accepi- mus, bxc didicimus, hzc teneamus. Cur temereconira hos invicem pugnamus? cur nos mutuo insectamur bello, qui eüam odio habentes jubemur diligere ? cur fidem amandanies , artificiose disputamus de fide ? genitus est, non est genilus ; passus est, at non est passus; resurrexit , at non resurrexit. Cur re- deinptorem in jus vocamus ? cur a benefactore ratio- nes deposcimus? Semel libitum est ei , et sicut vo- luit advenit et passus est el morluus cest ; ac resur- rexit, ei ascendit iu ceelos, et veniet judicare vivos οἱ mortuos, prout et jam venil, una cum forma nostra. Nou enim liauc exuit, quam tantum dilexit : non re- liquit. in sepulcro corporis sui operimeutum ; sed sic rursus veniet judex vivorum et mortuorum ; ut videat Judas quemnam | hormicidis Domini tradiderit ; ut videant Judari quod caput spinis curonaverint ; ut, cum videriut eum in. throno judicem sedentem , et clerubinos seraphinosque cum timore et tremore adstantes, et dixerint, Nos non hunc crucifixiimus ; alium quempiam Jesam Nazaremim Bethleliemitaim condemmnavimus ; ostendat illis latus et videant. in quem transfixerunt, ac, vel inviti, adorent illum. Cur ergo, missa fide, cuni artificio ratiocinamur de fide, cur communis inimici desiderium implemus. Cogi- tans enim diabolus, humani generis corruptor, quod si tranquille vitam agamus , pietas florebit , si fides fulgeat , beata vita prievalebit , ac cursu pio prospere peracto , felicitas ita. viventibus accedet , Creatoris amici constituemur, et ad desideratum illum sursum accurremus , ut illuc unde is decidit ascendamus : videte quid fecit, ct quam astute et dolose belluin adversum nos appara verit, malorum artificiosus con- sarcinator , et sapiens in fraudibus , et in insidiis varius, et dives in machinamentis malis : quosdam ap- paravit qui in pietatis specie militarent , et disquisi- tionem fidei contra. fidem armavit : piisque onibus conteutionis cupidiuem anima corruptricem injecit, et Ecclesie membra contra se invicem in acie po- suil, ut risum magnum emitteret, videns eos qui ipsius consiliis uterentur ab ipso delusos, perque ca, quie contra se mutuo facerent, ipsum delectantes, et, ne post malorum quidem experienti:m, auctorem malorum cognoscentes. Nos igitur vertamus contra caput sceleratum id quod ipsum delectat, ejusque |.8- titiam mntemus in dolorem et luctum incousolabilem : desideremus pacem, quam odit ille : desinamus dog- matis verba ad trutinam examinare : ne ultra νο]ι- ibus doetorum nostrorum esse doctores : odio habea- mus controversias illas ad audientium eversionem : credamus ut. patres tradiderunt. Non sumus patribus sapientiores, non sumus magistris nostris accuratio- res, non suinus pastorum pastores, sed oves : nun pascunt oves pastores suus ; sed pastores, oves. Ad pacem nos vocavit Deus , non ad rixam ; ut vocati sumus, ita mancamus. Cum tremore revereamur mys- licam mensam , in qua ceelestium mysteriorum parti- cipes sumus : ne simus contra nos ipsos mensae con- sortes, et nobis mutuo insidiantes : ne hic communi mensa Íruentes , et. extra rixis dediti : ne hic cjus- denm fidei ,et extra alienigenz : ne de nobis etiain dicat Christus : Filios genui et exaltavi el enutrivi ex carne mea . ipsi vero spreverunt me. lpse auiem Ser- valor omnium, pacis auctor, motuum bellique amato- rem diabolum a vobis depellat : ipse etiam Ecclesiis suis tranquillitatem conciliet , ipse sacrum liunc gre- gem conservet, ipse gregis przesidem custodiat , ipse pium et Christi amantem imperatorem nostrum tueatur : ipse in caulas suas errantes oves colligat, Ut fiat unum ovile et. unus pastor, in Christo Jesu Do- mino nostro, cui gloria in. secula seculorum. Aimen. X. EJUSDEM, IN EVANGELII DICTUM, ET DE VIRGINITATE, ET SERMO HORTATORIUS AD LAPSAS VIRGINES. Nullum ο. σπα tradidit sermo Dei inconsulto, vel a salute nostra. alienum. Uude vero. meutem meam explieem, frequenter cogitavi, el rem exami- navi, ut viderem quid sibi velit illud quod a Domino dicitur in Evangelio. Multis enim multa. per parabo- lam locutus est , aliis difficilia explicans, aliis vero revelans ea qua nobis clara sunt , cum de salute ver- ba facit , utpote bonus οἱ hominum amans, perspi. cumn εἰ non. confusum tradidit. zeniginatum | speci- men ; alicubi quidem nobis a rebus quotidianis ser monis vim explicare valentibus; alicubi vero ut a conceptu sensum ejus quod dicitur ostendat. Dicebat Dominus : Augusta et arca via esl , que ducit. ad vi- tim , et. pauci sunt qui inveniunt eam. Lata autem et spaliosa via est qu& ducit ad perditionem, et multi sunt qui intrant. per eam. ( Matth. Vl, 44 , 45). Consternationis est sermo, ignorantiz est figura. Cur dicit, L«ta est via ad perditionem? Christus hanc viam non declarat ; non cnim per illum fiebat ista. Est igitur commiserationis dictum , medele est enigma. O benevolentiam erga homines ! o Domini nostri curam ! simul et victoriam et cladem propouit, sinl et clementiam εἰ talem sententiam. Novi , inquit, quam labile sit genus humanum , quam abjecttum, quan infirmis oculis, quam lubrieum, quai expugna- bile, quam debile, quim captu facile , nisi fide 1obo- retur. Audivit laianiesse viam, et accurrit sicut avis ad laqueum ; angustam esse audivit,et salutein fugit, non explorata utriusque utilitate. Lucta quippe postulatur, et » studio fugit; maximeque cuin audit illud : Μκίια iribulationes justorum,et de omnibus his liberabit eos Do- minus (Ps. X XXII, 90) : ad opitulatorem non accurrit, sed fugam capessit , ignoraus se bonum fugere, et de- teriori adhaerere. O iusipientiam?* Cum αι (τον, Multe tribulationes justorum , defecisü , o homo! Cum au- dires, Mulia flagella peccatoris ( Psal. XXX1. 10), non terrefactus es! imo potius flagellum timuisti , 51 ἁγίου Πνεύματος χατηχ{µεθα ' ταῦτα παρὰ τῶν ἁγίων Ρ ραφῶν διηγόρευται, ταύτα παρὰ τῶν ὁσίων Πατέρων χεχἠρυχται. Ταῦτα τοίνυν παρειλήφαμεν, ταῦτα µε- µαθίχαµεν, ταῦτα χρατήσωµεν. Τί µαχόμεθα πρὸς ἀλλβλους εἰχὴ: τί πολεμοῦμεν ἀλλήλοις, ol προστε- ταχµένοι xal τοὺς μισοῦντας φιλεῖν., τί τὸ πιστεύειν ἀφιέντες, τεχνολογοῦμεν τὴν πίστιν; ἐγεννήθη, οὐχ ἐγεννήθη ' ἔπαθεν, ἀλλ οὑκ ἔπαθεν, ἀνέστη , ἀλλ' οὖχ ἀνέστη. Tí διχαζόμεθα τῷ λντρωτῆ» τί λογοθετοῦ- εν τὸν εὐεργέτην; "Amat ἠθουλήθη, xal ὡς Ἠθέ- ησε παρεγένετο, καὶ πέπονθε, χαὶ ἀπέθανε, καὶ ἀνέστη, καὶ ἀνέδη εἰς τοὺς οὐρανοὺς, xal παραγίνε- ται χρῖναι ζῶντας xai νεχροὺς, χαθὰ xai ἤδη παρ- εγένετο μετὰ τῆς ἠμετέρας opone. Οὐ γὰρ ἀπεδὺ- σατο ταύτην, ἣν τοσοῦτον Ἡγάπησεν ' οὐχ ἀπέῤῥιψε ταύτην, ἣν τοσοῦτον ἐφίλησε' οὐχ ἀπέλειπεν ἐν τῷ μνήµματι τὸ τοῦ σώματος αὐτοῦ περιθόλαιον, ἀλλ᾽ οὕτω παραγίνεται πάλιν χριτῆς ζώντων xal vexpüv* ἵνα lr "Ιούδας tiva πέπραχε τοῖς Κυριοχτόνοις, ἵνα θεάσωνται οἱ Ἰουδαῖοι ποίαν χεφαλῆν ταῖς ἀχάνθαις ἑστεφάνωσαν, ἵνα, ὅταν ἴδωσιν αὐτὸν ἐπὶ τοῦ διχα- ατοῦ θρόνου χαθεζόμενον , καὶ τὰ Χερονθεὶμ xai τὰ Σεραφεὶµ παριστάµενα μετὰ φόδου χαὶ τρόμου, καὶ εἴπωσιν, ἡμεῖς τοῦτον οὐχ ἑσταυρώσαμεν, ἄλλον τινὰ 14202» Ναζωραῖΐον Βηθλεεμίτην κχατἐεχρίναμεν, ὑπο- ὃξίδῃ αὐτοῖς την πλευρὰν, xat ἴδωσιν εἰς ὃν ἐξεχέντη- σαν, χα) προσχυνῄσωσι xal μὴ θέλοντες. Τί τοίνυν τὸ πιστεύειν φιέντες τεχνολογοῦμεν τὴν πίστιν; τί πλη- ρουμεν τὴν ἐπιθυμίαν τοῦ xotvou δυσµενους ; Λογισά- µενος vàp ὁ διάθολος, ὁ χοινὸς τῆς ἀνθρωπότητος λυ- μεὼν, ὅτι γαλήνης ἐν ἡμῖν πολιτευοµένης τὰ τῆς εὖσε- δείας [257] ἀνθεῖ, τῆς δὲ πἰστεως λαμπούσης εὐνωῖα χρατεῖ, πολιτείας δὲ θεοφιλοῦς χατορθουµένης paxapió- της τοῖς οὕτω Quot προσγίνεται, xal φἰλοι του δηµιουρ- Υοῦ χκαθιστάµεύα , πρὸς τὸν ποθούμενον ἀνατρέκομεν, ἵνα ἀνέλθωμεν ὅθεν ἐχεῖνος ἔπεσε᾽ βλέπετε τί πεποίηχε, xai πῶς πανούργως xai δολερῶς τὸν χαθ᾽ ἡμῶν ἑῤῥα- Ψῴδησε πόλεµον, ὁ τεχνοῤῥάφος τῶν xaxov, xal σοφὺς ἐν ἁπάταις, xal ποιχίλος ἐν ἐπιθονλαῖς, xai πλούσιος SPURIA QU.EDA M. 25 pant πα(ξσχεὐασέ τινας kv προσχήµατι τῆς ευσεθείας στρατεύσασθαι, xal τῆς πίστεως τὴν τησιν κατὰ τῆς πίστεως ὤπλισε, καὶ πᾶσι τοῖς εὐσεθοῦσι φιλονειχἰαν Φυγοφθόρον ἐμθδέδληκε, xal τῆς Ἐκκλησίας τὰ µέλη xav ἀλλήλων ἑστράτευσεν, ἵνα γελᾷ πλατὺν Ὑέλωτα, βλέπων τοὺς χεχρηµένους αὐτοῦ ταῖς βουλαῖς παιδοµένους παρ αὐτοῦ, xal τἑρ- ποντας αὐτὸν ἐν οἷς xav! ἀλλήλων ἐργάζονται, xal οὐδὲ ετὰ τὴν πεῖραν τῶν χακῶν ἐπιγινώσχοντας τὸν αἴτιον τῶν χακῶν. Τρέψωμεν τοίνυν χατὰ τῖς πονγρου χεφα- Àng τοῦτο ὃἣ τὸ τερπνὸν αὐτοῦ, xal τὴν εὑφροσύνην αὑτοῦ µεταθάλλωμεν εἰς ὀδύνην χαὶ πένθος ἀπαρηγό- ntov* ποθήσωµεν τὴν εἰρήνην, ἣν ἑχεῖνος μισεῖ» τὸ ςγοστατεῖν xaX σταθµίνειν τὰς λέξε.ς τοῦ δόγµατος xa- ταλείπωμεν παυσώµεθα τοῦ θέλειν εἶναι τῶν διδασκά- }ων δ.δάσχαλοι΄ µ:.σήσωμεν τὸ λογομαχεῖν ἐπὶ χατα- στροφῆν τῶν ἀκουόντων * πιστεύσωμεν ὡς οἱ Πατέρες παρέδωχαν. Οὐκ ἑἐσμὲν τῶν Πατέρων σοφώτεροι, οὐχ ἐσμὲν τῶν διδασκάλων ἡμῶν ἀκριθέστεροι, οὐχ ἐσμὲν τῶν ποιμένων ποιμένες, ἀλλὰ πρόδατα. οὗ πο:μαϊνει τὰ πρόδατα τοὺς ποιµένας, ἀλλὰ ποιμένες τὰ πρόθατα. Ἐν εἰρήνῃ χέχληχεν ἡμᾶς ὁ θεὸς olx ἐν μµαγῃ’ ὡς ἐχλήθημεν, οὕτως ἐμμένωμεν. Φρίξωμεν τὴν μυστιχὴν τράπεφαν, bv. T] τῶν οὐρανίων μυστηρίων µεταλαμθά- νομεν μῆ Ἱινώµεθα καθ) ἑαυτῶν ὁμοτράτεζοι xal ἀλλήλων ἐπίθονλοι μῆ ἐνταῦθα κοινωνικοὶ, xal ἔξω (λόνειχο.' μὴ ἐνταῦθα ὁμόπιστοι, χαὶ Ego ἑτερόφνλοι ' να μὴ εἴπῃ xat περὶ ἡμῶν ὁ Ἀριστός * Υἱοὺς ἐγέννησα, xai ὕψωσα καὶ ἔθρενα ἐχ τῆς ἐμῆς σαρκός' αὐτοὶ δέ µε ἠθέτησαν. Λὐτὸς δὲ ὁ τῶν ὅλων Φωτὴρ. ὁ τῆς cipi" νης óng:oupyüg, τὸν φιλοτάραχον xai φιλυπόλεμον διά- θολον ἐξ otov. ἀπελάσειεν' αὐτὸς xaX ταῖς Ἐκχλησίαις ἑαυτου τὴν Υαλήνην βραθεύσειεν, αὑτὺς ταύτην τὴν ἱερὰν τηρῆσειεν ἀγέλην, αὐτὸς τὸν ἀγελάρχην φυλάξειεν, αὐτὸς τὸν εὐσεθῃ xat φιλόχριστον ἡμῶν βασιλέα φρου- ρῄσειεν, αὐτὸς συναθροίσειεν εἰς τὰς ἑαυτοῦ µάνδρας τὰ πλανώμενα πρόδατα, ἵνα ἠγένηται µία ποίµγη, slc Zo v, ἓν Χριστῷ ᾿Ιησοῦ τῷ Κυρίῳ ἡμῶν, t ἡ δόξα εἰς τοὺς αἱῶνας τῶν αἰώνων. ᾽Αμήν. | ἐν τοῖς χαχοῖς μηχανή F. Τοῦ αὐτου εἰς τὸ τοῦ Εὐαγγελίου ῥητὸν, καὶ περὶ παρθεγείας, xal παραινετικὺς εἰς τὰς ὄκπε- σούσας. Οὐδὲν ὁ θεῖος λόγος ἀσχόπως, οὐδὲ ξένον τῆς ἥμε- τέρας σωτηρίας παρέδωχεν αἴνιγμα. "006v ποῦ µου τὸν vouy ἐχπετάσω, τὸ πυχνὸν τῆς ἑννοίας ἐρευνΏησαι m ετρέφατο, xat ἰδεῖν τί ἄρα βούλεται τὸ bv τῷ Εὐαγγελίῳ [208 παρὰ τοῦ Δεσπότου λεγόμενον. Πολλοῖς μὲν γὰρ πολλὰ Ó:X παραθολΏς ἑλάλησε, τοῖς μὲν σαφηνίζων tà ὀυσχερὴῃ, τοῖς δὲ ἁποχαλύπτων τὰ εὔδηλα ἡμῖν, τὸν περὶ σωτηρίας λόγον ποιούµενος, ὡς ἀγαθὸς xat φιλάν- θρωπος τρανην xat ἀσύγχυτον τὴν πεῖραν τῶν αἰνιγμά- των παρέδωχε ΄ Tij μὲν ἀπὸ τῶν χαθ᾽ ἡμέραν πραγµά- των διεξιένα͵, δυναµένους τὴν ἔμφασιν, δὲ xal ἀπ αὐτῖς τῆς ἑννοίας τοῦ λεγομένου τὴν αἴσθησιν ὑποδέ- ξασθαι. ᾿Ελεγεν ὁ Δεσπότης, ὅτι Στεγἡ xal τεθ.ιμ- pérn ἡ ὁδὸς, ἡ ἀπάγουσα εἰς τὴν ζωὴν, xal ὀ λίγοι εἰσὶν οἱ εὑρίσκογτες αὐτήν ' π.ἰατεῖα δὲ xal εὑρύ- χωρος ἡ óóóc ἡ ἀπάγχουσα εἰς civ ἀπώλειαν, xal zo.Liol εἰσέρχονται δι αὐτῆς Ἐχπλήξεως ὁ λόγος, αγνωσίας ὁ τρόπος, «l, Π.ατεῖα, φησὶν, ἡ ὁδὸς της ἁπω.είας. Οὐ γνωρίζει τὴν ὁδὸν ταύτην ὁ Χριστός * οὐ γαρ δ.᾽ αὐτοῦ ἐγένετο * συµπαθείας οὖν ῥῆμα, ἰατρείας τὸ αἴνιγμα. Ὢ τῆς φιλανθρώπου εὐνοίας[ ὢ τῆς Δεσποτιχῆς χη- δεµονίας ! ὁμου καὶ τὴν νίχην χαὶ τὴν ἦτταν προτίθησιν͵, ὁὑμοῦ xat τὸν οἴκτον καὶ τὴν ἀπόφασιν: Οἶδα, φησὶ, πῶς ὁλισθτρὸν τὸ γένος τῶν ἀνθρώπων, πῶς χαμαίζηλον, πῶς ὀφθαλμοῤῥεπὲς, πῶς εὑὐολίσθητον, πῶς εὐχαταμά- yn 70V, πῶς ἄνανδρον, πῶς εὐάλωτον, εἰ μὴ πίστει στι. ρίςο-το * ἤχουσε πλατεῖαν ὁδὺν, καὶ ἑπέδραμεν ὡς ἐπὶ ςαγίδα ὄρνεον Ίχουσε στενἠν, xal φεύγει τὴν σωτη- piav, οὐχ ἐρευνήσας ἀμφοτέρων τὸ χρήσιµον ^ καὶ γὰρ αἰτεῖται την πάλην, χαὶ φεύγει τὸ σχάµµα’ xal µάλι- στα ἀχούσας, ὅτι Πο.1.1αἱ αἱ ϐ.1{ψεις τῶν δικαίων, xal ἐν πασῶν αὐτῶν ῥύσεται αὐτοὺς ὁ Κύριος, xa τῷ βοηθῷ οὗ προσέθρα μὲν, ἀλλὰ φεύχει quii, ph γινώ- σχων ὅτι τὸ ἀγαθὸν ἐχφεύγει xat εἰς τὸ ἥττον προσχολ- λᾶται, Ὢ της ἀνοίας! HoAAal αἱ θ.1ίψεις τῶν δικαίων, ἀχούσας, ὤχλασας, ἄνθρωπε ; xal IHo.1Aal αἱ μιάστιγες tov ἁμαρτω.οῦ ἀχούσας, οὐκ ἑπτόησας:; Μᾶλλον δὲ τὴν μὲν μάστιγα ἑπτόησας, τὸ δὲ πάθος τῆς ἁμαρτίας οὐχ ἔσθεσας. li πλατεῖα xal εὑρύχωρος Ἡ ὁδὸς τῆς ἁπ- ωλείας; 'Obby ἐνταῦθα τὸν βίον λέγει, ἐπειδῆ ἡ πλατεῖα τοῖς ἀπατωμένοις δοχεῖ τὸ ἡδὺ τού χόσµου. T! δὲ ταύ- της παρὰ τοῖς εὐφρονοῦσιν ἁθλιώτερον; Ἡ μὲν γὰρ στεν] νοµιζοµένη εἰς οὐρανοὺς ὁδηγεῖ, ἡ δὲ πλατεἰα δοχοῦσα εἰς ἅδην χαθέλχει τοὺς ἑἐπομένους αὐτὴν. ΜΗ γὰρ πλατεῖαν νοµίστις εἶναι ἀληθῶς, ἀγαπητὲ, f| ἀγα- θὴν τὴν ὁδὺν ἐχείνην, ἐπειδῇ τοιαύτῃ λέξει ὁ Δεσπότης ἐχρῆσατο. Ὥσπερ Ὑὰρ ὁ Σολομὼν λέγει, μέλι ἀποστά- ζειν ἀπὸ χειλέων γυναιχὸς πόρνης, παρὰ φύσιν δὲ τὸ Aeyópevov* πῶς γὰρ δυνατὸν ἀπὸ χειλέων γυναιχὸς μέλι ἁποστάξαι ποτέ; ἁλλὰ τὸ δοχοῦν τῆς ἁπάτης ἠδυ xat τῆς ματαίας ἡδονῆς τὴν ἁπάτην μέλι ὁ λόγος ixá- λεσεν * οὕτω xal ἑνταυθα πλάτος λέγει ὁδοῦ τὰ διάφορα τῶν ἡδονῶν πάθη, xai πᾶσαν τὴν τοῦ βίου ἀπόλανσιν. ᾽Αχούσατέ µου οἱ τὸν αὐχένα ὑποχλίναντες χαὶ δεξάἁµε- νοι τὸν χρηστὸν καὶ τὸν ἑλαφρὸν xaX µαχάριον ζυγὸν, μονάζοντες xal παρθένοι ἀχούσατέ µου ὅσαι ἀφιερώ- σατε ἑαυτὰς χαὶ ἐδώχατε τὰ σώματα ὑμῶν τῷ Kucltp : ἀχούσατέ µου αἱ τοῦ οὐρανίου νυµφίου στέφανοι, ἀχού- σατέ µου αἱ τοῦ ἡλίου λαμπρότεραι, ἀχούσατέ µου αἱ τῆς βασιλείας εἴσοδοι, ἀχούσατέ µου αἱ τοῦ θεοῦ φίλαι, M SPURIA QU/EDAM. A0 ἀκούσατέ µου 1239] ai τοῦ Δαυὶδ χορεύτριαι, ἀκούσατέ µου τὰ τῆς Ἐλισαθὲτ ἔγγονα, ἀχούσατέ µου al Ἰωάννου σύντροφοι, ἀκούσατέ µου αἱ κληρονόμοι θεοῦ, ἀχούσατέ µου αἱ τὸ σκάµµα xat τὴν νίχην xal τὸν ἀγωνοθέτην ἐν τῷ σχάµµατι περιφέρουσαι, ἀκούσατέ µου αἱ Μαρίας ἀδελφαὶ, ἀκούσατέ µου αἱ μητέρες xai νύμφαι xat δου- λίδες Χριστοῦ * οὐχὶ ἐμοῦ δὲ ἀχούσατε, παραχκαλῶ, ἀλλὰ «o9 Αποστόλου λέγοντος, Παρακα.]ῶ οὗν ὑμᾶς, παρα- υτήσατε τὰ σώματα ἡμῶν θυσίαν ζωσαν, áyíar, εὐάρεστον τῷ θεῷ. ᾿Αξιόπιστος ὁ παραχαλῶν, xat μὴ παραιτήσει τὴν δόσιν. "Ίδε τίς ἐστιν ὁ παραχαλῶὼν σε, καὶ φρίξον τὴν αἴτησιν * ὁ ἕως τρίτου οὐρανοῦ ἀναθὰς, ὁ φωνης θεοῦ ἀξιωθεὶς, ὁ ἀκούσας ἄῤῥητα ῥήματα, παραχαλεῖ, Παραστήσατε τὰ σώματα ὑμῶν ἁγνὰ τῷ θεφ. TU παρακαλεῖς, Παῦλε; τί γάρ σοι µέλει περὶ τῶν παρθένων; 00 σὺ εἶπας, ὅτι Περὶ τῶν παρθένων ἐπι- ταγὴν Κυρίου ob ἔχω,; οὐ σὺ εἶπας, Τίμιος ὁ γάμος; οὐ σὺ εἶπας, Μὴ ἁἀποστερεῖτε ἁ 11ή.ους τῆς evpju- £lac ; τί vov ἁγνείαν χηρύττεις ; εἶτα δὲ τί σοι λοιπὺν µέλει περὶ τῶν παρθένων; ix σαρκιχοῦ Yágou xal φθορᾶς θέχλαν ἅρπασας, καὶ ἔσωσας ΄ τί σοι περὶ τῶν λόιπῶν παρθένων µέλει λοιπόν; Nat, φησὶ, σφόδρα φροντίζω περὶ τοῦ ἀγνοῦ xai ἁπαθοὺς γάμου. Ei τὰς τῷ τῶν ἀνθρώπων ἐμεσίτευσα γάμῳ, πολλῷ μᾶλλον τ τοῦ Χριστού µεσιτεύσω μετὰ πολλῆς τῆς σπουδης νυμφαγωγός εἰμι τοῦ Χριστοῦ * οὐκ ἀρκεῖταί µου ὁ Δεσπότης μιᾷ χκόρῃ, οὗ θ2λει ἕνα γάμον ' πολλὴ αὐτοῦ ἡ προὶς, πολλὴ ἡ χληρονομία. Διὸ ἀπέστειλέ µε πολλὰς αὐτῷ σνναγαχεῖν * ὅθεν ἔλεγεν, 'Ηρμοσάμην ὑμας évi ἀνδρὶ παρθένον ἀγνὴν παραστησαι τῷ Χριστῷ. "Opa πόσην ἀχκρίδειαν εἶπεν ὁ Απόστολος, ἵνα μὴ σαρ- κιχὸν τὸν γάμον νοµίσῃς εἶναι. Ὢ τῆς τυφλότητος ! ὢ τῆς &volac! τίς οὐκ ἂν ποθήσειε τὸν ἄφθαρτον xal ἀχάματον γάμον; τὴν ἁγνὴν ποίτην, τὴν ἄσπιλον πα- στάδα; τὴν ἀμόλυντον λοχείαν; τὴν ἀθάνατον συνάφειαν; «ἣν ἀπαθῆ τεχνογονίαν; τὴν ἀπένθητον quavóplav; τὴν ἀζήμιον mpoixa; τὴν αἰώνιον ἀπόλανσιν; τὴν ἀμέριμνον ζωήν; την μετὰ Χριστοῦ συνοικεσίαν; την µετά ἀγγέλων διαγωγὴν ; τὴν τῶν θευπρεπῶν ἁαμάτων τερπνότητα» τὴν εὐωδίαν τὴν πανάρετον; τὴν πάµ- ttov λυχνίαν, τὴν παγχόσµιον ἑλευθερίαν; την πρὸς εὐν πορείαν; τὴν μετὰ ἀγγέλων χορείαν», την τοῦ σώματος ῥῶσιν; τὴν τῆς ψυχῆς καθαρότητα, Ἡ γὰρ συναφθεῖσα πρὸς γάμον ἀνδρὶ μεριμνᾷ πῶς ἀρέσει Φθειρομένῃ capxi* οὕπω τίχτει, καὶ τὸ πένθος ὁδυ- ῥᾶται ' θρῆνος πολλάκις διὰ τὸν ἄνδρα, θρῆνος περὶ στειρώσεω; xal ἀτεχνίας, θρΏνος περὶ πολυτεχνογο- νίας, τούτων θνησχόντων * θρήνος ἁτάχτως τῶν τέχνων περιπατούντων. Η δὲ τοῦ Κυρίου παρθένος μεριμνᾷ πὼς ἀρέσει τῷ Kuplo. Αχούσατε μετὰ ἀχριθείας του Αποστόλου βοῶντος, Ἡρμοσάμην ὑμας évl ἀγδρὶ παρθένον üyriv παραστησαι τῷ Χριστῷ. Καὶ οὐχ εἶπε, Xi, ἀλλὰ, Ὑμᾶς, ἵνα μὴ νοµίσῃς περὶ σαρχικοῦ γάμου λέγειν αὐτόν. llapaxaAQ οὖν ὑμᾶς. qno, [240] παραστήσατε τὰ σώματα ὑμων 0vciar ζὡώσαν, ἁγίαν, εὐάρεστον τῷ Θεῳ. Κοινὸὺν τὸ παράγγελµα, μάλιστα δὲ ἐπιθάλλει τοῖς ἁγιωσύνην ἀσχοῦὺσιν. Οἱ τὰρ τῷ ἁγίῳ ἁγίως προσελθεῖν βουλόμενοι, ἐὰν μὲν χατορθώσωσιν ἐνταῦθα, μεγάλων «41 λαμπρῶν στεφάνων τυγχάνουσιν * οἵτινες δὲ προ- θέμενοι οὐχ ἐτελείωσαν, ἐξαίσιον αὐτοῖς «b πτῶὼμα Yive- ται. Καὶ γὰρ δεινὸν ἁπὸ ὕφους πεσεῖν, xat μαρτυρεῖ τὰ πράγµατα, f| ἀπὸ τοῦ χαμαὶ πεσεῖν. Πένης μὲν ἐὰν µέχρι τέλους τῇ πενίᾳ συζῇ, κουφοτέρως φέρει τὸν ὀνειόισμόν *. πλουσίου δὲ εἰς πενίαν ἑληλακότος θανάτου εἴρον τὸ θέλημα γίνεται. Οὕτως οἶμαι πιχρότερον εἶναι τὸ δάχρυον xai τὸ πένθος θρηνωδέστερον τῆς παρθενικῆς ἁπωλείας, τοῦ τῶν xaÜ ἡμέραν δίχην χοίρων ἐν βορθόρῳ χυλινδουµένων xat ἁμαρτανόντων * ἐπειδὴ ἐχείνοις τέχνη τῆς εὐπορίας t συνήθεια τῆς ἁμαρτίας γεγένηται λοιπόν ' ἐπὶ 0b ταῖς τὸν ναὸν τοῦ Οεοὺ φθείρασιν, πενθεῖν οἶμαι xal θρηνεῖν, χόπτεσθα: xai χατατιλλεσθαι ἄξιον, τοῦ τοιούτου xal τηλιχούτου ὑηααυροῦ ἀθρόως διωρυγµένου. Ti δέ ἔστιν ἐπὶ aot, * Τὸ θέληµα corruptum videtur. Conjectum est τὸ τίλµα, ὦ παρθένε; cÓ:e d) ποία ὄψις πολεμιχὴ Ἱπόττσέ oi, mola ξίφη; ποῖα δόρατα», ποῖαι ἀσπίδες: «olo; αρα τιωτῶν θόρυθος οὕτω ταχέως τῆς ἀσφαλείας ἅπο- στηναι Ἠνάγχασε' σὺ ὑπῆρχες xal πόλις xal ναὺς τοῦ Χριστοῦ, καὶ τεῖχος καὶ φυλαξ τῆς πόλεως xal τῆς πύλης. Αλλ' à του θρήνου! πῶς συνεχώρησας τῷ ἐχθρῷ ἄνευ ἀνάγχης ἀνοῖξαι ταύτην, πῶς βραχεία ipa ὀελεασθεῖσα ἐχείνην προέδωχας, δι fj; ὁ Χριστὸ - ἐξελθὼν ἑσφράγισεν; "D τοῦ καχοῦ πολέμον ! τὸ τεῖχος διέῤῥῥηδας, τὸν ναόν σου τὸν ἅγιον διέφθειρας, τὰς συνθῆχας τοῦ Ὑάμου παρέδις, τὰ γράμματα ἁπ- Ἀλειφας. την προῖχα Ἰθέτησας, Ul τοῦ Χριστοῦ xoí- την ἑνύδρισας' ἀλλὰ μὴν xal τὸ ἐνέχυρον ἀπώλε- σας. Οὐχ ὁρᾷς τοὺς ἑντανθα νόμους, ποῖαι τιµωρίαι µένουσι τὴν µοιχαλίδα, Τί δὲ σὺ ποιῄσεις, fj οὐγὶ συγδούλου χοίτην ἐνύδρισας, ἀλλὰ τοῦ Δεσπότου Ἡμὼν Ἰησοῦ Χριστοῦ του ζῶντος ἀεὶ, πηλῷ φθειρομένῳ xai δυσωδίᾳ συμπλαχεῖσα; Πῶς σε πενθήσω οὐκ οἶδα ᾽ µτ- δενὸς γὰρ πολεµήσαντος τέτρωσαι, ἄνευ ξίφους ἁποτέ- τµησαι. Τίνα σε κρίνω οὐχ οἶδα * ἄσπλαγχνον, f| ἄσυν- εἴδητον , f| ὡς φυχοφθόρον, 1| ὡς αὑτοφόνον. Τοσαύτη yàp τῆς μανίας ἐχείνης dj ὄψις, οὐχ εὑρίσχουσα ἄξιον τοῦ πένθους τὸν ὄνειδον. "Apa οὐκ ἐμνήσθης τῶν συνθηχῶν τοῦ Χριστοῦ; οὐκ ἐμνίσθης τῆς ἀγνείας, ἐν j| καθ’ ἡμέραν σοι ὁ Χριστὸς πρὸς τῇ m pd xai τῷ past ἀορᾶτως καὶ μυστιχῶς σχιρτῶν χαὶ ἀγαλλόμενος: αἱ διὰ τί δέ; Ἐπειδὴ xat σὺ Μαρία ὑπῆρχες ἕως οὗ τὴν παρθενείαν διεφύλαττες. Ποῖος οὖν χηρὸς πονηρίας σννέτηξέ σου τοὺς ὀφθαλμούς; ποία σχοτοµήνη ἑσχό- τισέσε, ὥστε τὰ µέλη τοῦ Χριστοῦ ποιΏσαι µέλη πορ- velac; Ὢ τοῦ πένθους] «hv πορνιχὴν δυσωδίαν της παρθενικῆς εὐωδίας προέχρινας; τὸν τῆς ἡδονης βόρθορον τῷ μύρῳ χατήλλαξας: Οὐχ ἑμνήτθης της ΄ κατανυπτικῆς' πλήρης ὥρας ἑχείνης, ἐν ᾗ συγχαί- Ρροντες ἄγγελοι ὁμοῦ τε xat ἄνθρωποι εἰς τὸν νυμφωνά σε τοῦ Χριστοῦ λαμπάδας [241] κατέχοντες προέπεµ» «ov, Δανιτικὰ ὥσματα ἄδοντες, xal τὴν πτωχην xai πένητα νύμφην Χριστοῦ xat βασιλίδα πάντες ἑχή- ρυττον; Ὢ τίς μὴ πενθήσῃ τὴν βασιλέα κχαταλεἰπουσαν, σαπρίᾳ σχωλήχων ἑαυτὴν σννάψασαν, |] καὶ μεθ) οὗ ἤμελλε συζῇν xat συμθασιλεύειν χατεφρόνησε, xal τὸν ὑπὸ του βασιλέως ἐν γεέννη πυρὸς ἐμθάλλεσθαι μὲλ- λοντα ἐπόθησεν; Ἵνα τί τοιοῦτον βόθρον ἑαυτῇ κατ ώρυδας; Αλλά τὸ πλάτος σε τῆς ὁδοὺ ὑπάτησε. Ι[οῖον πλάτος, παρακαλῶ; τί σοι ἐπηγγείλατο ὁ ὁδηγὸς τῆς ἁπωλείας, ὁ πρόξενος τῆς Ὑεέννης; ποἰαν ἁπόλαυσιν βίου ὁ ἀνθρωποχτόνος, οὐκ Άχουσας, à παρθένε, τού Αεσπότου A£vovto; ἐν Εὐαγγελίοις, ᾿Εὰν τὲν κόσμον óÓAov κερδήσῃς, thv δὲ γ/υχήν σου ζημιωθῇς, cl ὠφέλησας; Αλλ' ὢ τῆς τυφλότητος | ὢ τῆς ἀνοίας ! io τῆς σχοτώσεως | ἐννόησον, ὦ παρθένε, την ἀπώλειαν : ἑννόησον xiva. μὲν προχρίνεις, τίνα δὲ ἀθετεῖς, τί δέ got τὸ χαριζόμενον παρὰ τοῦ ἁπατοῦντος * ῥοπὴν ἑδονῖς ἐν πηλῷ συμπεφυρµένην, xai σταγόνα βορξόρου ἐν παρθενικῇ Υαστρὶ ὑπὸ ἁμαρτίας μιγνύμενον, xat γέεν- yay πυρὸς, χαὶ σχώλτχα ἀτελεύτητον ἀπάγουσα. Φρίςον τὴν ἁἀσχημοσύνην ἐχείνην. "Αρα γὰρ ταύτην ἡδονὴν ἔστιν εἰπεῖν ἀπόλανσιν βίου: ἅρα τοῦτο τρυφῇ, τοῦτο πλάτος; τίς αὕτη τῆς μανίας T, συγχατάθεσις » Αλλά νΏφε ἐν πᾶσι xal Àéye * οὐ γὰρ αὐτοῦ τὰ νοή- µατα ἀγνροῦμεν. Χαῖρε οὖν πάντοτε, καθὼς γἐγραπται’ T6 ἐπιειχὲς ὑμῶν γνωσθήξω zücw ἀνθρώποις " ὁ φόδος τοῦ Θεου καταστραπτέτω ἐν τῇ χαρδίᾳ σου. Mt ίψασπις Ὑένῃ στρατιώτης, μῇ δειλὸς xal ὀχνηρὸς ργάτης, ph, φύγῃς τὸν στέφανον. Ὁ Bloc βραχὺς, ἡ δὲ χρίσις paxpá. Πρὸς ταύτην ἀφορῶν, ἀδελςὲ, ὑπογώνει σου τὴν καρδίαν ἅμα τῷ ἁγίῳ, xal λέγε Αγδρίζου, xal κραταιούσθω ἡ καρδία σου, καὶ ὑπόμεινον τὸν Κύριον * μιμοῦ τὸν Áavtó, xoi μιᾷ λίθου βολῇ χατάῤόα- ξον τὸν πολέμιον. Ἑστήκασιν ἄγγελοι θεωροὶ τοῦ βίου σου’ Θέατρον, γὰρ φησὶν, ἐγενήθημεν tq κόσµμῳ xal ἀγγέλοις καὶ ἀνθρώποις * àv. σε ἴδωσι νικῶντα, χαί- ρουαιν επὶ τῷ κατορθώµατι * ἐὰν ἠττώμενον, άνα)ω- ροῦσι στυγνοὶ, γελῶσι δὲ ἐπὶ cot τὰ δαιμόνια. πάσαν οὖν ἀντὶ ῥομφαίας τὸν φόδον τοῦ θεοῦ * ὁ γὰρ φέδος τοῦ θεοῦ ὡς µάχαιρα δἰστοµός ἐστι, συγχόπτων πάσαν ἐπιθυμίαν πονηρἆν. 393 peccati vero affectum non exiinxisti. Cur Ίαια et spatiosa est via ad perditionem ? Per viam bic indicat vitam : mundana euim volupias deceptis liominibus videtur lata esse via. Quid autem recte sentientibus est hac zzrumnosius? Nam qua angusta existimatur, 2d coelos ducit ; quze vero lata videtur, omnes qui eam sequuntur ad orcum detrahit. Ne pules enim, o di- iecte, viain illam vere latam esse, aut bonam, quia hoc «dicto usus est Dominus. Nam ut Salomon ait mel distillare a labiis meretricis, quod sane praeter natu- ram est; quoinodo enim potest unquam mel distil- lare a labiis mulieris? sed quod in tali frsude dulce videtur, et van:e voluptatis fallacia mel appellatur : Ma et Lic latitudinem viz appellat diversos volupta- tum affectus, et Lotam vitze suavitatem. Audite me vos qui cervicem demisistis, et bonum, leve beatumque jugum | accepistis, monachi et virgines : audite me quzcumque voswetipsas consecrastis, el corpora ves- wa Uoimino dedistis : audite me, coelestis Sponsi co- ronz : audite me vos, qu: sole estis splendidiores : audite me, vos qui regni estis aditus : audite me, Dei amicze; audite me, vos Davidis choro adjuncta; audite me, pregeuies Elizabethze; audite me, Joannis coalum- nz; audite me, lieredes Dei; audite me, quie stadium et victoriam et agonothetam in stadio cireumfertis ; au- dite me, Marix sorores; audite me, matres, sponse et famul:e Christi. Non me audiatis, quaeso, sed A posto- jum dicentem : Obsecro itaque vos, ut exhibeatis cor- pora vestra hostiam viventem , sunclam , Deo placentem ( Hom. ΧΙΙ, 1). Fide dignus est qui obsccrat, et non recusabit munus. Vide quis sit is qui te obsecrat, et petitionem cum tremore reverearis : qui usque ad tertium cillum ascendit , qui Dei voce dignus est ha- bitus, qui arcana verba audivit, olisecrat vos ut exhi- beatis corpora vestra casia Deu. Quid obsecras, Paule? quorsum enim de virginibus es sollicitus? nonne tu dixisu, De virginibus preceptum Domini non habeo (V Cor. VII, 25) ?* annon dixisti, Honorabile connubium (Hebr. Xll, 4)? annon dixisti, Nolite fraudare invi- cem coitu (1 Cor. VII, 5)? cur uunc castitatem przdi- €as ? postea vero cur de virginibus es sollicitus? e carnalibus nuptiis et corruptione Theclam rapuisti et servasti : cur tandem de reliquis virginibus es sollici- tus? Imo, inquit, admodum sollicitus sum de casto et passionibus libero connubio. Si enim hominum in- terveni nuptiis; multo magis iis, quie Christi sunt, interveniat cum sedulitate plurima. Pronubus sum Christi : non sufficit Domino meo una puella, non valt unieum connubium : multa ejus dos est, multum patrinionium. Quapropter me misit ut multas illi col- ligerem : ideo ait * Despondi vos uni viro virginem cas- tam exhibere Christo (1M Cor. XI, 2). Vide quanta cum accuratione locutus est Apostolus, ne carnale con- nubium esse existimes. O c:ecitatem ! o insipientiiin! Quis nou cupiat incorruptuin et indefessum connu- bium, cubile castum, thalamum immaculatum, puer- perium incontaminatum , contactum immortalem, fi- lerum procreatiouem passionibus vacuam , amorem erga virum non luctuosum , dotem a damno tutam, delectationem zternam, vitam a curis liberam, cum Christo cohabitationem, cum angelis societatem, can- [απ divinorum dulcedinem , ex omni virlute pro- deuntem suavitatem, candelabrum omni luce fulgens, libertatem undique decoram, ad Deum profectionem, cum angelis choreas, corporis robur, animie purita- tem ? Quz enim connubio juncta est viro, cogilat o placeat corrupt:e carni : nondum parit, et e3lamitatem deflet; luctus s$:»pe propter maritum ; lactus propter sterilitatem et sobolis defectum; lacius pter liberorum multiplicitatem , cum moriuntur; us liberis inordinate vitam agentibus. Virgo autem Domini cogitat quomodo placeat Domino. Diligenter audite Aposto;um clamantem, Despondi vos un viro, sirginem castam exhibere Christo. Non dixit te, sed vos, se existimes eum de carnali connubio loqui. Obsecro: itoqre vos, iuquit, ul exhibealis corpora vestra liostiam citentem, sanciam. Deo placentem (Rom. XII, 1). SPUMA QU/EDAM. wu 40 Communis est exhortatio, mavimeque respicit eos qui sanctitatein exercent... llli enim qui ad sanctum (Christum) sancte accedere volunt, si hic recte se ge- rant, magnas et splendidas consequuntur corvnas : qui vero quod proposuerunt non perfecere, eminen:i lapsu ruunt. Est enim terribile ab alio cadc re (idque res ipsa testificabatur), magis quam in hum » stantem labi, Pauper quidem, si usque ad finem in panpertata degat, levius fert contumeliam ; divite autem in pav- pertatem decidente , morie deterior est afflictio. Sie arbitror acerbiores esse lacrymas et planctum ob amis- sionem virginitatis, quam illorum qui velut. porci quotidie in luto volutantur peccatites : quandoquidem his peccandi consuetudo in artem facilem et commo- dam transiit ; de illis vero quie templtm Dei viola- runt, lugere oportet, ut arbitror, plavgere, p-ctus tundere, capillos divellere, tanto talique thesauro penitus perfosso. Quid enim tibi accidit, o virgo? quantus vel qualis aspectus hostilis te decepit? quales gladii? quales haste? quales clypei? qualis militum tumultus tam cito te a defensione coegit desistere * Tu eras et urbs et templum Christi, murusque et cus- tos urbis et port:e. At, proh dolor ! quomodo hosii concessisti hanc sine necessitate aperire ? quomodo hrevi tempore inescata illam prodidisti, per quai Cliristus egrediens illam obsigillavit ? O bellum im- probum ! murum perfregisti, sanetum templum tuum corrupisti, paeta. nuptialia violasti, litteras delevi-ti, dotem abrogasti, Christi cubile contumelia affecisti, imo pignus perdidisti. Nonne vides hujus mundi leges, αυ supplicia adulter:e parentur ? quid vero tu facies, u:e non violasti cubile conservi , sed Domini nostri esu Christi in z»eternuin viventis, luto corrupto et (- tori conjuncta ? Quomoto te lugeam nescio : nemine enim bello gerente vulnerata es, sine gladio es abscissa. Quam te judicem esse nescio : an sine visceribus, an sine conscientia, an ut animx corruptricem, an ut tui interfectricein. Talis enim est dementi:e istius species, ut non reperiat tanto luctu dignum opprobrium. An iminemor es feelerum cum Christo ? annon. recorda- ris pudicitiz, in qua Christus quotidie tibi ad.Jatus et ad pectus invisibiliter et mystice exultabundus erat ? Qua vero de causa? Quia tu vel ipsa Maria eras, quandiu virginitatem servabas. Quxnam igitur cera nequitize conglutinavit oculos tuos? «quse. nox illunis te obtenebravit, ut. membra Christi facias membra fornicationis ? Proh dolor! faetorem meretricium vir- ginali suavitati praposuisti * voluptatis lutam. cum ungnento coninutasti ? annon compnncetione plena re- cordaris illius hor:, in qua simnl l:xtantes et angeli et homines in nuptialem Christi thalamum lampades tenentes te deduxerunt, Davidicos cantus modulantes, ac te mendicam pauperemque omnes Chiisti sponsam et reginam prxwdicarunt? Eheu ! quis non lugeat cam qux Regem deserit, et veriium putredini se conjungit, atque eum. quoctim regnatura erat contempsit, atque eum, qui a Rege iu gehennam ignis injiciendus erat, concupivit? Quare talem foveam tibi fodisti ? At vix latitudo te decepit. Quse taudem latitudo ? quid tibi promisit dux ille vi;e ad perditionem, impulsor ad geliennam ? quam vi- tam beatam | pollicitus est homicida ille 7 nonne πι disti, o virgo, Dominum in Evangeliis dicentem : & mundum universum lucraris (Matth. XVl, 96), anime vero (ug detrimentum paliaris, quid tibi prodest (Marc. VIII, 36) ? At, o caecitatem ! o insipientiam * o hele- tudinem ! Cogita, o virgo, perniciem : animo con- cipe, quem pra:ponas, quem recuses, quid tibi offerat deceptor ille : voluptatis paululum luto commixtum, guttas sordium ia ventre virginis cum peccato com- mixtas, gehennam ignis, et. vermem immortalem, Exlorresce hanc turpitudinem. Hanccine voluptatem appellare licet, aut vitam beatam, aut delicias ? hzec- cine viz latitudo? quis iste insani: affectus? Sed sobrius esto in omnibus et dicito, Non enim ignora- mus cogitationes ejus. Gaude itaque semper, ut scriptum est : Modestia vestra πο! sit omnibus homi- ud SPURIA QUJAEDAM. nibus (Puilipp. IV, 5) : timor Dci in corde tuo ful- geat. Ne sis miles qui scutum abjecit, ne sis operarius segnis el piger, ne fugias coronam. Vira brevis est, et judicium in longum tempus. lloc respiciens, frater, cor tuum conpella, cum viro sancto, et dic : Viriliter age, el confortetur cor tuum et sustine Dominum (Psal. XXVI, 20) : imitare Davidem, et uno lapidis ictu ad- versarium confringe. Stant angeli vite Lue sSpectato- res; ait enim : Spectaculum facti sumus mundo, εἰ angelis et. hominibus (I Cor. IV, 9) : si te victorem, viderint, ob res beue gestas lietantur; $i victum, masiti discedunt ; d:emonia vero ex adverso ri.lent. Siringe igitur pro gladio timorem Dei : nam tior Dei est sicut gladius anceps, abscindens. omnem cu- piditatem ιδ. Semper igilur assume timorem Dei, in memoria perpeuso retinens. diem. ultimum, quando cceli igne couibusti dissolventur, quando astra uL folia deci- dent, 5οἱ autem et luna tenebris obtegentur, nec da- bunt lucem suam ; quando Filius howinis apparebit « ex colis descendet in terrain, et Virtutes coelorum commovebuntur ; quando angelorum erunt. decursio- nes, tubarum invadeutium voces ; quando ignis in conspectu ejus ardens et transcurrens ut. orbem in- cendat, οἱ in circuitu ejus tempestas valida, terrz: mo- tus horrendi, et fulmina qualia nunquam fuere, nec futura sunt usque ad diem illum : ita ut ipsze Virtutes celorum tremore magno corripiantur. Quales igitur nos esse oportet, fratres mei? qualis timor οἱ qualis horror nos invadet ? Animo perpende Israelem in de- Serto, quomodo non. sustinebant. turbinem et caligi- uei vocemque Dei e medio igue loquentis, sed ope- ram dabant ne verbum iis adderet. levera euim non ferebant quod mandabatur, quamvis Deo uon in ira descendente nec cum excandescentia ipsos allo- quente, sed corroborante per hanc consolationem, quod ipse cum iis essel. Audi igilur, mi frater, si ad - ventum ejus cum consolatione non potuimus ferre, quando nec coeli igne. combusti. dissolvebantur, nec tubis sonabant, ut sonatura est tuba illa, et excitatura eus qui a seculo discubuerunt, nec ignis terrarum orbem inundabat, nec ullus eorum qui futuri suut terror invadebat; quid faciemus, quaudo descendet cuni ira et furore intolerabili, et sedebit super solium glori: su:, et advocabunt terram ab ortu solis usque ad occasum, et ab omuibus terr:ze finibus ad. discer- nendum ejus populum, εἰ retribuendum cuique se- cundum opera sua ? Hei mihi ! quales nos esse opor- tebit, quando adstabimus nudi et. expositi, niox du- ceudi ad horrendum tribusal? hei mibi ! hei mihi ! Ubi tunc proeacitas ? ubi tuuc. carnis. fortitudo? ubi pulchritudo falsa et inutilis ? ubi tunc vocis humaue dulcedo ? ubi tunc in loquendo liducia insolens et inverecunda ? ubi tunc vestium ornatus? ubi tunc peccati voluptas immunda et vere sordida ? ubi tunc ji qui stercus masculorum in deliciis habent ? ubi tunc ji qui eum tympauis et, insirumeuntis musicis vinum sorbent? ubi tunc contemptus ille eorum qui sine ti- more vivunt? ubi tunc luxus εἰ voluptas? Quinia euim transierunt, et ut mollis aer dissoluta sunt. Übi tunc amor argenti et possessionum, atque inde orta iuhumauitas? ubi tunc. immauis illa superbia, quie omnia fastidit, et ipsa aliquid esse videtur? ubi tunc inanis et vana hominum promotio et gloria? ubi tuuc imperium et tyrannis ? ubi tunc. imperator ? ubi princeps? uhi dux ? ubi qui in potestate eunt, «qui su- MET in diviiiarum copia et. Deum contemnunt ? "unc Videntes sic admurati sunt, tremor apprehendit eos. lbi dolores wt parturientis, in spiritu. vehementi conterentur (Psal. XLVM, 6 8). Ubi vero tuuc sapientia sapientium * ubi inanes eorum doli ? Vie, vie illis! T ar- buti sunt el commoti sunt sicul ebrius, et omnis sapientia eorum devoraia est (Dsal. CVl, 27). Ubi tnc sapiens? ubi scriba ? ubi conquisitor hujus vani sgculi (1 Cor. 1, 20) * Mi Irater, tecum reputa. quales nos esse opor- leat, rationem dantes eorum. quae fecimus, sive ma- gna, Sive parva : nam vel de oiioso verbo rationem 43 daturi sumus coram justo Jud'cc. Quales itaque uos esse oportet in hora illa, si gratiam iu conspectu ejus inveniamus ? quale vero gaudium invadet nos. ad dextram Regis segregatos 7 quales nos esse oporiet cum sancti omnes nos salutant ? Ibi te salutat Abra- ham, lsaac et Jacob, Moyses, Noe, Job, sanctique prophete, et apostoli et martyres, ac justi omnes, qui Deo b^ne placuerunt in vita carnis $u:, et quos- cumque audis vitamque ipsorum adimniraris, quos etiam couspicere cuperes : ipsi ad te veuiunt, et ample cientes te salutant, de salute tua exsultantes. Quales ilaque tunc. nos esse oporlet? quale ineffabile gaue dium habere, quando Rex iis qii a dextra sunt cum hilaritate dicet : Venite, benedicti Patris mei, possi- dete paratum vobis regnum α constitutione mundi (Mauh. XXV, 54)? Tunc, mi frater, accipies regnum decorum, et diadema formosum de manu Domini, et in posterum cum Christo regnabis : tunc possidebis bona illa, Qua preparavit Deus iis qui diligunt illum (1 Cor. IH, 9) : tunc. demum sine sollicitudine eris, non amplius timens ullam animi consternationem. Tecum reputa, mi frater, qualis res sit in celis re- gnare : ut euim diximus, accipies d adema e msnu Domini, et in posterum reguabis cum Christo. Tecum reputa, mi frater, quale sit vultum Dei perpetuo con - spicere, quale sit illum habere pro luminari : tunc enim non erit tibi sol ad lucendum per diem, ut ait ]saias, Nec splendor lunc illsminabit te per uoctem ; sed erit tibi Dominus in lucem sempiternam, et Deus in gloriam tuam (/sai. LX, 19). Ecce, mi frater, quale gaudium depositum est pro iis qui timent. Dominum et observant mandata ejus. Post liec autem, considera eliam peocatorum peruiciem, cum ducuntur ad terri- bile tribunal, qualis pudor illos invadet coram justo Judice, non habentes verbum excusationis; qualis confusio apprehendet eos ad sinistrum Regis segre- gatos, qualis caligo incidet in. cos, quaudo Loqucur ad eos in ira sua, et in. furore suo conturbabit eos (Psal. ll, 5), dicens, Discedite a me maledicti in. ignem ater - num, qui paratus est diabolo et angelis ejus (Matth. XXV, 41). Hei mihi! hei mihi! qualem aftlictionem et angustiam sentiet ipsorum spiritus, cum «ως fiet omnium dicentium : Convertantur peccatores in in- [t omnes gentes qu& obliviscuntur Deum (Psal. X. 18)? Hei mihi, qualis est locus, ubi est Fletus et stridor dentium (Math. XXV, 50), qui vocatur. Tar- tarus$, quem et ipse satanas horret ! hei mihi, qualis est gelienna iguis inexstiucti ! hei inihi, qualis est in- somnis et venenum ejaculaus vermis! lici mihi, qua- les sunt angeli suppliciis prapositi, crudeles et im- misericordes ? Conviciantur enim et objurgant gra- viter. Tut qui puniuntur clamabunt ad Dominum, et nou audiet eos : tuuc scient quoniam vana ipsis evaserunt omnia ad hanc vitam pertinentia, et quie hic putabaut dulcia esse, felle et veneno acerbiora inventa erunt. Übi tunc illa peccati voluptas falso sic dicta ? non. enim est alia voluptas prater timorem Domini. Hxc revera est voluptas, hiec revera sicut adipe et pinguedine replet animam, Tunc seipsos condemnabunt, et opera. quae fecerunt : tunc conlite- buntur dicentes justum esse judicium Dei. lJaec enim audivimus, et noluimus nos convectere ab iniquis nostris operibus. Et tunc hzc efferent dicentes : Hei mihi, in peccatis non zequiparandis concepto ! supra nuinerum areux3 maris peccavi, et. peccatorum ροιι- dere obruor ac, si imultis. vinculis ferreis constrictus essem : non enim est mihi fiducia ut ad sumnrun cae- lum suspiciam. Ad quei itaque. confugiam, nisi ad te, hominum amator, nisi ad te qui peccatorum non rccordaris ?. Miserere mei, Deus, secundum magnam misericordiam (uam, et secundum multitudinem misera- tionum (uurum. dele iniquitatem meam ς amplius lua me ab iniquitate mea el a peccato meo munda me : quo- niam iniquitatem meain ego cognosco, el peccatum meum conira ie est semper. Tibi soli peccavi et malum coram le (cci (Psal. L, 5-6). Ad te coufugio propter mul. tam bonitatem tuam et misericordiam ; te irritavi,et H SPURIA QU/FDAM. & Λάμδανε οὖν πάντοτε "bv φόδον τοῦ Θεοῦ, µιµνη- σχόµενος τὴν ἑσχάτην ἡμέραν διαπαντὸς, ὅταν οἱ οὐρανοὶ πυρούµενοι λυθήσονται, ὅταν ἄστρα ὡς φύλλα πεσουν- ται, Έλιος δὲ xat σελήνη σχοτισθήσονται, xaX οὗ δώσουσι *b φέγγος αὐτῶν ' ὅταν φανερωθῇ ὁ Υἱὸς τοῦ ἀνθρώπου, xai χατέλθῃ ἀπὸ τῶν οὐρανῶν ἐπὶ τὴν γῆν xat αἱ ἑυνάμεις twv οὐρανῶν σαλευθήσονται΄ ὅταν ἀγγέλων χαταδρομµαὶ, αἱ φωναὶ τῶν σαλπίγγων ἑπερχομένων, πῦρ ἑνώπιον αὐτοῦ χαιόμενον xal διατρἐχον χαταχλύ- ζειν τὴν οἰχουμένην, χύχλῳ αὐτοῦ χαταιγὶς σφόδρα, σεισμοὶ φοθεροὶ xaX χεραυνοὶ, ot οὐδέποτε ἐγένοντο οὐδὲ γίνονται ἕως [243] ἐχείνης τῆς ἡμέρας. ὥστε xal αὑτὰς τὰς δυνάµεις τῶν οὑρανὼν τρόμῳ µεγάλῳ συλληφθῆναι. ὑὐχοῦν ποταμοὺς δεῖ εἶναι ἡμᾶς. ἀδελφοί µου; ποῖος φόδος xai ποία φρίχη λίψεται ἡμᾶς, χατανόησον τὸν Ἱσραὴλ ἐν τῇ ἐρήμῳ, ὅτε oox ἴσχυσαν τὸν γνόφον xa τὸν ζόφον xal v φωνὴν τοῦ λαλοῦντος θεοῦ ix µέσου «οῦ πυρὸς, ἀλλ ἑσπούδασαν τοῦ μὴ προσθεῖναι αὐτοῖς λόγον. 0ὐδὲ γὰρ xavà ἀλήθειαν ἔφερον τὸ διαστελλό- ityov, χαΐτερ οὐ μετὰ θυμοῦ κατελθόντος, οὐδὲ μετ γῆς λαλοῦντος πρὸς αὐτοὺς, ἀλλὰ παραχλῆσε:ι πλτρο- φοροῦντος αὐτοὺς, ὅτι αὑτός ὲστι μετ αὐτῶν. "Άκουσον οὖν, ἀδελφέ µου, εἰ μετὰ παραχλήσεως οὐκ ἰσχύσαμεν βαστάσαι thv ἔλευσιν αὐτοῦ, ὅτε οὔτε οἱ οὐρανοὶ πυ- ρούμενοι ἐλύθησαν, οὔτε οἱ σαλπίςοντες Έχησαν καθὼς μέλλει ἡ σάλπιγξ ἐχείνη βοᾷν xaX ἐξυπνίζειν τοὺς ἀπ' αἰῶνος χεχοιµηµένους, οὔτε mop χαταχλύζον τὴν οἰκου- µένην, οὔτε τι τῶν µελλόντων γίνεσθαι φοθερὼών ἐγέ- vEzo* τί πη.σομεν,δταν χατέλθῃ μετ ὀργῆς χαὶ θυμοῦ ἀνυποστάτου, xal καθίσῃ ἐπὶ üpóvou δόξης αὐτοῦ, xal προσχαλέσωνται τὴν γην ἀπὸ ἀνατυλῶν ἡλίου µέ/ρι δυσμῶν, xai ἀπὸ πάντων τῶν περάτων τῆς Ye τοῦ διαχρῖναι τὸν λαὸν αὑτοῦ, xal ἀποόοῦναι ἑχάστῳ κατὰ τὰ ἔργα αὐτοῦ» Οἴἶμοι | ποταποὺς δεῖ ὑπάρχειν ἡμᾶς, ὅτε παριστἆάμεθαγυμνοὶ καὶ τετραχηλισµένοι, μέλλοντες εἰσάγεσθαι εἰς *b φριχτὸν βηµα; οἶμοι, olov! ποῦ τότε d) περπερότης, ποὺ τότε 7| ἀνδρεία τῆς σαρχός» πηῦ δὲ tU χάλλος τὸ ψευδὲς xal ἀνωφελές; mou τότε 1) ἠδυςωνία τῶν ἀνθρώπων; ποῦ τότε dj παῤῥησία f) ἀναιδῆς xal ἀναίσχυντος, ποῦ τότε ὁ καλλωπισμὸς τῶν ἱματίων; ποὺ τότε ἡ ἡδονῆ τῆς ἁμαρτίας ἡ ἁχάθαρτος xai μιαρὰ ἀληθώς; ToU τότε οἱ τὴν χόπρον τῶν ἀῤῥέ- νων ἡδονὴν ούμενοι xou τότε ol μετὰ τυμτάνων χαὶ μουσιχῶν τὸν oivov πίνοντες; ποῦ τότε ἡ κατα- φρόνησις τῶν ἐν ἀφοδίᾳ ζώντων; ποῦ τότε ἡ spur) χαὶ σπατάλη; πάντα γὰρ παρἢλθον xai ὡς χαῦνος ἀῑρ διελύθησαν. Ιοῦ τότε ἡ φιλαργυρία xai ἡ φιλοκτη- µοσύνη, xal ἡ ἐξ αὐτῶν ἀσπλαγχνία; nou τότε ἡ ἁπάν- όρωπος ὑπερηφαγία, ἡ πάντα βδελυσσοµένη, xat αὐτὴ ε αοχιζοµένη εἶναί τι; ποῦ τότε ἡ χαινη xal µαταία ἀνθρωπίνη προχοπὴ xai δόξα; ποῦ τότε f δυναστεία χαὶ ἡ τυραννἰς» mou τότε βασιλεὺς, ToU ἄρχων, ToU ἠχούμενος; ποῦ οἱ ἐπ᾽ ἐξουσιῶν, οἱ Υγαυριώμµενοι ἐπὶ πλήθει πλούτου, καὶ τοῦ Θεοῦ χαταφρονουντές; 1ότε ἰδόντες οὕξως ἐθαύμασαν, τρόμος ἐπε.]άδετο ab- τούς. &x&i ὠδινες ὡς τικτούσης, ἐν πνεύμαει βιαίῳ συντριθε]σονται. Ποῦ τὀτὲ ἡ σοφία τῶν σοφῶν; ποῦ τὰ μάταια αὐτῶν πανουρχεύµατα;, ὐὐαὶ αὐτοῖς, Ἐταρά- 1θησα», ἐσαεύθησαν ὡς ὁ µεθύων, καὶ aaca ij σοφία αὐτῶν κατεπόθη. Ποῦ τότε σοφός ; πὀῦ τότε Ἰραμματεύς ; πυὺ συγζητητἡς τοῦ αἰῶνος τοῦ µα- *alo) τούτου; Αδελφέ µου, ἀναλόγισαι ποταποὺς δεῖ ὀπαρχειν ἡμᾶς, διὀόντας λόγον.περὶ ὧν ἑπράξαμεν, εἴτε dac εἴτε μιχρῶν ' ἕως Υὰρ ἀργοῦ λόγου ἀπολογίαν ῥούμεν τῷ διχαίῳ χριτῇ. Ποταποὺς οὖν δεῖ εἶναι ἡμᾶς i» τὴ ὤρ4 ἑχείνῃ, ἐὰν εὔρωμεν χάριν ἑνώπιον αὐτοῦ; zeiz δὲ χαρὰ διαδέξεται ἡμᾶς ἀφοριζομένους ἐκ δεξιῶν ^w βασιλέως; [245] ποταποὺς δεῖ εἶναι ἡμᾶς, ὅταν ἑσπάζωνται ἡμᾶς οἱ ἅγιοι πάντες; Ἐχεῖ ἀσπάζεταί σα ΑἈθραὰμ., Ἰσαάχ, Ἰαχὼδ, Noe, Ἰὼδ, Δανῖδ, xai οἱ ἅτιοι προφΏται xai ἀπόστολοι xai μάρτυρες xai πάντες οἱ δίχαιοι οἱ τῷ Θεῷ εὑαρεστήσαντες ἐν τῇ ζωῇ τῆς σερχὸς αὐτῶν, xat ὅσους ἀχούεις καὶ θαυμάξζεις αὐτῶν τὸν βίον, καὶ ἤθελες ἅρτι θεάσασαθαι αὐτοὺς, αὐτοὶ ἐχεῖ ἔρχονται πρὸς σὲ, xai περιπτυσσόµενοι ἁρπάζονταί σε, λλυύµενοι ἐπὶ τῇ σῇ σωτηβίᾳ. Ποταποὺς οὖν δεῖ εἶναι ἡμᾶς τότε; ποταπὴν δὴ γαρὰν ἔχειν ἐχείνην zi ἐκχλάλητον, ὅταν εἴπῃ ὁ Βασιλεὺς τοῖς ἐκ δεξιῶν μεῦ᾽ ἱαρήτητος, Δεῦτα, οἱ εὐΊογημένοι τοῦ Πατρός µου, ParTaOL. Gg. LXIV, xAnporopja1cace τὴν ἠτοιμασμένη» Pur. βασιοίας ἀπὸ xara6oAijc xóc ov ; "lóvz, ἁδελφέ µου, Mayr τὴ βασίλειον τῆς εὐπρεπείας, χαὶ τὸ διάδηµα τοῦ χάλλους Ex χειρὸς Κυρίου, xat λοιπὺν σὺν Χριστῳ ῥασιλέύνεις . τότε καταχληρονοµήσεις ἐκεῖνα τὰ ἀγαθὰ, "A ἠτοί- µασεν ὁ θεὸς τοῖς ἀγαπῶσιν αὐτόν' ^óve λοιπὸν ἁμέ- ριµνος ἔσῃη, µηκέτι πτοούμενος µηδεµίαν πτόησιν. Αναλόγισαι, ἀδελφέ µου, οἷόν ἐστι τὸ βασιλεῦσαι ἐν οὐρανῷ. Καθὼς γὰρ προείποµεν, δέξη τὸ διάδηµα £x χειρὸς Κυρίου’, xai βασιλεύσεις τοῦ λοιποῦ σὺν Xpt- στφ. ᾿Αναλόχισα:, ἀξελφέ pou. οἷόν ἐστι τοῦ θεοῦ τὸ πρόσωπον AMAN διαπαντὸς, οἷόν ἐστιν ἔχειν αὐτὸν φωστῆρα. Tó:e γὰρ οὐκ ἔσται σοι ὁ fio; ὡς φῶς ἡμέ- ρας, χαθώς Φησιν Ἡσαῖας, Οὐδὲ drvato.li] σε.Ώ]νης ᾠωτιεῖ σοι τὴν νύκτα, dAA ἔσται σου Κύριος φως αἰώνιον, καὶ ὁ θεὺς δόξα σοι. Ἰδοῦὺ, ἁδελφέ µου, oia γαρὰ ἀπόχειται τοῖς φοθουµένοις τὸν Κύριον, xol τοῖς φυλάσσουχι τὰς ἐντολὰς αὐτοῦ. ᾽Αναλόγισαι δὲ μετὰ ταῦτα xal τὴν τῶν [ἁμαρτωλῶν ἀπώλειαν, ὅταν εἶσ- άγωνται εἰς τὸ βήμα τὸ φοδερὸν, οἵχ αἰσχύνη αὐτοὺς ὰλήψεται ἐνώπιον τοῦ δικαίου χριτοῦ, pi] ἔχοντες Ἰό]ον ἀπολογίας " oia ἐντροπὴ λήφετα: αὐτοὺς ἀφοριξομένους ἐς Σὐωνύμων τοῦ [ασιλέως" οἷον σχότος ἐπι πέσει ET αὐτοὺς, ὅταν Λα.]ήσει πρὸς αὐτοὺς ἐν ἑρτί αὐτοῦ, καὶ ἐν τῷ θυμῷ αὑτοῦ ταράξει αὐτοὺς λέγων Πο- ρεύεσθε ἀπ' ἐμοῦ, οἱ κατηΓαμέγοι, εἰς τὸ avp τὸ μἱώνιον τὸ ἡτοιμασμένον τῷ 6:46.40 καὶ τοῖς áyyé- Aotc αὐτοῦ * οἴἶμοι, οἴμοι | οἵαν θλΐψιν χαὶ στενοχωρἰαν ἕξει τὸ πνεῦμα αὐτῶν, ὅταν γένητα, χραυγη πάντων λεγόντων' ᾽Αποστραφήτωσαν οἱ ἁμαρτω.οὶ εἰς tcv δι, πάντα τὰ ἔθνη τὰ ἐπιλανγθανόμενα τοῦ 660v ! υἴμοι | οἷός ἐστιν ὁ τόπος, ὅπου ἐστιν Ὁ κ.αυθμὸς xal ὁ βρυγμὸς τῶν ὀδόγτωγ, ὁ χαλούμενος Τάρταρος, ὃν xal αὐτὸς ὁ Σατανᾶς φρίσσει! οἴμοι | cia. ἐστὶν 4 γέεννα τοῦ πυρὸς τοῦ ἀσθέστου! οἶμοιὶ οἷός ἐστιν o ἀχοίμητος xai ἰἱοθόλος σκώληξ ! οἴμοι! οἷοί εἰσιν οἱ ἄγγελοι οἱ ἐπὶ τῶν χολάσεων, ἄσπλαγχνοι xat ἀνελεὴμ.- νες| ὀνειδίζουσι γὰρ xai ἐπιπλήττουσι δεινῶς. Τότε οἱ κολαζόµενοι χεκράξονται πρὸς Κύριον, καὶ οὐχ εἰσ- αχούσεται αὐτῶν * τότε γνώσονται ὅτι µάταια αὐτοῖς ἀπέθη «ςάντα τὰ τοῦ βίου, xat ἃ ἑνόμιζον ἐντεῦθεν ἡδέα εἶναι, χολῆς καὶ lo9 πιχρότερα εὑρέθησαν. Ποῦ τότε ἡ Φευδώνυμος (244) ἡδονη τῆς ἁμαρτίας ; ἄλλη γὰρ ἡδονῆ οὐκ ἔστιω εἰ μὴ τὸ φοθεῖσθαι τὸν Κύριον. ᾽Αλτθῶς τοῦτο ἡδονή ἐστιν * ἀληθὼς τοῦτο ὡς Ex στέατος xal πιότητος ἐμπιπλᾷ τὴν ψυχἠν. Τότε χαταγνώσουσιν ἑαυτῶν, xa: τῶν ἔργων ὧν ἔπραξαν ' τότε ὁμολογήσουσι λέγχοντες ὅτι διχαία f) «plat; τοῦ θεοῦ. Ἠχούσαμεν γὰρ ταῦτα, xaX οὐχ ἠθελήσαμεν ἐπιστρέψαι ἀπὸ τῶν ποντρὼν ἡμῶν πράξεων * xal τότε ἀνοίσουσι ταῦτα λέγοντες' Οἶμοι τῷ ἐν ἁμαρτίαις ἀνεικάστοις συλληφθέντι’ ὑπὲρ ἀρ:θμὸν Φάμμου θαλάσσης ημαρτον, xal χατακάμπτοµαι ἐξ ao- τῶν ὡσεὶ ἀπὺ πολλων δεσμῶν σιδήρου "οὗ γὰρ ἔστι µοι παῤῥησία ἀτενίσαι εἰς τὸ ὕψος του οὐρανοῦ. {πρὸς tiva οὖν χαταφύγω, εἰ μὴ πεὸς σὲ, φιλάνθρωπε, εἰ uii p. σὲ, ἀμντσίχαχε; 'EAéncór (8, ὁ 880, κατὰ τὸ μέ]χν σου &A£0c, xul κατὰ τὸ π.1ῆθος τῶν ol«tipyior σου ἐξά.λειψον τὸ ἀνόμημά µου. ᾿Επὶ π.εἴον π.ὑνόν µα ἐπὸ τῆς ἀνομίας µου, xal ἀπὸ τῆς ἁμαρτίας µου καθάρισόγ µε" ὅτι τὴν ἀνομίαν µου 610 γινώσχκω" xal ἡ ἁμαρτία µου ἐνώπιόν μού ἐστι διαπαντός. Σοἱ µόνῳ ἥμαρτον, καὶ τὸ zornpor ἐν ώπιόν σου ἑκοίησα. μρὸς σὲ καταφεύγω διὰ τὴν πολλήν σου ἀγαθότητα xol εὐσπλαχνίαν * σὲ παρὠργχισα, xal πρὸς αἳξ χαταρεύγω διὰ τὴν πολλὴν σου ἀρνησιχαχίαν ' σὲ Ἰἠθέτησα, xai πρὸς σὲ καταφεύγω διὰ την πολλήν σου ἀγαθότητα xai φιλανθρωπία», xal δεόµενος fou: Ἀπόστρεψυν τὺ πρέσωπόν σου ἀπὸ τὼν ἁμαρτιῶν j.ov, καὶ πάσας τὰς ἀνομίας µου ἐξά.εινψον. Καρδίαν χαθαρὰν xcícor ἐν ἐμοὶ, ὁ θεὸς, xal πνεῦμα εὐθὲς ἑγκαίνισον ἐν τοῖς ἑγχάτοις µου, διὰ τὸ ὄνομά σου, xat µόνον. Οὐδὲν γὰρ ἔχω προσενἐγχαι σο:, o) πρᾶξιν ἀγαθὴν, οὐ xap- δίαν χαθαρὰν, ἀλλὰ θαῤῥῶν εἰς τοὺς οἰκτιρμοὺς σου ἐπιῤῥίπτω ἐμαυτὸν, ὅπως χτίσῃς ἐν ἐμοὶ χατάνυδιν. ἵνα pf) πάλιν χαταπίπτω εὐχόλως εἰς ἁμαρτίαν, ἀλλ᾽ ἐκ ποῦ νὺν λατρεύσω σοι ἐν ὁσιόσητι xal διχαιοτύνῃ πάσος τὰς ἡμέρας τῆς ζωῆς pou, ὅτι coo ἡ βασιλεία a. το χράτος εἰς τοὺς αἰῶνας. ᾽Αμὴν. 4 4$ SPURIA QU/EDAM. "p! ᾿ΗἩαρακαλῶ οὖν ὑμᾶς ταῦτα προσδοκοῦντας, ἁδελφοί µου, σπουξάζειν ἀσπίλους καὶ ἁμώμους αὐτῷ εὑρεθῆναι ὑμᾶς ἐν εἰρῆνῃ. "Oxav ἐπέλθῃ σοι πονηρὰ ἐνθύμησις, σπάσαι τὴν μµάχαιραν ταύτην, τουτέστι τὸν «φόδον τοῦ Θεοῦ ἀναλόγισαι, xal συγχόπτεις πᾶσαν τὴν δόναµιν τοῦ ἐχθροῦ. Αντὶ δὲ σάλπιγγος ἔκε τὰς θείας Γραφάς ' χαθ' ὃν γὰρ τρόπον ij σἀλπιγξ βοῶσα ἐπι- συνάχει τοὺς στρατιώτας, οὕτω xal αἱ θεῖαι Γραφαὶ βοῶσαι πρὸς ἡμᾶς ἐπισυνάγουσιν ἡμῶν τοὺς λογι- σμοὺς εἰς τὸν φόθον τοῦ Θεοῦ. Καὶ γάρ slow οἱ λογισμοὶ ἡμῶν δίχην στρατιωτῶν πηλεμοῦντες πρὺς ποὺ: ἐχθροὺς τοῦ βασιλέως. Πάλιν ὃν τρόπον 1j σἀλ- viy& ῥοῶσα Ev καιρῷ πολέμου διεγείρει τῶν νέω» καὶ ἀγωνιστῶν τὴν προθυμίαν χατὰ τῶν ἀντιδίχων, οὕτω καὶ αἱ θεῖαι Γραφᾳὶ διεγεἰρουσί σου τὴν προθυμία» εἰς *&b ἀγαθὸν, xaX ἀνδρίξουσί σε γατὰ τῶν παθων. Διὸ, &bs).cé µου, ὅσον δύνασαι ἀνάγχαζε σεαυτὸν πυχνότερον ἐντυγχάνειν αὐταῖς , ὅπως ἐπισυνάξουσί σου τοὺς λογι- σμοὺς, οὓς διασχορπίζει ὁ ἐχθρὸς τῇ αὐτοῦ χαχοµΊχα- viz, f] πονηρὰς ἑνθυμήσεις, ἢ xal θλίφεις πολλάχις ἐπιφέρων, fj εὐημερίας xal εὐρυχωρίας [245] πολλὰς παρέχων. "laura γὰρ χατεργάσεται τῇ αὑτοῦ πανουρ- γίᾷ xai δολιότητι, ὅπως ἁπαλλοτριώσῃ ἀπὺ τοῦ θεοῦ ΙΛ’. τὸν ἄνθρωπον. Ὅταν γὰρ π)λλάχις μὴ δυνηθῇ διὰ τῶν ἐνθυμήσεων ἐπηρεάσαι xal χαταθαλεῖν, τότε λοιπὺν ἐπι- φέρει αὐτῷ θλίψεις, ὅπως σχοτίση τὴν διάνοιαν, xal εὑρήσῃ λοιπὸν ἐπισπεῖραι,ᾶ βούλεται. Καὶ ἄρχεται ὑπο- θάλλειν τότε τῷ ἀνθρώπῳ τὰ τοιαῦτα ἐνθυμήματα, καὶ λέγειν µεθ᾽ ὄρκων, ὅτι "Ac! οὗ ἐργάζομαι τὸ ἀγαθὸν, χα- χὰς ἡμέρας εἶδον - {Ποιήσωμεν οὖν τὰ xaxà, Iva EA0n τὰ áya0d. Τότε éàv μὴ εὑρεθῇ τις νήφων , χαταπίνει αὐτὸν, ὥσπερ ἄδης, lira. Ei δὲ καὶ ἐν τούτοις μὴ ὃν- νηθῇ αὐτὸν ἐπηρεάσαι, τότε ἐπιφέρει αὐτῷ τὴν süpu- χωρίαν, xaX ** ὑψώνει αὐτὸν xal ἁπάτην πολλὴν παρ- έχει αὐτῷ τὴν δεινοτέραν xal χείρονα πάντων τῶν παθῶν. Άντη yáp ἐστιν ) ὑπερήφανον καὶ ἄφοδον ἐργαζομέ τὸν ἄνθρωπον * αὕτη εἰς τὸν βυθὸν τῶν ἡδονῶν Άατασ τὸν vouv * αὕτη ποιεῖ τὸν ἄνθρωπον μὴ γινώσκειν θεὸν, μηδὲ γινώσχειν τὴν ἰδίαν ἀσθένειαν , μηδὲ ἑἐννοεῖσθαι viv ἡμέραν τοῦ θανάτου καὶ τῆς χρίσεως ' αὕτη γάρ ἐστιν ἡ ὁδὸς πάντων τῶν χακῶν. Γαύτην τὴν ὁδὸν ὁ ἀγαπῶν βαδίζειν M τῆς εὑρνχωρίας xal ἀνέσεως, εἰς τὰ ταμεῖα τοῦ θανάτου εὑρίσχεται φθάνων 'ἰαῦτη ἐστὶν ὁδὸς, fjv ὁ Κύριος εἶπε * Παατεῖα xal εὑρύχωρος ἡ óc, ἡ ἀπάγουσα εἰς τὴν ἁπώ.Ιειαν. Tov ἁγίου "Iodrrov τοῦ Χρυσοστόμου «Ἰόγος περὶ θεογγωσίας, καὶ εἰς τὰ ἅγια θεοφάνια, καὶ εἰς τοὺς Ψεοφωτίστους. Ὥσπερ οἱ τὰς ὄψεις τῶν σωμάτων βεθλαχ αµένας ἔχον- τες χρᾖνουσι τῶν ὁδηγούντων , ἵνα μὴ ἐξ ἀγνοίας εἰς βάραθρον ἐμπεσόντες ἀποθάνωσιν * οὕτω xa οἱ τοὺς ὀφθαλμοὺς τῆς ψυχῆς ἹἩμανρωμένους ἔχοντες χρῄζουσι τῶν εἰς θεοσέθειαν αὐτοὺς ὁδηγούντων, t.a pi εξ à- γνοίας εἰς βυθὸν καχων ἐμπεσόντες ἀπόλωνται. Καὶ πᾶσα μὲν ἡ ἀνθρωπότης πρὶν τοιούτῳ χαχῷ τῆς ἀθλεφίας πε- ριεχέχυτο xai ὥσπερ συµθαίνει τοῖς ἁμαύρωσιν α, ἀντὶ τοῦ ὄντος πολλάχις ὁρᾷν τοὺς ph ὄντας, οὕτω xal οἱ τοὺς ὀφθαλμοὺς τῆς φυχῆς ἡμαυρωμένους ἔχοντες ἀντὶ τοῦ ἑνὸς χαὶ µόνου Θεοῦ πολλοὺς ἑώρων τοὺς μὴ ὄντας. Αλλ' ὁ τῶν σωμάτων xai ψυχῶν ἰατρὸς ἑξαπέστειλε νόµον xat προφῄήτας, ἰώμενος τῶν ἀνθρώπων τὴν ἆθλε- ψίαν, χαὶ εἰς τὴν αὐτοῦ θεογνωσίαν αὐτοὺς ἄγων, ἀλλὰ τῶν ἀνθρώπων ἀποστραφέντων τὴν διὰ τοῦ νόµου καὶ τῶν προφητῶν ἰατρείαν. Ἑκάμμυσαν γὰρ τοὺς ὀφθαλ- μοὺς αὐτῶν τοῦ μὴ εἰδέναι, xat τὰ (ta αὐτῶν ἔφραξαν τοῦ μὴ ἀχοῦσαι, xarà τὸν τοῦ Ἡσαϊού λόγον, ἵνα p.h , ἐπιστραφῶσι xal ἰαθῶσι. Τὰ ὅμοια τούτων xal ἄλλος προφήτης, Ἱερεμίας, ἔκραξε λέγων * Ἰατρεύσαμεν τὴν Βαθυ.ιῶνα xal οὐκ ἰάθη ' οὐκ ἀνέθη ἴασις ἐν abt]. ΠΒαθυλὼν 6b ἑρμηνεύεται σύγχυσις ' συγχέχυταιγὰρ 1) ἀνθρωπότης τῇ ἀδθλεψίᾳ. ᾿Αλλ ὁ μὲν τρόπο; ἀρίστων ἰατρῶν * τοὺς μαθητὰς ὑπερδαίνει τῶν χρονίων τραυ- µάτων ἡ ἰατρεία. Οὕτω xai ὁ μονογενὴς Ylog του Θεου “λησοῦς ΧἈριστὺς ὁρὼν διὰ τοῦ νόµου xal τῶν προφη- τῶν μὴ.ἱαὐεῖσαν τών ἀνθρώπων τὴν ἀσέδειαν παραγί- νεται ἐξ οὐρανίων ἀφίδων, ἐξ ἁγίας Παρθένου [146] Μαρίας τεχθεὶς, πρῶτον μὲν διὰ τοῦ σταυροὺ τὸν δ.άδολον ροπωσάµενος, δεύτερον δὲ τὸν θάνατον αἰχμαλωτίζων, διὰ δὲ τῆς τριημέρου αὐτοῦ ἀναστάσεως εἰρήνην τοῖς ἐγγὺς καὶ τοῖς μακράν χαρισάµενος , πάντας εἰς τὴν ἑαυτοῦ θεογνωσίαν ἐπήγαγε. lov cov, θάνατε, τὸ xívtpor; Ιαρὰ τοῦ 8:00 µακαριότης. Καὶ τοῦτο ἰδὼν ὁ προφήτης Δαυὶδ λέχει' Μακάριοι, ὧν ἀφέθησαν αἱ ἀνομίαι, καὶ ὧν ἐπεκαλύφθησαν αἱ ἁμαρτίαι. Tic ὁὲ δυνατὸς ἀφιέγαι ἁμαρτίας. εἰ μὴ elc ὁ θεός; "Av- θρωποι γὰρ ἀνθρώπους µακαρίνοντες οὐδὲν ὠφελοῦσι, πολλάχις 6b χαὶ βλάπτουσι, καθώς φῆσιν ὁ προφήτης 'Haata;* Λαός pov, οἱ µακαρίζογτες ὑμᾶς, zAayacir ὑμᾶς, καὶ τὴν τρἰδον τῶν ποδῶν ὑμῶν ἑκταράσσου- σιν * 6 δὲ µαχαρίνων σὺν τῷ λόγῳ χαὶ τὴν χάριν παρ- έχει. Καὶ λάθε τοῦ λύγου τὴν ἀπόδειξιν. Ηἶπεν ὁ Ku- ριο; τῷ ΠΙέτρῳ, tvíxa τοὺς μαθητὰς Πρώτα , λέγων ᾿ Tiva µε οἱ ἀγθρωποι «1έγουσιν εἶναι; Μακάριος el, Σ/µων Βὰρ "Iura, ὅτι Xàp£ καὶ αἷμι οὐκ dx&xd.lv yé 8 Supple ἔχονσιν, nisi ἁμαυροῦσιν prartuleris, intransitive νο. σοι, ÀAÀ' ὁ Πατήρ µου ὁ οὐράνιος, οὐχ 6 νοµιζόµε- νος ἐπίχειος. Εἶπες τὸν μαχαρισμὸν, δὸς τὴν χάριν τῆς βασιλείας τῶν οὐρανῶν. Εἶδες τὴν χάριν ἑπομένην τῷ όγῳ; Καὶ ἁρτίως δὲ ἓν τοῖς καταγνωαθεῖσιν ἡμῖν µα- χαρισμοῖς ἀχηχύαμεν ἔχαστον αὐτῶν τὴν χάριν κατάἀλ- ληλον ἔχοντα. Ἐπανέλθωμεν δὲ ἐπὶ την προχειµένην τῆς παρούσης ἑορτῆς ὑπόθεσιν. Βασιλέως γὰρ ἐπιγείου παρουσία χαρὰν xat εὐὑφροσύνην τοῖς παροῦσι δωρεῖαθαι εἴωθε * βασιλέως δὲ ἑπουρανίου ἐξ οὐρανῶν ἐπὶ τὴν γην παραγινοµένου ἐνταῦθα, οὗ µόνον ἡμεῖς οἱ παρόντες ἀγαλλιώμεθα, ἁλλὰ xal πᾶσα ἡ γῆ εὑφραίνεται. Ei và ἡλίου ἀνατέλλοντος πᾶν τὸ ὑποχείμενον φωτίζεται, τοῦ Alou τῆς δικαιοσύνης ἀνατείλαντος, πὼς οὐχὶ πᾶσα uyh φωτισθήσεται ἐν τῇ φωτοφόρω ταύτῃ νυχτὶ, περὶ t ὁ προφήτης Aavió ἁγίῳ Πνεύματι βλέπων EAeyev * "Οτι σκότος οὐ σκοτισθήσετα; ἀπὸ coU, καὶ νὺξ ὡς ἡμάρα φωτισθήσεται΄ καὶ πάλιν' Ὡς τὸ σκότος ab- τῆς, οὕτω καὶ τὸ qoc αὐτῆς. Βλέπεις,δτι περὶ τῆς παρούσης νυχτὸς διηγεῖται ; ὥσπερ γὰρ τὸ σκότος αὐ- τῆς ὁρᾶται τοῖς v5; σαρχὺς ὀφθαλμοῖς, οὕτω τὸ φῶς αὐτῆς φαίνεται τοῖς τῆς φυχΏς ὄμμασιν. "D φωτοφόρο» xai θαυμαστῆς νυχτὸς πάσης ἡμέρα;, φωτεινοτέρας. Ιᾶ- σαν μὲν ἡμέραν διαδέχεται νὺς, αὐτὴν δὲ τὴν φωτοφόρον νύχτα νὺᾷ οὐ διαδέχεται Τὸ γὰρ poc ἐν cq σχοτίᾳ gairst, καὶ ἡ σκοτία αὐτὸ οὗ χατό.1α68. Mi τῷ γράμ- jon πρόσεχε, ἀλλὰ τῷ πνεύματι χατανόει. Φως ἐστιν μονογενὴς του Θεοῦ Yióg * νὺξ δὲ τὰ τοῦ σχότους Ép- γα. Όταν οὖν φωτισθῇς τὴν ἐν σχότει ψυχὴν τῷ παρ- όντι φωτὶ, οὐχέτι σκότους ἔργα χαταλαμθάνειν σε δύ- ναται ' διὰ γὰρ τοῦτο παρὲγένετο τὸ φῶς, ἵνα τὸ σχέτος φυγαδεύσῃ ' παρεγένε.ο ἡ ζωὴ, ἵνα τὸν θάνατον χατ- αργῆσῃ ' xai πρῶτον ποιμένας δι’ ἀγγέλων εὐαγγελί- ξεται, οὐχ ἵνα τοῖς λόγοις ἀνάθωνται xà ὐαύματα, ἀλλ' ἵνα ἀφορμὴν λαθόντες τῶν λογικῶν προθάτων ποιμένες την τοῦ Οξοῦ φιλανθρωπίαν τοῖς λαοῖς ὐαγγελίσω - ται. Ἐν τῷ ἁγίῳ té τῆς Βπηθλεὲμ τὴν ὀφειλομένην προσκύνησιν ἀποδοῦναι ἐστεύχαμεν τῷ πάντων ἡμῶν Δεσπότῃ Θεῷ τῷ δι’ ἡμᾶς ἐνανθρωπῆσαι χαταξιώσαντι, Ka! γὰρ οὗτος ὁπὶ τῆς γῆς ὤγθη. διὰ τὴν [247] ἡμε- τέραν σωττοίαν && οὐρανοῦ χκαταδὰς, οὐκ ἔρημα τῆς ἑαντοῦ παρουσίας τὰ ἐχεῖσε καταλείψας ' Τὸν γὰρ οὐ- ρανὸόν καὶ τὴν γῆν ἐγὼ σπ.λιρῶ, «ἰέγει Κύριος, φησὶν ο Ησαΐας ' xai πἀλ.ν ὁ Δαυίδ 'tüy ἀναθῶ εἰς τὸν οὐρανὺν, σὺ ἐκεῖ εἶ ' ἑὰν χαταδῶ εἰς τὸν ᾖδην, πάρ- ει. Οὕπω ἐπὶ γῆς Υέγονεν ἔνανθρωπήσας, xat ἠδς τὴν ἐν ἄδῃ παρουσἰαν μηνύει ὁ προφήτης. Uo μέγα οὖν, εἰ καὶ ἡμεῖς ἀπὸ τῆς Ἱόλξως τὸ μικρὸν τοῦτο διάστηµα ὀισνύσαντὲες Άλθομεν ἔπι τὸν τόσον τοῦτον προσχυνῆσαι 4S SPURIA QU/EDAM. 44 ad 1e confugio, propter multam tuam malorum obli- vionem : te rejeci, et ad te confugio, ob multam tuam bonitatem et linmani generis amorem, et supplicans clamo : Averte faciem (uam a peccatis meis, et omnes iwiquitates meas dele. Cor mundum crea in me, Deus, et spiritum. rectum innova in. visceribus meis (Psal. L. 44, 49) : propter nomen tum, idque solum. Nihil enim habeo quod ad te afferam : non. opus. bonum, nOn cor purum , sed conlidens in miserationes tuas me conjicio, ut in me compuuctionem crees , ne ite- rum facile incidam in peccatum, sed ex hoc tempore tbi serviam in sanctita:e el. justitia omnibus diehus vit: meg, quia tuum est regnum οἱ potentia in. :- eunla. Amen. Obsecro itaque vos, fratres mei, h:ec exspectantes date operam ut sine macula et culpa inveniamini apud illum in pace. Cum mala cupido te invaserit, stringe hunc gladium, hoc est, timorem Dei in animo babe, et omnem inimici vim rescindes. Pro tuba au- tem habe sacras Scripturas : sicut enim tuba canens milites cogit, iia sacra Scriptura ad nos clamantes ratiocinia nostra cogunt ad timorem Dei. Ratiocinia enim nostra, instar militum, bellum gerunt contra inimicos Regis. Et ilerum, quemadmodum tuba, bel.i tempore canens, excitat juvenum et bellatorum ala- crit3tem animi contra adversarios : ita etiam sacrie Scripturzz tuam excitant. alacritatem ad honum, ct contra passioncs te corroburant. Quapropter, wi fra- ter, quantum potes, tibi necessitatem impone frequen- tius in iis versandi, ut cogant ratiocinia, qux inimicus malis suis machinationibus dissipat, νοῖ nefarias co- gitationes euggerene, vel etiam sspe calamitates in- ducens, aut felicitates multasque res prosperas prz- hens. [ic cnim operatur astutia sua et dolo, ut hominem a Deo alienum faciat. Szepe enim cum non possit per engitationes hominem Iudificari et dejicere, tunc demum calamitates. ipsi inducit, ut mentem tenebris offundat, οἱ modum t:tndem inveniat ea qus» vult inserendi. Tuncque incipit liomini suggerere istius modi cogitationes, et cum juramentis dicere : Ex quo tempore bonum facio, malos dies vidi; Fa- ciamus ergo mala, wl eveniant bona. Tum si quis non inveniatur sobrius, absorbet eum. vivum sicut orcus. Si vero nec iu. lis possit ci nocere, tuuc. felicitatem ci adducit, atque evehit. illum, et multam. affert fraudem omnibus calamitatibus graviorem et dete- riorem. Illa enim est qux superbum et metu vacuum efficit hominem ; illa in voluptatum profundum. de- trabit mentem ; illa efficit at homo nesciat Deum nec infirmitatem propriam noscat, nec in mente habeat diem mortis et judicii : illa enim est omnium malo- rum semita. Qui amat per semitam illun prosperi- tatis ac remi:sionis ire, in. penetralia mortis tendere deprehenditur. H:;ec est via de qua Dominus dicit, Lata ei spatiosa. cst via qug ducit ad. perditionem (Matth. YM, 05). Xl. SANCTI JOANNIS CHRYSOSTOMI SERMO DE COGNITIONE DEI, ET IN SANCTA THEOPHANIA, ET IN NUPER ILLUMINATOS. Quemadmodum ii qui in visu corporeo l:si sunt, ductoribus opus habent, ne forte, in. barathrum per iguorantiam incidentes, moriantur : ita ii queis ani- mz oculi obiusi sunt przceptoribus indigent, ne, ex ignorantia in malorum profundum incidentes, pereant. /L antea quidem totum genus humanum hujusmodi excitatis malo erat circumfusum : et quod visu he- beatis contingit, ul pro rebus existentibus 8: pe non existentes. videant : ita etiam, quia anim;e oculos obiusos habebant, pro uno atque solo Deo, multos videbant nusquam existentes. Sed corporum sinul et animorum medicus legem misit οἱ propletas , ut hominum czcitatem sanaret. atque. cos ad. divin: sui cognitionem duceret; hominibus tamen illam per em et. prophetas medelam rejicientibus (/sai. VI, 10). Occluserunt enim oculos suos ne viderent ; et aures sua« obstruxerunt ne audirent, secundum Isai: dictum, ne converterentur οἱ »anarentur. His similia 3lius propheta, Jeremias, clamabat dicens : Curavimus Babylonem, et non est sanata (Jer. LI, 9); medela non intravit in illam. Babylon autem explicatur confusio ὃν confusum enim erat geuus humanum pra: caccitate., Sed modus curandi ad optimos medicos pertinet, et discipulos exsuperat inveteratoruin vulnerum curatio. Sic et unigenitus Filius Dei, Jesus Christus, viden boninum impietatem per legem et prophetas non s3natam fuisse, e coelestibus advenit fornicibus, ex sancta Virgine Maria natus. Primo quidem per crucem diabolum in fugau convertit; deinde mortem capti- vam duxit, οἱ per triduanam ipsius resurrectionem iis qui prope et qui procul erant pacem largitus, ad ipsius crgnitionem cunctos adduxit. Ubi est, mors, siimmlus tuus (1 Cor. XV, 55)? A Deo cst beatitudo. Et hoc conspiciens propheta David dicit (Psal. XXXI, 4) : Beati quorum remissa sunt. iniquilates, et quorum tecta sunt peccata (Marc. M, 7). Quis. »otest autem di- mittere peccata, nisi solus Deus (Luc. V, 21) t llomines enim, cum beatos przdicant homines, nihil juvant, $zpe eliam nocent, sicut ait Isaias propheta : Popule meus, qui ie beatum dicunt, ipsi te decipiunt, et viam tuorum dissipant (1sai. Ml, 12): hic vero, cum beatam dicit, una cum dicto gratiam quoque largitur. Àtque dicti probationem accipe. Dixit Dominus Petro (cum discipulos interrogavit, dicens, Quem me dicunt homines esse?): Beatus es, Simon Barjona, quia caro et sanguis non revelavit tibi, sed Pater meus qui in. caelis est (Matti. XVI, 15 et 17), non auteni is qui terrenus pater reputatur. Beatitudinem narrasti, profer quo- que gratiam celestis regni. Videsne gratiam verbo- rim subsequentem ? Atque nuper in beatitudinibus, quae nobis recitat» fuerunt, audivimus earum unain- quamque habere gratiam congruentem. Proced:imnts vero ad pr:sentis diei festi argumentum. Regi- euum terrestris pr:esentia gaudium ac ltitiam solet ad- stantibus afferre : Rege vero ceelesti huc. in terri coelitus adveniente, non solum nos adst.ntes. exsulia- mus, sed et tota latatur terra. Si enim, sole ori.nte, omne quod subjicitur. lucem accipit ; orto. justitie Sole, quomodo non omnis anima illmninabitur in hac nocte lucifera, de qua. propheta David per sanctum Spiritum videns, dixit : Quia tenebre non cbscurabun- (ur a te, et noz sicul dies illuminabitur ; οἱ rursum, Si- cul tenebra ejus, ita. el [umen ejus (Psal CXXXVIM. 11, 12). Viden' ip-um de presenti nocte loqui ? sicut enim tenebra ejus conspiciuntur oculis. carnalibus, jt lumen cjus anime apparet oculis. O luciferam no rtem omni. die splendidiorem! Omni quidem dici. Iiic vero nocti lucifer? nox non succedit : nam Lux in tenebris (ucet, et tenebra eam non. comprehenderunt (Joan. 1, 5). Ne litter: attendas, sed spiritu intellige. Lux est unigenitus Dei Filius, nox vero tenebrarum opera. Cum igitur anima Uia in tenebris versaus hac luce illuminatur, opera tenebrarum te amplius occu- pare nequc unt : ideo enim lux accessit, ut tenebras lugaret : vita advenit, ut mortem αὐγυροί : ei prano pastoribus per angelos Evangelium pr:edicat, non ut miracula sermonibus adjiciant,sed ut occasione sumpta pastores ratienslium ovium clementiam Dei populis pr:edicent. liy sacro loco Bethlehem debitam adorationem prz stare festinavimus omnium no-trum Domino Deo, qui propter nos humanam naturam assumere dignatus est. Ipse eniin in terris visus est, de calo pro salute nostra descendens, cum loca illa pr.vsentia sua non destituta reliquerit : nam Caelum et terram ego im- pleo, dicit. Dominus (der. XXII, 24), dicit [suas : 5 SURIA QUADAM. 8. atque iterum David : Si ascendero ín celum, tu illic es; si descendero in infernum , ades (Psal. CXXX VIII, 8). Nondum in terra homo factus fuerat, jamque ejus in inferno adventum propheta indicat, Non magna resest igitur, $i nos, parvam hanc ab urbe distantiam emensi, ad hunc locum veniamus ut adoremus. Eamus rur- sum ct ad Jordanem, mysteria visuri in illo exhibita, quomodo mare vidit et fugit suum Dominum, Jorda- nis Vero conversus est retrorsum (Psal. CXII, 35). Vi- deamus iterum Joannem baptizantem illum. qui tolli peccatum mundi (Joan. ], 29), ac Patrem desuper testificantem Filii sui stupendam demissionem, οἱ cognatum Spiritum in sp2cie columbae descendentem et inanentem super eum, cui testimonium perhibeba- tur. O stupendi Regis stupenda miracula! quomodo manus lutea, cum tangeret (olii mundi verticem, non est combusta ? quis vidit aut quis unquam audi- vit fenum igui contiguum, et ab igne damnum non recipiens ? Beatus enim revera, ac ter beatus, surcu- lus Zachari: et Elisabetz. Beati demum et nos sta- mus, qui lumborum nostrorum fructus e sancto lava- cro effulgentes conspicimus , tanquam stellas quasdam plenam percnrrentes ecclesiam. Verum , o Pater, Verbum et Spiritus, trium personarum substantia, et potentia et veluntas et actus, concede nobis, qui iu- confusas et indivisas tuas personas confitemur, at ad dexirani tuam stemus, cum e colis veneris judicare orbem àn zequitate (Act. XVI, 31). Quia tibi convenit gloria, honor, adoratio, Patri οἱ Filio et Spiritui sau- Cio, nunc et semper, et iu secula seculorum. XII. SANCTI PATRIS NOSTRI JOANNIS CHRYSOSTOMI SERMO IN SANCTAM ASSUMPTIONEM SERYATO- RIS NOSTRI. Quandoquidem per gratiam Dei orationem de pas- sione Domiui nostri, quo oportuit die, habuimus, et similiter de resurrectione ; audite jam hujus quoque orationis historiam. Postqnam resurrexerat a mor- uis, et apparuerat discipulis, atque cum illis versa- tus, tactus etiam fuerat, cumque illis manserat per dies quadraginta , venit in montem Olivarum ex ad- verso Jerosolymorum cum discipulis suis : magna etiam collecta multitudine, ipse Jesus discipulis dixit : Sicut misit me Pater, et ego mitto vos (Joan. XX, 21). €untes igitur. in universum mundum, baptizate eos tn nomine Patris ei Filii et Spiritus sancti, in remissionem peccatorum. (Mauh. XXVIII, 19; Marc. XVI, 15). Iu[irimos curate, damones ejicite ; gratis accepistis, gratis date ( Matth. X, 8). Benedicite persequentibus: ros, benedicite, et nolite maledicere (Luc. Vl, 28). Imi- temini Magistrum vestrum. /n hoc cognoscent omnes quod discipuli mei estis (Joan. ΧΙ, 35), si eos qui vos odio habent diligatis. Memores estote quot mihi mala intulerint Judzi. Seraphim, cum non. possint faciem meam intueri, vultus suos tegunt : Judzi vero in fa- ciem meam inspuerunt, et maxillam colaphis percus- sere. Manus mex hominem e terra formarunt, et pul- eherrimum mundum condiderunt : illi vero clavis ferreis ligno affixere. Si terram inspiciam , terra tre- mit et concutitur : illi vero transeuntes et capita mo- ventes, irridebant me. [Ixc omnia ab illis passus sum, et iram illis non retribui. An existimatis me non potuisse ? parati adstabant angeli, dicentes : Dirum- pamus vincula eorum, et. projicianus a nobis jugum :psorum (Psal. W, 5) : neque id illis permisi ; sed in cruce extensus, infixis manibus , Patrem meum pro illis invocavi, dicens : Pater, ignosce illis ; won enim sciunt quid faciunt (Luc. XXHI, 54). Et hz;ec. propter vos passus sum, ut vobis exemplo essem. Si enim dixissem tantum ct non fecissem, incongrua esset doctrina mea : primus rem aggressus aum, ac deinde vobis faciendum injungo. Dixi, Bonus pastor animam suam dat pro ovibus ( Joan. X, 11) ; et non recusavi mortem, cuu sim immortalis * dixi, Benedicite perse- quentibus vos, οἱ nolite malediecre (M«tth, Ἡν 48) ; atque tanta passus a Judzis, non illis maledixi. Omnia feci;omnia peregi, quz: de me a prophetis teadita erant: et ecce Ascendo ad Patrem meum (Joan, XX,17 εἰ XIV, 14). Sed nolite contristari, Non relinquam vos orphanoes ; sed mittamad vos Spiritum sanctum Domi- num et vivificantem , consubstantialem Patri meo et mihi : Et ego vobiscum sum omnibus diebus , usque ad consummationem seculi (Matth. XXVII, 20). Ut eram a principio cum prophetis, itaetiam ero vobiscum. Ego Moysen e manu /£gyptiorum eripui ; ego cum Jesu Filio Nave septem tribus bello vici; ego Eliam e manu Jezabelis liberavi; ego Elisswo duplicem gra- tiam contali ; ego Davidem e manu Saülis eripui ; ego Jeremiam ex lacu profundo evoxi ; ego Danielem ex faucibus leonum extul: ; ego cum tribus pueris in fornace choros duxi, et hos servavi, inimicos vero combuss Sicut eram cum illis omnibus , ita. etiam ero vohiscum. Et ad urbem Jerusalem oculos attol- lens dixit : Jesusalem, Jerusalem, quee occidis prophe- tns, εἰ lapidas eos qui ad. te missi sunt, quoties volni congregare filios tuos, quen nodum gallina pullos suos, et noluisti (Matth. XXII, 57; Luc. XIII, 54) * V2, filii Jerusalem : quia ego veni in nomine Patris mei, et non accepistis me, sed diabolum accipitis, qui vos semper decipit. Ideo Relinquetur domus ve- stra deserta ( Matth. XXIIl, 358): non mancat lapis super lapidem in templo vestro : gloriam templi ve- stri, quam habuistis, ecce trado credentibus in cru- cem meam, et in resurrectionem meam. V: vobis, filii Jerusalem Jud:ri, qui typum habetis a principio, et veritatem non accepistis, Ego vobis figuram hujus me: prasentizx dedi, ut. figuram habentes veritatem agnoscatis : dedi vobis Moysem, legem, virgam, am- phoram auream habentem manna : ubicumque au- lem erat arca, ibi etiam erat gloria mea. Quoniam vero imprudentes fuistis, 2c, me veniente, non accepi- stis me, idcirco a vohis gloriam aufero, et gentibus trado, et ascendo ad Patrem meuni, qui me in mun- dum misit. Vice templi vestri erigam ecclesiam : vice prophetarum, quos ad vos misi, et conspexistis eos, in miundum mittam discipulos meos, pr:edicare baptisma resipiscenti:e ad remissionem peccatorum. Dedi vobis tabulas foederis ; do gentibus Evangelia sa. lutis : dedi vobis legem, et irritam fecistis eam ; do gentibus gratiam vice legis : dedi vobis virgam, quie pullulavit ; do gentibus crucem efflorentem, vitamque mundo pro fructu. proferentem : dedi vobis manna, et cum edissetis, vitulum pro me adorastis ; do gen- tibus panem coelestem, qui c ccelo descendit, id cst, corpus meum : dedi vobis e prerupta rupe aquam, et bibentes exacerbavistis me; do gentibus poculum sanguinis mei, ut bibant vitam :eternam. [ος genti- hus largior, et Ascendo ad Patrem meum (Joan. XX, 17). Ecce relinquitur vobis domus vestra deserta (Matth. XXIII, 58). Cum hzc dixerat Dominus, conversus ad matrem. et Virginem dixit : Pax tibi, mater suavis- sima ; ne duleus quia Ascendo ad Patrem meum : non te deseram, orbis terrarum illumiuatricem ; non te deseram, templum meum sanctum ; non te descram, solam fidelem ac fraudis expertem coram me inven- tam ; nou te deseram, totius orbis mysterium ; non te deseram, florem incorruptibilem. Ne doleas : quin eiiam cum e vita es exitura, nori mittam angelos aut archangelos, sed ego veniam ipse, οἱ accipiam ani- mam tuam clariorem sole ac luna lucidiorem. Ne do- leas, virgo, quia Ascendo ad Patrem meum : habes pro me Joannem, virginem , et socium meum pecto- ralem. Nonne, etiam cum in cruce fui, illi te tradidi, dicens : Joannes, Ecce mater tua? tibique dixi, Ecce filius tuus (Joan. XIX, 27, 26) ? Et nuuc serino idem a me ad te pronuntiatur : Pax tibi, mater mea et virgo. Rursus vero discipulis dixit : αχ vobis , fra- tres : ut vobis priecepi, facite, Ne itaque tristes sitis, AS "Tov πάλιν xal πρὸς τὸν Ἱορδάνην ὀψόμένοι τὰ àv αὐτῷ τελούµενα μυστήρια, πῶς ἐθεάσατο τὸν ἴδιον Δεσπότην &à θάλασσα καὶ ἔφυχεν, 9 δὲ Ιορδάνης ἐστράφη εἰς τὰ ὀπίσω. "ἴδωμεν πάλιν xax τὸν Ἰωάννην βαπτίνοντα τὸν Αἵροντα τὴν ἁμαρτίαν τοῦ κόσμου , xaX τὸν Ila- εέρα ἄνωθεν μαρτυροῦντα τὴν τοῦ ἰδίου Ylou πα ράδοξον συγκατάδασιν, xai τὸ συγγενὲς Πνευμα ἓν είδει περι- στερᾶς xaca6aivov xai µένον ἐπὶ τὸν μαρτυρουµενον. *D παραδόξου βασιλέως παράδοξα θαύματα! πῶς tj πη- λίνη χεὶρ e Prid τῆς τοῦ παντὸς χόσµου πορυφΏς οὐκ φλέχθη; τίς εἶδεν, f| τίς Ἠχουσέ ποτε χόρτον πνρὶ ὕοντα, xal ix τοῦ πυρὸς βλάθην ph χαταδεχό- µενον. Μακάριος γὰρ ὡς ἀληθῶς, xal τρισµακάριος ὁ ΡΕΑΛ QUAEDAM. 46 - ῥάδαμνος Ζαχαρίου xat Ἐλισάδετ. Μαχάριοι ἐσμὲν λοι- πὸν xai ἡμεῖς, ὅτι τυὺς καρποὺς τῆς ἡμετέρας ὀσφύος θεωροῦμεν ἑκλάμποντας Ex τῆς ἁγίας χολυµθήθρας., ὥσπερ τινὰς ἁστέμας διαθέοντας τὸ πλήρωμα τῆς Ex- χλγσίας. Αλλ', ὦ Πάτερ, καὶ Λόγε, χαὶ Πνευμα, fj τρια- υπόστατος οὐσία, καὶ δύναμις, χαὶ θέλησις, xot ἑνέργεια, ἡμᾶς τοὺς ὁμολογουντάς σου τὰς ἀσυγχύτους xa ἁδιαι- ρέτους ὑποστάσεις, ἀξίωσον xat τῆς &x δεξιὼν σου στα- σεως, ἠνίκα ἔρχῃ ἐξ οὐρανῶν χρῖναι τὴν οἰχουμένην ἐν διχαιοσύνῃ’ ὅτι πρέπει σοι δόξα, μη xal προσχύνησις, τῷ Πατρὶ xal τῷ Ylg xai τῷ ἁγίῳ Ηνεύματι, νυν xat ἀεὶ, xaX εἰς τοὺς αἰῶνας τῶν αἰώνων. DJ. Τοῦ ἐν ἀτίος πατρὸς ἡμῶν Ἰωάννου τοῦ Χρυσοστόμου Aópoc εἰς τὴν ἁγίαν ἀνάληγι» τοῦ Σω-. τἤρος ἡμῶν. Ἐπειδὴ χάριτι θεοῦ τὸν λόγον τὸν περὶ τοῦ πάθους οὗ Κυρίου ἡμῶν ἑποιησάμεθα χατὰ τὸν χαιρὸν τῆς ἑεούσης ἡμέρας, ὁμοίως xal περὶ τῆς ἀναστάσεως * ἀχούσατε λοιπὸν xat τοῦ * λόγου τὴν ἱστορίαν. Mec €) ἀναστῆναι αὐτὸν Ex. νεχρῶν , xat φανερωθῆναι τοῖς μαθηταῖ», xal συνδιαιτηθῆναι, χαὶ ψηλαφηθῆναι, xal συναλισθΏναι ἐπὶ ἡμέρας τεσσαράχοντα, ᾖλθεν ἐπὶ τὸ ὄρος τῶν Ἑλαιῶν κατέναντι Ἱερουσαλὴμ μετὰ τῶν µα- θητῶν αὐτοῦ * ἀλλὰ xai πολλοῦ πλήθους συναθροισθέν- τος, αὐτὸς ὁ Ἰησοῦς τοῖς μαθηταϊς αὐτοῦ Sys" Καθὼς daxéctaAxé µε ὁ Πατὴρ, κἀγὼ ázocréAAo ὑμας. ΙΙορευθέντες εἰς τὸν κόσμον ἅπαντα, βαπτίζετε αὖ- τοὺς εἰς τὸ ὄνομα τοῦ Πατρὸς, καὶ τοῦ Υἱοῦ, καὶ τοῦ ἁγίου Πνεύματος, εἰς ἄφεσιν ἁμαρτιῶν. Ἀσθεγοῦντας ῥεραπεύετε, δα!µόγια éx6d Aere * δωρεὰν ἐ-άξετε, ἑωρεὰν δότε * εὐλογεῖτε τοὺς διώχογτας ὑμᾶς, εὖ- Joreize, xal μὴ χαταρᾶσθε ᾿μιμῄσασθε τὸν διδάσχαλον ὑμων. "Ev coUtq γγώσονται πάντες ὅτι ἐμοὶ µαθηταί ἐστε, ἐὰν τοὺς μισοῦντας ὑμᾶς ἀγαπᾶτε. |248] Mvf- τε ὅσα uot χαχὰ ἐποίησαν οἱ Ἰουδαῖοι. Τὸ πρόσωπον pov τὰ Σεραγὶμ μὴ δυνάµενα θεωρῆσαι, τὰ ἑαυτῶν χα- Ajxtoust πρόσωπα καὶ Ἰουδαῖοι τὸ πρόσωπόν µου ἐνέπτυσαν xal τὴν σιαγόνα ἑῤῥάπισαν, Al χεῖρές µου ἐποίησαν τὸν ἄνθρωπον ἀπὸ γῆς xol τὸν περικαλλῆ χόσμον ἐδημιούργησαν, χἀκεῖνοι σιδήροις τῷ ξύλῳ προσ- ἑλωσαν. 'Eàv εἰς την γῆν ἐπιβλέφω, ἡ γὴ τρέμει καὶ ατίεται * ἐχεῖνοι δὲ παραπορευόµενοι καὶ χινηυντες τὰς x:ggÀàg αὐτῶν, ἑμυχτήριζόν µε. Ταῦτα πάντα ὑπ- έμεινα παρ᾽ αὐτῶν, xal ὀργὴν αὐτοῖς οὐχ ἀνταπέδωχα. *H δοχεῖτε, ὅτι οὐκ ἑδυνάμην ; ἔτοιμοι παρειατήχεισαν ἆγγελοι λέγοντες ' Διαῤῥήξωμε» τοὺς δεσμοὺς αὐτῶν, καὶ ἀπυῤῥίγωμεν ἀφρ᾽ ἡμῶν τὸν ζυγὸν αὐτων * xa οκ ἐπέτρεφα αὐτοῖς, ἀλλὰ ἐπὶ σταυρῷ τανυσθεῖς, καὶ τὰς χεῖρας πεπηγὼς, τὸν Πατέρα µου παρεχάλεσα ὑπὲρ αὐτῶν eye Πάτερ, ἄφες αὗτοις * 00 γάρ olcact cl ἁοιοῦσι. Καὶ ταῦτα δι ὑμᾶς ὑπέμεινα, ἵνα ὑμῖν τύπος t. Ei γὰρ µόνον ἔλεγην, καὶ οὐκ ἕπραττον, &au- ταῖς µου ἣν ἡ διδασχαλία * πρῶτος ἠρξάμην τοῦ ἕἔρ- τὴν ἐπιχείρησιν, γα) τότε ὑμῖν προστάττω ποιῆσαι. xov Ὁ ποιµὴν ὁ καὶὶὸς τν vyvz ijv αὐτου τἰθησιν ὑπὲρ τῶν αροθάζων, xoi οὗ παρῃτησάμην τὸν θάνα- «ον ὁ ἀθάνατος ' εἶπον' Εὑογειτὸό τους διώκόγτας ὑμᾶς καὶ μὴ χαταρἀσυε, χα. τοσαῦτα παθὼν παρὰ twv Ἰο,ὁλίων, οὐ χατιρασαμην αὐτοῖς. Ἱ]άντα πε- ποίηχα, Κάντα τετέλεχα τὰ προφητευθέντα περὶ ἐμοῦ, xai oo Αγαθαίω πρὺς τὸν ΠΙωτέρα µου. ᾽Λλλλά μὴ λοπεῖσθςε, Οὐκ ἀφήσω ὑμόος ὀρφαωνούς ' πέµψω δὲ ὑμῖν τὸ Πνεῦμα τὸ ἆγιον, τὸ χύριον χαὶ ζωοποιοῦν, τὸ ὁμοούσιον του Πατρός µου xal ἐμοῦ * Καὶ ἐγὼ μεθ' ὑμῶν εἰμι πἆσας τας Ἰμέρας, ἕως τῆς συντεἁείας tov αἰώνος. Καθὼς fin» ἐξ ἀρχῆς µετα τῶν προφη- φῶν, οὕτως ἔσομα: χα: μεθ ὑμῶν. Ἐγὼ τὸν Μωῦσην ἐκ χειρὸς τῶν Αἰυπτίων ἀνειλόμην * ἐγὼ μετὰ ᾿[ησοῦ φοῦ Ναυὴ τὰς ἕπτα ϱυὰς πηλεμῆσας ἐνίχησα c εγὼ tbv Ἠλίαν ix χειρὸς Ιξενάδελ ἐῤῥῥνσάμην, ἐγὼ τῷ Ἐλισ- οαἱρ διπλῆν χαρ.ν» ἐγορήγησα ^ ἐγὼ τὸν Δαυ]ὸ Ex. χει- gis Σαοὺλ ἐῤῥνσαμη», ^ εγὼ τὸν Ἱερεμίαν ἐκ λάκχι * Forst. καὶ τούτου τοῦ, Ῥοῤρώδους ἀνειλόμην * ἐγὼ τὸν Δανιηλ ἐκ στοµάτων εόντων ἐξειλόμην ' ἐγὼ μετὰ τῶν τριών παίδων ἐν τῇ χαμίνῳ &yópsuov, καὶ τούτους διέσωσα, xai τοὺς ὑπεν- αντίους évímpmoa* χαθὼς μην μετὰ πάντων ἐχεί- νων, οὕτως ἔσομαι xal μεθ ὑμῶν. Καὶ ἀναθλέφας πρὸς τὴν πὀλιν 'ιερουσα)ὺμ, εἶπον ' Ἱεροισα.ὴμ, 1ε- ρουσα.ξ]μι, ἡ ἀποκτείνουσα τοὺς προφήτας, xal .Ίιθο- ἑο.ιοῦσατους ἀπεστα.]μένους πρὲς σὲ, ποσάχις ἠθέ- Anca éxic vragyayeir τὰ téryyu σου, ὃν τρόπον Cprac τὰ roccía αὐτῆς, xal cx ἠθε.1λήσατε ! Oba, τέκνα "Ie. po»5aXnu, ὅτι ἐγὼ fov ἓν τῷ ὀνόματιτοῦ Πατρός µου, χα) οὐκ ἐδέξασθέ µε, ἀλλὰ τὸν διάθολον ἑχδέχεσθε τὸν ἀξὶ ἁπατῶντα ὑμᾶς. Mà τοῦτο Ἀφίεται ὁ olxoc ὑμῶν' ἔρημος" οὗ μὴ µείνῃ λίθης ἐπὶ λίθον ἓν τῷ ναῷ ὑμῶν: τὴν δόξαν του ναοῦ ὑμῶν, ἣν εἴχετε, ἰδοὺ δίδωμι τοῖς. πιστεύουσιν εἰς τὸν στανράν µου χαὶ εἰς τὴν ἀνάστα- olv µου. Obat ὑμῖν, τέχνα Ἱερουσαλὴμ, Ἰουξαῖοι, ὅτι τὸν τύπον ὑμεῖς εἴχετε ἀπ ἀρχῆς, xai τὴν ἀλίθειαν οὐχ ἐδέξασθε. "Exi ὑμῖν τὸν τύπον τῆς παρουσίας [249] ου ταύτης ἔδωχα, ἵνα τὸν τύπον ἔχοντες την ἆλ ειαν γνωρίσητε * ἔδωχα ὑμῖν τὸ» Μωῦσῆν, τὸν v pov, τὴν ῥάθ6δον, την στάµνον τὴν χρυσην τὴν ἔχου- σαν τ) μάννα * ὅπου D ἂν ὑπῆρχεν ἡ χιθωτὸς, ἐχεῖ xat fj δόξα pou fv. Ἐπιιδὴ δὲ ἀγνώμονες γεγόνατε, xii ἑλθόντος µου οὐχ ἐδέξασθέ µε, διὰ τοῦτο ἀφαιροῦ- μαι ἀφ᾽ ὑμῶν τὴν δόξαν χαὶ χαρίζοµαι τοῖς ἔθνεαι, xai ἀναθαίνω πρὸς τὸν Πατέρα µου τὸν ἁἀποστείλαντά µε εἰς τὸν χόσµον. ᾽Αντὶ τοῦ ναοῦ ὑμῶν ἀναστήσω την Ἐχκλησίαν * ἀντὶ τῶν προφητῶν, ὧν ἁπέστειλα προς ὑμᾶς, χαὶ ἐθεάσασθς αὐτοὺς, ἀποστελῶ τωὼς pa- ὑητάς µου εἰς τὸν xóspov χηρύσσειν βάπτισμα µετα- νοίας εἰς ἄ ρεσιν ἁμαρτιῶν. Ἔδωχα ὑμῖν τὰς τλάκας τῆς διαθήχης, δίδωµι ταῖς ἔθνεσι τὰ εὐαγγέλια τῆς σωτηρίας * ἔδωχα ὑμῖν τὸν νόμο», xal Ἠθετήσατε αὐ- τὸν δίδωμι τοῖς ἕθνεσι τῆν χάριν ἀντὶ του νόµου; ἔδωχα ὑμῖν τὴν ῥά6δον τὴν ῥλαστήσασαν , δίδωµι τοῖς ἔθνεσι τὸν σταυρὸὺν τὸν ἀνθῆσαντα, xol ζωὴν τῷ χόσμῳ χαρποφορῄσαντα * ἔδωχα cpi» τὸ μάννα, xal Φαγόντες µόσχον ἀντὶ ἐμοῦ προσεκυνῄσατὲ * δίδωµι τοῖς ἔθνεσι τὸν ἄρτον τὸν οὐράνιον, τὸν ἐκ τοῦ οὗὖρα- νοῦ καταθάντα, τεὐτέστι τὸ σῶώμά μον * ἔδωχα ὑμὶν £x πέτρας ἀχροτόμου ὕδωρ, καὶ πίνωντες παρεπικρά- νατέ µε * δίδωµι τοῖς ἔθνεσι τὸ ποτέριον τοῦ αἵματός μου, πίνειν ζωὴν αἰώνιον. Ταῦτα yapl;opat τοῖς ἔθνε- σι, καὶ ᾽Αγαδαίνω πρὸς τὸν Πατέρα y.ov. ἰδοὺ ἀφίεται ὑμῖν ὁ olxoc ὑμῶν ἔρημος. Ταῦτα εἰπὼν ὁ Κύριος, στραφεὶς πρὺ»ς την Μητέρα xat Παρθένον εἶπεν ' Εἱρήνη σοι, Μήτερ γλυχυτάτη ' μὴ λυπήύητι, ὅτι Ἀγαθαίνω πρὸς τὸν Πατέρα µου * οὗ pf, σε ἐγκαταλείφω, τὸν φωστῆρα τῆς οἰχουμένης * οὐ µὴ σε ἐγκαταλείφω, τὸν ναόν µου τὸν ἅχιον * οὗ μὴ σε ἐγκαταλείγω τῖν µόνην εὑρεθεῖσαν π.σττν χαὶ ἄθολον ἐνώπιόν µου * οὐ µή σε ἐγκαταλείτω, τὸ µυστηρ..ν πλσης τῆς οἰκουμένης: οὐ μή σὲ ἐγχαταλείψω, τὸ ἁμάραντον ἄνθος. Mh Ἂν- Όπου * ἁλλὰά γαὶ ὕταν µέλλῃς ἐξέρχεσθαι &x τοῦ βίου, οὗ πέµγω ἀγγέλονυς ἡ ἀρχαγγέλους, ἁλλ᾽ ἐγὼ αὐτὸς ἔρ- χοµαι xal παραλιφομαί σου τὴν Φωχὴν τὴν λαμπρο- τέραν τοῦ ἡλίου xai φωτεινοτέραν τῆς σελήνης. Mh 7^9. Παρθένε, ὅτι Ἀγαζαίγω πρὸς τὸν Πατέ(α µου' 4 SPURIA QU/EDAM. T ἔχεις ἀντὶ ἐμοῦ Ἰωάννην τὸν παρθένον xot ἐπιστήθιόν pou. O0y ὅταν καὶ ἐπὶ τοῦ σταυροῦ Ίμην, ἑἐχείνῳ σε ".παρεθέμην λέγων * Ἰωάννη, Ἴδε ἡ μήτὴρ σου; χαὶ aol εἶπον, "1δε ὁυίός aov; Καὶ νῦν ὁ αὐτὸς λόγος εἴρηταί μον πρὸς σέ * εἰρίνη σοι, Μητέρ pou xai Παρθένε" άλιν δι πρὸς τοὺς μαθητὰς εἶπεν * Εἱρήνη ὑμῖν, ἁδελ- φοί. χαθὼς ὑμῖν ἐγετειλάμην, ποιῄσατε. Μη οὖν λυ- πείσθε, διότι Ἀνγαδαίνω πρὸς τὸν Πατέρα µου * εἰ μὴ γὰρ ἐγὼ ἀπέλθω, ὁ Παράχλητος πρὸς ὑμᾶς οὐχ ἑλεύ- σεται ' ἐγὼ ὑπάγω, xal μετὰ ἡμέρας δέχα πέµπω τὸν Παράκλητον, τὸ Πνεῦμα τὸ ἅγιον xal ζωοποιοῦύν. Καὶ ταῦτα αὐτοῦ λέγοντος, ἱδοὺ πλῆηθος ἀγγέλων περιεχύ- χλωσεν αὐτὸν, xal τὰ Σεραφεὶμ. σχιάζοντα xal λέγοντα * Ἅγιος, ἅγιος, ἅγιος Κύριος Σαδαώθ 'π.λήρης Ὑἀρὁ οὐ βαοὸς χαὶ ἡ γῆ τῆς δόξης αὐτοῦ. Καὶ εὐθέως νεφέλη [200] φωτεινὴ ἐπεσχίασεν εἰς τὸ ὄρος, xal χοροὶ προφη- τῶν συνήχθησαν Ev τῷ ὄρει. Μέσος δὲ πάντων τῶν προφη- τῶν ὁ Δαυῖδ μετὰ τῆς πνευματιχῆς χιθάρας ἐτύγχανε' xat προτρεπὸι ενος τὸν Ἰησοῦν ἀνελθεῖν εἰς τὸν οὖρα- viv, ἔλεγεν" Ἠγώθητι ἐπὶ τοὺς οὐραγοὺς, ὁ θεὸς, xal ἐπὶ πᾶσαν τὴν γῆν» ἡ δόξα σου. Καὶ τοῖς ἁποστόλοις ἔλεγεν, Ὑψοῦτε Κύριον» τὸν θεὸν ἡμῶν, xal προσχυ- v6it& tà ὑποποδίῳ τῶν ποδῶν αὐτοῦ, ὅτι ἅγιόν ἐστι. Καὶ ἰδοὺ βλεπόντων αὐτῶν ἐπήρθη, καὶ νεφέλη φωτει- vh ὑπέλαδεν αὑτόν. Καὶ πάλιν qnot τοῖς μαθηταῖςὁ Ku- pes" Εἱρήγη ὑμῖν clpiivnv τὴ» ἐμὴν δίδωµι ὑμῖ». αἱ τοῦτο εἰπὼν, οὐχέτι ἐθεωρεῖτο. Ὅτε δὲ εἶδεν ὁ Δαυῖδ, ὅτι ἀνηλθεν εἰς τὸν οὐρανὸν ὁ Κύριος, πάλιν εὐφραινόμενος xaX χρούων τὴν πνευματιχὴν χιθάραν ἔλεγεν * ᾿Ανέδη ὁ θεὸς ἐν d AaAaruQ, Κύριος ἐν ρωνῇ σάἀ.πιγγος. "Ανωθεν ὁ Πατῆρ προσφωνῶν ἔλεγε: Κάθου ἐκδεξιῶν µου, ἕως ἂν 00 τοὺς ἐχθρούς σου ὑποπόδιοφγ τῶν ποδῶν σου. Σὺ el Ylóc µου ἀγαπητὸς, iv d ηὐ- δόχησα ᾿ σὺ εἶ ὁ ἁμνός µου, σὺ el ὁ ἐν ἀρχῇ Λόγος µου ὁ ἀληθινός σὺ εἶ fj δύναμίς µου, σὺ εἶ ἡ σοφία µου. Καὶ ἀνελθόντος αὐτοῦ εἰς τοὺς οὐρανοὺς, πᾶσαι αἱ δυνάµεις προσεχύνησαν αὐτῷ * xal ἐχάθισεν ix δε- ξιῶν του Πατρὸς, πληρώσας πᾶσαν οἰχονομίαν, ὁμοοί- σιος ὑπάρχων τοῦ Πατρὸς, ὁμοδύνσμος, µία θεότης, ία ἑξουσία, Πατρὸς, καὶ Yiou, καὶ ἁγίου Πνεύματος * b Τριάδα προσκυνοῦμεν οἱ πιστοὶ, νῦν xal ἀεὶ, xal εἰς τοὺς αἰῶνας τῶν αἰώνων. Αμήν. ToU ἐν ἁγίοις πατρὸς ἡμῶν "Iudvrov , ἀρχωπισκόπου ΚωγνσταντινουπόΛεως, τοῦ Χρυσοστόμου, ὁμιωία εἰς τὴν «ίμνην Γεγησαρὲς, xal εἰς τὸν ἅγιον Πέτρον τὸν ἁπόστο.ον. uid Ὅτε διδάσχαλος εὐχλεὴς, τότε μαθητὴς εὐπειθὴς, τότε µαθητὴς εὖελπις * ὅτε διδάσχαλος πρόθυμος, τό- «z διδάσκαλος χέρδος χαρποῦται ’ ὅτε p ητῆς σπου- y ἐπιδείξηται, τότε μαθητῆς διδασχάλου τέχνην Ex- δέχεται ὅτι τὴν διατριθὴν ὡς φίλην ἁσπάζεται, "Αλ- λως γὰρ ἀμήχανον διδάσκαλον λάμψαι, εἰ pi τοῦ piano τὸν λυχνον ἁρδόμενον εΌροι τῷ τῆς φιλοµαθίας λαίῳ * xav ἄλλως ἀμήχανον 4 λάμψαι, εἰ μὴ τοὺς ὀχε- τοὺς τῆς σοφίας ὁ διδάσχαλος πλουσίως ἐχχέῃ. Δεῖται γὰρ δρόμου xai σπουδῆς ἑχάτερα τὰ µέρη, xal npe τὴν οἰχοδομὴν τῆς βελτιώσεως ἀμφοτέρους τὰ τῆς [2 1] δυνάµεως συνεισφέρειν ' καὶ τὸν μὲν τὴν γλῶτταν ὀξύνειν, τὸν δὲ την ἀχοὴν εὐτρεπίζειν * καὶ τὸν μὲν τὴν διάνοιαν ἀπηρτισμένην ἔχειν , τὸν δὲ τὴν φυχὴν χαληνιῶσαν παρξέχειν. Ταῦτα δὲ οὗ µόνον ivy τοῖς σωματικοῖς ἀναγκαῖα, ἀλλὰ χαὶ ἓν τοῖς πνευματιχοῖς περιαπούδαστα. "flomep vàp ἓν τοῖς σωματικοῖς παι- δεύµασιν ἄλλως οὐκ ἐλευθεροῦται σχυτάλης malc, εἰ μὴ τοῖς µαθήµασιν ἑπαγρυπνῇ, οὕτω xal &y τοῖς πνευ- ατιχοῖς διδάγµασιν ἄλλως κχαταχρίσεως οὐχ ἆπαλ- άσσεται βροτὸς, εἰ μὴ &v τῷ νόμῳ Κυρίου κατὰ τὸν προφήτην μµελετήσῃ ἡμέρας xai νυκτός. Ἐπεὶ οὖν ταῦτα τοῦτον ἔχει τὸν τρόπον, xai πάντες ol mapóv τες ἑσμὲν ἓν Χριστῷ συµµαθηταἰ ' ἕνα γὰρ xa* τὸν αὐτὸν ἔχομεν οἱ πάντες χαθηγητὴην xot διδάσχαλον τὸν Χριστὸν χατὰ τὸ φάσχον θεῖον ῥητόν Kal ἔσογ- ται πάντες διδακτοὶ θεοῦ * φἐρὲ xat σήμερον τὴν διτ- τἣν ἀχοὴν, τὴν φυχικὴν φημὶ xoi τὴν cepatad, εὑρυχωρότερον εὐτρεπίσωμεν εἰς την τοῦ Kuplou δι- Δασχαλίαν, ὅπως τὸν λόγον ὡς σπόρον δεξάµενοι, δυ- νηθῶμεν χαρποφορῆσαι τὴν τοῦ Κυρίου ἐπιμέλειαν àv τριάκοντα, xai bv ἐξήχοντα, xat ἐν ἑχατὸν τὸν τῆς ὑπαχοῖις πολύχοχχον στάχυν. "Ἠχουες yàp ἀἁρτίως τοῦ εὐαγγελιστοῦ Λουχᾶ βοωντος * Ἐμόθὰς δὲ ὁ Ιησοῦς εἰς ὃν τῶν π.Ιοίων, ὃ ἦν τοῦ Σίµωγος. ἠρώτησεν αἎὑ- τὸν ἐκ τῆς γῆς ἐπαναγαγεῖν ὀ./γον. Καὶ χαθίσας ἑδίδασκεν ἐκ τοῦ zAolov τοὺς 6x Aovc. Εΐδες διδασχάλου θεομήνωτον διδασχαλίαν ; 6:02; ὄχλου ἑράσμιον OK εἶδες μαθητῶν Ψφυχωγελὴῆ σπουδἠν ; εἶδες ἀνθρώπων ἔμμισθον παραµονήν, Μή τις τῶν ἀχουόντων τὸν λόγον τοῦ Θεοῦ ᾖχηδίασεν, ἣ ἀπέστη τῆς λίμνης, f| χατῆλθε τοῦ ὄρους, f| ἠτήσατο λέγων χαθὼς τινες τῶν παρόντων Τί πλατύνεις τὸν λόγον, διδάσχαλε ; ἔχω τι διαπράξασθαι, συντυχία με μ βιμένει, οὐδὲν οὕπω τῶν ἐν τῷ ἀρίστῳ ἠγόρασα, ἡ ὥρα τοῦ λουτροῦ παρῇλθε, λοιπὸν ὁ χαύσων συν- έχει µε. Μή τις τῶν παρόντων κατ ἐχεῖνον τὸν χαιρὸν εἶπε πρὸς τὸν Δεσπότην τούτων τι; Οὐ μὴν οὐδαμως. Αιὰ τί; "Occ Ίδεισαν τὸν εἰρηχότα πάντα καλὰ iv χχιρῷ αὐτῶν. Εἰσῆλθες εἰς τὴν ἐκκλησίαν τοῦ θςεοῦ, 5 interserendum µαΡητήν, Ἠξιώθης τῆς τοῦ Χριστοῦ συντυχίας ' εἰ μὴ ἀπολυθῆς, h ἐξέλθῃς- ἑὰν Yu πρὸ τῆς eio RS ὡς δραπέτης εὐθύνεις τὴν ὁδόν. "EG ἡμέρας ἐν τοῖς σωματικοῖς ἀναλίσχεις, xaX δύο ὥρας ἐν τοῖς πνευ- ματικοῖς ἀσχόλει. Mh ὧδε δριμύττου, καὶ ἔξω φαι- póvou * μὴ ὧδε τὸ νεῦμα, καὶ ἔξω τὸ σχέµµα” μὴ ὧδε ἐπαίνει, χαὶ ἔξω λοιδόρει. Τὰ τοῦ Κυρίου παρ- ιστῶμεν * μὴ γὰρ μύθους λαλοῦμεν ; τὰ τῶν προφητὼν ἀναγινώσχομεν’ ut γὰρ τοὺς διχαίους βδελυσσόμεθα; τῶν ἁποστόλων μεμνήμµεθα” μὴ τὰς τοὺς πατέρας ἔξου- θενοῦμεν; Ele θέατρον πολλάχις ἀνέρχῃ, xal ἕως τῆς ἀπολύσεως οὐ κατάρχῃ χαὶ εἰς τὴν ἐχχλησίαν εἰσέρ- Xn. xai πρὸ τῶν θείων μυστηρίων ἑξέρχῃ; Φοδήθητι τὸν εἰρηχότα" 'O καταφρενῶν πράγματος, xatagpo- νηθήσεται ὑπ αὐτου. Τί οὖν ὁ εὐαγγελιστῆς Λουχᾶς φησιν; 'Eréveto ἐν τῷ τὸν ὄχ.Ίον ἐπικεῖσθαιτῷ Ἱη- σοῦ,ι καὶ αὐτὸς ἦν ἑστὼς παρὰ τὴν Aipynv Γεγησαρέτ. "D τῆς εὐτέχνου τοῦ Κυρίου διδασκαλίας ὁ ποταμὺὸς (252] παρὰ Pu λίμνην elovfxet* μᾶλλον δὲ ὁ τῶν ἀνθρώ- πων ἁλιεὺς ἦλθε παρὰ τὴν λίµνην, ἵνα τοὺς θηρευτὰς τῶν ἰχθύων θηρεύσῃ. Οὐδὲν γὰρ ἀργὸν παρὰ τῷ Δεσπ Χριστῷ, οὐ τόπος, o0 λόγος, οὐχ αἴνιγμα, οὐ βηµα. Ἐπειδὴ γὰρ Πέτρος xav Ανδρέας, Ἰάχωδος καὶ Ἰωάννης ἐπὶ τὴν λίμνην Γενησαρὲτ ἀνίχνευον ἁλιευτικὴν M MM µετιόντες, bv ἀδήλοις τὴν ἑλπίδα ἔχοντες, διεφθαρµένα δίχτυα χαλῶντες, ἀμετρήτῳ βυθῷ συνερίζοντες, μὴ ἱδόντες πόθεν δεῖ τραφηναι, χλέπτοντες μᾶλλον 7| χάµνοντες, δελεάζοντες ἢἣ πεί- θοντες * ἄνευ γὰρ ἁπάτης ἰχθὺς οὐ θηρεύεται * τούτους ὁ Κύριος χατανοῄσας τῷ Üctxi xal dave βλέμμα- τι, ἐπιτηδείους πρὸς AN τῶν ἰχθύων ἄγραν ὄντας, παρεγένετο ἐπὶ τὴν λίµμνην ἀντισαγηνεῦσαι τούτους, οὐ διχτύῳ βεθαμμένῳ χρώμενος, ἀλλὰ χαθηγητικῷ λόγῳ. Καὶ ὄτιπερ οἱ προλεχθέντες ἁπόστολοι ἐπὶ τοῖς λιμνοδρόµοις πλοίοις θαῤῥοῦντες, οὐχ ἑγίνωσχον τὸν τῆς λίμνης xal πάντων Δεσπότην * τούτου χάριν παρ- εγίνετο ὁ Κύριος ἐπὶ τὴν λίµνην, ἵνα τοὺς μὲν ὄχλους διδάξη. τοὺς δὲ ἁλιεῖς ἀγχιστρεύσῃ. Τί οὖν ὁ εὐαγ- γελιστής; ᾽Εμόδὰς δὲ ὁ ᾿Ιησοὺς slc ἓν τῶν zAolwy, ὃ ἦν cov Σίμωνος, ἠρώτησεν αὑτὸν ἀπὸ τῆς γῆς ἐπαναγαγειν ws Ορᾶᾷς πῶς ἐμθαίνει πλοίῳ ὁ μὴ χρῄζων πλοίου, ἵνα τὸν τοῦ πλοίου εοπότην χερδάνῃ. Διά τί δὲ χαὶ πα- ῥραχαλεῖ τὸν Σίμωνα ὁ Κύριος; Διὰ τί; ἄχουε συν- ετῶς. 'O Σίμων, χαθὼς ἁρτίως fixoves, διὰ πάσης τῆς νυχτὺς χοπιάσας, xal μηδὲν ἀνύσας, ἄπραχτυς ἔμει- νεν. Ἐδυσφόρει δὲ σφόδρα χεναῖς χερσὶν ἀποπλύνων τὰ δίχτνα, xai χόπον χόπῳ συνάπτω», xoY x£pbo; μὴ βλέπων. Τούτου χάριν ὁ Κύριος θεωρήσας τὸν Πέτρον καταστυγνάσαντα, παραχαλεῖ αὐτόν παραχλήτωρ γὰρ τῶν τεθλιµµένων ἐστί. Μόνον γὰρ εἶδεν ὁ Κύριος τὸν Σίμωνα τεθλιμμένον, xaX προτρεπτιχῷ λόγῳ ἀποχρ:- $1 SPURIA QU/EDAM. 4S quia Ascendo ad Puirei meum : si. θ ego uon abeam , consolator ad vos non veniet, Ego abeo, et post decem dies mitto consolatorem, sanctum et vi- vificantem Spiritum. Atque illo hxc dicente, ecce an- gelorum multitudo circuimcinxit cum, et Seraphim obumbrantes οἱ dicentes, Sanctus, Sanctus, Sanctus, Dominus Deus exercituum ; plena enim sunt caelum et terra gloria ejus (1sai. VI, 5). Ac statim nebula lucida obtexit montein, et chori prophetarum in monte con- bantur. David autem cum spirituali cithara in medio erat prophetarum omnium ; εἰ Jesum hortans ut in coelum ascenderet, dixit : Exaltare super celos, Deus ; et in omnem terram gloria tua ( Psal. LVI, 12 et XCVIII, 6). Et apostolis dixit, Exaltate Dominum Deum nostrum, et adorate scabellum. pedum ejus, quo- niam sanctum est. Et ecce, iis inspicientibus, sublatus est, et nebula lucida accepit eum. Atque iterum d cit Domiuus discipulis : Pax vobis : pacem meam do vobis (Joan. XIV, 27). Cumque hoc dixerat, non amplius aspiciebatur. Cum autem David. cerneret. quod Do- minus in coelum ascenderat ; iterum delectatus, ac ulsans citharam spiritualem , dixit : Ascendit Deus ἐν jubilo , εἰ Dominus in. voce tube ( Psal. XLVI, 6). Pater desuper acclamans dixit, Sede a dextris meis, donec ponam inimicos tuos scabellum pedum tuorum (CIX, 1). Tu es Filius meus dilectus, iu quo mihi com- lacui l Mauh. IH, 17); tu es agnus ineus, tu. es in. principio Verbum meum verum, iu es poteutia mea, tu es sapientia mea. Et eo in coelum ascen- dente , omnes Potestates adorabant illum ; seditque a dextris Patris, cum adiinplesset oimnnem oecono- miam , consubetaniialis Patri existens, cjusdem po- lentize, una divinitas, una potestas, Patris et Filii et Spiritus saneti : quam Trinitatem nos fideles adora- mus, nunc οἱ semper, ct in secula seculorum. Amen. JN CODICE MS. COISLINIANO, NUM. LXXVII, P. 17, HoMILIA SEQUENS HABETUR. EST AUTEM CODEX XI SECULI, MULTUMQUE DISCREPAT AB APOGRAPHO Y. CL. DOMINI TAYLOB, QUI ILLAM EXSCRIPSIT EX CODICE, UBI MAGNA PARS HOMILIAE IN FINE DESIDERATUR. SANCTI PATRIS NOSTR1 JOANNIS CHRYSOSTOMI, ARCHIEPISCOPI CONSTANTINOPOLITANI, H^ MILIA 1N STAGNUM GENESARET, ET IN 8. PETRUM APOSTOLUM. Quando celebris est magister, tunc discipulus est obsequens,tuuc discipulus bonam spem habet : quando magister est alacris, tunc idem magister lucrum per- cipit : cum discipulus diligentiam exhibet, tunc idem discipulus magistri artem excipit , quando exercita- tionem ut gratam amplectitur. Alias enim non potest unquam magister enitescere, nisi discipuli lucernam accensam inveniat oleo amoris disciplina irrigatain : et alias non potest discipulus splendere, nisi sapien- tiz rivos abunde magister effundat. Nam utrique parti cursu opus cst εἰ diligentia , ct ut. melius zdilicium construatur, utrumque oportet sua pro virili conferre : ita ut hic quidem linguam acuat, ille vero aures probe adhibeat : et hic quidem intellectum bene instructum habeat, ille vero mentem tranquillam praebeat. Hxc sutem non selum in rebus corporeis necessaria sunt, $ed etiam in spiritualibus curanda. Sicut enim in corporeis non aliter puer a virga liberatur, quam dis- eiplinis invigilando : ita etiam in doctrinis spirituali- bus, non aliter a condemnatione absolvitur bomo, nisi in lege Domini, ut ait propheta, ineditetur die ac nocte. Cum lizc igitur ita se habeant , et omnes hic presentes simus Christi condiscipuli ; unum enim et eumdem habemus omnes institutorem et doctorem, Christum, secundum illud divinum dictum, Et erunt omnes docibiles Dei (Joan. VI, 45) : age, hodie quoque duplicem auditum , spiritualem nempe et corporeum, lauus apparemus ad doctrinam Domini ; ut verbum quasi semen excipientes ex fructuosa illa obsequenti:e spica, possimus fructum proferre vel trigesimum, vel sexagesimum, vel centesimum. Audisti eni modo Lucam evangelistam clamantem : Ascendens autem Jesus in unam navim qua^ erat Simonis, rogavit eum a terra reducere pusillum (Luc. V, 5). Et sedens de navicula turbas. Vidisti Magistri divinam doctrinam ? vidisti turbae amabilem collectionem ? vidisti discipulorum anim:e utilem diligentiam ? vidisti hominum mercede di- gnam perseverantiam ? Num quis ex audientibus ver- ium Dei affectus est taedio, vel a stagno abiit, vel a monte descendit, vel rogavit dicens, ut aliqui pr:e- seatium : Cur sermonem extendis , magister? habeo quod agam, exspectat ime societas qu:edam, nonduui ad prandium necessaria emi, lavandi tempus przter- jit, demum zstus me invasit. Num quis ex prassen- libus, illo tempore, Domino horum quidpiam dixit ? Negusquem profecto. Quare ? Quia noverant ipsum omnia dicere in tempore 8uo. Introiisti in ec- cdeuiam Dei, dignus habitus es Christi congressu : nisi dimittaris, ne exeas ; si enim ante dimissionem exeas, ut fugitivus viam dirigis. Sex diebus in corpo- ralibus occuparis, et duabus horis in spiritualibus versare. Noli hic contristari, et foras hilaris esse ; ne bic nutatio, et foris attentio ; noli hic laudare, et foris vituperare. Res Domini apponimus : an vero fabulas loquimur ? prophetarum verba legimus : an vero ju- $tus fastidimus ? apostolorum mentionem habemus : an vero patres nihili facimus ? In theatrum s;epe as- cendis, et ante dimissiouem non descendis ; in cecle- siam vero intras, et ante divina mysteria egrederis ? Metue. illum qui dixit : Qui contemnit rem, ab illa contemnetur. (Prov. XII, 15). Quid ergo dicit. Lucas evangelista ? Factum est cum turba. irrueret. in. Je- sum, et ipse stabat secus stagnum Genesaret (Luc. V, 1). O peritam Domini doctrinam ! fluvius secus staguum stabat ; imo vero bominum piscator venit ad stagpnem, ut piscium captores caperet. Nihil enim inutile apud Dominum Christum : non locus, non sermo, non :vni- gma, non suggestus. Quia enim Petrus, Andreas, Ja- cobus et Joannes in stagno Genesaret piscatoriam artem exercebant , in occultis spem habentes , scissa retia jacientes, cum immenso profundo concertantes, nescientes quorsum vertere se oporteret, furantes magis quam laborantes, inescantes potius quam sua- dentes : nam sine fraude piscis non capitur : hos Do- minus, divino et erroris experte intuitu, ad piscium capturam aptos cognoscens, ad stagnum venit ut illos vicissim s:gena caperet, non jacto reti usus, sed ser- mone 3d persuadendum opportuno. Et quia supra- dicti apostoli, naviculis stagnuin percursantibus fiden- tes, non cognoscebant et stagni illius et universorum Dominum ; idcirco venit Dominus in stagnum, ut et uirbas doceret, et piscatores hamo caperet. Quid crgo dicit evangelista ? Ascendens autem Jesus in unam na- vàn, qu& erat Simonis, rogavit eum a lerra reducere pusillum. Vides quomodo in navim ascendit, qui navi nou indigebat, ut dominum navis lucraretur. Cur vero Simonem rogat Dominus ? Cur ? audi cum intelligen- tia. Simun, ut modo audisti, cum per totam noctem laborasset, et nihil cepisset, re infecta mansit. Gra- vissime autem rem ferebat, lavaus retia , et laborem labori addens, lucrumque nullum respiciens. Idcirco Dominus, cum videret Petrum in moestitia, consolatur ipsum : consolator enim afflictorum cest. Statim enim ubi vidit Dominus Simonem consternatum, hortato- rio sermone dixit ei : Pro tantillo teinpore mihi mu- tuo da navigium tuuin, nauta, ut ivgressus doceaim u SPURIA QU/EDAN. το erudiamque multitudinem , quam me sequentem vi- des : navigium tuum mihi fiat ecclesia , nauta : audi verbum Dei. Noli me importunum putare : veni enim ut te meliorem reddam. Relinque vanam spem cor- ΜΑΗ spiritnalemque portionem circumspice ; pau- ulum mihi mutuo da. navigium tuum, nauta, Simon vero adhuc immersus im moestitiam ob frustra sus- ceptum laborem, respondens Domino dixit : Unde ad me venisti , homo peregrine ? cur mihi molestus es ? aliam eircuimspice scapham, si vis in stagno commo- rari. Vides me lugentem, utpote pane iudigentem, et verbum Dei te allaturum promittis? Non circumspi- ciam unde argentum mutuo accipiaum , ut socrum οἱ uxorem meam alam ; sed tibi navigium substernam, ut die nocteque frustra laborem ? Si naulum affers, inscende, in naviculam ; sin minus, abi obsecro : me enim donum alit, non sermo. Tum D.:minus ad Siino- nem : Ne gre feras, Simon ; vere ut nauta loque- ris. Verbum Dei ad alimentum plus quam panis cou- fert : abunde te alam ; sum enim panis vite. Ne mean pr:esentiam putes tibi detrimento esse : quantum vo- lueris accipe : divitis enim patris filius sum locup!es. llis auditis Simon, ac vultu paulo hilarior, in navi- eula Dominum excipit , remosque movens dixit illi : In medio sede , homo peregrine. Quasi vectorerm fe- rens affectus erat, nesciens se eum qui fert omnia ferre. Ingressus igitur Jesus in navigium Simonis, rogavit eum a terra reducere pusillum. Simone autem illum ducente spe recipiend:e mercedis, sedens Jesus docebat de navicula turbas. Quid vero docebat ? Ca- ritatem sine simulatione, fidem sine dubitatione, pa- οὐ! sine fraude, fraternum amorem inseparabilem , pietatem non fucatain , Dei cognitionem sine argenti cupidine , virginitatem siue macula , ascesin sine an- xietate , conjugium indivisum : omnem 'aborer pro veritate suscipiendum esse, non tiniendos esse eos qui oeciduut corpus, aazimam autem non possunt occidere. Iixc Domino docente, ctiamque alia ad- dente : Qui amat animam suam, perdet eam; ac rursum, Qui vult post iue venire,abneget semetipsum, et tollat crucem suam, el sequatur me ; et ilerum , Nolite possidere aurum , nec argentum, neque pecu- niam in zonis vestris, nec peram , neque sacculum , neque duas tunicas : harc. Domino docente , Simon audiens, qui putabat se navigium mercede condu- xisse Domino, murmurare coepit, et intra se dicere : An ab isto mercedeimn nos acceptures esse sperabi- mus ? in damnum noctis et diei incidi. Quisnam mihi hodie occurrit ? Hic de possessionum abjectione dis. serit, nemine quidpiam habendum esse docens. For- tasse vult me navigium vendere, ut prelium pauperi. bus distribuam : ab ipsone mercedem me accepturum esse sperem ? ll;vc Sunone apud se ratiocinante, Do- minus docendi munus perficit, ut miraculum exhibeat, Simonemque certiorem faciat : labor enim est idiotam verbo persuadere. Deinde cum Dominus sermonem perfecisset, et tota multitudo delectaretur , accedens Simon Domino dixit : Verba quidem tua pulchra sunt, voX tua dulcis , et doctrina tua. veneranda ; atiamen inihi pactum serva ; jube mercedem me accipere pro veetura, ut ego quoque cum multitudine gaudeus, ad domum meam revertar. Tum Dominus ad Simonem : Sicut modo audivisti, Simon, mercedem tuam visne sccipere? Duc in altum, el laxate retia vestra in capturam (Luc. V, 4), et accipe mercedem a me tibi promissam. Simon autem. Do- mino : Iterumne piscabor οἱ retia Iaxabo ac laborem sustinebo ? Utinamne per noctem quidem ea vacuis manibus tetigissem ! Án vero peritior ime es in arte nautica ? an. aliquid. in. profundo invisibili possides ? l'ocior esse potes ; an etiam piscium captaler ? Exi 4 me ; video enim te nihil ferentem. Cur tempus perdo? nonne ab. initio hxc tibi testificatus sum ? Dominus autem ad. Simonem : Noli me. ut. inopem spectare ,, Simon , loli manus meas et sintyn meum considerare : uon in manibus meis, sed in ore meo mercedem tuam (fero. Tota nocte laborasti , nibil ccpisti : nox. enim inopix sunt cogitationes Judaiex. In die grati» laxa retia : lux enim boni fructus sunt Christiana obsequia. Duc in altum, et laxate retia vestra in capturam, Tunc Sinion ad Dominum : Ut modo audivisti , Praceptor, per totam noctem laborantes nihil cepimus; in verbo autem tuo laxabo rete. Et cum hoc fecissent , concluse- runt piscium multitudinem. copiosam : rumpebatur au- tem. rete (Luc. V, 5 et seqq.). O res admirandze ! uon deest Petro cura : Rumpebatur rete. Et Christum cir- cumspiciebat , et pisces perpendebat, remque consi- derabat. Non potuit pondus attrahere, et adjutores advocabat : Innuebant enim , inquit , sociis , qui erant in alia navi , ubi erant Jacobus et Joannes , qui vene- rant ut adjwvarent eos. Innuebant , non. clamabant naubP, qui sine clamore et tumultu nihil facere so- lent. Quare ? Quia rei novitas vocem ipsis sustulerat. Quid opus erat ut clamarent, cum satis esset innuere, divinum mysterium videntes? Concurrentes autem et illi , qui erant in altera navi, ubi erant Jacobus et Joannes, coeperunt pisces colligere , et quo magis colligebant, tanto magis maltiplicabantur. Certabant enin pisces , quis primus mandato Domini obseque- retur : parvi magnos przetercurrebant, medii tnajures e latere przcedebant, magni supra parvos insiliebant: m:nus piscatorum non exspectabant , se in navigium saltando projiciebant. Stagni fundum non commove- batur, piscis nullus infra manere sustinebat : nove - rant enim eum qui dixit : Producant aqua repule ani- mae viventis ( Gen. 1, 20). Quid ergo Simon , qui in duos casus inciderat, qui tota nocte laborans nihii ceperat, et in die ad verbum Domini omnia ceperat ? Ut vidit retia scissa, et multos alios pisecs foris stan- tes , hiantesque ut caperentur , nec procul a retibus manere sustinentes , quasi vim passus procidit anto Dominum, dicens : Exi a me, quia homo peccator sum, Domine. Scio demum quis sis : nunquam vidi talem piscium capturam. Mos est , Domine, pisces intra sa- cnam includere : at contrarium nunc video, pisces oris sagenam occupant. Exi a me , obsecro. Cohibe demum divinum tuum mandatum : relinque stagno duos saltem pisces ad generandum. Exi à me : non te repello, sed me iniserum prxdico : f/xi a me, cuia homo peccator sum , Domine. Dominus vero Simoni dixit : Exeam, ex navicula tua , Simon, egrediar ; in te autem introibo : hac de causa ad te veui. Nam cum caperes, captus es. Quod tu facis, id tu passus es. Sed tu a vita in mortem trahis ; ego veroa norte in vitam. Netimeas, Simon : ez hoc jam homines eriscapiens (Luc. V, 10). Stagnum relinque, orbem sagena cape; ca- lamum coníringe , et crucem apypara ;... discerpe , et pietatem predica ; hamum projice, et morbos cura ; retia odio habe , et caelestes claves fabrica ; ex navi egredere, et intra in Ecclesiam. Noli timere, Simon : ex hoc homines eris capiens. O Domini potestatem ! o Petri prudentiam ! Non dixit piscator ille qui captus est : Quam absurda est illa Magistri auhortatio ! ho- mines capiam! et quodnam rete apparabo? ubinam texuntur hzc. retia homines ut feras capientia ? num abripiet me hic sermo hami instar? Nihil horum dixit Simon ; tantum audivit, statim obsecutus est : non vendidit pisces, non defuit illi abundantia rerum, non cum uxore rem composuit. Non dixit Domino , Serva mihi saltem mediocria, Domine : componam cum ne- gotiatoribus; parvos sumptus domesticis meis relin- quam. Nihil horum Simon dixit : Petras enim revera erat. Neque Petrus tantum dominico przcepto obedi - vit, sed etiam Andreas et Jacobus et Joannes : hzc enim sunt paria duo fidelia amborum (ratrum. Vidistin' Domini negotiationem ? qua de causa in stagnum se contulerit ? ut et turbas doceret, et pisca- tores hamo caperet. Audisti igitur evaungelistam di- ceutem : Et subductis ad terram navibus, relictis omni - bus , secuti. sunt. Jesum (Luc. V, 11). Quid vero Dominus ? oportet enim sermoni finem imponcre. Ut vidit apostolorum alacritatem, quod relictis omuibus secuti essent ipsum, ad cur«tionem | festinat, ne dia- bolus incredulitatis ansam inveniret : facile namque | i$ (cic πρὸς αὐτὸν ἔλεγεν * µιχρόν µοι δάνεισον τὸ πλοιά- ριν dou, ναῦτα, ὅπως εἶσελ ὧν διδάξω χαὶ χατηχήσω ὅπερ βλέπεις χαταχολουθοῦν pot πλῆθος * ἐχχλησία γέ- νοιτό µοι τὸ πλοιάριόν σου, ναῦτα * ἄχουσον λόγον Θεοῦ. Μὴ φορτιχόν µε νοµίσης * ἦλθον γὰρ βελτιώσαί σε. Κατάκιπε τὴν σωμάτιλὴν µαταίαν ἑλπίδα, xai περί- ἔλείαι τὴν πνευματιχὴν μερίδα’ μµικρὀν µοι δἀνεισον τὸ κλοιάριόν σου, ναῦτα. Ὁ δὲ Σίµων ἔτι βεδαπτισμέ- voz τῇ λύπη τῆς ἀποτυχίας, ἀποχριθεὶς πρὸς τὸν Κύ- In * Jtóóev παραγέγονας, ξενοπρόσωπε ἄνθρωπε; &l µοι δι’ ὄχλου γίνῃ; ἄλλην περἰθλεψαί τινα axágny, εἴ γε βούλει τὴν λίµνην περιανλίσεσθαι. Ορᾶς µε πεν- (ouvta, ὡς ἄρτον μὴ εὐποροῦντα, xat λόγον Θεου yopn- ἵν ἑπαγγέλλει; Οὐ περιθλέψοµαι πόθεν ἀργύρια ἆνείσωι t, ἵνα τὴν πενθεράν µου xal τὴν γυναϊχά μου θρέφω, ἀλλά σοι τὸ πλοιάριον ὑποστρώσω, ἵνα καὶ vm ἡμέραν ὡς τὴν νύχτα µαταιοπονήσω; Ei ἐπιφέ. peus MaiAo, ἐπίδηθι τὸ πλοῖου * si δὲ e βαστάζειᾳ, ἄκιλθε, παραχαλὼ' ἐμὲ γὰρ δόσις, οὗ λόγος τρέφει. υ δὲ Κύριος πρὸς τὸν Σίµωνα * Mi δυσχέραινε, Σί- . [954] ὄντως ὡς ναύτης λαλεῖς * Θεοὺ λόγος θρε- ar n ἄρτου * θρέψω σε δαφιλῶς * ἄρτοι Υάρ εἰμι ζωῖς. ζημίαν τὴν παρουσίαν ἠγῆση * ὅσον ἂν V χομίζου * I sink γὰρ πατρὸς εὔπορον τέχνον giai. Ταῦτα ἀκούσας ὃ Σίμων, χαὶ μικρὸν ἱλαρυνθεὶς τῷ αροσώπῳ, bv τῷ πλοίῳ τὸν Κύριον ὑποδέχεται, κὠώπαις ἑλεύνων, ἔφη τε πρὸς αὐτόν * Μέσον χαθέζου, ἄνθρωπε Ew. Ὡς ἐπιδάτην φέρων διέχειτο, μῆ συνορὼν ὅτι φέρει τὸν τὰ πάντα φέροντα. Ἐμθὰς δὲ ὁ Ἰτσοὺς εἰς «b πλοῖον, ὃ àv τοῦ Σίμωνος, Πρώτησεν αὐτὸν ἀπὸ τῆς vi; ἐπαναγαχεῖν ὁλίγον. Tou δὲ Σίμωνος ἐπαναγαχόν- τος τῇ ἐλπίδι τῆς µισθαποληφίας, χαθίσαχς ὁ Ἴησους ἐδίδασχεν kx τοῦ πλοίου τοὺς ὄχλους. Ti δὲ ἑδίδασχεν ; ΆΑνάπην ἀνυπόχριτον, πίστιν ἀνενδοίαστον, εἰρῆνην ἀπανούργευτον, Φιλαδελφίαν ἄτμητον, εὐσέδειαν ἀχα- Ξέλευτον, θεογνωσίαν ἀφιλάργνυρυον, παρθενίαν àppo- φωτον, ἄσχησιν ἀλύγιστον, συζυγίαν ἄσχιστον ' πάντα πήνον ὑπὲρ 1; ἀληθείας ὑφίστα,θαι, μὴ δειλιᾷν ἀπὸ τῶν ἀποχτεινόντων τὸ σῶμα, τὴν δὲ «φυχὴην μὴ ὄννα- µέκων ἀποχτεῖναι. Ταῦτα τοῦ Κυρίου διδασχοντο; xat b: μετὰ προσθήκης λέγοντος Ὁ φιλῶν την φυχὴην αὐτοῦ, ἀπολέσει αὐτὴν ' xax πάλιν 'O θέλων ὀπίσω µου ἐ:βεῖν, ἀπαρνησάσθω ἑαυτὸν, καὶ ἁράτω τὸν σταυρὸν 22:09, καὶ ἀχολουθείτω pot* xat αὖθις Μη κτήσασθε }ρυὺν, yh ἄργυρον, μὴ χαλχὸν εἰς τὰς ζώνας ὑμῶν, 45 κήραν, µη βαλάντιον, pj δύο χιτῶνα; * ταντα του ορίου διδάσχοντο; ὁ Σίμων αχούων, ὁ δόξα, τὸ πλοῖον μεμεσθωκέναι τῷ Κυρίῳ, ἤρεατο ΥογΥύζειν καὶ λέγειν tv ἑαυτῷ ' Παρὰ τούτου μισθὸν προσδοχήσοµεν λαθεῖν ; ἐπιοημίᾳ νυχθημερινῷ περιέπεσα * τίς pot συνἠντησᾶ σήμερον, Ubros περὶ ἀχτημοσύνης διαλέγεται "o pm- δέν: μιδὲν ἔχειν ὁ.δάσχει. Τάχα ἐμὲ θέλει xai τὸ αλοῖον πωλῆσαι, ἵνα πτωχοῖς διανέµω * παρ αὗτου μισθὸν προσδοχῶ λαθεῖν; [αῦτα τοῦ Σίμωνος διαλε- Ἱομένου ἐν ἑαυτῷ πληροί τὴν διδασχαλίἰαν ὁ Κύριος, ἵνα την θἀαυματουργίαν ἐπιῤείσηται, χαὶ τὸν Σίμωνα πλτροφορήσῃ. Κόπος γάρ ἐστιν ἰδιώτην λόγῳ πεῖσαί τον, Έντα τοῦ Κυρίου τὸν λόγον πληρώσαντος, καὶ του αάντος πλήθους ἀρεσθέντος, προσελθὼν ὁ Σίμων τῷ Κυρίψ ἔφη * Τὰ μὲν ῥήματά σου xaAà, xat ἡ φωνή σου ijsia, καὶ fj διδασχαλία σου τιµία, ἀλλ ὅμως ἐμοὶ τὸ τὴς αυντάξεως πλήρωσον ΄ χέλε-σόν µε λαθεῖν v.v µι- σθὸν τῇ; ναυτιλίας, ὅπως χἀγὼ σὺν τῷ πλήἠθει χαιρύ- ενος εἰς τὸν olxóv µου ἀπέλθω. Ὁ δὲ Κύριος πρὸς τὸν Σίμωνα ᾽ καθὼς ἁρτίως Έχουες, τὸν µισθόν σου βούλει λαθεῖν, Σίμων; Ἐπωνά- Tu;t εἰς τὸ βάθος, καὶ χα.άσατε τὰ δίχτυα opor εἰς ἄγραν, xai Χομίνου τὸν ἐπηγγελμένον σοι map' ἐμοῦ µ.σθὀν. Ὁ δὲ Σίμων πρὸ, τὸν Moptov* Πάλεν ἀλιεύσω xat δίχτυα χαλάσω, χα) χόπον ὑπομείνω; Εἶθε μηδὲ τὴν νύχτα xsval; χεραὶν ἑφηλάφησα. Μη yàp τεγνιχώτερος εἶ v); ἐμῖς ναντιλίας; ἢ χέκτησαί τι [554] ἐν τῷ ἀφανεῖ βυθῷ; Δύνῃ διδάσχαλος εἶναι * μὴ Tip xai ἰχθύων θηρευτής; Ἔδελθε ἀπ᾿ ἐμοῦ " βλέπω Yáo uz Nw βαστάζοντα. Τί καὶ τὸν χαιρὸν ἀπόλλω;, ταῦτα παρὰ τὴν ἀρχὴν ἑμαρτυράμην σο:; 'O δὲ KU. Ρος x95; tbv Σίμωνα” Mi ὡς ἅπορόν µε πρόσεχε, Σΐ- fw μὴ τὰς χεῖράς µην xa: τὸν κόλπον µου κατανόει᾿ TN SPURIA QUAEDAM. οὐκ ἓν ταῖς χερσὶν, ἁλλ᾽ Ev τῷ ατόµατί µου τὸν µισθόν c^" βαστάζω. {]ᾶσαν τὴν νύχτα χοπιάσας, οὐδὲν ἔλαδες: vo$ Ὑὰρ ἀπορίας τὰ ᾿Ἰουδαϊχὰ φρονήματα. Ἐν τῇ ἡμέρᾳ τς χάριτος τὰ δίχτυα χάλασον * φῶς γὰρ εὖχα πίας τὰ Χριστιανιχὰ πειθαρχήµατα. Ἐπανάγαγε elc τὸ βάθος, καὶ xa.ldcare τὰ dixcva ὑμῶν clc ἄ]γραν.,. Τότε ὁ Σίμων πρὸς τὸν Κύριον * Καθὼς ἁρτίως Ίχουες, ᾿Επιστάτα, δι ὅλης τῆς vvxtóc κοπιάσαντες, οὐ- δὲν ἑ.άδοµεν, ἐπὶ δὲ τῷ ῥήματί σου χαλάσω và δίκτυα. Kai τοῦτο ποιήσαντες, συγέχ.Ίεισαν π.1ῆθος ἰχθύων xoAv * διεῤῥήγνυτο δὲ τὸ δίκτυον. Ὢ τῶν παραδόξων πραγμάτων | οὐ λείπει τῷ Πέτρῳ φροντἰς» Διερῥήγγυτο τὸ δίκτνον. Καὶ τὸν Ἀριστὸν περιεθλέ- πετο, xal τοὺς ἰχθύας χατενόει, xal τὸ πρᾶγμα ἓνενόει. 2x ἴσχυσε τὸν góptoy ἐχλύσαι, xal βοηθοὺς ἐπεσπά- cato* Erérsvor γὰρ, φησὶ, τοῖς µετέχοις τοῖς dr τῷ ἑτέρφῳ xJolo, ἐν ᾧ f». Ἰάχωθος xai Ἰωάννης, ἐλθόντας συ-1Ἰαθέσθαι αὐτούς. Ἐνένενον, οὐχ ἔχρα- ζον, οἱ ἄνευ χραυγῆς xal θορύδου μηδὲν διαπραττόµε- vot ναῦται. Διὰ τί; "ύτι τὸ ξένον τοῦ πράγµατος εἰς ἀφωνίαν αὐτοὺς Ίγειρεν. Τί γὰρ εἶχον κράζειν, εἰ μὴ ΄ µόνον ἐννεύειν, ὡς θεῖον μυστήριον ὁρῶντες; Συνδρᾶ- µόντες δὲ xal οἱ τοῦ ἑτέρου πλοίου, ἔνθα ἣν Ἰάχωθος xai Ἰωάννης, fip&avto 1.0, ἰχθύας συλλέχειν, xal ὅσον συνηγον, τοσουτον ἑἐπληθύνοντου "Εσπευδον τὰρ οἱ ἰχθύες τίς πρῶτος ὑπουργήσει τῷ προστάγµατι τοῦ Δεσπότου * οἱ μιχροὶ τοὺς μεγάλους παρέτρεχον, οἱ µέσοι τοὺς µείζονας ὑπερεπλεύριπον, οἱ μεγάλοι τοὺς μιχροὺς ὑπερήῇλλοντο - τὰς χεῖρας τῶν ἁλιέων οὗ πε: pEpevov ἑαυτοὺς ἐκυθίστευον ἐπὶ τὸ πλοῖον. Ὁ πυ- μὴν τῆς λίμνης οὐκ ἐχινεῖτο, οὐδεὶς τῶν ἰχθύων χάτω μένειν πνείχετο" ᾖδεισαν γὰρ τὸν εἰριχότα: "ECaya- Této τὰ ὕδατα ἑρπετὰ νυχῶν Cocov. Τί οὖν 6 X-- ων, ὁ δυσὶ πράγµασι περιπεσὼν, ὁ την νύχτα xo- πιάσας xai μηδὲν πιόσας, xat τῇ ἡμέρα ἐπὶ τῷ Pi uat τοῦ Ἰησοῦ τὰ πάντα θηοεύσας; Ὡς εἶδε τὰ δίχτυα ιεῤ- ῥαγότα, χαὶ ἄλλους πολλοὺς ἰχθύας ἔξωθεν ἑστώτας xal πρὸς τὸ θηρευθΏναι χεχηνότας, xat πόῤῥω vov δικτύων µένειν μὴ ἀνεχομένους, ὡς βίαν ὑπομένω», προσέπεσε τῷ Κυρίφ λέγων * ᾿Εξε.θε ἀπ᾿ ἐμοῦ, Κύριε, ὅτι drip ἁμαρζτω.ός εἰμι. Ἔγνων λοιπὸν ὅστις εἶ ' οὐχ εἶδον ἰχθύων ἄγραν ποτὲ τοιαύτην. Ἔθος, Δέσποτα, τοὺς ἰχθύας τῇ σαγήνη ἕνδον ἀποχλείειν * τοὐναντίον δὲ νῦν βλέπω; ἔξωθεν ol ἰχθύες τὴν σαγήνην χρατοῦσιν. Ἔξελθε ἀπ᾿ ἐμοῦ, παραχαλῶ. Ἐπίοχες λοιπὸν τὸ θεῖχόν σου πρόσταγμα * χατάλιπε τῇ λίμνῃ xàv δύο πρὸς yovhv ἰχύύας. "Εξελθε ἀπ᾿ ἐμοῦ. οὐ σὲ ἀπωθοῦμαι, ἀλλ ἐμαυτὸν ταλανίζω. "Εξε.θε ἁπ' ἐμοῦ, ὅτι drip ἁμαρ- τω.ὁς εἰμι, Κύριε. Ὁ δὲ Κύριος πρὸς τὸν Σίμωνα * Ἐδέλθω, τοῦ πλοιαρίου σου, Σίµων, ἐξέρχομαι ’ Ev σοὶ δὲ εἰσελεύσομαι * τούτου χάριν καὶ παρξγενόμην |395δἱ πρὸς σέ. Θηρεύων γὰρ ἔθηρευθης * ὃ ποιεῖς, πέπονθᾶς. Σὺ μὲν γὰρ ἀλὸ ζωῆς εἰς θάνατον ἕλχεις ^ ἐγὼ 6b ἀπὸ θανάτου εἰς ζωήν. Mà) «φοθοῦ, Σίµων, ἀπὸ τοῦ νῦν ἀνθρώπους ἔσῃι ζωγρῶν. Th» λίμνην χατάλιπε, τὴν οἰχουμένην σαγήνευε * τὸν χάλαμον σύνθλασον, χαὶ τὸν σταυρὸν εὐτρέπισον * τὴν '' ὁρμαῖαν διάσπασον, xal τὴν εὐσέδειαν χήρυξον ' ρἴψον τὸ ἄγχιστρον, xal νόσους θεράπευσον' τὰ δίχτυα µίσησον, xal τὰς οὑρανίους κλεῖς χάλχευσον * ἔξελθε ἀπὸ τοῦ πλοίου, xai εἴσελθς εἰς τὴν Ἐχκλησίαν. Mh φοθοῦ, Σίμων, ἀπὸ του νυν ἀνὐρώπους ἔσῃ ζωγρῶγ. Ὢ τῆς του Κυρίου δυνά- peus ! "tns του ΙΠέτρου συνέσεως! Θὐχ εἶπεν ὁ ἁλιευ- θεὶς ἁλιεὺς, Tí τὸ ξένον τῆς τοῦ ὃ,δασχάλου παραινέ- σέως; ἀνθρώπους ζωγρήσω, xai ποῖον δίχτνον εὐτρξ- πίσω»; που δὲ xal νίύοντα * τὰ ἀνθρωπόθτρα ταντα δίχτνα;, μὴ ἁρπάζξει µε λόγος ἁγχιστρεύσας µε; 0ὐ- 6t, τούτων εἶπεν ὁ Σίμων, µόνον δὲ Ίχουσεν, εὐθέως ὑπήχουσεν * οὗ τοὺς ἰχθύας ἐπώλησεν, 09 τῆς εὐπορίας ἐδεήθη, οὐ τῇ Ὑυναιχὶ συνετάξατο, οὑχ εἶπε πρὸς τὸν Δεσπότην, Σὠὼσόν µου τὰ μέτρια, Δέσποτα” λογο- θετήσω τοὺς συναλλάκτας, μικρὰ ἀναλώματα τοῖς εἰς τὸν οἶκόν µου χαταλείψω. Οὐδὲν τούτω, ὁ Σίµων ἔφρα- σε Ι]έτρος γὰρ ἣν τὸ ὅλον. Καὶ ὄτιπερ οὐ µόνον li£- τρος ὑπήχουσε τῷ Δεσποτιχῷ προστάχµατι, ἀλλὰ xal Ανδρέας, xal Ἰάχωθος, xat Ἰωάννης * αὗται γάρ ciat αἱ ἀδελφαὶ χαὶ πισταὶ δύο ζυγάδες. Εἶδες τῆν τοῦ Κυρίου πραγµατείαν; τίνος χάριν ἐπὶ ^ Nn90v:at. »t SPURIA QU/EDAM.. 5 τὴν ra παρεγἑνέτο; ἵνα τοὺς μὲν ὄχλους διδάξη, τοὺς tel; ἁγχιστρεύσῃ. "Ἠχουες οὖν ἁρτίως τοῦ εὐαγγελιστοῦ λέγοντος * Καὶ καταγατγόντες τὰ π.Ίοῖα αὐτῶν ἐπὶ τῆς γῆς, ἀφέντες ἅπαντα, ἠκολούθησαν τῷ Ἰησοῦ. Τί δὲ ὁ Κύριος; δεῖ γὰρ αυμπερᾶναι τῷ λόγῳ. Ὡς εἶδε τῶν ἁποστόλων τὴν προθυμίαν, ὅτιπερ ἀφέντες ἅπαντα, ἠκολρόθησαν αὐτῷ, ἐπὶ θεραπείαν ἐπείγεται, ἵνα μὴ ὁ διάδολος ἔχχωμα * ἀπιστίας εὕρῃ' εὐμεταμέλητον Υάρ τὸ γένος τὸ τῶν ἀνθρώπων, xat πρὸς ἀντιταλάντευσιν ἕτοιμον. Ἔμελλον γὰρ λέχειν οἱ ἁπό- στολοι τοῦ Κυρίου, e|. μηδὲν ἔτερον σημεῖον ἐθεάσαντο * μὴ ἄρα µάτην χαταλιπὀντες τὴν ὕπαρξιν ἡμῶν Ίχολου- ἠσαμεν αὐτῷ; χαὶ fj συνδρομὴ τῶν ἰχθύων χατά τινα τρόπον γεγένηται, οὐχὶ δὲ χατὰ θεῖον χέλευσµα. "Όπως οὖν μὴ τοιούτοις σχεύμασι ὁ μολυνθῶσιν οἱ ἁπόστολοι, voy ἀπέστη τῆς λίμνης, xal ἓν pid. τῶν ἐγγΥύθεν πό- v ὄχλου συνδεδραµηχότος θεοθεράπεντον ἰατρεῖον ἀνοίχει, χαὶ εὐθὺς θελήµατι µόνῳ ἀποδύει τὸν λεπρὸν, καὶ τὴν χατάστικτον αὐτοῦ μηλωτὴν τῆς λέπρας ixa- θάρισεν * ἵνα vq Πέτρος καὶ οἱ μετ αὐτοῦ, ὅτι οὐ µόνον οἱ ἔμαυχοι ἰγθύες ὑπαχούουσι τῷ Δεσποτιχῷ προσ- τάγµατι, ἀλλὰ xa τὸ ἄφυχον πάθος τῷ νεύματι αὐτοῦ φυγαδεύεται. "Ἠχουες δὲ ἁρτίως βοῶντος τοῦ λεπροῦ * δύριε, ἑὰν θ1]μς. δύγασαί µε χαθαρίσαι. Ὢ λεπροῦ * Conjectum est ἔχχαυμα. 4(ρα]οοίυπιὑύκοπτεύ-ασι, vel, σχέμμασι. εὐσεθοῦς δόγµατος γνῶσις! Οὐκ ἑσπίλωσεν αὑτοῦ την ὀρθόδοξον γνώμην ἡ ὀλόῤῥυπες τῆς λέπρας (256) δορά’ ἔξωθεν ἦρπε τὸ πάθος * ἔνδον γὰρ οὐχ εὗρε νοµήν * τὸ σῶμα χατεθόσχετο, τῆς δὲ duy; οὐχ ἧπτετο * ἐφύθρι- στον τίτλον ἐθάσταζεν, ἁλλ' οὐκ Ίγγισεν ἡ συνοδοιπό- gos " πλήρης ἣν λέπρας, ἀλλ ἐμίσει τὸν παράνομον Οξίαν ' fj συναγωγὴ αὐτὸν ἀπωθεῖτο, ἀλλ᾽ dotes. e αὐτὸν περιεπτύσσετο’ ὁ Μωῦσῆς αὐτὸν ὕθριζεν, ἀλλ' ὁ Χριστὸς ἑθεράπευσεν. "De θεραπεύετα., xàxel τὰ δῶρα τῆς θεραπείας προσφέρειν χελξύεται. Διὰ τί "Iva καὶ τοῦ Δεσπότου Χριττοῦ τὸ φιλάνθρωπον γνωσθῇ, xai τῶν φιλαργύρων Ἰουδαίων τὸ qué pimopov φανῆς. TU οὖν ὁ χαχοδόξων ἔλεγχος Ἱεπρός; Κύριε, ἐὰν 0éAnc, δύνασαί µε καθαρίσαι. Οὐ λέγω, παραχάλεσον, ἀλλ᾽ αὐθέντισον * οὗ λέγω, πρόσευξαι, ἆἁλλ', ἴἵασαι. "Ίδιον yip θεοῦ ἰδίῳ θελήµατι θεραπεύειν, οὐχὶ δὲ ἀλλοτρίῳ v.Uupatt. Κύριε, ἑὰν 06Anc, δύνασαί µε χαθαρίσαι. "Hxouca γὰρ τοῦ προφήτου λέγοντος 'O θεὺς ἡμῶν ἐν τῷ οὐρανῷ xal ἐν tà ΥΠ πάντα ὅσα ἠθέλησεν ἐποίησεν. Ἐπεὶ οὖν πάντα θελήσει παρήγαγες el; τὸ εἶναι, xal οὐρανοὺς μὲν ἑξέτεινας ὡτεὶ δέδῥιν, γῆν δὲ ὑφήπλωσας ὡς αινδόνα, τὰ μεταξὺ δὲ τούτων πολυµόρ- φως ἀμφιάσας ' ἁπόδος χἀὰμοὶ τὸ τῆς φύσεως ἱμάτιον, ὅπως τὸν μὲν νόµον ὡς φορτιχὸν ἐχχλίνω, τὴν ὃ δν ὡς φιλάνθρωπον δοξάσω, tv Χριστῷ Ἰησοῦ τῷ Κυρίῳ ἡμῶν, σὺν τῷ Πατρὶ καὶ τῷ ἁγίῳ Ηνεύματι, εἰς τοὺς αἰῶνας τῶν αἰώνων. ᾽Αμήν. L1 QUAE IN OPEiusuUs c. YSUS1U31 voSGl VANI1UAn 52 mutatur humanum genus, οἱ ad contraria eligenda pronum. Dicturi namque erant apostoli Domino, s' nullum aliud signum viderent : Num írustra relin- quentes facultates nostras secuti sumus eum ? et con- cursus piscium alio quodam modo factus est, non ex divino jussu. Ne igitur talibus suspicionibus fueda- ventur apostoli, a stagno tantum recessit, ct in una vicinarum civitatum, turba concurrente, divinam ape- ruit medicinam : statimque ex sola voluntate lepro- sum spoliat, οἱ ejus mcloten maculis distinctam a lepra purgat : ut sciret Petrus et qui cum illo erant, son solum vivos pisces obsequi mandatis Domini, sed ctiam inanimatum morbum ejus nutu fugari. Audisti modo clamantem leprosum : Donine, si vis, potes me sundare (Luc. V, 12). O leprosi scientia pii dogma- tis ! orthodoxam ejus mentem maculis non feedavit pellis illa tota lepr:: punctis horrida : extrinsecus repebat morbus, intrinsecus vero locuin non reperit : corpus corrodebatur, «ed animam cxgritudo uon attin- gebat : contumeliosum titulum gestabut, sed uon appropinquabat comes lepra : plenus erat lepra, sed A — — Má——— A—— "— "SYNOPSIS odio liabebat improbum Oziam : synagoga illum re- pellebat, sed Ecclesia ipsum amplectebatur : Moyses ipsum contumelia afliciebat, sed Christus sanabat. llic curatur, εἰ illic curationis dona offerre jubetur. Quare ? Ut Domini Christi amor erga homines nosce- retur, et pecuni:e amantium Judieorum cupiditas ap- pareret. Quid igitur leprosus ille, qui prave sentientes omnes confutabat ? Domine, si vis, potes me mundare. Non dico, Roga, sed, Cum auctoritate jube : non dico, Precare, sed, Sana. Proprium enim Dei est sua vo- luniate sanare, non alieno nutu. Domine, si vis, potes me mundare. Andivi enim Prophetam dicentem : Deus noster in celo et in terra omnia quecumque voluit fecit (Psal. CXII, 3). Quoniam igitur omnia ut essent produxisti , ac ccelos extendisti sicut pellem, et ter- ram subtus expandisti velut sindonem, et qux inter- media erant , variis formis exornasti ; tribue quoque mihi naturz vestimentum, ut legem, utpote onerosam, declinem, gratiam vero, ut hominum amantem glori- ficem. in Cliristo Jesu Domino nostro, cum l'atre οἱ Spiritu sancto, in secula seculorum. Amen. EORUM QU/E IY OPERIBUS CHRYSOSTOMI OBSERVANTUR. proíogus. oDbPPQEO re Rem operosain atque liactenus intentatam aggredi- mur, cum ad lectoriscommodum ea qux in tam ampla tot voluminum mole dispersa sunt , secundum ma- terie ordinem, unum sub conspectum ponere desti- namus. Αἱ enim non iis modo, queis immensa illa opera legere non vacat per otium, sed iis etiam qui diuturna lectione totos duodecim tomos evolvent, difficile admodum esset omnia secundum argumenU rationem excerperc et in certa capita distribuere ; ni- miruin qu: ad doctrinam et theologiam , quie ad dis- ciplinam et ritus varios tum Antiochenos tum Con- siantinopolitanos ; innumera illa qux de hxreticis et h:eresiarchis passim occurrunt; miscellanea multa quz in argumentum aliquod redigere in promptu non est. Demum digressiones frequentissimas quas in similitu- dinibus adhibet Chrysostomus, ubi infinita pene ad rilus et mores sui lemporis pertinentia, qu:e ad reli- gionem non spectabant, in comparationibus recenset. H:ec omnia in diatribas quinque distrfbuta jam profe- remus. De stylo etiam ejus aliqua discere animus erat : sed quia in przfatione primi tomi hac de re luculen- ler actum est, id retractare supervacaneum fore diximus. DIATRIBA I. De iis qug ad. docirinam | spectant et αά theologicas opiniones illius cvi. De substantia Dei deque Trinitate l'ersonarum ea non raro profert Clirysostomus, qu:e Christiani omnes profitentur. De incarnatione vero Christi et ejus cum Patre qualitate innumeris in locis agit ut Anomoo- rum tela propulset, qui tunc Antiochi:e et Constanti- nopoli contra Catholicos velificabantur : neque est ca ju re d:utius immorandum. Contra Anomoos. autem concertans, duas in Christo voluntates fuisse pugnat, et Minothelitarum qui postea exorti sunt, quasi data opera, haresim profligat. (T. I, col. 765.766). Baptismi ritum ita describit Chrysostomus : Qui baptizandi erant, per dies triginta ad sanctum illud l:vacrum apparabantur : antequam tingerentur, hxc verba proferebant : Abrensntio tibi, satana, et pompe tue et cultui (uo, et conjungor tibi, Christe (T. M, col. 359 ) : illis vero addere jub-bantur, Credo in re- surrectionent mortuorum (T. X, col. 548). Posteaque ter in unda. mergebantur. In. homilia vero sexta in Epistolam ad Colossenses, ita refert verba ab eo qui baptismum accepturus erat. prolata (T. XI, col. 543) : Abrenwntio tibi, satana, et pompe lue et. cultui tuo et angelis tuis. lllud vcro, et angelis tuis, im proce- denti nen habetur:sed illa prior Antiochi de- scripta fuit, posterior vero Constantinopoli, ubi fortasse levis i!la diversitas in usu erat. Baptismus vero, in- quit ille, non dabatur in Pentecoste , quam vocat ille metropolin festorum ( T. IX, col. 22 ) : quia nempe fideles, Spiritus sancti. descensui unice addicti , es- terá in tempus aliud mitiebant (T. ll, col. 269). ^2 SYNOPSIS EORUM. - | [rU S:pe vero carpit eos, qui biptismum usque ad imor- tein. differebant, ac qu:e hine mala οἱ pericula. se- quantur. recenset (Tomo secundo. εἰ Tomo | octavo). Baptismi vero nomina multa erant, iuquit (Tomo secundo ), nempe lavacrum regenerationis , illumi- natio ; vocabatur etiam sepultura, circumcisio, crux; iuo alia quoque nomina pro baptismate in usu erant. De Eucharistiz sacramento nullus patrum veterum est, qui luculentius verba fecerit. Libro namque ter- tio de Sacerdotio, postquam sacerdotum dignitatem extulerat, qui stant, iuquit, prope illam immortaJjem naturam, paulo postea dicit : Nam si non potest quis intrare in regnum celorum, nisi per aquam et spiritum regeneratus fuerit, etiam qui non manducat carnem Do- mini, nec bibit ejus sanguinem, «terua. vita. privatur (Tomo primo). |n Ποια item de Proditione Judz dicit live. verba, Hoc est corpus mcum (Tomo secundo ), transforinare ea quia proposita sunt, et diabolum insilüsse in Judam postquam mensz di- vinz particeps fuerat, non corpus Domini, quod ille acceperat, despiciens, sed ipsius Jud:e impudentiam contemnens. Corpus ct sanguinem Christi vere in Eucharistia esse bis dicit etiam in lormiliis in Mat- ti:eum. Commentario autem in. Epistolam secun- dam ad Corinthios in hac verba (Tomo septimo), Calix benedictionis , cui benedicimus , nonne. commu- nicatio sanguinis Christi est? h:ec clarissime dicit , Hoc quod in calice est, illud ipsum est quod er latere. fluxit ( Tomo. decimo ). Cum majori etian ἐνεργείᾳ, hiec de corpore Clristi in Eucharistia loquitur .in. Ποπ. sccunda in Epistolam secun- dam ad Timotheum (Tomo undecimo) : Et hoc igitur corpus Christi est. et. illud. Qui vero. putat hoc ni. nus illo esse, is nescit. Christum eiiam nunc. adesse εἰ operari, Hic vero loquitur de sacerdote sacrificium offerente. Circa penitenti: sacramentum de confessione lo- quens, lucifugis errandi materiam, recte sentientibus ecrupulum injecit Clirysostomus, cuni Oratione quinta de Incomprehensibili dicit : Non te in teatrum con- servorum tuorum duco, neque hominibus peccata reve- lare cogo : conscientiam tuam. expende. coram Deo, estende ipsi vulnera, el ab eo imedicamenia postula (Tomo primo). llac de re non paucos lierentes. vidi, nonnullosque dubitantes an illo asvo confessio pecca- Jorum sacerdoti facienda in usu esset Antiochizx, ubi baec dicta protulit Chrysostomus. Non advertentes ipsum libro tertio de Sacerdotio dicere, sacerdotes prorsus purgandi potestatem accepisse, et post rege- nerationem adwissa peccata condonare posse (1911 primo) : atque adeo, cum de confessione peccato- rum loquitur, id spe de hoc sacerdotum mini- sterio intelligendum esse ; ut cum dicit, post pecca- tum ad confessiore:n esse pergendum, οἱ confessio- nem communioni esse. pr.emittendam (Tomo primo). Clarius rem profert, cum sacerdoti ulcera ease manis festanda pronuntiat (Tomo secundo) : per. confessio - hém enim, inqui, peccatorum sarcina deponitur. Licet vero passim dicat ille, in precibus confes- sionem Deo emnittendami esse, in memoratis. locis confessionem. etiam. sacerdoti faciendam esse de- clarat. Jam ad quizestionem veniamus, qua» haud diu post obitum Chrysostomi agitata fuit, imo in extremis ejus vit: annis suborta est ; queque xvo nostro per inte- grum pene s:eculum multorum ingenia exercuit ; de gratia nempe et libero arbitrio. Julianus enim et Anianus Pelagiani, Chrysostomum sibi favere dicti- tabant : et Cassianus, qui Chrysostomo hzserat, Se- mipelagianorum haereseos auctor liabetur. Qui autem hujusmodi h:zresibus nomen dederant, tantum do- ctoretm putabant in homiliis suis favere sibi, ejusque testimoniis utebantur, ut dictis suis auctoritatem conciliarent : et loca haud dubie proferebant, qua videbantur su: tuendie sententie opportuna. Cum enim circa gratiam et liberum arbitrium | nihildum esset ortum vel serupuli vel disceptationis, neque es- set res tam difficilis certis vocum limitibus circum. scripta : quid mirum, si Clirysostomus in co:ucioni- bus, quas plerumque ex tempore pronuntiavit, qu:e- dim protulerit circa. gratiam Dei, qu:e, si. secundis cris ct aecuratius tractasset, emendavisset haud du- bie ? ut et Augustinus qu.e pridem de gratia Dei sen- serat, abjecit omnino, cum ea de re tot scribe:elis libris operzm dedit. Chrysostomi loca hic referimus : Homilia in. di- ctum illud Pauli, Habentes autem. eumdem Spiritum fidei, etc. ( Temo tertio), hxc habet: lud nimi- rim ostendere. volens, quod | initio credere, εἰ parere tocanti, nostr? est bone mentis : at. postquam jacta [serint fidei fundamenta, jam opus est auxilio Spiritus, uL in. nobis perpetuo maneat inconcussa el inexpugnabi- lis. Neque enim Deus, neque Spiritus gratia nostrum praevenit. propositum ; sed. tametsi vocet, erspectut ta- men, ut sponte et propria voluntate accedumus, ac tum demum cum accesserimus, nobis suum totum exhibet αι η. Simile quidpiam dicit llomil. in Joxnnem lic Evangelii verba. explicans (Tomo octavo) : Con- versus aulem Jesus, el videns eos sequentes, dicit eis : Quid queritis ? Pergit ille : Hinc docemur Deum donis non pravenire voluntates. nostras ; sed ubí nos incepi- mus, cum voluntatem pramisimus, tunc. plurimas dat ille nobis salutis occasiones. Homilia autem 59 in Genesim rem ia explicat, ut Secum ipse pugnare videatur (Tomo quarto). Nam de Jacobo Isaaci filio loquens hie habet :: Licet sa- perno presidio (reius fucrit, attamen quod. suum erat prius exhibuit. 1ta sane et nos persuadeamus nobis, li- cet millies enitamur, nihil tamen. prorsus. recte agere posse, nisi superno auxilio adjutos. Sicul enim nisi illo subsidio [ruamur, nihil unquam possumus rccte agere : ἱία, isi quod. nostrum est. atiulerimus, non. poterimus supernum auxilium. obünere. Si namque initium οἱ fundamenta fidei sine Dei auxilio pouere possumus, ut ille supra dixit, quomodo verum essc poterit illud quod liic adjicit, nos nempe nihil umquam recte agere poSse, nisi superno auxilio adjutos ? 85 QUAE IN OPERIBUS CIIRYSOSTOMI 'JBSERVANTUR. ^ Quia enim de gratia et libero arbitrio nibildum in Ecclesia statutum fuerat, non tanto scrupulo que sese menti offerebant, orator noster ea de re enun- tiabot, qui si ea ad Irutinam excussisset, saniora haud dubie dedisset ; sed non licebat oratori quotidie ferime et ex tempore szpe declamaniti serio verbis et d:ctis omnibus advigilare, in rebus maxime qux non- dum publicis Ecclesiz legibus assert:e fuerant (Tomo tertio). Ceterum quam a Pelagiana hzresi aversus esset ipse testificalur in fine Epistolz quarte ad Olympiadem , dicens : De Pelagio monacho magno dolere affectus sum : cogila igilur quot quantisque co- ronis digni sint qui fortiter in acie atelcrunt, cum viros, qui in tania pietatis exercitatione et tolerantia vixerunt, subripi videamus. Hie de Pelagio hazresiarcha agi enm multis viris ductis existimo. Erat enim ille monachus, erroresque suos spargere ccpit, quando Chrysostomus exsul extremum vitz curriculum agebat anno circiter 407. Qus» omnia sd Pelagium h:reseos auctorem spe- etare videntur, atque ita cum illo consonant, ut non alius Pelagius quxrendus videatur. DIATRIBA 1l. De disciplina evo Chrysostomi, deque ritibus variis tum Antiochenis tum Constantinopolitanis : et de Li- (xrgia. Circa cultum venerabilis crucis Domini, sanctarum seliquiarum et imaginum, etiamque intercessionem et invocationem sauctorum, illa passim profert Chry - sostomus, qux hodiernum Ecclesi: morem prorsus exprimant. Singulare prorsus est id, quod de S. cru- eis cultu dicit ille (nempe in Tomo primo) : Nihil Imperatoriam coronam sic exornat ul cruz, universo mundo pretiosior ; et ejus figura, quam olim omnes ex- horrescebant, ita certatim exquirilur ab. omnibus, ut αδίσκε reperiatur, apud principes et subditos, apud mau. lieres et viros, apud virgines et nuptas, apud servos et liberos : nam illud omnes signum frequenter imprimunt fm membrorum meliori parte, et in fronte ceu in co- iumna figuratum quotidie circumferunt. Hoc in sacra sensa, hoc in sacerdotum ordinationibus, hoc rursum cum corpore Christi et mystica cena re[ulget. Hoc ubi- que celebratum videre est, in domibus, in foro, in de- sertis, in. viis, in montibus, in saltibus, in collibus, in meri, in navibus, in insulis, in lectis, in vestimcltis, in armis, in thalamis, in. conviviis, in vasis argenteis οἱ aureis, in marguritis, in parietum picturis, in corport- bus bruorum mele a[fectis, in corporibus a demone Gbeessis, in bellis, in pace, in dicbus, in noctibus, in choreis tripudiantium, in sodalitiis sese macerantium : edeo certatim donum hag mirabile, ejusque ineffabilem graliam ommes perquirumt...... Ubique illa fulget, in parietibus domorum, in tectis, in. libris, in urbibus, in ricis, in. incultis, in cultis [ocis....... lllud vero ipsun lignum, in quo sacrum corpus passum el crucifixum est, eur certatim. omnes adeunt ? cur particulam ejus multi sumentes auro inclusam, tum viri tum mulieres a collo suspendunt ad ornatum, etsi damnationis symbolum hoc lignum fuit? Imo Imperatores posito diademate crucem suscipiebant (Tomo primo). iiec smpius dicit in orationibus contra Judreos, additque signo crucis adversariam potestatem omnem fugari ( Ibidem ). Singulare autem omnino est id, quod bis profert Chrysostomus, cujus hic verba adseribam (Tomo quinto) : Sed ecce crux nunc ipsa vita evasit honorabilior et splendidior, et omnes eam in fronte circumferimus ; non solum non erubescentes, scd etiam gloriantes. Alibi dicit illam in fronte fuisse de- pictam (Tomo septimo). Idcirco, inquit, et domi , et in parietibus, et in fenestris, et in. fronte et in mente, illam cum multo studio depingimus (Tomo quinto). Ones eam in fronte circumferimus, inquit, non solum non erubescentes, sed etiam gloriantes. Non modo enim populares, sed et ii qui sunt diademate redimiti, eam potius in fronte gestant quam diadema. De honore atque cultu sanctorum , przecipueque martyrum reliquiis prestito frequenter agit Chryso- stomus. Insignis locus ille est, ubi de sancto Babyla disserens talia fatur (Tomo secundo): At Deus ille clemens , qui infinitas mobis salutis occasiones contulit , hanc quoque nobis cum aliis aperuit viam , qua nos possit ad virlutem evocare, sanctorum reliquias interim apud nos relinquens. Nam post sermonis virlutem , se- cundum tenent ordinem sanctorum sepulcra, qua animos intuentium hominum ad imitationem concitent. Ac sicubi quis ejusinodi capse adstet, slatim ejus effcaciam sensu percipit..... Piobe ακίεπι animadvertet. defunctorum phantasiam ex ipsis locis in viventium animis excitari, si quis cogile quomodo ii, qui [ugendl causa veniunt, &ialim atque ad sepulcra accesserunt, ac si vice urna eos, qui in urna jacent, stantes wWderent, sic illos e limine statim compellent. Multi vero, intolerabili affecti dolore, prope sepulcra mortuorum domicilium sibi per- enue constituerunt ; id nequaquam | facturi , nisi ex loci conspeciu quidpiam consolationis percepissent. Ecqui.l de loco et sepulcro loquor ? cum vestis sepe sola mortuo- rum visa, aut verbum unum mente repelilum animum ez- citarit , et [ab»ntem memoriam rcduzerit. Ideo reliquias sanctorum nobis Deus. dimisit. Me autem. non. hec frustra jactiture, sed ad utilitatem nostram iia provisum esse, fidem [acere possunt miracula qua a sanctis quotidie martyribus eduntur. llomilia vero in S. Eustathium Antiochenum h:e habet : /dcirco sanctorum corpora et fontes et radices et wnguenta muncupo spiritualia (Tomo secundo). Plcbs vero Antiochena in vicinos urbi campos, ubi sepulchra martyrum erant, libenter confluebat. Quia vero mar- tyrum monumenta cum lizreticorum | sepulehris in- termixta. erant. (Joidem); ideo Flavianus, ut. devo- te plebi consuleret, ossa illa iartyrum delegit, ac seorsum in puro mundoque loco collocavit. lpse quoque Chrysostomus exsul Rufino presbytero reli- quias martyrum misit, minime dubias, inquit , quas ab Otreio Arabissi episcopo acceperat (Tomo tertio). Plura possemus addere, sed h:ec satis sunt. Cultum υπ SYNOPSIS EORUM 58 enim ille reliquiarum adeo frequenter celebrat, ut nihil ca de re dubii supersit. Nec minus clare loquitur de invocatione et inter- cessione sanctorum et martyrum. Cum Antiocheni adversa valetudine laborantes ad Judiros, qui pr:vsti- giis ad morbos depellendos utebantur , confugerent , ut a lalibus illos avertat, his avocat verbis (Tomo primo) : Proinde iu. quoque, si videris te puniri a Deo , ne profugias ad ejus inimicos Judeos , ne magis etiam illum in te provoces ; sed ad amicos illius martyres, atque sanctos, qui illi placuerunt, quique multum apud illum habent auctoritatis. llomilia vero in sanctum Mceletium (Tomo secundo) : Oremus itaque omnes simul tam magistratus, quam privati , lam servi quam liberi , beatum. ipsum Meletium harum. prec socium. acci- pientes. Et alibi clarissime (Tomo quarto) : 1ά scien- tes, dilecti , confugiamus ad sanctorum preccs, et ore- gius ul pro nobis intercedant. Sed non illorum precibus (antum confidamus, sed et. ipsi nostra , ut. oportet, dispensemus recte, et ad meliora converti nitamur , ut locum demus orationi, que pro nobis funditur. Alia non pauca proferenda suppeterent; sed in re certissima non est diutius immorandum. Ecclesi: mult illo :»vo martyria appellabantur. Martyrium vero initio ecclesiam martyrum significasse videlur ; ac semper frequentius pro ecclesia martyrum accipitur, sed pro aliis etiam ecclesiis nonnum- quam adbibetur (Tomo secundo. Vide notam et Glossa- rium Cangii Graco- Latinum). lllo autem a:vvo tum ecclesiis , tum martyriis magnus exhibebatur honor el reverentia. Cum in ecclesiam intrarent , manus abluebant, itemque antequam precarentur (Tomo οείαυο) : Quemadmodum enim, inquit, solenne est. ut fontes. prassto sint ante. oratoria, ut. adoraturi Deum manus. prius lotas inter precandum attollant : ita. pau- peres. fontium vice ante fores collocaverunt majores nosiri; ut quemadmodum manus. abluimus aqua , sic prius per beneficeutiam abstersa anima, tum demum preces. nostras. offeramus. 1n more erat etiam, ut qui in ecclesiam intrarent ejus vestibula oscularen- tur. Intra. ecclesiam vero mulieres tabulis ligneis a viris sequestrabantur : quam rem a majoribus con- situtam ita profert Chrysostomus (Tomo septimo) : Oporteret utique intus esse murum qui vos α mulicri- bus sequesiraret : quia. vero id non vultis, necessarium esse putarunt patres nostri, ut. saltem ligneis tabulis vos separaremus. Ut a senioribus ego audivi, initio hi parietes non [uere. Rem singularem docet Clirysostomus quod nempe in mysteriis Christiani Antiocheni se mutuo amplecte- rentur (Tomo octavo); ut. multi unum efficerentur, atque communes preces funderent pro non initiatis , pro infirmis, pro orbis fructibus, pro terra, pro mari. Morem autem veterem, quem mirabilem dicit, in memoriam revocat. (Tomo tertio) : Coacti autem, in- quil, tunc fideles omnes. post auditam doctrinam, post orationes , post mysteriorum participationem ,. soluta synazi, non statim domum concedebant ; sed divites et opslentiores , alimenta et fercula e domibus swis affe- rentes , pauperes advocabant, communique simul mensa [ruebantur , communibus epulis atque conviviis in tpsa ecclesia. Ait pro celebritates illas in meridie ple- rumque solvi. De procipuis per annum diebus festis non semel agit doctor noster. De natali vero die Christi hzc narrat in concione quam habuit anno 386: illam nempe solennitatem nuper ac nondum elapsis decem annis ab Occidente, ubi ab exordio celebrata fuerat , Antiochiam allatam fuisse ( Tomo secundo). Quia vero plurimi diem festum hujusmodi quasi novum ac nuper inductum detrectabant, multis argumentis probat ille natalem Christi in vigesimam quintam Decewbria incidere. Veteres tamen AEgyptii et Orien- tales omnes, ut concors omnium sententia. est, si- mul Epiphaniz Natalisque Domini festum die sexta Januarii celebrabant: at circa. medium seculi quarti invecta casdem in regiones consuetudo fuit ut vigesima quinta Decembris natalem diem celebrarent. Verum priscam illam consuetudinem ad ztatem usque suam in Ecclesia Jerosolymitana obtinere testis est Cosmas JEgyptius, quem edidimus anno 1706 : idipsumque coufirmat Joaunes Nicenus, dum «ait asseverare Je- rosolymitanos , Jacobum fratrem Domini, primum Jerosolymorum episcopum , ad natalem Christi cele- brandam Januarii sextum diem assignavis-e. Verum diu ante in Antiochenam Ecclesiam in- vectus fuerat ritus celebrandi natalem Christi die 25 Decembris. Ait enim ille Homilia in S. Philogonium: (Tomo primo) : Instat. enim festum, omnium. festormm mazime venerandum atque tremendum : quod. si quis appellet omnium festorum metropolin , haudquaquam aberret. Quodnam autem hoc est? Christi in carue Na- lalis. Ab hoc autem festum Epiphaniorum vel T heopha- niorum, sacrum Pascha , Ascensio et Pentecoste origi- nem ac (undamentum ducunt. Nisi enim. sccundum carnem natus essel Christus, non baptizatus fuisset ; nam id festum T heophaniorum est : nequaquam (uisset cruci- fixus, quod est festum Pasche : non misisset Spiritum sanctum, quod est festum Pentecostes. Post Natalem ergo Christi dies Epiphanie, seu Theophaniorum (nam utroque nomine appellatur) magno cultu celebrari solebat. lllo. die haptisinatis Christi quoque festum agebatur, οἱ ad mysteriorum participationem advocabantur fideles omnes (T. wnde- cimo ). De Paschatis festo quzedam supra dicit Chry- sostomus qua explicatiome opus habent : Si Christus, inquit, secundum carnem natus non esset, non fuisset crucifixus, quod est Pascha. Queis significare videtur, Christum in die Paschatis crucifixum fuisse. Ubi observandum illud cst , quod in secunda parte oc:avi tomi diximus in Monito ad sermonem de Pascliate , quem inter spuria locavimus (Tomo octavo, in Spuriis). Scriptor enirz ille videtur ompino distinguere Pascha a Dominica Resurrectionis. Neque modo in Oriente , sed etiam in Occidente talem fuisse distinctio- nem comperimus. Gregorius enim Turonensis , or- dinem a Perpetuo antccessore suo statutum refe- rens, Resurrectionem Domini prios quam Pascha QJ QU.E IN OPERIBUS CHRIRYSOSTO «à 4. 35LERYANTUR. ue celebratam exhibet hoc pacto ( Greg. Turon. p. 551): Sexto Calendas Aprilis Resurrectione Domini nostri Jesu Christi, ad Basilicam Domni Martini. lascha, in. Ecclesia. Die Asccnsionis in Basilica Domni Martini. Ubi notat Ruinartius noster : Festum | Paschatis a festo Resurrectionis distinguitur in velustioribus Kalen- dariis, ubi Resurrectionis [estum die 21 Martii recolitur ; Puscha autem, ut omnes norunt, pro varietate lunc semper celebratum in. Ecclesia. fuit. An quid simile L'mpore Chrysostomi observatum Αι ουρίας fuerit videant eruditi. Diem vero natalem Christi vocat supra Chrysostomus metropolin festorum : in loco etiain. supra memorato Penterosten. quoque vocat metropolin festorum : sed !alis appellatio utrique eompetere potest, quia dies nat»lis est fundamentum, Pentecoste vero complementu.n festorum. De diaconis loqui videtur, quando dicit illorum officium esse, ut improbos ct palam scelestos arceant a participa'ione corporis et sanguinis Christi (Tomo septimo). Addiique illos tunica alba et splendente 3mictos in ecclesia circuire. Castera quxe ad diaconos spectabant mox adferemus, ubi de Liturgia. Catechumeni qui — Mysteriis initiabantur ( Tomo £910), in mystica precatione hzc primo verba. profe- rehant : [n quo clanamus , Abba pater (Tomo octavo). Cum i ;itiabantur autem, hiec pacta cum sacerdotibus inibant : Satanze et augelis ejus abrenuntiabant, pro- mittebantque se ad. illos numquam esse deflexuros. Quapropter mulieres et parvuli, ut contra diaboli in- sidias in tito essent, evangelia c collo suspendebant, atque ad majorem custodiam ubique circumferebant. (Tomo secundo). Recens natis pueris ad libitum parentum nomina imponebantur : quidam sanctorum, alii avorum et proaverum nomina indebant, vel eorum qui genere elari. fuerant (Tomo quarto). Verum hortatur An- fljichenos Chrysostomus, ut sanctorum qui vir- tutibus fulscrunt filis nomina tribuant. lllud vcro facium deprelienditur in Encomio S. Meletii, ante- quim hoc consilium daretur ( Tomo secundo). Nam cwm eum( Meletiun) a. principio , inquit, in. civita" tem ingressum accepisselis, unusquisque filium suum ejus nomine appellabat, per appellationem existimans se in domum suam sanctum introducere, missisque patri- bus, avis εἰ proavis, matres beati Meletii nomen impone- baut liberis, quos pepercrant. Mos ciat Antiochia:, ut adolescentes ad monasteria mitterentur, ut ibi per quoddam tempus ad mores in- formandos dcgerent (Tomo primo). Qua de re Chry- s081omus : Ergo nec filios nostros a deserti commora- tione ante tempus ubducamus ; sed sinamus disciplinas altius imprimi, et plantas radicibus firmari. kiiamsi de- cem, etiamsi viginti annos in monasterio ali operteat , ne Iurbemiur, nec marore afficiamur ; quanto enim diutius in gymnasio cxercilabitur, tanto majores adipiscetur vires. Erant illo 2vo virgines Christiane multe, quz per totam vitam a nuptiis abstinerent, ac virgi- Difatem perpetuam profiterentur. Constantinopoli vero quidan) virgines nonnullas secum inducebant domuni, specie quidem, ul ceu fratres cum soro- Fibus caste viverent; sed ex tali consortio quanta parerentur mala, haud difficile est augurari. Illas vero virgines subintroductas, vel simul inducias appella- bant (Tomo primo). Erant item alix virgines opibus pollentes, quas regulares vocabant. l.c cultui corporis admodum studebant, et viros inducebant ut. secum domi manere:t. Contra tam exitialem pestem pro more suo dcclamat Chrysostonius. De fun«-bri luctu , qualis suo tempore in usu erat , hxc ille refert ( Tomo sexto ) : Nos qui jam sub gratia sumus, sub εστία spe resurrectionis , qui- bus omnis tristitia interdicitur, qua fronte mortuos nostros gentilium more plangimus , ululatus insanos attollimus, veluti alio genere bacchantes, conscissis tu- nicis peclora nudamus, verba inania et nanius. circa corpus et tumulum de[uncti cantamus ? Postremo etiam qua ratione vestes nigras tinguimmus (sic), nisi t mos vere infideles et miseros, non lantum fletibus, sed. etiam vestibus approbemus ? Nemo tunc sepulcra in urbibus construebat. Qui mos ab antiquis manarat tam Gr:e- cis, quam Romanis ( Tomo septimo ) , ut vidimus ju Autiquitate explanata Tomo V. Constantinopoli vero lmperatores, qui in ecclesia SS. Apostolorum tumulabantur, non prope Apostolos, sed foris ad ipsa limina optaverunt corpora sua sepeliri, atquo ita pergit Chrysostomus, Imperatores piscatorum 08” tiarii facti sunt (Tomo primo). Litanic, memorantur a Chrysostomo in concione, quam Constantinopoli babuit in die Paschatis anno $99, cujus locum totum hic afferendum putamus (T. sexio): Απίε tres dies , irrumpente. pluvia, atque om- nia secum trahente, et ab ore, ul. ita dicam, agricola- rum mensam rapiente, comatas spicas dejiciente, certe- raque omnia per humide materie copiam devastaute, litanie el supplicationes [uere , totaque civitas noslra quasi torrens ad loca Apostolorum currebat, advocatos- que implorabamus sanctum Petrum et beatum Andream, item par illud apostolorum, Paulum ei Timotheum. lic litanizx processionem cum cantu haud dubie siguili- cant, qua populus Chrysostomo pastore et duce ad ecclesias properabat : quz litanie, lite etiam alibi vo- cantur. Lectoris vero officium sic ille describit in llomilia ociava in Epist. ad Ilebrzeos Constantinopoli habita (Tomo duodecimo) : Atqui singulis hebdomadis hec 9ο. bis vel ter leguntur : et cum lector, ascenderit, dicit primum cujus sit liber, nempe hujus vel illius prophete, aut apostoli, aut evangeliste : tunc illa dicit, ut ea vobis clariora sint, et non solum sciatis que illic sita sunt, sed el causam eorum qua scripta sunt, εἰ quisnam ea dixerit. Liturgia. Liturgiam nomine Chzysostomi dedimus in fine duodecimi tomi, qualis diu post Chrysostomi zvvum in usu fuit; in qua, ut notavit Savilius, multa habentur qu infümi xvi notam prz se ferunt : qua nihil pene et SYNOPSIS EORUM ox refert eorum , πο variis in. locis Chrysostomus de sui temporis Liturgia commemorat. Quapropter e re fore visum est, si ca hic recenseamus, qua passim in ejus operibus de Liturgia occurrunt. Et quidem ipsum Liturgi:e ordinem in hac recensione servare perop- tassem ; verum id admodum difficile est, imo fieri omnino nequit : ldca enim illa Liturgize ita excerpta ssepe adducuntur, ut nescias ad quam Liturgi:e par- tem pertineant. Liturgia vero, quam Pasclia vocat Chrysostomus, ter et aliquando quater in hebdomade celebrabatur. Ejus verba referre ne pigeat ( Tomo primo ). Non enim, inquit, idem sun; Pascha et. Quadragesima ; sed aliud Pascha, alind. Quadragesima ; siquidem (Quadra- gesima semel in anno fit, Pascha vero ter in hebdomada, nonnumquam eliam qualer, vel. potius quotiescumque volumus. Est enim Pascha ncn. jejunium, sed obla- tio el sacrificium, quod in singulis fit collectis. Mysteria januis clausis celebrabantur, et non in- itiati abigebantur (Tomo septimo); nesciebant enim virtutem calicis ( Tomo secundo ). Sacerdos autem manum tollens in allum, altius et ipse stans, in tremendo illo silentio vociferans, alios quidem vocabat, alios vero arcebat : non hoc manu (faciens, scd lingua clarius. e epertius quam manu. Nam voz illa in nosiras aures in- currens, tamquam manus alios quidem expellit et ejicit, «ios autem introducit. εἰ sistit. ( Tomo duodecimo ). Qu:e de Liturgia in tanta operum sylva hinc et inde refert Chrysostomus, vix, ac ne vix quidem, ut jam dixi, suo ordine recensere possumus. De hujusmodi ordine quidpiam commemorare videtur homilia deci - ma octava in Epist. secunda ad Corinthios ( Tomo decimo) : Omnibus, inquit , unum. corpus, unii. pocu- [um proponimus : in precationibus quoque populum οἱ- detis multum conferre. Etenim pro. energumenis, et pro sis qui in peenitentiu sunt, communes et a sacerdole et ab ipsis preces fiunt : atque omnes unam eamdemque. pre - cem emittunt, precem, inquam, misericordia plenam. Fursus ciun eos, qui sacrosancte mense participes esse nequeunt, a sacris septis arcemus, ineunda est. altera oratio, in qua omnés humí jacemus, omnes ceque consur- gimus. Αά hec, cum pax danda vicissimque accipienda 6εῖ, omnes mutuo nos exosculamur. Jam in tremendis quoque mysteriis, wt sacerdos pro plebe, ita plebs pro sa- cerdote vota facit. Ilec enim verba : Et cum spiritu tuo, nihil aliud quam hoc significant. Rursus ea oratio, qua Deo gratie aguntur, communis est. Neque enim ipse so- lus gratias agit, sed. etiam plebs wniversa. Nam cum prius illorum vocem sumpait,atque illi assenserunt id digne et juste fieri, tum demum gratiarum actionem auspicatur. De sacerdote mysteria celebrante h:ec dicit homilia tertia in. Epist. ad Colossenses ( Tomo undecimo ): «Cum ingressusfuerit is qui przeest Ecclesiz, statim dicit, Paz omnibus ; quando concionatur, Paz omni- bus, quando benedicit, Pax omnibus; quando jubet salutare, Paz omnibus; quando peractum fuerit sacrificium , Pax omnibus. Et rursus in medio, Gratia vobis et pax. » Verum hac pauca nobis subindicant de sacerdetis in Liturgia dictis et gestis, deque eorum inter se of- dine. De Liturgize certe initio, deque precibus et aliis, qux Prafationi, ut vocamus, premittebat. sacerdos, nihil habet Chrysostomus. Przfationis autem hac verba refert : Sacerdos dicebat : Sursum habeamis menlem et corda (Tomo secundo). Respondebat populus, Habemus ad Dominum. Ut vero liquidum videtur ex priecedentibus, pergehat sacerdos, Gratias agamus Do- mino Deo nostro : populus vcro, Dignum et justum est. ld vero significat ille, cum dicit supra : Atque illi as- senserunt id digne et juste fieri. Pergit ille : Tum de- mum gratiarum actionem auspicatur. Przefationem ni» mirum proferebat sacerdos nostr:e non absimilem. In oblatione vero dicebat sacerdos : Sire volentes, sive inviti peccavimus, condona (Tomo duodecimo ) : queis similia habentur in Liturgia illa, Chrysostomi nomine a nobis publicata Tom. 12. Quandonam autem hxc verba diceret, Oremus omnes communi- ler, non indicatur a Chrysostomo qui illa profert (Tomo undccimo). Martyrcs etiam in Liturgia memorabantur. Nomina quoque patronorum et benefactorum semper in sacris oblationibus profercbantur, additis precibus pro villis eorum et prediis (Tomo nono). Mortuorum etiam memoria celebrari solebat in venerandis atque horri- ficis mysteriis (Tomo undecimo). [:ec de sacerdote sacra peragente : nec pauciora de diacono refert, qui divinis mysteriis intererat, &c- peque alta voce populo monita dabat, qux illo, quo dicebantur, ordine recensere in promptu non esl. Clamabat autem , Erecti stemus probe (Tomo primo) : quibus verbis, non ut corpus modo, sed ut aui- mum etiam erigeret , adstanti plebi significabat. Sub- inde ctiam alta voce sic plebem monere solebat Ibidem) : Alii alios noscite; ut videlicet internosce- rent, num impii, scelesti, vel judaizantes secum in- termixti essent. Precationem autem, dum sacra peragerentur, plebi suggerebat , quam ipsis verbis retulit Chrysostomus : Üremus pro episcopo et senectute et patrocinio, ul recte tractet verbum veritatis , et pro iis qui hic sunt et ubique terrarum (Tomo sexto). Addebat etiam : Pro iis qui in Christo defuncti sunt , et pro iis qui illorum memoriam faciunt (Tomo nono). Vocem porro, quam saepe clamando repetebat dia- conus h:ec erat, Attendamus (Ibid.) : quam ego spe audivi Roma a diacono dictam, cum Liturgi:e Gr:e- corum animi causa interforem. Übservandum autem est, quod hic addit Chrysostomus , nempe post illam vocem, lectorem incipere prophetiam Isai:e; quie vox pr:emissa fuerat, ut attentiore animo plebs prophe- tam audiret. H:ec porro adjicit etiam S. doctor in ser- mone de Ascensione : Audi in precatione diaconos semper dicentes, Angelum | pacis rogate (Tomo se- cundo). Diaconi officium erat tumultum compescere, st- cubi in ecelesia oriretur (Tonto nono ) : quamobrem monet ille ut, si quis alium dicteriis impetat , vcl ri- sul, cachinnis et fabulis ineumbat , diaconus advo- 65 QUJE IN OPEIUBUS CHRYSOSTOMI ODSERVANTUR. 04 cetur , qui sedet fotilia illa , οἱ modeste agere com- pellat. De sacerdotibus autem et diaconis hxc continen- ter refert Chrysostomus (Tomo primo) : Sacerdotes etiam. cum benedicturi sunt , ubi prius pacem vobis ap- precatí fuerint , deinceps incipiunt. benedicere. Et vero diaconus , dum cum aliis precari jubet, hoc quoque im- perat. in oratione, ut angelum pacis rogemus , el qu& preposila sunt, cincta. pacifica : et ab. hoc. conventu vos dimittens hoc vobis precatur dicens : In pace disce- dite. Neque pratermittendum est id quod dicit Chryso- stomus de dàemoniacis et mente captis, vel energume- nis, qui antequam mysteria celebrarentur, a diacono induccbantur οἱ capita inclinare jubebantur, tune oratio pro illis fieri solebat, qux exteras omnes prze- cedebat ( Tomo primo). Graviter autem carpit. ille eos , qui hanc orationem cum aliis non proferebant, vel qui tunc mutuo fabulabantur. Prima precatio, inquit ille, Φκαπι pro encrgumenis adhibemus , mise- ricordie commemoratione plena. est : secunda quoque pro iis , qui in penitentia sunt , multam misericordiam posiniat. Tertia demum pro nobis ipsis esl : et heec po- puli infantes innocentes inducit, Deum ad misericordiam prorocautes. (Quia enim nos peccata nostra damnamus , pro iis qui multum peccarunt et accusari. debent , nos precumur : pro nobis vero pueri, quorum simplicitatis imitefores regnum celorum exspectat (Tomo septimo). DIATRUBA Π. De hereticis et. haresiarchis quos. frequenter. memorat Chrysostomus , deque illorum haeresibus. Non minoris operz crit ex tanta operum sylva ea, quz passim Chrysostomus memorat de hzeresiarchis, de hxresibus et erroribus, qui xvo suo in Ecclesia Orientali grassabantur, omnia excerpere et suo or- dine recensere. Prxter eos enim qui ὤτο suo exorti fucrant, ut Anomaei, Macedoniani, Photiniani ; νοίι- suores etiam multos inducit, quorum secta adhuc vel numerosa , vel nondum exstincta erat, Ad lhi:c vero errores circa fidem quamplurimos , qui apud vulgus illo tempore spargebantur, in concionibus suis οχοᾳἰ- I3t ac refellit. Observandum autem in hzresibus illis quz ante finem tertii szeculi exortx faerant , multos hic deprehendi errores a scriptoribus istius xvi nus- quam memoratos. Eos enim qui semel ab Ecclesie Cathiolicze auctoritate, qux est una verz fldei norma, deflexerant , in novos quotidie lapsus incidisse nihil mirum. Docitas non semel perstringit ille, sive illos qui di- cebant Christum δοχήσεε, id est , specie , tantum sive appaventer, ut alii dicunt, aut putative, ut ait Irenzxus, in mundum venisse. Adventum enim , vitam et mor- tem Christi φαντασίαν, phantasiam tantum , non rem vera gestam fuisse putabant. Chrysostomus vero cum dieit , Christum sepultum tribus diebus et tribus no- PaT&OL. Ga. LXIV. ctibus in corde terre mansisse, addit, e! ncmo id spe- cie tantum factum fuisse suspicetur (Tomo septimo). Πως quippe hxresis qux»: jam apostolicis temporibus orta fuerat, 2: vo Chrysostomi adliuc vigebat, ut videre est bomilia quarta in Epist. ad IHebrzos ( Tomo duodecimo) : Prae pudore sc abscoudant qui dicunt eum advenisse per speciem , non ipsa rei veritate. Qui prior hujus h:eresis mentionem facit est Ignatius Martyr in Epistola ad Trallianos οἱ in Epistola ad Smyrnzxos. Memoratur etiam ab Irenxo , Clemente Alexandrino, qui hzreticos hujusmodi Docitas vocat , ab Origene item et Eusehio. Alii vero dicebant Christum per Mariam quasi aquam per canalem transiisse tantum, id est, corpus cjus non in utero Virginis crevisse, uti solet ficii, sed jam formatum transiisse tantum, velut aquam per ca- nalem : quem errorem rdficit Chrysostomus (Tono septimo ). lrenzeus vero. hanc hireticam opinionem Valentinianis adscribit ( [renecus p. 53), atque ex lreneo Epiphanius id ipsum profert ( Epiphan. p. 113). Imo erant quidam hzretici quí eo impietatis irrumperent, ut dicere ausi sint, incarnationem Chri- sti csse fabulam (T. 7). Gnosticos semel tantum commemorat Chrysosto- mus, quos hoc nomine 5056 appellavisse dicit, quia se scire putabant plus quam czteri scirent. (Tomo tun- decimo). Sed de Valentinianis, qui et ipsi in Gnostico- rum numero censebantur, multa profert variis in lo- cis, qux: plerumque cum Marcionistarum et Mani- chiorum h:zresi consentiunt. Dicebat porro Valenti- nus materiam ante creationem mundi prxexstitisse, quem et alios similia proferentes validissimis argu- mentis confutat ille (Tomo quarto). Deum vero Crea- torem esse negabat: erat enim ex numero eorum qui /Eonibus omnia adscriberent ( lbidem ). Cum Marcionistis autem ct Manichxis dicebant Valen- tiniani deum veteris lestamenti auctorem esse ΠΙΑ» lum : et sic duos admittebant deos, deum nempe novi Testamenti , quem bonum putabant, et deum veteris Testamenti, quem malum, imo Manich:vi dia- bolum esse dicebant , et sic legem a Moyse prolatam, ut a malo deo datam ex Seripturarum catalogo ex- pungebant ( Tomo primo et Tomo septimo). Incarnationem vero Christi cum Marcione, Mani- chao et aliis negabat Valentinus (Tomo tertio) , per os diaboli dicens , eum neque incarnatum 6556, ne- que carnem induisse , sed speciem. id quamdam fuisse , phantasma, simulationem : tametsi passiones et mors et sepulcrum et fames reclamabant : si nihil horum conti- gisset, nonne multo amplius diabolus hec impietatis pessima dogmata disseminasset? Quod ipsum alibi rc- petit Chrysostomus ( Tomo primo). De Marcione et Manichxo innumera pene lhaben- tur in Chrysostomi operibus ; itemque de Marcioni- stis et Manichzis. Ili vero hzretici in multis consen - tiebant ; sed quia utrique multa habebant sibi pecu- liaria , de ambobus separatim agendum. Marcioni , Maneti et Valentino errandi causam fuisse dicit, quod quanam sit malorum causa quasierint , et per hanc 0^ SYNOPSIS EORUM 65 qu:esüionem jrnumeras h:ereses suscitarint (Tomo primo). Dicebat item Marcion materiam ante creatio- nem mundi praxexstitisse ( Tomo quario ). Marcio- ' niste vero putabant Creatorem justum quidem esse, sed non bouum ( Tomo decimo). lidem vero legem Moysis ex catalogo divinarum "Scripturarum expungebant ( Tomo primo). Dicebat enim Marcion, non. esse eumdem veteris et novi Testamenti. Deum ( Tomo tertio). Nam licet id non expresse feratur, verisimile prorsus est illum , per- inde atque Manetem, deum malum et deum bonum admisisse , ac deum malum pro creatore mundi ha- buisse, atque sic intelligendus erat cum diceret Deum non esse creatorem mundi ( Tomo quarto ). Marcion Ponticus dicebat Christum nonnisi per speciem advenisse (Tomo tertio), qua in re consen- tiebat non modo cum Manichzis et Valentinianis, sed eliam cum vetustioribus harcticis qui putabant Chri- sium specie tantum et per phantasiam venisse. In- carnationem vero Christi negabat , qua in re a Chry- sostomo validissime confutatur ( Tomo sexto et Tomo septimo). Negabat quoque Christum vere passum esse (Tomo septimo ), Quapropter dicit sanctus doctor cos qui Marcionis morbo laborant filios diaboli esse (Ibidem). Dicebat etiam Patrem ignotum esse Filio Dei. Mar- cionistze affirmabant Christum non esse Creatorem : quos egregie refellit Chrysostomus ( Ibidem ). Nega- bant etiam quod ex Maria Virgine natus esset, ae quod verc resurrexisset a mortuis (Tomo octavo). Gebennam nullam ,post mortem fore dictitabant Marcioniste, quorum impudeutiam comprimit doctor noster ( Tomo nono). Pauli dictis utebatur Marcion , sed truncatim οἱ concise (Tomo decimo). Marcio- nist: vero unum tantum evangelistam recipiebant, quem ipsum tamen arbitratu euo mutilaverant οἱ com- miscueraut. Marcionisize Salamine erant in Cypro, et totam il- lain civitatem opprimebant, inquit : cui malo reine- dium afferre parabat Chrysostomus , et rem omnem feliciter confecturus erat , nisi ejectus et in exsilium missus fuisset (Tomo tertio). Marcionistarum vero usum quemdam ridiculum l'a describit sanctus doctor ( Tomo decimo ). Post- σπα insuit, catechumenus quispiam apad illos de- [unctus cst , sub. lecto mortui absconso aliquo vivente, recedunt ad mortuum , et alloquuntur ipsum , rogantque velitne accipere baptismum. Deinde illo nihil respon- dente, qui absconsus cst pro illo dicit se velle baptizari : el sic eum baptizant pro eo qui excessit ; ac si in scena luderent : tantum. valuit. diabolus in. ignavorum ani- mis. Deinde cum accusantur , obtendunt. hoc verbum , Apostolus, inquiunt, dixit, Qui baptizatur pro mortuis (1. Cor. 15. 99). Alias quoque Marcionis et Marcionistarum senten- tias et dicta affert Chrysostomus. Non poterat, in- quiebat Marcion, Deus, assumpta carne, manere mun- dus. Ex iis vero, quz de Marcionistis passim dicit, liquidum est Marcionistarum bzresim suo tempore viguisse : imo disputationem quam cum Marcionista quodam habuit refert Ilomilia tertia in Epist. ad Philemonem (T. undecimo). Cum enim probare vellet, Deum etiam cum ponas expetit, bonum et clementeim esse, et hunc locum afferret : Solem oriri curat super malos et bonos, pluit super justos el injustos : Marcio- nista qui aderat respondit : Si peccatorum rationem non expeteret, id bonitatis fore; si expelat, id jam bonitatis non esse. Contra vero Chrysostomus pro- bavit, Deum, si rationem non expectat, non esse bonum, et quia expetit, ideo bonum esse. Quia vero argumenta ejus omuia referre longioris esset opera , ad locum ipsum mittimus (Tomo quarto). Manes et Manichzi, quos passim insectatur Chry- sostomus dicebant, ut Marcion et Valentinus, mate- riam ante mundi creationein exstitisse (Tomo tertio). Non poterat enim Deus, inquiebant, mundum creare absque materia. Bonum et malum deum admittebant : malum deum veteris Testamenti auctorein esse af- firmabant, bonum autem novi Testamenti ( Tomo septimo) imo veterem legem ex diabolo esse dice. bant. (Tomo primo) Patriarchas autem et prophetas ideo spernebant, quod in veteri lege fuissent. (Tomo quarto) Deum vero creatorem esse negabant (Ibidem); imo naturam quasi non factam honorabant ( T. octavo). Neque tamen sibi constabant,si de illis intelligendum sit id quod dicit Chrysostomus, ut omnino verisimile esi : Quidam, inquit (1bid.), alium esse mundi creatorem di- cunt, operaque visibilia non ejus esse, sed alterius Dei, ipsi contrarii. Ideo autem reprobatam fuisse veterem legem dicebant, quia a malo d^o facta, mala et ipsa erat, atque hoc Apostoli dicto utebantur : Reprobatie quidem fit praecedentis mandati propter infirmitatem et inutilitatem (Hebr. '1. 18). Eccc Paulus, iuquiebant illi, malum dicit mandatum (Tomo duodecimo). Sed attende diligenter, reponit Chrysostomus : non dicit quod sit vitiosum et pravum, sed propter. infirmitatem ejus et inutilitatem. Naturam nostram esse malam affirmabaut (Tomo secundo) : tamenque quia non potest impietas se- cum semper consentire, in canes et simias ferasque omnis generis divinam essentiam. inducebant, dicentes ferarum omnium animas ez divina essentia esse ; ila ut longe nobiliores anim: ferarum essent auimabus ho- miuum. Creaturam vero Manichei (Tomo tertio), et alii heretici quidam, dei non boni opus esse dixerunt : quidam unam ejus partem avulsam a ceteris, spontanee materiz attribueruut, eamque indignam esse Dei opificio judicarunt. Licet autem Manichzos non nominet in libro de Prophetiarum obscuritate, illos tamen respi- cit cum impugnat eos qui dicebant corpus esse ma- lum; illorunque errorem depellit, quo affirmabant malam esse naturam (Tomo septimo). Maniclizeus Persa incornationem Verbi Dei negabat, ut et Marcion et Valentinus, dicebatque Christum nonnisi per speciem advenisse, sicque Docitarum lieresin renovabat (Tomo tertio). Idemque Manichzus perinde atque Marcion, Christum non esse cresto- rem asseyerabat (Tomo septimo). bb .r- euRme bo 750 rn ος. c an tu 67 QUAE IN OPEHIBUS CIIRYSOSTOMI OBSERVANTUR. (3 Mauich:ei, inquit Chrysostomus, canes muti et ra- bidi speciem quidem prz se ferunt modeslize, intus vero gruvem canum insaniam fovent, et ovis pelle lupum occultant (Tomo quarto) : ex hoc loco, Amen dico tibi, hodie mecum eris in paradiso (Luc. 25. 43), inferebant, retributionem illam anim: latronis integram factam fuisse et numquam fore corporun resurrectionem : quos egregie refellit idem S. doctor, ut quisque videre possit. Dicebant quoque per resur- recliouem intelligi morteui et liberationem a pecca- tis (Tomo decimo). Aflinnabont , inquit Chrysostomus (Tomo septimo), Manichzi malitiam esse immotam vel immobilein, neque posse superari et avelli, diaboli rem agentes, ait ille, e& eorum, qui virtuti operam dare vellent, πας dissolventes, vitamque omnem evertentes. Nam qui lurc pereuadere conantur, non. futura tantum pes- sumsant, sed prasentia quoque susdeque vertunt. lmo dicebant malum esse ingenitum. Quanti autem hinc errores sequerentur probat ille et lucifugas depellit (Teme mono). Alibi quoque hzc profert : Per. pu- tidum os Menichnerum diabolus se ingenilum esse dicit : κανε, inquit ille, Manichaei dicebant apud Paulum deum hujus acculi significare diabolum (Tomo de- ciue ). Emcratitas uua cum Marcionistis et Manichzis couDmemoral Chrysostomus (Tomo undecimo). De kac autem hzresi rarissime verba facit; tamenque $30 tempore Encratitz? adhuc Antiochiz erant, teste Epiphanio. Encratitas non semel commemorat Cle- mens Alexandrinus, qui libro 7 Stromatum ait , illos ἀπὸ ^pysing , ἀπὸ ἐγκρατείας Sic. appellari. Origenes contra Celsum dicit ipsos non admisisse Epistolas Pauli. Narrat vero Eusebius Hist. Eccl. p. 149, bujus hzreseos auctorem fuisse Tatianum. Idque ewfirmat etiam Epiphanius, qui addit illos Tatiani deetrin:ze quzdam adjecisse, scripturis apocryphis usos fuisse, nempe Actis Andrez, Joannis et Thom:e; nuptias ex diabolo esse docuisse, animata repudia- visse, aquam solum adhibuisse in mysteriis, vinum esse diabolicum putavisse, resurrectionem tamen (ore credidisse, temperantiam simulavisse. Multi erant tempore Chrysostomi, qui genesi sive genethlialogie dabant operam, quique ex astrorum carsu et conjunctione futura przdicebant, et ut cre- dere est, multos alliciebant, qui ut futura sibi vel bona vel mala pr:zenoscerent, ad astrologos illos pro- perabant, ut data mercede, quz sibi eventura erant ediseerent (Tomo septimo). Mos vehementer iuse- ctatur. Chrysostomus (Tomo duodecimo) : Usquequo, inquit, ludelis revolutionem et genesim inducentes? Ex falsis vero praxdictionibus, quas szpe protulerant, quam vana sit ars hujusmodi probat, nihilque non 4git ut auditores suos a curiosa et inani perquisitione avertal, Quidam vero ex magis et stella qu: appa- ruit in ortu Christi, probare nitebantur astrologiam veram esse disciplinam, quos strenue refellit et con- (ωμή Cbrysostoinus. - 9 Insana quoque Anthropomorphitarum h:zercesis vo illo vigebat. Hi ex hoc Genesis dieto, Faciamus homi- nem secundum imaginem el similitudinem nostram (Gen. 1. 26), Deum huniana forma et corpore preditum fuisse inferebant (Tomo quarte). Hic insurgunt heretici alii, inquit ille, Ecclesie dogmata impugnantes, et dicunt, Ecce dicit, Secundum imaginem nostram ; et inde vo- lunt Deo humanam formam tribuere ; id quod extrema fuerit amentid, ul is qui forma specieque caret εἰ nulli mutationi obnoxius est, sub humanam redigatur formam, et incorporeo membra et lineamenta attribuantur : que huic insania par fuerit? Quia vero Anthropomorphit:e hinc suam confirmare sententiam posse putabant, quod in Scriptura sacra diceretur Deus manus, pedes et oculos habere, qu:e dicta liumanam formam ex - primere sibi videbantur (Tomo quinto) : illos pro- fligat Chrysostomus, hzc vicissim objiciens : Ergone Deum, quia in Scriptura dicitur arcum tendere et $a» gillas emittere, sagiltarium ; et quia gladium vibraro fertur, militem putabimus? annon illa omnia, que metaphorice tantum dicta sunt, sic ad litteram inter- pretari extrem» dementi:z fuerit? Sabellius , inquit doctor noster (Tomo primo ), genere Afer, cum audisset , Ego et Pater unum sumus , et, Qui vidit me, vidit Patrem (Joan. 10. 50; 12. 45), ex hac verborum propinquitate, qua ad genitorem acce- dere videbatur, occasionem impielatis arripuit, ita ut wnam esse personam , εἰ liypostasim wnam censeret. Spiritum quoque sanctum non. unam constituere. Tri- nilalis personam affirmabat ( Tomo | octavo ) , dicebat- que Pairem ei Filium εἰ Spirilum. sanctum, nuda esse nomina uni persong imposita (Tomo undecimo), nempe secundum differentiam operationum : quam lieresim, ut 2 vo suo vigentem, passim ille depellit et exagitat (Tomo duodecimo). Frequentioribus vero telis Paulum Samosatenuin impetit et e;us asseclas, qui tunc magno fuisse nu- mero videntur. Dicebat autein Paulus Samosatenus Christum, imo Verbum Dei, tunc solum coepisse, cuin Maria ipsum genuit ( Tomo tertio). Cum enim , inquit Chrysostomus, ea. qug in deserto gesta. suut , aute Mariam facta sint, el Christus (nempe Dei Verbum) se- cundum Pauli vocem illa omnia fecerit , necesse est illum [visse et ante. partum εί ante parturitionem. Dicebant quippe Paulus Samosatenus et ejus sequaces, quos Paulianos vocat sanctus doctor, Verbum Dei non ante szcula , imo nec ante Marice partum fuisse. Si enin, ait ille, ante Marie partum, et antequam in carne se vi- | dendum prabberet, non erat (Jbidem ) ; quomodo legem [crebat, cum non esset ? quomodo autem. dicebat (Tomo quinto ) : « Testabor vobis. testamentum novum ,. non sicut testamentum, quod testatus sum patribus — vestris (Jer. 51.51. 52)? » quomodo enim. testamentum | daóat patribus eorum , cum nondum esset , ut. illi offi- mant ? In mulieris cujusdam gratiam, inquit, salutem suani prodidit Paulus Samosatenus ; illa autem Zenobia erat regina Palmyre, qux Paulo Samosateno favebat. De illius vero erroribus non paria omuino Feferuntur a 69 * SYNOPSIS EORUM scr;ptoribus ecclesiasticis, Athanasio, Eusebio, Epi- phauio et Philastrio. Quidam putant illum , perinde atque. Sabellium, identitatem personarum Patris οἱ Filii et Spiritus sancti, neque tres personas admisisse. Tlicodoretus vero lib. 1 de ILreticis fabulis, dicit Paulum Samosatenum negasse quod Jesus Christus luerit Deus, idque clare dicit Philastrius. lllam vero sertentiam. oppugnat οἱ carpit ex his Chrysostomi verbis (Tomo undecimo)-: Qui descendit ipse est, et qui ascendit super omnes caos, ut adimpleret omnia. Cum iis etiom Paulum Samosatenum annumerat, qui resurrectioni non credebant (Tomo quinto). Melchisedecitarum quoque h:zresis vigebat Chryso- stomi ὤνο, quos Melchisedecianos vocat Epiphanius ( Tomo sexto). Mi diccbant Melchisedecum Christo majorem esse. Alii rursus dicebant Melchisedecum esse Spiritum sanctum, cujus erroris auctorem lHliera- cem profert Epiphanius. [loc autem argumentum objicichant Melchisedeciani; in Psalmis de Christo di- cilur : Tu es sacerdos in eternum secundum ordinem Melchisedec (Psal. 109. 4) : unde inferebant eum qui In ordine Melchisedeci esset, ordinis capiti et principi inferiorem esse. Respondet Chrysostomus Melchisede- cuim figuram tantum fuisse Christi, et cum panern et vinum obtulit, sacrificium a Christo offerendum prz- nuntiasse ; ac cum Apostolus dicat, In nomine Jesu omne genu flectatur (Philipp. 2. 10), hinc consequi etiam Melchisedecum genua flexisse ante Christum. De Melchisedecianis agit etiam Theodoretus Hzreti- earum fabul. l. 14, et Joan. Damascenus Hzxresi 55 (Ibid. d.e.). Judai vero dicebant Melchisedecum ex fornicatione natum fuisse, ideoque sine genealogia esse, quod ctiam refert Epiphanius. Quibus nos dice- mus, quod ipsi perperam loquantur : Salomonis enim, qui ex adultera Urie uxore natus est, gencalogia tamen ducitur. Sed quoniam Melchisedec typus erat Domini, el imaginem ferebat Christi, quemadmodum et Jonas, ideo Scriptura ejus patrem (acuit, ut in illu tamquam in imagine Christum , qui vere sine patre et sine genca- logia est, intueamur. Catharos etiam sive Puros non semel impugnat, quod sc Catharos sive puros dicerent, qui omui sorde pleni essent, nec alio usquam nomine oppellat (Tomo undecimo et Tomo duodecimo ). Erant autem illi Novatiani, de quorum origine multa profert in Episto- lis suis S. Cyprianus, ac post eum Eusebius Pamphili in Hist., demumque Epiphanius 40 post eum Pliila- strius : αυ simul omnia receusere non est instituti nostri. Ex iis vero, qux concionatus est anno 399 Constantinopoli, argui videtur multos tunc fuisse in illa urbe Novatianos seu Catharos qui se hoc nomine compellabant (Tomo duodecimo). Auditores enim rogat et obsecrat ut a. tali jactantia se eximant, οἱ illorum arrogantiam devitent, ac potius delicta sua abluant et peccata confiteantur. Arium et Arianos infrequenter memorat Chrysosto- mus, quia Anomei, ex Arianorum stirpe prognati, tunc per Orientem grassabantur οἱ catholicos doctores exercebant : indeque fit ut contra Anomoeos ille per- 10 petuo velificetur. De Ario autem ait illc (T. 1. p. 410. a): [nstat Arius in diversitatem substantie personaruu distinctionem trahens. Dicebat. cnim Dei Verbum non semper fuisse, sed ex nihilo factum ct creatum, non eternum, non Patri simile secundum substantiam, neque verum Dei Verbum, aut sapientiam, sed cata- chrestice ita vocari : esse natura mutabile, neque nosse Patrem, imo ne suam quidem ipsius naturam : propter nus factum fuisse, ut illo ceu instrumento nos conderet Deus ; neque creandum fuissc, nisi nos Deus condere voluisset liane porro sentenuam quasi ab Ario prolatam refert Curysostomus (Tomo undecimo): Nou poterat Deus generans generare. impatibiliter. Ideoque ne pas- sionem quamdam in Dco admitteret, dicebat Verbum a Deo non genitum, sed factum creàtumque fuissc. « Arius Filium quidem fatetur, sed tàntum nomine : creaturam enim esse dicit et Patre longe minorem » (1bidem). Arius vero et ejus sequaces Filium rem creatam et dissimilem esse Patri profitebantur : quia tamen post exortum suum a Catholicis acrius impetebantur, inde factum ut in fidei formulis ac controversiis quzcdam cclarent, alia mitigarent, idque vafre et (raudulenter metu impendentium malorum, ut paulum tempori concederent. Postea vero cum imperante Constautio, sum secte addicto, majore fruerentur libertate, Fi- lium Patri dissimilem, anomeum, publice et in formu- lis fidei dicebant, indeque factum, ut Anomcai, appel- larentur. Erant autem magno numero tum Antiochiz, tum Constantinopoli, et quotidie cum Catholicis de- certabant. Joannes vero noster multas adversus illos conciones habuit (T. 1), nempe Antiochi: decem continenter, quas, interpositis aliis diversi argumenti, partim anno 386, partim ineunte 387, pronuntiavit. Alias quoque annis sequentibus conciones habuisse videtur, quarum unam eamque egregiam detexi, ct 3 Ποπίτε]ίο nuper cditam multis in locis emendavi (T. 6). Quia vero Constantinopoli etiam Anomceorum fre- quentia erat; secunda, quam illa urbe Przsul habuit concio, contra ÀÁnomoeos erat. Alteram, quam etiam contra Anomoeos Constantinopoli babuit, continenter posuimus, forteque alias contra hzereticos illos homi- lias dixit, quze vel latent in Oriente, vel prorsus amis- 6/0 sunt. Anomoei eo arrogantiz, imo impudentix venerant, ut dicerent se omnem scientiam accepisse, seque ita Deum nosse, ut ipse se noverat ( Tomo primo ). Filium non substantia similem Patri esse aflirma- bant. (Jbidem ). Ideo autem dicebant ipsum Patri parem non esse, quia Patrem precabatur ( Ibidem ). Inzqualem esse Patri passim asserebant (Ibidem ). Addebant quoque Christum supremam judicii fe- rendi potestatem non haberc. Quapropter Anomeeo- rum sectam apposite carpsit Chrysostomus cum dixit ( Jhidem ): « Anomocorum hxresim plantavit ratiociniorum intempestiva curiositas. » Árgumenta autem eorum tam probe et perspicue depellit in 7! οὗ. IN OPERIBUS CHRYSOSTOMI OBSERVANTUR. 72 «uncionibus suis, ut vix uspiam quid perfectius hoc "' genere videre possis : ab iis vero referendis absti- nemus, ne longiores simus. Macedonium quoque impetit et Pneumatomachos, qui Paracleto. bellum inferebant. (Tomo secundo ). Uontra Pneumatomachum cnim agit, cum explicans illum Pauli locum, Hac autem omnia operatur unus et idem Spiritus, dividens singulis prout vult (1. Cor.19.11), talia fatur : « Hcc pórro omnia operatur unus et idem Spiritus, Sed motus, inquies, a Deo, Verum hoc nus- quim dixit, sed tu illud effingis. Quando enim dicit, Qui operatur omnia in omuibus (bid. v. 6), de homini- bus hoc dicit : nusquam cum hominibus Spiritum an- numerat, etiamsi millies amenter loquaris et insanias. Qui enim dixit alibi, Per Spiritum, ut ne putes illud, per, imminutionis esse vocem, nec illum moveri ad operationem , subjungit operari Spiritum, non ad o, eralionem moveri ; ct operatur ut vult, non ut jube- tur. Quemadmodum enim de Patre Filius dicit, Exci- lat. mor(uos et. vivificat (Joun. 5. 21) : similiter ct de seipso, Quos vuli vivificat ; sic et dc Spiritu, alibi qui- dem quod cum potestate omnia faciat, οἱ nibil sit quod impediat, » etc. De Marcello Ancyrano et Photino ejus discipulo hxc narrat Clirysostomus, ipsos nempe cadem asse- ruissc εἰ przdicasse, qux Sabellius, qui dicebat Filium et Patrem et Spiritum sanctum unam esse personam (Tomo duodecimo). De Marcelli vero doctrina longam diatribam edidimus anno 1707 : ubi ejus sententiam ex Eusebio Pamphili exceptam sic expressimus (Col- lectio Nova Patrum 1.9. initio) : Unus ab eterno Deus exsistit : eujus. Ratio, aut. Verbum , nam. utroque modo exprimilur, pariter eternum, unum est cum Deo ipso substantia et. hypostasi, ita ul nulla sit inter utrum- que distinctio : estque verbum silens, internum. Spiritus item sanctus in Deo ab eterno fuit, nulla similiter nisi mominis et ralionis distinctione. Cum autem Deus opera- fur et loquitur, tunc Verbum ccu quadam emissio, ex- tenaio ei dilutatio deitatis prodit, et post gestum opus ad Deum revertitur, et in pristinaconditione manet. Pariter enjsswm feit Verbum, ut carnem assumeret ; tuncque Filius Dei effectum est, Rex item, Christus, imago Dei incisibilis, et Primogenitus omnis creature, cum antea nihil corum fuisset : ac post judicium hac omnia amis- surum, atque ut. prius unum cum Patre futurum est. Ut autem. Verbum cst extensio et dilatatio Dei, sic et Spiri- Ius sanclus ulterior extensio et dilatatio est, qui pariter a Deo emittitur et ad Deum revertitur ut Verbum, unus- que est cum Deo et Verbo sine ulla distinctione. Ilec Marcelli sententia est secundum Euscbii expli- cationem, cui, sed non ita clarc, adstipulantur Dasi- lius et Theodoretus, quibus in loco supra memorato succinit Chrysostomus. Si porro talis ejus doctrina fuit, in nullo vere differebat a Sabellio et Patripassia- nis οἱ Epiphauio teste, suspectus etiam fuit Athanua- sio pridem sibi amico. Verum in ejus scriptis illos tantos errores deprehendere difficile fuerit. Utut res cst, Marcellus cum se videret a Basilio et aliis damna- ri, et apud magnum Athanasium suspectum haberi, Eugenium diaconum ipsi misit cum fidei confessione (Collectio nova Patrum t. 2. p. 1), qua se recte sentire, et a Catholiez Ecclesi:x fide in nullo deflecterc decla- rabat, cui subscripsere Atbanasius et alii /Egyptii episcopi. Post Marcelli vero mortem ejus discipuli iu Diospolitana Synodo, similem fidei confessionem pro- ferentes, ad commuuionem et a Synodo et a Basilio admissi sunt. Rem antea intricatam, luculenter a no- bis explicatam habes in memorato libro. Photinus autem Marcelli discipulus dicebat Chri- &tum nullo modo exstitisse antequam in Maria Virgine originem duceret. Ilium cum Paulo Samosateno con- sentire putabant multi : Chrysostomus supra Sabellii errori addictum fuisse dicit perinde atque doctorem suum Marcellum, qui Sabellium in multis sequebatur, si vere illa senserit, qux Eusebius ipsi supra adscri- bit. Vcrum Marcellus in extremo vite cursu Catholi- cam emisit fidei professionem. Photinus vero illa omnia scripsisse videtur, qux doctori ipsius Marcello Eusebius adscribit. Prater hzc, alia refert Chrysostomus circa errores multos qui suo :ivo apud Antiochenos vigebant, quo- rum aliquot, ut ex dictis ejus percipitur, ia ore vulgi ferebantur. ε Plurimi tunc erant, qui futuri seculi οἱ resurrce- ctionis doctrinam admittere pertinaciter renucbant : (Tomo primo). ili liaud. dubie putabant animas mori cum corpore. Guillelinus vero Pastrengicus ( Tomo decimo) Veronensis in opere, de Originibus rerun el de Scripturis virorum illustrium, Venetiis cuso auno 1547, ubi refert opera S. Joannis Chryso- slomi,librum ejus memorat hoc titulo : Adversus Αγ bes de lesurrectione mortuorum libri duo, qui dicebant animas mori cum corpore. Qui Chrysostowi libri , si vere istius sancti doctoris fuerint , vel latent alicubi . vel prorsus interierunt. Euscbius vero in Hist. Eccl. p. 155, dicit, Arabas Origenis tempore palam dixisse, animas mori cum eorpore, et cum eo resurrecturas esse: atque adversus illos coactam fuisse Synodum, cui adfuit Origenes. Verum Antiocheni illi qui, teste Chrysostomo, fu- turum seculum negabant, neque animas neque corpora resurrectura essc putabaut. Insignem quoque alium Antiochenorum complurium errorem commemorat Ilomilia 28 in Matth:um. Sed cur , inquit , demones in sepulcris. libenter. versantur ( Tomo. septimo ) ? Ut perniciosam doctrinam multorum mentibus inserant , nempe animas mortuorum. damonas fieri, quod ne co- gitet quispiam absit. Sed quid dicas, inquiunt, de pre- stigiatoribus multis , qui captos pueros jugulant , ut animam postea sibi ministrantem habeant ? Nam quod jugulent, hoc multi dicunt ; quod autem caesorum ani- mo cum ipsis sint, unde, quaso, nosti ? Ipsi, inquiunt, damouiaci hoc dicunt : Ego sum anima illius cujus- piam. Verum hac [raus οί fallacia diabolica est : ne- que cuim. anima mortui cst quee clamat , sed demon , qui hoc. simulat ut auditores. decipiat. Nam 5i. posset anima in daemonis substantiam. ingredi , multo facilius in corpus suum ingrederetur. Praxterca quis ratione pra» T5 SYNOPSIS EORUM 5 ditus credere possit animam lesam, se. ledentí sociare ? aut. hominem posse vim incorpoream in alleram mutare substantiam ?. Nam si in. corporibus id fieri nequeat , nec quisquam possit corpus hominis in corpus asini mu- lare, multo magis in anima invisibili id fieri nequit, nec quis possit illam in daemonis substantiam vertere. Antiochenis etiam dicit nonnullos hareticos esse qui affirmarent aliud corpus cadere, aliud resurgere. « Quomodo ergo resurrectio fuerit » ( Tomo decimo) ? inquit, « si nempe aliud cadat , aliud resurgat ? unde hoc quaeso? aliudne peccavit, et aliud punitur? aliud recte fecit, et aliud coronatur? » Apud Constautino- p-litanos etiam multi erant qui dicerent alios rc- $urrecluros, alios non resurrcecturos esse, quos va- lidissimis argumentis confutat Chrysostomus( Tomo .' duodecimo ). Erant etiam quidam qui dicebant animam nostram ex substantia Dei esse; et in alios errores temere ferebantur: qua de re audiendus est Chrysostomus. |n hxc Gencseos verba (Tomo quarto); Et inspi- ravit in. faciem ejus. spiraculum vite , εἰ factus. est homo in animam viventem , ait ille : Ilic quidam » male feriati , propriis moti ratiociniis , nihilque Deo dignum cogitantes, neque verborum altemperationem secum reputantes , dicere audent. animam ex Dei sub- stantia esse. O insaniam ! o amentiam { Quot. perniciei vias diabolus paravit cultoribus suis? Id wt discas, perpende quam diversis. incedant viis. Nam alii ez hoc verbo, inspiravit , ansam orripientes , dicunt animas ex substantia Dei esse ; alii rursum dicunt , in vilissimorum brutorum substantiam ipsas transire: qua amentia quid deterius esse possit ? Quia enim obtenebrota est ratio eorum , et verum Scripture sensum ignorant , quasi excecati mentis oculis in. diversa feruntur pra- cipitia , dum alii illam supra dignitatem efferunt , alii auem infra dignitatem deprimunt : ílli videlicet. qui metempsycosin inducebant, seu transitum anime homi- mis ín feras εἰ bruta animalia. Multi erant Chrysostomi :vo, qui divinam provi- dentiam negantes, omnia fato ferri dicebant , puta- bantque nos ex fati necessitate vel bonum vel malum perpetrare; ita ut omnem arbitrii libertatem tollere viderentur, hominemque a studio sectand:e virtutis et nequiti:e fugiend:e avertere : qua. peste quie possit esse major ?* Quapropter hujus opinionis assertores vehementer exagitat Chrysostomus. Erant enim non- nulli qui dicebant philosophos przeclara qu:iedam inve- nisse et prastantiora iis qua de resurrectione dice- bantur (Tomo sexto); illos nempe philosophos , qui fatum inducebant, docentes res hujus mundi om- nes nulla geri providentia, nullamque nobis rerum curam esse debere ( Tomo undecimo ). Addebant iu- super omnia constare ex atomis. Alii vero dicebant Deum esse οἱ metempsychosin admittebant, homini - busque suadebant talem vel talem aliquando fuisse canem, vel piscem vel leonem. Erant quippe illo zevo philosophi gentiles multi, qui tribonio induti, et prolixa barba instructi, populi venerationem sibi conciliabant, picbemque tali imbuebent disciplina, quz ad Christia- num sxpe populum transibat. Fati opinio inter extc- ras eminebat, quam non raroinsectatur Chrysostomus. Ingens erat apud Orientales illos opinionum et er- rorum diversitas : levissimis enim moti conjecturis , quz in mentem veniebant, temere et incaute proferc- bant in medium, et statim sectatores habebant. [Inde factum ut Occidentales tam levia et mutabilia apud illos videntes opinionum divortia hoc dicto uterentur, Orientalis levitas. Vli vero contra reponebant Occiden- tale supercilium, superbia: incusantes cos qui sibi lc- vitatem objicerent. Qu:e sane levitas tanta erat, ut quotidie in religione monstra pareret. Erant autem apud illos qui dicerent omnia casu exsistere ( Tomo duodecimo). Eamdem , sed diversis verbis , profere- bant sententiam cum dicerent res creatas automata essc. « Alii, » pergit Chrysostomus, « d.emonibus attri- buuit mundi creationem et providentiam, quod pec- catum vix veniam admittat » ( Tomo undecimo ). Necromantiam etiam illa tempestate quosdam exer- cuisse dicit, qui absurdissima multa tentabant: ad liaec pulverem et cincrem adhibentes, ut scilicet arcana et futura hac arte divinarent ( Tomo septimo ). Alios commemorat Chrysostomus qui dicerent mnundum esse deum ( Tomo decimo ) ; sed hic puto agi de priscis illis philosophis tum, Grrcis tum La- tinis, quorum non pauci putabant mundum esse deum. Pergit autem ibidem S. doctor : « Alii ita mundi pulchritudinem ignorarunt, ut Dei creatione indignum haberent, ac perniciosz: cuidam materiae magnarm cjus partem assignarent. » Hanc vero opi- nionem tenebant Valentinus et alii hxretici, ut vi- dimus supra. Malam heresim vocat cam. qua sola. aqua adhibe- batur ad mysterium calicis, quam heresim Tatiano et Encratitis adscribit Epiphanius, ut supra vidimus ( Tomo septimo). Circa angelos autem qusedam dicit, qux hic refe- renda putamus, Commentario in Genesim in hunc locum (Tomo quarto ) : Ut viderunt filii Dei filias ho- minum quod pulchre essent, sumpserunt. sibi uxores ex omnibus quas elegerant ( Gen. 6. 2). « Singulas, » inquit, « dictiones diligenter consideremus, nc quid in fundo latens nos pr:tereat. Operz pretium enim fuerit bene scrutari hunc locum, ut subvertamus fabulas om - nia inconsiderat^ loquentium. Et primum efferenda ea qux» dicere audent, et monstrata eorum, qus ab illis dicuntur, absurditate, germanus quoque Scri- pture sensus vestre caritati aperiendus est, ut ne simpliciter et facile aures accommodctis tam blasphema dicentibus , et adversum capita sua blaterare auden- tibus. Asserunt enim hoc non de hominibus dictum esse, sed de angelis: hos enim , aiunt , filios Dei ap- pellavit. Primum ostendant ubi angeli filii Dei appel- lati sint: sed non poterunt usquam monstrarc. ]lo- mines quidem filii Dei dicti sunt, angeli autem num- quam. Atqui de angelis dicit, Qui facit angelos. suos spiritus, et ministros suos flammam ignis (Psal. 105. &). De bominibus autem, Ego dixi, Dii estis (Psal. 81. 6): et νου, Filios genui ct exaltavi ( 1sai, 1. 2) : et itcrum, 15 " QUE IN OPERIBUS CHRYSOSTOMI OBSERVANTUR. 16 Primogenitus filius meus Israel ( Exod. 4. 22). Ange- lus autem nusquam vocatus est filius, neque (ilius Dei. Profecto angeli quidam erant ; sed quia ad iniquum hoc opms descenderunt, dignitate sua exciderunt, » etc. Hic aspere agit Chrysostomus in eos qui supra me- moratum locum de angelis intellexere, atque ipsos βίος hominum in uxores accepisse , corporeque pra- ditos illos angelos fuisse. At multorum veterum hzc epinio fuit, nempe corporeos ipsos fuisse, et eum fl- liabus hominum rem habuisse : illosque angelos quidam vocarunt vigiles. Josephus Antiq. |. 1. c. 4 : Multi angeli Dei cum mulieribus mixti. ldipsum fere Justinus, Athe- nagoras, Clemens Alexandrinus, Theognostus apud Photium et alii. Quam rem persequutus est Josephus Scaliger in notis ad Eusebii Chronicon , et post eum alii innumeri, quos longum esset recensere. Ait vero Chrysostomus : Ostendant ubi angeli filii Dei appellati sint ? Nusquain certe apud LXX Interpretes, quos solos legebat Chrysostomus. Verum in Ilebraico textu libri Job c. 4, v. 6, angeli filii Dei vocantur, Zi :et in Vulgata quoque filii Dei. Nihi- lominus hic probe confutat Chrysostomus eos qui dicerent, hosce filios Dei fuisse angelos. DIATRIBA IV. Miscellanea multa. Narrat Chrysostomus, suo xvo totum orbem , sic ille, s&d Bethleem confluxisse, non alia de causa, quam ut locum viderent ubi natus repositusque fuerat Christus ( Tomo primo). De Jobi fimo hzc perquam singularia profert (Tomo secundo) : Multi nunc. longam et. transmarinam | per- egrinationem a terre finibus in. Arabiam suscipiunt , αί fimum. illum. cernant ,. et. conspicati terram deo- sculentur , qua illius victoris cerlamina et. cruorem emni axwro pretiosiorem suscepit. Neque enim tantum radiaret purpura , quantum illud corpus (unc resplen- debat , non alieno , sed proprio tinctum sanguine. Ulce- va sero illa gemmis omnibus erant cariora. 5 i1 ipse Chrysostomus, reliquias arc: No: hactenus servari in montibus Armenix ad nostram admonitio- nem (Tomo εετίο). Non prztermittenda sunt quz de terra Sodoinorum dieit (Ibidem) : Verum hec nunc est omnium deser- lorum desertissima : stant enim arbores et. (ructum hae bent , at fructus ille ire diving monimentum est : stant malogranata splendida , facie spem bonam ignorantibus prebentia , manibus autem αεεερία et fracta , fructum quidem nullum, sed pulverem. cineremque multum in- tus positum exhibent. Talis est terra , tales lapides , ta- lis ipse aer : omnia. incensa sunt, omnia in cinerem rcd- αεία, praeterquam. ir& monimenta, | futuri. supplicii indicia. Dicit ctiam doctor noster, a decennio homines pec- catorum rationem reddituros esse : Ut palam faciunt, pergit ille, pucri , qui quod Eliseum irridere ausi εἰ- 54, ab ursit devorgti sunt, De mendicis , quo pacto scilicet tunc temporis sti- pem cogerent, multa dicit quxe non sunt silentio prz- tereunda (Tomo undecimo). Principio quidem mendi- ci, ut a prztercuntibus unum vel duos obolos acci- perent , per Dominum adjurabant , ut metum incute- rent, prxcipue matrouis et puellis, qu: opulentize spe- ciem prz se ferebant : sed cum liac via parum vel nihil expiscarentur, aliud tentabant, quod sic exprimit Chrysostomus : Nam quoniam verbis ulentes vehemen- tibus et acribus, non tangunt. animum ; ad hcc viam properant , per quam mazime delectant , et eii οἱ e! in calamitate et. [ame cruciatur , cogit imprc:... «ον sira encomium dicere : et utinam hoc solum ! sc. zi. run quoque genus hoc acerbius , nempe prastigiocc. 3 cogit esse pauperes , scurras et risum moventes. Quan- do enim calices, hederaceas pateras et pocula digiiis in- serens et imponens , ludit cymbalis , et fistulam habeus, turpia cantica et amore plena per eam cantu et voce clamat : tuuc. multi. circumstant , et. alii quidem [ru- stum. panis, alii wero obolum , alii quidpiam aliud prebent ,. et diu retinent, et delectantur viri et mulie- res : quid es koc gravius ? Ex mendicis autem illis quidam improbi ac scele. sli erant, de quibus ait Chrysostomus (Tomo primo) : Annon vides mendicorum plurimos inter pressuras ipsas et angustias innumera perpetrantes scelera , quorum ta- men omnium causa non afflictio paupertatis est, sed sola nequitia ? Audivi ego quosdam , qni dicerent hu- jusinodi homines mulierem quamdam honestam et forma liberali in solitudine. nactos, ei violenter ac petulanter illusisse. Atqui qua necessitate , qua calamitate ad hoc inducti sunt ? Alios etiam memorat marsupiorum sectores, qui in ecclesiam conveniebant , ut cum divitibus in coucio- ne intermixti, crumenam et aurum ipsis subriperent ( Jbidem ). e Narrat Judzos templum suum restaurare sxpe frustra tentavisse ( Ibidem ); imo Julianum Aposta- tam illud operis suscepisse. Nam «etate nostra , in- quit, imperator qui omnes impietate superabat , et facultatem tuno: Judeis dedit , et cooperatus est. Opus illi incepere , ac ne vel minimum progredi ultra potuere, sed ignis a (undamentis exsiliens omues. fugavit. Quod autem voluerint , hoc indicium est , quod hactenus (un - damenta nudata appareant : ut videas ipsos quidem fo- dere cwpisse , sed a'dificare non potuisse , obsistcute Christi sententia..... Atqui si non divina virtus collucta- retur, quid obstaret? annon magna vis pecuniarum pe- nes illos est ? annon ab omnibus undique tributa colli- gens patriarcha, immensos possidet thesauros ? De Judixorum moribus οἱ ritibus multa profert Chrysostomus in concionibus adversus Jud:eos (4bi- dem ) :singulare vero illud est, quod non semel nar- rat, Judx:os nempe, quando jejunabant, nudis pe- dibus in foro saltare consuevisse. Non semel queritur quod Christiani quidam juda:za- Fcnt, Jud:eorum conventibus ac festis diebus inter- essent, nec paucos esse qui hoc morbo laborarent (A bidem). Quinam cst morbus. iste, inquit, Ferie Ju- Ti SYNOPSIS EORUM 18 deorum miserorum iustant , emque continue ac [requen- tes, lub , scenopegie, jejunia : et multi nostri or- dinis , qui se nobiscum sentire dicunt, partim spectalum illas [erias prodeunt , partim etiam una celebrant , una iejunant, quam pravam consuetudinem nunc ab Ecclesia solo arccre. Quidam etiam eo dementis processerant, ut cum quempiam ad jurandum compellere velleut, illum ad edem Judxorum inducere conarentur, quod putarent juramentum ibi datum magis formidandum esse : quam rem supra pluribus enarravimus in Vita S. do- ctoris. Erant etiam qui sabbata cum Jud:eis observa- rent, imo et S. Pascha celebrarent cum iisdem Ju- d:eis (Tomo decimo). Qua de re actum supra in Vita Chrysostomi ad annum 387. Non pauci quoque crant qui gentilium multa obser- varent (Ibidem ) : sortilegia nempe , auguria , omina ac dierum observationes , superstiliosam super genesi cu- ram , eL omnis ümpielatis plenas literas , quas puero- rum, protinus ut nali sunt , capitibus imponunt ; ab ipso statim exordio docentes illos virtutis adipiscendee studium abjicere, et αά (allacem fati tyrannidem illos adducenies. Ex iis vero, qux Chrysostomus narrat in fine Ho- mili:? quarte in. Epist. ad Ephesios, palam est inter Christianos Antiochenos plurimos fuisse qui genethlia- logix: operam darent. Erant etiam non pauci Christiani Antiocheni , qui una cum gentilibus ad Daphnen properarent. Erat autem Daphne suburbium Autiochenuin , sic nuncu- patum a Daphne puella, quam mythologi Ladonis luvii filiam dicunt. Hzc cum Apollinem libidinis cau- sa se insequentem ultra effugere non posset , implo- rato paterni numiuis auxilio , in laurum conversa est. Erat porro Daphue suburbium , locus amoenus , fonti- hus, arboribus et cupressis ornatus. lbi templum Apollinis, cujus statua elegans cum novem Musargn choro conspiciebatur. Illo properabant, colendi talis numinis causa, Antiocheni gentiles , quibus etiam in- termixti eraut non pauci Christiani, quos vehementer mordet et increpat Chrysostomus, Christianoruin no- mine indignos censens cos , qui a tali consortio non abhorrcrent. Hoc vcro templum cum Apollinis statua fulmine tactum fuit, qua de re Munodiamsive planctum edidit Libanius idololatra, cujus partem irridendi cau- sa refert Chrysostomus. Antiocliia vero Orientis caput οἱ metropolis erat, continebatque (Tomo secundo) duceuta hominum mil- lia, ex quorum numero (Tomo septimo) centum mille circiter Christiani erant : majorque conventus ( Tomo primo) Christianorum Antiochi: erat, quam Con- stantinopoli (Tomo septimo). Ecclesia. vero Anüochena possidebat agros, do- mos, iocationes adium, vehicula , muliones, mulos et multa alia hujusmodi ( Jbidem). Quibus instructa facultatibus Ecclesia ista arcam habcbat alendis in opibus deputatam ; Et cogites velim , inquit Chryso- $tonus , quot viduas, quot virgines αἰω quotidie : ea- rum cerle catalogus ad ter mille pertingit. Ad hacc etiam in carcere vinctos, in zenodochio &gros , alios bene va- lentes, peregrinos , membris multilos, allari assidentes alimenti vestisque causa , aliosque casu accedentes fovet quolidie : neque Lamen ejus facultates imminute sunt. liaque , si decem viri tantum. paria. subministrare vel- lent , nullus foret pauper. Morem Christianorum veterem commemorat alibi , qui xvo suo jam obsoleverat (Towo tertio ) : Mos quidam mirabilis, inquit, (unc inductus est : coacti namque simul fideles omnes post audilam doctrinam , post orationes , post mysteriorum participationem , so- luta synaxi, non statim domum concedebant ;. sed di- vites εἰ opulentiores alimenta et [ercula e domibus suis a[fe- rentes, pauperes advocabant , communique simul men- sa fruebantur , communibusque epulis atque conviviis in ipsa ecclesia ; ἵνα ut et a. consorlio mensa , et α loci reverentia , carilas constringeretur, cum mulla voluptate simul atque utilitate. De iis qui vel in carcerem trudendi, vel ad ne« cem quzsiti, in ecclesiam confugerent, quzdam nos dicturos esse polliciti sumus, cum de Eutropio cunucho ad necem qu:esito ageretur (Ibidem). Sic vero legitun, et ad sacra vasa confugit. Scd qui« hxc ad lite- ram accipienda non videntur, et quia Chrysostomus paulo postea, ipsum ín sacrario cxcepimus, seu in loco solis sacerdotibus destinato , alio modo res explicanda videtur. Qu:eri autem posset utrum veterum more ad aram accesserit , et aram tetigerit, quod non apud profanos modo , sed apud Christianos etiam in. usu fuit, cum quis vel morte mulctandus, vel in carcerem conjiciendus perquireretur. Verum hzc quaestio non tauti esse videtur, et de Eutropio iis ιν Chrysosto- mus pretulit , nonnisi divinaudo possumus quidpiam adjicere. Dicit Chrysostomus Homilia 350 in Genesim ( Tomo quarto) : Magnam vocamus hebdomadam , non. quod longiores in ea sint hor? ; sunl enim. alie qua mulio majores horas habcnt. lHoras autem majores et mino- res necessario veteres admittebaut, qui diem in duo. decim , et noctem in totidem partes seu lioras divise- runt : unde sequebatur diurnas hiberno tempore minores , :estivo autein majores esse. Unde Martialis |. 12, epigr. 1, horam zstivam sic comuienmorat : tlora nec :estiva est, nec tibi tota perit. Virgilius autein, Jam nox hibernas bis quinque peregerat horas llominem tricubitalem , vccat. Chrysostomus , ut etiain Geographus Nubiensis in climate tertio (Tomo quinto. el Tomo septimo): alibique dicit doctor no- ster, homo, intra (res cubitos sepelitur, mec. quid ultra (Tomo quinto). Dabylouios et alios Orientales spe vocat Chry- sostomus (Tomo sexto). Suspicabatur ille finem mundi instare et proxi- mum esse ( Tomo septimo ). Finem mundi prznun- Uant, inquit, bella, aerumnz, terrx motus οἱ exstincta caritas ( Tomo octavo). Eam qyam Paulus plenitu- 79 QUJE IN OPERIBUS CHIYSOSTOMI OBS3ERVANTUR. 80 dinem temporum vocat, jam advenisse putabat: Jia si tot. annortm quadringentesimum 6546 finem dixerimus, non aberrabimus. Sed ut in supputatione temporum non ita accuratus fuit Chrysostomus, sic in bac predictione !onge aberravit : quod multis aliis sanctis viris contigit. Cognatos Christi Desposynos appellatos multo tem- pore admirationi fuisse dicit, illorumque tamen no- mina propria ignorari. Eusebius quoque. I. Hist. Ec- cl. ait cognatos Christi Desposynos nuncupatos fuisse, Homilia 41 in Acta Apostolorum rem narrat singu- larem (Tomo nono). Erat cuidum praedium, in. quo occultus thesaurus erat ; emptor vero, cum terram [oderet, thesaurum illum. invenit. Re comperta is qui vendiderat, emptorem cogebat ut thesaurum. redderet , dicens, se praedium vendidisse, non thesaurum : conten- debat aller , se predium cum thesauro emisse. Res in litem versa est, illo reddi sibi volente, altero negante. Incidentes autem. in. hominem. quempiam , litigabant : deindeque interrogarunt illum , cui. deberet thesaurus adjudicari. Ille vero sententiam non tulit , sed se litem soluturum esse, si thesaurus sibi maneret. Ilis vero an- nuentibus, accepto thesauro inmumera deinde mala pas- εως εεί : et re didicit jure illos ab hoc abstinuisse. Nec minus observandum est id quod refert Iomil. 43 in Epist. ad Romanos (Tomo nono). Que enim ante nemini possibilia videbantur esse, virginitas , mortis contemptus, compluresque alii labores, hec ubique terra- rum jam prasstantur , non apud nos lantum, sed ctiam apud Scythas, Thraces, Indos, Persas, aliosque barba- ros multos ; et virginum chori , martyrum populi, mo- nachurum sodalitates jam plures sunt , quam corum qui connubio junguntur. Contra Christianos quosdam stylum acuit. Chryso- $tomus, qui a Manichzis seducti , ul videtur, virilia sibi amputabant : qux consuetudo tamen non diu vi- guisse videtur (Tono decimo). Infantes recens nati signaculum in fronte a sacer- dote accipiebant (Jbiden). Caelum esse splizericum, et terram esse spharicam negabat Chrysostomus ( Tomo duodecimo) : qua de re videnda sunt qui diximus in Praufatione ad Cosimnam /Egyptium, qui ad illam sententiam tuen- dam locuin affert Chrysostomi ex Commentario in Epistolam ad Ilebrzeos, quem videsis in edito Cosma p. 328. Plurimorum enim Patrum et scriptorum lizc opinio fuit. Autiochie concionans dicit in more esse ut mulie- res ct parvuli e collo evangelia. suspenderent ( Tomo secundo ). DIATRIDA V. Digressiones sive illa omnia qua in similitudinibus frc- queniissime commemorat Chrysostomus , que ad rem Ecclesiasticam ΠΟΠ spectant, εἰ singularia sepe com- plectuntur. Gcnere Syrius erat Joannes noster et Antiochenus: familiareque est Syris , inquit Hieronymus , uti para- bolis et similitudinibus. IIacin re perpetuo versatur Chrysostomus in concionibus suis. Excmpla profert imperatorum, aulicorum, consulum, divitum et cujus- cumque conditionis hominum : vestimenta depingit , suppellectilem, z:edium formam et ornamenta : circen- 65 ludos et hippodromum frequenter commemorat. Ut a theatralibus spectaculis populum avocet, qu:e turpia illie gerebantur, minutatim describit. lic vi- deas nuptiarum ritus, pracficarum morem : modo cir- culatorum gesta singularia , modo funambulorum ar- tem ; justitiie exercendz ritum, przestigiarum genera plurima, aliaque permulta. Quxe omnia , ordiie quo- dam distributa, hic receusere operz pretium esse duxi. Imperatorum cultus, vestes, ornamenta, aulici, salellites. Imperator coronam gestabat auream gemtis ma- gnis et pretiosissimis intertextam : purpurco vestitu toto corpore fulgebat (Tomo primo et Tomo tertio). Soli autem Imperatori licebat gestare purpuram et diudeima in capite. In vestibus ejus scricis dracones depictos videre erat ( Tomo sexio). Aulici quoque et satellites ejus auro fulgebant, vestes eorum aurcis filis intertexte erant : horum lanecz deauratze : equi aureo freno, ephippia auro micantia. Per urbem et campos exeuntem , scutatorum et hastatorum cohortes stipabant, qui et ipsi auro onu- sli clypeos gestabant aureis umbilicis decoratos ; cir- cum autem umbilicos aurci oculi visebautur ; lora ad summas oras exteusa lapillis ornata multis erant. Cuzrus Augusti totus aureus, jugo albarum mularum auro fulgentium junctus erat (Tomo primo) ; ita ut mirarentur oinnes, inquit Chrysostomus ( Tomo sexto), purpur:s flerem, gemmarum. magnitudinem , mula- rum alborem , jugum aurcum, ct strati fulgorem, quod siratum niveum erat atque candidum ( Tomo oclavo οἱ Tomo nono). ln curru. vero laminx erant aure:;p versatiles, qux: motu agitat:e micabant . Equi eliam Imperatoris auro onusti, οἱ frena quoque aurea erant. Depictis vero. Augustorum imaginibus h:ec refert ille (Tomo tertio ) : Vidisti sape imperatoriam ima- ginem caeruleo. tinctam colore : deinde vero pictorem albas lineas ducentem, et solium imperatorium, et equos adstantes, et satellites, et. vinctos hostes atque subactos. Pari cultu consules incedebant , ut ipse ait ( Tomo duodecimo ) : Non videtis Imperatores et consules curru gestatos el auro ornatos , et satellites omnia ha- bentes aurea , aureas lanceas , aureos clypeos, aureas vestes, equos aureis ornatos ephipypiis ? Imperatores profectis suis aureas porrigebant ta- bellas in magistratus signum (Tomo sexto) . Quando literas mittebant Imperatores sive in theatro sive alibi legendas , ee cum magna reverentia except lege- bantur silentibus omnibus (Tomo quarto). Optimatum ct divitum luxus, opes, ades , mensa, elc. Optimatum quoque ac divitum fastuui οἱ luxuim 81 SYNOPSIS EORUM 82 perstringit. Chrysostomus , describitque zedium ma- gniliceutiam, vestium cultum, meusarum apparatum, parasitorum aginina, famulorum ingentem numerum. Optimates igitur et opulenti quique viri sericis in- duti vestibus erant auro intertextis et maguificis: un- guenta δὲ aromata semper olebant: zona przcincti aurea, calcei quoque auro fulgebant. Famulorum et eunuchorum turbam ingentem alere et ostentare summo studio curabant , quorum multi barbari erant. De opum grandi copia et famulorum numero hzc carptün dicit Chrysostomus (Tomo septimo) : Et tu qui- dem tot memoras terra jugera, domos decem vel viginti, buluea totid^m, servos mille aut bis mille, currus argen- teis laminis vel auro opertos. Eunuchietiam et famuli auro fulgentes erant , horumque plurimi torquibus et armillis aureis decorabantur. JEdium quoque splendorem et maguificentiam plerumque describit : Splendidas , inquit, construunt domos , latas. porticus , longa septa. Tectum autem adium ex tabellis ligneis concinnatum, deauratuim totum eral : janua autein , etiam bifores , eburnea erant. In tricliniis et cubiculis parietes marmore crustati : si quid vero lapidem compareret , illud. aureis laminis εἰ bra- cleis obtegebatur. Laquearia omnia aurea, seu potius, ut alibi expli- cat, auro oblita erant; pavimentum vero tesserulis οἱ gemmis distinctum adornatumque , quod 5ρε ta- petibus operiebant elegantibus. lbi videre erat colum- 1145 marinoreas aliquando mirze maguitudinis, quarum capitella aurea; imo aliquando tota columna erat aureis laminis operta ; statuas quoque vidisscs mauu insigniorum illius avi artificum adoruatas , quas qui- dan idola, alii dainonas appellabant. Ad. hiec erant eubicula picturis οἱ muscis operibus decorata. Lecti quoque ut. plurium ex ebore, aliquando li- guei οἱ deaurati, vcl argenteis tecti laminis : imo ex argenio puro spe toti constabant, multisque in locis micabat aurum. Opulentiam item magnam pr:e se fe- rebat tota supellex ; cathedr: quoque οἱ scabella ex ebore erant : lebetes itein, vasa, imo ipse matulae ex auro vel argeuto conflatze, Inter h:ec vasa et alia ornamenta in pretio erant. Laconica velamina , qux dicit Chrysostomus in penuariis asservata fuisse, eductaque fortasse in conviviis et aliis celebrita- tibus. In tantum Juxum et fastum declamans Chrysosto- mus , refert alicubi historiam Aristippi, ut habetur apud Diogenem Laertium ; sed tacito ipsius nomine. Narratur, inquit, quempiam in domum splendidam ve- nisse fulgentem marmoribus et columnarum pulchritu- dine; cum autem. pavimentum etiam vidisset tapetibus stratum, in. faciem domini edium conspuit. Imprope- rante autem illo, respondisse : quia in nulla alia domus parte id facere licebat , coactum se fuisse vultui ipsius hanc contumeliam inferre. lis vero maguificis opulentorum hominum :zeJibus adjunct crant latie porticus , aquzeductus et fontes , suburbana balnea et ambulacra. Longe plura refert de conviviorum οἱ camnarum sumptibus. Mensx formam etapparatum depingit : erat illa vel auro fulgens, vel argento circumtecta, semi- circularis, ut illa quam sigma vocat Martialis, ad formam nempe litere C, qux tunc sigma exprimebat, concinnata ( Tomo undecimo ). Ea vero tant: molis erat, ut vix duo adolescentes ipsam movere possent : molli stragula undique sternebatur, ut ibi commode conviv:e accumberent. Vasa omnia ex auro vel ar- gento : phiala una erat aurea pondo dimidii talenti, quam vix duo juvenes movere possent : amphora autem auro splendentes ordine site comparebant. Aderant quoque ministri , non minus ornati vesti- bus et splendide amicti, anaxyridas, quas braccas vocant , laxas habeutes , vis pulchri, in ipso etatis flore luxuriantes, bene curata cute et boue habitudinis. Hic vidisscs etiam musicorum turbam , tibias , citha- ras et fistulas, nec deerant unguenta et aromata [n- dica, Arabica, Persica. Apponebantur eduliorum varietates, cihorum deli- cix : de apparatu ferculorum quxdam dixit non pr;c- terinittenda. De pulmentariis, coquis, mensaru:u structoribus, placentarum artificibus, phasianis avi- bus loquutus, hzec adiit : Quasi rempublicam guber- tantes et aciem instruentes , sic el isti hoc et. hoc pri- nian, hoc et hoc secundum constituunt : et alii quidem primum aves aupra. carbones assas , piscibusque [αγίας offerunt ; alii alia initia imnoderatarum cgnarum sia - tuunt ; multaque circa liec. est concertatio , et de qua- litate, et de ordine , οἱ de copia. Vinum etiam cx uisi- tum appouebatur, sed Thasium prwsertim, seu cx insula Tliaso : quod apud scriptores tum Grzcos tum Latinos admodum celebratur. Quando viri illi tum diguitate, tum opulentia prz- stanies, sive in curru auro fulgente, sive cquo vecti , cujus frenum aureum , pcr urbem vel in foro iucedc hant, praibat prico, cultu instructus. maguifico, qui adventum heri nuntiarct. Ipse vero balteo ρτα. - cinctus et multis stipatus lictoribus, qui plebem arce- rent, superbe gradiens, clientium οἱ parasitorum turba cingebantur. De mulierum ornatu , fastu et luxu frequentissime agit Chrysostomus. Ornatus mulierum, inquit. ille, sunt torti crines, inaures urnamentaque alia in genis ct collo : fuci et pigmenta oculorum, fuc item et piginenta genarum, vestes auro intertextze, palliolum capiti iiposituin ; manus extrinsecus deauratie, cal- cecus nigro colore multuin fulgens , iu acumen desi- nens οἱ picturarum decorem — imitans. Alibi vero dicit : Mulieres mulos albos quzrebant, ct frena deau- rata, obsequium eunuchorum, imogpum ancillarum gregen et pompam ridiculam. Adolescentes quoque exagitat superbe agentes iu foro, cum hominibus, qui sun:ptuosis et magnificis ve- stibus operti erant. lidem vero adolescentes calceos suos filis sericis et auro exornabaut. Circenses ludi, hippodromus. Ad circum et. bippodromum se conferre solebant Imperatores, ut ludorum et puguarum spectatores 5” 85 sent, et ante eos qui certaturi erant, coronas, bravia et vestimenta exponi curabant. |n gymnicis vero certaminibus victores vel olez» vel lauri ramis coro- nabantur. Qui in spectaculis circensibus currcbant, et nomen el genus et patriam et educationem equorum scie- bant, et quam victoriam reportavissent (Tono tertio). Cursores autem illi circenses ad solum Imperato- rem attendebant, aliorum vero plausus non ita cura- bant. Tanta autem erat populi frequentia, ut non circus modo, sed etiam vicina coenacula, domus, tecta spectatoribus plena essent. Inter spectatores autem meretrices erant et pueri molles. Agonalium certaminum spectatores, si quando stre. nuum athletam jam coronatum accedere viderent, emnes accurrebant, ut ejus pngnas, artem, robur spectare possent. In. hippodromo currentes inter se strenue concertabant, et alii aliorum currus subver- lere conabantur. Hac de re singularem casum refert Chrysostomus (Tomo duodecimo) : Cedes , inquit, in kippodromo heri patrata, tragedia urbem totam imple- vit, mulierum. choros circum attraxit , forum. lamentis multis replevit , dum is qui a curribus ita miserabiliter concisus et discerptus fuerat, per medium forum gesta- retnr. Hic, ut novi, qui postridie nuptiales lampadas cccensurus erat, cum apparati thalami essent, εἰ omnia ad πκρίίαε concinnata, sub preconis ordine in stadio locum habens , cum infra curreret , instantibus aurigis , et mutuo concertantibus , medius interceptus , violentam illam et miserabilem mortem subiit, capite et. extremis membris abscissis. Qui autem in stadio multa vulnera acceperat, si victoriam obüineret, cum plausu domum deducc- batur (Tomo primo). Olympici ludi. Olympica certamina. Chrysostomi a&:vo admodum viguisse videntur, et cum apparatu maximo prxmisso eclebrata faisse ( Tomo teriio ). In. Olympicis επι certaminibus , inquit ille, post triginta dies in wrbe transactos, in suburbium illos eductos circumvehunt, el totc sedente theatro clamat praco : Num quis liunc ac- cusat ? 11a ut omni servilis conditionis suspicione depulsa, in cerlamina pedem inferat. Rem clarius alibi explicat (T. duodecimo) . 1n Olympicis certaminibus stat praco magna voce clamans : Numquid. aliquis eum accusat , sitne aervus, aul [ur, aut malis moribus? Olgmpicorum ludorum athletz in theatro nudi sta- bant, radiis scolaribus expositi ( Tomo primo et Tomo tertio). Spectatores autem a. media. nocte ad meri- dicm sedebant, ut viderent cui corona cessura esset. Nonne videtis , inquit (Tomo primo), in Ulympicis cer. taminibus , dum capite coronam gestans, amictus atola, virgam manu tenens agonotheta per forumincedit,quanta sit tranquillitas εἰ modestia, dum preco voce denuntiat wt omnes sileant ac decenter quiescant. Ex spectatoribus vero alii aliis athletis favebant, ut in pari casu contingere solet ( Tomo primo). Tota autem nocte przco admodum sollicitus erat, ne quis QU/E IN OPERIBUS CIIRYSOSTOMI ODSERVANTUR. E ex certantibus egressus, indecore se gereret. Magi- ster vero ludi, inquit (Tomo secundo), foris consi- dens, sermonibus affert auxilium, eatenusque dumtazat certantem juvat , quatenus acclamationibus sermonibus- que valet : neque enim ulla ei lege permittitur propius assistere et manibus juvare. 1n Olympicis certaminibus, ait ille, luctator, pugil , pancratiasta diversis quidem temporibus cerlamen subeunt, sed uno temporis momento qui superarunt omnes a pracone victores pronunliantur ( Tomo tertio ), Theu'rorum spectacula. In theatro , inquit ( Tomo septimo ), velamina multu sunt, multique scenici ingressi histrionicam [arvam in vultu. habent, veterem fabulam tractant, resque gestas marrant, et alius quidem philosophum agit, alius re- gem, elc. Contra theatralia vero spectacula perpetuo decla- mat Chrysostomus; et jure quidem , non modo quia tlicatrales scenz pgr se juventutem ad mollem vitai et dissolutos mores attrahere solent, sed etiam quia lunc temporis nulla in theatris erat pudoris cura , ut mox videbitur. Alius juvenis cum sit, ait ille ( Tomo septimo ), co- mam retro reductam habct, et naturam ipsam effeminat aspec:u, habitu, vestimentis, demum omuibus, formam- que tenerg puellae affectat. Alius vero senex e contrario capillis novacula abrasis, renibus succinctus , postquam pudorem ante capillos succidit, stat ad alapas accipien- das, et ad omnia dicenda faciendaque paratus. Muliercs autem nudo capite , omni misso rubore, stant populum nlloquentes, tantum videlicct impudentim studium ha- bentes, omnemque petulantiam et lasciviam in auditorum animos infundentes. lllud unum studium habent , ut castitatem omnem radicitus evellant, naturam deturpent, mali daemonis concupiscentiam expleant. Nam hic verba obscena, habitus ridiculi, tonsura similis, incessus, ve- slitus, vox, membrorum mollities, oculorum inversiones, fistulee , tibie , dramata , argumenta, omniaque demum exireme lascivig plena sunt. In theatro vides mulierem nudo capite cum. impu- dentia magna intrantem , aureis indutam | vestimentis, delicato mollique gressu utentem , cantica. meretricia canentem , carmina ubrica, turpia verba. proferentem (Tomo sezto). Nud:e etiam mulieres in theatris comparebant et aliquando natantes. ( Tomo scptimo ) : puellzque sal- tantes ibidem visebantur (Ibidem). Funanbuli, Funambuli qui per funem ab imo in allum. teusum ascendere ac descendere meditantur, αἱ paululum de- flexerunt oculis , inverso corpore deferuntur in. orche- stram pereuntque (Tomo sezto). Funambuli per funem extensum. ingressi. et αιπδι- lantes, se inducbant et exuebant, tamquam in. lecto sedentes, etc. (7 omo secundo et Tomo duodecimo). Circulatores. In orchestra quidam membris ut alis utebantur (Tomo 85 SYNOPSIS FORUM . 86 secundo) : quidam. in facie contum imponebant, et puer eonto impositus innumeros molus agebat (T'omo secundo et Tomo duodecimo ). Quidam perticam in. (ronte gestantes. velut arborem in terra radicatam , sic immotam conservant. Neque id solum mirabile est , sed quod etiam puerulos parvos in summo [igno inter se concertlare curent : aC. neque. ma- nus, neque alia corporis pars, sed frons sola perticam illam gerit inconcussam. Quidam erant qui clavos acutissimos deglutirent , qui calceos manderent et devorarent (Tomo se- cundo ). Erant qui hirundines circumferrent , ct fuligine obducti , maledicta in omnes proferrent ( Tomo sep- limo ). Erant quidam moriones , qui Cordaces vocabantur, quique ut risum moverent nihil non agebant (Tomo undecimo). De tribunalibus εἰ de judiciis atque suppliciis. Judice prodituro, ut in excelso trjbunali sedeat, car- ceris custodes, delentos omnes eductos domicilio , ante cancellos et tribunalis vela collocant, squalidos , sor- dentes , passis capillis , scissis pannis indutos, etc. (T. primc). Sceleribus obnoxii et damnati ad mortem duce- bantur, func ad os alligato (1δίάεπι). (De Thicodoro agi putatur, qui tyrannidem affectaverat.) Testamenta tabuleque de nuptiis, de debitis deque relictis contraciibus , nisi in frontispicio Consulum an- nos habeant prascriptos, nullam ex sese vim habent (Tomo sexto). Usura centesima a Clirysostomo memoratur, qua in faenus accipiebant, illa conditione ut singulis men- sibus centesimam partem solverent, ita ut. centum exactis mensibus sors xquaretur (Tomo septimo). De nuptiis, sive de ritibus vel. profanis vel illicitis in ntplius invectis. Nostro etatis homines in nuptiis hymnos in Venerem saltando canunt et adulteria multa, et nuptiarum. vio- lationes , et. illegitimos amores , illicitosque coitus , et alia plurima impielatis et ignominie cantica ( Tomo tertio ). In iis qux nuptias contrahebant fucum et pigmenta guperflua alia adhibebantur (Tomo decimo). Sponsa vero a viris ebriis per urbem et forum etiam noctu adduecbatur cum impuris canticis et symphonia (Tomo tndecimo ). Meretrices etiam advocabantur ad nu- ptias; itemque libie, eymbala et chore:z ( Tomo primo). Prasügie , incantationes , ligamina, | superstitiones. Ex frequentissimis Chrysostomi dictis et monitis palam est omnia prasstigiarum genera. admodum in usu faisse xvo suo tum Antiochixz: tum Constantino- poli, qua lis verbis recenset ille Homil. decima in Epistolam 4. ad Timotheum: Alia enim mito lacrymis digna , ut auguria , vaticinia , oliservaliones , geneses , symbola , ligamina, divinationes, incantationes , ma- gicas aries (Tomo undecimo). Incantationibus et liraminibus tunc multi utebantur ad. morbos curandos ( Tomo primo ). De. quibusdam etiam agit Chrysostomus (Tomo undecimo), qui car- mina et ligaturas usurpabant ad tutelam , quique au- rea Alexandri numismata capiti vel pedibus circum- ligabant (Tomo secundo). Eraut etiam qui ad puerorum tutelam ligamina, crepitacula et stamina cocciuca manibus ipsorum appenderent (Tomo decimo). Aliud ibidem referl superstitionis genus : Lutum mulieres , inquit, in balneo accipientes, nutrices quoque et au- cille digito tingentes, in pueri fronte imprimunt. Lt si quis interroget , Quid sibi vult lutum, quid ca- num? Malum avertit oculum , inquiunt , livoremque et invidiam. Aliz nomina fluviorum descripta manibus infantium . apponebant ; ali: cinerem , fuliginem et sales adhi- bebant ut malum oculum averterent. Prestigiarum genera omnia tunc vigebant, dierum observationes , auguria , veneficia , sortes , auspicia , omin3; necnon fati opiniones (Tomo undecimo). De iis vero qui ominibus et fato dediti erant hiec refert Chrysostomus ( Jbid. ). Multis terroribus plena est eorum anima; ut. puta: hic aut ille primus mihi oc- currit domo exeunti , omnino conlingere mihi oportet mala innumerabilia. Nunc servus exsecrandus. dans mihi calceos , primum porrexit partem sinistram: gra- tes significautur calamitates et contumelie. Ego quoque exiens sinistro priori processi pede : hoc quoque est si- gnum calamitatum. Et hec quidem domi sunt mula : foras autem. egresso dexter oculus. mihi inferne salit : hoc est indicium lacrymarum. Mulieres quando. sonant. calumi ad texture recta ligna. allisi , vel cum ipsa pectine dis- criminanl , hoc pro signo habent. Rursus quando. sub- legmen pectine concutiunt , οἱ id. (aciunt. vehementius ; deinde qui sunt superne calami ob intensum ictum edunt strepitum , allisi ad rectum textura lignum , hoc habent pro signo. Et alia innumerabilia digna qua videantur. E! si asinus exclamaverit , et si gallus, etsi quis. ster- nulaverit , el quodvis aliud , tamquam decies. mille vin- cli vinculis , tamquam qui teneantur in tenebris , omnia habent suspecta , et sunt magis serviles quam innumera mancipia. Ait vero Clrysostomus przstigiatores quosdam suo tempore fuisse qui signa facerent (T. duodecimo). Funera. Parentes, fratres et consanguinei decedentibus ocu- los claudebant οἱ os compouebant. (Tomo secundo). Nemo in urbe sepulcrum construebat, ideoque defunctorum corpora extra urbem sepelienda expor- tabantur, qui mos antiquus erat, sed sxpe violatus fuerat (Tomo septimo). Pullat: scu nigrze vestes in. funeribus adhibeban - tur (Tomo sexto); quam. rem improbare vidctur Chrysostomus ( Tomo undecimo ). Cum corpus effertur, inquit ille , adhibentur planctus , ejulatus insani , stulta in sepulturis admissa , circa monumenta studium intem- pestivum , et ridiculum preficarum agmen , dierum ob- servatio , necnon ingressus et egressus (Tomo decimo). De prificarum choris, quarum quxdam gentiles erant, sepissime agit Chrysostomus , vultque illas $87 QUEE IN 0ΡΡ. CIIAYS. OBSERVANTUR. 88 omnino 4 funeribus arcern, et moderatius lugubria tunera persolvi (Tomo duodecimo). Lugcamus, ait ille, sed non vellentes capillos , non brachia nudautes, non lacerantes faciem, non pullas vestes inducntes. Quidam etiam crant , qui iu funcribus caput cinere conspergerent. Viarum publicarum custodia. Eadem distantia locorum , quae olim (unc. erat , nunc eliam est; ilineris vero. conditio non eadem est, qua olim fuisse creditur. Nunc enim mansionibus. perpetuis distinctum est iter, et urbibus ac villis frequentibus orna- (πε, viatoresque plurimos offendunt , qui illuc. profi- ciscuniur, quod non minus ad securilatis ralionem valei , quam mansiones , urbes alque. ville. Preterea ex prozincia civitatum principes deligunt. viros, corpo- ris magniludine ct robore cunciis. pracellentes, jaculo- que et [unda tantum. valentes, quantum. vel. sagittarii sagiltis , ver armati pilis : statutisque. ducibus, quibus illi obiemperent , hoc. eis unicum. injunyunt. meus, solamque ilineris. tuendi curam custodiamque pernmit- tunt. Ad hiec aliam longe his omnibus diligentiorem cu- ram ercogitarunt. Habitacula enim mille passibus ab invicem distantia in itinere. toto fabricantes, nocturnos illic statuere. custodes , per illorum labores εἰ vigilias snaximum contra latronum impetus munimen vialtoribus constituentes (Tomo primo). Miscellanea. Kalendz, seu initium anni, sic celebrari sole- bant (Jbidem) : pernoctationes, cavillationes, convicia el saltationes nocturne, forum coronabatur, etc. Antiocheni postquam Theodosium Imperatorem placaverant , in |»titi:e signum forum coronarunt, lucernas accenderunt , et lectos seu lectisternia ante officinas posuerunt (Tomo secundo). Quidam externorum oratorum ex quadam stulta consuetudine dexterum eundo humerum assidue movebat (/bidem) ; sed consuetudinem vicit, οἱ gla- dios acutos utrimque humeris imposuit , ut vulneris timore membrum inepte 50 movens corrigeret. Leones ovibus mansuctiores per forum ducebantur, et multi in officinis pecuniam eorum custodi numc- rabant, qui custodes multum hinc lucrabantur (Tomo quarto et Tomo nono). In agris termini columnazeque non sinunt arva con- fundi (Tomo sexto). Ursi ctia: et urse ab Antiochenis domi servalian- tur (Tomo s^p imo). Si ursa. clam aufugerit, domos claudinus, per vicos currimus, ne in cam. incidamus. Stadia quin decim sunt iilliaria duo (Tomo octavo). Pauperes quidam filios suos exca'cabant, ut largio- rem stipem cogerent. Alii eum niliil petendo impe- trarent, missis supplicationibus, detritorum calceo- rum coria mandebant ; alii acutos clavos capiti iufi- gehant; alii in aquis gelu concretis nudo ventre iminorabantur, et illis spectaculis majorem cogebant stipem (Tomo decimo ). Quid gravius et difficilius quam in ensibus sphera ludere (Tomo duodecimo). Meretrix, πέταλα £Xjzsa, id est qu:e laminis et amu- letis virorum salutem prosequitur (Tomo tertio). Libri aurcis literis memorantur a. Chrysostomo , quales multi erant illius νο, ut dicit lHicronymus ( Tomo octavo). In pugilluri deleto, in palimp-esto (Tomo septimo). De paliinpsesto post Ciceronem locuti sumus in Pa- |x::ographia Graeca. Philosophorum coma, baculus, abolla (Tomo primo). Philosophi profunda instructi barba, pallia gestantes, οἱ baculos, cynica piacula (Tomo secundo). Duorum philosophorum scripta contra Christianos tempore Clirysostomi (Tomo octavo). Pers: cum matribus suis miscentur, neque unus aut duo, sed gens universa (Tomo decimo). Persas qui matres suas uxores nou ducunt admira- mur (Tomo primo). Apud Persas ignis Deus esse putatur (Tomo secundo) coutra eos qui ignem adorant. Rex Persarum barbam habet aurcam, iis qui harum rerum sunt periti veluti sub tegmiue illius pilis intra auri laminas involventibus (Tomo undecimo). Hamaxobii, Scythe et Nomades nullum strucbant gediicium ( Tomo septimo ). 89 TESTIMONIA VETERUM 90 TESTIMONIA VETERUM MONITUM. — Eadem cautione utendum duxi in referendis veterum scriptis, qui Chrysostomi opera commemorantes, corum etiam partem non minimam exscripsere, qua usus sum superius in deligendis vitz ejus scriptoribus. Nam si vitam ejus ut a tot. scriptoribus fuse contexitur, si testimonia omuia vete- rum et patrum de verbo ad verbum retulissem , hzec sane omnia decimum quartum tomum constituissent, imo vix potuissent uno comprehendi tomo, idque nullo fructu, ut jam supra diximus. Quamobrem ex EK TON ΦΟΠΟΓΥ. [357] ᾽Ανεγνώσθη ix τῶν τοῦ µαχαρίου θεοδωρή- του λόγων, οὓς εἰς τὸν ἐν ἁγίοις Ιωάννην τὸν Χρυ- σόστοµον συνετάξετο ὧν ἡμεῖς πέντε τέως εἴδομεν, ἐξ ὧν xal τινας ἐχλογὰς τὰς ὑποτεταγμένας παρ- εγραφάμεθα. Ότι τῶν πέντε λόγων ὁ πρῶτος ἄλλον pb αὐτοῦ δοχεῖ διαδέχεσθαι. f) µέρος αὐτοῦ εἶναι. Πλὴν διαλαμδά- vet, ὅθεν τε µετάχλητος εἰς Κωνσταντινούπολιν fixe, xa ὅπως αὐτῆς ἀρχιερεὺς χατέστη, xal ὡς τὴν ἱερω- σύνην χαὶ ἀρχιερωσύνην εἰς τὸν ἀρχαῖον χόσμον ἐπανάγειν ἑἐπειρᾶτο σπουδῇ más: καὶ ὅσα πρὸς Γαΐναν, τοῦτο μὲν ὁ γενναῖος ἐπιστομίζων Ἰωάννης, τοῦτο δὲ ὑπὲρ τῶν κοινῶν τῆς πολιτείας διαπρεσθευό- µενος πραγμάτων διεπράξατο΄ xal ὡς φθόνος αὐτῷ τὴν ὑπερορίαν ἑφηφίσατο. Kal τινα τῶν µέχρι τέ- λους ἱστορῶν τῷ θεσπεσίῳ ἀνδοὶ διηνυσµένων, τὰ πολλὰ, μᾶλλον δξ τὰ πλεΐῖστα, παρατρἐχει. 'O δὲ ἑφεξῆς λόγος ἑπαίνους τινὰς ὁλιγοστίχους, xal aó- τὸς ὁλιγόστιχος ὧν, διαπεραίνει, ἀρχόμενος (bz « Πάλιν ἡμῖν Ἰωάννου τὸ µνηµόσυνον. » Ὁ δὲ μετὰ τοῦτον ἐγχωμίων μὲν xal αὐτὸς ὑπέρχεται νόμους, διαφέρει δὲ τῶν πρὸ αὐτοῦ τῇ χαλλονῇ τῶν τε ῥη- µάτων xal τῶν νοημάτων. Προοιμιάζεται δὲ οὕτω: ε Πολυστόμου τὴν παροῦσαν ὑπύθεσιν σάλπιγγος δεομένην ἐν παιδιχῇ νυν ὁρῷ χινδυνεύουσαν γλώττη, xai κάλλος ἀθλητοῦ'µυρίαις συγγραφόµενον τέχναις ἀσθενεῖ vov, εἰς γραφὴν ἐμοὶ τεχνίτῃ προχείμενον.) Τὸ μὲν προοίµιον τοιοῦτον. « "Άλλος αὐτὸν ἕλχει ῥοηβὸν, ἁρπαςόμενος, ἄλλος χαλεῖ δικανόµενο: σύν- ιχον΄ ἄλλος πεινῶν ὑπὲρ τροφῆς ἱχετεύει, γυμνὸς ὑπὲρ ἑνδύματος * ἄλλος αὐτὸν ἀποδύει' ἄλλος πενθῶν. εἰς παράχλησιν δεῖται * δεσμῶν ἕτερος ἀπολυθῆναι d ἕλχει τις αὐτὸν ἄλλον πρὸς νόσων Eniaxe'uv* évo; αἱτεῖ χαταγὠώχιον ἕτερος παραστὰς χρέος ὀδύρεται’ ἄλλος ἑπόπτην xal διαλλάκτην τῶν χατ' οἶχον µεταπέµπεται στάσεως οὐδὲ ὀηῦλος πρὸς ἄλλον χαταφεύχει, δεσπότου πικρὰν ὁλοφυρόμενος ἀγανάκτησιν' χήρα Bod τὸ, Ε.ἰέησον" ἄλλη την ὀρφα- νίαν ὀδύρεται. Μυρίαι τῷ πατρὶ καθ) ἑχάστην πρὸς ἑχάστους ὑπὲρ ἑχάστου τροπαί, ᾿Αρπάζξεταί τις, καὶ συνήγορος ὁ πατὴρ ᾽ λιμὸς ἐνοχλεῖ, καὶ τροφεὺς ix συνιγόρου γίνεται ΄ νοσεῖ τις, καὶ εἰς ἰατρὸν ὁ τρ»- φεὺς µεταθάλλεται * πένθει τις περιπέπτωχε, xal ὁ νοσοχόµος εὑρίσχεται παραμύθιον * ξένων ἑπέστη φροντὶς, xai ξενοδόχος ὁ πάντα γεγονὼς ἀναδείχνν- ταιο Καὶ τί χρῆ καθ) ἔχαστον λέγειν; ὅσα χρόνου µέρη τὸν ἐχείνου βίον διεµέτρησεν (ἵνα μὴ τὴν ἁρ- χιερωσύνην µόνην λέγω), τοσαύτη τοὺς ἀνθρώπους ἔργων σωττρίων ποιχιλία προιουνσα οὐ διέλιπεν. Ὢ στρατιώτου Xal μετὰ τελευτὴν ἀριστέω:! ὢ λυπη poo τοῖς ἐχθροῖς [258] χαὶ μετὰ τἆγον ὁπλίτου! & παν- αρμονίας λύρας, τελευτῇ λελυμένης ! & δικασττρἰων τηλικοῦτον ῥνθμιστὴν ἐζημιωμένωνὶ ὢ σωτηρίου τοῖς ἀνθρώποις εἰς οὐρανὸν ἀναρπασθείσης σαγήνης! ὢ δένδρου πρὸς οὐρανὸν xa γῆν µερισθέντος, xat τῇ μὲν τὸ σῶμα, τῷ δὲ τὴν φυχὴν παρασχόντος! ἐν τάφῳ τὸ τῆς Ἐχχλησίας συγχέχλεισται στόµα. 050; εὐσεθείας ἐξ ἀνθοώπων ὀφθαλμὸς ἀνηρπάσθη. O5 τέθνηχας, ὦ µαχάρις πάτερ, ἀλλ ὡς fog ἔδυς οὐχ ὡς ἀποθανόντος ἀλγοῦμεν, ἀλλ ὡς ἡμῖν χεκρυµ- µένου * οὐχ ὡς τεθνεῶτα ζητοῦμεν, ἀλλ ὡς εἰς οὖρα- 3006 μεταστάντα. » λλλὰ τοιαῦτα μὲν xal ὁ τρίτος όγο-. Ἐγκωμιαστικοῦ δὲ τύπον xal ὁ τέταρτος διασώζει, ix τοῦ δεῖν τιμᾷν πατέρας τῶν ἑπαίνων ἀπαρχό- µενος * οὗ ἐστι xal ταῦτα" « Τούτων τῶν πουμόνων £c xaX ὁ Ἰωάννης, ἡ ἄχακος σύνεσις, ὁ πολυόµµα- τος νοῦς, τῆς εὐαγγελικῆς ἐμπειρίας fj βίθλος, ὁ χηροῦ πρὸς διαλλαγὰς εὐπλαστότερος, τὸ πρὸς χαρί- σµατα πέλαγος, 6 πρὸς δόλους πολεµούντων ἀχέ- ραιος, τῆς αν παλησίας ὁ περίδολος * οὐδεὶς ὑποχρί- σεως αὐτὸν διελάνθανεν ὄφις. Πόθεν σοι βούλει δείξω- μεν τὸν Ἰωάννην πολύτιμον; ἐκ φιλοξενίας; xax τίς Ἰωάννου φιλοξενώτερος; ix τῆς ἓν προστασίαις στεῤῥότητος: xaX τίς αὐτὸν δυναστεία κατῄδεσεν ; ἐχ τῆς περὶ τὴν Ἐκκλησίαν σπουδῆς; xat τίνος ἡ τῆς ψφαλμῳδίας τῶν δημοτικῶν ταγμάτων μέχρι Yüv εὑρυθμία» » "AXAX τοιαῦτα μὲν xal οὗτος ὁ γος. 'O δὲ ἐφεξῆς τοὺς αὐτοὺς μὲν τῶν ἐγχιωμίων πλἐ- χει στεφάνους, λαμπρότερον δέ πως τὸν tiv νοημά- των ἰσχὺν ἀπαγγέλλει. Ἐοΐχασι δὲ «C :ot πάντες οἱ πέντε λόγοι μετὰ τὴν ἁπὸ τῆς ὑπερορίας ἀναχομιδην συντετάχθαι. Tou δὲ νῦν λόγου µέρος εἰσὶν αἱ πέριχο- παὶ τῶν ὑποχειμένων ῥημάτων. « Χρῆσον ἡμῖν, ὦ πάτερ, τὴν λύραν τὴν av, τὸ σὺν εἰς τὴν av εὐφημίαν δάνεισον πλῆχτρον. El γὰρ καὶ αἱ χεῖρες ἐλύθησαν τῷ νόµῳ τῆς φύσεως, ἀλλ' ἡ λύρα διὰ πάσης τῆς οἰκουμένης hys τῷ δώρῳ τῆς χάριτος. Ἐκείνης ἡμῖν τῆς ἀθανάτου γλώττης µε- τάδος ' µόνη γὰρ ἡ c γλὠττα τῶν gov κατορθω- µάτων ἀξία. Διὰ ταῦτα Ἰωάννης Ἰωάννην ἁπτίλη- εν, ὁ πεπαῤῥησιασμένος τὸν ζηλωτὴν, ὁ μετὰ άνατον ἐλέγχων τὸν χηρύττοντα μετὰ θάνατον, ὁ τῆς ἐρήμου πολίτης τὸν πάστς πόλεως σωφρονιστήν. Ἔχεις xai ἄλλην πρὸς τοὺς ἀποστόλους συγγένειαν. Πρώτος παρὰ τοῖς ἁμαξοθίοις Σχύθαις θυσιαστἠρια ἔπηξας ΄ xal μόλις τῶν ἵππων ἀποπηδήσας ὁ βάρθᾶ- ρος, ἔμαθε Ὑόνυ χάμπτειν, xal εἰς ἔδαφος ἑξαπλοῦ” σθαι΄ χαὶ ὁ τοῖς τῶν αἰχμαλώτων δάχρυσι uh χαμπτ/. S9 DE S. JOANNE CHRYSOST. 90 DE $&. JOANNIS CHRYSOSTOMI SCRIPTIS. scriptoribus illis ea tantum referam, qu: aliquam rei, de qua auctores illi agunt, notitiam lectori dare possint. Incipiamque a Photio, qui $zpe Chrysostomi opera, et aliquando cum exquisito judicio, comme- morat; imo szpe multa ex ejus scriptis ad litteram refert. Deindeque ordine temporum servato, czeteros scriptores referam qui Chrysostomi opera commemoravere. Photii vero loca hic illo ordine referuntur quo a Savilio edita fuere, tom. VIII, p. 477 et seqq. EX PHOTIO Ὁ. Lrgi ex libris D. Theodoreti , quos in. sanctum Joannem Chrysostomum scripsit : quorum nos hacte- uus quinque libros vidimus, unde excerpta sequentia descripsimus. Primus ex quinque illis libris vel alium ante illum fuisse indicare, vel pars illius esse videtur. Narrat vero, unde advocatus Constantinopolim venerit, et quomodo hujus civititis archiepiscopus fuerit consti- tutus : εἰ quomodo nihil non egerit. ut sacerdotiuin et archiepiscopale munus ad priscum cultum revo- caret : et quanta contra Gainam generosus ille Joun- ues egerit, tum ut. illius os obturaret, tum ut apud illum publicam causam ageret : ac quomodo per it- vidiam in exilium Joannes pulsus fuerit. Et alia quzdam a sancto viro ad finem usque vite peracta recensens, multa, iio plurima, transcurrit. Sequens liber laudes quasdam breviter (nam brevitati studet) persequitur , sie. incipiens : « Rursus nobis Joannis memoria. » Qui hunc sequitur etiam liber, encoinio- rum modum et legem excedit, precedentes autein libros antecellit elegantia verborum et sententiarum. Sie autem orditur : « Argumentum quod multiplici ore przdita tuba opus baberet, nunc video in lingua puerili periclitari : εἰ athlete decus mille artibus descriptum, nunc infirmatur mihi artifici impositum.» Hoc est mium : « Alius dum rapitur, illum in auxilium aurahit; alius in judicium ductus, patro- uui advocat ; alius esuriens, cibum postulat ; nudus, vestem ; alius illum exuit ; alius lugens consolationem petit ; alius in. vinculis clamat et solvi postulat. At- tahit illum alius ad morborum curationem ; pere- grinus hospitium efflagitat ; alius se sistens de debito lasmentatur ; alius. illum arbitrum et pacificatorem domesticarum turbarum accersit : neque ad alium servus confugit, amnaram heri indignationem deplo- rans : vidua clamat, Miserere ; alia de orbitate lamen- tatur. lunumer:z patri quotidie accidunt erga singulos et pro singulis mutatiunes. Rapitur quis, et patronus est r : fames excruciat, et ex patrono nutritius eflicitur : infinnatur quis, οἱ in medicum nutr;tius («) Edit. Bekker. Cod. 275, p. 907, b. mu'atur : in luctum quis incidit, et nosocomii eura- tor solatium affert : instat. hospitum cura , et hospi- tum exceplor est is qui omnia effectus est. Et quid alinet singula dicere ? quot temporis momeuta vitam cjus emensa sunt (ut ne solum ejus archiepiscopatum commemorem ) , lanta. salutarium operum varietas homines in decursu nammquam reliquit. O strenuum militem etiam post mortem ! o pugnatorem post se- pulturam hostibus formidabilem ! o lyram omni har- monia przditam, morte. soluiam ! ο tribunalia tauto concinnatore orbata ! o salutarem hominil;us sagenam in caelum raptam ! o arborem in coelum et in terram extensam, et huic corpus, illi animai tradentem ! in sepulcro os Ecclesi: conclusum est. Qualis pietatis ex hominibus oculus raptus est? Non mortuus cs , Sancte paler, sed ut sol cccidisti : non ut mortuum sed ut nobis absconditum lugemus : non ut mortuum te quierimus, sed ut in caelos wanslatum. » Talia ef- fert tertius liber. Liber etiam quartus encomiorum formam retinet , l:udum initium ducens ex honore parentibus exhi- bendo : in quo hec leguntur : « Horum pastorum unus est Joannes, intellectus sine malitia, mens mul- us |rzdita eculis, evangelica periti liber, cera mollior ad sedandas discordias, ad charismata pela- gus, contra hostium dolos infractus, Ecclesias muni- mentum : nullus hypocriseos serpens ipsum latuit. Uude vis tibi monstremus Joannem admodum hono- rabilem ? ex hospitilitate? quis Joanue magis hospi- talis ? ex ejus in patrocinio ferendo firmitate ? ecqua illum potestas deflexit? a studio in Ecclesiam ? cu- jusnam est illa concinna modulatio psalmorum in hanc usque diem publice iustituta ? » Sed hac qui- dem in hoc libro. Qui sequitur autem easdem nectit laudum coronas, luculentiorem vero sententiarum vim enuntiat. Vi- dentur autem illi omnes quinque libri post reditum ab exilio compositi. lHlujus vero libri pars sunt. ex- cerpta sequentia. « Commoda nobis, pater, lyram tuam, et tuum ad te laudandum concede plectrum. Etsi enim ex naturae lege immanus solute sunt ; αἱ lyra ex dono gratize per 91 TESTIMONIA VETERUM 92 totum orbem sonat. Illam nobis immortalem linguam concede : sola enim lingua tua par est ad enarranda przeclara gesta. tui. Propterea. Joannes Joannem re- liquit ; orator intrepidus, vmulatorem ; qui post mor- (em. reprehendit, eum qui post mortem pr.edicat ; deserti iucola, cujusvis civitatis. doctorem. Habes aliam cum apostolis cognationem. Primus apud lla- maxobios Seythas aras erexisti : et vix ab equis de- siliens barbarus did:cit genu flectere, et in. pavimento exteudi : et qui captivorum lacrymis non flectebatur, didicit pro peccatis laerymari. Quin οἱ sagittarium Persam prxdicatione ceu sagitta impetiisti, et ferro armati crucifixum adorant. Vicit liugua tua Chald;eo- rum et magorum veneficia , et arida Persis orationis domos germinavit :a pio cultu Babylon jam aliena non est. [νο te apostolis conjunxere. Adliue apud nos linguz tux semina florent ; et si quis Joanuem nominet, maguus excitatur sonus. Ecclesiastica enim lvra antiquum plectrum cognoscit, ct pro digitis suf- ficiunt syllabze nominis tui, Vidit regina urbs Serum vela, et contempsit ; vidit Indicos lapides, et despc- xit ; nec Tyri; purpurz flos ipsam delectavit : luteaim concupivit linguam, immortalia doctrinze fluenta pro- fundeutem. Vidit te antiqua. Ephesus, et. Joanuem novum appellavit : vidit, et evangelici recordata cst tonitrui (Marc. Ill, 17). liinc, dilecti, (luxus sermonis exasperatur. Sed ne fugiamus asperitatem, pace tan- dem fluxui viam sternente. Si quid enim , ο pater, contra nautas tuos indignaris , si quid contra conna- vigantes moleste fers , cogita hiemis tempestatem et fluctuosum mare coegisse illos, vel invitos, Jonam in fluctus projicere (Jon. 1, 15). Non corum odium, sed tua exercitatio : non eorum bellum, sed tua certamina sunt ea qux facta fuere : non illi fraterno calculo expulsi sunt, sed oportuit te stadium martyrum cur- rere. Arcana quxdam providentia stadia tibi et cer- taminis loca praeparavit : omnino dictum est de te contra hominum comniunem hostem : Nunquid. con- siderasii. servum meum Joannem, etc. (Job. 1, 8)? Clarze vits mors etiam clara debebatur. Pugnabat contra Jobum diabolus, amici quoque videbantur adversari : ideo tandem Dcus amicos ejus sauat, et amicis amicum Jobum reddit. lloc nunc quoque fa- ctum opinor, o pater, et pauum dexteras. invicem copulatas me videre puto. Accepit Job multiplicatas ossessiones : recepisti tu quoque inajorem ab omni- us honorem. » lunc postremum sermonem inscri- ptio in opostolorum templo dictum fuisse iud.cat : prooemium vero subindicat scriptorem, postquam atii locuti fuerant, concionatum esse : sic enim ait : « Quoniam me quoque cetus ad loquendum concitat , quoniam signo dato ad communen i choream advocor, quia oportet me quoque ad paternas laudes modula- Dionem pulsare ; et multi inexorabile debitum exigunt, cum nihil apud nos sit paterna virtuti Lue aequiparan- dum ; commoda nobis, o pater Joannes, lyram tuam.» Legi Joannis Chrysostomi laudem quadraginta mar- tyrum (a).« Celebrantur martyres, non ut ipsi laudem accipiant, sed. ut nos per laudem eorum excitemur ad imitationem. Molestias passi sunt et justi et ini- qui; sed illi quidem ad exercitationem justitize, hi vero ad peccati castigationem. Ideo justorum crucla- tus. tribulationes vocat Scriptura ; peccatorum vero, flagella. Beati oculi vestri , quia vident ( Matth. XII, 16), id est quia discunt. Si enim ex visu solo felicitas esset , ipsi Jud;ei, qui Servatorem oculis videbant , heati fuissent. Sed videre, in Scriptura, est oculis mentis comprehendere , et profunda veritatis intelli- gere: ideo antiqui prophetas videntes vocabant (1 lieg. 1X, 9). Beata. igitur przedieat Servator organa virtutis, etiamsi in corpore sint oculi bene videntes, et aures cum discretione audientes. Oportet enim au- dientem intelligere, et intelligentem obsequi, ut scriptum est : Audi , filia, et vide, et incliua aurem tuam (Psal, XLIV , 11) ; id est, obsequere, intellige. (a) Edit. Dekkeri Cod. 214, p. 509, b. Sicut vas canali fluenti acclinatur, sic auditus justi ad divin:e legis fluenta se inclinat ς Znulinabo enim tn parabolam aurem meam (Psal. XLVIIE, 5). Quare 72n- clinabo ? Quia omnis urna aquam capiens, inclinantis se forinam accipit ; ideo omnis auditus divini verbi fluenta accipiens , ad illa se iaclinare dicitur. Deatas pra:dico martyrum costas , quie pietatis costam insu- perabilem, dum lacerarentur, exhibuerunt, pietatem non abjicientes. Etenim iu costis, ut plurimum, ver- berabautur , quia ex costa peccatum ortum cst. Pec- catuin vero non erat femina ; nam et ipsa Dei creatura est : sed quia illam przvaricatio viam invenit. Mar- — Iyres ergo verberantur in costis, unde peccatum sca- ^ turivit. Servator quoque idco in costis lanceam exce» pit, Et exivit sanguis et aqua (Joan. XIX, 54), mundi purgatio, et veteris iilius plag:e phiirmacum. Quem- admodum enim justorum membra sigillatim laudibus celebrantur, sic membra impiorum sigillatim infamia notantur el infelicia. priedicantur : Non. veniat. mihi pes superbia, et manus peccatoris non moveat me (Psal . XXXV,12). Pes superbi: est via superbi, manus vero esLactio : id est, Neque peccati actio, neque semita , neque profectio accidat mihi. Ideo Moysesaurcm desxte- ram sacerdotis agni sanguine ungit, et summitatem dexteri manus dexterique pedis (Levit. V11],25): aurem quidem, quia ut receptaculum divini verbi futura erat; manut, ut opera siguificantem ; pedem vero, ut Syn- belum profectus in virtute et perfectione. Fons Evan- gelii duo efficit : mundat οἱ potum przebet, potu juvat sitientes et purgat sordidas animas. Merces ve- stra copiosa est in colis (Matth. V, 12), in Evangeliis semel dictum est. Vox illa , copiosa , in leze veteri semel Abrahamo dicta fuit postquam reges vicerat et captivos solverat, cum nollet niercedem recipere la- borum, victorieque quam de captivis retulerat. Tunc enim dixit illi Deus : Noli timere, Abraham ; merces tua copiosa erit valde (Gen. XV, 4). Ad verbum semel et semel illud copiosa dictum est, secundum signifi- cationem vero sajpe.. Etenim David dixit , Iletrisutio multa ( Psal. XVIM , 12) , id est, merces multa ; et alibi : cum autem dicit Deus , Copiosa merces , cum intelligas id quod premittitur , intellige etiam illud ineffabile verbum, copiosa. Aliud enim est dicere agricoli copiosum , aliud id dicere civi ; utruque majus est dicere duci exercitus copiosum : quod- que a rege proficiscitur copiosum, multis partibus majus est , quam quod ab aliis datur : quod autem a Deo datur, omnibus est longe copiosius, uec explicari potest. Copiosa est ergo martyrum merces, qui inju- ste accusantur et cruciantur propter Deum, qui mala patiuntur, et humanam gloriam, ut Abraham, calcant. Nam ille regibus Gomorrhx» et Sodomorum equita- tum omnem dantibus et honorem exhibentibus, quod uxores et filios suos a captivitate liberasset , respuit honorem ipsorum, nolens laborum mercedem ab ho- minibus accipere. ldeo dignus habitus est qui a Deo audiret, Merces tua copiosa (Gen. XIV, 21). » € Zgoigorczp, inquit. in Grzco, id est quod a. uultis λώριον, ligula. vocatur; σφαιρωτήρα autem nominari, quia s$xpe artifex corium rotundum secaudo efficit. Nonnulli dicunt nomeu ci inditum esse quod pedis ta- los servent.» « Duodecim illi J'dicabunt duodecim trious Israel (Matth. XIX , 28). Judicat et Paulus. orbem , orbis aco nec Paulus modo, sed etiam ii qui cadem cum ipso sentiunt : audi enim illum dicentem : An nescitis quod sancti de hoc mundo judicabunt? Et si in vobis Judicabitur mundus , indigni estis qui de minimis judi- cetis (I| Cor. VI, 2). » « Alia est gentium ultio , et alia populi redargutio. Nam ultio ad infideles omnino pertinet ; ad populus vero qui nolunt in cognitionem venire, redargutioues pertinent, non ultio ; nam ultio ad inimicos spectat ; sed redarguit ille ut Dominus , peccata dijudicaris. » « Anima justi, cum binc excedit, angelorum maui- bus portatur; qui illam in urbe regia sistunt, quas cst coelestis Jerusalem. » ,9 | DE S. JOANNE CHRYSOST. "3 µενος, ἔμαθεν ὑπὲρ ἁμαρτημάτων οαχρύειν. Kal μὴν xai τὸν τοςότην Πέρσην ἀντετόξευσας τῷ χη- ρύγματι, χα) σιδηροφοροῦντες προσχυνοῦσιν Σχεῖνοι 45v σταυρωθέντα. Ἐνίχκησεν ἡ ση γλῶττα Χαλῥαίων xa μάγων μαγγανευτή ια, xai ἡ χεχερσωμέντ Περσὶς εὐχτηρίους οἵχους ἐδλάστησεν. Οὐκέτι τῆς εὖσε οὓς θρησχείας τὰ Βαθυλῶνος ἁλλότρια. Ταῦτά σε τοῖς ἁποστόλοις συνέταξεν. "Ext παρ) ἡμῖν τὰ σπέρµατα τῆς σῆς γλώττης ἀνθεῖ' xXv Ἰωάννην τις ὀνομάσῃ. φολὺς ὁ Ίχος ἐχχρούεται. Ἡ γὰρ ἐχχλησιαστιχὴ [250] λύρα τὸ ἀρχαῖον πλῆχκτρον ἐπιγινώσχει, xai ἀντὶ δαχτύλων ἀρχοῦσιν αἱ τοῦ σοῦ ὀνόματος συλλαθαἰ. Ἔθδλεπεν ἡ βασιλὶς πόλις τὰ ix Σηρῶν ὑφάσματα, xai διέπτυεν' ἐθεώρει τοὺς EE Ἰνδῶν λίδους, xat χατεφρόνἑι. Οὐδὲ τῆς Τύρου τὸ ἁλουργὲς αὐτὴν ἕτερ- πεν doo, - πηλίνην ἐπόθει γλῶτταν, ἀθάνατα διδα- σχαλίας προχέουσαν νάµατα. Elbé σε xai Ἔφεσος fj ἀρχαία, xat νέον Ἰωάννην προσεῖπεν᾿ εἶδε, xal εὐαγ- γελικῆς ὑπεμνήσθη βροντῆς. Ἐντεῦθεν , ἀγαπητολ, τὸ ῥεῦμα τοῦ λόγου τραχύνεται ἀλλὰ p φύγωμεν τὴν τραχύτητα, τῆς εἰρῆνης λοιπὸν ὁδοποιουσῆς τῷ ῥεύματι. El Υάρ τι πρὸς τοὺς σοὺς ναύτας. i» má- - τερ, ἀγαναχκτεῖς, εἴ τι πρὸς τοὺς συµπεπλευχότας αυπῇ, ἑννόησον ὅτι χειμὼν xal χλύδων καὶ θάλασσα βρασσοµένη ἠνάγχασεν αὐτοὺς xat ἄχοντας τὸν Ἰωνᾶν προσρίψαι τοῖς χύμχσιν. Οὐχ ἑκείνων μῖσος, ἀλλὰ ebv γυµνάσιον τὸ συµθάν. οὐχ ἐχείνων πόλεμος, ἀλλὰ σὺς ἀγὼν τὰ γενόµενα ᾽ οὐχ ἐχεῖνοι τῆς ἁδελ- ux; ἀπηνέχθησαν φήφο», ἁλλ' ἔδει χαὶ σὲ τὸν δίαυλον τῶν μαρτύρων ὁνραμεῖν. Ἀπόῤῥητός τις οἰχονομία σχἁᾶμματά cot xai δ.αύλους ηυτρέπισε * πάντως ἐῤῥήθη xa περὶ σοῦ πρὸς τὸν χηινὸν ἀντί- παλον τῆς ἀνθρωπότητος ' Προσέσχες τῇ διανοίᾳ σου κατὰ του. θερ toveóc qi Todryov ; καὶ ἑξῆς. Ἐχρεωστεῖτο τῷ λαμπρῷ Bip χα αμπ τελευτή, Ἐπάλαιε piv τῷ Ἰὼ6 ὁ δν άόσλος, yc Ek προσκρούειν οἱ φίλοι’ διὰ τοῦτο ὕστερον ὁ θεὸς ἐξιάται τοὺς φίλους, καὶ τοῖς φίλοις φίλον τὸν '166 ἀποδίδωσι. Τοῦτο xai νῦν ὥσπερ αἱσθάνομαι γεγο- e, ὦ πάτερ, xat τὰς δξξιὰς τῶν πατέρων ἀλλήλαις συνεφαπτοµένας φαντάζομαι. ᾿Απέλαδεν Ἰὼ6δ mo- λυπλατιατθέντα τὰ κτήματα" ἀπέλαθες χαὶ σὺ μετὰ τροσθήχης την παρὰ πάντων τιμήν.» Τοῦτον τὸν ἔσχατον λόγον ἡ ἐπιγραφὴ tv. τῷ ἀποστολείῳ εἰρῃ- σθαι λέχει * τὸ δὲ προοίμιον αἰνέττεται, ὡς ἄλλων προειπόντων ὁ συγγραρεὺς pev" ἐχείνους δημηχγορεῖ le γὰρ οὕτως « Ern] xipgb πρὸς τὸ λέγειν ὁ χΌχλος ἀνίστησιν, ἐπειδὴ τὸ σύνθηµα πρὸς τὴν χοι- viv χορείαν ἐγείρει, ἐπειδὴ δεῖ χἀμὲ πρὺς εὐρημίαν πατριχὴν ἀναχρούσασθαι µέλος, xal πολλοὶ μὲν οἱ τὸ ὅρλημα τὸ ἁπαραίτητον ἀπαιτουντες, παρ ἡμῖν δὲ οὐδὶν τῆς πατριχῆς ἐράμιλλον ἀρετῆς * χρῆσον ἡμῖν, ὦ πάτερ Ἰωάννη, τὴν λύραν τὴν atv. » Ανεγνά Ἰωάννου τοῦ Χρυσοστόμου ix τοῦ ἐγχωμίου τοῦ εἰς τοὺς ἁγίους τεσσαράχοντα µάρτν- .{ Ἐγχωμιάκονται μάρτυρες, οὐχ ἵνα αὑτοὶ τὸν ἔπαινον λάθωσιν, ἁλλ᾽ ἵνα ἡμεῖς διὰ τῶν ἑπαίνων διαναστῶμεν πρὸς τὴν μίμησιν. Ἐθλίθησαν xal δίχαιοι χαὶ ἄδιχοι, ἀλλ οἱ μὲν εἰς γυµνάσιον διχχιο- σύνης, ol δὲ εἰς ἔλεγχον ἁμαρτίας. Διὰ τοῦτο τὰ μὲν «ere διχαίων πάθη θλίφεις dj Γραφὴ χαλεῖ, τὰ δὲ τῶν ἁμαρτωλῶν µάστιχας. Μαχκάριοι οἱ ὀρθα.]μοὶ ὑμῶν, ὅτι β.λέπουσιν, ἀντὶ τοῦ, ὅτι καταµανθάνουσιν. El γὰρ ἀπὸ τοῦ ὁρᾷν ἣν ὁ μαχαρισμὸς, χαὶ οἱ Ἰουδαῖοι τὸν Σωτῆρα φθαλμοῖς ἱδόντες Σἑμαχαρίζοντο ἄν. Καὶ yàp τὸ βλέπειν παρὰ τῇ Γραφῇ τὸ τῷ νοερῷ joxns ὄμματι χαταλαμθάνεσθαι δηλοῖ, xal τὸ τὰ ῥάθη χαθορᾶν τῆς ἀληθεία,’ διὰ τοῦτο xat iv τοῖς ἀρχαίοις τοὺς προφήτας [360] βλέποντας ἑἐχάλουν. καρίζει τοίνυν ὁ Σωτὴρ τὰ ὄργανα τῆς ἀρετῆς, xiv τοῦ σώματος ᾗ, ὀφθαλμοὺς χαλῶς βλέποντας, xai a διαχριτικῶς ἀχούλντα. Asl γὰρ ἀκούσαντα νοησαι χαὶ νοήσαντα ὑπαχοῦσαι χατα τὸ γεγραμμµέ- νου ΄Ακουσο»ν, θύγατερ, καὶ ἵδε, xal xJAtrcr τὸ ^ ^^ * ji. οὓς cov* àv τοῦ, ὑπάκουσηον, vónSow. Ὥσπερ ἑεξαμενὴ σωλἠνι προσχέχλιτα:. ῥέοντι, οὕτως f; ἀχοη «09 ὀικαίου προσχέχλιται τοῦ θείου νόμου τοῖς νά- pas: Kur Υὰρ εἰς παραθο.λἠν τὸ οὓς µου. ΔΙ el K.Uuro ; Ἐπκειδῃ πᾶσα ὑδρία δσχριένη ὕδωρ κεχλι- DaA720t. Un, ! NIV piv τῷ σχήµατι δέχεται, διὰ τοῦτο καὶ πᾶσα ἀχοὴ. εχοµένη του θείου λόγου τὰ ῥεύματα, προσχεχλἰ- σθαι τούτοις λέγεται. Μακαρίζω τὰς τῶν μαρτύρων . πλευρὰς, al τὴν τῆς εὐσεθείας πλευρὰν ἀλττητον ξεόμεναι ἴδειξαν, την εὐσέθειαν μὴ ἀποσμήξασαι * χαὶ γὰρ ἐπλήττοντο ὡς ἐπὶ πᾶν τὰς πλευρὰς, ἐπειδὴ ἀπὸ πλευρᾶς ἡ ἁμαρτία ἑδλάστησεν. ᾿Α ία δὲ οὐχ fj γυνή’ Θεοῦ γὰρ πλάσμα καὶ αὕτη ; à ὅτι δι Exel- νης ὁδὺν εὗρεν ἡ παράβασις. Βέονται οὖν οἱ μάρτυρες τὰς πλευρᾶς, ἐξ Ov ἐπήγασεν dj ἁμαρτία. Καὶ ὁ f - τἣρ δὲ διὰ τουτο χατὰ τὰς πλευρὰς ἐδέξατο τὴν λόγ- yn». καὶ ᾿Εξῆ10ε» ὕδωρ xa αἷμα, τοῦ χόσµου καθάρσιον xal τῆς παλαιᾶς ἑχείνης πληγῆς ἀλεξητή- piov. Ὥσπερ δὲ µέλη δικαίων Σγχωμιάζονται χατὰ μέρος οὕτω χαὶ µέλη ἀσεθῶν στηλιτεύονται χαὶ τ ανίζονται χατὰ µέρος. Mi ἐλθέτω poi ποῦς ὑπερηφανίας, xal sip dpaptoJoU μὴ cadsveom µε. Ποὺς ὑπερηφανίας ἡ ὁδὺὸς τῆς ὑπερηφανίας, χεὶρ δὲ ἡ πρᾶξις ' οἷον, μήτε πρᾶξις ἁμαρτίας, μήτε τρίδος προσάλθη μοι, μη b προχοπ/ή. AD xai Μωῦσῆης τὸ οὓς τὸ δεξιὸν τοῦ ἱερέως αἵματι τοῦ ἀμνοῦ χρίει, xai τὸ ἄχρον τῆς δεξιᾶς χειρὸς χαὶ τοῦ δεξιοῦ ποδὸς, τὸ μὲν ὡς δοχεῖον τοῦ θείου λόγου μέλλον ἔσεσθαι, τὴν δὲ ὡς πράξεως δηλωτιχὴν, τὸν πόδα δὲ ὡς προ- χοπῆς τῆς m ἀρετῇ xai τελειώσεως σύμθολον. Δύο ἐργάζεται ἡ πηγη τοῦ Εὐαγγελίου, χαθαίρει χαὶ πο- zoe: * Ἰποτίζει μὲν τὰς διψώσας. καθαίρει δὲ τὰς ῥυπώσας [ψυχάς . Ὁ quc00c ὑμῶν πολὺς ἐν τοῖς οὑὐρανοῖς. Ἐν τοῖς Εὐαγγελίοις ἅπαξ εἴρηται, ὡς ἐνταῦθα, ἡ, πο.ῖὺς, φωνῇ. xaX ἐν τῇ Παλαιᾷ ἅπαξ dus τὸν 'A6pz&y., μετὰ τὴν χοπὴν τῶν βασιλέων xat thv ἀνάῤῥυσιν τῶν αἰχμαλώτων, καὶ μετὰ τὸ μὴ καταδέξασθαι μ.σθὸν λαθεῖν τῶν πόνων xal τῆς χατὰ τῶν αἰκμαλωτισάντων νίχης. Τότε γάρ φησι πρὸς αὐτὸν ὁ θεός' Mi) φοξοῦ, Αδραάμ * ὁ μισθός σου πο.λὺς ἔσται σφόδρα. Κατὰ λέξιν δὲ ἅπαξ xal ἅπαξ τὸ, πο.νς, εἴρηται, χατὰ δὲ «b σηµαινόµενον xa πολλάχις. Καὶ γὰρ ὁ Δανῖδ orat: ᾿Αγταπόδοσις πο. λἡ ’ ἀντὶ τοῦ, μισθὸς πολύς. Καὶ ἀλλαχοῦ * ὅταν δὲ θεὸς εἴπῃ, Πο.λὺς ὁ μισθὸς, ἑννοήσας τὸν ἔπαγ» γελλόμενον, ἑννόει xal τὸν ἄφατον λόγον τοῦ zo. Dc. Αλλο γάρ ἐστιν εἰπεῖν ἀγρότῃ πολὺν, καὶ ἄλλο πο; Av" μεῖνον δ ἀμφοῖν του στρατηγοῦ τὸ πού * τὸ δὲ παρὰ τῷ βασιλεῖ πολὺ µυριοπλάσιον τῶν παρὰ ἄλλοις * τὸ δὲ παρὰ θεῷ πολὺ ποσαπλάσιον [261] ἂν συμπάντων εἴη, οὐδ' ἔστι ῥητόν. Πολὺς οὖν ὁ μισθὸς τῶν μαρτύρων, τῶν ἀδίκως διωχοµένων, τῶν συχο”- φαντουµένων ἕνεχα Θεοῦ, τῶν θλιδοµένων, xat τῶν ἀνθρωπίνης δόξης ὥσπερ ὁ ᾿Αθραὰμ χαταπατούν- των. Καὶ γὰρ ἐχεῖνος τὴν ἵππον πᾶσαν διδόντων τῶν τῆς Γομόῤῥας xai τῶν Σοδόµων βασιλέων, xal τού- τοις τιμώντων ἀνθ᾽ ὧν αὐτοῖς ἀνεσώσατο τῶν Yu- ναιχῶν xai παίδων τὴν αἰχμαλωσίαν, παρῃτήσατο τὴν παρ᾽ αὐτῶν δόξαν, μὴ 063102; τῶν ἰδίων καµά- των παρὰ ἀνθρώπων λαθεῖν τοὺς μισθούς. Ab xal ἠξιώθη παρὰ θεοῦ ἀχοῦσαι, ὅτι 0 μισθός σου πο- εἒύς. » « Σφαιρωτῆρ, qnot, τὸ παρὰ τοῖς πολλοῖς λεγό- ενον λώριον. ΣφαιρωτῆΏρα δὲ λέγεσθαι διὰ τὸ πολ- άχις χυχλοειδὲς ἁπεργάζεπθαι τὸ δέρµα τὸν τεχνίτην, xaX οὕτω τέμνειν. Τινὲς δέ φασι την χλΏσιν λαθεῖν ἀπὸ τοῦ σφυρὰ τηρεῖν. » « Κρίνγρµσιν οἱ δώδεκα τὰς δώδεκα φυ.]ὰς rov Ἱσραή. Ἰχρίνει καὶ Παῦλος τὴν οἰχουμένην, ὁ χἡ- ρνυξ τῆς οἰκουμένης] οὐ Παῦλος δὲ µόνος, ἀλλά xal οἱ τὰ ἐχείνου φρονδΌντες' ἄχουε γὰρ αὑτοῦ λέγοντος * Obx οἴδατε, ὅτι οἱ ἅγιοι τὸν κόσμον xplrovct; Καὶ εἰ ἐν ὑμῖν κρίνετωι ὁ κόσμος, ἀν ἀξιοί ἑστε κριτηρίων ἑλαχίστων. » ε Αλλο ἐθνῶν ἐχδίχησις, καὶ ἄλλο λαῶν ἔλεγδις. Ἡ μὲν γὰρ ἐχδίχησις ἓν τοῖς ἀπιστῆσασι παντελως” »200g δὲ τοὺς μὴ θελήσαντας εἰς ἑπίγνωσιν ἐλθεῖν, ὦν xat ol ἐλεγμοί * ἀφ' ὧν ἐχδίχησιν οὐκ εἱσπράττει (ἡ γὰρ εἴσπραδις τῶν ἐχθρῶν), ἀλλ' ἑλέγχει ὡς Δε- σπότης, τὰ ἁμαρτήματα ἀνακρίνων. » «Όταν ἐξέλθῃ duy διχαἰου ἐντεῦθεν, παραπέµπε- ται διὰ χε'ρῶν ἀγγέλων, val παρ!στώσιν αὑτην iv τὸ βασ,λίδι miss, fiot; ἐστιν d) ἄνω Ἱερουσαλὴμ!) $ e TESTIMONIA VETERUM Y Elc τὴν ἁποτομὴν Ἰωάνγου τοῦ Βαπτιστοῦ. Ἐπιγράφεται μὲν τοῦ Χρυσοστόμου, οὑκ ἐμοὶ δο- xti 6£* τοῖς τε yàp ἐνθυμήμασι καὶ τῇ πείρᾳ τῆς γραφΏης πολὺ τὸ ἐνδεὲς τῶν DX αὐτοῦ λόγων ἆπο- φέρεται. Πλήν τινα καὶ ἐξ αὐτοῦ παρεξεθλήθη. Ἔστι δὲ αὐτοῦ καὶ ἡ λέξις χυδαἰα καὶ τῆς ἐχείνου παραλ- λάττουσα. « ὮὪ πράγματος ἀλλοχότου ! Ἰωάννης τὴν δεδεµέ- νην αὐτού ψυχὴν τῇ σειρᾷ τῆς ἁμαρτίας διὰ τοῦ ἐἑλέγχου λύειν Σθούλετο, x&xtlvog τὸν λύοντα ἑδέ- Guest. » Tov αὑτοῦ ἐπιγράφεται Aóyoc εἰς τὴν αὐτὴν ὑπόθεσιν, καὶ ἔστι κατὰ πάντα ὁμοίως ἔχων τῷ πρὸ αὐτοῦ. € Ἰουδαίοις ἐπιτέτραπται γυναῖχα μετὰ θάνατον καὶ ἄπαιδα τοῦ ἁδελφοῦ ἄγεσθαι, τὴν πρὸς τὰ ἔθνη χωλύων ἐπιγαμίαν, ἔθος ἔχουσαν τοῖς εἶἰδώλοις προσ- τοέχειν. Ὡς κχουφότερον οὖν τῆς εἰδωλολατρείας ὁ τοιοῦτος Ὑάμος τοῖς Ἰουδαίοις συγχεχώρητο. Ὠρχή- σατο fj θυγάτηρ τῆς Ἡρωδιάδος. ᾿Αξία τῆς ἑορτΏς ἡ τιμὴ 4 τέρψις τῆς πανηγύρεως. Μεθ ὄρχου ὠμολόγη- σεν αὑτῇ, ὅτι ἂν αἰτήσηται. Καὶ τοῦτο προσθήχη τῶν αἰσχρῶν Baputípa, ὄρχος ἁδιόριστος, xal οὗτος δι) δρχησιν. Τὴν βασιλικὴν αὐθεντίαν τοῖς ποαὶ τῆς [269] χόρις ὁ µάταιος ὑπέταξεν ' ἔδωχε τὴν τῆς βασιλείας ἀξίαν πατηθῆναι * ὑφ᾽ ἧς [γε] ὄρχῳ Yéyovz δέσµιος ὁ τῆς ἐπιθυμίας αἰχμάλωτος. "Axuv λο;πὸν τῷ τῆς χό- pn« δεδούλωται νεύματι, μᾶλλον δὲ τῷ τῆς Εὔας πάλιν ὁ ἄνθρωπος ὑποπίπτει δελεάσµατι. Δεινὸν τὸ τῆς αἱ- τήσεως τόλµηµα, χεφαλὴν δικαίου λαθεῖν ἐπὶ πί- vax:, καὶ τέρψει ἀνταλλάξασθαι πένθος. xal τάφον χαταστῆσαι τὴν τράπεζαν. Ἔχθεσμον, ἆθλιε, δοῦναι όνον μισβὸν ἔδει τῇ ὀρχῆσει, xaY θάνατον µέθῃ τἐρ- dev xapicasÜat; ὄρχος oz χατέχει, ἀλλ ὁ φόνος χω- λύει. Ὑπόοχεσιν ἀπαιτεῖ: ἀλλ᾽ ἴσην ὀρχῆσει, οὐχ fic ἀντάξιος οὐδ' ὁ χόσµος. Ξάνον τοῦ Ἡρώδου τὸ δικα- στ{ριον ' τράπεζα xai μέθη xaX ὄρχησις ἑἐδίχαξεν. Ὦ δικαιοσύνης τολμώσης παράνομα! εὐορχεῖν ὑπο- κρίνεται, xal φονεύειν οὐχ αἰσχύνεται. Εἴθε χαλῶς ἐπιώρχησας, xal ph παρανόμως εὑώρχησας. Ὢ συµπόσιον δικαίου χιρνῶν θάνατον! ὢ συµπόσιον νομοφύλαχος οἰνοχοούμενον αἵματα ! » Tov αὐτοῦ εἰς τὴν αὐτὴν ὑπόθεσιν. Ἔοιχε ὃδ᾽ οὗτος 6 λόγος συγγενὴς εἶναι τῶν τοῦ Χρυσοστόμου λόγων , οὐκ ἔστι δὲ, οὐδὲ συνεχή τὸν νοῦν ἐχείνοις ἑνδειχνύμενος, ὥσπερ ol δύο ἐχεῖνοι τὴν πρὸς ἀλλήλους σχέσιν xal ἀλληλουχίαν διασώ- ζουσιν, ἀλλ᾽ ἀπ᾿ ἀρχῆς ἰδίας προέρχεται. « Ἰωάννην ἀνευφημήσω , καὶ τὴν ἐχείνου σορίαν πᾶσιν ὑμῖν γνώριμον χαταστῄσω. Ἰωάννην τὸν μερισάµενον μετὰ τοῦ Πατρὸς τὸ τοῦ Μονογενοῦς κήρυγμα. Καὶ γὰρ ὁ μὲν, Οὗτός ἐστιν, ἄνωθεν ἑμαρτύρει, ὁ Ylóc µου ὁ ἀγαπητός' ὁ δὲ χάτωθεν, Ἴδε à "Auvóc τοῦ θεοῦ, ὁ αἴρων τὴν ἁμαρτίαν τοῦ κόσμου. Καὶ ó μὲν Πατὴρ διὰ τῆς περιστερᾶς τὸν ἀγαπητὸν ὑπεδείχνυεν * ὁ δὲ τῇ χειρὶ τὸν τῆς οἰχουμένης λντρωτὴν ἑνεράνιζεν. 'Eyprv φωνΏς γεννηθείσης τὸν λόγον λυθῆναι τοῦ Πατρός. Ἐπειδὴ γὰρ οὐκ ἐπίστευσεν ὁ Ζαχαρίας ὅτι λύεται τῆς Ἐλισά- ϐετ ἡ στείρωσις, 580) τὸ ὄργανον τῆς γλώσσης, ἵνα μὴ προέλθῃ λόγος ἐξ ἀπίστου στόματος" ἐπεὶ δ᾽ ἑλύ- ετο t| στείρα, καὶ προῇλθεν ἡ φωνὴ, ἐλύθη xai ἡ τοῦ ζαχαρίου γλῶσσα, χαὶ προῄρχετο ὁ λόγος. Ὢ φωνῆς ἀεννάου καὶ μετὰ θάνατον τὴν οἰχουμένην περιηχού- enc!» Tov αὑτοῦ περὶ τοῦ Πνεύματος ἁγίου ὁμι.. et. Ανεγνώσθη τοῦ Χρυσοστόμου ix τῆς περὶ τοῦ ἁγίρυ Πνεύματος πρώτης ὁμιλίας, fo ἡ ἀρχή: « X05; ἡμῖν, ὦ φιλόχριστοι, οἱ ψευδόχριστοι ἀφ᾽ ἑαντῶν ἑλάλουν, οὐκ ἐκ νόµου, οὐκ Ex προφητῶν, ἀλλὰ ἀπὸ τῆς ἰδίας γνώμης xal ὁρμῆΏς. Ὁ δὲ Σωτῇρ οὐκ ἁπ- έστη νόµου, οὖκ ἐγκαταλέλοιπε προρῄτας, ἀλλ ἔλεγε νῦν μὲν, Κα.ῶς εἶπεν "Icaiuc, νυν δὲ, OD }έ- Ίραπται ἐν τῷ νόμῳ ὑμῶν; καὶ µνρἰα τοιαῦτα. «Ἐπεὶ οὖν οἱ ἑλθόντες πρὺ Χριστοῦ καὶ τὸ ἑχείνου περιθέντες ἑαυτοῖς καχούργως ὄνομα, οὐχ ἀπὸ τῶν ἱερῶν Εραφῶν, ἀλλ' [205] ἐκ τῆς πλάνης προνυθάλ- λοντο, λέγει ὁ Σωτήρ Εγὼ ἁπ' ἐμαυτοῦ οὗ lado, ὥσπερ ἐχεῖνοι. Τὸ Υὰρ ἀφ' ἑαυτοῦ λαλεῖν., τὸ ἔξω τῶν ἱερῶν Γραφῶν ἐστι λαλεῖν. "Ότι δὲ τὸ ἀφ᾽ ἑαυτοῦ λαλεῖν ψευδοχρίστων ἐστὶ χαὶ φευδοπροφητῶν, λέγει διὰ τοῦ προφήτου Ἐζεχιὴλ ὁ θεός Obx ἀπέστει.Ία αὐτούς ' ἁφ ἑαυτῶν ἑ-λά.ησαν, ἑκ τῆς καρδίας αὐτῶν «φθέγγονται. Ἐπεὶ οὖν οἱ ψευδοπροφῖΏται ἀφ᾽ ἑαυτῶν ἐχήρνττον, ταύτην ἀποδυόμενος τὴν ὑπό- νοιαν (xaX γὰρ ἁδυσφήῆμει τὸ ἀχάριστον τῶν Ἰου- δαίων ἔθνος πλάνον αὐτὸν, xal πλανᾶν τὸν χόσµον ὴ διὰ τοῦτο ἔλεγεν' Ἐγὼ dx' ἑμαυτοῦ οὗ AaAo, ἀλλ᾽ ἀπὸ νόµου, ἀπὸ τῶν προφητῶν * Ὅσα ἤκουσα παρὰ τοῦ Πατρὸς, ἓν νόµῳ, £v προφἠταις (Ex προσώπου δὲ τῆς σαρχὸς ταῦτα λέγει, xal εἰς διάλυσιν τῆς δυσ- σεθούσης ὑπονοίας)' ὑμεῖς δὲ, ὅσα ἡκούσατε παρὰ τοῦ πατρὸς ὑμῶν τοῦ διαθόλου. Τὰ γὰρ τοῦ πατρὸς χλῆηρος Υίνεται τοῖς παισίἰ * xol διὰ τοῦτο τὰ ἐχείνου γίνεται τῶν Χληρονόμων ΄ ὡς ἴσον ἐνταῦθα χαθορᾶ- σθαι, xai εἰς ταυτὸν συνιέναι τὸ ἓξ ἑαυτῶν λαλεῖν xai τὸ ix τοῦ πατρὸς αὑτῶν τοῦ διαβόλου λαλεῖν. Ὕσπερ ὁ Χριστὸς ἐλθὼν ἐγένετο πλήρωμα νόµου xal προφητῶν, οὕτω χα) τὸ Πνεῦμα πλίρωμµα τοῦ Εὐαγγελίου. Χριστὸς ἐλθὼν ἐθεθαίωσε τὰ παρὰ τοῦ Πατρὸς iv τῷ νόμῳ εἱἰρημένα καὶ προφήταις” διὸ xaX λέγει Παύλος, Π.1ήρωμα νόμου Χριστός. τὸ Πνεῦμα τὸ ἅγιον ἐπελθὸν , ἐπλήρωσε τὰ τοῦ Εὐαγ- Υελίου. "Oca ἐστὶν ἓν τῇ τοῦ Ἀριστοῦ διδασκαλία, τὸ Πνεῦμα πληροϊ’ ὅσα Ev Sf τοῦ νόµου, ὁ Χριστός) οὐχ ὡς ἀτελους ὄντος τοῦ Πατρὸς, ἀλλ ὡς ἕρμη- νευτῆς τῶν τοῦ Πατρὸς χαὶ τελειωτής. (ὔτιω δὲ xai Πνεῦμα διασαφεῖ, καὶ δ,ατρανοῖ τὰ τοῦ Υἱοῦ " xai Y&p φησι. IHoAAà ἔχω ὑμῖν Aaeiv, dAA' οὗ δύ- vac0s βαστάζει» ἄρτι' ὅταν δὲ ἔ.ἱ6ῃ τὸ Πνεῦμα τὸ ἅγιον, ὁδηγήσει ὑμᾶς εἰς πᾶσαν τὴν ἀ.λήθειαν, xaX ἑξῆς. "Ότι ἀφ' ἑαυτοῦ οὗ λαλεῖ ' οὐ γὰρ ἀντι- φθέγγεται τῷ Υϊῷ, ἁλλ' ἀναπληροῖ τὰ «ou YioU, xa0' ὃν τρόπον ὁ Υἱὸς τὰ τοῦ Πατρός. » "Οτι ἐν τούτῳ τῷ λόγῳ εὑρήσεις πρὸς τῷ τέλει, δειχνύντος τοῦ Xpv- σοστόµου, ὅτι dj ἁἀποστολὴ οὔτε τὸν Yiby οὔτε τὸ ΠΗνεῦμα ἑλάττω ποιεῖ τοῦ Πατρός. "Οτι καὶ αὑὐτὺς ὁ Πατὴρ ἁἀποστέλλεται παρὰ τοῦ Πνεύματος xai παρὰ τοῦ You, λέγει αὐταῖς λέξεσιν' « "Eáv σοι δείξω τὸν ποιητὴν οὐρανοῦ καὶ γῆς ἁποσξελλόμενον παρὰ τοῦ Πνεύματος xai παρὰ τοῦ Yiou, τί ποιεῖς. Ἡ ᾱ(- νησαι τὸν Χριστὸν , xal ἀπάλειψον τὰς Γραφὰς, ἢ δοῦλος ὢν τῶν Γραφῶν, ὑποτάττου ταῖς Γραφαῖς. Και ποῦ, φησὶν, εἴρηται τοῦτο; "Axouc τοῦ θεοῦ διὰ τοῦ προφήτου λέγοντος 'Hoatou: "Axové µου, Ἱσραὴα , ὃν ἐγὼ xaAo. ». Καὶ ὅλην τὴν περιχοπῆν ἐχτιθεὶς τοῦ χωρίο, µέχρι τοῦ, xal νυν Κύριος ἀπέστειλέ µε xal τὸ Πνευμα αὐτοῦ: διισχυρίζεται " τὸν Πατέρα ταῦτα εἰπεῖν, ἐκ τῶν προτεταγµένων βεθα.ῶν τὸν λόγον, χαὶ χαθιστῶν δῆλον, ὡς ὁ Πατὴηρ εἴη νῦν ὁ λέγων, xal ἀποστελλόμενος παρά τε του Πνεύματος xai τοῦ Υοῦ. Tov αὐτοῦ, ὅτι Χριστὺς ἀνατολὴν, xal εἰς τὸ, Ἀνέδη xaX χατέθη * xal ὅτι τὸ Πνεῦμα τὸ ἅγιον παντοκράτωρ ἐστίν. "Ost ὁ θεὺς Λόγος, φησὶν Ἰωάννης, τὸν βραχίονα [264] εἰς τὴν οἰχονομίαν ἐκλαμθάνων τοῦ Σωτήρος xat τὴν αὐτοῦ θξότητα. « Πολλά, qnot, σημεῖα ποιῆ- σαντος τοῦ "Incoo, οὐχ ἑἐπίστευσαν ci; αὐτὸν οἱ Ἰουδαῖοι, ἵνα πληρωθῇ τὸ ῥηθὲν ὑπὸ 'Hoatou. Κύ- ριε, τίς ἐπίστευσε cq] ἀκο[ ἡμῶ»; καὶ ὁ βραχίων Κυρίου tiv. ἀπεκαλύφθη ; Αὐτὸς τοίνυν xat δι- χα!οσύνη * ἐγγίζει γὰρ dj δικαιοσύνη µου παραχε- γέσθαι * αὐτὸς xal Σωτὴρ. αὐτὸς καὶ βραχίων. Διὰ νοῦτο χα) ὁ Παῦλος περιλαθὼν ἅπαντα, εἰς ἓν ἀάνα- φέρει, λέγων' "Oc ἐγενήθη ἡμῖν ἁπὸ θεοὺ σοφία καὶ ἁγιασμὸς xal ἀπούτρωσις. Οὗτος ἡμῖν ἀν- έτει)λεν ἀνατολὴν διχαίαν' Ἰδοὺ γὰρ, φησὶν, ἀνατελὼ τῷ oix Δαυῖὸ ἀνατολὴν δικαἰαν. Καὶ βασιλεὺς δίχαιος. Μία μὲν οὖν dj ἀνατολὴ, πολλαὶ δὲ αὐτῆς αἱ ἀχτῖνες, φιλανθρωπίας, ἰάσεως, εἰρήνης, διχαιο- σύνης ἀχτῖνες xal µυρίων ἄλλων. Διὸ xal ὁ Δαυῖδ προθεσπίζων ᾖδεν' Ἀγατεεῖ ἐν ταῖς ἡμέραις αὐτοῦ δικαιοσύνη xal π.1ῆθος εἰρήνης, ἕως οὗ ἀγταγαιρεθῇ ἡ σεήνη. Aot γοῦν ἡ ἀνατολὴ 93 DE S. JOANNE CIIRYSOST. δι In decollationem S. Joannis Baptiste (a). Inscribitur S. Joannis Chrysostomi, nec mihi tamen ejus esse. videtur : seutentize enim et scribendi ratio czteris ejus operibus louge inferiores sunt. Cxeterum ex ipso quzedam composita fuere. Dictio quoque est inelegans et ab ejus stylo aliena. « O rem inauditam ! Joannes illius (Herodis) ani- mam peccati vinculo ligatam , redarguendo solvere voluit ; ille vero solventem se ligabat. » Ejusdem inscribitur sermo in idem argumentum , el est omnino pripri similis (b). « Jud:eis permissum fuit uxorem fratris sine prole defuncti ducere , cum prohiberet Deus nuptias cum gentilibus, qu:e solebant ad idola se convertere (Deut. XXV, 5). Hoc ergo conjugium ut idololatria tolerabi- lius Judzis concessum est. Tripudiavit filia Herodia- dis. Dignus festo honor , et delectatio tali celebritate. Cum juramento promisit se quod peteret daturum. Et hoc fuit turpitudinis additamentum gravius, juramen- tum indefinitum, et hoc propter saltationem. Regalem auctoritatem pedibus puelle vesanus ille subjecit : regiam dignitatem conculcandam dedit, suoque jura- mento vinctus mansit, qui cupiditate captivus erat. Invitus deinde puelle nutui servus mansit ; imo vero rursus homo Ev: illecebris subjicitur. Kudacia peti- tionis magna, caput justi in disco accipere, et delecta- tionem in lucium mutare, mensam sepulcrum facere. Decebatne, miser, cxdem in mercedem tripudii dare, et mortem in ebrietatis delectationem afferre ? Jura- mentum te obstringit ? at cedes proliibet. Promissio- nem reposcit? sed rei saltationi congrue, non rei cui ue inundus quidem est comparandus. Barbarum est Herodis tribunal : mensa, ebrietas et tripudium judi- cium tulerunt. O justitiam iniqua audentem ! se recte jurare simulat, et occidere non erubescit. Utinam recie pejerasses, et non inique recte jurasses. O con- vivium justi admiscens mortem ! o convivium, legis observatoris sanguine uL vino aspersum ! » Ejusdem in idem argumentum(c). Videtur hic sermo cognatus esse Chrysostomi ora- tionibus, neque tamen est, nec convenientem ipsis sensum prz se fcrt, quemadmodum du: przcedentes inter se consentiunt, nec differunt ; sed proprium ex- ordium habet. « Joannem pradicabo, et. illius sapientiam vobis omnibus notai faciam ; Joannem qui divisit cum Pa- tre przdicationem Uuigeniti. Etenim ille, Hic est Filius meus dilectus (Mutih. Vll, 17), desuper e coelo testatus est ; qui vero in terra erat, Ecce Agnus Dei, qui tollit peccatum mundi (Joan. 1, 29): et Pater per columbam dilectum suum ostendit ; ille autem manu Redemptorermn mundi indicavit. Opus fuit voce genita, qu: verbum Patris solveret. Quia enim Zacharias non credidit Elisabethze sterilitatem solutam iri, liga- tum est orgarum lingus, ne verbum ex iucredulo ore prodiret. Cum autem soluta est sterilitas, et vox prodiit, soluta est etiam Zacharie lingua, et vox prodiit. O vocem perenuem, qux post mortem etiam orbem terrarum replet! » Ejusdem lJom. 1 de Spiritu Sancto (d). Leeta est Chrysostomi prima homilia de Spirilu sancto, cujus iniuum: Heri nobis, o Christi amatores, falsi Christi a semetipsis lo4uebantur, non ex lege, non ex prophetis, sed eX propria sententia et impetu. Servator autem non recessit a lege, nec reliquit pro- (Betas, sed dicebat, modo quidem, Bene dicebat : salas (Mat. XV, 7), modo autem, Nonne scriptum ) ΕΙ. Bekk., p. 910, b. Ibid (ο) [tid., p. 511, a. NS ek. Cod. 277, 4, p. 516; Oper. Chrys. t. 1i, -- est in lege vestra ( Joan. VIII)? et innumera hujus- modi. Quoniam igitur qui ante Christum venerant, ct Christi nomen sibi fraudulenter imposuerant, non ex sacris Scripturis, sed ex propria vecordia errores ponebant, dicit Servator, Ego a memetipso non oquor (Joan. XlV, 10), ut illi. Nam a seipso loqui. est extra sacras Litteras loqui. Quod autem a seipso loqui, pseudochristorum et pseudoprophetaru sit, dicit Deus per prophetam Ezechielem: Non misi illos: a seipsis locuti sunt, ex corde suo verba dant (Exech. XIII, 5,6). Quia igitur pseudoprophet:e ex seipsis prz- dicabant, hane amoliri volens suspicionem; etenitn ingrata Jud:eorum natio maligne dicebat ipsum seduc- torem esse, et mundum in errorem inducere; ideo dicebat ille: Ego a memetipso non loquor, sed a lege, a prophetis : Quaecumque audivi a Patre (Joan. XV, 15 et Vlil, 44), in lege, in prophetis (ex persona carnis hzc dicit, et ut impiam suspicionem tollat) ; vos vero qu:xcumque audistis a patre vestro diabolo. Quz euim patris sunt, sors sunt filiorum ; et ideo qux» ad ipsum pertinent hzredibus obveniunt : ita ut hic idem esse videatur et eodem recidere, ex se ipso loqui, et loqui ex patre diabolo. Quemadmodum Clhiristus veniens factus est plenitudo legis et prophetarum, sic et Spiritus plenitudo est Evangelii. Christus veniens confirmavit ea qu» a Patre dieta fuerant in. lege et prophetis : quapropter dicit Paulus: Plenitudo legis Christus (Rom. X, 4): Spiritus sanctus veniens imple- vit ea qu:e sunt Evangelii. Qusxecumque sunt in Chrisg- ti doctrina, implet Spiritus sanctus; quacumque au- tem in lege, Christus : non quod Pater sit imperfec- tus, sed ut interpres εἰ perfector eorum qus sunt Patris. Sic autein Spiritus explicat et declarat ea qux sunt Filii: nam dicit : Multa habeo vobis dicere, scd mon potestis portare modo : cum autem venerit Spiri- tus sanctus, ducet vos in omnem veritatem (Joan. XVI, 12, 15), etc. Quod a seipso non loquitur ; non enim contradicit Filio, sed adimplet ea qua sunt Filii , ut et Filius ea que sunt Patris. » In fine hujus ser- monis invenies Chrysostomuin dicentem, missionem neque Filium, neque Spiritum minorem facere Patre. Quod et ipse pater mittatur a Spiritu et a Filio dicit his verbis: « Si tibi ostendero factorem coeli et terree missum fuisse a Spiritu et a Filio, quid facies! Vel nega Christum et dele Scripturas; vel cuin servus sis Scripture, Scripturis te subjice. Et ubi- nam, inquies, hoc dictum est? Audi Deum per pro- pletam Isaiam dicentem, Audi me, Jerael, quem ego voco (sai. XLV11I, 19). » Et cum totum locuin protulisset. usque ad lic. verba, Et nune. Dominus misit me οἱ Spiritus ejus : conlirnat, Patrem hoec di- cere, ος przcedenlibus dicta probans et statuens mauifestum esse quod Pater hic loquatur. et mitta- tur a. Spiritu. et Filio. Ejusdem in illud, Christus oriens, et in illud, Ascen- dit et descendit ( Luc. 1, 78; Ephes. IV, 10); e quod Spiritus sanctus sit omnipotens (a). Deus Verbuin, iuquit Joannes, brachium de dis- pensatione Servatoris ct ejusdem deitate interpretans. « Multi» signa, inquit, faciente Jesu, non crediderunt in eum Judxi, ut impleretur quod diclum est ab I;aia: Domine, quis credidit auditui nostro et brachium, Domini cui revelatum est (1sai. LII, 1)? Ipse igitur est justitia ; appropinquat enim justitia mea : ipse Servator, ipse brachium. ldeo Paulus omnia compre- lieudeus ad unum refert, dicens : Qui factus egt nobis sapientia a. Deo el sanctificatio et redemptio (1 Cor. |, 90). llle nobis protulit orientem justum : Ecce enim, inquit, proferam domui David orientem justum. Ipse est rex justus. Unus ergo est oriens, multi vero ejus radii, humanitatis, medelie, pacis, justitie ; ra- dii etiam aliorum innumerabilium. Ideo David priv. nuntians canebat :" Orietur. in. dicbus ejus. justitia. εἰ Ld (a) l'hot., p. 517, a. Edit. Bekk. -95 TESTIMONIA VETEGUM . 96 abundantia pacis, donec auferatur luna (Psal. LXXI, "D. Hic igitur oriens ex alte. ortus est, et ex terra ; ex alto secundum divinitatem, ex terra vero secun- dum cconomiam. » . Ejusdem, ez oratione in incarnationem Domini nostri Jesu Christi; et. quod singulis. climatibus angelus presit (a). « Servivit creatura homini , non tamen ut digno, sol et luna, stell, mare, ter?a, et quie in eis Sunt ; non ut digno, inquam ; nam przevaricator et reus fuit; sed Deo jubente ei servire, ut ne ab omnihus ima- go injuria afficeretur, licet pravaricata esset. Omui ergo creatura rebellante, jubet Déus creaturam non repugnare; sed solem prebere radios suos, terram fructus suos, mare pisces et negoltiationem, ct singu- las res creatas utilitatem suam hominibus. Hanc ex- plicans sententiam Apostelus. dicit : Nam ezpectatio creature. revelationem. filiorum Dei expectat. Vaniati enim creatura. subjecta. est, non volens, sed propter eum qui subjecit eam. in spe: quia el ipsa crea- tura — liberabitur α servitute corruptionis in liber- tatem glorie filiorum. Dei (Rom. NIU, 19-21). Id est : ut vidit Deus hominem lapsum, et creaturam im- perium peccatoris detrectantem, eam vel invitam re- frenavit, jussitque parere ut antea, dum legi paren- do regalem ipsi potestatem servavit. Pudebat enim creaturam eum, qui per pr:evaricationem captivus erat, Dominum sibi adscribere, et' ipsi servire, quem peccati servum videbat. Sed Creator jussit tran-gres- sorem non abnegare, sed ostendere communis Domini immensam gratiam, et beneficii immutabilitatem: pro- mitleng etiam creaturz, renovato et in libertatem restituto corrupto illo et captivo liomine, etiam ipsam renovatum iri. Ac si diceret : Cecidit imago, et per transgressionem periit, el corrumpitur per inobse- quentiam : ne desistas tamen servire ei qui tabe cor- ruptus est; ut, cum imaginem meam, corruptum nempe hominem, renovabo, te quoque creaturam re- novem, et te, qux illi socia in miseria fuisti, simul cum gloria resuscitem. Quid sibi vult illud, quod crea- tura fugiat hominis dominium? dicit enim : Vanitati subjecta est creatura, non volens (Rom. VIII, 20). Cui vanitati? A quo tempore homo a Deo aversus est, va- nitas vocatur. Audi Davidem psalleutem : Verumta- men universa vanitas, omnis homo vivens (Ps. XXXVII, 6). Omnis homo vanus est qui Deum reliuquit, et vana sequitur. Constituit Deus angelos secundum cli- mata, ut singulorum curam gerant, ut e! Moyses dicit, Singularum gentium (Deut. XXXII, 8in Graco): consti: tuit autem , ut inanimatam creaturam refrzenent, so- lem, lunam, mare, terram, et omnia quz in eis sunt, ut serviant et ut homo illis fruatur. Rursum angeli angebantur, servientes indignis et ultioni obnoxiis hominibus, maxime cum viderent illos dominicum cultum idolis exhibere, et exsecranda facere. Profe- rebat terra vinum, et arz libamina accipiebaut. Ideo illud :gre ferebant angeli, qux: non exstabant viden- tes co.i, non eum qui vere est. Hinc et alia qu:esiio, quy ad prophetam refertur : Venit ad illum, inquit , angelus Gabriel, et dixit εἰ: Daniel, serve Dei, a quo die proposuisti animam tuam a[fligere in conspectu Do- mini, exaudita est deprecatio tua, el missus sum ut an- nuntiarem tibi hac verba. Sed princeps regni Persarum restitit mihi, nisi Michael venisset in auxilium (Dan. X, 12, 15). Dubitaverit enim aliquis, si l'ersidi praesideus angelus a Deo constitutus sit ; similiter etiam οἱ Gabriel ad reducendum Israelem ex captivitate mis- eus fuerit, quomodo illi princeps Persarum restitit. Sic autem quiestio solvi possit. Mundus idololatria plenus erat: angeli autem gentibus prazfecti indigna- bantur et. affligebantur. Captivus vero Daniel cuin contribulibus Dabylonem adductus, Dei cognitionem ]r;edicabat : similiter quoque tres pueri, quos ignis, (aj U'hot., p. 517, a; Oper. Chrys. t. vtt, in Spur., col. 091. vi ardoris in hilarem auram commnutata, refrigerabat ; unde multos ab idolorum errore ad verum Dei cultum reduxerunt. Angelus igitur, qui in reguo Persaruifi constitutus fuerat, letatus est, videns in partibus suis non idola, sed Deum coli. Nabuchedonosorem vide- bat, qui prius cogebat idolis sacrificare, et recusan- tes extremis alficiebat suppliciis, clare theologi more prxdicantem ac dicentem : Sidrach, Misazh et Abde- nago, servi D»i altissimi (Dan. liL, 95), et similia mul- ta. Cum igitur beatus Daniel, impletis septuaginta annis captivitati priescriptis, peteret a Deo ut Israel a captivitate .cduceretur, missusque est Gabriel, qui liberationem ipsi nuntiaret ; Gabrieli obsistebat regni Persarum curator, dolens quod terra cui ille prieeiat, hic ablatis pietatis doctoribus, ad pristinam impieta- tem et errorem reversura esset. Obsistebat autem non pugnando, sed justa dicendo. Qu:enam, inquit, est reditus festinatio? Cum propriam habitaret terram l:rael, rebus secundis, in idololatriam s:epe delapsus est ; nunc autem, cum in aliena terra vivit, pie ver- satur; nec modo pie versatur, sed etiam pro pietate pugnat, multosque errantium ad verum Deum conver- tit. Quando igitur et gratiam suscipientibus nili] se- cundum aniniam utilius est futurum, et qui pietatem per illos colerecceperant, in sumnium malum, impic- tatem nempe, rursum deducendi sunt; quanto mclius erit Israelem a. captivitate non reducere, οἱ cos qui ad lucem divin: coguitionis reducti sunt, in eadem pietate servare ? Missus sum, inquis, ad reduccndum populum in patriam. In quam patriam ? quain inhabi- tantes feedaverunt, d:imonibus sacrificantes et idolis ? Aunon de his accu-at. Jeremias dicens: Secundum numerum civitatum tuarum erant dii. tui, Juda, et se- cundum bivia Jerusalem sacrificubas Daali (Jer. X1, 15). innumeris tunc a Deo afficiebantur bonis, et a malitia impietateque non recedebant : innumera uunc paliun- tur mala, et a Deo non recedunt. Quod. ergo emolu- mentum ex reditu erit? Erat. erzo augeli contentio , non mali adversus bonum: non enim dixit Scriptura, Puguavit, sed, ftestitit, Etenim *2epe resistit. justus bono, ut resistit sepe legi clementia, et. clementiae lex. Lex peccantem punit ; sepe vero regis clementia erga peccantem commiseratione movetur, et a poenis liberat. Hic igitur pugna erat non adversarii contra adversarium, sed cognati contra cognationem. Neque - enim justitia sine bonitate, neque bonitas abSque jus- titia invenitur.» « Creatura, » inquit, «ut dictum est, agre fereute et indignante, quod vel invita trausgres- sori epem ferret et serviret, et angelis dolentibus ob ingratum beneficia accipientis animum, totoque mundo malis af(licto propter iniqua opera ( Viderat euim inquit, Deus terram esse corruptam ; omnis quippe caro corruperal viam suam [Gen. Vl, 12]. Non erat creatura talis, qualem ab initio Deus illam fecerat: uon erat caelum stellis, ut antea, splendens sine ulla macula: non dabat terra , ut prius , (fructus puros , nec mare, nec aliud quidpiam in creaturis. Pr:ievaricator enim in eam ingressus, contaminavit οἱ faedavit omnia , blasphemiis contra Deum turpibusque vocibus et cze- dibus ; mare piratis et latronibus, fontes et fluvios idololatriis, nymphis et daemonibus ea attribuentes. Omnes creaturze ab liominibus in deos efformabantur: nihil autem creaturam sic maculat et adulterat , quam si in Deum efformetur): ideo Servator mundi in eam per carnem venit, et eam ab illis innumeris maculis liberans renovavit, eta longe diflicilioribus morbis el affectionibus eripuit, quam corporea corruptio essel: renovat. per primum adventum creaturam , ut discas eumdem esse qui illam a principio creavit. Non enim alterius est creare, el alterius corruptam reno- vare, sed ejusdem est utrumque sapientie et ΑΓ.) Henovat creaturam priori adventu, wt nullus tibi dubitandi locus sit, eam in secundo ipsius adventu non renovatum iri, et te ante illam in incorruptibi- litatem, in impatibilitatem, in pulchritudinem ineffa- bilem conversum iri. Si enim, quando libens Christus iti inirmitate carnis erat, in sudoribus , in doloribus, 95 &&E ὕνους ἀνέτειλε, xal ἀπὸ τῆς γῆς: ἐξ ὕψους μὲν χατὰ τὴν θεότητα, ἀπὺ γῆς δὲ χατὰ «ἣν olxo- νοµίαν. ο Tov αὐτοῦ. ἐκ τοῦ εἰς τὴν ἐν αγθρώπησιν τοῦ Kv- píov ἡμῶν Ἰησοῦ Χριστοῦ" καὶ δὲι ἑχάστῳ xA(pgact ἐφεστήκασιν ἄγγε-οι. ε Ἐδούλευσεν ἡ χτίσις τῷ ἀνθρώπῳ, οὐχ ὡς ἀξίῳ, ὃλ.ος xat σελήνη λαὶ ἄστρα xal θάλασσα xal v7, xal τὰ tv αὐτοῖς * οὐχ ὡς ἀξίῳ δὲ, xaX γὰρ παραθάτης ἣν καὶ ὑπόδιχος, ἀλλά τοῦ θεοῦ δουλεύειν προστάδαντος, ὡς ἂν μὴ ἐς,θρ.σθῃ διὰ πάντων f) εἰχὼν, εἰ xat παρ- £65. Πάσης τοίνυν τῆς κτίσεως στασιαξούσης, ὁ 8:5: χελεύει τῇ κτίσει μη ἀφηνιᾶν, ἀλλὰ παρέχειν μὲν τὸν Sov τὴν ἑαυτοῦ ἀχτῖνα, τὴν γῆν τοὺς xap- ποὺς, την δὲ θάλασσαν ἰχθύας xal τὰς ἑμπορίας, xal ἕχαστον τῶν κτισμάτων τὴν ἐξ ἑαυτῶν χρείαν xai ὠφέλειαν τοῖς ἀνθρώποις. Ταύτην ἀπογυμνῶν ὁ ᾽λπόστολος τὴν ἔννοιαν, φάσχει ' 'H γὰρ áxoxapa- δοκία τῆς κτίσεως τὴν» ἀποκά.1υψ.ιν τῶν υἱῶν τοῦ θΘεου ἀπεχδέχαται. Tj γὰρ µαταιότητι ἡ χτίσις ὑπετάγη, οὐχ éxovuca. à. Adà διὰ τὸν ὑπο- τάξαντα ἐπὶ ἑλπίδι' ὅτι xal αὐτὴ ἡ χτίσις ἐλευ- θερωβήσεται ἀπὸ τῆς δου.είας τῆς φθορᾶς elc τὴ» ἐλευθερίαν τῆς δόξης τῶν τέχνων τοῦ θεοῦ. Οἵόν τι λέγω Ὡς εἶδεν ὁ θεὸς τὸν ἄνθρωπον Ex- εεσόντα, χαὶ την Χτίσιν ἀνανεύουνσαν πρὸς ὑπηρε- σίαν τοῦ ἡμαρτηχύτος, ἐχαλίνωσεν αὐτην χαὶ μὴ θέλρυσαν, xaX ἐχέλευσεν ὑπηρετεῖν ὡς πρότερον, ἠνίκα τὸ βασιλικὸν ἑαυτῷ xal ἀρχιχὸν τὴν ἐντολὴν φυλάττων συνδιέσωζεν. Ἠσχύνετο γὰρ f) χτίσις τὸν οἰχμάλωτον τῇ παραθάτει χύριον ἐπιγράφεσθαι. xal ἐξυππρετεῖν αὐτῷ, τῆς ἁμαρτίας αὐτὸν ὁρῶσα δοῦ- ον γενόµενον. ἸΑλλ’ ἐχέλευσεν ὁ χτίστης μὴ ἔξαρ- νεῖσθχι τὸν παραβάτην, ἀλλ᾽ ἐπιδειχνύναι τοῦ χκοινοῦ Δεσπότου τὴν ἄφθρνον χάριν, χαὶ τὸ τῆς εὐεργεσίας ἀμετάθετον * ἐπαγγειλάμενυς xa τῇ χτίσει, ὄτιπερ, ἀναγαινιζομένου xal ἐλευθερουμένου τοῦ φθαρέντος xal αἰχμαλωςισθέντος ἀνθρώπου, ἀναχαινισθῆσεται xai aüzf. Ὡς ἂν εἰ ἔλεγχεν' Ἔπεσεν fj εἰχὼν xa ὡλίσθησε ὃ:ὰ τὴν παράδθασιν, καὶ φθείρεται διὰ τὴν παραχοἠν ΄ [200] ávácyo» δουλεῦσαι τῇ τοῦ φθα- ρέντος φθορᾷ, ἵνα, ὅταν αὑτὸν ἀνακαινίζω, τὴν ἐμὴν εἰχόνα τὸν φθαρέντα ἄνθρωπον, σὺν αὐτῷ χα) σὲ τὴν χτίσιν ἀναχαινίσω, καὶ σύνθρονον αὐτὸῦ τῇ ταλαι- πυρίᾳ σνναναστῄήσω τῇ δόξη. T: δέ ἐστι τὸ τὴν χτίσιν φεύγειν τὴν τοῦ ἀνθρώπου δεσποτείαν», λέγει Υάρ' Tg µωταιότητι ἡ κχτίσις οὐχ ἑκοῦσα ὑπετάγη. Ποία µεταιότητι, 'Ag' οὗ ἂν ἐκτραπῇ ὁ ἄνθρωπος τοῦ θεοῦ, µαταιότης χαλεῖτα,. "Ακουσον Ψάλλοντος τοῦ Δανῖδ * Π.1ἠν τὰ σύμπαντα µαταιότης, xc ἄνθρωπος Cor. Πᾶς ἄνθρωπος µάταιός ἐστιν, ὁ τὸν . Θεὸν χαταλιµπάνων. xat τὰ μάταια μεταδιώκων. Ἕστησεν ὁ θεὸς ἀγνέλους κατὰ τὰ χλίµατα τῆς οἰχουμένης, Eva ἕχαστον ἐπιτροπεύειν, ὡς καὶ Μωῦσης λέχει, Ἑγὸς ἑκάστου ἔθνους * ἔστησε δὲ, ἵνα την ἄγυχον Χτίσιν χαλινώσωσιν, Άλιον καὶ σελήνην xal θάλασσαν xal γην, χαὶ τὰ iv αὐτοὶς ὑπηρετεῖν τῇ τοῦ ἀνθρώπου ἁπολαῦσει. Ἠάλιν οἱ ἄγγελοι Ezp5- χοντο, ὑπηρετούμενο, ἀναξίοις καὶ δίχτς ἑνόχοις ἀν- θρώποις, μάλιστα ὁρῶντες αὐτοὺς τὴν Δεσποτιχῖν ἀξίαν τοῖς εἰδώλοις ἀνάπτοντας, χαὶ ἀνιεροῦντας. Ἔφερεν d yfj τὸν οἵνων, καὶ οἱ βωμοὶ τὰς σπονδὰς ἐδέχοντο, τοὺς ἄλλους χαρποὺς, xai τοῖς εἰδώλοις ἀνετίθεντο. Διὰ τοῦτο ἑδυσφόρουν οἱ ἄγγελοι, τὰ μὴ 67a ὀρῶντες ἀντὶ τοῦ ὄντος τιμώμενα. Ἐντεῦθεν χαὶ τὸ ἕτερον ζήτημα, τὸ εἰς τν προφήτην ἀναφε- ρόὀμενον. ᾿Η.1θε πρὸς αὑτὸγ, φησὶν, ὁ ἄγγε.ῖος Ια- δριὴ 1, καὶ «έγει αὑτφ' Δαγιὴ. ὁ δοῦ.ος τοῦ 6co7,d2' ἧς ἡμέρας προέθου κακῶσαι τὴν vv χήν σου ἔναντι Κυρίου, εἰσηχούσθη ἡ δέησἰς σου, καὶ ἀπεστά.Ίην ἀπαγγει]αξ σοι τὰ ῥήματα ταῦτα. "AAA ὁ ἄρχων της βασιλείας Περσών ἀντέστη pot, εἰ pij Μιχαὴἡὶ ὁ ἄρχων τοῦ ἔθνους ὑμῶν ᾖ.ὶθεν εἰς βοήθεια”. ᾿Απορήσειε γὰρ ἄν τις, el ὁ τῆς Περσίδος ἐπιτροπεύων ἄγγελος παΓὰ θεοῦ ἐπιτροπεύειν τέταχται, ὡσαύτως δὲ χαὶ εἰ ὁ Γα- 6ρι]λ ἀναχομίσαι τὸν Ἰσραὴλ τὴς αἰχμαλωσίας ΡΕ S. JOANNE CHRYSOST 96 παρὰ θεοῦ ἀπέσταλται, πῶς αὐτῷ τῶν Περσῶν 6 ἄρ- χων ἀνθίστατο. Λυθείη ὃ᾽ ἂν τὸ διαπορούμενον ὧδε' Ὁ χόσμο: εἰδωλολατρείας ERE puo: οἱ δὲ ἄγγελοι ol ἐφεστῶτες τῶν ἐθνῶν Ἠγανάχτουν καὶ ἑθλίδοντο. Αἰχμάλωτος δὲ Δανι]λ εἰς Βαδυλῶνα μετὰ τῶν ὁμο- φύλων ἀπαχθεὶς, τὴν θεογνωσίαν ἐχήρυττεν * ὡσαύ- τως xal οἱ τρεῖς παῖδες, οὓς τὸ πυρ el; ἱλαρὰς αὕρας τὴν καυστιχἣν δύναμιν ἀμεῖψαν &vstyuye * διὸ χαὶ πολ- λοὺς τῆς εἰδωλιχῆς µεταστήσαντες πλάνης, θεοσε- θεῖν παρεσχεύασαν. Ὁ οὖν τῆς ἀρχῆς τῶν Περσῶν ἐφεστηχως ἄγγελος ἔχαιρεν, ὁρῶν ἐν τοῖς αὐτοῦ u£- εσι τὸν θεὸν ἀντὶ τῶν εἰδώλων λατρευόμενον, Tov αθουχοδονόσορ ἑώρα ἀντὶ τοῦ χαταναγχάζειν θύειν εἰδώλοις, καὶ ἐσχάταις τοὺς μὴ πειθοµένους ὑποθάλ- λειν τιµωρίαις, λαμπρῶς θεολογοῦντα xat λέγοντα * Σιδρὰχ, Μισὰχ καὶ ᾿Αθδεναγὼ, οἱ δοῦ.Ίοι τοῦ Θεοῦ τοῦ ὑψίστου, xat πολλὰ τοιαῦτα. Ἐπεὶ οὖν ὁ µαχά- ριος Δανι]λ ἐδεῖτο τοῦ Θεοῦ, πληρωθέντων τῶν ἐ6δο- µήκοντα ἑτῶν τῶν ἐπὶ M αἰχμαλωσίᾳ διορισθέντων, ἀναγαγεῖν τῆς αἰχμαλωσίας τὸν Ἰσραὴλ, ἀπεστάλη δὲ ΓΙ αθριῃλ μηνῦσαι αὐτῷ τὴν ἀνάῤῥυσιν * ἀνθίστατο τῷ Ta6p:5) ὁ τῆς Περσικῆς ἀρχῆς ἐπιστάτης, Xu- πούµενος (266] ὅτι πάλιν dj ΥΠ. ἧς ἐπεστάτει, τῶν διδασχάλων τῆς εὐσεθείας ἐκεῖθεν ἀναχομισθέντων, εἰς τὴν προτέραν ἐπαναστρέψει ἀσέδειαν καὶ πλά- νην. ᾽Ανθίστατο δὲ οὗ μαχόμενος, ἀλλὰ δικαιολογού- µενος, Τίς fj σπουδἡ, λέγων, τῆς ἀνόδου; «ἣν οἰχείαν οἰκῶν πατρίδα ὁ Ἰσραῇλ, xaY εὐπαθῶν, εἰς εἴδωλο- λατρείαν πολλάκις ἐξώλισθε᾽ νῦν δὲ καθαρῶς εὖ- σεβεῖ, τὴν ἀλλοτρίαν παροικῶν' xal οὐχ εὑὐσεβεῖ µόνον, ἀλλὰ xal ὑπεραθλεὶ τῆς εὐσεθείας, πολλοὺς' τῶν πεπλανηµένων πρὸς τὸν ἀληθινὸν ἐπιστρέφουσι α΄ θεόν. Ὅτε οὖν xal τοῖς την χάριν δεχοµένοις οὐδὲν κατὰ duyhv λυσιτελέστερον ἐπαχολουθεῖ, xal τοὺς. εὐσεβεῖν διὰ αὐτοὺς ἁρξαμένους τὸ ἔσχατον χαχὸν 1 δυσσέδεια πἀλ.ν ὑποχειρίους ποιεῖ, πόσον ἣν ἄμεινον, χαὶ τὸν Ἱσραῦλ τέως τῆς αἰχμαλωσίας pi ἀναγα- [eh καὶ τοὺς ἅρτι πρὸς τὸ qug ἀναθλέφαντας τῆς. εογνωσίας, ἐν τῇ αὐτῇ συντηρεῖν εὐσεθείᾳ ; Απεστά- λην, φῆς, τὸν λαὺν ἀποχαταστῆσαι τῇ πατρίδ.. Ποίᾳ πατρἰδι: ἣν οἰχοῦντες ἐμίανον χνίσσαις, δαΐµοσι θύον- τες, χαὶ εἰδωλομανίαις; Οὐ ταῦτα χατηγορεῖ λέγων Ἱερεμίας' Κατὰ ἀριθμὸν τῶν πὀ.Ίεών σου ἦσαν οἱ θεοί cov, Ἱούδα, καὶ κατὰ τὰ ἄμφοδα '"ItpovcaAng ἔθυες τῷ BaáA; Μορίοις τότε παρὰ θεοῦ περι- εχλύζοντο ἀγαθοῖς, xaX τῆς xaxlag γαὶ ἀσεθξίας οὐχ ἀνεχώρουν' μυρία νῦν ὑπομένουσι καχὰ, xal τοῦ Θευυ οὑκ ἀφίστανται. Τί ποτ οὖν ἔσται τὸ τῖς ἑπανόδου x£pboz ; "Hv τοίνυν fj ἀντίστασις οὐ χαχοῦ πρὸς ἀγα- ᾿ 05v * οὐ γὰρ εἶπεν, ἐμάχετο, ἀλλὰ, Ἀγθίστατο. Kat γὰρ ἔστι πολλάκις ἀντίστασις δικαίου πρὸς ἀγαθὸν, ὡς ἀνθίσταται πολλόχις νόµῳ φιλανθρωπία, xat q:- λανθρωπία vópoc. 'Ü νήµο: τὸν ἁμαρτίσαντα Χ;- λάζε.' φιλανθρωπία πολλάχις βασιλέως τὺν ἆμαρ- τῆσαντα ἐλεεῖ, xal ἐξαρπάσει th. τιμωρίας. Qe οὖν ἡ μάχη οὐκ ἐναντίου πρὸς ἐναντίον. ἁλλὰ GuY- γευοὺς πρὸς συγγενές. Οὔτε γὰρ «b δίχαιον ἔξω ἀγαθότητος, οὔτε τὸ ἀγαθὸν ἔξω διχαιοσύνης εὑρίσκε- σαι.) — « Ότι τῆς χτίσεως, ᾠποὶν. ὡς προείρηται διακειµένης, xal ἀγανακτούσης ἐφ᾽ ᾧ xot ἄκουσα τ παραθάτῃ παρεῖχε τὴν χρείαν καὶ ἐδυπηρέτει, xo ἀγγέλων ἀχθομένων ἐπὶ τῇ τοῦ εὐεργετουμένου ἀγνωμοσύνῃ, xai ὅλου πακωθέντος τοῦ χόσμου διὰ τὰς παρανωµίας (Kal γὰρ εἶδε, φτοὶν, ὁ Θεὺς civ qur, καὶ ἦν κατερθαρµένη. ὅτι κατέφθειρε πασα σὰρξ τὴν ἑδὸν αὗτης. Οὐκ ὃν fj χτίσις, οἵαν ὑπ- έστησεν αὐτὴν ὁ θεὺς ἀπ᾿ ἀρχης οὐκ Tfjv τοῖς ἄστροις ὁ οὐρανὸς, ὡς τὸ πρὶν, ἄνευ τινὸς µιάσµατος χατα- λαμπόμενος οὐκ Ἶν ἡ ΥΠ τοὺς χαρποὺς ἆμολυν- τους, ὡς τὸ πρὶν, ἀναδιδοῦσα * οὐ θάλασσα, οὐκ ἄλλο τι τῶν ἐν τῇ χτίσει Ὁ γὰρ παραθάτης εἰσθλθὼν Ev αὑτῇ, κατεµίανε xal ἀνεθόλωσεν ἅπαντα ταῖς βλασ- φημίαις, ταῖς θεοµάχρις xai αἰσχραῖς φωναῖς, ταῖς µιαιφονίαις * τοῖς πειραταῖς xai λῃσταῖς τὴν θἀάλατ- ταν, τὰς πηγὰς χαὶ ποταμοὺς ταῖς εἰδωλολατρείαις, νύμφαις xat δαίµοσιν ἀνάπτοντες αὐτά. Πᾶαα ταῖς ἀνθρώποις f) χτίσις εἰς θεοὺς ἀνεπλάττετο" [261] οὗ- δὲν δὲ κτίσιν οὕτω µιαίνει xaX κιθδηλεύει, ὡς xh ἄτο ποιεῖσθαι αὐτήν) * διὰ ταῦτα εἰσῖλδεν ὃ Yays sx * 'Entaspégovt 97 κόσμου διὰ σαρχὸς Ev αὑτῇ, xal ταύτην τῶν µυρίων τούτων ἁπαλλάξας µιασµάτων, ἀνεχαίνισε, χαλεπωτέρων ἢ σωματικής διαρθορᾶς ἐλευθερώσας aüthv χαχώσεων xai παθῶν ' ἀναχαινίζει δι "e πρώτης παρουσίας τὴν χτίσιν, ἵνα µάθῃς ὅτι αὖτ ἐστιν.ὁ καὶ ἀπ᾿ ἀρχῆς αὐτὴν δηµ’ουργῄσας. OO và ἄλλου μὲν χτίζειν, ἄλλου δὲ διαφθαρεῖσαν ἀναχαινί- ζειν, ἀλλὰ τῆς αὐτῆς ἑχάτερον σοφίας xal τέχνης. Αναχαινίζει τὴν Χτίσιν χατὰ τὴν πρώτην ἔπιδη- μίαν, ἵνα µηδεµία σοι χώρα χαταλειφθῇ ἀπιστίας, ὡς χατὰ τὴν δευτέραν παρουσίαν οὐ χαινισθῄσεται * xai σὺ πρὸ αὐτῆς εἰς ἀφθαρσίαν, εἰς ἀπάθειαν, εἰς ἄφατον καλλονήν. El γὰρ, ὅτε ἣν ἐχὼν ἓν ἀσθενείᾳ σαρχὸς, Ev ἱδρῶσιν, Ev πάθεσιν ὁ Χριστὸς, ὅτε πλάνος xai Σαµμαρείτης ἐσυχοφαντεῖτο, «hv χτίσιν ἐχάθαρε τῶν τοσούτων καὶ τηλικούτων xal πολυχρονιωτάτων παθῶν xal µιασµάτων * ὅταν ὡς χριτῆς ζώντων πα- ραγένηται xaX vexpüv, ὅταν µυριάσιν ἀγγέλων δορυ- φορούμενος τάγµασιν, ὅταν πάντων δεσπόζων xal χύριος, ὅταν πάντα veles] xat τρέμῃ πῶς f) Ex φθο- ρᾶς εἰς ἀφθαρσίαν μεταθολὴ οὐ τὸ ῥᾷστον ἔχουσα χαθορᾶται καὶ τὸ ἀχόλουθον xal θεοπρεπές; » ε Ὅτι παραγίνεται ὁ Σωτὴρ προχηρυττόντων τῶν προφητῶν, tva, uf; τις νομίσῃ ὅτι, καθ ὃν τρόπον ἄνθρωπος e προτέρας διαμαρτὼν ἐπιθουλῆς xal είας ἐπὶ δευτέραν ἔρχεται, οὕτω xal ὁ θεός. ἵνα οὖν µή τις ὑπονοῄσῃ τοῦτο, ἄνωθεν προέλεγον αἱ προφΏται τὴν παρουσαίαν αὑτοῦ, ἵνα δείξωσιν, ὅτι θεὺς οὗ σχεπτόµενος εὑρίσχει τὸ συμφέρον, ἀλλ᾽ ἀπ᾿ ἀρχῆς προεῖδεν ἅπαντα. Ημεϊῖς μὲν vio οἱ ἄνθρω- ποι σχεπτόµεθα, xal ἐὰν ἀποτύχωμεν τῆς πρώτης πείρας, ἐφ᾽ ἑτέραν µεταθαίνομεν * ὁ δὲ θεὸς οὔχ ούτως, ἀλλ ἔδωχκε νόµον, προφήτας, xal µετά παντα τὸ Εὐαγγέλιον’ o0 χρόνῳ τὸ συμφέρον µε- ταμαθὼν, ἀπ᾿ ἀρχῆς δὲ εἰδὼς ὡς οὐχ οἷόν τε ἄλλως ἣν τὴν Χτί[σιν xai τὸν ἐν αὐτὴ dv ptomav obcs γενέσθαι, οὔτε παιδαγωγηθῆναι, οὔτε «b τῆς ἀφθαρ- πο DO t cla; à&íopa ἀναλαθεῖν, εἰ μὴ xa0' ὃν τρόπον ἡ. ἄφατος πρόνοια xat φιλανθρωπία ᾠχονόμησεν. » "Utt φασὶν, εἰ προῄδει ἁμαρτῆσαι τὸν ᾿Αδὰμ ὁ θεὺς, τί καὶ προήγαγεν αὐτόν, Καὶ πολλαὶ μὲν slot χαὶ πάγχαλοι τούδε τοῦ ἀπορήματος ἐπιλύσεις, λέχει δὲ οὖν καὶ ὁ θεόσοφος Ἰωάννης ὁ Χρυσόστομος, ὅτι « 09 touto µόνον qnl, ὅτι προῄδει, ἀλλ᾽ ὅτι xal πεσόντα ἀναστήσει αὐτὸν διὰ τῆς οἰχονομίας. Καὶ οὗ πρῶτον εἶδε τὴν πτῶσιν, εἰ μῆ ἀ»άστασιν. "Ηδει ὅτι πεσεῖται, ἀλλὰ προαπέθετο τὸ τῆς ἀναστάσεως φάρμακο», xat συνεχώρησεν εἰς πεῖραν ἑλθεῖν θανά- του τὸν ἄνθρωπον, (va µάθοι τίνος μὲν ἀπολαύει δι ἑαυτὸν, τίνος δὲ τῇ τοῦ πλάσαντος χάριτι. [208] [δει πεσούμενον τὸν ᾿Αδὰμ, ἀλλ ἔθλεπεν ἐξ αὐτοῦ προελευσόµενον τὸν "Αδελ, τὸν Ἐνὼς, τὸν Ἐνὼχ, τὸν Νῶε, τὸν Ἠλίαν, τοὺς προφήτας, τοὺς θαυμα- στους ἀποστόλους, τὴν εὐγένειαν τῆς φύσεως, τὰ θεσχίνητα τῶν μαρτύρων xat στάζοντα τὴν εὐσέδειαν νέφη. Ἔθλεπε ταῦτα, καὶ ποῦ fy χκαλὺν, «oU δὲ δίχαιον, ποῦ δὲ θεοπρεπὲς, [Iva] διότι ἔμελλεν el; ἄνθρωπος ἁμαρτάνειν, τοῦτον μῇ ἀγαγεῖν Ex μὴ ὕντων, xal τοσούτων ἀνδρῶν, ὧν οὐδὲ καθ’ ἕνα ἄπιος ὁ κόσμος, φορὰν ἀναχόψαι, xa θερἰσαι mpóp- fov, sh» τοσαύτην τοῦ γένους βλάστησιν xal χαλλονὴν, καὶ χατ᾽ αὐτῆς ἐπαφιέναι τὴν ἐχτομὴν xal ὀργην᾽ καὶ τότε τοῦ τὴν ἁμαρτίαν ὕστερον ἑλομένου οὔτε ἁμαρτόντος, οὔτε ἁμαρτεῖν µεμελετηχότος, ἅτε, pmo μηδὸ ὑφεστῶτος; El γὰρ σωφρόνων ἐστὶν &v- pov τὸ µελετήσαντα μὲν ἁμαρτῆσαι, μὴ ἁμαρτή- σαντα δὲ, gh εἰσπράττειν εὐθύνας ἁμαρτημάτων: Ἠπού γε ἂν εἴη Θεοῦ, τὸν μηδὲ µελετήσαντα ἔξαμαρ- τησαι τὰς τῶν ἡμαρτηχότων ἀπαιτεῖν δίχας; xal τότε χαλεποῦ μὲν ὄντος τοῦ ἁμαρτήματος (πῶς γὰρ υὐ χαλεπὸν ἀθέτησις Δεαποτιχῆς ἐντολῆς:) οὐχ ἀνιάτου δὲ ἐτομένου, τῇ ἀφάτφῳ φιλανθρωπίᾳ τοῦ πλάσαντος xai τοῦ πρωτοπλάστου, εἰς την ἀρχαίαν ἐπανάγεσθαι μέλλοντος εὐγένειαν. ὍὭστε εἰ μὴ περοῃχτο, διότι ἔμελλεν ἁμαρτεῖν ὁ ἀρχέγονος, ἑἐδεί- χνυτο ἂν τὸ θεῖον τὸν µήπω ἁμαρτήσαντα χολάζον, χαὶ τῆς ὕστερον ἀναχλήσεως xal σωτηρίας ἀποστε- ρουν, χαὶ τοσούτων ἀνδρῶν καλῶν τε καὶ ἀγαθῶν ἔρημον την Χτίσιν ἀποφαῖνον. » f£ Ὅτι, τοῦ θείου Παύλου εἰπόντο;, Πρωτύεοκος TESTIMONIA VETERUM 93 πάσης κτίσεως, οἱ αἱρετιχοὶ, φηαὶ, μὴ νοήσαντες - τερὶ ποίας χτίσεως λέγει, εἰς Χτίσμα τὸν Υὲὸν οἱ ἀνόητοι χαταθιθάζουσι. Διττὴ δὲ di χτίσις ^ d) μὲν γάρ ἐστιν ἡ γεγενηµένη, fj δὲ dj ἀνακαινιζομένη' αὐτὸς γὰρ πάλιν Παῦλος Bod: Εἴ τις ἐν Χριστῷ, xau! xticic. "Iva δὲ λαμπρῶς ἔπιδείξῃ ὅτι τῆς ἀναχαινισθείσης κτίσεως λέγει πρωτότογον τὸν Χριστὸν, ἐπάγει, Πρωτότοκος ἐκ νεχρῶν, ἵνα γέ- νηται ἓν πᾶσι πρωτεύων, πρωτεύων τῶν ἄνακαινι- ζομένων, τῶν εἰς ἀφθαρσίαν χαλουµένων, τῶν Ex νεχρῶν ἐγειρομένων * πρωτεύων οὗ χατὰ τὴν θεό- τητα, ἅπαγε ᾽ ὕθρις γὰρ θεῷ vb χαλεῖσθαι πρῶτον τῶν χτισµάτων, ὃς ἁῤῥήτῳ λόγῳ καὶ ἀνεπινοήτῳ mort πάσης ὑπερήρτηται xaX ὑπερίδρυται φύσεως; ἁλλά πρωτεύει χατά Τε την ἀνθρωπότητα, ἀργηγὸς ἡμῶν γεγονὼς τῆς ἀναστάσεως, χαὶ τῆς Ex φθρρᾶς εἰς ἀφθαρσίαν μεταστοιχειώσεως. El γὰρ xaX Ἠλίας τὸν υἱὸν τῆς χβρας Ίγειρε, χαὶ Ἑλισσαῖος τὸν τῆς Σωμανίτιδος, xal αὐτὸς ὁ Σωτὴρ τεταρταῖον τὸν Λάζαρον ἑξανέστησεν * ἀλλ᾽ οὐδεὶς αὐτῶν εἰς ἀφθαρ- clav xai ἀθανασίαν ἑξανέστη * πάλιν γὰρ αὐτῶν ὁ θάνατος ἐχυρίευσε, Χριστὸς δὲ ἀναστὰς ἐκ νεχρῶν, οὐχέτι ἀποθνήσκει, θάνατος αὐτοῦ οὐχέτι χυριεύει, ἀλλ οὐδὲ ἐχείνων, οὓς κατὰ τὴν δευτέραν αὐτοῦ παρυνσίαν dacrien Ὢ xaxfj; xai ἄφρονος ὑμῶν γνώμης ' ἦλθεν [269] ὁ Χριστὸς πρὸς ἡμᾶς, Ebwxev ἡμῖν τὸ αὐτοῦ πνεύμα, xal ἀνέλαθε τὸ ἡμέτερον σώμα, καὶ τὸ συνάλλαγμα προῇλθε, xat λαθὼν ἡμῶν τὸ φύραμα ἀνύψωσεν αὐτὸ, xal ἐχάθισεν ἐν δεξδιᾶ τοῦ Πατρὸς, xai fj ἀγνωμοσύνη τὴν εὐεργεσίαν ὑθρίξει. Ἔλαθε map ἡμῶν τὸ πλάσμα, xal ἐχάθισεν ἐχ δεξιῶν τοῦ Πατρός" ἑλάδομεν ἓξ αὑτοῦ τὸ πνεὺ- μα, xaX ὑθρίζομεν, bv κτίσµασι καὶ δούλοις αὐτὸ & χαταλέγοντες.» «Ὅτι, φησὶ, δέησις μὲν λέγεται, ὅταν τις τὸν θεὸν ἀξιοῖ εἰς πρᾶγμα προσευχὴ AN ὅταν ὑμνῆῇ τὸν θεόν * εὐχαριστία δὲ, ὅταν τις ὑπὲρ ὧν ἔπαθε, χάριν ἀνθο- μολογῇ τῷ θεῷ * ἑντυχία δὲ, ὅταν τις κατὰ τῶν ἆδι- χούντων ἑντυγχάνῃ τῷ Oei, προσκαλούµενος αὖ- τὸν εἰς ἑχδίχησιν. 2 « "Ott τὸ ἐντυγχάνειν οὐκ ἔστι , φησὶν, ἰχετεύειν, ἀλλ) ἐἑρωτᾷν καὶ ἀπόχρισιν δέχεσθαι, λέγει ὁ θεὸς πρὸς τὸν Ἠλίαν' Τί σὺ ἐνταῦθα, 'HA(a; ᾿ἸἈΑποχρίνεται ἐρωτηθεὶς ὁ προφήτης Ζη.ῶν ἐζή.Ίωκα Κυρίῳ παντοκρἀξορε, ὅτι éyxaczéAuxóv σε οἱ υἱοὶ "IopatA, καὶ ἑξῆς. Καὶ οὐκ ἔστιν ἐνταῦθα δέῆσις, ἀλλ᾽ ἐρώτησις χαὶ ἀπόχρι- σις, χαὶ γέγονε τὸ ἐξ ἀμροῖν ἕντευξις, Καὶ πόθεν δῆλον; Παύλου λέγοντος ἄχουσον * Οὐκ ἀνέγνωτε ἐν 'HA(a τῷ προφήτῃ τί Aérec ἡ Γραφή; ὡς év- τυγχάνει τῷ Θεῷ κατὰ τοῦ Ἱσραή4; Οὐχοῦν f, ἐντυχία οὐχ ἔστι δέησις.» ᾽Αλλὰ ταῦτα μὲν ὁ Χρυ- σόστοµος. Δεῖ δ᾽ οὖν ἔτι λεπτομερέστερον τὰς δια- φορὰς τῶν εἰρημένων ὀνομάτων διασχέφασθαι καὶ ἐπιθεωρῆσαι, ὥστε μὴ τῷ πλήθει µόνον ἱχανὰ εἶναι λέγεσθαι, ἀλλὰ xai τοῖς δεινότερον διακωδωνίζειν ταῦτα βουλοµένοις ἀνάλωτα xat ἀνεπηρέαστα διαµέ- νειν. 'Ex τοῦ .Ίόγου, ὅτι πα.λαιᾶς καὶ καινῆς διαθήκης εἷς ὁ νομοθέτης; καὶ εἰς τὸ ἔγδυμα τοῦ ἱερέως " καὶ περὶ uecavolac. « Ὅτι qnotv ὁ Παῦλος OO γὰρ ἐπαισχύγομαι τὸ Εὐαγγέ.ιον ' δικαιοσύνη γὰρ θεοῦ ἐν αὐτῷ ἀποκαλύπτεται. Πῶς οὖν διχαιοσύν η θεοῦ Ev αὐτῷ ἀποχαλύπτεται;: Πῶς; Ἐπειδη ὁ πρῶτος νόμος Ἰουδαίοις µόνοις ἐδέδοτο, καὶ τῶν ἄλλων ἀνθρώπων τῆς αὐτῆς ὑπαρχόντων δημιουργίας xal φύσξως, τὸ δὲ Εὐαγγέλιον πᾶσιν ὁμοτίμως τοῖς ὁμοφυέσιν, εἰχό- τως ἐν αὐτῷ διχαιοσύνη Θεοῦ ἀποχαλύπτέται, xal χαλεῖται ὅ,χαιοσύνης Εὐαγγέλιον. Ἑν τρίνν τῇ παλαιᾷ διαθήκη οὐκ Tv ἡ κλῆσις διχαία * οὗ γὰρ ὁμοίως πάντας ἐχάλει xal ἐφώτιτε, τοὺς Ἰουδαίους δὲ μόνους. Οὐχκ ἣν οὖν διχαία, ἀλλ οἰχονομιχὴ, προπαρασχενάζουσα ὁδὸν τῇ διχαιοσύνῃ; Οὗ λέγω ταύτην δικαίαν, κἀχείνην ἄδιχον, ἀλλ᾽ ἐχείνην ὁδὸν ταύτης, καὶ προχατασχενἣν ταύτης. Ὑπελάμόανον οἱ ᾿]ουδαῖοι, ὅτι καὶ τὸ Εὐαγγέλιον αὐτοῖς δοθήσεται µόνοις, ὥσπερ xal ὁ νόμος ΄ ἐξέδη δὲ παρ) ἑλπίδας i προαδοχία. Διὸ xal Δαυῖδ Χέχει' 'Υπεάδοµενι * Αὐτόν mavult Bekkerus. 97 quando seductor et Samaritanus vocabatur , creatu- ram ab his tantisque et tam diuturnis morbis et ma- culis mundavit: quando veniet ut judex vivorum et mortuorum, quando angelorum innumeris stipa- tus ordiribus, quando omnium dominator et dominus, quando omnia horrore concutientur et tremore ; quo- modo mutatio a corruptione in incorruptionem , non videatur consecuta ea qu: Deo digna sunt ? » « Venit Servator, przediceutibus prophetis : ne quis putet, codem modo, quo homo, a primo proposito et ΄ auxilio aberrans , ad secundum venit ; ita etiam Deo eventurum esse. Ne quis igitur id suspicetur, diu an- tea prophetze illius adventum przedixerunt, ut osten- derent, Deum non meditando invenire id quod oppor- tunum Sit, sed a principio omnia previdisse. Nam nos quidem homines medjtamur, et si a priori conata aberremus, ad alium transimus : Deus vero non sie; sed dedii legem , prophetas, et postea Evangelium ; non temporis decursu quid sit utile discens , sed ab initio videns, non aliter potuisse creaturam et in ea hominem fieri, vel institui , neque incorruptionis di- gnitatem accipere , nisi eo modo quo ineffabilis pro- videntia et humanilas dispensavit. » Si, inquiunt, Deus pr:evidit Adamum esse pecca- turum , quare illum produxit? Et multe sunt et pul- cherrim:e hujus dubii solutiones ; dicit itaque divina sapientia przeditus Joannes Chrysostomus : « Non tan- tum dico quod hoc przsciverit, sed etiam quod lapsum hominem per ceconomiam erecturus esset. Nec primo scivisset lapsum, nisi eliam przscivisset resurrectio- nem. Sciebat eum lapsurum esse , sed resurrectionis remedium pr:eparavit, et permisit hominem ad mor- tis experientiam pervenire, ut disceret quid per se consequeretur, quid per Creatoris gratiam. Sciebat fore ut Adam caderet ; sed videbat ex illo prodituros esse Abel, Enos, Enoch, Noe, Eliam, prophetas, adwiran- dos apostolos, nobilitatem natur:e; vidit martyrum nubes , divinitus motas , pietatem distillantes. Vidit liac, et ubi erat honestas, ubi justitia, ubi opus Deo dignum ? an quia unus homo peccaturus erat, ex ni- hilo illum producere non debuit, et tot hominum, quorum ne uno quidera dignus erat mundus, fructum amputare ae radicitus demetere Lintum generis hu- wan: germen et ornameutuin, atque eontra iliud im- mittere falcem et iram : idque cum postea peccaturus essel, ac nondum peccasset, neque peccare cogitasset, quippe nondum existens ? Si enim prudentium viro- rum est uon ab eo poenas exigere qui peccare quidem cogitavit, nondum tamen peccavit ; quomodo Dei esse possit, ab eo, qui ne meditatus quideru sit. pec- care, poenas peccatorum exigere? pr:xserlim cum tune grave peccatum esset : (quomodo enim non grave fuerit Domini preceptum despicere? ) non in- curabile vero peccatum futurum erat ex ineffabili Conditoris clementia, primum hominem ad pristinam dignitatem revocaturi. ltaque si uon conditus fuisset primus homo, quia peccaturus erat ; hinc sequeretur Deum punire eum qui nondum peccasset, et. poste- riore vocatione atque salute privare, et creaturain tot Gntisque viris orbam ostendere. » « Cum divinus Paulus dicat , Primogenitus omnis creature (Col. I, 15), hieretici,» inquit, « non intelli- gentes de qua creatura loquatur, ad ereaturam Filium insipientes deprimunt. Duplex autem cst creatura : una quidem facta, altera renovata. ldem enim Paulus iterum clamat : Si qua in Christo, nova creatura (11 Cor. V, 47). Utque clarius ostendat se Christum dicere reuovaLe creatur:e primogenitum, addit, Primogeni- tus ex mortuis (Coloss. 1, 18). ut in omuibus primas teneat. Prunus est. renovaturum , eorum qui ad in- corruptionem vocantur, eorum qui a mortuis susci- Lintur : primus , non secundum deitatem , apage : contumelia enim est Deo vocari primum creaturarum, qui ineffabili ratione, et incomprehensibili execllentia super omnes creaturas ascendit sedetque; sed primus εί secundum humanitatem, princeps lactus nobis re- surrectionis, et mutationis cx corruptione in incorrup- DE S. JOANNE CIIRYSOST. 98 tionem. Si enim Elias fllium vidum excitavit, et Eliseus filium Sunaritidis, et ipse Seryator quatri- duanum Lazarum excitavit ; at nemo corum ad in- corruptionem et immortalitatem excitatus est ; iternm enim mons iu illos dominium exercuit : Christus vero resurgens ex mortuis, n»n ultra moritur, mors illi non amplius dominatur; sed neque illis quos in se- cundo suo adventu suscitabit. O malam et insipientem mentem vestram ! Venit Christus ad nos; dedit nobis spiritum suum, et assumpsit corpus nostrum, et con- tractus przecessit, et assumpta massa nostra exaltavit illam, et constituit in dextera Patris, el ingratus ani- mus beneficium contumelia afficit. Accepit a nobis figmentum, et constituit ad dexteram Patris : accepi- mus ab illo spiritum, et injuriam facimus, in creatu- rarum et servorum ordiuem illum redigentes. » « Petitio quidem dicitur, » inquit, « quando quis Deum quidpiam rogat; precatio autem, quando Deum laudat ; gratiarum actio, cum quis pro acceptis bene- ficiis gratias agit Deo ; supplicatio , cum quis eontra inique agentes accedit ad Deum, vocans illum ad ul- tionem. » « Supplicare vero non est precari, » inquit, « sed interrogare et responsum accipere. Dicit Deus Eliz : Quid tu hic, Elia (Wl Reg. XIX, 9, 10)? Res- pondet propheta interrogatus : Zelo zelatus sum pro omino omnipotenti , quia dereliquerunt te filii 1s- rael, eic. Nou est hic precatio , sed interrogatio et responsio, et ex utroque fit colloquium. Et unde id probatur ? Paulum dicentem audi : An nescitis in Eliu quid dicit Scriptura? quemadmodum interpellat adver - sum Israel (Rom. ΧΙ, 2)? Igitur interpellatio non est peccalio.» Sed hxc Chrysostomus. Oportet igitur sub- tilius differentias dictorum nominum perpendere et considerare ; ut non solum idonea sint qu;e plebi di - cantur, sed etiam iis qui cas voces volent acrius explorare, insuperabiles et inoffensz remaneant. Ex oratione , Quod veteris et novi Testamenti unus sit legislator, et in sacerdotum indumentum , et de Po nitentia (a). ε Ait Paulus : Non enim erubesco Evangelium : jus- titia enim Dei in eo revelatur (Rom. 1, 16). Quomodo igitur justitia Dei in eo revelatur ? Quomodo ? Quia prima lex Judzris solum data fuerat, licet alii homi- nes ejusdem essent conditionis et natur: ; Evangze- lium vero omnibus zqualiter gentibus : jure merito in illo justitia Dei revelatur, et vocatur Evangelium justitiz, In veteri igitur Testamento non erat voc:tio justa : non eniui similiter omnes vocabat et illumina- bat, sed solos Jud:eos. Non erat igitur justa, sed oeco- nomica , preparans viun justitiaS? Non dico hanc justam, illam vero iujustam, sed illam viam hujus et preparatiouem. Opinabantur Judzi sibi solis evange- ium datum iri, sicut et legefh : sed exspectatio con- tra spem evenit. Ideo dicit David : Suscepimus, Deus, misericordiam tuam in medio populi tui (Psal. XLVII, 10, 11) : deinde ; Secundum nomen tuum , Deus , ita et laus tua, nou solum in medio populi tui, sed etiam in fines terre, Et ut ostendat quod. misereri (ininin terr justiti sit, addit : Justitia plena est. dextera tua. » « Dominus regnavit (Psal. ΧΟΠ, 4), inquit. Quomodo regnavit Dominus? an quasi novam accipiens. digni- tatem regni? Si enim dixisset, Dominus regnat, :eter. nam Dornini potestatem ostendisset ; cum dicit vero, Regnavit, ejus ceconomiam per carnem signilicat, per quam natura nostra jugo diaboli, peccati, inortis, ex- cusso, Creatorem cognovit, ut verum Regem , largi- torem incorruptionis, resurrectionis. Nuntium igitur laetum affert David iis, qui a peccato, morte, diabolo olim regebantur, quod jugum illud contritum , impe- riun sublatum sit, et Dominus omnibus dominetur, ut ipse quoque post resurrectionem dixit : Data est mihi omnis potestas in caelo et in terra (Matth. XXVIII, 15). Prius vero dominata est nobis mors et peccatum: (4) Phot. Bekk., p. 520, b. Op. Chrysos. t. Vi. κκ. 99 TESTIMONIA VETERUM Regnavit enim mors ab Adam usque ad Moysem (Rom.Y, 14), et postea. Et Servator de diabolo : 3i satanam salanas. ejiciat , divisum est regnum ejus ( Mauh. XII, 96). Itaque regnavit ante adventum Christi super ge- nus humanum diabolus, imo et peccatur : dicit enim iterum Paulus : Quemadmodum regnavit peccatum | in mortali nostro corpore, sic et gratia regnabit per Chri - stum. (Rom. V, 21). Dominus regnavit ; finitum. est imperium peccati , mortis, diaboli ; exuliel igitur terra, natura terrigena, olim errans, nunc vero g'o- riosa ; olim in sepulcris, nunc in tlironis. » « OEconomis, » inquit, «erant plurima in veteri Testamento, sed non omnino grata et bencplacita Deo eraut : rerum futurarum figur: et umbrie , sed non res ips:e : et videre est in illis alias quidein figu- ras , alias vero notiones. Verbi gratia, non omuino placent Deo liyacinthus, purpura, coccus et byssus ; eus enim animarunm puritatem requirit, non corpo- rum flores et splendores, sed in corporea elegantia imaginem virtutum depingit. Si enim vere siolis illis acquiescebat, quomodo Moysem ante Aaron non in- duit ; sed qua ille non vestiebatur, illa induit sacer- dotes ? Et Moyses quidem aqua non lotus est, et lavit: quare ? Ut discas non hi::c Deo potiora esse ; quoniam rfecto viro ad sui ornatum sufficit virtus, et quia xec typus erant virtutis, non ipsa virtus. » : « In capite, » inquit, « ferebat pontifex tiaram (Exod. XXVIII, 59) ; quia oportebat eum qui caput omnium constitutus erat, in capite habere potestatem, οἱ scire se , cum caput aliorum sit, omnium tamen Domino principi esse subjectum. Absoluti enim auc- toritas, nec cujusquam imperio subjecta, dura est et intolerabilis. Ideo, in lege gratize, qui pontifices maximi sunt, Evangelium in capite recipiunt , ut sciat is qui eligitur, se veram Evangelii tiaram accipere, et etiamsi aliorum sacrum caput constiluatur , iisdem tamen legibus esse subjectum ; et licet aliis imperet, sub legis imperio esse. Tiara namque potestatem de- signabat , et quam ipse in populum habebat, οἱ qua ille Deo subditus ferebatur. » « Aurea vero lamina, in qua Dei nomen inscul- tum erat (Exod. XXXII, 36), in pectore erat, typum erens custodi: cordis motuum, et quomodo oporteat cos hxec ad Dei nutuin aptare ac referre. In humeris erant simaragdi duo, quorum alter sex tribus, totidem alter exhibebat : erant autem symbolum summi pon- tificis prassentis. Habet enim sinaragdus οἱ viriditatem decentem et puritatem splendentem, speculi vim re- ferens. Oportet enim sacerdotem et in exercitatione vigilein sobriumque esse, et vitam subditis suis quasi speculum offerre. Erat vero smaragdus in humeris, quia operum signum est : agendi enim potentia ab humeris dependet. Ideo Deus ad Jerusalem dicit : Pone cor tuum super humeros (uos, filia despecla, quia Dominus creat te ad salutem (Jer. XXXI, 21). Etenim manus et humeros pro actionibus Scriptura accipit, ut cum de Davide dicit, Et in intellectu manuum sua- rum deduazit illos (Psal. LXXVI, 72; Exod. XXVIII, 47). luerant etiam in Rationali in pectore posito duo- decin lapides aptati, qui duodecim tribus significabant. Et vide : supra quidem et in buimneris una erat natura lapidum, smaragdus ; infra vero et iu pectore, duode- cim : quo znigmatice siguificabatur, uos primitus ab uua omnes prodiisse natura, progressu vero teinporis diversis opinionibus fuisse divisos : et hoc quidein tri- buit opinioni , illud vero naturx. Sub fimbria sacer- dotis , quie dicitur ora, flores, aurea mala punica, coryinbi et campanulze pendebant. Et quomodo hzc, ut prius diximus, Domino placebant ? Sed in vestitu sacerdotis virtutes effingi jussit ; infra flores et fruc- lus, virtutum opera : quie sunt eleemosyna , justitia el humanitas, et chorus reliquorum ipsis affinium. » .« Ne mules, iuquit , verba Dei vivi. 1n Patrem οἱ Filium et Spiritum sanctum baptizatus es : cur tollis nomina viva, et inducis nomina cogitationum tuaruni, diceis. ingenitum, genitum ; semper existens, et uou semper existeus? Deusue ο inania verba tolerat ? 100 Unum verbum ut mutaret propheta, olim de vita peri- clitatus est. Et vide unius exigui verbi accurationem. Verba prophetarum vocarunt quidam, per ignorantiam, onus Domini. Dicit Dominus per Jeremiam : Si inter- rogaverit te populus, vel sacerdos, vel propheta, et dixerit libi * Quod est. onus ? dic illis , Onus Domini vos estis: assumam enim vos, et dirumpam vos (Jer. XXIII, 99). ne dicatis , onus. Unuin verbum ne mutetur commi - natutf Deus, et tu totam dogmatum accurationem Commulan;, putas te manus Dei effugere possc? » Ejusdem in illud (1 Cor. XII , 9 ) : Suflicit tibi gratia mea ; virlus cnim mea in inlirmitate perficitur (a). « Venit, » inquit, «a Patre Christus ad homines legatus; occisus fuit legatus, et tunc pax fuit. Sed legati venientes, et dona feruut, et dona accipiunt : quod igitur donum tulit, et quod donum accepit ? Inexspectatum est donum, ut inexspectatus est lega- tis : sanguinem suum in donum, et corpus suum in donum fereus venit. Et quod a me donum accepit ? Fidem. Et quid pro illa mihi dat ? Gratiam. Credidi ego, gratiam dedit ille : soluta est inimicitia. Cum venit legatus ad aliquam gentem , non dignatur cum aliquo forensi vel paupere loqui, sed statim ad regem accedit : hic vero legatis venit, et statim cum inere- trice, latrone, publicauo et magis locutus est. Viden' legati benignitatem ? non enim ad unum aut alterum venit, sed ad communem naturam : et venit mea veste indutus, ne nuda divinitate accedens praedam lerreret, » Ejusdem. in dictum Apostoli (I Cor. V, 4T) : Si qua in Christo, nova creatura : vetera transierunt , ecce nova facta sunt omnia (0). . € Gentes ac Judisi dicunt , Qvid gloriatur Paulus ? dicens : Vetera transierunt, ecce nova fucta. sunt om- nia. Si qua in Ghrislo , nova creatura. Ego enim, in- quit , nihil novum video. Neque enim habes oculog ut h:ec videas : accede, et faciam tibi oculos. Quid vides? et tu facis oculos ? Etiam. Et creator es? Óm- nino. Án deinens es? Nequaquam. Igitur fac. oculos corporis. Nequaquain ; sed, quod majus est, oculos mentis. Et facies mihi oculos ? Ita. Non enim habeo? Nequaquam. Τα vero habes? lta. Quomodo? dic mihi. Cum abieris in templum, ibique nudam sta- tuam videris, lapidemque mutum, et dixeris, llic deus est ; num oculos habes? an aliquid utile provenit ex oculis exterioribus, si c:eci sint in- teriores? Viden' opus esse ut tibi faciam oculos, ut videas lapidem esse lapidem, et lignum esse li- gnum? Oculosne habes, cum vides lignum et adoras ? Si ego illud accipiens comburam, nuin oculos labes, qui id quod combustum est, deum vocas ? Cum pas- siones ei vitia deos facis, an oculos habes ? Ebrius est homo, et circumagitur, et irridetur, et pro homine fit irrationabilis : tu. vero dicis, Ebrietas deus Bacchus est ; furtum, deus Mercurius. Videu' tibi oculis opus esse? Lex passiones ct vitia punit; et hec te deos facere non advertis? Si vis auteut, attende quomodo facta sint omnia nova. Creare dicitur. in Scriptura non solum ex nihilo producere qux ante non existe- bant, sed etiam in melius immutare. Creavit Deus cxlum : hoc est, e nihilo creare : creat etiam quando malum hominem bonum facit : hic vero creatio cst rerum in melius mutatio. Et audi Davidem dicentem. Cum enim et ipse et cor ejus creatum esset, adulterio autem et czde maculatum fuisset, et ad corruptionem ferreuur, Deum precatur et dicit : Cor mundum crea in me, Deus (Psal. L, 411): non quod prius cor non hahuerit, nec de substautia cordis loquitur, sed de meliori vit:e conditione ipsum ornante. Ecce igitur £reaiio dicitur non solum ex nihilo produciio, scd (a) Phot., p. 922, a. (b) Ibidem. — 9t DE S. JOANNE CHRYSOST, ὁ θεὸς, τὸ ξ.1εός σου àv µέσῳ τοῦ .ἰαοῦ cov * esa: Κατὰ τὸ ὄνομά σου, ὁ θεὸς, οὕτω xal ἡ αἴνεσίς σου. οὐχὶ ἓν µέσῳ τοῦ λα2ῦ σου µόνον, ἀλλ "Exi τὰ πέρατα τῆς Τῆς. Καὶ ἵνα δείξη, [270] ὅτι τὸ ἑλεῆ- σαι τὰ πέρατα τῆς γῆς, δικαιοσύνης boviv, ἐπάγει Διακαιοσύγης π.]ήρης ἡ δεξιά σου.» « 'O Μύριος. φησὶν, ἐδασί]ευσε, Πῶς ὁ Κύριος ἑδᾳασίλευσεν; &p' ὡς πρόσφατον λαθὼν τὸ τῆς βασι- λείας ἀξίωμα; El μὲν γὰρ εἶπεν, 'O Κύριος βασιλεύει, zh ἀῑδιον αὐτοῦ hee νευεν ἑξουσίαν * εἰπὼν δὲ, ἘἜδασί.ευσε, τὴν διὰ σαρχὸς αὐτοῦ οἰχονομίαν λέγει. δι ἧς dj φύσις ἡμῶν τὴν ἐπικράτειαν τοῦ διαδόλου, τῆς ἁμαρτίας, τοῦ θανάτου ἁπησεισαμένη, ἐπέγνω πλάστην τὸν ὡς ἀληθῶς βασιλέα, tbv χορη- γὸν τῆς ἀφθαρσίας, τῆς ἀναστάσεως. Εὐαγγελ. ζεται τοίνυν ὁ Δαυϊῖδ τοῖς ὑπὸ τῆς ἁμαρτίας, ὑπὸ τοῦ θανάτου, ὑπὸ τοῦ διαδόλου πάλαι βασιλευοµένοις, ὅτι ὁ ζυγὸς ἐχεῖνος συντέτριπται, τὸ κράτος λέλυται, καὶ βασιλεύει πάντων ὁ Κύριο, ὡς xal αὐτὸς pe τὴν ἀνάστασιν ἔφη: ᾿Εδόθη µοι πᾶσα &Eovc'ía οὐὔρανῷ καὶ ἐπὶ Της. πρὶν δὲ ἐδασίλευεν ἡμῶν ὁ θάνατος χαὶ fj ἁμαρτία' "EGac(Asvos γὰρ d 0áva- τος ἀπὸ Αδάμ. "i ( Μωῦσέως, xal In. * καὶ ὁ Σωτὴρ περὶ τοῦ διαδόλου * Καὶ εἰ ὁ Σατανᾶς τὸν Zaravar ἐχδά.1.1ει, ἐμερίσθη ἡ βασιλεία αὐτοῦ. Ὥστε ἑδασίλευε πρὺ τῆς ἐπιδημίας τοῦ Χριστοῦ, τοῦ Υένους ἡμῶν ὁ Σατανᾶς ' ἀλλὰ xal dj ἁμαρτία. Λέγει Υὰρ πάλιν ὁ Παῦλος: Ὥσπερ γὰρ ἑἐδασίλευσεν ἡ dpapcía ἐν' τφ Ürnto ἡμῶν σώματι, οὕτω xal ἡ χάρις βασιλεύσει διὰ Χριστοῦ. 'Ο0 Κύριος ἐδα- cilevcs* πέπανται τῖς ἁμαρτίας τὸ κράτος, τοῦ διαδόλου’ οὐχοῦν ἀγαλλιάσθω ἡ vt, Ἡ φύσις f Ὑηχενῆς, ἡ πυτὲ πλανωμένη, νῦν δὲ δοξαζοµένη, fj ποτὲ by τάφοις, νῦν δὲ ἓν θρόνοις. » « " Ott, φησ]ν, οἰχονομίας ἣν τὰ πλεῖστα τῶν ἐν τῇ Παλαιᾷ, ἀλλ οὐχ ἀρεσχείας Θεοῦ xal προηγου- νης εὐδοχίας, xal τύποι τῶν µελλόντων xal σχιαὶ, ἀλλ οὐκ αὐτὰ τὰ πράγματα. Καὶ ἔστιν ἰδεῖν ἐπ αὐτῶν ἄλλα μὲν τὰ σχήματα, ἄλλα Ob τὰ νοήµατα. 0:0v t οὗ πάντως θεὺς ἀναπαύεται ὑαχίνθῳ xai πορφυρᾷ xai χόχχῳ χαὶ βύσσῳ * Ge γὰρ φυχῶν ἀπαιτεῖ χαθαρότητα, οὗ σωμάτων ἄνθη χαὶ λαµ- πρότητας * ἀλλ Ev ταῖς σωματικαῖς φαιδρότησι εν εἰχόνα τῶν ἀρετῶν διαγράφει. El γὰρ ταῖς στολαῖς ἐχείναις ὡς ἀληθῶς ἀνεπαύετο, πῶς τὸν Μωῦσῆν πρὸ του ᾿Ααρὼν οὐχ ἑνέδυσεν, ἀλλ fiv ἐχεῖνος οὐχ ἑνεδύσατο, ταύτην τοὺς ἱερέας Ἰμφίασε; Καὶ Μωῦ- σῆς μὲν οὐχ ἑλούσθη ὕδατι, xal ἕλουε * διὰ τί; ἵνα µάθῃς, ὅτι οὐχ Bv ταῦτα προηγούμενα τῷ θεῷ * ὅτι τῷ τελείῳ πρὸς χόσµον ἀρχεῖ ἡ ἀρετὴ, καὶ ὅτι ταῦτα τόπος 1» τῆς ἀρετῆς, ἁλλ᾽ οὐχ à pest , € Ότι ἐπὶ τὴς χεφαλῆς, φησὶν, ἔφερεν ὁ ἀρχιε- ῥεὺς τιάραν, διότι τὸν προχειριζόµενον ἁπάντων κεφαλὴν κατὰ τῆς χδφαλΏς ἔχειν τὴν ἑξουσίανεξδει, xal εἰδέναι ὅτι κεφαλὴν τῶν ἄλλων προδαλλόμενος, xai αὐτὸς ὑπὸ χεφαλην ἐστι τὸν χοινὺν ἁπάντων Δεσπότην xal ἐξουσιαοτὴν * ἀπολελυμένη γὰρ αὐθεν- τεία xal αὐτόνομος ἀφόρητός ἐστι xal χαλεπἠ. Auk τούτο xat ἐν τῇ χάριτι οἱ Spe pasederv τελούµενοι, τὸ Εὐαγγέλιον ἐπὶ πεφαλης έχονται, ἵνα µάθη ὁ χειροτονούμενος, ὅτι τὴν "ew τοῦ Εὐαγγελίου τιάραν λαμθάνει, καὶ ὅτι εἰ xai τῶν ἄλλων ἱερουρ- γεῖται χεφαλὴη, ἀλλ [271] οὖν καὶ αὐτὸς ὑπὸ τούτους τελεῖ τοὺς γόµους, καὶ των ἄλλων κρατῶν, τῷ νόμῳ κρατεῖται. 'AA)' à μὲν τιάρα τὴν ἐξουσίαν ἑτύπου, ἂν τε αὐτὸς εἶχε τοῦ λαοῦ, xal ὑφ᾽ ἣν αὐτὸς ἀνεφέ- ρετο τοῦ θεοῦ. » ε Τὸ δὲ πἐταλον τὸ χρυσοῦν, ἓν ᾧ τὸ ὄνομα ἐχεχύ- λαπτο τοῦ coU, ἐπέχειτο μὲν τῷ στήθει, φυλαχῆς δὲ ἐπεῖχε τυπον τῶν ἐν χαρδίᾳ χινηµάτων, xal ὡς δεῖ ταῦτα καταβῥυθμἰίζειν τῇ πρὸς τὸ θεῖον νεύσει χαὶ καταφορᾷ. Emi δὲ τῶν ὤμων σµαράγδου λίθοι δύο, ἔχοντες τὰς ES φυλὰς ἐντεῦθεν, xat τὰς ἓξ ἐντεῦθεν ’ υτοι δὲ σύμθολον ἦσαν τῆς ὄψεως τῆς ἀρχιερατιχῆς. Ἔχει yàp ἡ τῆς σµαράγδου ψΊφος xai χλωρότητα εὐπρεπὴῃ, xal καθαρότητα διαυγῆ, χατόπτρου δύνα- Κιν ὑποφαίνουσα. Καὶ γὰρ δεῖ τὸν ἑερέα xal ἀσχῆσει γήφειν, xai τὸν βίον τοῖς ὑπ᾿ αὐτὸν ὥσπερ κάτοπτρον παρέχειν. Ἐπὶ τῶν ὤμων δὲ fj σµάραγδος, ἐπειδὴ αράξεώς ἐστι σημεῖον ’ d) γὰρ moaxtixh δύγαιιι: τῶν 400 ὤμων fjpzntat. Διὸ χαὶ 6 θεὺς πρὸς τὴν Ἱερουσαλίγμ λέγε ν τὴν χαρδίαν σου ἐπὶ n. ὤμων σου, θύγατερ ἠτιμωμένη, ὅτι Κύριος ατίζει σε elc σω- τηρίαν. Καὶ γὰρ τὰς Σεῖρας καὶ τοὺς pou, εἰς πράξεις ἡ Γραφὴ λαμθάνει * ὡς ὅταν λέγῃ περὶ τοῦ Δανϊδ' Καὶ ἐν ταῖς συνέσεσι τῶν χειρῶν αὐτοῦ ὡδήγησεν αὐτούς. 'Evncav δὲ τῷ λοχίῳ τῷ ἐπὶ τοῦ στ/θους χαὶ οἱ δώδεχα λίθοι ἐνηρμοσμένοι, τὰς δώδεχα φυλὰς ὑποδηλοῦντες. Kat Opa * ἄνω μὲν xal ἐπὶ τῶν ὤμων µία ἣν φύσις τῶν λίθων ἡ σµάραγδο;, κάτω δὲ xa ἐπὶ τοῦ σ;ήθους οἱ δώδεχα * αἰνιττομέ- νου τοῦ λόγου, ὅτι ἄνωθεν μὲν ix pido. ἅπαντες προῄήλθοµεν φύσεως, προϊόντος δὲ τοῦ χρόνου διαφό- ροις γνώµαις ἐμερίσθημεν' xal τὸ μὲν δίδωσι τῇ γνώµῃ, τὸ δὲ τῇ φύσει. "Yr δὲ τὸ χράσπεδον τοῦ ἵε- ρέως τὸ λεγόµενον λῶμα: ἄνθη, ῥόαι, χαὶ ῥοΐσχοι ρυσοῖ xal χώδωμµς ἀπῃώρηντο. Καὶ πῶς ἂν ein εῷ ταῦτα κατὰ πρῶτον λόγον ἀρέσχοντα; ᾿Αλλ' ἐν τῷ σχήµατι τοῦ ἱερέως ἐφῆχεν ἐξειχονίζεσθαι τὰς ἀρετάς * χάτω ἄνθη xal χαρποὶ. τὰ τῶν ἀρετῶν xa- M ατα, ἅτινά ἐστιν ἑλεημοσύνη, καὶδιχαιοσύνη, xat φιλανθρωπία, καὶ τῶν v6 σύστοιχος αὐταῖς opó;. » oni gnat, μὴ µετάδα.11ε ῥήματα cov. ζῶν- τος. El; Πατέρα xat Υἱὸν καὶ ἅγιον Πνεῦμα ἐθαπτί- σθης ' εί ἀναιρεῖς τὰ ὀνόματα τὰ ζῶντα, χαὶ εἰσάχεις ὀνόματα λογισμῶν, γέννημα λέγων χαὶ ἀγέννττον xaX γεννητὸν, ὃν ἀεὶ χαὶ μὴ ὃν ἀεί ; τούτων ἀνέχεται θεὺς τῶν µαταίων ῥημάτων! "Ev ῥῆμα ἵνα µετα- 6άλη, προφήτης ποτᾶ ἐχινδύνευσεν ἀπολέσθαι. Καὶ βλέπε ῥήματος μιχροῦ ἀχριθολογίαν. Τὰ ῥήματα τῶν προφητῶν τινες ἑκάλουν ὑπὸ ἀπειρίας λημμα Κυρίου. Λέγει ὁ θεὸς διὰ "Ispsplou * Εάν ἐρωτήοῃ σε ὁ Aaóc, f) ὁ ἱερεὺς, 7) ὁ προφήτης, xal εἶἴπῃ σοι, Τί τὸ Anpypa ; εἰπὲ αὐτοῖς, ὅτι Τὸ Anuga Kv- ρίου ὑμεῖς écta* 1ήψομαι γὰρ ὑμᾶς [άήμμα], καὶ ῥάξω ὑμᾶς, ἵνα μὴ λέγητε appa. "Ev ῥῆμα ἵνα h µεταποιηθῇ, ἀπειλεῖ ὁ Θεός * xal σὺ ὁλόχληρον δογμάτων ἀχρίδειαν διαστρέφων, νομίτεις διαφυγεῖν τὰς τοῦ Θεοῦ yelpac ; » [272] 'Ex τοῦ εἰς τὸ, «'Apxst cot fj χάρις μου ἡ γὰρ δύναμίς µου &v ἀσθενείᾳ τελειουται. » «Ὅτι Ίλθε, φησὶ, παρὰ τοῦ Πατρὸς ὁ Χριστὸς πρὸς τους ἀνθρώπους πρεσθευτής ΄ ἐσφάγη ὁ πρεο- θευτἠς * xaX τότε Υέγονεν y εἰρήνη. 'AAX ol πρέσ- 6εις ἐρχόμενοι, xal δῶρα φέρουσι, χαὶ δῦρα Aa. 6á- νουσι * ποῖον οὖν Ίχε φέρων δῶρον, xat ποῖον ἀντέ- àa6c; Παράδοξον τὸ ζῶρον, ὡς χαὶ ὁ πρεσθευτῆς, παράδοξος ' τὸ αἷμα αὑτοῦ φέρων Έλθε δῶρον, τὸ σῶμα αὑτοῦ φέρων ἦλθε δῶρον. Καὶ τί παρ) ἐμοῦ ἔλαθε δῶὣρον; Πίστιν. Καὶ τί ἀντ᾽ αὐτῆς pot παρέ- σχε; Χάριν. Ἐπίδτευσα ἐγὼ, ἐχαρίσατο ἐχεῖνος, ἑλύθη ἡ ἔχθρα. Ὁ πρεσθευτῆς ὅταν ἕλθῃ mph, ἔθ- νος, οὐκ ἀξιοῖ τινι τῶν ἀγοραίων ἡ πενῄτων διαλε- χθῆναι, ἀλλ’ εὐθὺς τῷ βασιλεῖ πρόσεισιν * οὗτος δὲ ὁ πρεσθευτῆς Ἠλθε, καὶ εὐθέως πόρνῃ καὶ λῃστῇ καὶ τελώνῇ χαὶ μᾶχοις bul yon. Εἶδες πρξσθευτου φι- λανθρωπίαν ; οὐ γὰρ πρὸς ἕνα xal δεύτερον ᾖλθεν, ἀλλὰ πρὸς τὴν χοινὴν φύσιν ' καὶ ἦλθε τὸ ἐμὸν πε- ριθ:6ληµένος ἱμάτιον, ἵνα μὴ γυμνῇ τῇ θεότητι πα - ῥαγενόµενος φοδήσῃ τὴν θἡραν. » Ἐκ τοῦ αὐτοῦ εἰς τὸ ῥητὸν τοῦ Ἀποστόλου * «El τις ἐν Χριστῷ, .xatvh χτίσις ΄ τὰ ἀρχαῖα παρηλ- θεν, ἰδοὺ Yéyove χαινὰ τὰ πάντα. » € * "Ott φασὶν οἱ Ἑλληνισταὶ καὶ τὸ Ἰουδαῖζον * τί χοµπάζει ΠἩαῦλος λέγων, Τὰ ἀρχαῖα παρη.θεν, ἰδοῦ γέγονε καιὰ τὰ πάντα ' εἴ τις ἐν Χριστῳ, xawh ατίσις; Ἐγὼ γὰρ, qnot, χαινὸν οὐδὲν βλέπω. Q0 γὰρ ἔχεις ὀφθαλμοὺς, ἵνα ἴδῃς ταῦτα * δεῦρο, xal ποιἠσω σοι ὀφθαλμούς. Τί ιὁρᾷς ; καὶ σὺ ποιεῖς ὀφθαλμούς ; Natl. Καὶ δημιουργὸς eL; Καὶ πάνυ. Οὐκ ἀπονενόησαι; Οὐχί. Ὀὐχοῦν ποίησον ὀφθαλμοὺς τοῦ σώματος. Οὐχ, ἀλλὰ τὸ μεῖζον, τῆς διανοίας. Καὶ ποιεῖς pot ὀφθαλμούς; Μάλιστα. Οὐ γὰρ £yo ; Οὐχ!. Σὺ δὲ ἔχεις: Ναί. Πῶς, εἰπέ pot ; "Οτανὺ ἀπέλθης εἰς ναὺν, xa (bn: ἐχεῖ ξόανον γυμνὸν, λίθων ἄφωνον, xal εἴπῃς, Οὖτος ὁ θεός ἐστιν, dpa ὀφθαλμοὺς ἔχεις; i γὰρ ὄφελός τι τῶν ἔξωθεν M Aq i τῶν ἔνδοθεν πεπηρωµένων ; "Opi, ὅτι χρείαν ἔχεις. ἵνα ποιῄσω 401 σοι ὀφθαλμοὺς, ὥστε τὸν λίθον σε ἰδεῖν λίθον, καὶ τὸ ξύλον ξύλον; Ὀφθάλμοὺς ἔχεις, ὅταν ἴδῃς ξύλον xal προσκυνἠσῃς; Όταν λαθὼν αὑτὸ ἐγὼ χαύσω, ρα ἔχεις ὀφθαλμοὺς, τὸ καιόμενον θεὸν ὀνομάζων ; "Όταν τὰ πάθη θεοποιῇς, ὀφθαλμοὺς ἔχεις; Μεθύει ὁ &v- θρωπος xai περιφέρεται χαὶ καταγελᾶται χαὶ γίνεται ἀντὶ ἀνθρώπου &Aoyoc|: σὺ δὲ λέχεις' Ἡ µέθη θεὸς 6 Διόνυσος, 7| χλοπὴ θεὸς ὁ Ἑρμῆς. Ὁρᾷ- ὅτι χρεία Got ὀφθαλμῶν ;''O νόμος τὰ πάθη χολάξει, xai σὺ [270] ταῦτα θεοποιῶν οὐκ αἰσθάνῃ; Ei βούλει δὲ, πρόσχες, ὅπως Ὑέγονε πάντα xatd. τίσις Ev 2 Γραρῇ λέγεται οὗ µόνον ἡ Ex τοῦ μὴ ὄντος εἰς τὸ εἷ- ναι παραγωγὴ 8, ἀλλὰ καὶ fj &x τοῦ ὄντος ἐπὶ τὸ βἐλ- τιον µεταθολή. Ἔχτισεν ὁ θεὸς xbv οὐρανόν' τουτέ- στιν Ex τοῦ m bvvoc EpyáaaaQat χτίζει xat ὅταν τὸν πηνηρὸν ἄνθρωπον χαλὸν ἀπεργάσηται * ἐνταῦθα τὸ τίζσιν πραγμάτων ἐστὶν ἐπὶ τὸ βέλτιον µεταθολ/. Καὶ ἄχουσον τοῦ Δαν]δ λέγοντος. Ἐπειδὴ γὰρ ἂν αὐτὸς xai ij χαρδία αὐτοῦ ἐχτισμένη, ῥῥυπώθη & τῇ µοιχείᾳ xaX τῷ φόνῳ xaX πρὸς φθορὰν κατεφἑρετο, παρακαλεῖ τὸν θεὸν καὶ λέγει Καρδίαν» καθαρὰν κτίσον ἐν Apos ὁ θεός * οὐχ ὅτι πρὀτερον οὐχ εἶχε καρδίαν, οὐδὲ περὶ τῆς οὐσίας τῆς χαρδίας λέχει, ἀλνλὰ περὶ τῆς χοσμούσης αὑτὴν ἀρίστης πολιτείας. Ἰδοὺ τοίνυν χτίσις λέγεται οὐ µόνον fj £x τοῦ μὴ ὄν- τος εἰς τὸ εἶναι παραγωγὴ, ἀλλὰ xai 3 τῆς οὐσίας διαφθαρείσης εἰς τὸ βέλτιον µεταδολἠ. Οὕτω χτίζεται σώφρρων ἡ πόρνη, οὕτω, ἑἐλεῆμων ὁ ἅρπαξ, οὕτω µεταδάλλεται εἰς πρόθατον ὁ λύχος, xa ὁ ἱέραξ εἰς περιστεράν. Δύο χτίσεις. Διὰ τοῦτο χαὶ τὸ λουτρὸν χτίσµα λέγεται, τὸιλουτρὸν λέγω τῆς παλιγγενεσίας. ᾿Αποδυσάμεγοι rap. ησὶ, τὸν zaJAaiv ἄνθρω- aov, ἐνδυσάμεγοι δὲ có» véorv, τὸν ἀναγεννώμε- vor κατ εἰκόνα τοῦ κτίσαντος αὐτόν. ᾿Ορᾷς οὖν ὅτι kot xat) κτίσις; Τί γάρ µοι ὄφελος, ἐὰν γένη- ται οὐρανὸς χαινὸς, xal γη χαινἠ, ἐγὼ δὲ ταῖς ἆμαρ- τίαις πεπαλαίωµαι; 'O οὐρανὺς οἶχός ἐστιν *. ἐγὼ δὲ διαιτώµενος Ev αὐτῷ καὶ νοσῶν. Ἐὰν lavpb; εἰς τὴν οἰχίαν τοῦ ἀῤῥωστοῦντος εἰσέλθῃ, xai τοῦ μὲν οὐδεμίαν πρόνοιαν λάδῃ, λευκαίνῃ δὲ τοὺς τοίχους, καὶ χρυσογραφῇ τὸν ὄρορον - οὖν ἂν εἶπες αὐτῷ, ἄνθρωπε, ἀνάστησον τὸν νοχοῦντα, τί τὴν οἰχίαν x2À- λωπίζεις ; βοήθησον c.» χειµένῳ. Καὶ ὁ Χριστὺς εἰσ- ἢλθεν εἰς τὸν χόσμον τοῦτον, Ev ᾧ καταχειµένην εὗρε τὴν φύσιν µου καὶ νοσοῦσαν, καὶ πρὺς τὴν θεραπείαν αὐτῆς ἅπαντα δέχεται τὸν ἀγῶνα, χαὶ ἀναχαινίζει xal διορθοῖ τὴν φύσιν. Tl οὖν τὸν ἰατρὸν µέμφη, ὅτι μὴ ταυτα ποιεῖ' τὸν Χριστὸν δὲ πάλιν ὑπὸ μῶώμον ποιεῖςν ὅτι ταῦτα ποιεῖ; Οὕτω παρῆλθε τὰ ἀρχαῖα, οὕτω γέγονε τὰ΄ πάντα καινὰ, οὕτω xawh χτίσις. Καὶ µυρία ἄν τις τοιαῦτα ἐπισυνάψῃ. 'Ex τοῦ μετὰ τὰς Να.άνδας τῇ ἑξῆς ' καὶ xac µεθυόγτωγ. « Ὅ τοίνυν Χριστὸς τὰ ἄπειρα πλήθη ἑστιάσας m τῆς ἐρήμου, οὐκ ἐπὶ σχηνὴν χα) Όπνον, αὐτοὺς ἔΤεμφεν, ἀλλ᾽ ἐπὶ θείων ἀχρύόασιν ἐχάλεσε λογίων. οὕτω xal ἡμεῖς ποιῶμεν, xal τοσοῦτον ἐθίσωμεν ἑαυτοὺς ἐσθίειν, ὅσον πρὸς τὸ ζῆν µόνον, οὐχ ὅσον δ.ασπᾶσθαι χαὶ βαρύνεσθαι. Oo γὰρ διὰ τοῦτο ἐγε- υόμεῦα xai ζῶμεν, ἵνα φάγωμεν χαὶ πίωµεν. ἀλλὰ διά τοῦτο ἑσθίομεν, ἵνα ζῶμεν ' οὐ τὸ Civ διὰ τὸ φαγεῖν, ἀλλὰ διὰ τὸ ζὴν τὸ φαγεῖν γέγονεν ἐξ ἀρχῆς. Ἡμεῖς δὲ ὡς διὰ τοῦτο ἑλθόντες εἰς τὸν χόσµον, οὕτως ἅπαντα εἰς τοῦτο χαταναλίσχομεν.» 1274] 'Ex τοῦ εἰς τὸ ῥητὺν to Αποστόλου: Περὶ ᾿ δὲ τῶν χεχοιμημένων οὐ θέλω ὑμᾶς ἀγνοεῖν, dnt ἵνα pt λυπῆσθε ὡς xat οἱ λοιποὶ, » xal τὰ ης. TL δήποτε, ὅταν μὲν περὶ τοῦ Χριστοῦ διαλέγηται Παῦλος, θάνατον χαλεῖ τὸν ἐχείνου θάνατον ὅταν δὲ περὶ τῆς ἡμετέρας τελευτῆς, χοίµησιν αὐτὴν, καὶ οὐ θάνατον ὀνομάζει; xal γὰρ Ev. τῷ αὐτῷ λόγῳ τρίτον μνησνεὶς τῆς τελευτῆς τῶν ἀνθρώπων, οὐδαμοῦ θά- νατον λέγει, ἀλλὰ χοίµησιν τὴν ἀναχώρησιν ὀνομάζει. Οὐ yàp παρέργως ταύτῃ χέχρηται τῶν λέξεων τῇ παρατηρήσει, ἀλλὰ σοφὀν τι καὶ µέγα χατασχευάζει. Ἐπὶ μὲν οὖν τοῦ Χριστοῦ θάνατον xaA:t, ἵνα τὸ πά- * Frustra conjecit προαγωγή Bekkerus, siquidem ipsum zapáytyy hoc sensu usurpare Pátribus solemne est. TESTIMONIA VETERUM 109 θος πιστώσηται, ἐτ δὲ ἡμῶν χηίμησιν, ἵνα τὴν ὁδύ- νην παραµυθήσηται. Ἔνθα μὲν γὰρ προεχώρησεν ἀνάστασις, θαῤῥωῶν χαλεῖ θάνατον ἔνθα δὲ Ev ἑλπίσιν ἔτι μένει, χοἰμησιν χαλεῖ, χαὶ διὰ ταύτης mapapu- θούμενος ἡμᾶς τῆς προσηγορίας, xai χρηστὰς ἑλπί- δας ὑποτείνων ἡμῖν. 'O γὰρ χοιμώμενος ἀναστήσεται πάντως, ἐπεὶ xal θάνατος οὐδὲν ἕτερόν ἐστιν ἡ µα- Χροχρόνιος ὕπνος. » Tov αὐτοῦ Χρυσοστόμου ἐκ τοῦ περὶ µετα- volac. « Μάννα Ἠσθιον οἱ Ἰουδαῖοι, |xaX τὰ £v. Αἰγύπτῳ χρόµυα ἐπεξήτουν * οὕτως αἱ fov ἡ συνήθεια πρᾶ- γµα, xai χάχιστον. Kàv ny: χα ἡμέρας χατορθώ- €, ΧΧν εἰς εἴχοσι, xàv εἰς τριάχοντα, οὐχ ἀγαπω, οὐ χάριν ἔχω, ob περιπτύσσοµαί σε μόνον μὴ ἀποχά- Ems, &ÀÀ αἰσχύνου xal χαταγίνωσχε. Πάλιν διελέ- ην περὶ ἀγάπης. Μκουσας, ἀπΏλθες, καὶ ἥρπασας; οὐκ ὀπεδείξω διὰ τῶν ἔργων τὸν λόγον; μὴ αἰσχυν- θῇς πάλιν εἰσελθεῖν εἰς τὴν ἐχχλησίαν. Αἰσχυνου ἁμαρτάνων, μὴ αἰσχύνου μετανοῶν. "AU ταῦτά ἐστιν ἁμαρτία χαὶ μετάνοια * τραῦµα μὲν f) ἁμαρτία, φάρ- paxov δὲ ἡ μετάνοια * Ev. τῷ τραύμµατι σηπεδὼν, ἐν τῷ φαρμάκῳ τῆς σηπεδόνος ὁ χαθαρισµύς * ἐν τῇ ἁμαρτίᾳ ὄνειδος, Ὑέλως ΄ Ev τῇ µετανοίᾳ ἔπαινος, ποῤῥησία, ἐλευθερία. ᾽Αλλ’ ἀντιστρέφει την τάξιν ὁ Σατανᾶς, xal δίδωσι τοῖς πειθοµένοις αὐτῷ ἐν μὲν τῇ ἁμαρτίᾳ τὴν παῤῥησίαν, £v δὲ τῇ µετα- vola την αἰσχύνην. Σὺ δὲ μὴ πεισθῆς αὐτῷ, ἀλλ᾽ ἑχατέρᾳ πράξει τὸ οἰχεῖον ἀπονέμεσθαι σπούδα- σον. » Ὅρασις, fiv εἶδε' "Heatac κατὰ Ιουδαίας καὶ | κατὰ Ἱερουσα-λήμ. « Ein «hv ὅρασιν, ἣν εἶδες. Ὁ δὲ λέγει’ "Axove, οὐρανὲ, xal ἑγωτίζου, Tn, ὅτι Κύριος &AdAncsv. λλλα ἐπηγγείλω, καὶ ἄλλα λέγεις * ἀρχόμενος εἶπες, "0ρασις κατὰ ᾿Ιουδαίας xal κατὰ 'lepovcaAnpg, καὶ ἀφεὶς τὴν διἠγησιν, οὐρανῷ καὶ γἢ διαλέγῃ : ἀφΏχας τοὺς ἀνθρώπους, xat τοῖς ἀλόγοις στοιχείοις προσδιαλέγῃ; Na, φησίν * ἐπειδὴ τῶν ἀλόγων ἆλο- γώτεροι γεγόνασιν οἱ λογιχοί * xat οὗ διὰ τοῦτο µό- voy, ἀλλὰ χαὶ διότι /275] µέλλων ὁ Μωῦσης εἰσάχειν αὐτοὺς εἰς τὴν γῆν τῆς ἐπαγγελίας, xat προορῶν τὰ Άλοντα ἔσεσθαι, οὕτω πως φησίν * "Axove, οὐρα- y&, καὶ «Ἰαλήσω" προσεχέτω ἡ yn ῥήματα ἐκ στόματός µου. Διαμαρτύρομαι ὑμῖν, φησὶν, Ἰου- δαῖοι, τὸν οὐρανὸν xai τὴν γῆν ὁ Μωῦσῆς, ὅτι, ἐὰν εἰσέλθητε εἰς τὴν γῆν τῆς ἐπαγγελίας, xat ἔγχατα- λίπητε Κύριον τὸν θΕὸν, διασχεδασθἠσεσθε εἰς πάντα τὰ ἔθνη. Ηλθε τοίνυν 'Haata;, ἔμελλεν ἡ ἀπειλὴ περατουσθαι. Οὐχ ἑδύνατο χαλέσαι Μωῦσέα τὸν ἤδη τεθνηκότα, οὐδὲ τούς mots ἀχηχοότας' λοιπὸν τὰ στοιχεῖα χαλεῖ, ἅπερ διαμαρτυρόμενος αὐτοῖς ἐχάλει χαὶ ὁ Μωῦσῆς. Καΐτοι γε ἐχεῖνος ἑδύνατο xal τὸν "Aapüv χαλεῖν εἰς μαρτυρίαν, χαὶ πολλοὺς ἄλλους ’ ἀλλὰ διὰ τοῦτο, φαίη re 0x ExáAeG x τούτους, ἔπει- δήπερ ἔμελλον ἐχεῖνοι τελευτᾷν, xaY μὴ παρεῖναι μάρτυρες, ἐπειδὰν εἰς παρανοµίαν ἐξέχλινεν ὁ Ἱσραῇλ * δὼ τὰ µένοντα στοιχεῖα εἰχότως el; µαρ- τυρίαν καλῶ. Οὕτω xal ᾿Ησαΐας owl: οὗ διὰ τὰ εἰρημένα µόνον, ἀλλὰ χαὶ ἐπειδῇ διαλεχθεὶς τοῖς Ἰουδαίοις, εὗρεν αὐτοὺς p. ἀχούοντας αὐτοῦ, ἐπὶ τὰ στοιχεῖα στρέφεται, xal μάρτυρας παραλαμθάνει αὑτοῦ. "Axcve, οὗρανέ * σὺ γάρ τὸ μάννα Ίνεγχας' Ἑγωτίζου, γῆ σὺ γὰρ τὴν ὁρτυγομήτραν ἔδωχας. ΄Ἄκουε, obpavó- σὺ γὰρ τὰ ὑπὲρ φύσιν αὐτοῖς ἔχο- ρήγησας᾽ ἄνω χαθ᾽ ὃν τρόπον ἑστερεώθης, ἔμενᾶς, xai µἰμησιν οὐχ ὑπερεῖδες ἅλωνος, Ἑγωτίζου, yn* σὺ γὰρ xáto fig, xal τράπεζαν αὐτοῖς παρετίθεις αὐτοσχέδιον. Διὰ τοῦτο xal ἕτερος προφήτης ὁρῶν τὸν βασιλέα µαινόµενον. τὸ εἴδωλον λατρευόµενον, τὸν θεὺν ὑθριζόμενον, τοὺς ἄλλους ἑπτηχότας, πρὸς οὐδένα τούτων ποιεῖται τὸν λόγον, ἀλλ) ἀποστραφεὶς, "Axovcor, φησὶν, θυσιαστήριο», ἄκουσόν µου. Τί οὖν; λίθῳ διαλέγῃ; Nat, φησίν’ ἐπειδὴ λίθου ἀναισθητότερος ὁ βασιλεύς. "Axovcor, θυσιαστή- puor, τάδε «ἰέγει Κύριος. Καὶ εὐθέως ἑσχίσθη τὸ τος ἡριον xai ἐῤῥάγη καὶ ἐξέχεε τὴν θυσίαν. Ὅ δὲ ἄνθρωπος οὐκ κουσεν, ἀλλ᾽ ἐχτείνει τὴν χεῖρο ὁ βασιλεὺς, τὸν προφήτην ἁρπάσαι βουλόμενος. 0 101 eiiam corru; te natur: in melius mutatio. Sic, mere- 4rix casta creatur, sic raptor efficitur eleemosynarius, sic mutatur in ovem lupus, in columbam accipiter. Duplex creatio. Ideo et lavacrum creatio dicitur, la- vacrum dico regenerationis. Kxuentes enim, inquit, teterem hominem, οἱ induehles novum, eum qui regene- ratur secundum imaginem ejus qui creavit illum. Viden' igitur novam esse creaturam ? Quid enim mihi pro- Gest, si fiat coelum novum et terra nova, ego vero in peccatis. meis. invelerascam? ccelum domus est, ego vero liabito in ea :egrotus.Si medicus in domum :egroti intraret, et ejus nullam haberet curam, sed dealbaret parietes et laquearia auro lineret, nonne diceres illi, O homo, »grotum cura : cur domum exornas ? fer auxilium decumbenti. Christus venit in hunc mundum; in quo decumbentem οἱ morbidam invenit naturam nicam, et ad illam curandam nullum non suscipit cer- tamen, naturamque renovat et instaurat. Cur ergo medicum reprehendis, quia illa non facit ; Christum vero vituperas, quod hec faciat ? Sic vetera transie- runt, sie facta sunt omnia nova ; sic nova creatura.» Et innumera quis superaddat. Ex homilia post Kalendas, el contra ebrios (a). « Christus. innumeram multitudinem in deserto couvivio excipiens, non illos ad teutoriuin et somnum misit, sed ad divina verba audienda vocavit. Sic et nos faciamus, et tantum edere nos assuefaciamus, quantum ad vitain sit satis, sed non eousque ut cibus nos dirumpat et gravet. Non enim ideo nati sumus et vivimus ut edamus οἱ bibanius, sed ideo edimus ut vivamus ; non vita propter cibum, sed cibus propter vitium ab initio faclus :est. Nos vero quasi in mun- dum ideo venerimus, sic omnia in eam rem consumi- IDUS. 0 In dictum Apostoli : Nolumus vos. ignorare de dor- mientibus, fratres, ut non éontristemiui sicuLet cx - teri, etc. (1 Thess. IV, 12). « Quare Paulus, cum de Cliristo loquitur, morte:u ipsius mnortem vocal ; cum vero de nostra morte ver- ba facit , dormitionem illam et non. mortem appel- lat (b) * Nam, in eadem oratione, ter obitus hominum mentionem faciens, nunquam mortem dicit, sed dor- mitionem obitum vocat. Non enim perlunctorie his usus est verbis Apostolus, sed aliquid magnum et sa- piens przparat. In Christo igitur mortem vocat ut pas- sio credatur ; in nobis vero dormitionem, ut dolorein initiget. Ubi enim przcessit resurrectio, fidenter vo- cat mortem ; ubi vero in spe adhuc manet, dormitio- nem appellat, el per hanc appellationem nos consola- tur, bonam nobis spem suggerens. Qui dormit enim, omnino resurget : elenim mors nihil aliud est quam diuturnus somnus. » Ejusdem Chrysostomi ex homilia de Pouitentia. « Manna comedebant Judzi, et cenas /Egyptias quzrebant : adeo turpis res est consuetudo, imo pes- sima. Licet per decem dies przeclare te geras, licet per viginti, licet per triginta, non te diligo, non gra- tis habeo, non te complector : modo ne te defatige- ris, sed pudore suffundaris, teque ipsum damnes. Rur- sum de caritate disseruimus. Audisti. abiisti, rapuisti? uon operibus sermonem exhibuisti ; ne te pudeat rursum ingredi in ecclesiam. Erubesce eum peccas, ne erubescas cum poenitentiam agis. Duo hzc sunt, peccatum et paenitentia : vulnus est peccatum, peeni- tentia vero pharmacum : in vulnere putredo, in. phar- maco putredinis mundatio ; in peccato probrum et derisio, in penitentia laus, fiducia, libertas. Sed or- dinem inverlit satanas, et sibi obsequentibus dat in jeccato licentiam, in. poenitentia probrum. Tu vero ne credas illi, sed utrique actioni quod suum est tri- buere cura.» fa) Phot. Dekk., p. 525, a. Oper. Chrys. t. 1y col. 971. (p) Oper, Chrys. t. I, col. 1018. DE S. JOANNE CIIRYSOST. 103 Visio quam vidit Isaias. contra Judeam et Jerusa- lem, « Dic visionem quam vidisti. Ait. ille : Audi , ος- lum, εἰ auribus percipe, terra, quoniam Dominus locutus. est ( 1sai.. 1, 2). Alia promisisti, et alia loqueris : incipiens dixisti, Vísio contra Judeum et Jerusalem, et dimissa narratione, «carum οἱ terrain alloqueris? homines relinquis, et cum irrationabili- bus elementis loqueris? Etiam, inquit, quia brutis ir- ralionabiliores facii sunt ii qui ratione pr:editi sunt: nec ideo tantum, sed etiam quia Moyses, ducturus illos in terram promissionis, et praevidens lutura, sic dixit : Audi, celum, οἱ loquar : attendat terra. verba oris mei (Deut. ΧΧΧ], 1). Testor vobis, ait Moyses, ο Jud:ei, coelum el terram, quia si ingressi in terram promissionis, reliqueritis Dominum Deum, disper- emini in omnes gentes. Venit igitur Isaias, minz jam in effectum ducendze erant. Non potuit vocare Moysem jamdiu mortuum, nec eos qui ha:c audierant : eleimen- ta tandem vocat, qu:e etiam Moyses illis in testimo- nium advocarat. Quanquam ille potuerat Aaroueim et alios multos in testimonium vocare : sed ideo, in- quiet, illos non vocavi, quia morituri erant, oeque te- stes adfuturi cum Israel przvaricatus sit : idco ele- menta semper manentia jure in testimonium voco. Sic et Isaias facit : non solum propter ea qu.e diximus, sed etiam quia cum, Judzis locutus, vidit eos sibi nun attendere, ad elementa se convertit, et ei ut testes ad- vocat. Audi, celum ; tu. enim manna tulisti : auribus percipe, terra ; tu enim coturnices dedisti. Audi celum; lu enim ea quie Supra naturam sunt illis przebuisti, superne ut firmatum fuisti, mansisti, οἱ arez&e modum non despexisti. Auribus percipe, terra ; tu enim iníra eras, et mensam illis subito apposuisti. Ideo et alius propheta regem insauientem videns, idolum colentein et Deum contuinelia. afiicientem , aliosque. δρομος, horum neminem alloquitur, sed conversus ait, Audi, altare, uudi me ( MI [leg. XII, 2 ). Cur lapidem a!lo- queris? Etiam, inquit, quia rex minus quam lapis sentit. Audi, allare, lec dicit Dominus : οἱ statim di- visum et fractum est altare, et effudit hostiam. Homo autem non audivit, sed extendit rex ma»um, proplic- tam compreliendere. cupiens. Deus vero quid fecit? Mauum ejus arefecit. Non arefecit autem ΜΗ a principio, ut ille e ruptura lapidis prudeutior lieret, Volebat euim eum sine castigatione sapere ; sed quia, inquit, lapis discissus est, οἱ Lu nun emeudaris, justa: iu te iram convertam. » Ex oratione in prodigum, in penitentiam , in. lignum scientie boni et mali, et in latronem (a). — « Justorum agmen non vult Christus in se rapere potestatem creaturarum, sed ea qu:& ad. geconomiam spectant, Patris providenti:$ subjecla esse. Ideo pa- rabola juniorem inducit, qui acceperat paternam hz- reditateiw , proficiscentem in regionem longinquam ( Luc. XV, 12). Longitudo autem non. stadiis deter- ininatur, sed moribus circumscribitur : nam qni peccat longe removetur a Deo, non loco, sed moribus. Acce- pta autem paterna substantia, perdidit eam prodige vivendo. Accepit solem, ut. illo frueretur, et donum ut Deum adoravit : accepit fontes ad delicias, et do- num in deum convertit : ignoravit. donantem, et do- num supra modum coluit. Eadem est creatura , «ed non omnibus eodém modo conspicua. Paterna sub- stantia ille quidem recté usus, hic vero abusus est. Ordo hic et ordo ille est, tametsi diversus. Pius vir cceli pulchritudinem videt, atque ex pulchritudine Creato- rem laudat : Videbo enim colos opera digitorum tuorum (sal. VIL, 4). Vidit impius, et ad Creatorein mentem neon convertit, sed pulchritudinem cgeli contemplans, creaturam imaginatus est esse deum. Pius non contume. lia aflicit creaturam, sed ut Domino adorationem re- serval : honorat creaturam, sed ut couservain : non auferens cultum Creatori creaturam contemplatur; laus [a] Phot. Bekk., p. 321, a. 405 TESTIMONIA dat artificium, sed artificis gloriam illi non attribuit. hupius vero beue quidem vidit, sed nale adoravit, et «amnem ordinem subvertit. » ε Sepe Scripiura diabolum vocat draconem et ser- pentem. tortuosum. Ideo Servator dicit : Ecce. dedi vobis potestatem calcandi supra. serpeutes et scorpiones (Luc. X, 49) : et ne reptilia intelligas, adjecit, Et su- - pra omnem virtutem inimici. Draco et serpens est dia- Dolus, non ut malitiz: radix, ut. Mauichiei dicunt, sed ut princeps damonum, εἰ auctor lapsus illis effe- etus. » Ex hortatorio sermone de Ponitentia (a). « De eo qui dixit : Destruam horrea mea, et majora faciam (Luc. XII, 18), sententiam a Deolatain iu me- moriam revocantes, aperite tliesauros vestros, et date eleemosynam. Facite vobis thesauros indeficientes in celo, ut Dominus jubet, qui futiles divitias ex foenore et injustitia collegistis : Facite vobis amicos de mammo- na, ut Dominus imperat; ut cum. defeceritis, recipiant tos in &terna tubernacula (Luc. XV1, 9).».. Ez howilia in terre motum, et Lazarum , et divitem (b). « Non cesso dicere, etiamsi nemo audiat. Medicus $um, medicamenta appono : pr:icceptor sum, nionere jussus sum. Neminem corrigo? et quid liuc est? At ego mercedem habeo. Verum etiam per hyperbolen dixi : fieri euim nequil ul in tanta multitudine nemo se emendet, Audio, inquit, quotidie, εἰ non facio. Audi, etiamsi non facias ; ex auditu enim efficitur ut agatur. Etiauisi non facias, ex peceato pudore aflicie- ris ; etiamsi non facias, mutatur. tibi animus; etiamsi non facias, teipsum condemnas quod non facias : sei- psum autem. incusare, principium est emendationis. Quando dixeris, Hei mihi ! audivi et non facio ; illud liei mihi, initium est iutationis in melius. » In illud, Mitte Lazarum, etc. (c). « Et ubi nunc sunt pincernze tui , tapetes, parasiti et adulatores (Luc. XV], 24)? ubi fastus et phantasiae? Foli» eraut, et hiems abstulit, omniaque perierunt , somnium erant et ortus est dies, somniumque dissipa- tum est. Cur autem. non Noe, vel Jacobum, sed 1saa- cum, vel Abrahaumum dives vidit? Quare? quia hospi- talis erat Abraham, et ejus hospitalitas isüus inhunia- nitatis major est accusatio. » Ex homilia quadum, Non adeo deflendos esse mor- luos (d). « Mors solutio est sollicitudinum. Nisi mors esset, pOS ipsos devoraremus ; nisi punitionem exspectare- mus, nequaquam a malis cessarenmus. Vides Domini benignitatem ? poenas ex pra varicatioue exspectatas salutis occasionem effecit. Si ergo justus erat qui mor- tuus est, gaude, quia cum fiducia ad Dominum pro- feclus est : si vero peccator erat, ne lugeas ; id lu- cratus est, quod peccata peccatis nou addere pos- si. » In epistola ad Cyriacum episcopum (e), quam tuisit ei secundo exsilio, Arsacium perstringit, vocans illum delirum et adulterum : laudatque illos qui ejus com. munionem aversantur, ut qui propter Deum et inju- siitiam archiepiscopo suo illatam ab illo declinent : quauquam in aliis videatur hortari ne ab Ecciesia re- cedant. Postea autem, ut videtur, sententiau mutavit, quoniam ii qui ipsum injuste ejecerant, peractis not coutenti, etiam in eos qui ipsi addicti essent, incursio- nes iusidiasque parabant, curabantque illos i exsiiuim elli. d Legimus (f) Chrysostomi in Genesim Homiliass unain αἱ Phot. Bekk., p. 931. b) Oper. Chrys. t. 1, col. 1029. 4 Püot. Bekk., p. 525. Oper. Chrys. t. !, col. 1059. ) Ibidem. e) Vide quz de bac eyistolu diximus in Monito, L. IIl, col. 679. (1) Phot. Bil. οὐ. Bekk. cod. 172-174, p. 118, b. VETERUM 104 et sexagirta, in tria distributas volumina, quorum primum viginti, secundum sexdecim, tertium vigiuti quinque continebat. Indícatur autem in primo ipsum, cum a principio Quadragesimz haec concionari ca»pis- set, antequam illa flniretur, hos viginti sermones, et alios tres vel quatuor iuter sermones iu Genesim, ne- cessilate ut videtur ita postulante, populo concioua - (um fuisse. Observandum autem est, quod etiamsi sermones in hoc volumine inscribantur (sic enim inveni in iis quie legi ), homilie tamen videntur esse, tum aliis de causis, tim etiam quia multis in loci-, quasi przxsentes videns auditores, sic illos alloquitur, interrogat et respondet et pollicitationibus utitur. Po- terat quidem, si alio quam homiliarum more concin- nata esset oratio, iisdem flguris et tropis sermonem adornare, non tamen tam frequenter et assidue hoc facere, sed cum attemperatione quadam. Declarat ergo ipse has vcre homilias esse. Habuit autem illas ad populum, ut ex ipsis homiliis discimus : sz»pe, quo- tidie ; aliquando, interpositis diebus. Ita se habet pri- mum volumen, in quo sunt viginti homilis, Alterum volumen sexdecim sermones complectitur, quorum septem priores adhuc in quadragesima habitos fuisse significat ; ita ut per totam quadragesimam usque ad magnam feriam quartam viginti septem in Genesim sermones habuerit. Reliqui vero novem secundi tomi sermones, el viginti quinque tertii, non statim et con- tinenter post pascha habiti fuere. Post habitam enim in magna feria quarta (majoris hebdomad.r) homiliam qu:e est vigesima septima in Genesim, postea concio- nalus e»t de sancta cruce, hinc de proditione Judx, ac deinceps secundum occurrentes dies festos et inci- dentia argumenta homilize dicta: fuerunt. Et post ho- milias de resurrectione, iu Acta frequenter conciona- tus est, ut ipse initio vigesimi octavi in Genesim ser- monis significat; quem sermonem, ut palam est, et sequentes, longo post tempore habuit. Horiliz enim i0 Acta quinquaginta numero sunt : in. illis dicendis annum fere jutegrum. insumjsit. Non enim quotidie illas, sed quinque, vel septei, vel pluribus interjectis diebus illas-pronuntiavit : quas se habuisse declarat ani;o tertio archiepiecopatus sui. Homilias vero in Ge- nesim quandonam pronuntiaril, scire non possumus. Caeterum an in vigesimo octavo sermone illarum lio- miliarum meminerit quas tertio archiepiscopatus sui anno emisit, an aliarum eadem de re, nondum scire potui. Utique cum archiepiscopus esset, has edidit ; nempe viginti septem in. quadragesima secundi anni, czeteras vero triginta quatuor anno quarto. Dictio au- tem illius pro more perspicua et pura, splendida quo- que et spoite fluens est, multam sensuum vorietatein et exemplorum copiam apte contexens. Tanto tamen inferior est dictio, in humile loquendi genus delapsa, stylo honiliarum in Acta , quanto iste a commen- . tariis in Apostolum et in Psalmos superautur. Ubique enin in operibus suis puritate , splendore, sagacitate cum suavitate conjuneta atque. artificio usus est ; in his iaxime commentariis hujusmodi splendet orna- mentis, exemplorum ubertate, enthymematum copia, el, sicubi opus est, etiam gravitate : atque, ut. uuo verbo loquar, dictione, constructione , metliodo, sen- teutiis, ac reliqno apparatu, has expositiones eximie ornavit. . Ex ipsis porro commentariis in Apostolum inter- nosci polest, quinam ab eo Antiocliize elaborati fuerint, quia sunt diligentius et accuratius adornati; et qui- nam, dum archiepiscopus esset, concinnati fuerint : commentarios autem in Psalmos quandonam fecerit, scitu difficile est: nisi quis fortasse dixerit, vim et prasiantium sermonis miratus, ipsum potius in otio degentem, quam in publicis versantem negotiis, hic emisisse. Si qua autem dicta, qu:e vel interpretatioie vel attentiore speculatione egerent, non ita diligenter ab eo explanata fucrint, niliil mirum. Nam ea quidem αυ: auditorum captui accommodata. erant, vel quie ad eurum salutem et utilitatem pertinebant, nunquaia pratermisit. Quapiobrem mirari subit. beatissumuur 105 δὲ Θεὸς εί ποιεῖ; "E£fpavev αὐτοῦ τὴν «χεῖρα. OO ξηραίνει δὲ αὐτοῦ EE ἀρχῆς τὴν χεῖρα, ἵνα τῷ τοῦ λίθου πάθει σωφρονέστερος Ὑένηται, Ἐθούλετο γὰρ αὐτὸν ἄνευ «Tj; εἰς αὐτὸν χολάσεως σωφρονισθῆναι * ἁλλ᾽ ἐπειδὴ, φησὶν, ὁ λίθος ἑσχίσθη, xat σὺ οὐ δωρ: θώθης, ἐπὶ σὲ τὴν δικαίαν ὀργὴν ἑπιστρέφω. » 'Ex τοῦ εἰς τὸν ἄσωτον, καὶ εἰς µετάνοιαν, xal εἰς τὸ £0Aov γγωστὺν xaÁoU καὶ πογηροῦ, xal slc τὸν Amo civ. « Ὅτι τὸ τάγμα τῶν δικαίων οὗ βούλεται εἰς ἑαυτὸ ἁρπάσαι τὶν ἑἐκουσίαν τῶν χτισµάτω», ἀλλ᾽ ὑπὸτὴν τοῦ Πατρὸς πρόνοιαν θέλει χεῖσθαι τὰ τῆς οἰχονομίας. AO xal ἡ παραθολὴ τὸν νεώτερον εἰσ- ἀγει λαθόντα τὴν πατρικὴν οὐσίαν, εἰς χώραν ἄποδη- μῆσαι μακράν. Τὸ δὲ μῆχος οὗ σταδίοις διετείνετο, X τρόπνις ἑἐξετοπίζετο xai yàp ὁ ἁμαρτάνων αχκρὰν γίνεται θεοῦ, οὐ τόπῳ, ἀλλὰ τρόπῳ. Λαδὼν 6x τὴν 226] οὐσίαν τὴν πατριχὴν, ἀπώλεσεν αὐτὴν ἁτώτως ζῶ». Ἔλαθεν Ἅλιον εἰς ἁπόλανσιν, καὶ τὸ δῶρον ὡς θεὸν προσεχύνησεν * ἔλαθε πηγὰς εἰς τρυ- φὺν, καὶ τὸ δῶρον ἐθεοποίησεν * Ἠγνόησε τὸν χαρι- σάμενον, καὶ τὸ χάρισμα ὑπερεδόξασεν. Ἡ αὐτὴ χτίσις, ἀλλ) ob πᾶσιν ὁμοίως ὁρωμένη. Πατριχὴ ἡ οὐσία ἀλλ᾽ ὁ μὲν χαλῶς αὑὐτῇ, ὁ δὲ χαχκῶς ἀπεχρῃ- σατο. Τάγμα τοῦτο κἀχεῖνο, εἰ χαὶ διάφορον * ὁ εὖ- σεθὴς τὸ κάλλος ὁρᾷ τοῦ οὐρανοῦ, xal ἀπὸ τοῦ κάλ- λους τὸν Δη μιουργὸν ἀνυμνεῖ “Ούομαι γὰρ, cat, τοὺς οὐρανοὺς, ἔργα τῶν δακτύ.Ίων σου. Εἶδεν ὁ ἀσεθὴς, xai πρὸς μὲν τὸν Ἑτίστην τὴν διάνοιαν οὐ διεδίθασεν, ἑναπομείνας δὲ τῷ κάλλει τοῦ οὐρανοῦ, θεὸν ἐφαντάσθη τὸ δημιούργημα. Ὁ εὐσεθὴς οὐχ ὑδρίζει τὴν χτίσιν, ἁλλά τῷ Δεσπόσῃ τὴν προσκύνη- σιν ταµιευεται * ud τὴν χτίσιν, &AÀ' ὡς ὁμόδουλον, οὐχ ἀφαιρῶν δὲ τὸ σέδας τοῦ Κτίσαντος, περιάπτει τῷ χτίσµατι; ἐπαινεῖ τὸ φιλοτέχνηµα, ἀλλ᾽ οὐχὶ τὴν . «oU τεχνίτου δόξαν εἰς ἐχεῖνο περιἰστησιν. Ὁ δὲ δυσσεύῆς χαλῶς μὲν εἶδε, χακῶς δὲ προσεχύνησε, καὶ Γᾶσαν τὴν τάξιν ἀνέτρεφεν. » « Ὅτι δράχοντα πολλάκιςι 1j Γραφῇ χαλεῖ τὸν διά- 6ολον xai ὄφιν σχολιόν. Διὸ xal ὁ Σκυτήρ φησιν, Ιδοὺ δέδωκα ὑμῖν ἐξουσίαν πατεῖν ἐπάγω ὄφεων καὶ σκορπίων * καὶ ἵνα μῆ τὰ ἕρποντα ὑπολάδῃς, ἐπήγαχε ' Καὶ ἐπὶ πᾶσαν τὴν δύναμιν τοῦ ἐχθροῦ. Δράκων xai ὄφις ὁ διάδολος, οὐχ à; ῥίζα χαχίας, ὣς φασιν οἱ Μανιχαῖοι, ἀλλ ὡς κατάρχων τῶν δαιµο- γίων, καὶ ἀρχηγὸς αὐτοῖς τῆς ἑκπτώσεως Ίεγο” KH). P Ἐκ τοῦ xapau&tixoU Aóryov toU περὶ µετανοίας. « Τοῦ εἰπόντος' Καθελῶ µου τὰς ἀποθήχας, καὶ µείζονας οἰκοδομήσω * τούτου τὴν Ex θεοὺ ἔπε» νεχθεῖσαν ἀπόφασιν εἰς μνήμην ἄνθρωποι λαθόντες, ἀνοίξατε τοὺς θησαυροὺς ὑμῶν, καὶ δότε ἐλεημοσύ- νην. Ηοιῄσατε ἑαυτοῖς θησαυρὺν ἀνέχλειπτον ἐν τῷ οὐρανῷ, καθὼς προστάσσει ὁ Κύριος, οἱ τὸν ἐμπαίκ- «ην πλοῦτον ix τόχου xai ἐξ ἀδιχίας αυλλέξαντες * Ποιήσατε ἑαυτοῖς gHovc éx τοῦ pappora, xao; ὁ Δεσπότης παρακχελεύεται, ἴν', ὅταν éx Al ncs, δό- ἔωνται ὑμᾶς εἰς τὰς αἰωγίους σκηγάς. » Ἐκ τοῦ εἰς τὸν σεισµὸν, καὶ εἰς τὸν Λάζαρογ xal τὸν π.λούσιογ. « Οὐ παύοµαι λέγων ἐγὼ, χἂν μηδεὶς ὁ ἀχούων f. Ἰατρός εἰμι, τὰ φάρµαχα ἐπιτίθημι ' διδάσκαλός &ipt, παραινεῖν ἐχελεύσθην. Οὐδένα 6ιορθουµαι; xai «i τοῦτο; ἁλλ᾽ ἐγὼ τὸν μισθὸν ἔχω. Καὶ τούτο καθ ὑπερδολὴν εἶπον * ἀμήχανον γὰρ ἓν τοσούτῳ πλήθει μὴ διορθωθῆναί τινα. ᾽Αχφύω, φησὶ, xa0' ἡμέραν, χαὶ οὗ πτοιωὼ. "AÁxouc, xiv μὴ woo" ἐχ yàp του ἀχούειν xai τὸ πράττειν περιγίνεται * xiv μὴ ποιῇς, αἰσχύνη ἐπὶ [271] τῇ ἁμαρτίᾳ' xàv μη ποις, pa- ταδάλλῃη τὴν γνώμην' xáv ph ποιῇς, χαταδιχ2δεις σεαυ:ὸν, ὅτι οὐ ποιεῖς' τὸ δὲ κατηχορεῖν ἑαυτοῦ, ἀρχὴ διορθώσεως. "Όταν εἴπῃς Οἶμοι, Ίχουσα χαὶ οὗ πυιώ, τὸ, οἶμοι, προοίμιόν ἐστι της ἐπὶ τὸ βέλτιον μξταθολῆς. ) Eic τὸ, Πέμψον λάσαρον, καὶ τὰ ἑξῆς. « Καὶ ποῦ νῦν οἱ οἰνοχόοι 302, οἱ τἀπητᾶς, οἱ παράσιτοι, οἱ κόλαχες ; ποῦ ὁ τόφος, ποῦ ἡ φαντασία: * Bekkerus : Πέμφον Λάζαρον, καὶ ἑξῆς. Καὶ ποῦ, ila ot hzc verba ad ριστεἀευίοσι oraüonein pertincant, DE S. JOANNE CIIRYSOST. 194 Φύλλα ἣν, xal χειμὼν χατέλαθε, xaX πάντα ἀπώλττο ὕναρ ἣν, xai qué α Yéyovce, xal τὸ ὄναρ διλλέλυται Διὰ τί δὲ οὐ τὸν Nus, 1] τὸν Ἰακὼδ, ἡ τν "Isaxz, ἀλλὰ τὸν ᾿Αθραὰμ ὁ πλούσιος ὁρᾷ; διὰ τί, ἐπειδὴ φ.λόξενος ἣν ὁ "A6paxp, xai τῆς ἀπανθρωπίας τού- του µείδων Ὑίνεται κατηγορια 1d) Σκείνου Φφιλο- ξενία, » Ἔκ τοῦ εἰς τὸ μὴ οὕτω σφοδρῶς θρηγεῖν τοὺς τελευτωντας. « Θάνατος μεριμνῶν λύσις. El ph θάνατος fv, ἑαυτοὺς ἂν χατησθίοµεν * εἰ μὴ χόλασις ἐξεδεχόμεθα, οὐδαμῶς τῶν καχῶν ἐπαυόμεθα. Είδες Δεσπότου φι- λανθρωπίαν; τὸ kx παραθάσεως ἐπιτίμιον ἀφορμὴν σωτηρίας ἀπειργάσατο. El μὲν οὖν δίκαιός ἐστιν ὁ ἀποθανὼν, χαῖρε, διότι θαῤῥών πρὸς «bv Δεσπότην πορεύεται’ εἰ δὲ ἁμαρτωλὸς, pij λυποῦ ' ἑχέρδητεν 'e τὴν προσθῄκην τῶν ἁμαρτημάτων ἀφῄρηται. » "Ott £v τῇ πρὸς τὸν ἐπίσχοπον Κυριιχὺν ἐπιστο- Jf, ἣν ἀπὸ τῆς δευτέρας ἐξέπέμψεν ἑξορίας., χαθάτ- τεται μὲν του ᾿Αρσαχίου, λῆρον αὐτὸν καὶ μοι(ὸν χαλῶν * ἐπαινεῖ δὲ τοὺς ἀποστρεφαμένους τὴν αὑτοῦ χοινωνίαν, ὡς διὰ θεὸν xal τὺ εἰς tbv ἀρχιερέα αὐτῶν ἀδίχημα τὴν ἀποστροφὴν αὐτῶν ποιουµένους' xalvot Ys ἓν ἄλλοις φαίνεται παραινῶν pit ἀφίστα- σθα: ἀπὸ τῆς Εκκλησίας. Ei; τοῦτο δὲ ὕστερον, ὡς ἔοιχε, µετέστη, ἐπειδὴ xal οἱ τοῦτον ἀδίκως tx6a- λόντες, οὐχ οἷς ἔπραξαν ἕστερξαν, ἀλλὰ xaY χατα- δρομὰς xai ἐπ.6ουλὰς χατὰ τῶν αὑτῷ προσαναχει- µένων καὶ ὑπερορίας ἐπαλαμῄήσαντο. ᾽Ανεγνώσθησαν τοῦ Χρυσοστόμου ὁμιλίαι εἰς τὴν Γένεσ.ν ξ xat µία ἓν τεύχεσι τρια(ν ὧν τὸ μὲν m τον ὁμιλίας περιεῖχεν x', τὸ δεύτερον δὲ δεχαξς, xol τὸ τρίτον κε’, Ἐμφαίνεται ób ἐν τῷ πρώτῳ, ὡς ἀπ᾿ ἀρχῆς τῆς Τεσσαρακοστῆς ἀρξάμενος ὁμιλεῖν, μήπω συναπαρτ:σθείσης αὐτῆς, τούς vs χ’ λόγους τούτους, καὶ ἄλλους τινὰ» τρεῖς 1 τέσσαρες, μεταξὺ τῶν εἰς τὴν Γένεσιν λόγων, χρείας (ὡς εἰχὸς) παρεµπεσου- σης, τῷ λαῷ προσωµἰλησεν. "Ἔνεστι δὲ συνιδεῖ», ὡς εἰ καὶ [318] λόγοι, εχει τὴν ἐπιγραφὴν τὸ β:6.ἱον (οὕτω γὰρ εὗρον ἐν ol; ἀνέγνων), ἀλλὰ μᾶλλον Eoi - χασιν ὁμιλίαις, τά τε ἄλλα xaX ὅτι v πολλοῖς πολ. Àáxt; ὡς παρόντας ὁρῶν τοὺς ἀχροατὰς, οὕτω πρὸς αὐτοὺς ἀποτείνεται xal ἐρωτᾷ xaX ἀπηοκρίνεται xal ὑπισχνεῖται, δυναµένου μὲν xal ἄλλως ἔχοντος τοῦ λόγου, καὶ οὐ καθ΄ ὁμιλίαν, τὰ το.αῦτα σχηματίσειν xat ἐνδείχνυσθαι, οὐ μὴν ἀλλὰ τὸ συνεγῶς xal ἐπι- µόνως τοῦτο ποιεῖν, καὶ οὐχὶ σὺν οἰκονομίᾳ τιν}, παρίστησιν ὁμιλίας αὐτοὺς εἶναι. Ὡμίλει δὲ ταύτας τῷ πλήθει, ὡς ἔστι μαθεῖν ἐξ αὐτῶν τούτων, πολλά- xt; μὲν καθ) ἑκάστην, ἔσθ ὅτε δὲ χαὶ ὑπερ ἡμέραν. Οὕτω μὲν τὸ πρῶτον βιθλίον ἐν ᾧ αἱ εἴκοσιν ὁμι- λίαι. "Là. δ᾽ ἕτερον βιθλίον ἔχον Exxaibexa λόγους, τοὺς μὲν πρώτους ἑπτὰ ἔτι τῆς τεσσαρακοστῆ: ἑνι- σταµένης ὑπεδῆλου χαθομιληῤῆναι: ὡς εἶναι τοὺς δι ὅλης αὐτῷ της Τεσσάρακοστῆς μέχρι τῆς μεγάλης τετράθος τῶν εἰς τὴν γένεσιν λόγους κζ’. Ol δὲ ὑπό, λοιποι λόγοι ἑννέα τοῦ ἑτέρου βιθλίου καὶ οἱ λοιποὶ χε’ τοῦ τρίτου οὐχ εὐθὺς ὠμιλήθησαν, οὐδὲ συνεχὼς μετὰ τὸ Πάσχα. Μετὰ γὰρ τὴν ἐν τῇ µεγάλῃ τετράδι ὁμιλίαν, Ἶτις ἣν τῶν εἰς τὴν γένεσιν κζ, ὠμίλητα, αὐτῷ τῇ ἐφεξῇς εἰς τὸν σταυρὸν, εἶτα εἰς την προ- 6oclav, xal λοιπὸν ἐφεξῆς χατὰ τὰς ἀναχυπτούσας τῶν ἡμερῶν πανηγύρει; τε καὶ ὑπ,θέσεις ἀναλύγως αἱ ὁμιλίαι ἐγένοντο. Καὶ μετὰ τὰς περὶ ἀναστάσειυς ὁμιλίας, ὡὠμίλησεν εἰς τὰς Πράξεις συνεχῶς, ὡς αὐτὸς ἐχεῖνος ἀρχόμενος τοῦ εἰχοστοῦ ὁγδόου λόγου τῶν εἰς τὴν Γένεσιν ἐπισημαίνεται’ ὃν, ὡς δήηλον, καὶ τοὺς σὺν αὐτῷ μετὰ πολὺν χρόνον προσωµί)η- σεν. Ai γαρ εἰς τὰ» Πράξεις ὁμιλίαι πεντῆκοντα μέν εἶσι, σχεδὸν δὲ δι’ ὅλου αὐτῷ τοῦ ἐνιαυτοῦ ἐῤῥήνησον, οὐ γὰρ καθ) ἡμέραν ταύτας, ἀλλὰ καὶ ὑπὲρ πέντε καὶ ὑπὲρ ἑπτὰ xal πλείω χαθωμίλει, "Ac δῆλον αὐ- τὸς motel, ὅτι ἀρχιερατεύων χατὰ τὸ τρίτον ἔτος ὠμί- Arcs. Τὰς δὲ εἰς τὴν Γένεσιν οὐχ ἔοχομεν γνῶνχι, ὁπότε ὁμιλῆσειε * b εἰ ἐχείνων a e ὁμι- λιῶν ἐν τῷ xn λόγῳ ὁμιλῆσαι, ἃς. διὰ τοῦ τρίτου ἔτους τῆς ἀρχιερωσύνης αὐτοῦ ἐξειργάσατο, ἀλλά μὴ ἑτέρων τινῶν παρὰ ταύτας (οὕπω γὰρ τοῦτο ἔγ- νων). δήλον ὅτι καὶ ταύτας ἀρχιερατεύων χατεσχεύα” σε, τὰς μὲν xQ' τῇ Τεσσαραχοστῇ του δεντέρου ἔτους, 198 τὰς δὲ λοιπὰς, 38 ἓν τῷ τετάρτῳ ἔτει. 'Η δὲ φράσις αὐτοῦ μετὰ της συνήθους σαφηνείας xaX χαθαρότη- τος καὶ τὸ λαμπρὸν χαὶ εὕρουν ἑνδείχνυται, τὸ πολύχουν τῶν νοημάτων. xal τὴν τῶν παραδειγµά- των προσφυεστάτην εὐπορίαν αυνυποφαίνουσα. Ἠλάτ- τωται δὲ ὅμως τῆς Ev. ταῖς Πράξεσι φράσεως ἐπὶ τὸ ταπεινότερον ἀπενηνεγμένη, ὅσον τῶν εἰς τὸν ᾿Από- στολον ἑρμηνειῶγ καὶ ἔτι τῶν εἰς τὸν φαλτῆρα ὑπο-- μνηµάτων ἡ ἐν ταῖς Πράξεσιν ὑπολείπεται. Παντα- χοῦ γὰρ τοῖς λόγοις αὐτοῦ τὸ καθαρὸν καὶ λαμπρὸν καὶ εὐχρινὲς μετὰ τοῦ δέος τεχνουργῶν. [279] τού» τοις τε ἐνταῦθα μάλιστα διαπρέπει, χαὶ τῇ τὼν παραδειγµάτων εὐπορίᾳ, xal τῇ τῶν ἐνθυμημάτων ἀφθονίᾳα. xat, εἴ που δέοι, xaX δεινότητι * xat mox, ἕν τε λέξει, xal συύθήχῃ, xal μεθόδῳ, xa νοῆμασι, καὶ τῇ ἄλλη κατασχευῇ, ἄριστα τάσδε τὰς συγγρα- φὰς ὑπεστήσατο. IN 'AXAX τὰς μὲν εἰς τὸν ᾿Απόστολον ἔστιν ἐξ αὐτῶν ἐχείνων ἑἐπ'γνῶναι, ποῖαί τε αὐτῶν ἐν ᾿Αντιοχείᾳ διατρίδοντι ἐξεπονήθησαν, αἳ xai μᾶλλον διτκρί- θωνται, χαὶ ποῖαι ἀρχιερατεύοντι ἐποιήθγσαν. τὰς δὲ εἰς τοὺς αλμοὺς οὕπω ἔσχομεν ὅσον xa0' lato- ριαν γνῶναι ΄ πλὴν el τις τὴν ὀύναμιν xai τὴν ἄλλην ἀρετὴν τοῦ λόγου θαυμάζων, σχολάζοντα αὑτὸν μᾶλ- λον, ἀλλ οὐ πράγµασι χοινοῖς ἐντρεφόμενον, ταύτας φαίη ἐξεργάσασθαι. El 66 τινα τῶν ῥητῶν, 1) ἑρμη- νείας, Ἡ p ραδυτέρας θεωρίας δεόµενα, οὐκ ἐπιμελὼς ἐπεξηλθεν, οὐ δεῖ θαυμάζειν. "Uca γὰρ tj τῶν ἆχροα- τῶν ἐχώρει δύναμις, καὶ εἰς την ἐκείνων συνέτεινε σωτηρίαν xat ὠφέλειαν, οὐδὲν οὐδαμοῦ παρΏηχε. Διό οι xal ἀεὶ Οαυμάςειν ἔπεισι τὸν τρισµαχάριστον ἆνθρωπον ἐχεῖνον, ὅτι ἀεὶ xal ἓν πᾶσιν αὐτοῦ τοῖς λόγοις τοῦτο σχοπὺν ἐποιεῖτο, τὴν ὠφέλειαν τῶν TESTIMONIA VETERUM 108 ἀχροατῶν * τῶν ὃ ἄλλων 7] o25' 000; Ey ρόντιζεν, ? ὥς ἑἐλάχιστον, ᾽Αλλὰ xal τοῦ δόξαι }λαθεῖν αὐτὸν ἔνια τῶν νοημάτων, xai τοῦ πρὸς τὰ βαθύτερα μὴ πειρᾶσθαι παρεισδύνειν, καὶ el τιτοιοῦτον, ὑπὲο τῆς τῶν ἀχροωμένων ὠφελείας παντάπασιν ὠλιγώρει. ᾽ΑΝεγ»ὠώσθη τοῦ Χρυσοστόμου éx τοῦ εἰς tv ἅ]γιον HavAor. Ἠ)λθεν εἰς τὴν Αντιόχου πάλιν ὁ Παῦλος, xai το- 6 Ότον πλῆθος πιστῶν Ἐγεώργησεν, ὡς προσηγορίαν τὴν τῶν Χριστιανῶν τότε πρῶτον Ev αὐτὴ ἀνθτσαι. Ταύτην τοίνυν ἐκ τῆς ἐπιγραφῆς τοῦ βωμοῦ τὴν ἀφορμὴν λαθὼν ὁ πνευματικὸς ἡμῶν ῥήτωρ, ttv C οἰχείαν παρεισάγει διδασχαλίαν, ἐν τῶν τοῦ διαθό- λου Υραµµάτων πιστούµενος τὴν ἀλήθειαν. Βωμὸν ἀνεστήσατε διὰ τῆς ἐπιγραφῆς, Ὡς ἕττι θεὺς ἔτε- poc ἀγνοούμενος * τοῦτον o χηρύττων ἐγώ. Ὦ παραδόξων πραγμάτων * τὸν βωμὸν τοῦ διαθόλου συνἠγορον πεποιήκατε τοῦ Χριστοῦ ΄ τὸ τῆς πλάνης ἐπίγραμμα ὑπὲρ τῆς ἀλτθείας ἐφθέγγετο fj στγλη τῆς ἁπάτης ἑστηλίτευσε «hv ἁπάτην. Ἐπειδῇ τὰ τῶν προφητῶν ᾿Αθηναίοις ἂν δυσπαράδεχτα, ὁ Qo- μὸς χαὶ τὰ γράµµατα τῶν δαιμόνων τῇ σοφίᾳ Παύ- λου ἐχήρυσσε τὶῖν εὐσέθειαν. Elotfxet Αρηνῶν ὁ διάθολος, ὁρῶν αὐτοῦ τὰ σοφίσµατα ὑπὲρ Χριστοῦ ῥητορεύοντα” ἐπένθει βλέπων τὸν αὑτοῦ ἀριστέα αὖλον χατ᾽ αὐτοῦ στρατηγοῦντα, xal vote οἰχείοις ὅπλοις αὐτὸν χαταθάλλοντα. ) ᾿Ανεγνώσθη τοῦ Χρυσοστόμου ἐπιγραφὴν ἔχον, Σχό.Ίιον εἰς τὸν θάνατον, λόγοι µικροὶ εἴκοσι δύο, καὶ ἐν τῷ αὐτῷ λόγῳ παραπλῄσιοι εἰς τὴν ᾽Ανάλη- Φιν τοῦ Κυρίου x6', καὶ ἔτι εἰς τὴν Πεντηκοστὴν ὡσαύτως λόχοιιΨ.. — —— P IU RU RR rU RP UP PEOR rti) Σύγοδος κατὰ Ἰωάννου tov ἁγίου ἁδίκως συναχθεῖσα. [980] ᾽Ανεγνώσθη συνόδου τῆς παρανόμως xav τοῦ ἐν ἁγίοις Ἰωάννου τοῦ Χρυσοστόμου συγχροτηθείσης. Ἐν 1 ὑπῆρχον χατάρχοντες θεόφιλός τε ὁ Ἄλεδαν- δρείας, ᾽Ακάχιος ὁ Bolas, Αντίοχος ὁ Πτολεμαῖ- δος, χαὶ ὁ Σεθηριανὸς 1 αθάλων, χαὶ Κυρῖνος ὁ Καλ- χΏδόνος, οἱ τὰ µάλιστα δυσμενῶς ἔχοντες πρὸς τὸν ἄνδρα ᾽ ol ἅμα πάντα καὶ χριταὶ χαὶ κατήγοροι xat άρτυρες σαν. Ἐν ὑπομνήῃ pact δὲ ταῦτα ἐπράχθη δέκα πρὸς τοῖς τρισίν’' ἀλλὰ τὰ μὲν δύο xal δέχα χα- τὰ τοῦ ἁγίου, τὸ δὲ τρὶς xal δέχατον περιέχει τὰ κατὰ Ἡμακλείδου. τοῦ εἰς Ἔφεσον ὑπ' αὐτοῦ χειροτονη- θέντος * οὗπερ οὐδὲ τὴν χαθαἰρέσιν ἴσχυσαν τελειῶ- σαι, ἑτέρων τινῶν χωλυσάντων, Ὁ δὲ χατήγορος Ἡρακλείδου, τῆς Μαγνητῶν πόλεως ἐπίσχοπος ἣν ὀνόματι Μακάριος ' ὁ ὃδ paxaplou Ἰωάννου προ- φανὴς ἐχθρὸς xal πρῶτος κατήγορος Ἰωάννης ὁ διά- χονος αὐτοῦ ἣν. Κατηγόρει δὲ τοῦ Χρυσοστόμου, ὅτι τε αὐτὸν ἠδίχησεν ἀφορίσας αὐτὸν, διότι τὸν οἰχεῖον alba. Εὐλάλιον ἔτυψε * δεύτερον δὲ, ὅτι Ἰωάννης τις ναχὸς ἐξ ἐπιτροπῆς τοῦ Χρυσοστόμου ἐἑτυπτήθη, ὥς φησι, xal ἐσύρη, χαὶ μετὰ τῶν δαιµονώντων ἑσιδηροφόρησε * τρίτον, ὅτι τὰ xe uitia πληθος πολὺ διέπρασε * τέἐταρτον, ὅτι τὰ µάρμαρα τῆς ἁγίας Ἄνα- στασίας, ἃ Νεκτάριος εἰς µαρμάρωσιν τῆς ἐχκλησίας ἑναπέθετο, οὗτος διέπρασε" πέµπτον, ὅτι τοὺς Χλη- ριχοὺς ἀτίμους xai διεφθαρµένους καὶ αὐτοπαραχρή- κους xai τριωδολιµαίους ὑδρίξει * Exvov, ὅτι τὸν ἅγιον Ἐπιφάνιον ληρον ἐκάλει καὶ δαιµονιάριον * ἔθδυμον, ὅτι χατὰ Σεθηριανοῦ συσχευὴν ἐποιῤσατο, χινέσας χατ᾽ αὐτοῦ τοὺς δεχανούς * ὄγδοον, ὅτι xat κατὰ τοῦ κλήρου συχοφαντιχὸν βιθλίον κατεσχεύασεν * ἕννατον, ὅτι συγχροτήσας συνέᾶριον παντὸς τοῦ χλήρου, ἔστησε τρεῖς διαχόνους, Αχάχιον, Ἐδάφιον, Ἰωάννην, xas- ηχορήσας ὡς τὸ µαφόριον αὐτοῦ χλέφαντας, λέγων, μὴ χαὶ εἰς ἄλλο τι αὐτὸ ἔλαθον * δέχατον, ὅτι ᾽Αντώ- νιονἑλεγχθέντα τυμθωρύχον ἐχειροτόνησεν ἐπίσχοπον' ἑνδέχατουν, ὅτι Ἰωάννην τὸν χόµητα ἐν τῇ στάσει τῶν στρατιωτῶν αὐτὸς χατεµήνυσε΄ δωδέκατον, ὅτι οὔτε προϊὼν εὔξατο εἰς τὴν ἐχχλησίαν, οὔτε εἰσιών τρισ- χαιδέκατον , ὃτι ἄνευ θυσιαστηρίον χειροτονίας δια- χόνων καὶ πρεσθυτέρων ἐποίησε” τεσσαρεσχαιδέκατον, ὅτι ἐν μιᾷ yetgotovid τέσσαρας ἐπισχόπους ἐποίησε ' πεντεχαιδέχκατον, ὅτι δέχεΊαι γυναῖχας µονοπρόασµο- να, πάντας ἐκθάλλων ἔξω * ἐχχαιδέχατον, ὅτι τὴν κλη- go lay τὴν ἀπὸ θέχλας χαταλειφθεῖσαν πέπραχε ιὰ Θεοδούλου ' ἑπταχαιδέχατον, ὅτι τὰ προσόδια τῆς ἐχχλησίας οὐδεὶς οἵδε ποῦ ἀπῆλθεν * ὀχτωχαιδέχατυν, ὅτι Σαραπίωνα ὑπὸ ἔγχλημα ὄντα πρεσθύτερον ἐχει- οτόνησεν 'ἐννεαχαιδέχατον, ὅτι τοὺς χοινωνιχοὺςτῆς C olxoupévre xavà γνώμην αὐτοῦ ἐγχλεισθέντας χαὶ τελευτήσαντας ἐν τῇ φυλαχῇ ὑπερεῖδε, xal οὐδὲ προπέμφαι τὰ σχηνώµατα αὐτῶν κατηξίωσεν, εἰχο- στὸν, ὅτι τὸν ἁγιώτατον ᾿Ακάχιον ὕδρισε, xal οὔτε λό- γων µετέδωχεν αὐτῷ' εἰχοστὶν πρῶτον, ὅτι Πορφύριον τὸν πρεσθύτερον παρέδωκεν Εὐτροπίῳ ἑξορισθῆναι " εἰκοστὸν δεύτερον, ὅτι xal Βενέριον πρεσθύτθρον παρέ- δωχε μεθ᾽ ὕθρεως πολλῆς * εἰχοστὸν τρίτων, ὅτι αὐτῷ μόνῳ λουτρὺν ὑποχαίεται, xai μετὰ τὸ λούσασθαι αὐ- τὸν Σαραπίων ἀποχλείει τὴν ἔμθασιν, ὥστε ἄλλον τινὰ μὴ λούεσθαι * εἰκοστὲν τέταρτον, ὅτι πολλοὺς ἁμαρτύρως ἐχειροτόνησεν' εἰχοστὸν πέµπτον, ὅτι µό- voc ἐαθίει, ἀσώτως ζῶν Κυχλώπων βίον * εἰχοστὸν ἕχτον, ὅτι αὐτὸς χατηγορεῖ, αὐτὸς μαρτυρεὶῖ, αὐτὸς ἀποφαίνεται (καὶ δῆλον Ex τῶν περὶ Μαρτύριον τὸν πρωτοδιάκονον xaléx τῶν περὶ Πρωαιρέσιόν φασιτὸν Λυχίας ἐπίσχκοπον) ' εἰχοστὸν Έδδομον, ὅτι γρόνθον ἔδωχε Μέμνονι &v τοῖς ἁποστόλοις , xat ῥέοντος τοῦ αἵματος Ex τοῦ στόµατος αὐτοῦ, προσ{νεγχε τὰ µν- στῄρια * εἰκοστὸν ὄγδοον, ὅτι ἐν θρόνῳ ἀπ’ δύε-αι καὶ ἑνδύδται xal πάστιλον τρώὠγει εἰχοστὸν ἔννατον, ὅτι χαὶ χρήματα τοῖς ὑπ αὐτοῦ χειροτονουµένοις ἐπισχό- ποις δίδωσιν, ἵνα δι’ αὐτῶν καταπονῇ τοῦ κλήρου. Tà μὲν οὖν κατὰ τοῦ ἁγίου χεφάλανα ταῦτα. 'Excivo; δὲ τέταρτον προσχληθεὶς, ob παρεγένετο, δηλοποιἠσας τοῖς προσκαλουµένοις, ὅτι El τοὺς προφανεῖ; ἐχθροὺς ἀπὸ της τάξεως τῶν κρινόντων παραστέλλετε, dco: µός εἰμι xal παραγενέσθαι xal ἀπολοχεῖσθαι, ei τίς *l µου κατηγορεῖ εἰ δὲ τοῦτο ποιεῖν οὐ βὀύλεσθε, ὁσάχις ἂν ἀποστείλητε, οὐδὲν πλέον ἀνυσθήσεται. Ἐξήτασαν δὲ, ὡς ἐνόμισαν, ἐκ τῶν χεφαλαίων τού- των τὸ πρῶτον xal τὸ δεύτερον. Εἶτα ἤρξαντο περὶ Ἡρακλείδου xaY Ηαλλαδίου τοῦ Ελενουπόλεως τῷ, ἐπισχέπων ἑξετάζειν * xal ἐπέδωκς λίδελλον πάλιν ὁ μοναχὸς Ἰωάννης (οὗ ὁ διάχονος Ἰωάννης ἐν ταῖς xatà τοῦ Χρυσοστόμου χατηγορίαις ἐμνήῄσθη) &yxa- λῶν χατὰ Ἡρακλείδου, ὅτι Ώριγενειαστής ἐστι, καὶ ὅτι χλέπτης ἐφωσάθη ἐν Καισαρείᾳ τῆς ΙΙαλα:στίνης, ἱμάτια τοῦ διαχόνου ΑἈχνλίνου κλέπ.ων' xat ὅτι αὐ- 105 illum virum, quod semper in omnihus sermonibus suis bunc sihi scopum proponeret : auditorum neinpe utili- (atem ; c:etera autein. vel. non curaret, vel levissime auingerct. Sed ei auditorum utilitati solum advigi- lans, illud contempsit ; ità ut alicui, ipsum vel sensus quosdam ignorasse, vel ad profundiora quzedam pene- irare refugisse. vel id genus alia proteriisse, videri posset. Lectum est ετ Chrysostomi oralionibus in. aulum (a). Yenit Antiochiam Paulus, et tantam fidelium stir- pem edidit, ut Christianorum nomen Antiochi:ze pri- mum eífloruerit. Ex hac itaque altaris inscriptione arrépia dicendi occasione, spiritualis orator noster suain. profert doctrinam, ex diaboli litteris veritatem (a) EJ. Bekk., Cod. 270, p. 498, b. dGu—— — — DE S. JOANNE CHRYSOST. 106 confirmans. « Aram posuistis cum inscriptione dicen te, Deum esse alium ignotum : hunc ego pradicatuni venio. O res sdwirandas ! aram diaboli Cliristum an- nuntiantem effecistis : inscriptio erronea pro verit; loquitur : fraudis cippus ipsam fraudem detexit. Cun, prophetarum oracula Atheniensibus esp!u difficilia e«- Sent,ara οἱ inscriptio d:ivmonum per Pauli sapientiam pium cultum pr:edicavit. Stabat lugens. diabolus, vi- dens argutiassuas pro Christo perorantes : ingemisce- bat videus Paulum propugnatorem olim suum, contra se certantem propriisque armis se prosternentem. » Legimus (a) Chrysostomi nomine inscriptum librum Scholium in mortem, breves serinones. viginti duo: et in ecdem libro similes viginti duo in ascensionem Domini, similiterque in Pentecosten seriones scptem- ecim. (a) Cod. 25. cu » - SYNODUS ADVERSUS SANCTUM JOANNEM ΙΝΙΟΟΕ COLLECTA (a). Lecta sunt acta synodi qua adversus sauctum Josunem Chrysostomum inique collecta fnit. In qua praesides adfuerunt Theophilus Alexandriz , Acacius Berrliose , Antiochus Ptolemaidis, Severianus Gaba- lorum et Cyrinus Chalcedonis, qui iufesto in illuin animo cum essent, simul omnia, et judices εἰ accu- salores ei testes erant. Tredecim hc actionibus peracta sunt : duodecim nempe contra sanctum vi- rum , decima tertia vero contra. lleraclidem, quem sanclus vir Ephesi episcopum ordinaverat : hujus tamen depositionem validam reddere, aliis prohiben- tibus, non potuerunt. Heraclidis accusator Macarius quidam fuit, Magnelum episcopus : beati vero Joannis ( Chrysostomi ) palam hostis primusque accusator doannes, ejus diaconus. Accusabat autem Chrysosto- mum : primo, quod se ejecisset, quia domesticum suum Eulalium puerum percusserat : secundo , quod Joannes quidam monachus, jubente Chrysostomo , verberatus fuisset, ut aiebat, ac raptatus, ferreaque catena dicinoniacorum instar constrictus : tertio, quod pretiosze supellectilis agnam vim vendidisset: quarto, quod marmora saucice Anastasiz , quz Nectarius ec- clesix: illi inarmoribus ernand:e reliquerat, ipse ven- didi-set : quinto, quod per contumeliam clericos ap- pel'aret viles, corruptos, suis usibus sponte paratos , triebularesque : sexto, quod sanctum Epiphanium deliru:i et parvum d:emonium appellasset : septimo, q''d contra Severianum iachinatus esset, concitatis adversus illum decanis : octavo, quod contra cleruin sycophantiis plenum librum scripsisset : nonu, quod toto convocato clero, tres diaconos citasset, Acacium, Fdaphiumn * et Joannem, et quasi humerale suum furati οδοί accusasset, quixrens utrum ad aliuin usum | illud cepissent : decimo, quod Antonium se- pulchrorum effossorem convictum ordinas:et : un- decimo, qned Joannem Comitem in seditione militum ipse indicasset : ducdecimo, quod neque in ecclesiam veniens, neque in eam ingrediens precaretur : deci- mo tertio, quod sine altari quopiam diaconorum et preshyterorum ordinationes fecisset : decimo quarto, quod in una ordinatione quatuor episcopos fecisset : decimo quinto , quod mulieres suscipiat, solus cum sois,aliis omnibus foras emissis : decimo sexto, quod laereditateim a Thecla relictam per Theodulum vendi- disset : decimo septimo, quod Eeclesi:e reditus ne:o noverit. quo abeant ; decimo octavo, quod Serapio- nem de crimine accusatum, presbyterum ordinasset : decimo nono, quod communicantes cum orbe uni- vers0, ipsius sententia inclusos in carcere mortuos Ssivssel, et ne corpora quidem ipsorum sepulturz mandare curasset : vigesimo, quod sanctissimum ! Alias vocatur. Elepliius. (e) Cod. 59. Acacium injuria affecisset, nec ad colloquium quidem illum adinisisset : vigesimo primo, quod Porphyrium presbyterum tradidisset Eutropio, ut in exsilium mit- leretur : vigesimo secundo, quod Venerium presby- terum cum contumelia magna tradidisset : vigesimo tertio, quod balneum ipsi soli succenderetur, et po-t- quam laverat Serapion clauderet aditum, ut alius neino lavaret : vigesimo quarto , quod. multos. sine testibus ordin:sset : vigesimo quinto, quod solus comederet intemperanter, vivens- Cyclopum instar : vigesimo sexto, quod ipsemet accusarel, testis essel, et sententiam ferret, idque palam esse ex iis qu;e circa Martyrium archidiacouum , et Pro:eresium, ut aiebant, Lycix: episcopum gesta fuerant : vigesimo septimo , quod pugno percussisset Memnonem in ec- eiesia Apostolorum , et sanguine ex ore ipsius ma- nante, nihilominus ipse mysteria obtulisset : vigesimo octavo, quod in throno exueretur et indueretur , et pastillum ederet : vigesimo nono, quod pecunias ab $e ordinatis episcopis largiatur , ut per illas clerum opprimat. Hac accusationis in sanctum virum capita sunt. Ille vero quater vocatus, non comparuit, in jus vocantibus respondens ; Si apertos hostes ex judicum ordine submoveritis, przsto sum , inquit, meque sístam, ut si quis me accusarit, causam dicam : sin id facere nolueritis, quantumcumque iniseritis, nihil pus perficietur. Examinarunt itaque pro lubito ex [ is capitibus primum et secundum. Hiuc cceperunt Heraclidem et Palladium llelenopolis, ambos episco- pos, disquirere. Joannes vero Monachus , cujus me- minerat Joannes Diaconus in suis ndversus Chry- 80Stomum accusationibus, libellum obtulit, accusans Heraclidem quod origenista esset, et quod Cesare: . in Palestina in furto deprehensus esset, et Aquilini diaconi vestimenta rapuissel ; et quamvis talis esset , inquiebat, illum Joannes epi-copus Ephesiorum epi- scopum ordinavit. Ipsum quoque Chrysostomum iucusabat, quod mulia origenistarum causa passus essel propter Serapionem, et quod multa. per ipsum misisset. [lorum itaque perquisitione peracta, nonum caput accusationum examinatum fuit; deinde vero vigesiinum septimum. Postea rursum L:aacius episco- pus lleraclidem accusavit ut origeuistim, minimeque |, admissum a sonctissimo Epiphauio iu orationem, uec ad cibos simul sumendos. Protulit autem idem lsaacius contra Chrysostomum libellüm h:ec coni hentem : prino, de supra memorato sspe Joan: Monacho, quod propter origenistas vapulasset, ac ca- tenis ferreis vinctus fuisset : secundo, quod beatus Eji- phanius propter origenistas Ammonium, Euthyiniuin, Eusebium, Heraclidein et Palladium secum cemuiu- nicare noluisset : tertio , quod hospitalitatem , &olus quotidie comedens , deserat : quarto, quod in eccle- sia dicat, mensam esse furiarum plenam : quinto, 107 quod in ecclesia ita se jactet, dicens, Quid dicam ? insanio : et, oportuisse illum interpretari, quaenam essent ille furize, et quid sibi velit illud, Quid dicam? iusanio. Has cnim voces Ecclesia ignorat. Sexto, quod licentiam peccaniibus sic praebeat, dicens : Si iterum peccaveris , iterum Ie pomniteat, el quoties pecca veris , veni ad me, εἰ ego le sanabo : septimo, quod in ecclesia blasphemet dicens, Christum orantem, ideo exauditum non fuisse, quod non ut oportebat orasset : octavo, quod ad seditionem populuniconcitaret, eliam adversus synodum : nono, quod ex gentibus quosdam, qui Christianis mala multa intulerant, suscepisset, et in ecelesia haberet atque defenderet : decimo, quod aliorum provincias invadal, ibique ordinet episcopos : undecimo, quod. episcopos injuria afficiat, et expin- gatos domo sua pelli jubeat : duodecimo, quod cleri- ce$& inusitatis contumeliis afficiat : decimo tertio, quod aliorum. deposita vi rapuerit : decimo quarto, quod sine conventu et preter cleri sententiam ordi- nationes faciat : decimo quinto, quod origenistas receperit, eos autetn , qui cum Ecclesia communica- rent, cum commenda'itiis venientes litteris et in car- cerem conjectos, non liberaverit, imo nec ihi mo- rientes inviserit : decimo sexto, quod servos alienos, nondum mauumissos, imo etiam accusatos, ordinarit episcopos : decimo septimo, quod hunc ipsum LI-aa- cium inale szepe mulctarit.. Harum itaque. »ccusatio- num primam, utpote jam, ut putabant, examinatam, perquirere noluerunt : secunda vero el septima excussz fuerunt. Deiude examinata rursus fuit accu- satio 4 Joanne Diacono facta. In loc vero capite Arsacius archipresbyter, qui ipsi Chryssstomo stuc- cessit , ct Atticus presbyter, nescio quom,odo testes fuerunt, et contra. sanctum testificati sunt, ut et Elpidius presbyter. Tidem et cum ipsis Acacius pres- byter in quarto capite contra eum testimonium tule- runt. llis itaque examinatis, iidem predicti presby- teri, et cum illis etiam Eudzmon οἱ Onesinius , sententiam accelerari postularunt. Ác primus in sy- nodo Paulus, Heraclez episcopus, omnes scutentiam ferre rogavit. Atque, ut illis visum fuit, statutum est sancium virum-esse deponendum, incipiente Gymnasio episcopo, eL finiente Theophilo Alexandrino : qui omnes quadraginta quinque nuiero erant. Deinde missa est ad clerum Constiantiuopolitanum Synodi nomine epistola de sancti viri depositioue : eliamque Imperatoribus nuntiata res fuit. Ad hoc vero tres oblati libelli fuere a Gerontio, a Faustino et ab Eugnomonio, qui se injuste a Josnne depositos fuisse querebantur. Datum est etiam rescriptum Imperato- rum ad synodum. Atque in his duodecima actio com- pletur : tertia decima vero, ul dietum est, causam * TESTIMONIA VETERUM 108 spectat lleraclidis, Ephesi episcopi. Lect» sunt (a) Epistol:e S. Patris Joannis Chry sostomi , quas injuste οἱ inhumaniter in exilium misSus ad varios scripsit : in quibus longe utiliores Sunt ex, quas ad piissimam Olympiadem diaconissam septemdecim numero scripsit, et ad Innocentium , pontificem romanum : in quibus etiam quicumque pertulit, quantum per cpistolam licet, enarrat. Utitur etiam in his epistolis usitata sibi dicendi forma: clarus enim est atque perspicuus atque floridus. et voluptati persuadendi vim addit. Geterunm accuratius scriptae videntur ad Olyipiadem litter:, etsi ad. epi - stolarem formam non ita concinnate sunt, rerum et negotiorum conditione dictionum legi vim inferente. * [lic autem potius ( Basilius Seleuciv) videtur esse (6) , quam magnus ille Basilius, Cxsarez eypi- scopus, beatissimi Joannis Chrysostomi amicus et contubernalis, ad quem etiam librum de Sacerdotio composuit, Multa enim vestigia illius sermonum et sententiarum, in iis maxime quie spectant. ad. Scri- pturam sacram, in Basilii orationibus comparent : uterque enim iu. eodem disciplinarum fonte. quie ulilia erant hausit. Et figurarum ille emphlaticus et familiaris usus consuetudinis cum Joanne, οἱ lectio- nis ejus operum liaud leve est argumentum. Utitur enim iis etiam divinus ille vir, licet. temperanter εἰ opportune, et fastum qui ex illis nascitar, simplici- tate temperat et ingenio emollit, et orationem 'totam civili sermoni similem efficit. .... Joannis Clirysostomi, ex Commentario in Epis - tolam ad Galatas. Ait ille, cum dicitur Deum Verbum in carne passum esse, eam esse sententiam Eccle- $i»; contra vero si dicatur illum in natura Deitatis pati, id blasphemum esse et rejiciendum. Incipit (Eunapius) historiam ab imperio Claudii (c), in quem desinit bistoria Dexippi ; dcsinit vero in im- perium llonorii et Arcadii, filiorum Theodosii, finem- que historiz facit, quo tempore, Joanne Chrysostomo ab Ecclesia depulso, Arsacius arclhiepiscopalem sedein occupavit. .. Narrat autem liic Anonymus, qui de Paschate ser- mones habuit, Dominum et Deam nostrum Christum, cxteris vite sux annis legale Pascha celebravisse ; sed non eo anno quo traditus fuit. Illud vero consi- deranduin est. Nam Chrysostomus et Ecclesia dicunt ipsum legale pascha celebravisse ante mysticam coe nam. | cerdotio, t. 1. i Cod. 86. d b) Cod. 170. Vide qu: diximus in praefatione ad libros e Sa (c) 71, p. 55, b. EX EPISTOLIS ISIDORI PELUSIOT E. Alios admiratione perculsos fuisse non dicam; illud enim fortasse multis non tanti preLij esse videa- tur ; sed ipsum proferam Libanium, eloquentia apud omnes celeberrimum, qui pr:eclari Joannis linguam laudat, ac sententiarum pulchritudinem atque frequen- tiam. Cujus rei argumentum est epistola, in qua non modo ipsum beatum przdicat ob eloquentiam tan- lam, sed etiam ipsos, qui ab eo celebrantur impera- tores, quod talem nacti sint oratorem. Est autein epistola hujus modi : —————————HPU ARS DURER RED, rt LIBANIUS JOANNI (Epist. 1576). « Cum copiosam tuam et elegantem orationem (a) accepissem, viris quibusdam et ipsis dicendi. artificibus eam legi : quorum nullus erat qui non tripudiaret, et 5 (a) Scilicet orationem quam dixerat, cum adhuc Juntor esset, in laudem Theodosii et liberorum ejus. Non pro ?erto hahet Valesius hanc epistolam non fuisse scriptam ad : atterum Joannem a Chrysostomo distinctum. clamorem ederet, eaque omnia faccret, qux» homines admiratione perculsi facere solent. Ego igilur volup- tate affectus sum, quod ad. forensem artem exhiben- dam demonstrationes quoque adjungas : atque et te beatum przedico, qui ad hunc modum laadare quea: ; et eos qui talem prx»conem nacti sunt, hoc est, et patrem. qui imperium dedit, et filios qui accepe- ruut. » 101 (ὃν, φησὶν, ὁ ἐπίσχοπος Ἰωάννης τοιοῦτον ὄντα εἰς Ἔφεσον ἐχειροτόνησεν. Ἐνεχάλει δὲ xai κατ’ αὐτοῦ τοῦ Χρυσοστόμου, ὡς πολλὰ xaxà παθὼν χάριν τῶν Ὠριγενειαστῶν διὰ Σαραπίωνος xai παρ αὐτοῦ ἐχείνου. Εἶτα τούτων ἐξετασθέντων, ἑἐξητάσθη πάλιν τὸ ἔννατον χεφάλαιον τῶν ἐγχλημάτων, εἶτα τὸ xq. Eia πάλιν κατηγόρησεν Ἰσαάχιος ἐπίσχοπος τοῦ Ἡραχλείδου, ὡς Ὡριγενειαστοῦ, xaX ὡς μὴ παρα- ἐειχθέντος Ἐπιφανίῳ τῷ ἁγιωτάτῳ, µήτε εἰς εὐχὴν, μήτε εἰς συνεστίασιν. Ἐπέδωχε δὲ ὁ αὐτὸς Ἰσαάχιος χαιλίδελλον χατὰ τοῦ Χρυσοστόμου περιέχοντα ταῦτα" [282] πρῶτον περὶ τοῦ πολλάχις μνημονευθέντος Ἰω- άννου τοῦ μοναχοῦ, ὅτι ἑδάρη διὰ τοὺς Ὠριγενειαστὰς χαὶ ὅτι ἐσιδηροφόρησε΄ δευτερον, ὅτι ὁ μαχάριος Ἐπιφάνιος διὰ τοὺς ριγενειαστὰς » Αμμώνιον, Εὐθύμιον, Εὐσέδιον χαὶ Ηρακλείδην χαὶ Παλλάδιον οὐκ Ἠθέλησε χοινωνῆσαι ' τρίτον, ὅτι τὴν φιλοξενίαν ἀθετεῖ µονοσιτίαν ἐπιτηδεύων * τέταρτον, ὅτι ἐπ ἐκ- χλησίας λέχει εράπεζαν Ἐριννύων πεπληρωμένην * πέµπτον, ὅτι χαυχᾶται Er ἐχχλησίας, λέγων, Ερῶ, µαίνοµαι καὶ ὅτι ὀφείλει ἑρμηνεῦσαι τίνες εἰσὶν Ἐριννύες, xai τί ἐστι τὸ λέγειν, 'Epo, µαίνοµαι' ἡ γὰρ Ἐχχλησία οὐχ οἵδε ταῦτα. Ἔκτον,δτι ἄδειαν παρ- έχει tolg ἁμαρτάνουσι, διδάσχων * ᾿Εὰν πά.ιν ἁμάρ- tuc, πάλι’ µετανόησον, καὶ ócáxic ἂν ἁμάρτῃς, é£A0é πρός µε, καὶ ἐγώ σε θεραπεύσω"' ἔθδομον, ὅτι βλασφημεῖ ἐπ) ἐχχλησίας λέγων, ὅτιὸ Χριστὸς προσ- ευξάµενος οὐχ εἰσηχούσθη, Mic μὴ δεόντως προσηύ- ξατο' ὄγδοον, ὅτι τοῖς λαοῖ, ὑποθάλλει στασιάζειν χατὰ ^t συνόδου * ἔννατον, ὅτι ἝἜλληνας πολλά χαχὰ τοῖς πριστιανοῖς διαθεµένους ὑπεδέξατο, xaY ἔχει ἐν τῇ ἐχκλησίᾳ, καὶ προΐσταται αὐτῶν * δέχατον, ὅτι ἔπι- δαίΐνει αλλοτρίαις ἑἐπαρχίαις, xal χειροτονεῖ ἐπισχό- φους" ἐνδέχατον, ὅτι ὑρριέει τοὺς ἐπισχόπους, καὶ éx- πιγγάτους χελεύει ἐκθληθῆναι τῆς οἰχίας αὐτοῦ δω- δέχατον, ὅτι τοὺς χληριχοὺς ξέναις ὕδρεσιν ὑδρίζει. τρισχαιδέχατον, ὅτι παραθήχας ἀλλοτρίας Ίρπασε βὲι τεσσαρεσχαιδέἐχατον, ὅτι ἄνευ συνεδρίου xai πα- px γνώµην τοῦ κλήρου ποιεῖ τὰς χειροτονίας "πεντε- χαιδέχατον, ὅτι τοὺς μὲν Ὡριγενειαστὰς ἐδέξατο, τοὺς δὲ χοινωνιχοὺς τῆς ἐχχλησίας μετὰ συστατιχῶν ἑλ- θόντας γραμμάτων, καὶ ἓν τῇ φυλακῇ βληθέντας οὐκ ἐξείλετο, αλλα xal ἀποθανόντας Ev αὐτὴ οὐδ ὅλως ἐπεσχέφατο" ἐξχαιδέκατον, ὅτι δούλους ἀλλοτρίους µήπω ἐλευθερωθέντας, ἀλλὰ xat διαθεθληµένους, εχξιροτόνησεν ἐπισχόπους' ἑπταχα:δέχατον, ὅτι αὐτὸν τοῦτον Ἰσαάχιον πολλὰ παρ) αὑτοῦ σννέδθη χαχωθῇ- vat. Τούτων οὖν τῶν κατηγοριῶν τὸ μὲν πρὠτον, ἅτε ὃτ προεξετασθέν, c, ἑνόμιξον, οὐχέτι ἑξ(τάσθη' τὸ δὲ δεύτερον ἐξητάσθη, xat τὸ ἔθδομον. Εἶτα ἑξητάσθη, πάλιν τὸτρίτον ἔγχλημα τῶν ὑπ, τοῦ διαχόνου Ἰωάν- νο» ἐπιδουέντων. Ἐν τούτῳ δὲ τῷ κεφαλαίῳ καὶ Ἀρσάκιος ὁ πρωτοπρεσθύτερος, ὁ αὑτὸν τὸν Xpuoó- στοµον διαδεξάµενος,, xat ᾽Αττιχὸς ὁ πρεσθδύτερος, οὐχ oló' ὅπως µαρτυρες ἔἕστησαν, χάὶ τοῦ ἁγίου xa- τἐμαρτυρησαν΄ καὶ Ἐλπίδιος δὲ ὁ πρεσθύτερος. οἱ αὐτοὶ δὲ χατεμαρτύρησαν, χαὶ σὺν αὐτοῖς xal ὁ πρε- σ6ότερος ᾿Αχάκιος emt τῷ τετάρτῳ χεφαλαίῳ. Τού- των οὖν ἐξετασθέντων, αὐτοίτε οἱ προξιρηµένοι πρε- σδύτεροι, xai Εὐδαίμων ἔτι xat Ονήσιμος, ἠτοῦντο ἐπιταχῦναι τῇ αποφάσει. Καὶ πρῶτος τῆς συνόδου ἴανυλος ὁ Ἡραχλείας Ἠξίωσεν ἅπαντας ἀποφήνααθαι. Καὶ ἀπεφήναντο thv τοῦ ἁγίου, ὡς ἔδοξαν ἑαυτοῖς, DE S. JOANNE CIIRYSOST. 108 χαθαἰρεσιν, ἀρξαμένου Γυμνασίου ἐπισχόπου, καὶτε- λευτήσαντος θεοφίλου τοῦ ᾽Αλεξανδρείας, οἱ πάντες [985] τὸν ἀριθμὸν τεσσαράχοντα πέντε. Εἶτα ἐγράγη τῷ κλήρῳ Κωνσταντινουπόλεως, ὡς δηθεν ἀπὸ συνό- δου, περὶ τῆς τοῦ ἁγίου χαθαιρέσεως ' ἀνηνέχθη xai τοῖς βασιλεῦσιν. Ἐπεδύθησαν ἔτι χαὶ λίδελλοι τρεῖς παρὰ Γεροντίου, παρὰ Φαυστίνου, παρὰ Εὐγνωμο- νίου, ol ἔλεγον ἑαυτοὺς ἀδίχως ὑπὸ Ἰωάννου καθῃρῆ- σθαι. Ἐγένετο xat ἀντιγραφὴ βασιλιχὴ π τὴν σύνοδον. Ἐν οἷς xa ἡ Mile sedi ἡ δὲ τρισ- χαιδεχάτη, ὡς ἑῤῥήθη, ἔχει τὰ περὶ Πραχλείδην tbv Ἐφέσου ἐπίσχοπον. Ανεγνώσθησαν ἐπιστολαὶ τοῦ iv. ἁγίοις πατρὸς Ἰωάννου τοῦ Χρυσοστόμον, ἃς μετὰ τὴν ἄδιχον χαὶ ἀπάνθρωπον ἑξορίαν πρὸς διαφόρους Erpayev ἐν αἷς εἰς τὸ χρειῶδες μᾶλλον συντείνουσαι ab τε πρὸς τὴν εὐλαθεστάτην Ολυμπιάδα τὴν διάχονον αὐτῷ γε- Ἰβομμέναι δεκαεπτὰ, xat αἱ πρὸς Ἰννοκέντιον τὸν Gun ἐν al, xat ὅσα αὐτῷ συνηνάχθη, ὡς tv ἐπι- στολῆς εἶδει ἐξιστορεῖ. Κέχρηται δὲ κάν ταύταις ταῖς ἐπιστολαῖς τῷ συνἠθει τοῦ λόγου χαραχτηρι’ λαμπρός τε γάρ ἐστι xal σαφὴς xal ἀνθῶν μετὰ τοῦ ἡδέος τὴν πι ανότητα᾽ πλὴν ὅσον ἐμμελέστερόν πως δοχοῦσιν αἱ πρὸς Ὀλυμπιάδα αὐτῷ συγχεῖσθαι ἐπι- στολαὶ, εἰ xal τοῦ ἐπιστολιμαίου τύπου, τῶν πρα- γΥµάτων τότε εἰς τὴν ἑαυτῶν ἰσχὺν τοὺς τῶν ῥημάτων pove ἐχθιασαμένων, οὐ λίαν ἐγράφησαν στοχαζό- vat. eL ^. » Ἔοιχε δὲ οὗτος μᾶλλον εἶναι, ἡ ὁ Καισαρείας μέγας Βασίλειος, ὁ τῷ τρισμµακαρἰστῳ Ἰωάννῃ “ῷ ῥυσοστόμῳ φίλος γεγονὼς χαὶ ὁμωρόφιος, πρὺς ὃν χαὶ ὁ περὶ ἱερωσύνης λόγος συντέταχται. Πολλά γὰρ ἴχνη τῶν ἐχείνου xat λόγων xal νοημάτων, xat µά- λιστα τῶν κατὰ τὴν θείαν Γραφὴν ἐν τοῖς τοῦ Ba- σ')λείου λόγοις ἐπιφαίνεται, ὡς ἂν ἀπὸ τῆς αὑτῆς πη- γῆς τῶν μαθημάτωνάἀρυσαμένων ἄμφω τὰ πρόσφορα. Καὶ τῆς τροπη, δὲ fj κατ ἔμφασιν xai οἰχείωσιν µε- ταχε ϱισις τῆς Ἰωάννου συνουσίας xal συναναγνώ- σεως οὐχ ἐλάχιστον ὑπάρχει τεχµήριον. Κέχρηται γὰρ ταύτῃ χαι ὀθεῖος ἐχείνος àvhp, ει καὶ χξκραμένῃ xat λίαν επικαίρως, καὶ τῇ ἀφελείᾳ τὸν ἐχεῖθεν ὕγχον μιγνύς τε xat διαλεαίνων εὐφυῶς, καὶ τὸν ὅλον λόγον πολιτιχοῦ λόγου εἰχόνα ποιούµενος. ο... Ἰωάννου δὲ τοῦ Χρυσοστόμου Ex τοῦ ὑπομνῆ- ατος τῆς πρὸς Γαλάτας Ἐπιστολῆς. "Ott, φησὶν, τὸ Syene capzi παθεὶν τὸν θεὸν Λόγον, φρόνηµα τῖς Ἐχχλησίας ἐστιν * ὥσπερ χαὶ βλάσφημον xai ἀπό- 6λητον τὸ χηρύττειν αὐτὸν παθεῖν τῇ φύσει τῆς θεό: τος. "Αρχεται μὲν τῆς ἱστορίας ἀπὸ τῆς Κλανδίου βα- σιλείας, εἰς ὃν Δεξίππῳ fj ἱστορία καταλήγει, ἀποτε- λεντᾷ δὲ εἰς τὴν ᾿Ονωρίου χαὶ ᾿Αρχαδίου τῶν ϐθεο- δοσίου παίδων βασιλείαν. ἐχεῖνον τὸν χρόνον τέλος τῆς ἱστορίας ποιησάµενος, ὃν 'Apoáxto; μὲν, τοῦ χρυσοῦ τῆς Ἐχκλησίας στόματος Ἰωάννου ἀπελαθέντος, εἰς τὸν ἀρχιερατιχὸν θρόνον ἀνηγμέ- voc ἱεράτενε. Φησὶ δὲ οὗτος ὁ τῶν περὶ τοῦ Πάσχα λόγων συγ- γραφεὺς ἀνώνυμος, ὅτι χατὰ μὲν τοὺς ἄλλους τῆς παρουσίας αὐτου ἑνια οὓς ὁ Κυριος xal θεὸς ἡμῶν ὁ Χριστὸς τὸ νομιχὸν ἐπετέλει πάσχα, χαθ᾽ ὃν δὲ |284] xai fj Ἐχχλησία τότε φησὶν αὐτὸν ἐπιτελτΏσαι τὸ νομιχὸν πρὸ τοῦ µυστιχου δείπνου. | Ἐκ τῶν ᾿Ισιδώρου c. 0 IInAovciozoU &uetodAov. Too καταπεπλῆχθαι οὗ φημὶ τοὺς ἄλλους (μικρὸν γὰρ ἴσως τοῖς πολλοῖς τουτο], ἀλλὰ xal αὐτὸν Αιδάνιον τὸν ἐπ᾽ εὐγλωττίᾳ παρὰ πᾶσι βεθοτμέ- vov, την τοῦ ἀοιδίμου Ἰωάννου γλῶτταν, xol τὸ χάλλος τῶν νοημάτων , καὶ τὴν πυχνότητα των ἐνθυμημάτων. Τεχμήριον ἡ ἐπιστολὴ, ἐν ἡ οὐ µό- voy αὐτὸν µαχαρίζει οὕτω δυνάµενον εἰπεῖν, ἀλλὰ xai τοὺς ἐγχωμιασθέντας, xaX ταῦτα βασιλεῖς τυγ- χάνοντας, ὅτι 01 τοιούτου ἑπαινέτου τετυχἠχασιν. "Ἔστι δὲ αὕτη * Λιθάγιος Ιωάνγ]ῃ. εδεξάμενός σου τὸν λογον τὸν τολὺν xai χαλὺν, ἀνέγνων ἀνδράσι λόγων xal αὐτοῖς δημιουργοῖς ' ὧν οὐδεὶς ἣν, ὃς οὐχ ἑἐπίδα τε xal ἑόα xal πάστα δρα τὰ τῶν ἑχπεπληγμένων, "Ησθην οὖν, ὅτι τῷ ὀε.χνύναι την τέχνην Ev διχαατηρίοις προστίθτς τὰς PATROL. Gn. LXIV. ἀποδείξεις καὶ µαχαρίζω σε μὲν οὕτω δυνάµενον ἐπαινεῖν, ἐπαινέτου δὲ τοιούτου τετυχηχότας τόν τε δόντα τατέρα, καὶ τοὺς λαθόντας υἱεῖς τῶν βασι- λείαν. » 6 109 TESTIMONIA VETERUM 110 pEEUUDEEUBUUUHDMMMGA LA oSh t ulwAnAGiA m οὐ NILUS MONACHUS AD ARCADIUM IMPERATOREM, EPIST. 219, Lin. 1Η, 5. 435; LiB. mt, EPIST. 265; AD SEYERUM EXCONSULEM, LIB. t1, EPIST. 199, p. 392, ΕΡΙΤ. ROMUE, FOL., ANNO 1008. Ἰωάννην, τὸν μέγιστον φωστῆρα τῆς οἰχουμένης, τὸν Βυζαντίδος πρόξεδρον, οὐχ ευλόγως εἰς ἑξορίαν ἐξέπεμψας, bx πολλῆς ἐἑλαφρίας τοῖς μὴ ὑγιαίνουσι τὸ φρονεῖν ἐπισχόποις παραπεισθείς. "Tac τοίνυν ἁλωθήτου xal ἀκραιφνοῦς ὃ:δασχαλία-: την χαθο- λικην Ἐκχλησίαν στερήσας, μὴ ἀναλγήτως διά- χξεισο. Apxaóio βασι.ες. Πῶς ἐπιθυμεῖς τὴν Κωνσταντινούπολιν τῶν πυ- χνοτάτων σεισμῶν καὶ ἐπελεύσεως τοῦ αἱθερίου πυρὸς ἁπηλλαγμένην ἰδεῖν, μµυρίων ἁτοπημάτων αὐτόθι 5] θομύνων, xal ἑνομιστενομένης τῆς κακίας σὺν παῤῥησίᾳ πολλῇ , ἐξορισθέντος τοῦ στὺ- λου τῆς Ἐκκλησίας, τοῦ Φφωτὶς τῆς ἀληθείας , τῆς σάλπιγγος τοῦ Ἀριστοῦ, Ἰωάννου τοῦ µαχαριω- τάτου ἐπ. σκόπου; Φθόνῳ πληγέντες τινὲς τῶν ἐπισχόπων διὰ τὴν ἄκραν ἀρετὴν Ἰωάννου τοῦ ἐπ.σχύπονυ Κωνσταντι- νουπόλεως, τὸν θεῖον παρωτάµενοι φόθο»ν, συνεσχευά- σαντο ἄνδρα ἔνθεον xa ἀληθῶς παντὸς τοῦ χόσµου λαμπτῆρα, xal παρξσχεύασαν καὶ αὐτὸν τὸν βασι- λέα, εὑλαθέστατον xai ἁπλούστατον ὄντα, εἶξαι ταῖς ἐπιθουλαϊῖς αὐτῶν, καὶ ἑξορίσχι τὸν οὐράνιον ἄνθρωπον. Ἐπειδὴ οὖν λοιμοῖς τὸν ῥύπον τοῖς βα- σχάνοις ποιµέσιν ὑπάρχουσιν ὁ βασιλεὺς ix συν- αρπαγῆς συγκατέθετο, εἰκότως ὁ προφήτης ἑἐδόα, ἘΕξέτειε τὴν γεῖρα αὐτοῦ μετὰ «Ἰοιμοῦ. Πλὴν ὅτι μετὰ τὴν ἑξορίαν τοῦ δικαίου οἱ πλεῖστοι μετὰ» τῶν συσχευασαµένων πρὸς τοῦ Θεοῦ ἁπητήθησαν δίκας, xol μετὰ χλαυθμοῦ καὶ χρανυγῆς ἐἔδωμο- λογήσαντο μεγάλα ἡμαρτηχέναι εἰς τὸν ἅγιων ἄν- θρωπον. * Coniectum est μὲν pro µετά SYNESII, CYRENES EPISCOPI, EPIST. 06, AD TIEOPHILUM ALEXANDRINUM EPISCOPUM, P. 206. Πεῦσίν τινα πυθέσθαι 0529. προελόμενος, ὑπὲρ οὗ πεύσομαι προαφηγήσασθαι βούλομαι. Αλέξανδρος ἀπὸ βουλῆς Κυρηναῖος, ἔτι μειράχιον (ov, εἷς µονα- δικὸν βίον ἐτέλεσε ' τῇ ὃξ ἡλιχίᾳ συμπροϊούσης τῆς povaburiis τῆς κατὰ τὸν βίον ἑνστάσεως, Ἠξιώθη μὲν κκλισιαστικῆς διαχονίας, Ἱξιώθη δὲ τοῦ πρεσθύτε- pog εἶναι. Κατὰ δέ τινα χρείαν ἐπὶ στρατοπέδου γΣνήμενος, χαὶ Ἰωάννη τῷ µακαρίἰτῃη συστάς (τιμά: σθυ γὰρ παρ ἡμῶν fj μνήμη τοῦ τελευτήσαντος, ὅτι πᾶσα SN τῷ βίῳ τούτῳ συναποτίθεται) * τούτῳ ἀυστὰς, πρὶν μὲν στασ.ασθῆναι τὰς Ἐχκλη- σίας, ὑπὸ τῶν ἐκε[νου χειρῶν ἑφίόχοπος ἀνεδείχθη τῆς Β.0υνῶν Βασινουπόλεως. Συµθάσης δὲ τῆς δια- φορᾶς, διέµεινε τῷ χειροτονήδαντι φίλος, xai γέγονε τῶν ἐχείνου στασιωτῶν, Ι5ΙΡΟΠΙ PELUSIOTJE SYMMACHO, EPISTOLA 152 LipRI 1; EUsTATHIO EPIST. 156 EJUSDEM LIBRI; CYHILLO ALEX. EPIST. 410 LIBRI CITATI. Ἑρωτᾷς τὴν περ" τὸν θεσπέσιο» Ἰωάννην τραγω- δίαν. ᾿Ἀλλὰ φράσα. ἀπορῶ. νικᾷ τὸν νοῦν τὸ τοῦ πράγµατος μιχκρὰ δὲ µάνθανε ἅττα. Ἡ Ὑείτων Αίγυπτος συνήθως Ἠνόμησε, Μωσέα παραιτουµένη, τὸν Φαραὺ οἰχειουμένη, τοὺς ταπεινοὺς µαστίζουσα, τοὺς χοπουµένους ὀλίθουσα, πόλεις οἰκοδομοῦσα xal τοὺς μισθοὺς ἁποστεροῦσα, χαὶ µέχρι τοῦ νῦν τού- τοις ἐμμελσετὼόα. Ἐὸν λιθομανῃ γὰρ xaX χρυσολά- τριν προθαλλομένη θεόφιλον, τἐσσαρσι συνέργοις, f) μᾶλλον συναποστάταις [286] ὀχυρωθέντα, τὸν θεο- φιλῃ Χ1ὶ θἐεολόγον Χατεπολέμησεν ἄνθρωπον, τὴν περὶ τὸν ἐμοὶ ὁμώνυμον ἀπέχθειαν xa δυσµένειαν ὁρμητήριον τῆς οἰχείας εὑρηκότα σχαιότητος. Αλλ’ ocixo, Δαν]δ χραταιοῦται, ἀδθενεῖ δὲ ὁ τοῦ Σαοὺλ, κάθὼς ὁρᾷς' εἰ xai τῆς ζάλης ὑπερῆλθεν ὁ ἄνθρω- πος τοῦ βίου, χαὶ πρὸς την ἄνω γαλήνην µετετέθη. Ἐγὼ μὲν την βίθλον ἣν PX MUR πέποµφα, καὶ καρτὺν ἐξ αὐτῆς διὰ σοὺ περιέµενον, ὃς παρὰ πάν- των συνηθως εἱσπράττεται. Οὐ γάρ ἐστι», οὐχ ἔστι xapóia, ἣν ἐπῃλθεν ἡ ταύτης ἀνάγνωσις, χα) πρὸς τὸν θεῖον αὐτὴν οὐχ ἔτρωσεν ἔρωτα ' σεπτὴν μὲν ἱερωσννην xal δ.σπρόσιτον δείξασα, ἁμέμπτως δὲ αὐτὴν µετέρχεσθαι ὃ.δάξασα. 'O Υὰρ τῶν τοῦ θΕοῦ ἁποῤῥήτων σοφὸς ὑποφήτης Ἰωάννης, ὁ τῆς ἐν Β»- ζαντίῳ Ἐκκλησίας χαὶ πάσης ὀφθαλμὺὸς, οὕτως di- τὴν λεπτῶς xai πυχνῶς Ἰἠκρίόωσεν, ὥστε πάντας τούς τε χατὰ Θεὸὺν ἱερατεύοντας, τοὺς τε ῥᾳθύμους ἱερατικὴν µεταχειρίξοντας, ἐν ταύτῃ τὰ οἰχεῖα εὑρί- σχειν κατορθώματά τε χαὶ σχώμµατα. Προσπάθεια gr οὐκ ὀξυδορχεῖ, ἀντιπάθεια δὰ ὅλως οὐχ ὁρᾷ. El τοίνυν ἑκατέρας λύμης BoJAst κα- θαρεῦσα:, μῆ βιαίας ἀποφάσεις ἐχθίθάξε, ἀλλὰ xpl- ctt διχαία τὰς αἰτίας ἐπίτρεψον ' ἐπειδὴ χαὶ 8:5;, ὁ πάντα εἰδὼς πρὸ γενέτεως, καταθῆναι καὶ τὴν κραν- Th» ἰδεῖν Σοδόµων φιλανθρώπως ηὑὐδόχησεν, ἡμᾶς ἀχρ.θοῦς ἑρξύνης διδάσχκων ὑπόῆεσιν. Πολλοὶ γάρ σε χωμῳδοῦσι τῶν συνειλεγµένων εἰς Ἔφεσον, ὡς οἱ- χείαν ἀμυνόμενον ἔχθραν, ἁλλ οὐ τὰ Ἰησοῦ Ἀρισῖου ὀρθοδόξως ζητοῦντα. ᾿Αδελφιδοῦς ἐστι, φασὶ, Θεοφί- λου, μιμούμενος ἐχείνου τὴν γνώμην. Ὥστερ và ἐχεῖνος μανίαν σαφῃ χατεσχέδασε τοῦ θεοφόρου xa θεοφιλοὺς Ἰωάννου, οὕτως ἐπιθυμεῖ χαυχήσασθαι xal οὗτος, εἰ καὶ πολὺ τῶν κρινοµένων ἐστὶ τὸ διά- φορον. mE C"!"""|O!!"——————""! Ua -AMRsaRMRa» LA CYRILLUS ALEXANDRINUS, EPIST. 8, AD CONSTANTINOPOLITANOS, POSTQUAM NESTORIUM PRAYA LOQUENTEM INDUXERAT, ILEC lIABET : "Api γε εὐστομωτερός ἔστιν Ἰωάννου: 155; δὲ τοῦ paxaplou ᾿Αττ.κοῦ καὶ συνετὠτέροξ; ὭἘ ἴ--- CONCILIUM EPHESINUM, EDIT. PARIS., ANNO 1671, P. 117. (287] Ἰωάννου, ἐπισχόπου Κωνσταντινουπύλξως, περὶ της θξίας γεννήσεως. Pnol 0i πευὶ της ἁνίας Παρθένου. Αντὶ δὲ fiiov, qmoY, τὺν Ίλιον τῆς δι- καιοσὂνης ἁπερ'γράπτως χωρίσασα. Καὶ μὴ ἑττή- ους πῶς ' ὅπον γαρ ῥούλετα:, θεὺς, νικᾶτα: φύσεω; τὰζις. ἨἩδολήθη γὰρ, Ἰδυνίθη, κατῇλθςν, uci" 02y029:.1 πάντα θΞῷ. Xf uspav ὁ ὧν τίχτεται, καὶ ὅ ὧν γίνεται ὅπερ οὐκ Y ' ὢν γὰρ Osbs, Υίνετα:. ἄνθρω- σος, οὐχ ἑχστὰς τοῦ εἶναι θΕό;. Obss γὰρ xax ἔχστα» σ.ν θεότητος γέγονεν ἄνρωπος. οὔτε κατὰ προχοπὴν ἐξ ἀνθρώπου γένονε ÜO:b;, ἀλλὰ Λόγος (v διὰ τὸ ἁπαθὲλς, σὰρς ἐγένετο, ἆ αξταθνΏτου µένουσης τὶς DE S. JOANNE CIIRYSOST. 119 tmt a M M MÀ — M ους ήν NILUS MONACHUS AD ABCADIUM IMPERATOREM, EPISTOLA 270, LiB. mi, ». 535, ΕΡΙΤ. mOMA, FOL., ANNO 1668. Joannem, maximun crbis lumen, Byzantii praessu- lem, in exilium injuste misisti, suadentibus episco- pis summ: levitatis et male sentientibus. Cum ergo catholicam Ecclesiam inculpata sinceraque doctrina privaveris, ne absque dolore vitam transigito. Kjusdem Lib. Ἡ, epist. 265, p. 351. Arcadio imperatori. Quo pacto a frequentissimis terrx: motibus zetherei- que iguis conflietibus liberam Constantinopolim cernere cupis, cum innumera ibi scelera perpetrentur, οἱ ini- quitas pro lege cum audacia mulia przescribatur, cum jam in exilium pulsa sit Ecclesie columna, lux veritatis, tuba Christi, Joanues beatissimus episco- pus ? Ejusdem ad. Severum. exconsulem. — Lib. ll, epist. 199. p. 593. Invidia compulsi quidam episcopi ob summam Joan- nis, episcopi constantinopolitant, virtutem, diviue metu valere jusso, sanctum hominem, vere universi lumen, insidiis aggressi sunt, feceruntque ut impera tor piissimus el simplicissimus, fraudibus eorum de- ceptus, ceelestem virum in exilium mitteret, Cum ergo pestiferis et invidis pastoribus circumventus Imperator aures praxebuerit, jure propheta clamabat : Extendit. manum suam. cum illusore ( Osee. VII, ὃ ). Caeterum post justi exilium maxima pars eorum, qui h:ec machinati fuerant poenas persolverunt, ac eum fletu et clamore confessi sunt, se vehementer in virum sanctum deliquisse. $TNESII, CYRENES EPISCOPI, ΕΡΙΦΤ. 66, AD THEOPHILUM, ALEXANDRINUM EPISCOPUM, P. 206, Nonnihil seiscitaturus abs te, qua de re sciscitatue rus sim antea libet exponere. Alexander e senatorio ordine Cyrenensis, adhuc adolescens, monasticam vitam professus est : cumque uua cum ztate monas- tiemm illud vite institutum procederet, primum ad diaconi, inde ad sacezdotü in Ecclesia dignitatem provectus est. Post hzec, occasione negotii cujusdam ad castra profectus, et beato inemorix Joanui se sistens ( honoretur enim a nobis mortui memoria, quoniam omnis cum vita simulias exuiuir ) : huie igitur se sistens ante motus illos et tumultus Eerlo» siarum, Basinopoleos Bithynize episcopus illius mani- bus est ordinatus. Orta vero contentione, in ejus a quo electus erat amicilia perseveravit, et illius partes secutus est. ISIDOBI PELUSIOT4£& 8YMMACHO EPISTOLA 152 riBhi I. Petis 4 me ut divini Joannis trageediam tibl expo- mm. nescio quomodo eam explicem : mentem enin res isla superat: verum papa quxdam audi. Vicina A&gyptus pro more suo iniqué se gessit, Moysera recusans e araonem admittens, humiles flagris lace- fans, laborantes opprimens, urbes construens, et mercedem strucioribus negans : et ad hoc usque tem- pas Όσο agens. Nain insano lapillorum amore Πα- ntem et aüri cultorem Theophilum assumpüus ad- Jutoribus, imo apostasizx sociis quatuor, in medium proferens, pium divinaque doctrina preeditum. virum 4ppugnavit; odium atque inimicitiam quam in co- gnominem meum (a) conceperat, nequili:e sud inci- tamentum nactus. At domus Davidis invalescit, do- mus aulem Saülis debilitatur, ul vides : siquidem vir ille, superata vite tempestate, ad superuaum tran- quillitatem migravit. Ejusdem Eustathio epistola 456,ejusd. {. Ego quidem librum misi, quem a me petiisti; fruc- inmque ex eo per te exspecto, qui a&b omnibus cxigi consuevit. Nullum enim, nullum est cor quod ejus leetioue fruitum, non divino amore sauciatuin fuerit : (e) Hic loquitur de Isidoro illo, viro sancto, qui ab Hos- pitsbtate nodien accepit. j T quippe qui venerandam rem et accessu difficilem sa- cerdotium csse demonstret ; et simul quomodo sine ulla reprehensionis labe sectetur doceat. Sapiens enim ille arcanorum Del interpres Joannes, Dyzantinz Ecclesie, imo omnium Ecclesiarum oculus, librum illum ita prudenter et accurate ed. dit, ut tam omne$ qui, ut Deo gratum est, quam qui negligenter sacerdo- tio funguntur, liic et recte facta sua, et reprehensiono digna gesla reperiunt. Ejusdem Cyrillo Alexandrino epistola 510 ejusd. 1. A[fectus nimius non acute cernit; odium vero ni- hil omnino cernit. Si crgo ab utroque damno purus ac liber esse velis, noli violentas ferre sententias, sed justo judicio causas committe. Etenim Deus, qui omnia novit antequam fiant, pro sua humanitate des- cendere, et clamorem Sodomorum perspicere voluit, wt nos ad res accurate scrutandas erudiret. Multt enim ex iis, qui Ephesi coacti sunt, te traducunt ut tuas inimicitias ulciscentem, ac non ca qux Jesu Christi sunt, orthodoxe quxrentem. Theophili, in- quiunt, ex sorore nepos est, illumque imitatur. Ut enim ille adversus divinum ac Deo carum Joannem furore actus est : sic etiam iste gloriari et sese jac- tare expetit, etiamsi magnum sit inter eos qui accus santur discrimen. CYRILLUS ALEXANDBINUS, EPIST. 8 AD CONSTANTINOPOLITANOS , POSTQUAM NESTORIUM PRAYA LOQUENTEM INDUXERAT, HJEC HABET. Nunquid eloquentior est Joanne (Chrysostomo) ? an par vel sapientior cst beato Attico? CONCILIUM EPIESINUM, EDIT. PARIS., ANNO 1671, ». 117. Joannis , episcopi constantinopolitani, de divina generatione. Loquitur autem de sancta Virgine. Loco solis autem incircumscripte Solem justitia complexa luit. Neque hic quzsieris quomodo : ubi enim Deus vult, naturz ordo vincitur. Voluit enim, potuit, des- cendit, salutem dedit : omnia Dei nutum sequuntur. llodie qui erat gignitur ; et qui est, id quod nen erát efficitur : nam cum Deus esset, fit homo, nec desinit ui esse Deus. Neque enim cum deitaus jactura factus est homo, neque per incrementum ex homine factus est Deus; sed cum vefbum esset, propter impatibilita- tein, caro factum est, sua manente immutabili natura. TESTIMONIA VETERUM με liec deinde adjicit : Qul. in. solio excelso sublimique sedet, in prasepio ponitur : qui impalpabilis, sim- plex et incorporeus est, humanis manibus involvitor : qui peccatorum vincula solvit, fasciis constringitur. -SANCTUS AUGUSTINUS, DE NATURA ET GRATIA, CONTRA PELAGIUM, T. X, C. Ob, ». 159. ». Jtem Joannes, constantinopolitanus episcopus , cujus posuit sententiam , dicit peccatum non csse sulistantiam , sed actum malignum. Quis hoc negat? et quia non est naturale, ideo contra illud legem la- tam, ct quod de arbitrii libertate descendit. Etiam hoc quis negat ? Sed nunc agitur de humana natura , qu vitiata est ; agitur de gratia Dei, qua sanatur per 1nedicum Christum, quo non indigeret, si sana esset, «qui ab isto tanquam sana, vel tanquam sibi sufüi- cente voluntatis arbitrio , posse non peecare defen- itur. Ejusdem contr1 Julianum Pelagianum , t. X, lib. Y, c. 6, p. 509 et 510, a. * [tane ista verba sancti Joannis episcopi audes tan- quam e contrario tot taliumque sententiis collegarum ejus opponere, eumque ab illorum concordissima so- fietate sejungere , et eis adversarium constituere ? Absit, absit hoc malum de tanto viro credere aut dicere. Absit, inquam, ut constantinopolitanus Joan- nes de baptismate parvulorum , eorumque a paterno chirographo liberatione per Christum , tot ac tantis coepiscopis suis, maximeque romano Tnnocentio , cartbaginiensi Cypriano , cappadoci Basilio, nazian- zeno Gregorio , gallo Hilario , mediolanensi resistat Ambrosio, etc. Postea quedam affert ex ejus epistola ad Olympiadem et ex sermone de Lazaro. Ejusdem, in. opere imperfecto contra Julianum, t. X cap. 7, p. 1296 et 1297. , Et mihi objicis peccati primi homiris granditstem, que tanti mali hominum omnium exstitit causa, quasi hoc ego solus vel primus dixerim? Audi Joan- nem constantinopolitanum excellentis gloriz : Pec- cavit, inquit, Adam illud grande peccatum , et omne enus hominum in commune damnavit. Audi etiam in zari resuscitatione quid dicat, ut intelligas corporis mortem de illo grandi venisse peccato : Flebat, in- quit, Christus, quod eos qui immortales esse potuernnt, diabolus fecit esse mortales, etc. Cnm RED 'CASSIANUS, DE INCARNATIONE DOMINI, LIB. VII, C. 90. Joannes , constantinopolitanorum antistitum decus, Onjus sanctitas absque ulla gentilitie persecutionis procella ad martyrii merita pervenit, etc. Ejusdem lib. VM c. $0. "Unde ego quoque ipse humilis atque obscurus tomine sicut merito, licet mihi inter eximios cone stantinopoólitane urbis antistes locum magistri usur- pare non possim, studium tamen discipuli affectumque rrsumo. Adoptatus enim a beatissimae memoriz oanne episcopo in ministerium sacrum, atque obla- tus a Deo, ets! corpore absum, affectu illic sum : et illi dilectissimo mihi ac venerandissimo Dei populo, elsi nunc przxsentia non admisceor, tamen mente conjungor.... Mementote magistrorum veterum, sa- cerdotumque vestrorum, Gregorii nobilis per orbem, Nectarii sanctimonia insignis, Joannis fide ac puritate mirabilis : Joannis, inquam, Joannis illius, qui vere ad similitudinem Joannis evangeliste οἱ discipulus Jesu et apostolus, quasi super pectus Domini semper 3ffectumque discubuit. lilius, inquam, mementote , illum sequimini, illius puritatem , illius fidem , illius doctrinam ac sanctimoniam cogítate : illius memen- tote semper doctoris vestri ac nutritoris; in cujus quasi gremio quodammodo amplexuque crevistis ; qui communis mihi ac vobis magister fuit ; cujus di- scipuli atque institutio sumus. lllius scripta legi- 9 etc. .CORLESTINI PAPJE EPIST. AD CLERUM ET POPULUM CP. CONCILIORUM ΤΟΝΟ III, P. 965. c. Quid non animabus vestris doctrina sanctae memo- riz episcopi Joannis Immisit? cujus sermo catholi- cam fidem instituens per totum orbem diffusus est , er doctrinam defuit, quia ubicumque qui nusquam ή o icavit. lecius est pre THEODORETI DIALOG. I, T. IV, P. 91 xr 22. -Joannem vero, magnum orbis lumen, qui primum quidem magno cum honore Antiochenam irrigovit clesiam, deindeque regiam urbem sapienter coluit ; annon putas apostolicam fidei regulam servasse?.... Hic igitur vir longe prastantissimus apostolicum hunc locum interpretatus est : sic autem loquitur : Quare, quando audis, Verbum caro factum cst, non turberis nec animum dejicias? Non enim substantia in carnem mulala est ; hoc enim dicere extreme impieta- t5. 65100; sed id quod erat manens, sic servi (ormam accepit, etc. SANCTI LEONIS MAGNI PAPAE ANATOLIO EPISCOPO, EPIST. 106. Si flrmo incommutabilique proposito dilectio tua euram grati: communis habuisset, nihil profecto, uod ullam &nxietatem tibi ingereret, exstilissel. on enim sinebat ratio ut ejus caritatem spernerem, quem amore pacis οἱ studio reparandz catholicze fldei inter i episcopatus rudimenta juvissem , ορίοιις in ecclesiasticis curis talem liabere consortem, ut mihi de sanctis przcessoribus tuis ncc Joannis spiritualem copiosamque doctrinam, nec auctoritatem Attici, nec industriam Procli, nec fidem beati Flu- viani deesse sentirem : et ita studiis tuis uterer, ut nullus auderet vel fidei Catholicze resultare, vel ni- cxnis venerabilium patrum regulis contraire, ete. ni DE S. JOANNE CIIRYSOST. ifo ugtex. Mal xpooszáyei τούτοις Ὁ ἐπὶ θρόνου — mlvaic εἱλίσσεται * ὁ τὰ τῆς ἁμαρτίας ἀνασπῶν δεσμά, oU xol ἐπηρμένου χαθήµενος, ἓν φάτνη τίθεται σπαργάνοις ἐμπλέχεται. ὁ ἀναφῆς χα) ἁπλοῦς καὶ ἀσώματος χερσὶν ἀνθρω- . ADMONITIO EDITORIS. Perbrevem hic lacunam occurrere nemini sane mirum videbitur, quandoquidem Ecclesie Latins preestantissimi doctores DD. Augustinus, Leo Magnus, Cassianus aliique suapte lingua vernacula in descri- bendis operibus suis usi sunt, unde ipsorum de nostro Doctore testimonia juxta Latinam versionem Graece hic apponere nobis non licuit. C(RLESTINI PAPJ£ EPIST. AD CLERUM ET POPULUM CP. CONCILIORUM ΤΟΝΟ Ill, P. 365. ο. [388] Τί οὐχ ἑνέδαλε ταῖς ψυχαῖς ὑμῶν ἡ mat- (v τὴν καθολικὴν πίστιν, ὃς οὐδαμοῦ χατὰ δευσις τοῦ τῆς ἁγίας μνήμης ἐπισχόπου Ἰωάννου, διδασχαλίαν ἀἁπῆν' ὅπου γὰρ δήποτε ἀνεγνώσθη, οὗ ὁ λόγος εἰς πάντα τὸν χόσµον ἐξεχύθη, olxobo- ἐἑχήρυξε. THEODORETI DIALOG. I, T. IV, P. 91 ET 32, "lodvvny δὲ τὸν μέγαν τῆς οἶχου ς λαμπτῆρα, ἀχούσῃς, 'O Λόγος σὰρξ ἐγένετο, μὴ θορυδηθῇς ὃς * ὥ τοι μὲν e vem ay φ ἴμως ρδευσεν µμηδὲ γαταπέσῃης; O0 Tap Ἡ οὐσία μετέπεσεν εἰς Ἐχκλησίαν, εἶτα τὴν βασιλεύουσαν σοφῶς ἐγεώργη- σάρκα τοῦτο γὰρ τῆς ἑσχάτης ἀσεθείας ἑἐστίν " θεό, οὐχὴ τὸν ἁποστολιχὸν τε κέναιχανόνᾶ ;..... ἁλλὰ µένουσα ὑπερέστὶν, οὕτω τού δούλου τὴν μορφὴν' Οὗτος οὖν ὁ πάντα ἄριστος τόδε τὺ ἁἀποστολιχὸν ἔλαδεν, » x. *. X. Λρμήνευσε χωρίον ' ὧδε 66 φησιν « Ὥστε, ὅταν VETERUM TESTIMONIA DE 5. JOANNE CHRYSOST. 1114 SUIDAS ET GUILLELMUS PASTRENGICUS. [289] Ἰωάννης ᾿Αντιοχεὺς 6 ἐπικληθεὶς Χρυσόστο- po; πρεσθύτερος μὲν ἓν πρώτοις Αντιοχείας, Εὐσε- 6ίου δὲ τοῦ Ἐμεσηνοῦ φιλοσόφου xal Διοδώρου ἀχόλου- θος. Οὗτος πολλἁ συγγράψαι λέγεται, ἀφ᾽ ὧν οἱ περὶ ἱερωσύνης ὑπερθάλλουσι λόγοι τῷ τε ὕψει χαὶ τῇ φράσει xal τῇ λειότητι xat τῷ χάλλει τῶν ὀνομάτων. Τούτοις ἑφάμιλλοι χαὶ οἱ εἰς τοὺς ὙΨαλμοὺς τοῦ Δανῖδ λόγοι, xaX ἡ τοῦ χατὰ Ἰωάννην Εὐαγγελίου σημασία, χαὶ τὰ εἰς τὸν Ματθαῖον χαὶ Μάρχον καν Λουχᾶν ὑπομνήματα. Τὰ δὲ λοιπὰ αὑτοῦ συγγράµ- µατα xpsivtova ἀριθμοῦ τυγχάνει. "Άπασαν γὰρ Ἰουδαϊχὴν Γραφὴην καὶ Χριστιανιχὴν ὑπεμνημάτισεν ὡς ἄλλος οὐδείς. Tác τῶν μαρτύρων δὲ πανηγύρεις ἐπηύξησεν £v τῷ σχεδιάζειν ἀνεμποδίστως, καὶ τὶν γλῶσσαν αὑτοῦ καταῤῥεῖν ὑπὲρ τοὺς Νειλφους xa- ταῤῥάχτας, Οὐδεὶς οὖν τῶν ἀπ᾿ αἰῶνος tota inv λό- γων ηὑπόρησεν εὕροιαν, ἣν µόνος αὐτὸς ἐπλούτησε, xai μόνος ἀχιθδήλως τὸ χρωσοῦν τε xal θεῖον ἐχλη- ρονόµησεν ὄνομα. Tov δὲ συγγραμμάτων αὐτοῦ χα: ταλέγειν τὸν ἀριθμὸν οὐχ ἀνθρώπου, θεοῦ δὲ μᾶλλον τοῦ τὰ πάντα Ὑινώσχοντος. Οὗτος ὁ ἅγιος Ἰωάννης ὁ Χρυσόστομος ἀσχητὴῆς ἣν ἄχρος xaX πολυάγρυπνος xal φιλήσυχος λίαν, καὶ διὰ ζῆλον σωφρροσύνης εὖ- παβῤῥησίαστος χαὶ ἀκρόχολος ' θυμῷ γὰρ μᾶλλον, ἢ αἱδοῖ ἐχαρίζετο, xaX ἐλευθεροστοµίᾳ πρὺς τοὺς ἓν- τυγχάνοντας ἁμέτρως ἐχέχρητο. Καὶ ἐν μὲν τῷ δι- δάσχειν πολὺς ἣν πρὸς ὠφέλειαν, ἓν δὲ ταῖς συντυ- χίαις ἁλαξονιχός τις xal ὑπερόπτης ἑνομίκετο τοῖς αὐτὸν ἀγνοοῦσι. Ac) καὶ ἐπὶ τὴν ἐπισγοπὴν προθλ]- θεὶς, µείζονι ὀφρύϊ κατὰ τῶν ὑπηχόων ἐχέχρητο, πρὸς διόρθωσιν ἑχάστου xal σωτηρίαν xal τοὺς τρόπους xai τοὺς λόγους µεταλλάττων. Οὐ τοίνυν, εἰ pf] τις ti χόλαξ, τοῦτον ἁλαζόνα νοµμ.στέον εἶναι ' οὐδ' ab πάλιν, εἰ κόλαξ εἴη καὶ ἁγεννὶς, τοῦτον μετριόφρονα λεκτέον ἀλλὰ τὸν ἐν τῇ προσηχούσῃ τάςει τῇ ἔλευ- θέροις πρεπούσῃ ἑαυτὸν φυλάττοντα, µεγαλόνυχον μὲν εἶναι προσήχει, οὐχ ὑπερήφανογ, ἀνδρεῖον, oU θρασὺν, ἐπιεικη, οὗ δουλοπρεπῆ, µετριόφρονα, οὗ τα- πεινοφροσύνην ὑποκρινόμενον, ἑλευθέριον, οὐκ ἀνδρα- ποδώδη * [290] ὡς καὶ αὐτὸς λέγει" Διὰ τοῦτο ποι- Νί.ον εἶναι δεῖ τὸν ποιμένα καὶ διδάσκα.Ἵον * ποικἰον δὲ «έχω, οὐχ ὕπουνιον οὐδὲ xóAaxa καὶ ὑδριστὴν, ἀ.1.1ὰ πο..Ἱῆς ἑ.Ίευθερίας καὶ παβῤ- ῥησίας ἀγάμεστον, εἰδότα xal συγλατιέναι χρη- σίµως, ὅταν ἁπαιτῇ τοῦτο ἡ τῶν πραγμάτων ὑπόθεσις, καὶ χρηστὸν εἶναι ὁμοῦ καὶ αὑστηρόν. Ob γὰρ Évi ερόπῳ χρήσθαι τοῖς ἀρχομένοις ἅπωασι Oóov: ἐπεὶ μηδὲ ἰατρῶν παισὶν évl φαρμάκῳ πάσι τοῖς κάμνουσι προσφέρεσθαι κα.ὸν. μιηζἁ κυθεργήτῃ μίαν ὁδὸν ἰέναι τῆς πρὸς τὰ πγεί- para μάχης. Ἐγγόησον οὖν ὁποῖόν τινα εἶναι χρὴ τὸν uéAAovca πρὸς χειμῶνα τοσοῦτον ἀνθ. έξειν καὶ τοιαύτην ζάλην καὶ τοσαῦτα κύματα, πρὺς τὸ γενέσθαι τοῖς πᾶσι πάντα, ἵνα πάντας χερδήσῃ. Kal γὰρ σεμνὸν εἶναι δεῖ τὸν τοιοῦτον xal ἄτυρον xal φοθερὲν καὶ προσηνῆ καὶ dp- xyovtixóv xal κχοινωγικὸν καὶ ἀδέχαστον καὶ θεραπευτικὸν xal ταπειγὸν καὶ ἁδού.ωτον καὶ φαιδρὸν xal ἤμερον, iva ταῦτα εὐκόλως δύνηται (ιάχεσθαι. Οὐκοῦν δεῖ τὸν ἐναργέστατον καὶ ἐχέρρογα φεύγει» τὸ κολακεύειν καὶ κο.ακεύε- σθαι, µήτε ἆἀ Ίαζογικὸν εἶναι µήτα xóAaxa, àAA" ἀμφοτέρω» τῶν κακῶν τούτων χολάῶιν τὴν dge- τρία» καὶ ἐλεύθερον εἶναι, µήτε elc αὐθάδειαν áaoxÁlvovra, (τε. elc δου.ἑοπχρέπειαν καταχί. πτοντα. Πρὲς μὲν γὰρ τοὺς χρηστοὺς ταπεινὀν' ὑπάρχειν δεῖ, πρὸς δὲ θρασεῖς ὑνψη όν. Ἐπείπερ οἱ ιὲγ ἀρετὴν εἶναι τὴν ἐπιείκειαν ἡγοῦνται, ol δὲ dróps(av θρασύτητα, ἐχείγοις μὲν τὴν ταπει- γοφροσύγη» προσφέρει», τούτοις 08 civ ἀγδρείαν, σέεν γύουσαν αὐτῶν τὴν ἀπὸ τῆς θρασύτητες δόξαν ' ira τοὺς μὲν ὠφε.ήσῃς, τῶν δὲ ταπει- γνώσης τὸ φρόνημα. Καιρὸς γὰρ τῷ παντὶ πρά- γµατι, φησὶ Σο.ομῶν' τουτέστι, ταπεινότητος, ἐξουσίας, ἐ.έγχου, παραχ.]ήσεως, φειδοῦς, παῤ- «ῥησίας, χρηστότητος, ἀποτομίας, xal ἁπαξαπ.λῶς παγτὲς πράγματος" ὥστε ποτὲ μὲν τὸ τῆς ταπειγύτητος δεικγύει», καὶ μιμεῖσθαι ἐν τατει- vocc. τὰ παιδία κατὰ τὴν Κυριακη» goriüvr* ποτὲ δὲ τῇ ἐξουσίᾳ χεχρῆσθαι, ἣν ἕἔδωκεν ὁ Χριστὸς εἰς οἰχκοδομὴ», καὶ οὐκ εἰς »αθαίρεσι», ὅταν ἡ Χχρεία ἐπιζητῇ την zafpnolav: xal £y χαιρῷ μὲν παραχ.ήσεως τὸ χρηστὸν ἑνδείκγυ- σθαι, ἓν καιρῷ δὲ ἀποτομίας τὸν ζη.ον 2ugat- γει»’ καὶ £p! ἑκάστου τῶν» ἅ-.Ίων ὁμοίως τὸν ἔγκριτον καὶ δίκαιο» «Ἰογισμὺν ἁποφέρεσθαε. Λογισμοὶ γὰρ δικαίων κρίµατα. Καὶ Ἱσίδωρος δέ’ Τὸν ἄρχοντα δίκαιον εἶναι δεῖ καὶ φοθερὸν, Tv' οἱ μὲν εὖ βιοῦντες θαῤῥοϊῖε», οἱ δ' ἁμαρτάνοντες ὀχνοῖεν ' θάτερον γὰρ θατέρου χωρὶς ἁναρχία piüAAóy ἐστιν, ἡ ἀρχή. El μὲν γὰρ πάντες ἧσαν εὐπειθεῖς καὶ φι.Ίάρετοι, ἁγαθότητος ἔδει (ιόνης) εἰ δὲ φιαμαρτήμονες, φόδου ' ἐπειδὴ δὲ xal ἀγαθοί εἰσι καὶ xaxo!, ἁμφότερα καταχειριστέον τῷ ἄρχοντι καὶ προϊσταμέγῳ. 115 . DE δ. JOANNE ClIhYsOsT. [EDEN c c c m f CP CMM MCCC cce — REPE ERR ------ ---- VIGILH TAPSENSIS EPISC. CONTRA EUTYCHETEM LIB. I], CAP: 15. Unde hortamur omnes homines nefanda: hujus rfBdie sectatores, dum vita manet , dum paenitere icet, erroris sui mulare sententiam, et Gregorii potius atque Basilii, Theophili quoque οἱ Joannis civitatis constantinopolitanz opinatissimi antistilis , necnon et Cyrilli alexandrini episcopi, et aliorum: quamplurimorum, qui antiquitus in Ecclesia floruc- runt, super utriusque natura proprietate sectari doctrinam, quorum eis de hac re sententias exttin- secus offerimus perlegendas. SUIDAS ET GUILLELMUS PASTRENGICUS., « Joannes Antiochenus (inquit Suidas) cognomento Chrysostomus, principio presbyter fuit Antiochi:e, Eu- sehii Emeseni philosophi et Diodori discipulus. Hic multa scripsisse narratur, in quibus excellunt libri de Sacerdotio, tum sublimitate et stylo, tum suavitate et elegautia verborum. Cum his concertant sermones ejus in Davidis Psalmos, et annotationes in Joannis Evan- gelium, etin Mattheum, Marcum et Lucam Commen - tarii. Cetera vero ejus scripta numerum superant. Totam enim judaicam et christianam Scripturam commentariis illustravit, ut alius nemo. Plurimas eiiam in laudem martyrum siepe ex tempore habuit ille, cujus lingu: profluvium ipsas Nili cataractas su. perabat. Nullus ab omni avo tanta dicendi copia abundavit, quanta. ille prrditus fuit : adeo ut solus merito aureum illud et divinum nomen conseculus sit. Seriptorum ejus numerum recensere non homi- nis esset, sed Dei potius, qui omnia cognoscit. Hic S. Joannes Chrysostomus asceta fuit summus , mul- umque vigilabat, et quietis erat amantissimus, et ob suminum tempcerantiz zelum in dicendo liberrimus erat el ad iram proclivis : ir: enim magis, quam pudori obsequebatur, et immodica. dicendi libertate adversus auditores utebatur. In docendo utilissimus, in congressibus arrogantia οἱ fastu. przeditus videba- tur iis qui eum non norant. Quamobrem ctiam epi- scopus designatus majore supercilio in subditos ute- batur, ad singulorum emendationem et salutem et. ΠΙΟΓΟ5 sermonem accommodaus. Si quis ergo adula- tor non. fuerit, non ideo arrogans existimandus ; si quis vcro adulator sit, et humilis genere, non ideo medestus vocandus est : sed eum qui in convenienti ordine, qui libero convenit, sese conservat , magna. mmum esse oportet, non superbum ; fortem, non au- dacem ; comem, non servilis animi ; tvodestum, non liumilitatis simulatorem ; liberalem, non sordidum ; ut et ipse dicil : « Quare varium esse decet pasto- rem et doctorem ; varium dico, non subdolum, nec adulatorem, nec contumeliosum, sed multa in di- cendo liber:ate plenum, qui sciat utiliter morem ϱο- rere, quoties ipsa res hoc requirit, lenemque simul οἱ austerum esse ; non enim cum subditis oinnibus so pari inodo gerere debet. Nam neque medicos decet linumeros possemus adjicere scriptores medii et imfimi &*i qui de sancto Joanne Clirysostomo lucu- lenta tulere testimonia ; sed ne longius procedamus, unum tantum Guillelmi Pastrengici Veronensis, Pe- trarch:e amici, locum afferemus, ubi quzedain. baben- tur notatu digna. De eo hiec habet Guillelmus Pastrengicus Vero- nensis, Francisci Petrarcha:e amicus, cui ille octo epi- stolas misit cum aliis Petrarch:e epistolis typis edi- fas. Librum autem emisit Guillelmus hoc titulo, De Scripturis virorum illustrium : vir certe ut illa zetate admoduin. eruditus, qui de scriptoribus presertim medii :»vi multa docet non spernenda. Editus autein fuit hic liber Venetiis a Michaele Angelo Blondo anno 1547 ; sed cum innumeris mendis : emi autem casu librum illum Venetiis, qui universis pene igno- lus est, cxemplarque meum in locis multis emendavi confereudo cum Codice Vaticano, et cum altero Bi- bliotiecze Ottobonianze. Hec autem, inquam, habet ille de S. Joanne Chrysostomo. « Joannes Chrysostomus , antiochenz Ecclesize presbyter, deinde Constantinoyolis episcopus, vir in sgrotis omnibus idem medicamentum prxbere, nc- que gubernatorem eumdem cursum tcucre , ventis reflantibus. Cogita ergo qualem deceat esse illum, quem tant: procellie et tempestati ac tot. fluctibus resistere oportcat ; ut omnibus omnia sit, οἱ omne» lu- eretur. Etenim talem virum oportet csse. gravem οἱ fastus expertem, formidabilem οἱ mansuetum, impe- riosum οἱ sociabilem, incorruptum et obscquii ple- num, humilem nec servilem, hilarem et mansuctum, ut h:ec certamina facile conficere possit. Oportet igi- tur virum strenuum el prudentem cavere, ne vel ada- letur, vel adulantem ferat, neve arrogans sit. vcl adulator ; sed ut utrumque. vitium recidat ; uà liber $it, nec in arrogantiam deflectat, nec ad servile oh- Sequium se demiltat. Nam cum mansuetis humilem oportet esse, cum audacibus vero altos spiritus. su- mere. Etenim quidam putant mansuetudinem. esse virtutem ; alii fortiiudinem esse audaciam. Cum illis humilitate utendum cst, cum his vero fortitudine, qui audaciz illorum gloriam exstinguat ; ut illis pro- Sis, horumque spiritus deprimas. Nain, ut ait Salo- mon , Unicuique rei suum est tempus (Eccli. MI, 4); id cst, humilitati, potentie, reprehensioui, consolation:, venix, dicendi libertati, lenitati, sevcritati : et uno verbo, rebus omnibus : ut modo quidein liumiliter te geras et subinissione pueros imitcris, secundum Do- minui prrceptum ; aliquando potestate utaris, quaut dedit Christus ad zdificationem , non ad destructio- nem, quando dicendi libertate opus cst : et tempore: quidem consolationis, lenitatem ostendere oportet ; it tempore autem objurgationis, zelum demonstiaze : et in omnibus aliis rebus justam judicii οἱ rationis nor- mam adhibere oportet. Justorum enim rati«scitia ju- diciasunt » Et sidorus Pelus. dicit (Lib. V, epist. 458) : «Principem oportet esse justum et. formidabile, ut boni quidem securi sint, peccatores vero deterrean- tir... Nam. alterum sine altero imperii eversio pa- tius est quam imperium. Si enim omnes ob«eque- rentur. οἱ virtutem colerent, sola. bonitate opus essct; sin autem peccatis dediti essent, time tantum : quia. vero et boni sunt et. ma'i, utramque rationem adhiberc debet is qui populo priest. » divina et hur:ana philosophia precipuns, in dispnta- tionibus perspicax, in confutandis h:reticorum crrori- bus acer ; de quo beatus Hieronymus, Lbro de Viris illusiribus, loquens, ait: « Joannes, antioclenz KEc- clesi:* presbyter, Eusebii Eimeseni Diodorique secta - tor, multa composnisse dicitur, quo tamen non legi.» E: alibi ad beatum Augustinumscribens: « Qmddican | de Joanne, qui dudum in pontificali gradu Constan- tinopolitauam rexit Ecclesiam, et super Epistolam ad Galatas latissimum exaravit librum ? » Scripsit hic venerandus Dei antistes super toto veteri et novo Te- stamento Expositionum libros : Commentarios. in Mattlieum distinctos. per. liomilias 90 : super Joan- nem homilias 88 : super Epistolas libros singulos ier sermones distinctos. : in. Epistolam. ad. lle. (05 94 condidit homilias : super. Genesim librutu quistionum : de lwudibus Pauli apostoli οί» las 7 : coutra arianorum lzeresim — fortissimos libros : contra. simoniacos, contra Marcionem, Ce- riuthuim, Ebionem, * Archemonem atque. Photinum, qui eorum suscitavit. l:eresii : eontr&. Apollinarem librum 1 : contra inaniciagos insigne velunien : con- *$ 115 tra omnes bxreticos super parabola seminis longum opus et elegans : tractatum unum in Thomam apo: stolum, in quo adversus arianos fortissime disputat : super Cantica canticorum libros duos : item vitam sancti Meletii episcopi antiocheni : de vestibus le- galibus sacerdotum et Levitarum, et de ornatu summi pontificis Veteris Testameuti volumen egregium : de umilitate iu lotione pedum tractatum unum : contra eos qui ad missas non occurrunt tractatam unum : de virginitate : de poenitentia : de fide: de patien- tia : de confessione : de eleemosyna tractatus plu- res. llomilias et sermones per totam quadragesimam : sermonem declamatorium ἵπ decollationem sancli Joannis Baptistz : item in laudem beata Virginis mira suavitate fragrantes : adversus Arabas de resurrec- tione mortuorum libros duos, qui dicebant animas mori cum corpore : item contra Jud;vos librum unum : item adversum Gentes in modum dialogi grande et insigne volumen : de ordine et officio sacerdotis li- brum unum. Hlymnos et orationes et alia plura metra edidit apud Graecos, et quanquam latino fulserit eloquio, plurimum tamen scripsit in graco Theodo- sii Magni temporibus. » In hac recensione quzdam Joanni Chrysostomo ad- scribit, qui» inter opera cjus nunquam censeri potuisse videntur : alia vero, qu:e nusquam alibi commemorantur, quaque vel latent alicubi , vel for- tasse perierunt : qualia sunt liber ille contra Apolli- narem et libri duo alii de Resurrcctione mortuorum contra Arabas, qui dicebantanimas mori cum corpore. De hoc autem postremo opere mulia nobis obser- vanda sunt (a). Ait Eusebius Arabes dixisse anitnas la) Hist. eccl. p. 153, edit. H. Valesii. -— M EE D TESTIMONIA VETERUM DE S. JOANNE CIHRYSOST. 416 mori cum corpore, et cum eo resurrecturas fuisse, et contra hanc li;eresim. coactam fuisse synodum, cui adfuit Origenes. Spe vidimus Chrysostomum pero- rantem adversus multos ex auditoribus, qui resurre- ctionem omnino negabant : quique tune magno nu:nero Antiochizx fuisse videntur ; nusquam autem me ipsum legisse memini confutantem eos qui dicerent animas cum corpore morituras et cem eo resurrecturas esse, vel Arabes idipsum docentes aggredientem. Tamen- que Guillelmus Pastrengicus libros illos duos de Re- surrectione mortuorum adversus Arabes, qui dicebant animas mori cum corpore, se vidisse commemorat Joannis Chrysostomi nomine ; omninoque illi fides habenda videtur. Multa cerie quotidie ex tenebris eruuntur Joannis Chrysostomi opera, ut videre est in hac nostra S. doctoris operum collectione, ubi iu tomo duodecimo undecim przclaras homilias, qu:e hactenus latuerant , emisimus , in aliisque tomis nou paucss. Hos vero libros edidisse potuit, sive quia Arabes suo ὤνο adhuc in pristino errore perstabaut, sive quia nonnulli Antiocheni Arabibus vicini, vetc- rem illum Arabum errorem renovare videbantur. Quod vero adjicit in fine Guillelmus Pastrengicus : Et quanquam latino fulserit eloquio, plurimum tamcn scripsit in. greco Theodosii magni temporibus, nesc.o unde expiscatus est; nihil cnim latine scripsisse Chrysostomum putant omnes qui scripta ejus accu- rate legcruut. Forte existimavit ille sanctum doctorem latino fulsisse eloquio, quia viderat opus imperfectu:n in Mattheum , quod Chrysostomi nomine circumfer- tur, latine scriptum , quodque Chrysostomi non esse pugnant hodie eruditi omnes. FR. MATTH.EI DE CHRYSOSTOMO ORATORE BREVE JUDICIUM. llomiliarum Clirysostomi duo sunt omnino genera. ln aliis enim. deinceps suo ordine integros litterarum sacrarum libros tractat. Hic in singulis homiliis (a) proponit parteln ejus modi libri, eamque in priore parte homili:e explicat, ac interdum eadem bis terve resumit et retractat. Secunda pars morum doctrinam spectat, sumpta dicendi materia auta verbis qu: ex- posuit, s:piusque ex paucis et uno; aut a temporc, a personis, a rebus, quie tuncgerebantur, ita eliam in- terdum, ut coacta et detorta videatur oratio. Hinc frequentes ille disputationes contra theatra, ludos circenses, artes magicas , jusjurandum (b), supersti- tionem, libidinem, luxum, contra eos qui in ecclesia inter se confabulabantur, ridebant, saltabant, imo etiam marsupia (c) succidebant, et contra alia effemi- nati, mollis, effreni et ad interitum ruentis seculi, veri fidem et modum omnem excedentia vitia, Alte- rum genus homiliarum aut ecclesiasticas lectiones E vangeliarii et Apostoli exponit, aut habitum est in. certis diebus festis, item variis temporum, rerumque vicissitudinibus et casibus. In his plerumque amplior est oratio et ornatior. Quod inventionem, in secundo maxime genere, attinet, hic nemo Chrysostomi desi- derabit ingenium, sspe vero luxuriam accusabit, modum excessisse culpabit, facilitatem et probabili- tatem inventionis requiret. Disposibionem primi gene- ris bomiliz, ut dixi, eamdem omnes habent. Ex altero genere paucissim:e subtiliter sunt dispositae : haud raro propositionem etiam mutat, vel latiorem, vel (d) Ab hac norma tamen recedit in homiliis plerisque in Genesim. Hic enim exordium et peroratio morum prz- cepta tractant, media pars orationis explicat sensum Litte- rarum sacrarum. Interdum etiam in exordio retractat ea antea jam exposuerat. In homiliis in Psalmos verba textus per partes recitat, breviter explicat, ac contiuuo singulis partibus nectit adhortationes , ita ut ín eadem ho- milía plura ac diversa argumenta ethica occurrant. (b) Contra jusjurandum κ. deinceps disputat homi- (lis, t. 11, inde a pag. 57, E. (c) Vide tom !, p. 479, D, seqq. angustiorem vocabulis subjiciens notionem. Accedit, quod multoties inter ipsa argumenta ad alia delabi- tur : :egre enim exultans ingenium compescere po- tuit. Supellectilem autem oratoriam, flores dico :t pigmenta, ubique secum omnem circumfert, ut crc- das, hominem, expugnata Constantinopoli, aufugisse cum omnibus $uis opulentie reyie luxusque ct magnificenti:e copiis. Reprehenditur etiam partium inequalitas. Modo exordium (a) dimidiam partem orationis abstulit, modo brevis argumentorum trac- tatio ingentem post se trahit sermocinationem. In priori (0) genere, cum dicta Litterarum sacrarum ex- lieantur, elocutio interdum non tam tenuis et subti- is est, quod merito probaretur, sed lenta, supina, negligens , fastidium a repetitionibus afferens. In altero genere, ssepius nimis quaesita est elocutio, con- tinuis ac dissimilibus translationibus referta, floribus multis et discoloribus obsita, ad ostentationem et aurium voluptatem composita, mole laborans, inflata, tumens et, ut ipsius verbis utar, βρύουσα, βρίθουσα, χοµᾶσα, σφριγῶσα. Epistolas Chrysostomi nemini ma- gno opere commendaverim, nisi iis, qui historiam exilii ejus cupiunt cognoscere. Pauce, exque lon- giores, adOlympiadem, inter reliquas excellunt ; sed excedunt epistolarum modum. Plerzque et sententiis et verbis sunt inter se similes. Patheticum, quod epis» (d) Propter longiora exordia se excusat t. tl, p. 81, C; p. 85, A; p. 113, D; p. 120, A ; t. IV, p. 240, C, et alihi. b) lis, qui nondum assueti sunt orationi Chrysostomi, si tamen exegetica ejus in Nov. Testmentum legere velint, auctor sim, ut a commentario in Epistolam ad (τα]αίας inci - piant, desinant in commentarium in AcLus, qui estomnium infimus. Minori quidem cura commentarium in Epistolam ad Galatas elaboratum dicit Montefalconius, sed cura pro- fecto est eadem, et oratio multo est pressior et adstrictior, In interpretatione Vet. Testamentisibi est dissimilior, Ori- gene tamen multo superior; tametsi hic, nescio utrum icom Hebraice, an Hebraica, apprime caluisse credatur. Equidem certe ex istius scriptis hoc discere non poti, nec Huetius. 4*7 telas familiares imprimis commendat, in his partim cernitur in solis vocabulis formulisque vulgaribus, ttim, ut fictum ei. studio quxsitum displicet. Sed πο de vitiis ejus, que magnis virtutibus in singulis lere orationibus compensat. Modo enim subtiliter do- cet, modo acerrime pugnat, modo proprie et elegan- ter, modo copiose et ornate dicit, modo acumine et ingenio delectat, modo fulmine et tonitru terret. Ad hiec, (a) morum, quos oratione exprimit, honestas ; (a) Uti enim inter oratores grzcos, non Christianos, ci- vili virtut» comniendanda nemo honestate antecellit Iso- cratem : ita Chrysostotnus, post Christum et apostolos , de CONSPECTUS OPERUM CHRYSOSTOMI SECUNDUM EDIT. MOREL.' 118 senlentiarumgravitas et sablimitas; animus, vitiorum, voluptatum, rerum humanarum contemptor, pius et religionis acerrime studiosus. Ac profeeto, si Atlienis aut lRhomze, modestis hominum et compositis moribus et iuter auditores graves verzeqne eloquentize zestima- tores et judices dixisset, simillimum eum haberemus /Eschini et. Ciceroni, post quos secundas fcrre ter- Lasse ipsi honestum est. virtute Christiana dicens, neminem inter Christianos gra- cos, ne dicam iater latiuos, gravitate superiorem aut si- niülem habet. CATALOGUS OPERUM OMNIUM CHRYSOSTOMI SECUNDUM ORDINEM EDITIONIS MORELLI, σοι τα CUM HAC ΝΟΥΑ EDITIONE MONTEFALCONIANA. Index operum tomi primi Morelliane editionis. Ad populum antiochenum de statuis homiliz 21. - In editione Mtf. tom. Il, p. 15, homiliz undevi- ginti eadem serie habentur. 4. In illud I ad Timoth. V, Vino modico utere, p. f. — Mtf. ι. ΙΙ, p. 15. .. 9. [n iltud I ad Timoth. VI, Divitibus seculi pra- cipe, p. 22. — Mu. t. IT, p. 55. 5. In profectionem Flaviani , p. 55. — Mw. t. II, p. 47 4. De patientia Job et trium puerorum, p. 55. — M. t. Ht, p. 59. 5. De s ilictione Job et Ninivitarum, p. 64. — Mif. t. Il, p 67. . 6. De magistratibus timendis, p. 80. — Mtf. p. 81. 47. De tristitia, et in illud Gen. 11, Adam, ubi es? p. 95. — Mtf. t. 1H, p. 91. $8. Exhortatio ad virtutem, et in | Genes. , Deam- bulabat Deus, eic., p. 100. — Mif. t. II, κ 97. 9. De vitandis jurameniis, et in Psalm. XVIII, Celi enarrant, etc., p. 106. — Mif. t. Il, p. 105. 40. De mundi Prietriudine » θίο., et de juramen- tis, p. 116. — M. t. Π, p. 111. w . Exhortatio ad gratias agendas Deo, p. 126. — Μι. t. Hi, p. 119. . 19. De creatione hominis et de juramentis, p. 126. — Mtf. t. ΙΙ, p. 127. 13. De creatione hominis rursus, etc., p. 147. — Mu. t. Π, p. 155. . ] 44. De abstinentia a juramentis, etc. , p. 156. — Mif. ι. 0l, p. 145. . 45. De calamitate Antiochie , et de juramentis , p. 168. — Mtf. ι. ΙΙ, p. 155. 16. De seditione civitatis, et in Lad Philem., Γαν- [us vinctus, etc., p. 150. — Mtf. t. 2, p. 161. 47. De »tatuarum eversoribus, p. 102. — M. t. IT, p in. --- 48. De jejunio, et in Philippens. III, Gaudete in Dom., p. ded. — Mu. ι. ΙΙ, p. 178. 49. Ad agricolas et dc jurameniis, p 212. — Mtf. t. IJ, p. 187. .. $9. [o reditum Flaviani episc., p. 225. — Mf. t. II, p. 211. . 91. €atecbesis ad illuminandos, p. 255. — Mif. t. H, p. 231. 44. De simultate sive ira, p. 247. --- In Mif. est Hlem. 20 ad Antiochenos, t. Il, p. 197. 20. De observatione Noviluniorum, p. 964. — Mt. t. |. p. 953. p De Christi baptismo, p. 375. — Mtf. t. Il, Ρ. 505. pu De diabolo tentatore, p. 285. — Mf. t. II, 36. De incomprehensibiii Dei natura f, p. 294. — Mu. t. I, p. 701. 21. p^ incomprehensib. Dei nat. 1I, p. 503. — Mtf. t. 1, p. . 28. Ds incomprehens. Dei nat. III, p. 216. — Mif. . I, p. 719. 29. De incomprehens, Dei nat. IV, p. 327.— Mtf. . ], p. 797. $0. Dos comprehens, Dei nat. V, p. 357. — Mtf. » D. 735. $t. De beato Philogonio, p. 551. — Mf. t. 1, E De consubstantiali, p. 3609. — Mu. t. I, “56. De petitione filiorum Zebedzi, p. 514. — Muf. Ρ A4. Ε, p. 761. η, ἑυάφος I, p. 385. — Μι. t. I, ολ, Judzos Ἡ, p. 401. — ΜΗ. ι. I, p» 96, Ndversus Judeos 1], p. 44. — Mtf. ι. 1, p. 87 Adversus δυο. IV, p. 459. — Mif. t. 1, 98. Adversus Judaeos V, p. 454. — Mtf. t. 1, "s Adversus Judzos Vl, p. 467. -- Mif. t. 1, p. 905. 10 De S Juventino et Maximo, p. 485. — Mf. t. ΙΙ, p. 571. ro S. Pelagia virgine, p. 491. — Mtf. t. I1, p. 579. 42. In S. Jguatium, p. 498. — Mtf. t. I1, p. 587. 45. De S. Romano martyre 1, p. 508. — Mil. t. li, p. 096. 44. De nativit. Machabsorum, p. 516. — Mtf. t. II, p. 617. 45. De S. Meletio antiocheno, p. $525. — Mtf. t. ΙΙ, p. 915. CONSPECTUS OPERUM CIIRYSOSTOMI 120 46. De S. Luciano martyre , p. 530. — Mif. t. Hl, 61. De Fato οἱ Providentia Dei oratiunes sez , I, p. 519. p. 715. — M. t. HI, p. 749. 41. De S. Juliano martyro, p. 535. — Mtf. t. Il, 62. De l'rovidentia Il, p. 720. — Mtf. t. If, p. 733. p. 665. 63. De fato Il], p. 725. — Mtf. t. IT. p. 757. 48. De S. Romano marlyrc Il, p. 546. — Mtf. t. 1l, G^. Do fato IV, p. 728. — Mf. t, II, p. 759. n. 611. 63. De fato V, p. 7:5. — Mif. t. 1I, p. 105. 49. De SS. Machabsmig , p. 555. — Μι. t. ll, " no Pao sive contra ingluviem Vl, p. 740. —Mtf. . 011. t. H, p. , P 50. De SS. Maclhabxis, p. 556. — Mw. t. IT, 07. Do precatione I, p. 745. — Mtf. t. IL, p. 775. 68. De precatione Il, p. 751. — Mtf. t. II, p. 779. p. 625 $n »6, Peirum et Hcliam, p. 758. — M. t. ΕΙ, 51. De SS. Bernice et Prosdoce, p. 557. — M. t. Il, p. 629. 52. De S. Eustathio antiocheno, p. 571. — Mtf. t. Jl, p. 597. | : 55. De poenitentia I, p. 579. — Mtf. t. If, p. 3505. p. 725. p» mariyres zegyptios, p. 770. — Mtf. t. 1l, T4. De S. Phoca. martyre, p. 775. — Mf. t. If, 54. De poenitentia IV, p. 588.— Mif. t. Il, p. 299. p. 697. uu 55. De penitentia V, P 596.— Mtf. t. 10, p. 523. 79. De S. Thecla virgine, p. 782. — Mtf. t. 1l, 56. De poenitentia VIII, p. 612. — Mtf. t. 1, p. 515. p. 745. 57. De poenitentia IX, p. 625.— Mif. t. II, p. 291. 19. De 8. Barlaam martyre, p. 785. — Mif. t. Ἡ, 58. De penitentia X, p. 652. — Mif. t. Tl, p. 277. p. 675. De S. Babyla martyre, p. 641. — Mif. t. 11, p. 527. «74. Do SS. martyribus totius orbis p. 793. — Mif. Contra Gentiles liber 1. p. 657. — Mic de S. Da- t. II, p. 705. byla agitur. Mtf. t. ll, p. 555. po^ Contra Anom:os. VI, p. 698. — Mtf. t. T, . 795. j 60. Catechesis ad illuminandos, p. 705. — Mtf. t. Il, p. 225. p De bcato Abraham, p. 799. — Mu. t. M, p. 757. 76. De anathemate, p. 805. — Mtf. t. 1, p. 945. 11. De paenitentia οἱ continentia, p. 809. — Est Joannis Jejunatoris. Index operum tomi secundi Morelliane editionis. llomilixz« 57 in Genesim, p. 1 usque ad p. 725. — MU. t. IV, p. 21-580. Hloinili:e alite novem in Genesim , t. II, p. 725. — Mtf. c. IV, p. 581-650. 4. * In illud, In. principio creavit Deus , etc., el de jejunio et eleemosyna, Sermo l, p. 725. 9. * Cur in sole, etc. , dixerit, Fiat, in homine autem, Faciamus, Sermo Il, p. 732. 5. * Quid sit, Ad similitudinem, et cur non domi- nomur, Sermo Ill, p. 756. 4. * Quod servitutis tria genera induxerit pecca- tum, Sermo IV, p. 740 5. * Quod imn propter Adamum punimur, Sermo V, p. 7&1. 6. * De ligno scienti:e, etc. , itemque de jeju- nio, cte., Sermo VI, p. 754. 7. * Quare lignum scienti boni et mali vocetur; et 2 iud, llodie mecum eris , etc. Sermo VII, 9. * Quare Abram vocatus sit. Abraham, etc., Sermo IX, p. 773. In Annam sermones 5, p. 784-840, — Mif. t. IV, p. 651-676. 4. Quod oporteat jejunii meminisse , et de Anna seruo I, p. 784. 2, De Anna sermo ll, p. 797. 9. De Anna sermo ΠΠ, p. 809. 4. De Anna sermo IV, p. 820. 9. Adversus eos qui in festis tantum conveniunt, itemque de Anna sermo V, p. 852. DeDavide et Saü!e sermones 3, |. 841. 881. — M. t. IV, p. 675-748. 1. De Davide et Saüle sermo I, p. 811. 2. Quod David majus tropaeum erexit parcendo Saüli, etc., Sermo I, p. 854. 9. Quod periculosum sit adire spectacula, item-. que de tolerantia Davidis, sermo Ill, p. 861. De ignavia, et quod diabolus bomini nocere non 8. * In conventum episcoporum, ctc.,Sermo VIII, | "possit, Sermo cujus initium, H μεῖς μὲν "d τῆς χθὲς ἡμέ- p. 7 pes περὶ τοῦ διαθ2λον, p. 882. — M. ι. 1, p. 263. Index operum tomi tertii Morelliane editionis. 1n Psalmum 3. p. 8. — Mtf. t. V, p. 55. In Psalin. 114. p. 337. — Mif. t. V, p. 515. In Palm. 4. p. δ. — Mtf. t. V, p. 59. In Psalm. 115. p. 549. — Mw. t. V, p. 319. ]n Psalm. 5. p. 94. — Muf. t. V, p. 60. In Psalin. 146. p. 553. — Bf. t. V, p. 227. |n Psalm. 6. p. 46. — Mif. t. V, p. 71. In Psalin. 117. p. 352. — Muf. t. V, p. 328. ]u Psalm. 7. p. 58. — Mtf. t. V, p. 80. In Psalm. 119. p. 665. — Mif. t. V, p. 558. Ja Psalm. 8. p. 88. — Mif. t. V, p. 106. In Psalm. 120. p. 571. — Md. t. V, p. 541. In Psalm. 9. p. 106. — Mf. t. V, p. 121. In Psalm. 121. p. 375. — Mif. t. V, p. 547. In Psalm. 10. p. 128. — Mtf. t. V, p. 140. In Psalin. 192. p. 580. — Mtf. 1. V, p. 351. In Psalm. 11. p. 154. — Mtf. t. V, p. 144. In Psalm. 123. p. 382. — Muf. t. V, p. 5352. In Psalm. 12. p. 140. — Mtf. t. V, p. 149. In Psalin. 124. p. 584. — Muf. t. V, p. 556. In Psalm. 41. p. 145. — Mif. t. V, p. 155. In Psalm. 125. p. 591. — Mf. t. V, p. 560. In Psalm. 43. p. 160. — Mif. t. V, p. 167. In Psalm. 126. p. 594. — Mif. t. V, p. 262. ]n Psalm. 44. p. 178. — Mif. t. V, p. 182. In Psalm. 127. p. 597. — Mf. t. V, p. 565. ]u Psalm. 43. p. 205. — Mif. t. V, p. 203. ]u Psalm. 128. p. 404. — Mif. t. V, p. $61. In Psalm. 46. p. 208. — Mif. t. V, p. 208. In Psalm. 129. p. 406. — Mif. t. V, p. 573. In Psalin. 47. p. 219. — Mif. t. V, p. 216 In Psalm. 150. p. 414. — Mif. t. V, p. 577. In Psalm. 48. p. 226. — Mif. t. V, p. 223, In Psalm. 1354. p. 414. — Mif. t. V, p. 219. In Psalin. 49. p. 248. — Mu. i. V, p. 210. ln Psalin. 152. p. 420. — Mtf. t. V, p. 584. In Psalin.108. p. 269. — Mi. t. V, p. 258. In Psolm. 153. p. 422. — Mtf. t. V, p. 386. Ia Psalm.109. p. 277. — Mtf. 1. V, p. 264. In Psalin. 154. p. 424. — Mif. t. V, p. 587. In Psalm.110. p. 2994. — Mif. t. V, p. 279. : In Psalm. 155. p. 459. — Mif. t. V, p. 399. ju Psalin.114. p. 508. — Mif. t. V, p. 900, In Psalin. 156. p. 445. — Mt. t. V, p. 402. Γη P3alm.1192. p. 549. — M'f. t. V, p. 299. In Psalm. 157. p. 449. — Mtf. t. V, p. 407. ln salui.115. p. 525. — Mif. t. V, p 201 In Psalin. 158. p. 453. — Md. t. V, p. 44. c. In Psalm. 146. p. 538. — Mif. t. V, p. 475. t. V. p. 478. V.p V, p. 472. p. p Mtf. ι. Vl, p. 11. In locum Psalmi 48, Adsiiiit. Regina a dextris tuis , p. 666. — Mif. t. Hil. p. 593. In iocum Psalmi 48, Ne timueris, cum dives factus, p. 689. — Muf. t. V, p. 499. in. eumdem locum, et de eleemosyna, p. 705. — Mif. ι. V, p. 512. In locum Psalmi 145, Leuda, anima mea, Dowi- xum, p. 7129. — Mif. t. V, p. 519. Iu locum jsaiz; Vl, Vidi Dominum sedentem, Hom. 4, p. 725. — Mf. t. Vl, p. 97. SECUNDUM EDITIONEM MORELLI. 123 In eumdem locum φαί: V1, Vidi Dominun, Mon. 9. p. 7355. — Mif. t. VI, p. 107. Iu eumdem Jocum , ei in JI Paralipom., Elatum est cor Üzie, Hom. 5, p. 74. — Mtf. t. VI, p. 112. In eumdem isaiz* locum. IHom. 4, p. 750. — Mif. t. VI, p. 130. In eumdem locum I«aize, οἱ de Ozia, Hor. 5. p. 762. — Mw. t. Vl, p. 129. n s eraphim llomilia, p. 768. — Mw. t. VI, 95. De verbis Isaie XLY, Ego Dominus feci lumen, p. 716. — Mf. t. VI, p. 141. In locum Jeremie X, Non est in homine via, p. 189. — Mtf. t. VI, p. 153. De Prophetiarum obscuritate, Hom. 1, p. 799. — Mif, t. VI, p. 165. De obscuritate Veteris Testamenti, IIom. 2, p. 815. — Muf. t. VI, p. 175. In Psalm. 10, p. 853. — Mif. t. V, p. 549. I reliqua ejusdem Psalm. 50, p. 862. — Mtf. t. V, In Psalm. 51. p. 884. — Muf. t. V, p. 589. Iu Psalm. 95. p. 892. — Mif. t. V, p. 619. Ju Psalm. 100. p. 906. — Mu. t. V, p. 629. Index Operum tomi quarti Morelliana editionis. De sacerdotio libri sex , p. 1. — Mtf. t. I, p. 625. De compunctione ad Demetrium liber, p. 98. — Mif. ι. 0, p. 205. De compunctione ad Stelechium libri IL, p. 121.— Mif. t. 1, p. A11. De Providentia Dei ad Stagirium libri IH, p. 157.— Mif. t. 1, p. 425. Quod regulares femin: viris cohabitare non debent, p. 2935. — Mif. LT, ϱ. 515. In eos qui sorores adoptivas babent, p. 247. — Μι. t. I, p. 495. De virginitate, p. 273. — Mtf. t. T, p. 555. Adversus vite. monasticae vitaperatores libri III, p. 555. — Mf. t T, p. 519. Comparatio regis et monachi, p. 449. —Mtf. (. T, p. 387. Ad viduam juniorem, p. 456. — Mon. t. L, p. 9 Ad eamdem, de conjugio non iterando, p. 469. — Md. t. 1, p. 609. In Eutropium eunuchum sermo , p. 481. — Mtf. t. Hl, p. 591. In Eutropium, 1I. p. 2235. De poenitentia homil. tertia, p. 487. — Mtf. t. II, . Quod nemo laditor nisi a seipso, p. 498. — Mu. t. II, p. 459. Liturgia sive missa, p. 592. — Litnrgiam dedit Mtf. Sub finem t. ΧΙΙ, sed ex Savilio sumptam. Ad Theodorum lapsum parzneses duz, p. 543.—. Mif. t. 1, p. 277. Cum presby!er esset ordinatus sermo, p. 831. — M. t. 1, p. 695. Antequam iret. in exsilium scrmo, p. 812. — Mul. t. Ill, p. 427. ros reditum ab exsíi'io sermo, p. 818. — Mf. t. III, Ad Innocentium, epige. romanum, cpist. ], p. 593. — Mif. ι. Ill, p. 529. M cumdein epist. Il, p. 598. — Mu. t. Π, p. 9. Ad episcopos in carcere incluses, p. 609. — Mif. t. Ili, p. ^41. cid Olympiadem et alios. diversos c,ist. 1:5, p. Ad diversos epist. 65, p. 194. Πιο vero omnes epistole codem ordine et numero quo in Morelliana editioue ponitur. Vide monitum ante has epistolas, qux partet) magnam tomi tertii ante finem occupant. Indez operum tomi quinti Morelliane edittonis. In parabolam debitoris decem millium talentorum, p. 1. — Mu. t. ni, ϱ. 17. De Lazaro mendico scrmo I, p. 18. — Mif. t. I, . 963. d De Lazaro sermo 1I, p. 42. — Mif. t. I, p. 981. De Lazaro sermo lli, p. 54. — Mf. t. 1, p. 991. De Lazaro sermo IV, p. 75.— Mf. t. I, p. 1005. lu terrx: motum et Lazarum , p. 87. — Mif. t. I, . 1027. in paralyticum $8 annorum, p. 102. — Mf. t. I, . 801 í In illud, Pater, si. possibile est (Matth. XXVI ), p. 114. — Mtf tí I], p. 51. In illud, Intrate grrengusam (Mattb. VII ), p. 125. — Mif. t. I, p. 1045. - |Inillud, Angusta est. poria, p. 157. — Mtf. €. III, p. 44. De Lazaro quatriluano, p. 1460. — ΜΗ. t. I, p. 719. In inscriptionem Actorum, p. 151. — Mif. t. Ill, p. 77. De ferendis reprehensioni9us, οἱ iu Acta, p. 161. — Mtf. t. ΙΙ! p. 151. De gloria in tribulationibus (Rom. V), p. 180. — M. t. 1H, p. 165. 8 di Diligentibus Deum omnia cooperari, p. 192.— Mf, t. Ill, p. 165. In illud, Si esurierit inimicus tuus (Roni. XU), p. 199. — Mtf. t. S P 174. In illud, Salutate Priscillam (Rom. XVI), p. 216. — Mtf. t. Hl, p. 187. In eumdem locum et de colendis sacerdotibus, p. 220. — Mtf. t. 1H, p. 195. In illud, Propter [ornicationem autem (1 Cor. 111), p. 240. — Mtf. t. Ill, p. 207. De libello repudii (1 Cor. VII), p. 251. — Mtf. t. IIl, p. 217. In illud, Nolo vos p. 260. — Mtf. t. IIl, p. In illud, Oportet lareses. esse ( Y Cor. Xl), p. 275 — Mtf. t. Ilt, p. 251. De collatione in sanctos ( 1 Cor. XVI ), p. 295. — Mtf. t. ΠΠ, p. 261. In illud, Hatentes. eumdem spiritum ( 1l Cor. IV), p. 296. — Mf. t. HL, p. 271. ignorare , [ratres (1 Cor. X3, A. 125 De iisdem verbis Apostoli, p. 508. — Mtf. t. Ill, p. 981 [ο iisdem verbis Apostoli, p. 519. — Mt. t. IIl, p. 9. In illud, Utinam sustincretis ( 1l Cor. XI), p. $532. — Mif. t. Hl, p. 501. In illud, Sive occasione, sive veritate (Philip. I), p. 2943. — Mtf. t. Hil, p. 909. Laus Maxiini, et quales ducend:e uxores, p. 355.— ΜΙΓ. €. HI, p. 225. In illud, De dormientibus nolo vos ignorare (1 Thess.. νι n. 375. — Mtf. t. 1, p. 1017. n illud, Vidua eligatur non minus sexaginta (I Tim. Y) p . 587. — Muf. t ΠΠ, p. 221. he proditione Jud:e et de paschate, p. 406.— Mtf. t. Il, p. 515. In | Christi Natalem, p, 417. —Mtf. t. Hl, p. 554. [n coemeterii appellationem et. crucem, p. 451. — Mi. ι. Π, p. 595. De cruce et confessione latronis, p. 457.—M. t. Il, p. 399. De resurrectione mortuorum, p. 450 (sic). — Mtf. t. I1, p. 417. De Resurrectione Christi, p. 447. — Mtf. t. II, p. 4 De Ascensione Christi, p. 457. — Mtf. t. IT, p. 441. mu sancta Pentecoste, l, p. 468. — Mu. t. Il, p. De l'entecoste Il, p. 481. —Mf. t. II, p. 465. Do ponitentia et eucharistia, p. 488. — Mf. t. Il, p. De laudibus. S. Pauli apost. homilix:e 7, p. 492. — Mw. t. Π, p. 473. De mansuetudine, p. 558. — M. t. ΧΙ, p. 557. * Ín illud, Paule jpirams minarum (Act. IN), p. 544. — Mtf. t. lil, p *Ini inscrintiqnem altaris (Act. XVII), p. 556. —M. t. IIl, p. 67. n iud Paulus vocatus (I Cor. I), p. 568. — Mif. t. p. 143. * Ütilem esse lectionem Scripturz, p. 582. — Mif. t. lii, p. 87. CONSPECTUS OPERUM CHRYSOSTOMI 494 * De precibus Christi in miraculis, p. 505. — Mtf. L1, p. 585. " » 4 eos qui in pascha jejunant, p. 608.— Mtf. ι. 1, L 4 In e qui cum Judzis jejunant, p. 630. — Mtf. "e Eliam et Viduam, p. 656. — Mif. t. ΙΙ, P» De futura vite deliciis, p. 647. — Μι. ι. lI, P. 365. esse desperandum, p. 654. — Mu. t. iHi, P. * Peccata fratrum non divulganda, p. 662. — Mf. t. Ill, p. 3555. - * Non esse ad gratiam concionandum, p. 674.—- Mif. t. II, p. 653. 9 sanctis martyribus, p. 685. — Mif. t. Il, M Demones non gubernare munduni, p. 689.— Mif. t. Il, p. * In illud, In faciem ei restiti ( Gal. ll), p. 705.— Mu. t. Ill, p. 371. . Demonstratio quod Christus sit Deus, liber, p. 735. — M. t. I, p. 815. ui eos qui scandalizati sunt, liber, p. 756.— Mif. t. HL, p * Τη fray sum per tectum demissum, p. 814. — Md. t. 2-4 uta nr entecoste legantur Acta , p. 851. — Mif. t. lil, p. . be mutatione nominum in Scriptura, p. 850. — Μιί. t. ΠΠ, p. 1 : " sanclos martyres hom. 2, p. 860.— Μι. t. 1l P. . * Desancto Basso martyre, p. 869. — Mtf. ι. ΙΙ, P. D sancta Droside martyre, p. 877. — M. t. II, * De penitentia et moestitia regis Achab, p. 887. — Mif. p. p. 285. * Cum Saturninus et Aurelianus, etc., p. 895. — M. U IH, p. 415. Index operum tomi sexti Morelliane editionis. 1. Unum et eumdem esse legislatorem utriusque Testamenti, p. 1. — Mif. t. VI, p. 297. $. In illud Genes. 1, Vidit Deus cuncta, etc., p. 18, — Mif. t. Vl, p. 519. 3. In illud Genes. I, Faciamus hominem ad imagi- nem, etc., p. 94. — M. t. VI, p. 522. 4. In dictum. Abrahami, Pone w manum (uam (Gen. x1iv). p. 30. — Mf. t. Vi, p. 555 M VIC 109. eneo Moysis (Num. XXI), p. 49. — d. t. 6. De justoet beato Job sermo I, p. 76.—Mu. t. VI, p. 5635. E E δι et beato Job sermoll, p. 85. — Mtf. d ο justo et beato Job sermo II, p. 89.— Mtf. t. v. p. 570. Vi, De | usto et beato Job sermo IV, p. 101.— Mtf. t 10. Fin illod psal. XX XVIII, Verumtamen frustra, etc., p. 114. — MU. t. V, p. 559. 41. In psal. Lxxitn, Et turtur nidum, etc., p. 120. — Mtf. t 12. in Eia prophetam sermo, p. 128. — Mtf. t. M ὃν DS Joseph et de castitate, p. 154. — Mf. t. VI, 44. De Suzanna sermo (Dan. XIII), p. 111.— Mtf. t. VI, p. 589. ας De tribus pueris Daniel, p. 148. — Mtf. t. VI, 16. De sigillis librorum Isaiz CDLNIII, p. 1:8. — Mu. t. XII, p. 529. Est Severiani. P nae fide et lege naturae, p. 177. — 3f. LT, 48. De sancta et individua Trinitate, p. 189.— M. . f$" De tone et adorando Syiritu, p. 204. — Mtf. 90. De sancta Pentecoste, p. 227. — Mu. t. IJI, p. $. 21. In illud Joan., In principio erat Verbum, p. 255. — Mt. t. ΧΙΙ, p. 551. J 92. De Occursu et Simeone, p. 245. — M. t. 1f, 807. P Ln In ο ο. theophania Domini, p. 253. — Mif. 31. "De nupiiie Joan. 1, et contra Judxos, p. 256.— M. €. I, p. r^ ,De Christo pastore etove, p. 965. — Mi. t. Hil, P 26 p decollationem S. Joan. Bapt., et de Hero- diade, p. 981. — Mif. in Spuriis, t. li, p. 485. n venerandam crucem et de transgressione Adawi, p. 288. — Mtf. t. Il, p. 815. 96. ln dimissionem Chananzz, p. 295.— Mf. c. lif, r 29. In precursorem Domini Joan. Bapt., p. 511.— Mif. t. VHI, in Spuriis, 30. In SS. apostolos Petrum et Paulum, p. 214.— Mif. t. VII, in IS puriis, p. 491. 91. In SS. duodecim apostolos, p. 320. — ΜΗ. t. Vill, in Spuriis, p. 495. 22. ln S. Tliomam apostolum, p. 524.—MU. t. VIII, in. Spuriis, p. 497. s S. Stephanum m rotemartyr., p. 928.— Md. t vii, p Spuriis, p p. 54. In illud, Sufficit tibi gratia mea, p. 540.— Mif. t. VIII, in Spuriis, p. 507. 55. κ Aununtiationem S. Deiparz, p. 5560. — M. t. NH, ο | S6 In S. Theopban. et s. Joan. Bapt. P. 961. — Mif. t. 1I, p. 801. 57. ln parabolam de filio prodigo, p. 369. — Mtf. t. VIII, in Spsriis, p. 515. 58. ἵα saltationem Herodiadis et decollationem Joannis, p. 579. — Mw. t. VIII, in Spuriis, p. 521. $9. In illud Matth., Collegerunt udei concilium, p. 585.— Mu. t. Vill, in Spuriis, p. 525. 40. In decem virgines, p. $89. — Mif. t. VIII, in Spuriis, p. 527. 41. In meretricem et phariseum, p. 295. — Mtf. t. Vill, in Spurüs, p. 551. 49. In sancta et magna parasceve, p. 405. — Mf. t. Hl, p. 811. AS. In Samaritanam, p. 409. — Mtf. t. VIII, in Spa- riis, p. 535. 44. De exeo a nativitate, p. 423.— Mtf. t. VIII, in Spuriis, p. 543. - is. In triduanam Christi resurrectionem, p. 442.— Mu. t. Hl, p. 821. 46. in Ascensionem Domini, p. 448. — Mu. t. III, 191. » 4T. lu S. Ascensionem sermo ll, p. 452. — M. t. IIl, p. 793. 4S. In camdem Ascensionem sermo ΙΗ, p. 458. — Wif.1 lil, p. 797. 49. In eamdem Ascensionem sermo IV, p. 462. — Mi. t. III, p. 799. 50. Bonum Christi discipulum benignum esse, p. 468. — Mif. t. 1, p. 1 51. De udoprophetis ed Pisis doctoribus, p. 473. --—MM. t. "dini, in Spuriis, p. 59. De circo, p. 489. — Pai 1. VIII, in Spuriis, p. S. In Salvatoris Nativitatem, p. 495.— Mtf. t. VI, "i. In illud Lucze, Exiit edictum a Cesare, p. 503. — M. t. Il, p. 795. 55. In oraculum Zacharix redditum, p. 512.— Muf. t. Il, p. 785. " 56. !n conceptionem Joan. Bapt., p. 516. — Mif. t. 18 Nr. In illud Matth., Attendite ne eleemosynam vesiran, p. 535. — Mf. t ή, in Spuriis, p. 514. 58. De fugienda simulata specie sermo, p. 529. — ut. t. 1, p. 1075. ' 59. De muliere fluzum sanguinis passa, p. 593. — Mu. t. VII, in Spuriis, p. 575. 60. De patrefamilias et operariis, p. 539. — Mtf. t. Vlll, in Spuriis, p. 511. 61. In parabolam de ficu arefacta, p. 552.— Mtf. t SIL in in Spuriis, p. 585. 62. De phariszo et convivio, p. 560.— Muf. t. VIII, in Spuriis, p. 588. &5. De Lazaro et divite, p. 564. — Mf. t. VIII, in Spuriis, p. 801. SECUNDUM EDITIONEM MORELLI. 1'e6 64. De publicano et phariszo, p. 569.— Mtf. σα in operis, p. 595. De exco et Zacchxo, p. 575.— Mif. t. VIII, in Spare, p. 599. fh eligiosum faceti -— Mi. x3 ton cetiis uti non debere, p. 594. S. Joanne Theol i Spei P». 609. ologo, p. 605.— Mtf. t. Vill, adoratione — L i p. 855. sancte crucis, p. 611. — Mu. " 69. De confessione sanctae — t. I. p. eii. D crucis, p. 620. — Mtf. ο rt negatione Petri, p. 626. —Mtf.t. ΥΠ η Spu- ; P- p. "n jejunio et eleemosyna, p. 6355. — Mf. t. !, Ex sanctum Pascha, p. 641. — Μι. ι. 11, 76. In secundum Domini adventum, p. 651.— Mtf: t. VIII, in Spuriis, p. 619. Florilcgia ex homiliis Chrysostomi qux sequuntur, sive eclogas, non ex Morelli editione, sed ex Savilio desumpsimus, qui eas multo plures, longiores et emen- datiores attulit, et in tomo XII posuimus. Morel. partis secund:e t. 1. Commentarius in Evan- gelium S. Matthzei.— Mf. t. τι, Morel. t. ll. Opus imperfectum in Evangelium Μαι - thai, latine.— Mif. t. VI, in fine. Iusunt in eodem tomo commeutarii in S. Joannem Evngelistam. — Mw. t. V Morel. t. Hil. [n Acta apostolorum commentarius.— Mif. t. IX, initio. Morel. t. IV. In Epistolam ad Romanos commenta- rius. — Mif. t. ΙΧ, p. 391. Morcl. t. V: Commentarius in Pauli Epistolam I ad Corinth., hom. 44, p. 1. — M. t. X, p. In M x a li ad Corinth, hom. 50 , p. 495. — In Epist. ad Feat. expositio perpetua, p. 776.— Mtf. t. X, p. 611. In ES ad Ephes. homil. 24, p. 864. — Mu. t. XI, p. 9. Morel. t. VI : ln Epist. ad Philipp. hom. 15, p. 1. — Mf. t. XI, p. 177. In Epist. ad Coloss. hom. 12, p. 117. — Mif. t. XI, p. 299. In t ist. | ad Thessal. hom. 11, p. 262. — M.f. l, p. 591. In Epi Il ad Thessal. hom. 5, p. 961. — Mif. 461. In Epi i T ad Timoth. hom. 18, p. 402.— Mif. t. p. 505 In Epist. II ad Timoth. hom. 40, p. 555. — Mff. t. Xl, p. 599. In Epist. ad Titum hom. 6, p. 619.— Mtf. t. XI, p. 663. In Epist. ad Philem. hom. 5, p. 070. — Mif. t. XI, p. 705. In Epist. ad lebr. hom. 54, p. 694. — Mtf. ι. XII, p. 13. πώ ος 127 CONSPECTUS OPERUM CHRYSOSTOMI 123 CATALOGUS OPERUM OMNIUM CHRYSOSTOMI SECUNDUM ORDINEM EDITIONIS SAVILII COLLATJE CUM HAC NOVA EDITIONE MONTEFALCONIANA. —-23-20-€««— Catalogus tomi primi. " In Genesim orationes 67. p. 1. — Md. t. IV, p. 9. Expositionis in Psalm. 3 fragmentum ex Da» miasceno , p. 622. Vide integram , t. VII, p. 4. $. Expositio in Psal. 4. 5. et ü. p. 512. — Mil. .. γ, Ρε 99. 4. Expositio in Psal. 7. 8. 9. 10 εἰ 11.p. 554. — Mtf. !. V, v. 80. Lacuna quedam in his Psalinis ex- plentur t. ΥΠ, p. 5. 8. Expositio in Psal. 12 principium, p. 608. — MU. t. V, p. 149. Heliqua attexuntur, t. VH, p.5. 1.36. 6. Homilia in 2 priores versus ls. 41. p. 609. — Mif. 1, V, p. 155. 7. Fs positio in Psal. 45-49, p. 618. — M. ι. V, p. 167. 8. Howili: dux In Psal. 50. dubie, p. 692. — Md. t V, p. 927. 9. Expositio it Psalm. 108 -117,— p. 716. — Mif. t. Y. p . 258. 10. ' Expositio In Psalm. 119. Ev ἐν reliquos usque ad finem, p. 78t: — Mf. t. V. p. 558 V .. Espositio in Psalm. 51. Spurta, P 911. — Mu, . 9 Ρρ ος Expositio in. Psal. 95. Spurla, p. 910.— Mu. t Vp 15. Expositio In Psal. 100-407. S a, p. 935. — Mf. LN, 29. pes p. 14. Expositio In Psalm. 4418 Statloónem primam, Spuria, p. 978. — Mtf. 1. V, p. 673. 45. Expositio iu Psalm. 418 Statioriem $ceundam, Spuria, p. 995.— MU. t. V, p. 690. 16. Expositio In. Psalm. 118 Statlonem tertiam, Spuria, p. 1007.— Mu. t. V, p. 700. v Expositio in Isalze capita 7, p. 1016. — Mtf. t. p. 11. Catalogus tomi sccundi. . Ir. Evangelium Maulizi orationes 90. p. 4 — Miu Vil, p. 21. 2. In Evangelium Joannis sermones 88, p. 555. — Mt. t. VIII, p. 2 Catalogus tomi tertii. 4. In. Epistolam ad. Romanos przfatio, p. 1. — Mu. t. ΙΧ. p 391. 2. In Epistolam ad Romanos homili:o 32, p. 5. — μι; t. ΙΧ. p. 595. Iu E, stolam I ad Corinthios prxfatio, p. 243. μι t. X p 4. In iiam ad Corinthios hoimiliz 44, p. 215. —Mif. t. X, p. 11. . In. Epistolam Il ad Corinthios hom.ilie 30, p, απ. n Episto em ad Galatas expositio ιυά, 709. μι. t. . 611. d perpe P» 1. In Epistolam ad Ephesios przfatio, p. 763. — Mif. ι. XI, p. 9, 8. In Epistolam ad Ephesios sermones 34, p. 764. --.ΜΙΓ. t. Xl, p. 9. Catalogus tomi quarti. 4. In. Epistolam ad Philippenses prxfatio, p. 1. — Mtf. 1. Xl, p. 477. i$ 3. lu eamdem homil. 15, p. 5. — Mif. t. Xl, pag. 3; In Epistolam ad Colossenses homilis:e 12, p. 89. — Mtf. t. ΧΙ. p. 299. 4, In Epistolam { ad Thessalon. homll. 11, p. 161. — Mif. ι. Xl, p. 591. 5. In. Epistolam Il ad Thess. lom. 5, p. 221. — Mif. t. Xl, p. 467. 6. In Epistolam [ ad Timotheum przfatio, p. 249. —Mr t. XI, p. 501. -- . In eamdem homil. 18, p. 250. — Mtf. t. XI, p. 9. bo Epistolam Il homil. 10, p. 529. — Mtf. t. XI, 9. ln Epistolam ad Titum homil. 6, p. $81. — Mu. t. XI, p. 605. 10. In Epistolam ad Philemonem praefatio, p. 411. — Mtf. ι. XI, 01. sl Iu camdem hom. 3, p. 415. — Mtf. t. XI, Ρ. 13. ln Epistolam ad llebreos prxrfastio, p. 497. —- Md. 1t. XIf, p. 9. 15 In eamdem homiliz 54, p. 451. — Mif. t. XII, 14. In Acta apostolorum homiliz 55, p. 607. — Muf. t. IX, p. 15. Catalogus tomi quinti. Sermones in loca S. Scripture. 4. Sermo habitus in principio Quaragesimze, in illud, In principio creavit Deus, etc., et de jejunio ct dc eleemosyna , p. 14. —Mtf. t. IV, p. 581 9. Cur in soleet luna et celo et aliis dixerit, Fiat: in homine vero, Faciamus: et quidnam sit ili ud, Ad maginem, p. 6. — Mf. t. IV, p. 586. 5. Quid sit, Ad similitudinem : et quare, cum Deus nos jusserit dominari in feras, non dominemur, p. 8. — Mtf. t. 1V, p. 590. &. Quod servitutis modos tres induxerit peccatum, p. 11. —Mif. t. IV, p. 595. 5. Quod non propter Adam punimur, et quod majora sunt per eum bona importata, quam miala, etc., p. 15. —Mtf. t. IV, p. 599. 6. Utrum ex ligno illo facta sit Adamo notitia boni '129 et mali, οἱ de jejunio, et quod oportet domi moe- ditari ca quie in ecclesia. dicantur, p. 19. — Mtf. t. IV, p. 604. 7. Quare lignum. scienti? boni et mali vocetur Bgnum illud: et quid sit, Hodie mecum eris in para- diso , p. 22. -- Mif. t. IV, p. 607. : 8. In. diem üinbribus fedum, et in conventum episcoporum, et in donationem pr:iccepti Adamo faeti, ctc., p. 29. — Mu. t. IV, p. 616. 9. Quomodo oporteat. fratrum peccata. arguere , et quare Abraliam vocatis $it Abraam, ei de nomine Noe, p. 91. — Mif. t. IV, p. 619. 40. Quod non oporteat theatra frequentare, et in Abraam, p.39. — Mif. t. VI, p. 541. Spuria. 41. Quod. oporteat in. Pentecoste. semperque. je junii meminisse, et de Dei providentia; quodque pon patribus soliim, sed et matribus proceptum sit de componendis liberurum moribus ; el de Ànna ser- mao {, p. 50. — Mtf. t. IV, p. 651. 49. lu Fidem Aun: et moderatum ejus et philoso- phicum animum et de honorandis sacerdotibus, etc., Ser1o lI, p. 59. — Mt1f. t. IV, p. 645. 45. In. Annam et lactationein. Samuelis, Sermo Itt, p. 66. —Mtf. i. IV, p. 652. 44. Au eos qui conventus in ceclesia deserunt , et in ieatra ascendunt: etin secundum. dictun Ann, Bermo V, p. 72. — Mif. 1. IV, ρ. 660. 45. In orationem Aun:e, et quod utilis sit pauper- tas, sermo Vl, p. 78. — E-t pars magna homiliz V im Annam. Vid. Mif... t. IV, p. 670. [ες oratio in ms. bavarico et versione inilio carens, expletur I. VII, p. 8. 16. Quod maguum bonum est non solum virtutem f Cri, sed etiam laudare; et quod. niajus statuerit (οι David parcendo Saüli, quam eum Goliath prosirnvit, Oratio. H in David et Saül (Vide primam t. VIII, p. 10), p. 85. — Mu. t. IV, p. 687. 47. Quod non oporteat thieatra (requeniare, et quod emne genus patientize superavit David in negotio Saü- lix. Oratio Ill in David et Saül p. 89. — Mi. t. IV, 695. 48. Quando extra ecclesiam deprehensus Eutro- pits abreptusest, et quod utilis sit Serpturarum lec- tio, et iu illud, Adstitit regina a deztris tuis, p. 100. — Mu. 1. HI, p. 395. . 49. In illad, Ne timeas, quando ditescit homo , et de hospitalitate, Sermo |, p. 115. — Mtf. t. V, p. 499 30. In illud, Ne timeas, quando ditescit homo , ct de eleemosyna, Sermo Il, p. 123.— Mif. t. V, p. 512. 91. Laus eorum qui ad ecclesiam accurrerunt, et de ordive in doxologiis servando , et in illud , Vidi Dominum sedentem : in Oziam lI, p. 127. — Mu. t. VI, 23. [ιο Ozia Il, et in illud, Et factum est anno, quo mrtuns. esi Ozias, p. 154. — Mu. t. VI, p. 107. $5. Iu illud, Exaltatum est cor Osie, ei de humili- (3e: in θεα Ill, p. 158.—Mif. t. VI, p. 112. 94. In illud Isai: , Factum est anno, quo morturs est O3ias, οἱ laus civitatis Antiochenaze : in Oziam IV, p. 114. — Mtf. t. VI, p. 119. $3. lu iltud [ναία, Factum est anno, eic., et quod js'e lepra percussus fuerit Ozias : iu Oziam V, p. 151. — Mu. t. VI, p. 199. $6. In seraphim, p. 155. — Mf. t. VI, p. 135. 91. 1n illud I[sai:*, Ego Dominus Deus feci lucem , p. 160. — Mif. ι. VI, p. 14. 98. In illud Jeremis», Domine, non est in homine via ejus, p. 108. — Mtf. t. Vl, p. 153. 29. Ad eos qui 3d ludos circenses proficiscuntur, et in illud, Jutrate per portam angustam, etc., p. 115. Mif. t. 1, p. 1045. $0. De conversatione secundum Deum, et in illud, κά esl poria, eic., p. 183. — ΙΓ. t. Hl, p. 44. f. In. dimissionem Chananzz, p. 183. — Mtf. t. lil, p. 449. 32. Iu parabolam de Debitore decem millium ta- SECUNDUM EDITIONEM SAVILIT. 150 lentorum, p. 196. — Mif. t. Hl, p. 17. $3. Contra h:reticos, et in petitionem matris filio- rum Zehed:vi, p. 206. — Mif. t. 1, p. 767 . 94. In illud, Pater, si possibile est , et contra Mar- cionistas οἱ Manichxos; et quod non oporteat inge- rere se periculis, etc., p. 213.— Mwf. t. Ill, p. 51. 99. Postridie Calend. .habita Antiochise contra ebrios, ete., et quod doctorem non oporteat de disci- pulis desperare; et in Lazarum οἱ Divitem oratio 1, p. 220. — Mif. t. I, p. 962. - 96. In Lazarum oratio IT, p. 954.—Mif. t. !, p. 981. . S1. Iu Lzzarum oratio IT, et quare non dixerit,Ce- sii bona tua in. hac vita, sed, MHecepisti, p. 243. — V. t. T, p. 991. $3. In. Divitem. οἱ Lazarum oratio IV, p. 935. —. M:f. t. L, p. 1005. 39. In Publicanum οἱ Pharis:eum, et de humilitte et oratioue, p. 261. E-t pars orationis V (IV) de lucom- prehen-ibili. Vid. t. Vl, p. 493, 1. 21. ο 40. In Paralyticum, qui annos 58 decubuerat, οἱ in illud, Pater meus usque modo operatur , et ego ope- ror, p. 26$. — Mu. t. l, p. 801. " In quatriduanum Lazarum, p. 271.— Mtf. t. f, 1 43. In inscriptionem Actorum Apost. οἱ vitam cum virinte/ actam. utiliorem esse signjs οἱ miraculis, p. 274. — Mif. t LIH, p. 77. 45. Ad ens qui reprehenderunt eum ob. procimio- rum longitudinem, et quod utile sit equo animo ferre reprehensiones, ete. ; et in illud, Saule, Saule, quid me persequeris? p. 283. — Mf. 1. ΗΙ, p. 125. 44. lu illud Apostoli, Non solum vero, sed eiiam glor in afflictionibus, οἱο., p. 292. — Mtf. t. 11, p. 45. In illud, Norímus qnod diligentibus Deum, etc., p. 299. — Muf. t. Il, p. 105. 46. In eos qui. ecclesiastico conventul non. Inter- fucrunt; etin illud, Si esurierit inimicus uus, ec. p. 504. — Mu. t. HI, p. 171. 47. In illud, Salutute Priscillam εἰ Aquilum, ora- tio 1, p. 314. — MU. t. HII, p. 187. - 48. In idem oratio If, p. 531. — Mf. t. ΠΠ, p. 195. 49. In. illud Apostoli, Propter fornicationes unus- quisque, etc,, p. 350. — Mif. 1. ΤΗ, p. 207. 90 In illud,Uxor all:guta cst viro in quantum tem- pus, vixerit vir ipsius, etc.,p. 557. — ΜΗ. ι. Hl, 51. Inillud Apostoli, Nolo vos ignorare fratres, etc., p- 512. — Mtf. t. HI, p. 241 52. Quod non oporteat usque ad finem confidere eum qui stat, cte., p. 251. — Pars est liom. XXVII in Matth. 99. Contra eos qui observant Novilunia, et per ci- vitàtem choreas ducunt, et in illud Apostoli, Omuia in gloriam Dei facite, p. 555. — M. t. I, p. 905. 51. In illud A postoli, Oportet εἰ herreses esse iuter vet, εἰο., p. 562. — Mi. t. ΠΙ, p. 951. 55. In illud Apostoli, Hubeutes autem eumdem ερί- - ritum fidei, sicul scriptun est ; etin illud, Credidi, ideo locutus sum ; et de eleemosyna, Oratio I, p. 368. — Mif. t. Hl, p. 271. 96. In illud Apostoli, Habentes autem cumdem spi- ritum fidei ; et contra Manich:Pos et omnes qui Vetus Testamentum calumnianuur, Oratio Il, p .215. — Mif. t. Ill, p. 281. 57. In idem; et cur omnes síne discrimine reci- iaut. bona; ct de eleemo:yua, Oratio Η1, p. 382. — ({. t. HI, p. 989. 58. In illud Apostoli, (/tinam sustineretis me modi- cum in insipientia, p. 591. — Mf. t. HI, p. 501. 59. In illud Apostoli, Quando vero venit Petrus An- tiochiam, in [aciem resti. illi, p. 598. — ΜΗ. t. Hl, . 811. 60. In. eos qui male utuntur textu illo Apostoli, Sive prutextu, sive veritate Christus annuntietur ; et de humilitate, p. 410. — Mtf. t. Ill, p. 511. 61. lu illud Apostoli, De iis vero qui obdorwieruw 451 molo vos ignorare, οἱ in Job οἱ Abraliam, p. 418. — Mf. t. I, p. 1017. 69. In illud , Vidua eligatur non minor sexaginta anuis natu, et de liberorum educatione, et de eleemo- syna, p. 495. — Μι(. t. TII, p. 221. Sermones panegyrici. 65. In S. martyrem Babylam oratio I, p. 458. — Mf. ι. ΙΙ, p. 527. 04. In beatum Babylam oratio Il ; et contra Julia- num et gentiles, p. 442. — Mf. t. H, p. 555. ' 65. In sanctas martyres, Bernicen et Prosdocen virgines, et matrem ipsarum Domninam, p. 4735. — Mtf. 1. ΙΙ, p. 629. 66. In sanctam Pelagiam martyrem, p. 482. — Mud. t. ll, p. 579. 67. In S. Thomam Apostolum, et contra Arianos, et in eum qui in Thracia tyrannidem arripuit, p. 486. —- Mif. ι. ΥΠ, in Spuriis, p. 497. " 68. S. martyrem Romanum, p. 488. — Mtf. t. ' In S. martyrem Barlaam, p. 495. — M. t. Il, 15 70. In S. Ignatium Archiepiscopum Antiochize ma- gnz, Romam abreptum, et ibi martyrio affectum, in- deque FUTSus Antiochiam delatum, p. 498. — Mtf. t. "t. In S. Philogonium ex advocato factum episco- pum, etc., p. 505.— Mu. t. I, p. 747. 73. In natalem diem Salvatoris nostri Jesu Chris- ti, p. 541. — M. t. II, p. 551. 75, in martyres cgyptios, p. 519. — Mif. t. ll, 74. Tn sanetum et salutare baptisma Salvatoris nos- tri Jesu Christi, οἱ ad eos qui ad sacros conventus non veniunt, etc., p. 525.— Mf. t. IT, p. 505. 19. I" martyrem Lucianum , p. 529. — M. t. WM, p. 519. 16. In SS. martyres Juventinum et Maximinum, qui sub Juliano Apostata martyrium passi sunt, p. 5535. — Mif. t. Il, p. 571. 11. In S. Meletium p. 537. — Mif. t. II, p. 515. . "8. Oratio habita in magnam Hebdomadem, in qua docet, quare vocata sit llebdomas magna, p. 540. — Μι[. t. V, p. 519. 19. In proditionem Jude, οἱ in pascha, et in tra- ditionem mysteriorum, et quod non oporteat inju- riarum memiuisse, p. 547. — Mu. t. II, p. 373. ' . 80. In divinam et mysticam coenam Salvatoris, et de proditione Judz, et in pascha, etc., p. 547. — Mu. ι. Π, p. 584. 81. In noinen. cemeterii et in crucem Domini no- stri, p. 5635. — Mif. t. II, p. 505. 82. In crucem ct latronem, et de secundo Christi adventu, et quod oporteat perpetuo pro inimicis ora- rc, p. 567. — Mif. t. II, p. 399. 85. In idem argumentum ejusdem orationis alia cditio, p. 567. — Mif. t. II, p. 407. 84. Contra ebrietatem , et in resurrectionem Christi, Oratio I, p. 581. — Mu. t. If, p. 455. ὃν S. Pascha oratio Il, p. 587. — Mtf. t. Ill, p. 7*5. 86. In S. Pascha oratio ΠΠ, p. 592. — Mtf. t. Il, p. 821. Spuria. 87. In Ascensionem Domini nostri Jesu Christi. llabita est in. martyrio Romauesie, p. 595. — Mu. t. H, p. 444. 88. [n S. Pentecosten oratio 1; et quare mi- νὰ nunc non fiant, etc., p. 602. — Mu. t. II, p. 89. In S. Pentecosten oratio II, p. 610. — Mf. t. Il, p. 463. 90. In. sanctos omnes qui passim in toto orbe martyrio affecti fuerunt oratio I, p. 614. — Mf. t. Il, p. 705. - 91. In omnes sanctos oratio II, p. 618. — Mtf, t. Il, p. 661. CONSPECTUS OPERUM CHRYSOSTOMI 152 92. In sanctum martyrem Julianum, p. 621. — Mif. t. Il, p. 665. 95. In sanctum. Eustathium, archiepiscopum Ane tiochi:e magn:ze, p. 628. — Mif. t. M, p. 597. 91. In SS. Maclabz»os et in matrem ipsorum oratio l, p. 655. — Mul. t. Hl, p. 617. 95. In 25. Maclabaos oratio ll, p. 657. — Mtf, t. II, p. 635. 96. In SS. Machabxos oratio L1, p. 640. — Mu, t. Hi, p. 625. In loca sacre Scripture dubie fidei Savilio vise. Easdem omnes etiam Mtf. pro spuriis. habuit. 97. In illud , Vidit Deus omnia quecumque fe- cit, el ecce bona valde, et quod divina oracula oin- nibus jucundis pretiosiora, p. 642. — Mif. t. VI, 98. Quod imaginem ad similitudinem Dei factam primus homo per trausgressionem abjecerit, eamque per novum Adam rursus recuperavit, p. 645. — Mi. t. VI, p. 522. 99. Quomodo Adam acceperit »nimam, et de pas- sione Christi, p. 648. — Oiisit Mif. 100. In beatum Abraam, p. 655.—Mtf. t. If, p. 757. Falsus est Savilius qui putaverit hanc homiliam initio esse truncatum. Docuimus ad t. XII, p. 15, ejus prooemium ex genuina aliqua Chrysostomi lomilia 8umptum essc. 101. 1n Joseph, et de temperantia, p. 656. — Mw. t. VI, p. 587. 102. De serpente Moysis, quem crucifixit in de- serto, et de Trinitate, p. 659. — Mtf. t. Vl, p. 499. Est Severiani. p In prophetam Eliam, p. 672. — Mu. t. VI, p. 583. i Protheoria in Psalmos, p. 676. — Mu. t. V, e Je 105. In. illud Psal, Dominus regnavit, exauliet terra ; et in illud, Cum tradiderit regnum Deo ac Pa- tri i et in sacramentum baptisuatis, p. 680. — Mtf. ι. V, p. 605. 106. ]n sigilla librorum, et quomodo offerat Filius Patri, et Pater Filio, et in Saivatoris incar- nationem, p. 689. — Mif. t. XII, p. 559. Est Se- veriaui. 107. In tres Pueros et in babyloniam fornacem, p. 698. — Mw. t. VI, p. 593. 108. In Susannam, p. 705.— Mif. t. VI, p. 589. 109. Expositio in Orationem Dominicam, p. 707. — Mf. t, VIII in Spuriis, p. 627. 110. Oratio cateehetica in illud Evangelii, Simile est regnum. coelorum homini patri familias, p. 778. — Mw. t. Vill, in Spuriis, p. 615. 411. In illud, Exiit decretum α Cesare Augusto, et j» descriptionem S. Domin: nostrx Deipare, p. 715. — Mu. t. Il, p. 795. 112. In prodigum filium, et de poenitentia, οἱ in arborem scienti: boni et mali, et in latronem, p. 720. — Unmisit Mtf. 415. In Divitem et Lazarum, p. 728. — Mu. t. VIIT, in Spuriis, p. 591. 114. In cxceum quem Christus sanavit, οἱ in Za- chxum, et de judicio et eleemosyna, p. 751. — M. ι. Vili, in Spuriis, p. 599. 415. In mulieres quz unguenta attulerunt, et quod nulla discrepautia nec pugna. intet. evangelistas re- periatur cirea resurrectionem Domiui nostri, p. 7&0. — Mif. ι. ΥΠ, in Spuriis, p. 635 116. Iu illud, /n principio erat Verbum, etc. ; et quod Spiritus scrutetur profunda Dei, et de ntüiper baptizatis, et contra haxreticos, p. 747. — ΜΗ. t. ΧΙΙ, . 9O1. 117. lniliud Jud:eorum dictum, Quomodo norit lit- teras, cum non didicerit, εἰο., p. 752. — Mi. ι. VIII, - in Spuriis, p. 645. 418. In c.ecum a nativitate, p. 761.— Mu. t. VIU, in Spuriis, p. 545. 435 119. In Chananxam et in Pharao, et in illud, Non est! volentis neque currentis, sed n.iserentis, p. 171. — Muf. ι. VIII, in Spuriis, p. 6535. 190. Iu secundum adventum Domini nostri et in illud, Omaes assistemus tribunali Christi, p. 182. — Mif. ι. VIL, in Spuriis, p. 619. Consarcinata est hxc oratio ex pluribus hinc inde decerptis particulis ex Chrvsostomi homiliis in Epistolam ad Romanes. 431. In textum Apostoli, Non quod colo, hoc fucio, sed quod odi, illud ago; et quomodo uerit Jacob typus Christi, p. 789. — Mif. t. Vlll, in. Spuriis, v 432. [n illud, Sufficit tibi gratia mea, etc., p. 79J. — Mif. ι. VII, in Spuriis, p. 507. 495. In illud, Sponte peccantibus nobis post accep- lam itionem veritatis, etc. ; et quomodo accedere oporteat ad Christi sacramenta, p. 807. — Est apan- thisma consarcinatum ex hoi. XX, XV et XIV in Epist. ad Hebr. Sermones panegyrici dubie fidei. 124. In principium indictionis, p. 815. — Mf. t. ΙΙ, im Spuriis, p. 673. 2. E 195. In principium indictionis novi anni, et in SS. Martyres, οἱ in mulierem profluvio sanguinis labo- rantem, p. 816.— Mif. t. VIII, in Spuriis, p. 575. 196. In pretiosam crucem, p. 819. — Mtf. t. Vill, in Spuriis, p. 679. 431. In Exaltationem pretiose crucis, p. 823. — Bu. t. VIII, in Spuriis, p. 679. 198. In S. martyrem Phocam et contra hereticos, e in 141 Psalmum, p. 826. — M. t. H, p. 699. Pro germana babet Mtf. 1429. Iu conceptionem S. Joannis Baptistze, p. 8351. — Mi. t. It, p. 787. Spuria. 420. Eucomium in S. protemartyrem Theclam, $355. — M. t. II, p. 745. Dubia. 431. la. S. apostolum. Thomam, p. 857. — Mif. t. VII, in Spuriis, p. 681. 454. In S. martyrem Romanum, p. 812. — Mtf. t MH, p. 611. Spuria. 435. In Christi Naiivitatem, p. 816. — Mw. t. VI, p. 585. Spuria. 434. In Nativitatem D. nostri Jesu Christi, et quod enicuique climati presint angeli, p. 801. — Mu. t. VIII, in Spuriis, p. 687. 435. In S. Steyhanum protomartyrem Oratio I, p. 864. — Muf. t. VIII, in Spuriis, p. 01. SECUNDUM EDITIONEM SAVILII. 154 156. In S. Steplianum prot:omartyrem or.tio. Il, p. 871. — Mif. t. VIH, in Spuriis, p. 699. 157. In Occursum Salvatoris, etc., et in Simeonem, p. 872. — Mtf. t. Π. p. 807. Spuria. 158. In mediain hebdomadein. jejunioruim, p. 870. — Omisit Mtf. 459. In adorationem crucis , media hebdoma- de jejuniorum , p. 877. — Mf. t. IH, p. 853. Spuria. 140. In festum Palmarum, p. 882. — Mif. t. VII, in Spuriis, p. 703. 141. In sanctam Deiparam, p. 887. — M f. i. VIII, in Spuriis, p. 707. Est Procli. 142. Iu Sanctam Deiparam, p. 889. — Mf. t. VIII, in Spuriis, p. 709. 143. In. proditionem Salvatoris, etc., p. 895. — My. t. VIII, in Spuriis, p. 7135. 144. In crucem, et. in illud, Tu es qui venturus es? ete. p. 898. — Ouisit Mtf. Severiano. adscii- itur, 145. In die magnx Parasceves, p. 906. — Mf. t. Il, p. 811. Spuria. 146. In latronem. et proditionem Salvatoris no. stri, p. 910. — Mtf. t. VIII, in Spuriis, p. 719. 1417. In sepulturam οἱ triduauam resurrectionem D. nostri Jesu Clir., p. 912. — Owisit Mif. 448. Oratio catechetica in. S. Pascha, p. 916. — Mif. t. VIII, in Spuriis, p. 721. 149. In Pascha orationes septem, p. 917, seqq. — Mu. 1t. Vill, in Spuriis, p. ?25. 150. Iu beatum Job orationes quatuor, p. 949. — Mtf. t. VI. p. 563. Spuria. 151. In Ascensionem Domini nostri J. Clir. oratio I p. 970. — M. t. Hl, p. 791. Sruria. 452. Iu Ascensionem Domin nosti J. Chr. ora- tio Il, p. 975. — Mf. t. HE, p. 185. Spuria. 153. In Pentecosten orationes νο», p. 970. — Mtf. t. IIl, p. 805, Spuric. 154. Iu memoriam martyrum, et quod. pastor et ovis Christus nomiuetur, p. 98$. — Mul. t. Ill, p. 827. Spuria. 455. In principes apostolorum Pe:rum et Paulum et gloriosissimum eorum martyrium, p. 991. — Mf. t. VIII, in Spuriis, p. 491. 156. Iun sanctos duodecim apostolos, p. 995 — Muy. t. VIII, in Spuriis, p. 495. 157. In. synaxin archangelorum, p. 997. — Muf. t. Vill, in Spuriis, p. 755. Catalogus tomi sezti. 4. De Sacerdotio, 1, p. 1. — Mtf. t. I, p. 625. ΠΡ. 7. — Muf. t. ή p. 631. P p. 309. Est sermo 2. 3 Ad Theodurum lapsum ll, p. 60. — Mif. t. 1, p. 277. Est Sermo 1. 4. Ad Stagiriun sermo I, p. 84. — Mif. t. I, 425 ur Ad Stagirium sermo ll, p. 102. — Mtf. t. I, 44. ^ s. Ad Stagirium sermo Il], p. 120. — Mtf. t. I, 4n. "1 Ad Demetrium de compunctione, p. 1358. — Wf. ι. 1, p. 395. 8 Ad 5telechium, et de compunctione, p. 151. — Mi. c1, p. 4141. 9. Ad hostes eorum, qui aliis auctores sunt vite monastic:e capessendm , p. 161. — Mu 9 . t. ], p. 919. 40. Ad infidelem patrem, p. 170. — Mif. t. I, $31. 11. Ad fidelem patrem, y. 184. — M. t. f, P. 919. PaATROL. Gn. LXIV. 12. Contra eos qui virgines subintroductas liabent, p. 214. — Mtf. t. 1, p. 495. 15. Contra cas qux viros subintroductos liabent, p. 250. — Mif. t. I, p. 513. 14. De virginitate, p. 241. — Mif. t. 1, p. 555. 15. Ad viduam juniorem sermo l, p. 306. — M. t. I, p. 595. 16. Adeamdem de alio msrito non superinducendo serio Il, p. 504. — Mtf. L1, p. 609. Rua Contra Judzos serio |, p. 519. — Mtf. t. I, p. 371. iss contra Judzos sermo ll, p. 520. — M. t. 1, p. 883. 19. Contra Judivos sermo IlI, p. 556. — Mf. t. 1I, p. 903. 20 , Contra Judaeos sermo ΙΥ, p. 316. — Mtf. t. Il, p. 9.5. 2 Contra Judzos Sermo V, p. 354. — Mw. t. I, 2 22. Contra judaizantes, p. 566.—Mif. t. I, p. 845. 25. Ad eos qui primo Pascha jejunant, p. 577. — Mif. t. f, p. 861. 3$. Ad eos qui Judzorum jejunium jejunant, p. 985. — MU. t. I, p. 857. 95. De incomprehensibili, contra Anomoaeos sernio ], p. 389. — Mif. t. 1, p. 701. 155 98. Dc Incomprehensibili, contra Anom. sermo Il, p. 395. — M. t. 1, p. 709. 27. De Incomprchensibili, contra Anom. sermo Ill, p. 403. — Mtf. t. !, p. 719. 38. De Incomprehensibili, contra Anom. sermolV, p. 409. — Mtf. t. I, p. 727. $9. De Incomprehensibili, contra Anom. sermo V, p. 446. — Mu. t. 0H, p. 755. 90. Contra eos qui synaxin deserunt, etc., et con- substantialem esse Filium Patri : et contra Anom. sermo VI, p. 425.— Mf. t. I, p. 755. $1. De Consubstantiali, et quod N. Testamentum Veteri consonum sit: contra Anomaos sermo VII, p. 434. — Mtf. t. I, p. 795. 292. De non anathematizandis vivis aut. defunctis p. 459. — Mf. t. I, p. 915. 99. Quando presbyter ordinatus est, p. 445. — Mtf. t. I, p. 095. . 94. In illud, Vino modico utere: de Statuis I, p. 441. — MM. ι. HH, p. 15. 35. Iu illud, Divitibus hujus seculi precipe, etc. : de Statuis Il, p. 461. — Mif. ι. II, p. 35. 36. Iu profectionem Flaviani, et quodnam verum sit jgiunium, etc. : de Statuis Ill, p. 472.— Mtf. t. Hl, 1 | 91. De patientia ab exemplis Job, ete., et de abs- tinentía ab juramentis : de Siatuis 1V, p. 482.— Mu. t. If, p. 59. 38. Ad populum,de generose ferendis minis, quod- que non oporteat timere mortem, sed y eccatuin, et de juramentis fugiendis : de Statuis V, p. 490. — Mt. t. Π, p. 67. $9. Ullem esse metum principum, etc. : de Sta- tuis VI, p. 501. — Mw. t. 1l, p. 81. 40. Quod mortem et tristitiam solum peccatum in- duxerit in vitam , et in Genes. l, 4, etc, et de abstinentia a. iuramentis : de Statuis Vil, p. 510. — Mtf, ι. IT, p. 91. 44. Adbortatio ad virtutem, et in Genes. 5, 8 : de Stiatuis VIL, p. 514. — Mtf. t. MH, p. 97 49. Laudatio eorum qui juraudi consuetudinem de- posuerant, et in Psal. 18, 1 : de Statuis 1X, p. 519.— Mw. C. Π, p. 105. 43. Naturalis mundi enarratio, etc., et de vitandis juramentis : de Statuis X, p. 525. — Mif. ι. 1l, . 11M. 44. Gratiarum actio ob liberationem a malis ex- spectalis , et. contra cos qui corpus no-trum ca- lumniantur : De Statuis Xl, p. 552. — Mu. t. HJ, 119 ratiarum actio, et naturalis mundi tatuis Xll, p. 528. — Mf. t. 1, 45. Iterum enarratio : de j 46. Adhuc gratiarum actio, et de hominis crea- tione, quodque legem acceperit naturalem : de S:a- tuis Xlll, p. 546. — Mt. t. II, p. 155. . 4]. Contra eos qui civitatem falsis rumoribus tur- babant, et de vitandis juramentis : de Statuis XIV, p. 554. — Mf. t. HI, p. 145. 48. 1n calamitatem civitatis, et quod ubique metus utilis sit, ete. : de Statuis XV, p. 560. — Mtf. t. II, p. 153. 49. De vitando juramento, et in illud, Paulus vin- clus J. Chr.: de Statuis XVI, p. 566. — Mu. t. 1l, p. 161. 50. In magistratus ab Imperatore missos : de Sta- tuis XVII, p. 574. — MU. t. Π, p. 171. 51. lu. medium jejunium, et in illud, Gaudete in Domino semper : de Siatuis XVII, p. 581.—8Mwuf. t. ΙΙ, . 179. 52. Ad homines agros colentes , et. de vitando juramento : de Statuis XIX, p. 588. — Mif. t. Il, . A87. " 53. In linpcratoris cum civitate reconciliationem : de ranis XX, p. 595.— Est XXl apud Mif. t. ll, p. 54. Catechesis ad illumipandos, et de mulieribus CONSPECTUS OPERUM CIIR YSOSTOMI 156 se auro ornan'ibus : de Statuis XXI, p. 603.— Est apud Mif. ad illuminandos II, t. 1I, p. bi. 99. Quod non sufficiat jejunium quadragesimz ut possimus communicare, et quomodo possimus Injuriarum non meminisse, et. de abstinentia jura. mentorum; p. 611. — Est apud Mtf. XX de Siatuis . Il, p. 197. 56. Contra Judzos et Grzcos, Christum esse Deum, p. 622. — Mu. t. I, p. 813. 57. Eumdem esse legislatorem Vet. et Novi Testa- menti, et in sacerdotis indumentum, p. 640. — Mif. t. VI, p. 397. 58. Uiiliter factum esse, quod prophetis de Christo el gentium vocatione essent obscurz, Sermo 1l, p. 649. — Mu. t. Vl, p. 165. 59. In obscuritatem Vet. Testamenti, οἱ in Dei, clementiam , Sermo Ἡ, p. 658. — Mif. t. VI, p. . 60. In terr. motum, et iu Divitem et Lazarum, p. 670. — Mf. t. 43, p. 1027 61. D:emones non gubernare res humanas, p. 680. — M. t. 1f, p. 245. 62. Cur uon e medio sublatus sit diabo!us, etc., p. G5. "Quod κ. t. Il, p. 257. . Quod non oporteat evulgare peccata fratrum, p. 695. — Mif. t. ili, p. 505. E 61. De resurrectione ος mortuis, p. 703. — Mu. t. Il, p. 418. 65. Quod non dicere ct ad alios efferre quz sci- mus, pauperiores nos redditet gratiam exstinguit, elc., p. 714. — Mtf. t. I, p. 783. 66. Ad eos qui deseruerunt synaxin, et quod non oporteat Scripturarum titulos pretermittere , et ia inscriptionem altaris, p. 722. — Mf. t. III, p. 67. 67. De S. Spiritu, p. 729. — Mtf. t. 1, p. 813. Spuria. SN De perfecta caritate, p. 7429. — Mu. t. VI, K3 De mansuetudine, p. 750. — M. t. XII, p. 70. De oratione homiliz dus, p. 754 et 758. — Mf. t. 1H, p. 775 et 719. n. De penitentia sermo 1, p. 765. — Mf. t. If, 72. De poenitentia et compunctione, et quod Deus Bromptus Sit ad salutem, etc., sermo Il, p. 769. — ΙΓ. t. I0, p. 235. 15. De penitentia , et de moestitia regis Achab, sermo ΠΠ, p. 779.— Mif. t. Il, p. 285. τς De poenitentia serino IV, p. 784.— Mf. t. ΙΙ, 75. De penitentia, et de iis qui a collectis abfue- rant, sermo V, p. 790. — Muf. t. Il, p. 5435. 76. De poenitentia et eleemosyna sermo VI, p. 793. — Mt. t. il, p. 291. 14. De penitentia eLoratione sermo VII, p. 798.— Mf. ι. HH, p. 299. 18. De penitentia et in llerodem et Joannem Bap. tistom sermo VIII, p. $04.— Mf. t. ΥΠ, in Spuriis, 19. De eleemosyna sermo 1, p. 811. — Mtf. t. IX, p. 747. Spuria. 3 De eleemosyna sermo ll , p. 816. — Mtf. t. Ill, “ΑΙ. De jejunio, et in prophetam Jonam et Dauie- lem E: tres pueros, sermo I, p. 824. — Mif. t. ll, 82. he jejunio IH, p. 850.—M. t. IH, p. $13. 85. De lide, et de lege naturali , et de S. Spiritu, p. 557. — Mu. t. I, p. 1081, Spuria. 84. Quod ex desidia oriatur improbitas, et virtus ex studio animi, et quod neque mali homines, neque diabolus vigilanti nocere possit, p. 814. — Mf. t. ll, 85. Catechesis |. ad illuminandos , et cur dicatur lavacrum regenerationis, p. 851. — Mif. t. Hl, p. 235. 86. In eos qui obdorimierunt, p. 858.—Est octava 4157 in Epist. 1 ad Thessal. Mi. t. XI, p. 429. 87. De Fato etProvidentia Oratiuncul;e sex, dubie, p. 865, 806, 869. 872, 876, 879. — Mif. t. Hl, p. 749, 153, 151, 159, 105, 769. 88. De Jejunio 1, p. 885. — Mif. t. I, p. 1059, spuria. 8*. De Jejunio , ct maximum csse sacrificium Dei beneficia recensere, p. 886. — Est fragmentum, omissum ab Mif. 90. De jejunio in S. Quadragesima, p. 889. — Est e fragmentis consarcinata, et omissa ab Mif. 9I. Auimi curam esse anteponendam, etc. , p.895. —Est e fragmeutis consarciuata, et omissa ab Montf. 92. Non esse exprobrandum Sacerdotibus quod in abundantia vivant, p. 896. — Ex fragmentis consar- cinata et omissa ab Mif. 95. Qued oporteat Christi di-cipulum clementem esse, p. 905. — Muf. t. I, p. 1069, spuria. 94. Oratio exhortatoria ad poenitentiam, Sermo l, p. 905. — Mif. t. IX, p. 681, spuria, 95. De poenitentia et eleemosyna sermo II , p. 917. — Prztermisit Mtf. 96. De poenitentia sermo III, p. 924.— Mu. t. ΙΧ, p. 705 , spuria. 97. De eleemosyna, p. 926. — Mif. t. IX, p. 707. epwia. Catalogus 4. Ad eos qui scandalizati fuerant propter adver- gitates quie contigerunt, p. 1. — Mtf. i. HII, p. 479. 3. Quod qui seipsum injuria non aflicit , a nemine lai possit, p. $6. — Mif. 1t. ΠΠ, p. 459. 9. Epistolz ad Olyinpiadem diacguissam 17, p. 51. — Moni. t. HI, E 519-632. &. Epistol: ad. diversos 245, disposit:e secundum ordinem alphabeticum personarum ad quas wissa sunt, p. 104. — Mif. t. III, p. 625. 5. Constantii presbyteri epistolze 5, p. 205. —Mtf. t. Η1, p. ps 4 , hrysostomo adscripta, sed spuria, 73 ut mihi videtur. Sail. Essdem bomilias omnes Monif. quoque inter spurías posuit , przeter tertiaui ab. S.vilio iucauto spuiiis adnumeratam. 4. De pseudoprophetis et pseudomagistris , p. 221. — Mu. ι. VIE, tn spuriis, p. 555. 3. Epistola ad mouachos, p. 225. — Mtf. t. IX, . 451. P $. Comparatio regi:xe potenti:e cum monaclio phi- losopho. In notis se retractans Sav, dicit incaute hoc opusculum inter spuria posuisse, p. 250. — Mtf. t. I, p. 587. 4. In publicanum et pharisz:um, p. 253. 5. In exilium Adami, et de improbis mulieribus, p. 237. — Mf. t. VI, p. 523. 6. [n Annuntiationem B. Virgiuis, p. 219. — Mf. L IX, p. 755. — 7. In arefactam ficum, p. 252. — Mu. t. VIII in spuriis, p. 585. 8. In bal. 92, Elevaverunt flumina, etc., p. 956.— Mu. t. V, p. 611. 9. In illud, Precamini et reddite Domino, p. 260. — Ma. t. V, p. 593. 10. in turturem, p. 264. — Mtf. t. V, p. 599. 11. In illud, Quaecumque ligaveritis, etc.,p. 268. .— Mu. t IX, p. 759 42. 1u dictum Jud eorum, Demonium habes , cic. , p. 2372. — Mtf. t. 1X, p. 763. (à. In negatiorem Petri et in crucem, p. 275. — 3f. ι. VIL, ih spuriis, p. 615. . 44. In pharis.cum, p. 280. — Mt. t. VIII, in spu- iro De poenitentia, p. 282. — Mif. LC. ΙΧ, p. 765. 16. Contra Jud.cos et Griscos, p. 284. — M. t. !, P. 1073. 17. De Fide, p. 238. — Mf. t. IX, p. 767. SECUNDUM EDITIONEM SA VILI. 135 98. De jejunio oratioues 7, p. 9350-812. — xut. ι. IX, p. 711- 721, εριτία. 99. De patientia. et de mortuis non. amare de- endis, p. 945. — M.f. t. IX, p. 7925, spuria. 100. De patientia, p. 919. — xMif. 1. IX , p. 729, spuria. 101. De S. Trinitate, p. 955. — M:f. t. T, p. 1087, spuria. 102. Quod non oporteat monachum facetiis esse ded:tum, p. 965. — Mi. t 1, p. 1055, spuria. 105. De salute auin:e, p. 968. — Mu. t. IX, p. 799, spuriu. 10i. Ad catechumenos, p. 971. — Με t. IN p. 759, spuria. 105. [n Cireum, p. 974. — Mtf. t. VIII, in spuriis, p. 567. 106. Deploratio eorum qui Cliristi virgines cor- rumpunt, p. 976. — Mif. t. IX, p. i41, spuria. 107. Contra hereticos, p. 079. — Mu. t. IX, p. 745, spuria. 108. Liturgia, p. 935. — Mif. t. XIT, 901, spuria. 109. Prxdicationes duz , p. 1005. — Mtf. t. AL, p. 925, spuric. tomi septimi. 18. DeSpe, p. 295. — Mif. t. IX, p. 771. 19. De Caritate, p. 295. — Mtf. t. IX, p.773 Per errorem Moutf.. in indice alphabetico, et nos post eum diximus praetermnissam esse. 20. De fugienda simulata Specie, p. 297. — Mtf. t. I. p. 1015. 21. De Caritate erga Deum , p 299. — Mif. t. X, . 081. d 22. In illud, Si Filius Dei es, e:c., p. 501. — Mif. t. X, p. 685. 25. lu Proditionem Judz, etc., p. 506. — Mif. t. X, . 687. 24. In [Incarnationem Jesu Christi, p. 207. — Mf. t. X, p. 689. 25. In Rachelem, et in infantes, p. 510. — Mif. t. X, p. 697. 26. In Herodem ct infantes, p, 518. — Μι. X, T 27. Iu Marham et Mariam, etc., p. 220. — Mi. ι. X, p. 701. 98. ]u illud, Exeuntes Pharisei, etc., p. 523. — Mif. t. X, p. 705. 29. In Mereiricem et Phariszeum, p. 329. — M. t. X, p. 709. 90. In. Assumptionem Domiui nostri, p. 330. — Deest in Monif.. ' 91. In Transfigurationem Domini nostri, p. ὃς». — M. t. X, p. 713. Est Procli. 32. In Diem palmarum, p. 354. — Mif. t X, p. 715. 99. In Trans'igurationem Domini nostri, p. 558. — Rejecit Montf. ος In Oraculum Zacharize, p. 340. — Mtf. t. il, 185 '55. Encomium S. Joannis Theologi, p. 542.— Mu. t. X, p. 719. $6. In 5. Joannem Theologum, p. 241.— M. t. X, . 719. d 97. In Transfigurationein, p. 545. — Mud. t. X. , 7214. 38. lu illud, Eripe me, Domine, de homine malo, p. $47. — Mu. t. V, p. 707. Ed In S. Theophania, pag.3550. — Mtf. 1. IT, pag. 9. 40. De Siccitate, pag. 552. — Mif. t. X , pat. 9 p. 554. — Mif. t, X, 1235. 41. In Jordanem fluvium, p. 723. Deest finis. 159 43. ln Phariseum et Merciricem, p. 357.— Mtf. t. X, p. 121. 49. In triduanam Resurrectionem Domini nostri, p. 364. — Mf. t. X, p. 725. μα, Christi Nativitatem, p. 567. — ΜΗ. t. X, p . 45. ln illud, Quando ascendit Dominus in templum, p. 369. — Mtf. t. X, p. 739. 5. ln Mesopentecosten, p. 372. — Mif. t. X, p. 4 e 47. In Samaritanam, p. 374. — Mt. t. 5, p. 743. 48. [n mulierem peccatricem, p. 376. — Mf. t. X, p. 745. Est Amphilochii. 49. In illud, Pater, si possibile est, etc. p. 985. — M. t. X, p. 751. 50. In parabolam, Homo quidam descendit, Luc. X, 90. p. 587. — Md. t. X, ? 155. £1. 1n. vativitatem S. Joannis Baptiste, p. 289, - Mtf. t. X, p. 757. e lu. Abraham οἱ [saac, p. 594. — Mif. t. VI, p. 557. 53. In S. Theophania, p. 598. — Mif. t. X, p. 761. 54. In natale D. nostri Jesu Christi, p. 400. — Mif. ι. X, p. 763. 55. In Zacchaeum et Publicanum, p. 405. — Mif. t. X, p. 767. 56. In centurionem , p. 405. — M. t. X, p. 769. 57. In illud, Eziit qui seminaret, etc. — Mw. t. X, . 111. j 58. In secundum adventum Domini nostri, p. 412. — Mif. tC X, p. 778. 59. In paralyticum, et in. illud, Ne judicate, eic. p. 414. —Muf. t. X, p. 777. . 60. [n Evang. Luce in drachmam, et in illud, Homo habebat duos filios, p. 418. — Μι. t. X, 181 T &1. In eum quicujuslibet grati: donum habet, etc. p. 421. — Mif. t, X, p. 785. 62. De parabola Villici injustitim, p. 423. — M:f. t. X, p. 785. Deest linis. 63. In assumptionem Domini nostri, p. 420. — Mtf. t. IIl, p. 797. 64. De jejunio, p. 428. — Mif. t. X, p. 787. 65. [n illud, Jn tribulatione dilatasti mihi , p. 451. — Mtf. t. V, p. 539. 66. De constantia et de consummatione hujus s;eculi, p. 455. — Mtf. t. XII, p. 817. 67. In filium viduz, p. 429. — Mtf. t. X, h^ 189. 68. In Samaritanam, p. 445. — Μι. t... VIII, in spuriis, p. 535. 69. Contra Judxos in serpentem eneum, p. 448. — Mif.t X, p. 795. 70. In Sacrilicium Cain, etin dona Abelis, p. 457. — Mw. ι. Xl, p. 719. Deest finis. 11. 1n passionem Domini, p. 459. — Mf. t. XI, p. 721. Est Eusebii Alex. 72. In publicanum et pharis:eum, p. 462. — Mtf. t. XI, p. 725. 73. In ingressum Jejuniorum, p. 465.—Mu. t. XI, 75. In assumptionem Domini nostri, p. 468. — Mtf. t. XI, p. 727. 15. De Jejunio, p. 469. — Vide in indice alphabe- tico. ήχει χαιρὸς τῷ παντὶ πράγµατι. 76. De jejunio, p. 470. — Mtf. t. Xl, p. 751. 71. De precatione, p. 476. --- Md. t. XI, p. 757. 18. ln illud, /gnem veni mittere in terram, p. 418. — Mif. t. Xl, p. 709. 19. Admonitiones spirituales, p. 481. — Mif. t. ΧΙ, p.744. 80. Ir. principium Jejuniorum, p. 485. — Mt. t. Xl, p. 745. 8t. ^ illud, Ne eleemosynam vestram coram hond- nibus faciatis, p. 486. —- Mif. t. VIIL, in. spuriis, p, 571. 83. In. meretricem el in phariscum, p. 490. — Mu. t. VII, in spuriis, p. 551. CONSPECTUS OPERUM CIHRYSOSTOMI SEC. EDIT. 94. 310 83. In adorationem venerandi ligni, p. 4935 — Mu. t. XI, p. 747. 84. In resurrectionem Domini nostri , p. 500. — Md. t. ΧΙ, p. 753. 85. Iu ciucem , et de transgressione primorum ho- minum, p. 502. — Mtf. t. IL, p. 815. 86. In eum qui in latrones incidit, p. 525. — Mtf. t. ΧΙ, p. 755. 87. De jejunio, p. 509. — Mif. t. XI, p. 757. 88. De jejunio, et in Davidem, et de presbyte- ris, etc., p. 510. — Mtf. t. XI, p. 759. 89. lu annuntiationem Delparz , et contra. Aria- num, p. 515. — Mif. t. XI, p. 763. 90. De elcemosyna, p. 530. — Mu. t. ΧΙ. p. 767. à 91. De caritate, p. 5:22. — Mtf. t. XI, p. 769. Deest niS. 92. In Lazarum , p. 524. — Mif. t. XI, p. 711. 93. In qnatriduanuim Lazarum ll, p. 528. — Mf. t. XI, P. 119. pn quatriduanum Lazarum III. — Mif. t. XI, Dp. 95. In Precursorem, p. 551.— ΜΗ. t. VIII, in spse- riis, p. 485. "M n d Joannem Precursorem, p. 555. — Mif. t. ll, p. 801. 97. In Annuntiationem , p. 537. — Mf. t. Hl, p. 791. 98. In parabolam de filio prodigo, p. $39. — Mtf. t. VIII, ín spuriis, p. 515. 99. In Decoliationem Joannis Baptistz, p. 545. — Mtf. t. VIII, in spuriis, p. 485. 100. In saltationem Herodiadis, p. 549. — Mtf. t. VIII, in spuriis, p. 521. 101. in illud, Gol/egerunt Judei concilium, p. 552. — M. t. VIII, in spuriis, p. 525. 102. |n parabolam decem Virginum, p. 554. — MM. t. Vlll, in spuriis, p. 527. 103. Iu illud prophet:e, Verumtamen vane. contur batur, etc., p. 557. — MW. t. V, p. 559. 104. lu illud, Venite exultemus Domino, p. 561. — M. t. V, p. 615. Orationes aliquot. dubie, sero ad. nos delate, mazime ex Oriente. Savil. Omnes pro spuriis habet Montf. 105. In dicium Abrahz, Pone manum tuam, etc. p. 565. — Mif. t. VI, p. 553. 106. In novam Dominicam , et in apostolum Tho- mam, p. 575. — Mif. t. XII, p. 927. P In S. Stephanum 1, p. 579. — Mf. t. ΧΙΙ, p. 929. i5. Iu S. Stephanum II, p. 581. — Mtf. t. ΧΙΙ, p. . 109- ln. S. Stephanum Ill, p. 581. — Mtf. t. XII, p. 990. 1 Ma In S. Pentecosten , p. 582. — Mif. t. ΧΙΙ, 111. Severiani in mundi opiflcium orationes ser, p. 587. — Mf. t. VI, p. 429. 112. De yenitentia et continentia εἰ virginitate, P 64. Est Joannis Jejunatoris. Adscribitur in qui- usdam Codd. Clirysustomo. 115. In S. Theopbania, p. 657. Est Gregorii Thau- maturgi. 114. In Exaltationem crucis, p. 661. Est Panta- eonis. 115. Eclog:e, p. 665. — Mtf. t. ΧΙΙ, p. 567. Dedi- mus in tomo duodecimo indiculum ordinis quo sin- ul:e eclogze apud Savilium et Montfauconium ha- Ürationes aliquot que latine tantum. exhibentur in editione Silii. 116. Cum Saturninus et Aurelianus acti essent in exsilium, incerto interprete, p. 956. — Graxce apud Mtf. t. "p. 9. 117. lu Joseph, de Continentia, incerto interprete, p. 939. 118. Cum de expulsione Joannis ageretur, Homi- lis, p. 951. — Μιί. t. Hl, p. 451, et Grzece p. 427. 119. Post reditum prioris exsilii Hom. p. 945. — Mf. ι. 1H. Grzce. p. 455, e Georg. Alex. (p. 262. ed. Sav.) ; Latine ibid. 44. 120. De regressu Joannis de Asia Constantinopo- CATALOGUS QUIDAM ADGUSTANUS. E lin Homilia, p. 914. — Mf. t. ΠΠ, » 421. 121. [ο recipiendo Severiano llomilia, p. 917. — Mtf. t. ΠΠ, p. 423. ' I Sermo Severioni de pace, p. 948. — Mif. L. " Catalogus tomi octavi. 4. Expositio in psalmum III, suspecta, p. 1.—Mf. ι. V, p. 55. -. $. Supplementa lacunarum quarumdam in priori- bus psaliwis, p. 5 5. Procmium orationis VI in Annam, p. 8.— Mtf. t. IV, p. 629. . 4. h David et Saül Orat. I , et de tolerandis malis, et quod oporteat inimicis parcere, etc. p. 10. — Mtf. t. IV, p. 675. 5. In Petrum. apostolum et Eliam prophetam, p. 18. — Mif. t. H, p. 725, spuria. 6. In Eliam et in Viduam, et de eleemosyna, p. 26. — M. t. IIl, p. 557. 7. De laudibus Pauli Orationes septem, p. 35, 57, 40. 42, 49, 53, 57.— Mf. t. II, p. 475, 471, 482, 487, 495, 501, 507. ] 8. In illud Actorum, c. IX, Saulus spirans adhuc, elc. p. 60. — Mif. t. HII, p. 115. 9. In Eutropium eunuchum, patricium et consulem, p. 67. — Mf. ι. HI, p. 591. . 10. De Futurorum voluptate et prxsentium vili- tte, p. 71. — Mu. C Τί, p. 547. 11. Non oportere quemquam de seipso desperare, aut preces contra inimicos fundere, etc., p. 75. — Mf. t. HI, p. 363. 19. Quales oporteat duccre uxores , p. 80. — Mif. t. HI, p. 935. {5 Quod res est plena. periculi ad gratiam concio- bari, p. 95. — Mif. t. HI, p. 655. 14. Supplementum orationis XXXVIII, vol. Vl, cum presbyter ordinatus est, p. 100. 45. Supplementa duo orationis LXI, vol. VI. ὅτι Quà; ὁ Χριστός. p. 10 16. Reprehensio eorum qui aberant ab ecelesia, et coliortatio ad prasentes, etc. , p. 102. — Mu. t. Ill, p. 143. 17. Quod utilis sit sanct. Scripturarum lectio, etc., p. 111. — Mtf. t. III, p. 87. In appendice insunt. 18. Theodori lapsi, episcopi Mopsuestix, respon- sum ad Chrysost. orationem vol. Vl. p. 60. scriptum supposititium , p. 121. — Mf. t. I, p. 10605. 19. Libanii ad l'heodosiuu Magnum Oratio de ever. sis Statuis, p. 194. 20. Ejusdem Oratio ad Tlieodosium post reconci- liatam gratiam, p. 151. T xcerpta ex Photii Bibl. pag. 157. — Montf. "90 Ex epistolis Isidori Pelusiotz», p. 156. — Μι. t. Xlll 25. Georgii Archiepiscopi Alexandrini Vita Chry- sostomi, p. 157. Attexuutur: Ch sostomi Oratio antequam iret in exsilium , d Oratio post reditum habita, p. 262. 24. Leonis lnperatoris Panegyricus in Chrysosto- mum, p. 207. 95. Anonymi Vita Chrysostomi, p. 293. 20. Symeonis Metaphiasue Vita Chrysostomi , pag. 21. Initia omnium llomiliarum. 28. Initia Epistolarum Chrysostomi. CATALOGUS QUIDAM AUGUSTANUS SCRIPTORUM 8. CHRYSOSTOMI GERMANORUM (1). ΟΙ ΑΛΠΘΩΣ TOY ΧΡΥΣΟΣΤΟΜΟΥ ΓΝΗΣΙΟΙ ΛΟΓΟΙ OI AE ΤΟΥΤΩΝ ΕΞΩΘΕΝ ΥΕΥΔΕΙΣ. α’. El; μάρτυρας. Οὗ f; àpyh, Al τῶν μαρτύρων l»pxa!, editionis nostre, tom. Il, col. 661. Pp. Ek μάρτυρας xài περὶ ἑλέους. Χθὲς μαρτύ- (ων Άμέρα, ἀλλά, tom. II, col. 645. y. Εἰς τὸ, 0geAov ἀνέχεσθε. Απαντας μὲν quio φοὺς ἁγίους, tom. IIT, col. 301. ὅ. El; τὸν διὰ τῆς στέγης χαλασθ. παραλυτ. Πε- ριτυχόντες πρῴην τῷ παραλυτικῷ, tom. II, col. 47. ε. Elc τὸ δεῖν χαὶ ἐν τῇ Πεντηχοστῇ νηστείας µε- μνῆσθαι. Ἐπειδὰν ξένου τινά, tom. IV, col. 651. c. Εἰς τὴν πίστιν τῆς "Avvnc, χαὶ ὅτι δεῖ εὔγε- σθαι. 0Οὐδὲν ἄρα εὐχῆς ἴσον, ἀγαπητοί, tom. 1V, col. 645. v. Περὶ Ἂννης, xaX τοῦ yh ἀμελεῖν τῶν παίδων. Ei μὴ δοχῶ προσχορίές τις [τισιν] εἶναι, tom. IV, col. 652. η’. Πρὸς τοὺς ἀπολιμπανομένους , xai εἰς τὸ δεῖν ἀεὶ εὔχεσθαι. Οὐκ οἶδα, tom. IV, col. 660. Ψ. Πρὸς τοὺς ἐν ἑορτῇ συναγοµένους, xal εἰς τὴν ΄Άνναν. Μάτην ὡς ἔοιχεν, tom. IV, 669. (!) In hocce catalogo ex tantum inscribuntur ilie qua antiquitus pro genuinis habitze sunt. V. El; τὴν παραθολὴν τοῦ τὰ μύρια ὁρε[λοντος τά- λαντα. Ὡς £x μαχρᾶς ἀποδημίας, tom. iu, col. 17. ια’. Εἰς τὰ χατὰ τὸν Δαθὶδ xai Σαοὺλ, xol περὶ ἀνεξιχαχίας. Ὅταν ἐναντία τις [Edit. χρονία τις] xat σχληρά, tom. 1V, col. 675. ιβ’. "Οτι μέγα ἀγσθὸν ἀρετὴ, xai εἰς τὰ πρότερον εἰρημένα. Ἡμεῖς μὲν χαὶ [xai om. Edd.] πρφην, tom. |V, col. 687. ty. "Ott ἐπισφαλὲς τὸ εἰς θέατρον ἀναθῆναι. Πολ- λοὺς οἶμαι τῶν πρῴην, tom. IV, col. 695. ιδ’. El; τὸ, Οὐ µόνον δὲ, ἆ..Ἰὰ xal καυχώιιεθα. "Ezízovoy μὲν Υηπόνῳ, tom. Ill, col. 155. t£'. "Ux πρεσθύτερος προεχειρίσθη. Αρα ἀληθη τὰ συµθάντα; tom. 1, col. 693. t£... El; τὸ, Ἀσπάσασθε ᾽Ακύλαν καὶ Iplcxi.t- Jar. Πολλους ὑμῶν οἶμαι θαυμάσειν, tom. Ili, col. 187. (C. Εἰς τὸ αὐτὸ ῥητόν. "Apa ἑἐπαιδεύθητε μηδὲν εἶναι, tom. Ill, col. 195. Multas germanas ibi forte desiderabis, sed nullam certe vel dubiam vel spuriam reperies. 143 vy. Εἰς τὸ, Εχοντες δὲ τὸ αὐτὸ πγεῦμα. Οἱ σο- φώτατηι τῶν ἱατρῶν, tom. Hl, col. 271. ι0’,. El; τὸ αὐτὸ, χαὶ πρὸς Μανιχαίους. Αποστολι- χῆς ὑμῖν ἐξηγήσεως, tom. lll, eol. 281. x'. El; τὸ αὐτὸ, καὶ περὶ ἐλετμοσύνης. Tfj πρ.- «ipa συνάςει, tom. TIT, col. 289. κα’. Πρὸς τοὺς cel; τὰς ἱπποδρομίας xat τά (suppl. θέατρα) εἰσελθόντας. Βωυλόμενος (Ed. βού)οµαι) τῖς συνᾖθ.υς ἄφασθχι διδασκαλίας, tom. T, col. 1025. κό. Μετὰ τὰς χαλάνδας, xai χατὰ µεθυόντων, καὶ εἷς τὸν Λάζαρον. Th» χθὲς ἡμέραν ἑορτὴν οὖσαν δια- θολικἠν. tom. 1, col. 955. ΧΥ’. Eig τὸν Λάδαρον, χαὶ περὶ κρίσεως xai ἔλεη- μοτύνης, ἘΕθαύμασα τὴν ἀγάπην ὑμῶν, tom. {, col. 981. x6', El; τὸν Λάκαρον, xaY εἰς τὸ, Απέ.αθες. O0 τὰ τυχόντα ἡμᾶς, tom. T, col. 99. χε’. Elg τὸν Λάζαρον, καὶ περὶ κρίσεως, χα) εἰς τὸν Ἰωσήρ. Trj; τοῦ Λαζάρου παραθολῆς, tom. I, col. 1005. κς’. Εἰς τὸ, Περὶ δὲ τῶν κεκοιµημένω». Ἡμέρας τέσταρας ἀνηπλώσαμεν, tom. T, 1017. xt. Eig τὸ, Χήρα xata AeyécOc, καὶ περὶ ἔλεη- μοσύνη-. Eig καιρὸν ἡ του πνεύματος ᾠχονόμησε, tom. lll, col. 321. — x*'. Π]ρὺς τοὺς ζητοῦντας, διὰ cl οὐκ Ex μέσου γέγονεν ὁ διάθολος. Ὁ μὲν Ἴσαὰκ ἐπιθυμήσας , tom. II, col. 257. x0'. "Ost ἐκ ῥᾳθυμίας ἡ xaxla, καὶ ἀπὸ σπουδῆς ἡ ἀρετή. Ἡμεῖς μὲν πρὺ τῆς χθὲς ἡμέρας , tom. 1l, col. 206. λ. Ἔπαινος τῶν ἁπαντησάντων, καὶ περὶ εὖτα- ξίας. Πυλλὴν ὁρῷ τὴν σπουδὴ», tom. VI, col. 97. λα’. El; τὸ, Καὶ ἐγένετο τοῦ ἐνιαυτοῦ ἀπέθανε. Xaipu συντρέχοντας op; ὁρῶν, tom. VÀ, col. 107. M. Εἰς τὸ πρῶτον τῶν Παραλειποµένων, xat up ταπεινοφροσύνης. EoXo1n355 ὁ θεός, tom. VI, col. 112, Ay'. Elg τὸ, Εἶδον τὸν Κύριον καθήµεγον, xoi τι δ.κᾳίως ἑἐξελεποώθη Ὀψίας. Φέρε σήμερον τὴν χατὰ (Ed. τήµερον τοῖς κατὰ) τὸν ὐζίαν, tom. VI, col. 129. λδ’. Εἰς τὰ Σεραφίμ. Μόλις ποτὲ τὸ κατὰ τὸν ὉὈνίαν, tom. Il, col. 155. λε’. Eig «5,"0ce 14405 Πέτρος εἰς ᾽Αγτιόχειαν. Μίαν ὑμῶν ἀπελείφθην, tom. lll, col. 571. ὃς’. Elg «b ῥητὸν τοῦ Ἱερεμίου, Κύριε, οὐχὶ τοῦ ἀνθρώπου ἡ ἑδὺς αὑτοῦ. Της 6000 ταύτης τῆς, tom. VI, col. 153. λζ’. "Use Σατορνίων καὶ Λὑρίων (fort. Eavoopyt- vos xaX Αὐρηλιανός Savil.) ἐξωρίσθησαν. Πολὺν εσί- γησα χρόνον, tom. 11, col. 415. . λη’. Taiq χαλάνδα:ς, μὴ προελθόντος του ἐπισχό- που. Καθάπερ χορὸς τὸν κορυφαῖον , tom. {, col. 955. 10’. Elg τὸν σταυρὸν , λεχθεὶς &v τῷ χοιμηττηρίῳ. Πολλάκις ἐδήτησα, tom. 11, col. 595. μ’. Απόδειξις το) χρησίµως τὰς προφητείας ἆσα- φεῖς εἶναι. Ἱροφητικὴν ὑμῖν σήμερον, tom. VI, col. 105. μα’. El; την ἀσάφειαν τῆς Παλαιᾶς, xaX περὶ τοῦ μὴ κακηγορεῖν. Χαίρει μὲν βουχόλος, tom. VI, col. 115. μβ’. Π ὃς τοὺς λέγοντας, ὅτι δαίμονες τὰ ἀνθρώ- π.να διοικοῦσιν. Ἐγὼ μὲν Ίλπικον , tom. Il, col. 245. ΑΥ’. Περὶ τοῦ μῆ δηµοσιεύειν τὰ ἀμαρτέματα τὼν ἀδελφῶν. Μακαρίζω τῆς σπουδῆς, tom. IIl, col. 553. µδ’. Περὶ τοῦ μὴ ἀποχινώσκειν ἑαυτοῦ. []ολλὰς ὑμῖ, έχω χάριτας, tom. Ill, col. 565. με’. "Οτι ἐπιχίνδυνον τὸ πρὸς χάριν δημηγορεϊν. ἱχανῶς ὑμῶν οἶμαι, tom. Il, col. 055. µς’. Περὶ ἀναστάσεως, καὶ εἰς τὸ, Οἴδαμεν ὅτι ἐὰν fj ἐπίγειος. Περὶ δογμάτων ὑμῖν ἔμπροσθεν, tom. Ii, col. 417. pe. Περὶ ἑλεημοσύνης. Πρεσθτίαν τινᾶ, tom. IT, ερ]. 201. μπ’. Πρὸς τοὺς χαταλείφαντα; τὴν σύναξιν, χ.ὶ τοὺς νεορύτους. Τί τοῦτο; 030v προῖασιν ἡμῖν, tom. Ill, eol. 67. CATALOGUS AUGUSTANUS. 4144 μθ’. Εἰς τῆν ΕπιγραφΏν τῶν Πράξεων. Διὰ χρόνου πρὸς τὴν μητέρα ἡμῶν, tom. IH, col. 77. v'. "Utt χρήσιμος ἡ τῶν Γραφῶν ἀνάγνωσις. Ὅταν μὲν εἰς τὴν πτωχείαν, tom. III, col. 87. να’. "Ott οὐκ ἀχίνδυνον τὸ σιγᾶν. Τὸ μὲν πλέοντος χρέως (leg. πλέον τοῦ χρέους), tom. ΠΠ, col. 97. νβ’. El; τὸ, Σαῦ.Ίος δὲ ἔτι ἐμπνέων. Apa ταῦτα φορητά. tom. Ili, col. 113. νΥ. Πρὸς τοὺς ἐγκαλοῦντας ὑπὸ τοῦ µέχους τῶν προοιµίων. TL ποτε ápa χρῆ ἡμᾶς ποιῃσαι; tom. III, col. 125. v9. "Ott εὐγνωμονιχὸν εἶναι yph, καὶ δ.ὰ τί ὅ Ἀθραάμ. El μὲν ἣν δυνατὸν ὑμῖν εἰδέναι, tom. IV, col. 619. νε’. Ἐπιτίμησις χατὰ τῶν ἀπολειφθέντων, καὶ tig την Παύλου χλη. Όταν εἰς τὴν ὁλιγότητα ἀπίδω, tom. ΗΕ, col. 143. νς’. Πρὸς τοὺς ἐγχαλοῦντας, χαὶ διὰ τί εὐθέως πιστεύσας οὐ µετωνοµάσθη Παῦλος. Ἐνεχάλεσαν ἡμῖν τινες, tom. IIT, col. 151. νς. Πρὸς τοὺς μὴ ἁπαντήσαντας, xoY εἰς τὸ, Ἑὰν πειγᾷ ὃ ἐχθρός σου. Οὐδὲν, ὡς ἔοιχεν , ὠφέλησα, tom. III, col. 171. νη’. El; τοὺς Μακκαθαίους. Ὡς φαιδρὰ xat ττρι- χαρῆς, tom. II, col. 617. νη. El; Μελέτιον ᾽Αντιοχέα. Πανταχοῦ τῆς ἱερᾶς - ταύτης, tom. If, col. 515. &. Ei; Βὐστόθιον ᾽Αντιοχέα. Σοφός τις àvhbp xai φιλόσοφος, tom. Il, col. 597. ξα’. Εἰς Περκίνην xa Δόμναν. Οὕπω εἴχοσι ἡμέ- ρας. tom. 1l, col. 627. Εξ’. Ei; Πελαγίαν ἀρτυρα. Εὐλογητὸς ὁ sh; xal γυναῖχες, tom. 1l, col. 919. Gr. Εἰς Αἰγυπτίους μάρτυρας. Εὐλογητὸς 6 θεὺς, χα) ἐξ Αἰγύπτου (Edd. ὅτι χα. ἐξ Αἰγύπτου), tom. ll, col. 693. GU. Eig τὸν ἅγιον Βαθύλαν. Ὁ Κύριος ἡμῶν 'In- σοὺς Χριστός, tom. 1, col. 555. ξε’. Εἰς τὸν Ἰουθέντιον καὶ Μάξιμον. Ὁ µακάριος Βαθύλας. tom. ll, col. 574. Ec'. Πρὸς τοὺς "lov^atoug xai Ἕλληνας ἀπόδειξιςν ὅτι θεὸὺς ὁ Ἰησοὺς. Ἐπειδὴ πολλοὶ τῶν ἀνθρώπων, tom | I, eol. 813. s. Ἱρὸς τοὺς σχανδαλισθέντας ἐπὶ ταῖς δυσηµε- ρίχις. Ἱατρῶν μὲν παϊδςς, tom Ill, col. 419. δη’. Ἐς ἀγροῦ διὰ χρόν.υ ἑλθὼν, καὶ περὶ uexa- νοία:. Α01 ἐμέμντσοθε ἡμῶν, tom. II, col. 277. &y'.. Ki; τὸν µάρτνρα Βαρλαάμ. Συνεκάλεσεν ἡμᾶς, tom. Il, col. 0150. ο. Eig τὸν Ράρευρα Ῥωμανόν. Πάλιν μαρτύρων μνήμη. tom. H, col. 605. οα’. Eic τὸν μάρτυρα Λουκιανόν. Ὅπερ χθὲς ἑδε- δοίχειν. tom. ll, col. 519. οὐ. Eig τὸν lspopápzupa Ἰγνάτιον. Οἱ πολυτελεῖς xai φιλότιμοι, tom. Il, col. 587. οὐ’. El: τὸν μάρτυρα Ἰουλιανόν. El ἐν τῇ Υῇ τοι- αὗται, tom. It, col. 665. oO. "Ότι τὸν ἑαυτὸν οὐχ ἆδ.κοῦντα οὐδείς. Οἶδα μὲν ὅτι τοῖς παχυτέροις. tom. Η{, col. 459. . oz. Πρὸς Δημήτριον περὶ χατανύξεως. Ἑγώ σε ὁρῶν, & µαχάριε, tom. Ἰ, col. 295. ος’. Πρὸς τὺν Στελέχιον περὶ κατανύξεως. Kal πῶς ἔνι γενέσθαι τοῦτο, tom. 1, col. 411. o. Πρὸς τοὺς πολεμοῦντας τοῖς ἐπὶ τὸ µονάδειν ἐν |l. ἐνάγουσιν]. "Ότε τὺν &v Ἱεροσολύμοις νεώ, tom. 1l, col. 519. . ow. llo)g ἄπιστον πατέρα. Ἱκανὰ μὲν οὖν xal ταῦτα, tom. ἓ, col. 531. ο’. Πρὸς π.στὸν πατέρα. Φέρε δὴ xoi πρὸς τὸν πιστόν, tom. l, col. 519. v. Πρὺς θεόδωρον ἐκπεσόντα. Τίς δώσει τῇ x&- φαλῇ, tom. ἓ, col. 277. πα’. llzb; τὸν αὐτὸν 0:42 pov. El καὶ [καὶ om. Edd.| δάκρυα καὶ στεναγμούς, tom. 1, cul. 509. x2. Πρὸς Ὀλυμπιάδα λόγοι ε’ |sic] , tom. Hf, col. 519. ο € αγ’. Πρὸς Σταχείριον. Ἔδει piv ἡμᾶς, ὦ φίλτατει Lig tom, I, col. 425. vb. Πρὸς τὸν αὐτόν. Ἱκανὰ μὲν οὖν χαὶ τὰ elgn- μένα, tom. I, col. 471. - κ πε’. Πρὸς τὸν αὐτόν. Ταῦτα μὲν ἡμῖν ὑπὲρ τῆς τοῦ, tom. 1, col. 447. πς’. Πρὸς νεωτέραν χπρεύουσαν. Ὅτι μὲν χαλεπὴν ἔλαδες, tom. I, col. 599. XC. Πρὸς τὴν αὐτὴν περὶ µονανδρίας. Τὸ μὲν τὰς ἀπείρους ὁμιλίας, tom. 1, col. 609. πτ'. Πρὸς τοὺς ἔχοντας συνεισάχτους. Ἐπὶ μὲν tiv προγόνων τῶν ἡμετέρων, tom. I, col. 495. πθ’. Περὶ τοῦ uh τὰς χανονιχὰς συνοιχεῖν ἀνδρά- σιν. Οἴμο:, οἶμοι φυχἠ, tom. I, col. 515. L'. Περὶ παρθενίας. Τὸ τῆς παρθενίας χαλόν, tom. l, col. 555. La'. El; «bv μµαχάριον Φιλογόνιον, πρὸ &€ ἡμερῶν τῆς Χριστοῦ Ὑεννήσεως. "Evo μὲν xai σήμερον, tom. 1, col. 747. &B'. Ei; τὴν Χριστοῦ Γἐννησιν. *A πάλαι μὲν πα- τέρες [Edd. πατριάρχαι μέν], tom. Il, col. 551. - — —Á— -. -ᾱ κο. — --- CATALOGUS AUGUSTANUS. p— — c— a IN OMNIA OPERA 446 Ly. Εἰς τὸ, Οὐ 0&Ao ὑμᾶς ἀγγοεῖν ὅτι cl πατά- psc. Οἱ ναῦται τοῦτο μάλιστα, tom. Tl, col. 241. L5. Eig τὰ φῶτα. Πάντες ὑμεῖς, tom. lI, col. 565. Κε’. Εἰς τὴν εἴσοδον τῶν ἁγίων νηστειῶν. Φαιδρὰ σήμερον ἡμῖν, tom. Il, col. $05. ἐς’. Tl µεγάλῃ ε’. Ὀλία ἀνάγχη, tom. WM, col. 575. QC. Tfl peyá. ἡμῶν, tom. Il, col. . μπ’. Eig τὸ Πάσχα. ᾽Απεθέμεθα τῆς νηστείας, tom. li, col. 433. &0'. El; τὸν rapaxYnzuxhy [1. ταραλυτιχὺν] τὸν 1s ἑτῶν. Εὐλογητὸς ὁ θεὸς καθ) ἑχάστην ἡμέραν [| Edd. καθ᾽ ἑχάστην σύναδιν], tom. I, col. 801. . p. Εἰς την ᾽Ανάληψιν. Καὶ ὅτε στανροῦ [Edd. τοῦ. σταυροῦ] µνείαν, tom. IM, col. 441. pa'. Ei; τὴν Πεντηκοστήν. Πάλιν ἑωρτή, tom. Hl, col. 453. pB'. Εἰς τοὺς ἁγίους πάντας. Ἐξ οὗ τὴν ἱερὰν πα” νήχυριν, tom. Il, col. 705. ταβασχενῇ. Σήµερον ὁ Κύριος 399. SANCTI JOANNIS CHRYSOSTOMI INDEX GENERALIS. QU.E CHARACTERE ITALICO (ut vocant) SCRIBUNTUR AD SPURIA OPERA PERTINENT. Aaronis Sacerdotium minus Sacerdotio Melchisedech, 102, tomo XII. Abel agnus Christi, nihil fecerat mali, fratris invidia ne- extus, 454. Martyr appellatus a Paulo, 910. Abel non pro megato klolis iucenso martyr occubuit, 969, t. I. | virtutem esse bonam noverat, 132. De primitiis Deo sxificans, fraterna cecidit manu, 51. Post obitum per sauguinem audacter loquitur, 468, t. Il. Abel clariore corona donatus, 772, :. I. Abel pastor ovium, 154,de primogenitis ovium obtulit,154, L. Iv. Abel ubique celebratur, Cain ab omnibus maledictus ha- betur, 165, t. IV. Abel {. beneficii loco fuit, quod rea se bene gesta obie- rit, 439, in Abele mors pretiosa et honorata, 520, t. V. Ahelem non l:esit Cain, 445, t. VII. Abstis sanguis clamat; sed Christi sanguis magis, 991, t. VII. Abelis ezxdes quam lugubris Adamo, 485, t. XII. Abimelech rex Geraroruimn Saram rapuit, 417, t. IV. Abacgare semetipsum quid, 506, t. 111, 550, t. VIT. Aboegatio secularium est virtutis auginentum, 757, t.XI. Abnegationis modi varii, 692, t. VII. Abolla Philosophorum ets 538, t. |. Aboll3, ize, pallium philosophorum, 55, t. VI. . Abominari quid sit, 56, t. VI. Abominatio desolationis quie dicta est a Dauiele, Adriano i ante facta est, 240, t. VI. spAboninatio desolatiouis est statua in Templo collocata, ,U. 1. Abminationem quam dicat Christus, 689, t. VII. Abraham ab Abar hoc est trans, 638, t. IV. Ahraham priino dictus Abram, 624, t. IV. Abra Abraham vocatus a Deo, qui adjecta littera mul- torum filiorum patrem iudicavit, 368, t. IV. Abrabz parentes impii erant οἱ ilololatrze , 627 , ex di- vina sapientia nomen ipsi iadiderunt, 628, t. IV. Abraham jam senex patriam deserit, et sedes mutat, 289, cur Lotam susceperit comitem peregrinationis, 289, de eme adventus ejus in Chananzeamn dillicultas solvitur, 235, t. IV. ! Abraham cur solitudinem przferret. civitati, 907, ejus wwdica supellez, 4148, t. IV. Abraham in Egyptum descendit, ut /Egypti doctor osset, 297, mortem timebat, 415, 416; Abrabae ieuis quantus. in A EYDLO, 298. Abrabiam locuples οχ Ἐβγμίο rediit, 505, 901, doctor omuibus apud quos y eregrinabatur, 290, t. IV. Abrahz leinias erga Lotum, 308; Abraliam eur trecentos veruaculos secum assumpsiL, 326; Abralia pietas : decimas dat de spoliis, 556, t. I Abraham precatur pro Sodomis, 389, 520, 591, 593; fuit Spectator Sodomitici incendii, 407, t. IV. Abraliam quautum hospitalitatem coleret, 378, 579, t. IV. Abrahsz sterilitas, 369, t. IV. Abraliz virtutem paulatim exercebat Deus, 3517, t. IV. Abraham nonaginta noven) annorum quando circumcisus est, 515, t. IV. Abraliam solus cum solo Deo loquitur, 387. t. IV. Abraliam tentatus a Deo quomodo, 429 ; [saacum ducit immolauduim, 450, Abrahz fortitudo οἱ Isaarí olsequeutia, 437. Abralie sacrificiuin, figura crucis, 452, t. IY Abrabamo mutatum nomen, 128, t. TIL. Abraham honore affectus a Deo quod ejus cultum filiis imperaturus esset, 739, Abrabam Deo obsequens, 459 Isaacum immolare jussus quo moerore fuerit, 463. Abraliainl afflictio cum filium immolaret, 1024. Abraham promissig coutraria facere jubetur, et paret, 458; ejus fkles , ibid., filium Deo offerens cum majori gloria recepit, 585, t. I. Abrahami srumn:e varie, 460, 457 et seqq., 1001, Abrahami vrumnze ob uxoris pulcbritudirem , 459, t Abraliam non confidenter cum Deolcquebatur,719, t. I. Abraliam primo Abram dictus, 125, 128, t. 111. Abraliam filiuin sacrificare jussus, 501 , gemitia compella- tione opus babuit, ut manum abstineret a filio necando, ; t. 1]. A braiawi bospitalitas, 147, t. VI. 988, 10509, t. I. 510, lt. . Abrahamus hospitalis Angelos excepit, 227, t. III. Abrahami sollicitudo, ut filio uxorem quzrat, 255, t. 1I. Abraham tanquam rex colebatur, 258, t. 111. Abrahami servus magnam probitatem exhibet, 497 οί seqq., t. IV. Abraham prophetavit, 450, 431, t. IV. Abraliam ob modestiam beneliciis afticitur, 557, t. IV. Abrahze fides, 317; fiducia in Deum, 457; Ahralie obe- dientia, 287, 288, 426, 625; plulosophia, et insiguis µιο- destia, 309, 510, t. 1V. 147 Abraliami humilitas, 985, 512, 565, t. IV. Abralize pietas, 318; affectus et pietas erga Deum, 299; mausuetudo οἱ lenitas, 510; prudentia, 450, t. IV. Abraliam virtutes omnes possedit, 855, idque ante gratiae tempus; spiritualia quarrebat, 628; discipulis Christi par, U2,, t. IV Abraliam divitias contemnit, 520 et seqq., t. IV. Abraliaii adamas fortis, Dei attileta, 530, t. IV. Abrahamo Deus. promiserat. Palestiaam, ille spectabat colum, 627, t. IV. Abrahie vita. catena aurea, 352; ejus obsequia, 353; xrumue, 531, 533. Dei erga euin providentia, 955. Abra- h»m ilu honorein babuit, ut Deus sese Deum Abraham ciceret, 302, 565, t. IV. Abralio: anui computautur, 502 ef seqq., V. IV. Abram trausitoren siguificat; et Syrorum lingua, trans, u tra, 621, t. IV. . u Abra.n quid significet Hebraice,564, vide notam, ibid. t.1V. Ab:alie sinus quid significet, 988; in Abrahie sinum «ui- nam venturi sint, 595, t. I. Abrahliun diviti loquitur quasi interpres Dei, 1008; cur divitem vocat lilium, 990, t. I. Abram Martyr appellatus a Paulo, 940, inferior Mel-hi- ν άσσο, 935, 921, t. I. Abrahbam [:hilosujhus, atlileta, 535. Excusatur quod S i- ra mortis vitaudie causa, dixerit sororem esse suain, 631, L.. dH. Abraham cur jussus occidere filium , id uxuri non reve- 2 m Abrahami ammus ingens ad filiuun immolanduim, 1 $0, t. 1I. Abraliam dives, non avarus, 40; hospitalis, ibid. Angelos excepit, 585, t. II Abrahauio in senectute vires corporis elanguerant, sed ipse fidei robore confirmatus erat, 757, t. II. Abrahamus Persa esse dicitur, 515, t. V. Abraham in sua generatione doctor, 4^, t. V. Abralize hosyitalitas, 505; studium hospitalitatis magnum, 908. Abraham liospitalitatem ipse per se obivit, ni3jus ne- dotium famulo commisit, 509, t. V. Abraliam admirabilis a Deo redditus, 49. Per Abraliam Daus AEgyptios docuit, et Persas, intellige Clialdzeos, 48, U Y. Abraham tanquam stella in nocte virtulem pene solus sectabatur, 144, t. V. Abrahz eximium attributum, 61, t. V. Abraliam Deum enixe precatur, ut Sodomitas liberet ab excidio, 13, t. VI. Abraliam fiJei oculis vidit nasciturum Isaacum, 272, t. VI. Abrahami sacrificium crucem jrzesignificat, 317, t. VI. εν μπλε dives, in hospitalitate multa expendebat, εἰ. VI. Abrah:e vita bonis et malis permixta, 550, t. ΤΠ. Abrahiz cognatio nihil Judaeis profuit, 452, t. VII. "m pra ος ex lapidibus quomodo Deus potest suscitare, εἰ. VII. Abralize sinus pro regno, 296, t. VIT. Abralize verum semen quodnam sit, 555, t. IX. d praham quomodo contra spem in spem credidit, 461, Abralize fides nostra fidei typus est, 467, t. IX. i Abraham filium mactasse dicitur, quia mactare voluit, 78, t. IX. Abraham hospitalitate claruit, 660, t. IX. Abraham in omnibus omnino se recte et secundum Dei voluntatem gessit, 5023, t. X. Abrahami encornia fuse prosequitur Chrysostomus , 221; ej's humilitas, 15, t. X. Abrah:e fides οἱ virtus in omnibus gestis ejus praedicatur, 413; ejus coastantia et fortitudo, 415, t. X. ] Abraliami vita et historia celebratur, 153, t. XI. Abralie magua fides erat, 171 et seqq. t. ΧΗ. Abraham Apostoli precepta. operibus exhibuit, 201, t. VIII. Abrahae reliquie in Pala'stina sunt, 709, t. VIU. πι enmtiatio satana,, eic, dictum in Baptismo adhibitum, LU. IH. Absalon Amnonem fratrem interficit, 485; in patrem cuusnizat, 485, t. I. Absaloeuis filii Davidis liistoria, 80 et seqq., t. V. Absalon patrem bello impetit, 57; Davidem aggressus a Juabo interficitur, 58, quomodo periit, 38, Absalon suum sii machinatur supplicium, 105, t. V. Absentia non nocet eredentibus, przssentia. non predest incredulis, 373, t. VI. Ahstinenti3 mater sanitatis, 512, t. TI. Abstinentia mater pia: mentis, 459, t. VT. Abstinentia. pravj$ operibus uon. laudanda, nisi bona opera exerceantur, 225, t. XI. IN OMNIA OPERA SANCTI JOANNIS CHRYSOSTOMI 113 Abundantia et egestas ad multa mala fac:enda inducunt, Acacio presbytero seribit Chrysostomus, 727, t. ΠΠ]. Acacius pastor et Martyr. V... Monituin, 825, 826, t. ΠΠ. Academia Platonis, 339, t. I. Academiam, Peripateticos, ipsumque Platonem superabat Petrus, 47, t. IX. Accepti et expensi ratio Deo reddenda, 22, t. III. AÁccinctum esse est vigilantis aniinze, 106, t. XI. Accusatio sui fit remissio criminis, 170, t. IV. Áccusatio sui mutationis in melius est przludium, 10293, t. [. Accusaliones non curand:e insontibus, 119, t. IX. Áchabo nil sceleratius, 101, t. V. Achab rex Eliam prophetam metuebat, 325, t. VIT. λα) dives erat, pauper tamen, quia uon orabat, 768, t. IF. Achabi peenitentia , 281, t. I. Aehob peccatum deflevit, et latam sententiam revocavit Deus, 288, t. II. Achaicus ad Paulum a Corinthiis missus, 12, t. X. Acharis nistoria, 104, t. IV. Achitophelis historia, 81, t. V. Achitophel suum sibi machinatur supplicium, 103, t. V. ἀκρίδες , quibus pescebatur. Joames , erunt. summitates plantarum, 762, ride notam , t. VIII. Acrinonia utenduin sicubi opus sit, 611, t. X. Acta apostolorum a Luca, Pauli discipulo, scripta, 31. Sunt historia eorum quas Spiritus Sanctus fecit et dixit, 21, et resurrectionis demonstratio, 16, t. IX. Actuum apostolorum liber quam ignoraretur et neglige- retur tempore Chrysostowi, 15, 14. Illius libri dignitas, Ibidem et p. 15, t. IX. Actorum liber multis non notus, 71, t. IIT. ἀεία apostolorum : hic. titulus exploratur, 80 ef segq. Acta in quo differant a miraculis, 80, 81, t. lir. Acta apostolorum non omuium apostolorum gesta con- tinent, 780, t. III. Tue i ostolorum in Pentecoste legebautur, quarc,101, , v. 1]. Actio bona, utilior miraculo, 64, t. III. Ada uxor Lamechi, 167, t. IV Adagium : Pleni ventres, esurientes non noverunt, 605, Adagium : Ἡδο czcis perspicua sunt, 36, t. IV. Adagiwumn : Quid est amicus ? alter jn 160, t. VIIT. Adagia : Bellum iuexyertis dulce, 40; Qui honorat, sei- psum honorat, 119, t. IX. Aliud adagium : Ma.e facere est male pati, 111, t. IX. Adagiu:n : adversusclavos calcitrare, 87, t. ΧΙ. Adagium, ὑτὶρ τὰ σκάµµατα κηδᾶν, scammata transilire, 608, Adagium, Amici cum vitiis ferendi, 109. t. VITI. Adagium : Puupereim et nudum non possunt centum. virl spoliare, 148, t. VII. . Adagium, Οὐδις οὐδὶν ee, Nemo quidquam novit, quo sensu dicatur, 50, οἱ in nota, t. Il. Adagium : Multa sunt iuter calicem et summum labium, t. I. Adagium : In portu naufragium, 977, t. I. Αν vox hebraica, 129; siguiticat terrenum, 129, 521, Adamo Deus et ante peccatum et post peccatum provi- dit, 929; cur ei Deus przcepturm dedit, 455. Adam s! obe- disset matrimonio opus non fuisset, 5146, t. I. Adami ante lapsum felicitas, 545. Adam spe amplioris, quem habebat honorem perdidit, 704; disbcium Deo pr:e- tulit, 428, t. I. Adamo confessio delicti utilis, 456, t. I. Adam et uxor cur pelliceis vestibus a Deo sint. in'luti, 927; ejectus cur prope paradisum constitutus, 497, t. I. Adam per peccatum non parum ex scientia quam lrabe- bat amisit, 65, t. ViIT. Adamum occidit invidia diaboli, 999, t. VIIT. Adum ante peccatum angelis similis, purus et inculpotus erat, 145, quomodo in peccatum inciderit, 41, t. X. Adam per superbiam cecidit, 224, t. VII. Adam ante peccatum bestias tanquam servas habet , 57; e? in Ádamum peccatorem rehcllant, 37, t. V. Adam non easdem peccati poenasde lit quas Eva, 75, t. V. Adam ab Edem, quod est, terra, 628, t. 1V..— Adam sine ullo merito quanta beneficia accepit, 115; re- futantur qui dieunt, car Deus mandatu:n illi dederit, quod sciebat ab illo violandum esse, 115, t. IV. . Adarni sopor quis, 130;cur imwissus, ibid. Adam et Eva ante pravaricationem immortales erant, 155; ante pecca- tuin caste et continenter. vivebant, 195. Adam et Eva cuf nen erubcseerent, 125, t. IV $19 Adam sine pavore nomen feris indidit, 502; Adami «ᾱ- piestia, 116; quanta in imponendo brutis nomina, 116, t. IV. Adam 123, t. IV. » Adam sibi auctor malorum, 125; ejus felicitas in paradiso, 135, 124, C IV. Adami et Evs erubescentia ob nuditatem unde orta, 131; quam insipienter se occultarent a Deo, 1506, t. IV. Adamus ante peccatum multa sapientia repletus, 606; ex eo probatur quod brutis nomina imposuerit, 606; item ex iis qui Evze diit, ibid.; cognitionem boni et mali habuit anite tum, 607 : id probatur ex mandato, quod accepit, 607, 610, t.1V. Adamus an scientiam boni et mali habuerit, antequam comederet de ligno, 117, 152, 605 : eam habuisse ab ortu probatur, 605, t. IV. Adam lapsus ob ignaviam suam, 619 ; cur non statim at: jue de ligno comedit, mortuus est, 147, Adami ab uxore seducti crimen, 130; Adami imiserabilis ad Deum respon- sio, 130, Adam mulieris doctor esse debuerat, non disri- pulus, 139; Adam se purgat, et culpam in mulierem reji- cit, 110; Adam ejectus ex Paradiso, 1950; cur ex adverso paradisi positus, 152, t. IV. etica gratia afflatus dixit, Hoc nunc o$,vtc., Adam totum mand:tum violavit, Deus non totum ipsi honorem abstulit, 592, ejus po»nze indulgentia admixta, 146, Utd v. Adamus laboriosam vitam invexit, 003, t. 1V. Adam ill»horiosam vitam agens de paradiso lajsus, 45; Paulus laboriosam vitam agens in coelum raptus. [iiid.,,t. LI. Adamo nihil profuit paradisus, 66, Adam in paradiso ut in portu naufragium fecit, 544, t. 1I. dawi voluptas in paradiso, 812, t. IT. Adam ante peccalum scieutiam bowi habebat , 487 , t. VI. Adam. [n hoc nomine quatuor. climata mundi, oriens, occidens, septentrio, meridies , 415, v. VI. Adam proyphetie domun acceperat, A81, t. VI. Adam» in peccatum lapso Deus ad multo irajora bomi- nem extulit, 483, t. XII. . . -- Adam in paradiso [nominia afficitur, Job in sterquilinio coronal ar, 914, t. VIII. Adjutor ut sit Deus quanam sunt agenda, 128, t. V. Admonitio terrorem et pudorem incutiens, bona, 145, Aiolescentes qui fozmam turpiter vendebant apud An- liochenos, frequentes erant, 295, t. X. Adolescentes Antiochiz calecis utebantur effeminatis cum luxu nimio, 501, 5023, t. VII Viplescentia neglecta similis est inculte terre, 504, t. . Adolescentia non est virtutis impedimentum, 525, t. IV. Adolie scribit. Chrysostomus, 6357, Adolia in gravem morbum incidit, 657, Adulis aliam epistolam seribit Chry- sostowus, 640, Adclia a morbo convaluit, 629, Adolia a propinquis prodita, 691, t. IIl. Auolte sex epistolas misit Chrysostomus, 715, t. III. T WT dona ipsi a Clhrysostomo remissa sunt, quare, t. 1. Adoptio penes Judzos verbum tantum erat sine re; pe- ους nos autem est purgatio per baptisinum et Spiritus do- nuu, 536, t. IX. Adorare Jesum Cbristum gloria est, 255, t. XI. -- Auurere creature est, adorari creaturarum Domini, 159, t. Vit. Ador«tio Christo, martyribus honor competit, 821, t. ΠΠ. Adcfatores veri quinam, 190, t. VILI. Adrianus. Sub Adriano Jerusalem iterum devastata, 900, Adrianus siauiam suam in Tempe posuit, 900, Jerosoly- uin /Eliam nomine suo vocavit, 900, t. [. Adrianus imperator abominationem desolationis fecit , L Miventus duo sunt: alius gratia, alius retributionis, 688, Adventum suum secundum przdicit Christus, 690, t. VIT. Adventus secundus Christi, ejusque signa, 683, t. VII. Adventus Christi secundus quam gloriosus, 554, t. VII. Adventus Christi secundi modus, 697 , t. VII. Adventus Christi prior occultus, 242, t. V. Adventus secundus Christi, qualis futurus, 295, 9291, ε. 1, 585, t. V. Virersa illustriores nos reddunt quam lztitia, 415, t. . Adversa fortiter ferenda, 109, t. IX. Adversa valetudo et medici, ecloga, 051, t. XtI. Adversa et prospera permixta, utilia, 555, t. V. Mirersitas minora parit mala quam prosperitas, 131, t. v. Advers;itas. Tn adversitate peccatorum maculas deponi- INDEX GENER ALIS. 150 mus, 28. In adversitate Deo omnia committenda, 65, L. IT. Adversitas magnum quid ad viruiu prxestabilein efficien- dum IS? L I. dulari diaboli, corripere Dei est, 214, t. VII. Adulatio vitanda, St t IX. Un ationts lucrum nullum, disciyli ili rwn , discipline magna | utilitas, Adulatorum indoles, 503, t. V. ulatoreim potius aversari oportet ! nin, 715, t vI? portet, quam contumelio- uiatores sepe mente criminaptur eum cui : 240 ι VIL l cui adulantur, Adulter conjugatus excusationem non babet, 116, t. VI. Adulterorum conscii servi puuiebantur, 2350, t. V. Adulter non debet ad sacrameuta accedere : adulteri misera conditio , 555, t. V. adulteri misera conditio multis exprimitur verbis, 18d, Adultera nullius est uxor, 921, t. III. Adulteri a templo arcebautur, 696, t. IV. Adulterium quid, 565, t. I. Adulterium est gravius latrocinio, 421, t. XI. Adulterium quid vere sit, 425, t. XI. Adulterii radix concupiscentia, 310, t. II. Adulteritim per oculos, 516, t. il. Adulterii damna, 215. Adulterium etiam cum libera committitur, 2135. t tulerit genus est conjugatum cum scortis misceri, 223, Adulterium quam damnabile, 553, t. VIII. Adulterium ex concupiscentia nascitur, 693, t. VT. JEdes privaue quibus oruameutis fulgebant lempore Chrysostomi, 708, t. 1I. des splendide damnaatur, 519, t. VII. /Edes columnis et lapidibus pretiosis ornatze, 93, t. XT. /Edinm ornatus nimius, 259 , t. XI. /Ediflria ad inanem gloriam structa, 355, t. V. /Eg:zum mare a ventis in'estatur , 757, t. VII. Jgensis episcopus a partibus erat adversariorum Chry- sostoti, 735, t. ΠΠ. - AEgritudines | νο» socordia magna fiunt , 758, t. II. AEgritudines quomodo ferend:ze, 968. t. I. A&gritudo. Fide Morbus, t. I. ser crocodilos, canes οἱ simias colebant ut deos, ,L . AEgyptiorum lascivus animus, 299, t. fV. JEgyptiorum martyrum encomium, 6905, t. IT. AEuyI tiorum lingua loquebantur apostoli οἱ discipuli , t , t. II. Αα tiorum obstinatio, 403, t. V. /Egyptios Deus decepil, quomodo. 102. t. V. JEgvptios muscas vocat 1saiis, qua de causa, 87, t. VI. /Egyptii christiane j-.hilosopbantur, 32, t. VII Ex /Egypto reditum Christi prophetae jirzedixerunt, 817,1 T. /Egyptii mercatores occidentales populos edocebaut, 49, ex Alvaham edocti sunt, 48, t. V. AEgyj;tus de Spiritu sancto accepit, 186, t. V. madun multa habet adhuc veteris amentiz monumenta, , t. ο υγριυς erga Christum. ab ejus in Egyj tum fuga fer- yentior effecta » multos habet martyres, multos monachos, ib., t. VII. ΛΙ. Sic vocata fuit Jerosolyma ab Adriano, 900, t. I. /Elius Adrianus imperator, οὗ, t. I. JEmulatio bona quaenam, 264, t. X. /Equalitas personarum Patris et Filii, 442, t. VIII. AEquinoctium in paschate observandum, 365, 264, t. ΙΙ. /Equinoctium caput priui temporis, 266, t. VIII. uitas, tide Justitia. Aerem adorabant gentiles, 471, t. V. AErumna mater philosoj.hi:e , 538, t. V. JErumnz cum gratiarum actione tolerate magnam prz- bent ansam misericordi:z, 74, t. V "orum fereud:e forti animo et cum gratiarum actione, t. Y. φωνη fortes nos reddunt, comj;uuctos, contritos, 405, JErumnz a secularibus omnibus alxlucunt, 45, quantam libertatem. pariunt, 44, ininissze j.otius quam beneficia. ad Deum reducunt, 595. t. V. AÉrumuarum moles auget Dei desiderium, 455. t. V. Arumnarum socii multum conferunt ad consolationem , 249, in arumuis documenta quatuor, 81, t. V. JErumnas Deus iuducit, οἱ tolerabiles reddit, 435, t. V. Arunnas, vide Alflictiones, t. V. /rumnarum et afflietionum in sanctis cause octo, 23. Priwa, neinarrogantiam tollautur, ibid Secunda, ne citer majorem habeantde ipsis opinioneus, ibid. Tertia, vt Dei vir- 151 tus appareat per serumnosos mira agentis, 25. Quarta , ut ipsorum patientia, et gratus animus ap; areant, ibid. Quinta, ut de resurrectione cogitenius, ubi justis ?rumuosis coro- n:e. parantur, ibid. Sexta, uL omnes sanctorum exemplo so- atium habeant cum in £ru nnis versautur, ihid. Septima, ut snctos alterius fuisse natura p utemus,ibid . Octava, ut disca- ejus qui veremiseri, qui beau sint, ibid., t. 1I. JErumme causa sanctis ne propter presentis felicitatis spein Deum colere putentur , 26, t. II. . JErumnarum comtnunio solatium praebet afflictis , 901 , /Erumnz sanctorum divinz potentize argumentum, quo- modo, 25, t. II AErumnarum utilitas , 82, t. IT. Arumn:e peccata destruunt, 61, t. IT /AErunnz uihil leseruut Pauluin , 159, t. VT. JErumnze fortiter ferenda, 192, predicantibus non tí- mend:e, 471, t. VII. /E£rumn:s cum gratiarum aclione peccata delent, 171, probos viros illustres efficiunt, 419, coronas pariunt, 997 , uou formidand:e, 449, t. III. AErumnzs et morbus non mala sunt, 487, t. III. Arumnz przesentis vitae mera fabula suut, 599, t. IIT. Απ pro Christo toleratze sunt gratia, coroua, mer- ces, 633, in erumuis homo Dei providentiam expectet, 672. Airumuarum quantum lucrum, 558, t. IV. AErumnz fructuosiores nos efficiunt, 411, t. VIII. /Erumuz vite presentis non miseros faciuut, 101, vir- tuti opportun:xe sunt, 515, 575, t. I. /EKrumna amicos devincit et conjungit, 300, t. IX. JErumnzx bonum afferunt, 54, justo sunt semper causa μεν 130, cum Dei laude ferend:, 473, propter Airistum ferendz sunt, 54, t. IX. /£rumn: ad virtutem traliunt, 302, t. IX. 4Ecumnze frequentes in vita sanctorum, 121, t. IX. /£rumnz ad philosophandum instituuut, 151, t. IX. rumnag pro Christo accepte consolationem afferunt , $75. maguos pariunt fructus , 579, t. X. /E£rumuas perferendo bravia acquiruntur , 500, t. X. /Erumna οἱ tribulatio est vinculum caritatis , 994, t. ΧΙ. /Erumuz christianis necessarie, 294, t. XI. A&ruunzg non agre ferend:e, 65, non qu:erendze, nec in eis manendum est, si sint qui solvant, 00, t. XI. dErumn qu: secundum Christuin suut,gaudium habent, 9, t. AL. Arumnz quomodo repellendz, 171, t. ΧΙ. JErumnis et tentationibus expers non erit qui virtutis viam capessit, 646, t. XI. JErunnz? quomodo ferend:e , 700, t. XI. Per arumnuas pr:edicatio Evangelii confirniata est, 507, t. XII. /Esculapio jubet gallum sacrificari Socrates, 411, t. IX. i adero cruciatus presentes poenas quantum superent , ), t. X. AEternitas Filii probatur, 19, 20, 40, t. VIIT. AK fraorum bonorum amissio quot lacrywis digna, 163, /Ethiops ille barbarus corona donabitur , 559, t. VII. AEthiopes christiane philosophautur, 20, t. VIII. Aetio Clirysestomus scribit, 721, t. ΠΠ. a lectiones oculum mentis exezeautes quot sunt, $35, ι. v. Affectus maxime requiritur in oratione , 666, t. IV. Afivetus erga creaturas, amorem Christi minuit, 49 , t. . Affinitas οἱ cognatio Christianorun Spiritum sunl , 993, t. IX. Per Alflictio quantum bonum, 151, 133, 201, 258, t. IX. Alflictio p:edagogus noster, 302, est peccatorum solutio , pliilosoplii:e gymnasium, 396, t. IX. Afllictionzs et tentationes splendidiores reddunt, 215, t. eo Alllicnones. V. /Erumna. Alllictionis bona, 391, t. X. Afflictiones quomodo leves efficiantur , 461, t. X. Atilictione delici: turbantur et avolant, 454, t. XI. ΑΙΠΙΟΙΙΟ in virtute roborat et firmat, 95, tL. V. Afllictio cum gratiarum actione toleratamagram przebet ansam misericordis, 74, t. V. Atllictionis dies quis, 219, t. V. Atflictionis prz:esentis et futurz? comparatio, 249. Tn affli- Clioue non oportet angi et exeruciari copitantem imnagnuu inde proventum posse sperari, 362, t. V. Afflictionis lucrum, 539. In afflictione νο sunt purio- tes.et major Dei benevolentia, 539, t. V. Alflictio multis animi morbis medetur, 43. Alflictionum moles auget Dei desiderium , 447, t. V. Alllictiones suut utiles, 472, t. V. Affliclio a ssecularibus omnibus abducit, 10, ex afflictione IN OMNIA OPERA SANCTI JOANNIS CIIRYSOSTOMI 13? quanta libertas, 472, t. V. t Afflictio fortes nos reddit, compunctos, contritos, 405, Alflictiones Deus inducit, et tolerabiles reddit, 45, t. V. Afllictio mater philosophiz, 127 et 128, ad curam animse utilis, 128. Alflictionis tolerantia premio digua, 446. In. af- flictione dilatatio quid, 188, t. V. Alllictiouem cur permittat Deus, 550, t. V. Afflictionum commoda duo, 443, t. V. Alllictos consolari Dei proprium est , 476, t. V. Alllictis Deus adest, 409, t. V. Afflictionis utilitas, 570, t. V. Afiliclio necessaria est probis, multoque magis peccan- tibus, 214, t. VII. Allliclio signum [rovidentie divina, 500. AfflicLiones fortiter ferendis, 546, t. IV. Afflictio diligentes reddit et attentos, 170, t. III. Alllictiones ipsze lzetitize sunt occasiones, 161, t. LII. Afflicuones cum fornace comparantur , 50, t. III. Alllictio dat iutellectum, 1016. Merorem abigit, 744, Afflictio. V. /&rumna, t. IT. Agayee quid apud Christianos essent, 96, t. VIII. Agapet», 495, de 4gapetis , 1055 et seqq., t. I. Agapetus Chrysostomi amicus,epistola ad eum missa , 615 alia ad eumdem epistola, 625, alia ad eunidein, 711, Agar przgnans Saram contemnit, 545, t. [V. Agar cuui [simaele servatur a Deo, 469, t. IV. Aronstheta victorem in Olympicis praedicat et coronat , , t. . Agonothete fiebant pueri admodum juvenes, 658, t. IV. AgonothetLe iu ludis olympicis oruatus, 370, t. II. Agricultura ante reliquas artes inducta, 221, t. VII. Agrij.pa murum condidit, 240, t. VI. Ayrippa a Paulo victus, 505, t. VII. Αἱρίσεις, pacta et conditiones, in tabulis posite, 442, t. IV. Alz in angelis naturze sublimitatem significant, 724, t. L. Ali? seraphinorum quid designant, 157, t. VI. Al» seraphinorum celsitudinem et sublimitatem signi- ficant, 70, t. VI. Ale protectionem significant, 682, t. VII. Alacritas via est ad operationem, 252, t. V. Alacritas necessaria in Dei preceptis adeundis, 291 , Alacritate opus est, ut exsuscites gratiam Dei, 605, ι. AL. Alcibiades opibus floreus, minus clarus quam Aristides, 37, t. |. Alea non videtur crimen, sed ad malum ducit, 158, t. IT. Ale:e lusus, 69, t. ILI. Alexander Magnus tertius decimus deus declaratur a Senatu romano, 580. ride notam, ibid., t. X. Alexander Maguus Deuin adoravit, 252, t. VI. Alexaudri Magui gesta przclara, 309, t. XI. Alevauder Macedo hirco designatus, 894. Diogeni pecu- nias offert, ille despicit, 357, sublato Dario rege in se transtulit imperium, 287; post eum quatuor reges imperium diviserunt, 806, t. I. Alexandri Macedonis aurea numismata in capite vel pe- dibus quidam ligabant ad bonum omen, 240, t. If. rand er Macedo comparalus ari in Danielis visione, 757. t. IT. t ^ [pxandro Corinthi episcopo scribit Chrysostomus, 306, Aliera qui invadit, seipsum perdit, 105, t. V. Allegorias cuin attulit Scriptura sacra, ij sas explicat, Allezoricus sensus, 209, t. V. Alleluia, hujus vocis significatio, 601, t. V. Aloid:e diis insidias struentes, 3563, t. IT. Alphio epistola, 650, is donum misit. Chrysostomo, 81. Alia ad eumdem epistola , 655, alia, 650, t. III. Alphius : epistola Chrysostomi 2d illum, 626, aurum dat pro praedicatione evangelica in Phonicia, 648, t. III. Altare lapis erat , 599, t. VIII. Altare ecclesi:e tremendum, 961, t. VIII. Altare coeleste figura est altaris terrestris, 158, t. VI. Altari adsunt angeli et totus caelestium virtutum ordo , cum sacrificium celebratur, 681, t. I. Altaria Christi ubique excitata, 800, t. I. Altare Clrisii quale, 74, t. III. Altaria duo Jerosolymis, 450, t. V. quaris sacrificiorum ab altari ineensi discrimen, 557, t. IT. Altercationis vitandz:? modus , 459, t. XT. η Alteri, fac quod tibi fieri velis, ut iu vulgi ore ferebatur, o8 L] ι. . 153 4 Q Altum sapere post peccatum, gravius est {50 peccato, 9 L. ete Alypio scribit Chrysostomus, 710, t. IIT. .. Amaui montis iucoke iu impietate versantur, ab Elpidio presb. ad fidem instituuntur, 711, t. III. Amantem qui non redaimat ijsis feris inferior est, $87 , X Amare Christum quid sit, 60, t. IX. Amar:tudo omuis tollenda est , ue tristitia afficiatur Spl- titus sanctus, 112, t. AI. Amaritudinis intolerabile vitium, 106, t. XI. Απιαγιι]ουιία irze οἱ indignationis radix est, 108, t. XT. Amasiz et meretrices turpitudiuem οἱ ignominiam infe- runt, 451, t. Vlll... Amasiorum mores, ibid., t. VIIT. Awasii munditize corporali student, 545, t. XT. Amator sincerus nou vulgaris thesaurus, 717, t. III. Ambitio animam perdit, 31, t. VAI. Ambitionis vis, 80. t. V. Ambitiouis vie filiis a patribus ostensm, 646. Ambitio arx et caput malorum, 647, t. I. Ambitio quam insatiabilis, quanta cupiditate iuflammetur, $51, t. X. Ambitiosus ea queis se ornari putat, etiamsi aliis sint Doxia, ad vanam gloriam retinet, 161, t. X. Abitio et amor imperii Ecclesiam dividit, 85, 86, t. AI. Amentiam pariunt divitis , 502, t. XI. Amicitiarum varia genera , 259, t. XI. Amicitiz:: Christianze exempta, 405, t. XT. Amicitiam uih.l ita solvere solet ut forinido et proditio- nis opinio, 605. t. ΧΙ. Amicitia: Jebitum nunquam solvitur , 18, t. III. Amicitias cur junxit Deus, 496, t. ΤΠ. Aiweiti2 cause diversz, 3587, t. VII. Amicitia ex pietate junctos esse oportet, 581, t. VIT. Auiciti2 verz ratio 297, t. IX. Amicitia vera quz, 225, t. XII. Auiicus fidelis verum medicamentum vitse , 405, t. XT. Amicus verus ipsa luce desiderabilior. Melius est degere iu tenebris, quam amicis privari, 401, t. XI. Amici veri officium, 154, amici est amicum reprchen- dere, 125, t. III. Amicorum presentia exoptatur, 17, t. III. Amici vox jucunda, 703, t. IV. Amicis utifiores inimici , 700, t. IV. μα in vita przesenti faciendi sunt per eleemosynas, t. V. Amici etiam contemnendi salutis causa, 59, t. V. Anci de medio sublati, ubi semel iucliuata res est, 226, | Y. Amici temporum, 80, t. V. Amicos male conjunctos abscindi oportet, 514, t. VIII. 4 AA dona quaDtumvis exigua anco magna videutur, t. ΠΠ. Amicus, est aller ego, 280, t. ΥΠ. ο... Atnici quinam comparandi, 959. Amici ;alsi, ibid. Ubi se- mel inc.inata res est, amici de medio sublati, 1054. Ami- cos aspernari est primus maliti:x gradus, 551. Amicus si scanda;izet ejiciendus, 708, t. |. Amici quinam qu:erendi, 5356, t. VII. Amnon Tharnar sororem violat, 482, t. I. Amorem tria conciliant, 165, t. V. Amor silentio non tegitur, 159, t. V. Amore Dei captus quis,iam omnia alía des; icit, 165. Amor culestium quantum bonum , 165. Amare Deum jos- sumus, etsi non videamus, 159. Amor Dei omnem tliesau- rum superat, 165, t. V. Ainor Dei commendatur , 960, t. IV. Amor divinze doctrin: , spiritualis sauitatis signum, 118, t. IV. Amor inimicorum, redemj.tio maxima peccatorum, 46, superat pene naturam humauain, 685, magnuin et arduuin praceytum, 46, sed iu supremum culmen. educit, 46, ma- gnain erga Deum fiduciam indit, 46, t. IV. Amor erg3 Deum non verbis tantuin, sed re etiam de- monstrandus, 608, t. X. Amor Dei erga homines, 456, t. I. Amorem Dei reliqua omnia sequuntur, 51, t. IX. Amor sanctorum erga contribules suos, 11, t. VI. Ainorum definitio, 855, t. VI. Amoris Christiani ratio, 588, t. VIT. prem Christi minuit affectus «rga creaturas, 49, t. VII. Amor omnia superat, 496, t. VII. Amor ἔρως cur dictus, 420. Amor spiritualis quis, 501. Απιορ sincerus per litteras declaratus, 645. Amoris sinceri vera uatura, 661, t. ΠΠ. INDEX GENERALIS. 154 Amoris natura satietatem non novit, 17. Amor commu- nem dominutn ut proprium sibi vindicat, 145, t. [1f. mor paternus honinum, si cum Dei bonitate ture malitia dicitur, 5313, t. VII. ,e compare- nior non verbis tantum, sed etiam o 128 C VIT. , peribus exhibetur, im Christi rerum terrenarum contemptum parit, A1, Amor Dei erga homincs quantus, 1555, t. VIIT. L Amorem Dei inter et amorem meretricis discrimen, 431, Amor fraternus commendatur, 9/8, t. VIII. mor vis in natura delitescens, 155, ab a - riuntur, 085, t. XI. ON ore omnia pa Amoris vis, 553, t. XT. Amoris viaculis nihil magis tyrannicum, 110, t. ΧΙ. Amor germanus et sincerus multi est laboris, 394, t. ΧΙ. Amoris sy iritualis quanta sit violentia, 405, t. XI cz i mons proprii pestis caritatem quz lata est comprimit , Amor principatus ex arrogantia paritur , 470, t. XT. mor pecunie exagitatur, 259. Amor ingens pecuniz describitur, 657, t. XI. i κ. Amor pecuuise quautum malum, 227, t. ΧΙΙ. Amor pecuniz dzemone deterior, 364, t. VIII. Amor pecunize unde, 402, damuatur, 456, t. VIIT. Άπιος pecuniarum quanta mala pariat, 477, t. VIIf. Amor humanus invidia et livore plenus est, 619, t. IX. Amoris corporum damna , 501, t. [II. Amor corporum animam captivam efficit, 155, 145. Amau- tes non possunt amorem silentio tegere , 406, t. I. L Amor puerorum insanus tempore Chrysostomi , 288, Amos caprarius caprarii filias , 487, t. VII. Αιημίίας Paulo dilectus, 670, t. IX. Ampruclz diacouissz? et sodalibus epistola Chrysostomi, o0» alia epistola, 660. Amprucla iusidiis exposita , ibid., Amjruclz scrilit Chrysostomus , 659, t. ΠΠ. Amuleta Judzeoruin ad cüraudos morbos, 955, t. T. Anacharsis nou litteras cural'at, sed mores, 365, t. [. Ananisx, Azari: , Misaeli nomeu mutatum in Sidrac, Mi- sach el AbJenago, 157, t. III. Anaui:e et Sapphirze. peccatum grande, 99, 1. IX. Avauias οἱ Sep hira rem sacram diripuere ideoque [.u- niuntur, 83, t. IX. S. Anastasiz templum , 485, 536, t. XII. Anatliema quid sit, 519, t. IX. Anathema quid , 105, 605, t. IX. Anathematis vocem Apostolus bis tantum ex necessitate dixit, 919, t. I. Anatliema dicere non onmníum est, 949 et seqq. Anathe- ma in eos qui non amant D. Jesum Christum, 861. Ana- thema nec vivis nec defunctis dicendum est, 051. Anatiema proferre quam periculosum, 946, 948, t. I. Anathema aliquando pro pio munere accipitur, 940, t. [. μα episcopo Adana: epistola Chrysostomi , 666 , t . Anatolio przfectiano scribit Chrysostomus, eumque lau- dat a caritate et caundure animi , 726, t. Ill. Anatolius quispiam litteras Chrysostomi defert ad Olym- piadem, 579, t. III. Anaxarchus inusitato sunplicio affectus, 008, t. V. Anaxirides seu braccz , 905, t. XI. Ancillarum usus qux? incommoda habeat , 525, t. T. Aucilla: ad lugendos mortuos incitate, 518, t. VIIT. Ancilla ostiaria meretrix, quz Petrum interrogavit, 727, Ancillam verberare probrum infert viro, 322, t. X. Λο]. cujusdam historia, 405, t. XI. Ancillie quomodo castigandze, 110, t. XI. Andres et Petri vocatio, 219, t. VII. Andreas in Grecia praedicavit , 55, v. VII. Androgeos Miuois filius, cum iu lucta vicisset. Atheuis, occisus fuit, 602. Pugiles in usu, 692, t. XI. Andronicus ct Junia cognati et concaptivi Pauli dicun- tur, 669, insignes inter apostolos, 669, t. ΙΧ. μα latronibus cajtu* , dispoliatus dimittitur , 26, t. ΠΠ. Angelus Moysem in Egyptum euntem aggressus est, noe quod tilii non cireuicisi essent, sed quod uollet Deus uxo- rem eL filios cum illo /Eg ptum petere, 540, t. VI. Angelis divina natura incomprehensibilis est, 535, t. VI. Angeli majores nobis, 403, t. VI. Angelus Deus creavit ante hominem , 427. Angelorum substantia non accurate noscitur a nobis, quia sumus mi- nores illis, 740. Angelus quantum homini przstet, 727. Angelus vel unus par est toti visibili creaturz, 711, eoruie ed 455 decies millies dena millia, 711, t. T.— Augeli szpe iu terris in. forinà huninum apparuerunt, 765, t. { Angelis etiam et supernis virtutibus incomprehensibilis Dus, 707 et seqq., t. |. Aut elis repletus aer omnis, 445. Angeli cur non ad prz- dicatioueimn Evangelii inissi, 482. Adsunt in. ecclesia et ubi- que, 445, t. Il. Augelos quomodo judicabimus, 687, t. Ἡ Augeli eur in Asceasigue. Domiui visi fuerint, 419, H ι. dH. Augeli custodes cuique deputati, 509, t. II. Augelus si sacerdos esset, nou tam bumanus foret, quai bono peccatis obnoxius, 728, t. IT. Augelus Satau:ze iui Paulo quid, 603, t. 1I. 4ngeli non mittuntur ad prae dicat:onem, 8245, t. TIT. ro Eel incorporei, 188, cur humaua figura a; pareant, , t. IV. Angelos non cum filiabus hominum commixtos esse pro- batur, 187. Fide notum, t. IV. - Augelorum et archangelorum est ministrare, non partici- pes esse consilii, 588, augelorum noa esse consilium dare, Sed accipere οἱ miuisterium implere, 71, t. IV. Augeli vi educuut Lot ex Sodomis, 404, t. IV. . Angeli nusquam vocantur filii Dei, 187. Videuolamivid., L. LY. Augelis superior factus est homo, 555, t. XT. Augelis αἱ archangelis honore praonitur homo, quo- todo, 36, t. XI. Angelos suos habent sancti omnes, 579, t. VII. Augeli terribiles, morituros adeunt, 533, t. VIT. Angeli ultrices potestates, 307, *. IX. Angelum suum quis. que homo habet, 201, t. IX. Augelus unicuique nostrum assidet, 116, t. XII. Augeli custodes, 523, t. XI. . . . Angeli cusfodes. singulorun hominum, sinqularum gen- tium, singulurum Ecclesiarum, 156, t. VIM. Angelorum ministerium ad nostram salutem, 50, t. ΧΙ. Angeli bo.uines quosdam reveriti suat, 119, t. V. Angeli ex Evangeliis multa didicerunt, 26, t. VIIT. Angeli frequenter Christo ministrabant, 123, t. VIII. Angeli electi quinam sunt, 587, t. XI. Angeli. De 4ngelis multa, 1355, 150, t. VIII. Augularis lapis Cliristus, 355, t. V Angusta via quzenam, 639, t. XI. , Auiani, homiliarum Chrysostomi in Paulum veteris in- terpretis, epistola, 471, t. II. Anim nihil equandum ge ἧς δ΄ ἀντάξιον οἱ δὲν dictum poetae cujusdam, 313.. Auimaze pu chritudo quani przestet corporis pulchritudini, 297. Auim:e pulchritudo augeri potest, corpo- ris non potest, 206. Animix pulchritudo nou corrumpitur, ; V. EL. Auitms nostre substantiam non novimus, 740. Ea quo- modo iu corpore sit ignoramus, 741. Anima in corpore taaquam in sepulchro, 985, t. I. . Anima ex corpore egresse non hic immorantur, sed protinus abducuntur, 985, t. I. Anim: immortalitas probatur, 1011, t. T. Anime vuluera inducunt mortem, 299. Animz vitia ferze sunt quaedam, 616. Anima deliciis laeditur, 580. Qux» s:ecu- laria non despicit, celestia nun miratur, 414. Auim:e de- cor in uobis et in Dei nutu situs est Lotus, 995, pro aninize salute Dei studium, 906, t. I. Anima mortua per poenitentiam reviviscit, 280. Anima, cuin maxime ex hac vita discedit, a conscientia stimulatur, ,t. [. Anima justi est. templum Christi, 277, pretiosior arca propitiatorio, etc., 378, templo judaieo sanctior, 278 , Spi- ritus gratia fulget, inbabitantem babet Patrem, Filium et Spiritum S., 278, t. I. . Anima lapsa quam lugenda, 377, ejus calamitas, ibid. et 978.280, t. I. Animas violenta morte decedenutium fleri ddeniones exis- timabant quidam Antiocheni, 985, t. I. Auimam cum corpore m ri dicebant quidam, 765, confu- tantur, ibtd. Animam qui mori dicit, neque Deum esse fa- i il est, 765, animam esse immortalem probatur, ibid., t. v dpima 'ornanda potius quam domus, 082, VIII; 380, . Anima tristitia nube obruta non facile audit, 59, t. Anime pulchritudo quz, 412. Anima potest ex deformi formosa fieri, 43, 41, nunquam seuescit, 75. Anima qua» ad Scripturarum fontem sedet, iuvicta, 89. Anime zrumnis Dei causa affect:e, ferro et adamante solidiores suut, 161, ΑΗ cura corporis ους preponenda, 1, t. TIF. IN OMNIA OPERA SANCTI JOANNIS CIIRYSOSTOWMI 156 Anima qui doctrina caret multis sordibus obnoxia, 146, AÁuimie morhus peccatum, 60. Auim:e deliciis dediue, ad labores subeundos inutiles, 181, t. III. Anima Iinperatori cumparatur, 177, t. ΠΠ. Anima nihil comparandum, 392. Anima corjore prz- stautior, 57, cur post corpus creata, 100, t. IV. Auiuau hominis ex Dei substantia esse quidam dice- baut : iji confutautur, 109, t. IV. Animam hominis quidam dicebant in vilissimorum bru- torum substantiam trausire : ii confutantur, 107, t. IV. Anima pro toto homine aliquaudo accipitur, 962. Anima natura sua iunmnortalis, 614, incorporea, 107, anima bruti in Sauguine ejus, 107, t. IV. . Anima incorpore: sapientia, 117, t. IV. Anima nostr& nobilitas non labefactanda, 104, t. IV. Anima opus habet s, irituali cibo, 45. Anima cibi spiri- tuales nunquam marcescunt, 185, t. IV. Anima fervida nullo impediuento a virtutis exercitio removetur, 397, t. IV. Αίτια curanda ut corpus , 185,184. Anima quomodo cu- randa, 184. Anim:xe iudumentum eleemosyna, 184, ornatus ejus jreces, lacryms, peccatoruin confessio, 184, anima» fortis officia quze, 198, t. IV. Aurime quam corporis morbis facilius medemur, 388, Auima semel captiva et subjecta peccato , monita non audit, 158, t. IV. Animaruin pastores negligentes increpantur, 505, t. IV. Auim:x decorem Deus quierit, 616, t. IV. Anima adolescentium , domus Dei esse debet, 658, Áuiuxe sanctorum priusquam cadant resurgunt, 6814, Auima quotidiana admonitione indiget, 90, t. IV. Auim:e oculus quis, 77, t. V. Aniina quomodo levis et expedita efficiatur, 47, t. V. Auima tenera est, et ad fingendum facilis, 373, t. V. Auimz alimentum doctrina, philusophia, 286, t. V. Anima damuum accipit ex malorum congressione, 59, t. V. Aunimam, nec tantum corpus, calamitas vexat, 263, t. V. Anim: bellum pariunt cogitationes nefarie, 57,58, t. V. Anime contril:e imago, 77. Anima doloris expers expo- sita est iunumeris tentationibus, 78. Απίιιια contrita nulla libiline tenetur, 78. Anima oratioue abluenda, 65, t. V. Auim:e sibi male conscia» conditio, 451, t. V. Auima bellum parit libido intemperaus, 58, t. V. AÁuima examen couscienti:? metuens fit tardior ad pec- candum, 52, t. V. Auima a corporeis ad celestia deducenda, 173, t. V. Aniina quomode efliciatur thuribulum, 4351, t. V. Auimze inimicus perniciosus est vitium, 142, t. V. Animam perire quid sit, 236, t. V. Animz diguitas, 229, ejus pretium ne universus quidem mundus est, 239, t. V Απίπις pulchritudinern constituit obedientia, 200, t. V. Anim:e pulchritudinem, non lingues elcgantiam, Deus Το- quirit, 42, t. V. Animz dignitas, 253, t. V. Animz sanctorum ante conspectum Dei apparere desi- derant, 494, t. V. Auima prz omnibus servanda, 316, t. V. Anima alitur serinone , et doctriua tauquam cibo, 191, L. VI. Aimee sanitatem arguit divinse doctrinz studium, 107, t. vi. Auimz sanctorum, fratrum suorum amore tenentur, 27 f, L. Anima sine carne vivere polest , caro sine anima vivere non potest, 747, t. VI. 4nime peregrine in mundo, 944, t. VI. Auima in voluptate mollior, in luctu sapit, 4145, t. VII. Anima virtutis exercitio addicta, philusophiz magis apto, 95, t. VII. Anima deformis cito potest formosa effici, 401, t. VII. AÁnimz vulnera quomodo curanda. 684, t. VII Anim: libertas quantum bonum, 571, t. VII. Anima pulchra uihil formosius, nihil dulcius, 404, t. VI. Anima semel Izsa, nihil confert valetudo corporis, 514, t. VII. Auima perdita non potest recnperari, 514, t. VII. Auimz peccatis deditze deformitas, 222, 1. VII. Anima tunc μιά est cum divitias possidet, tunc dives cum inors est, 750, t. VII. Auim:e ueglectze miseria, 582, t. VII. Animam quo pacto odisse debemus, 407, t. VII Ani na est homiui qued oculus est corpori. 321, t. VIL. Anima corpori pulchritudinem affert, 401, t. VII. 157 Animam simul et corpus ornare non possumus, 6$l, t. VII. Anima su;ra petram fundata nulli rei cedit, 525, t. VIT, Anima statim) ut a corpore egressa est, iu manu Dei est, $55, t. VII. Anime post mortem iu aliquam regionem ducuntur, 351, t. . μα. multorum demones fleri multi putabant, $55, |» . Anima a negotiis vacans in portu sedet, 510, t. VIII. Anima una nequit multis sufficere cupiditatibus, 35, ι. . Anima ornanda, non corpus, 380. Anim: cibi qui sint, 119, t. VIII. Aninis ornatus penes virtutis studiosos, 162, t. VIIT. Anmam nostram curantes Deo vicein rependiunus, 80, t. . Animam qui amat, quomodo [prés illam, 570, t. VIII. 4nima esl »piritus, 672, t. VIII. 4Aninue adversarium corpus ext, '159, t. VIII. Anime medici pauperes sunt, 618, t. VITE. Anima oruanda plusquam c:zetera omnia, 252, t. IX. Animz quauia cura habeada, 580, 581, t. IX. ja animam nostram, post Deuin primam, amare debemus, ,t. IX. Apimee justorum in :tatis flore sunt semper, 480, ι. 1X. Apime vitam prarsentem despicientes libere agunt, 89, t. lÀ. Apima justi quam differat ab anima peccatoris, 60, 61, L Anima philosophize verze dedita, firmior, 209, t. IX. Auiwua in otio ac deliciis ad peccata proclivis est, 299; in zrumnis, secus, tbid., t. X. Animz vulnus nullum insanabile est, 187, 188 » pro anim: unius salute nihi! non agenduim, 3511, t. IX. Auima virtutis exercitio fortior evadit, 72, t. IX. Anima soblimis non potest non misericors esse, 170. Aime nita sunt quz pauperibus in testamentis dantur, , t. Anima qua Dei verbo alitur et eleemosynam erogat , omni superior est morbo omni faine, 195, t. IX. Anima: nihil sequiparandum, 99, t. X. Animz vita quz sit, 439. Anima quanam vere mortua sit, 410, t. X. Aníina j.atiens quz, 276, t. X. Auima quomodo curanda, 503, t. X. Animam excecant deliciz, 545, t. X. Anima malum imprecante nihil sceleratius, 455, t. X. Anima turbata aliud pro alio videt, 622, t. X. Animz pulchritudo est temperantia et justitia ; sanit:s ejus est fortitudo et prudentia, 174, t. XI. Anima Christiana quam alieua sit a superbia, 216, t. XI. Animam piam nihil perturbare potest, 276. Animam phi- los phican uihil lzedere potest, 197, t. XI. Animae angelicze est honorem contemnere , 674. Animze vigilantis est acrinctum esse, 166, t. XI. Anima armis caritatis munita, in tuto posita est, 451, t. XI. Animz operatio est incorporea, 555, t. XI. Animz mors est horrenda et terribilis, 124, t. XT. Auiwma infirma, omnia inquinat , 680. Anima itumunda, omnia esse immunda putat, 690, t. XI. Animae immunditiam aversatur Deus , non corporis sor- des, 655, t. XI. Animxe ebrietas est vitium, 450, t. XI. Auima qu:e honorein et gloriam liujus szeculi quaerit non videbit regnum coelorum, 675, in anima imuisericordi non manet Deus , 462, t. XI. Animarm turpem faciunt divitix, 542, t. XI. Aniniz morbi morbis corporis pejores, 120, t. ΧΙ]. Animam eL salutem suam despicit qui pecuniam amat, 136 t. XII. Anima punienda, quse, 61, t. ΧΙ. πμ. (fioe opus est ad fidem recte adhibendam, » t. . Animam a sordibus non purgabant sacrificia vetera, 118, L De anima ecloga, 621, t. XII. Anime felicitas in ccelo, non in terra est, 59, 60, tL . τὰ cur alia bina, alia septena in arcam inducta , t. IV. πιω (ίση immolatorum cinis sanclificabat homines, 850, Aximalia quedam ad recreandum hominem apta sunt, ut INDEX GENERALIS. 158 simia, 485, t. VIT. Animantium tria genera, 484, t. VI. Animi fiJelis est non dubitare, 6:9, t. XT. Auimi propositum spectat Deus, 147, t. III. Animus generosus rerum naturam viucit, 1000, t. I. Auimum generosum nec splendide res attollunt, nee humiles dejiciunt, 1009, t. I. 1 ο ο recte compositus solus parit tranquillitatem , Auimi nervi preces sunt, 781. Auimo expergefacto cor- pus infirmum non obest, 21, t. II. ' Auiimum dantis, non donum, spectat Deus, 452, t. IX. i Auimus liber ab iis qua ad hauc vitam pertinent, 413, Ánimum iu rerum vicissitudine aequalem servare opor« tet, 509, t. V. Animi magnitudo multum differt ab arrogantia, 166, t. V. Animi tranqui.litatem parit iibertas a curis, 582, t. VII, Animi cogitationes observanda, 456, t. vif. so rimo nihil perinde cruciat atque cura et sollicitudo, Animi remissio ubique malum est. 121, t. IX Ànne matris Samuelis historia, 655, t. IV. Ann: sacrificium comparatur cum sacerdotis sacrificio, 630. Anna facta sacerdotissa, 656, t. IV. AÀnnz patientia, 047, 648. Anna contumeliam fert liben- ter, 619, t. IV. Anna fides, 651, t. IV. Ànna per multos annos tulit :erumnam, 614, t. IV. e tane fervor οἱ pietas, 040, 641, ejus aniui moderatio, ντ. Iv. Ann: anima quam pulchra, 605, t. IV. Annua per calamitatem illustrior facti, 653, t. IV. Annz virtutes przeclarz, 612. Anna pratum virtutum, 032. Annz oratio, 610, volavit ia coelum, 652. Aunz in pre- cibus assiduitas et vigilanti:, 615, t. IV. Anna preces , fidem, lacrymas offerens, optatum conse- cuta est, 005. Ad natura! l'ominum confugit, 6448, t. IV. Annz amor erga Deum, 659, t. IV. Auna utero gestabat prophetam et sacerdotem, 64, Anna multos peperit filios, 645, t. IV. Anna simul mater et pater Samuelis, 645, docet quo clo sint liberi educandi, 655, non doluit a Samuele se- juncta, 655, t. IV. Auna gemino stimulo amoris erga Samuelem flagrabat , altero naturz,, altero gratizxt, 654, t. IV Anna celebratur ubique gentium, 664, itemque in oppi- dis, in agris, in domibus, in caswis, iu navibus, in officinis, Anna mater Samuelis quomodo precabatur, 277, t. VIT. Anz matris Samuelis lacrymae quid operate siut, 69, t. " Auna orando, lacrymis liuguam przcurrebat, 172. Annae Matris Samuelis laudes, quanta fuerit liujus mulieris phi- losophia, 173, t. XI. Anna exauditur nulla voce utens, 49, t. V. Auna sterilis, mater effecta, 505, t. V. Anz matris Samuelis historia, 385 eI seqq., t. T. Anni die primo diabolicse perpotationes, couvivia, salta- tio:ies fiebant, 900, t. I. Auui centum viginti, qui memorantur in historia Nos, non intelligendi de termino vit:e hominum; sed de spatio dato ad resipiscentiam, 190. ;'ide notam, p. 190, t. IV. Anni a visione Abrahz, usque ad egressum ex /Egypto. $15, 316, ride nolam, t. 1V. Auni ab exitu ex /Egypto ad adventum Christi mille quingenti et plures, 112, t. V. . Anni plus quinque mille a peccato Adami lapsi erant evo Chrysostomi, 17, t. X. Anomai multi Chrysostomi concionibus aderant, 707. Eos Constantinopoli adoritur Curysostomus, 707 — Anomari di- cebautse omnem scientiam accepisse , 701 et segq.; eorum insania, 707, scrutantur essentiam Dei, 807. Auotnueorum haresis arbor sylvestris οἱ iu'rueiuosa, 719, dieebant Fi- tium non talem esse Deam qualis est Pater. Refutantur, , t. |. Auomoii curiosius de Deo iuquirebant, 712, dicebant se Deum nosse sicut se ipse noverat, 712, eorum oLjectio, An ignoras id quod colis ? refutatur, 743, t. I. Anomei dicebant Christum supremam judicii ferendi m testatem non liabere, 771. Refutantur, ibid. Di:ebaut Fi- lium inzqualem Patri, 792, eos impugnat Clirysostomus, 70!, dicebant Filium non esse Patri parem. quia. eum precabatur, 770. Eorum objectio ex liis verbis. sedcre ad dexleram meam vel sinistrum non est meum , eic., retula- tur, 109, t. I. Anoinocorum impietas affine quidpiam cum Juda is liabet, 159 813. Auommn pariter atque Jud:ri Clristum accusabant, quod se Deo zqualem faceret, 845, t. f. Anomaorum haresim plantavit ratiociniorum intem- pestiva curiositas, etc. 719, t. I. Coutra Αιιοπιῶο» secundam Orationem habuit Chrysos- tomus longe post primam, 709, t. I. Auomoos impugnat Chryscstomus, 702, t. II. Anomoi Scripturas adulterant, 105, t. II Auomoesi Chrysostotni concionibus aderant, 31, t. III. Anomen el Ariani tacito nomiue impetuntr, $5, t. ΠΠ. Anomcei notantur, 779, t. IIl. Auomuel substaniiam Uuigeniti et dignitatem Spiritus sancti imminuere tentabant, 44, t. IV. Anomeai impuguautur, 210, 410, t. V. Auomcei exagitantur, 460, t. V, 109, t. VI. Anomueos iusectatur Clirysostoinus, 107, t. V. “ποηιαὶ notantur, 748, t. V. Amomai el Ariani inpugnantur, 60i, t. V. Anomoos inseclatur Chrysostomus, qui se clare Deum nosse dicebaut, 71, t. VI. Auoinaei redarguuutur, qui Dei essentiam curiose δες» tautur, 166, t. vi ποια contra Chrysostonum disputant, 247 οί seqq., ι. VI. Anomai variis impetunt.r argumentis, 250, t. VI. Anomceorum objeclio quz lucum facere poterat, 248, Auomoi impugnantur, 259, t. VI. Anoniei impugnantur, 441-448, t. VI, Anomaorimn objectio, 415, t. VI. .. 4nomaus esse videlur scriplor operis imperfecti tn Mat- tUuaun, 718, t. VI. αποπισὶ confutantur, 503, t. VI. 4nomai confutuutur, 415, t. VI. 4nomai impugnuntur, 952, t. VI. Anouci η σπα, 64, 106, 505, t. VIII. £48, 6:0, 105, t. VII. 521, 549, t. XII. Anomai confutuntur, 394, t. VITI. 4nomai et. «riani impugnantur, 485, t. VILI. Anomoi confutantur, 614, t. X. Anomoeorum objectio solvitur, 616, eorum aliud argu- mentum, quo dicebant Filium sine prscedeuti articulo eov dici, coufutantur, 617, t. X. Anomoeos iusectatur Chrysostomus, 054, t. X. Auonoi et Ariaui impuguantur, 022, t. X. ἄνομος QUis, 17, t. VI. . Anserum pliunis suffulta? culcitre erant, 525, t. VIIT. Authemio scribit Chrysostoinus , 699. [à erat. pr:e.ectus et consul, 699, t. III. Aniliropomorphitue confutantur 72-75, t. IV. Autbiiropomorphitze impuguautur, qui dicunt Deum esse bumana forma praeditum, quod dicatur habere manus, pe- des οἱ oculos, 97. t. V. Autnropomorphitae impugnantur, 474, t. Vl. Antichristus inter aliquot reges apparct, 200, t. V] Autichristum przdicit Daniel, 252, t. VI. Antichrisuis a Christo subiudicatur, 525. t. VIIT. Autichristus et talsi christi quinam, 325-521, t, ΠΠ. Auüchristus predicitur, 697, t. VII. Anticliristi adventus, 704, t. VII. Antichristus qui futurus sit, 452, t. XI. Antichristi adventus signa, 470, L. XI. Antichristi et Elige adveutus, 440, t. XI. Antichrisium venire cur Deus permissurus sit, 487, t. Al. Antichristi typus Nero, 486, t. ΧΙ. Autinopolis urbs unde dicta, 58], t. X. Autinoüs Hadriani Imperatoris cinzedus pro Deo habitus, 98l. Pide notam, V. X Antiochen:e plebis proverbium impium, 978, t. I. Autiochenorum multi synaxim negligebant, ut ad Cir- censes ludos pergerent, "35. Antiocheni arguuntur quod post coucionem a sacris mysteriis 'bscederent, 725, lau- dantur quod monitis Chrysostomi sint obsecuti, οδό, ι. 1. Antiochenorum plausus concionaute Chrysostomo, 727, , U |. Antiocheni Meletiani, Paulino et Apollinario anathema dicebant, 940, t. I. Autocheni eos qui circumcisionem et legis observatio- nem ,ricipiebant, abigunt, 710, t, I. Antiocheni Christiani pauci. cum Judsis jejunabant, 862, Quidam Judaismi morbo laborabant, 849. Nonnulii Christiani Judseoruin festis iutererant, 8&4, hos objurgat Chrysosto- mus, 845, t. |. Autiochenus vir Caristianus mulierem in edem Judaeorum ad juranduin intrare cogit, 847, t. I. IN OMNIA OPERA SANCTI JOANNIS CIIRYSOSTOMI 1ο Antiochia Christi amans, 702. Antiochize mayor pars Ch.i- stiaua erat, 854. Antiocliize major conventus Christianorum, quam Coustantinopoli , 795. AnUochia orbis terrarum ma- giswa, 690, t. I. Antiochia Babylonem Septuaginta dierum iter, 458, t. |. Antiochiz suburbia, 904, t. 1. Antiocheni Christiani temporibus apostolicis eleemosyna mittunt ad sanctos Jerosolymitanos,, 176, t. II. Autiochenorum vigiliae, 715, j.ijetas, 713, t. II. Antiocheni, Theodosio wibutum imperante, tumultuaptur, 19. Statuas dejeceruut, ibid. Seviente imperatore, omnia bona erant daturi libenter, 75. Antiocheni pridem mansueti in furorem versi, 54. Antiochenorum cousternatio post dejectas statuas, 35. li domo excedere non audebant, 35. Antiochenorum multi capti et iu carcerem trusi ob eversag statuas, 56. Prz metu dicebant : Capiat omnia imperator, et corpus nostrum det liberum, 87. Anuocheni multi urbem deserunt post dejectas statuas, $5. Antiocheuorum conster- natio in perquisitione de statuis eversis, 136, t. II. Antiocheni cives non ipsi, sed advens et externi statuas dejecerant, 48. Antiocheni rei quod eversores statuarum non cohibuerant, 38. Antiocheni non viri tantum , sed οἱ pueri perierunt ob seditionem, 56, t. II. Autüochenos objurgat Clrysostomus , quod hortatu prz- fecti geutllis eguerint ne fugam capesserent , 161. Autio- cheni fugam parantes a preetecto retiuentur, 161, t. Il. Antiochenz seditionis nuncios przevertit Flavianus epi- SCoj.us, 84. Antiocheni immaniter babiti, 97. Antiochen:e calamitatis descriptio, 56. Antiochenorum ob eversas Statuas cruciatus, 201. Calamitas, ob dejectas Theodosii Slatuas, 35, t. ΠΠ. Antiocheni illustres viri in judicium abducti ob eversas Slatuas, 142. Antiocheni magistratus in carcere caLenis constricti ob eversas statuas, 187, t. II. . Antiocheni ex calamitate iu melius mutati, 62. Antiocheni in calamitate orchestram obstruxerunt, 155, et circum adire cessarunt. Ibid., t. If. , Antiocherize calamitatis mutatio, 153. Antiochenz sedi- Uonis nuutii moras trahere coguntur, quomodo , 85 , t. II. Autiocheni in calamitate ad ecclesiain cout'ugiebant, 59. Autiocbenos a fuga dehortatur Chrysostomus, 76, 77, t. ΙΙ. Antiocheni a umore ob eversas statuas respirant , 172. Antioclienos territabant quidam malorum nuntii , 145, t. II. Antiocheni post eversas statuas, et magnam illatam urbi cladem, imperatorem sedatum experiuntur, 137. Autiocheni 4 metu et vexalione liberati, 119. t. II. Autiochenz mulieres post eversas statuas ornatum depo- nebaut, 258, t. Il. Autiochenorum pia fiducia in vinculis, 211, t. II. Antiocheni ab ünperatore balueis interdicti ob eversas Statuas, 151, t. I1. Antioclhenis bona per calamitatem allata, 154, 155. Eorum in pietate profectus tem; ore calamitatis, 59. Antio- cheni quantum ex terra motu mutati, 715, t. Il. Antiocheni 'auperes, salvi evaserunt in perquisitione de eversis statuis; divites autem in carcerem conjecti de ex- Lremis timebant, 182, t. II. Antiochenorum festum et leclisternia post iram ab im- peratore remissam, 230, t. II. Antiochenorum multi balnea appetehant , 188, t. II. Antiochenos s:epius a divinis abesse collectis deplorat Chrysostomus, 9565, t. II. tintiocheni populi studium audiendi Chrysostomi , 245, fjptiocheni mulii de jejunio transacto gaudebaut, 179, L. 1H. In Antiocheno agro barbara lingua loquebantur rustici , 616. Antiocheni agri rustici syriace loquebantur, 188. Prc- bis erant moribus, i6id., sapieutiores j.hilosojhis, 189, L. ΙΙ. Antiochia deserta post eversas statuas, 56, L. II. Antiochiz felicitas ante eversas statuas, 54, 35, t, II. Antiochia metropoleos diguitate spoliatur ob eversas statuas, 175, t. [I Antiochize miserahile spectaculum in perquisitione de Statuis eversis, 157, 158, 139, t. II. Antiochig conservalores Christiani, 35, t. 1I. Antiochia non seditionibus assueta, 49, t. 1I. Antiochia orientis caput οἱ mater, 47. Civitas magna orientalium urbium caput , 36, t. [[. ' 1 Antiochia inter civitaves prima, 49. Antiochia metropolis, , t. II. Antiochi:e erant ducenta hominum millia, 591, t. II. Antiochi:x terrze motus frequentes, 57, t. 1l Antiochi:ze primum appellati Christiani, 48, t. II. Antiochi dignitas quod ibi Christianorum uomen ortum sit, 176, t. II. Antiochis synaxis etiam post prandium ad concionem audiendam, i01, t. ΠΠ. 161 Antiochenorum fervens audiendi studium, 105, t. IV. Antiocbeni Chrysostomi dictis commoti poeuitentia du- cuntur, 56, lacrymantur, 694, t. IV. νι frequentia in concionibus Chrysostonii , .C€L6v. Antiocheni templi Christianorum admirabile tectum , 56 , t. . Aniiochenos objurgat Chrysostomus ob ignaviam et ne- quitiam, 217, t. IV, Antiocheni libenter circum petebant, 660, eos circensia ula frequentautes objurgat Chrysostomus, 695, 696, £97. Ad circenses ludos etiam in quadragesima occurre- bant, quos ideo vituperat Chrysostomus , 54, t. IV. Antiocheni spectaculorum amantes , 68, t. ΠΠ. Autiochenorum collects, 07, t. III. Antiocheni jurandi morem deposuerant , 18, t. IIT. Antiocheno episcopo , et quidem , ut putatur, Porphyrio scribit Chrysostomus, 739, t. III. Antiochiz magna ecclesia erat ita vocata, in qua concio- nabatur Chrysostomus, 247, t. VI. Anuocbiz primum iu Christum credentes Christiani sunt appellati, 80 , t. VII. Antiocheni Christiani centum mille erant, 762, t. VII. Antiochenz Ecclesi: bona ct przedia, 760, t. VII. Antiocheni domum ubi, Putus yobiare solebat adibant tempore Clirysostomi , , t. IX. Antiochia non irm laudis consecuta est quod ibi Christ discipuli istiani primum appellati sint, 493, t Antiocheni exclamant concionante Chrysostomo,dictorum ejus vi perculsi, 234, t. X. AnUüocheni Ch tomo concionanti plaudunt , 40, t. X. ízAntiochenorum qui apostolicis temporibus erant, laudes, 8, t. 9 Antuochenorum divitum fastus, 178, t. X. Antiocheni multi resurrectionem non credebant, 28, t. X. Antiochis Christiani quidam judaizantes erant, 648. De quibus plura dicit Chrysostomus in homiliis contra Judzos, Antiochi multi , genesi, vaticiniis, symbolis , auguriis , ligaminibus, incantationibus operam dabaut, aliisque pre- iis, 58, t. X. ο. aiochi siccitas, deficiente pluvia, 313, t. X. Antochiz habitas homilias in epistolam 1 ad Corinthios, dicit Ch omus, 178, t. X. Antiochiz timor calamitatis, 79, t. XI. Antiochenorurm fastus objurgatur, 557, 558, t. XI. AnLiochenis incanlationes et sortes in usu erant, 48, t. XI. Antiochenz Ecclesi& reditus in [ao peres effusi, 178. Quante ejus facultates essent , sed quantus inscriptorum pauperum quos fovebat numerus, 170, 180, t. X. Antiochus przdicitur a Daniele, 256, t. VI. Antiochus Epiphanes , omnia devastavit, 107 , 168, t. V. Antiochus Eypiphanes, 894, a Daniele predictus , 897, Ju- d*os subegit, 895, templum incendit, etc.,895, t. |. Antiochus cum litteris Chrysostomi commendatiuis adit Artemidorum, 712, t. ΠΠ. Antiocho scribit Chrysostomus , 717, t. III. Antiqua vetus petra Constantinopolis pars quaedam, 409, t. . Antiqui in opere atque certamine vixere, 670, 671, t. XI. Antiquus dierum quid, 231, t. VI. Antonius magnus monachorum pater, 88, ejus laudes, id. "ares scripta, ébid. Prophetis dono gaudebat, ibid. t. VII. Antonius quispiam litteras Chrysostomi defert ad Olym- piadem, 617, t. ΠΠ]. Anus ut plurimum vino deditze sunt, 681, t. XI. AnysiusThessatonicensis episcopus, 706; ei scribit Chry- snstomus, 106, t. lif. ζκώθωα quid significet, 53, t. XT. Apelleus december, 358, t. II. Apelles probatus in Christo, 670, t. IX. Aphraates Chrysostonii amicus, 656, urget Chrysostomum αἱ monus Diogenis recipiat, 636, t. III Aphthbonius, Tbeodotus, Chzreas presbyteri et monachi : ad eoo scribit Chrysostomus, 647, t. 111. Aphthonio , Theodoto, Cheerez, [resbrteris et monachis epistola alia Chrysostomi, 636, t. ΠΠ]. Apis et vitulus rejiciuntur a Paulo, 561, t. XI. Apis erut vitulus ab Israelitis adoratus, 062, ι. V. 4pocrypha narratio, 651, t. Vl. 4pocryphus liber, cujus historia affertur, 626, t. VI. Apollinarii errores , 757 et seqq., t. ΠΠ. Apollinarius dixit Christum carne inanimata et irrationa- μα amicum fuisse, 700, passionein divinitati adscripsit , 9 t. 9 INDEX GENERAL!S, 169 Apollinarium Laodicenum prosternit Paulus , 219, t. XI. apolliuario auathema dicebaut Autiocheni Meletiaui, , V. 1. .. , ^pollinaristie dicebant Christum carnem tantum assumip- $1556, non animam, 671, t. VIII. Apollo quiChristianus erat et Christum prsdicabat , quis pollo Verbi Dei S pollo Yerbt Dei przco in Scripturis potens οἱ eloque c&teris vehementior, 696, t. XI. F po loquens, Apollo denuo baptizatur, 282, 285. lillum Priscilla ad fidem instituit, 609, t. 1X. Apollo a Priscilla eruditur, 192, t. III. Apollo a Priscilla per viam veritatis deductus est, 569, t. I. Apollinis templum in Daphne, suburbio Antiocheno, 851, Apollo virginem persequitur, 510, t. V. Apollinem dicebant solem, $7, t. V. Apollinis teiplum fulmine dejectum tempore Julianj Apostatue, 285, t. V. ο Daphuen iasequitur, 551, tentat ejus pudicitiam , Apollini templum constructum Daphne, 553. Apollo musarum choragus, 565, t. ΙΙ. Apollo, cujus templum in Daphne, Juliano respondet se 3 mortuis impediri, quominus oracula funderet , 551. Bea- tum Babylam reformidabat, 552, t. II. Apollinis respousum, Daphnen cadaveribus repletam oracula impedire, 235355, t. II. A pello ulcano indicat adulterium Martiset Veneris, 564, Apollinis oraculum tacet ob praesentiam reliquiarum S. Babyl:e , 554, t. ΙΙ. . Apollinis templo Daphnes fulmen immissum, 489. Apol- linis statua. fuluiine tacta οἱ consumpta. postquam Wabvlae ossa e Daphne transportata sunt, 552. Igue de colo dojecia temulumque labefactatum est, 559, t. If, Apolliuis oracula Crasso et ÀAtheniensibus, 557, t. JI. Apollonius Tyaneus maleficus, 490, t. II. Tuollouius Tyaneus inulta fecit, qux» exstincta sunt, 880, Ayostolus a Deo missus, ut nomen ipsum sonat, 14, t. VI. Apostoli et martyres luturam resurrectionem teslilican- tur, 301 , t. VI. Apostoli de futuris solliciti, 275, t. VI. Apostolorum canones, 9355, t. V1. Apostoli diguitas quanta, 505, t. ΧΙ. Apostoli erant forma et typus, 275, aposLolorum cura et opera, 671, t. XI. A 'ostoli cur non omnes a morbis curare possent , 658, oa postelorum vel minimas res et gesta scire juvat , 703, 105, t. XI. Apostoli mortuorum memoriam in venerandis mysteriis constituerunt, 205, t. XI. Apostoli , idiot:e et pauperes et illitterati, repugnantibus omuibus,fidem Christi propagarunt, 830 et seqq., t. I. Apostolorum missio pra-dicta a prophetis, 820, apostoli ante inortem. Cbristi iperfectiores, 773 ef seqq. Magis ex vius sanctitate, quam ex iniraculis suspiciendi , 407, in contumeliis gaudebant, 852, non armis, sed verbo simplici et miraculis orbem subegeruut, 820. Apostoli non in sinum Abraha venturi, $93, "1 Apostolorum umbra mortuos suscitabat, 782, t. I. Apostolorum primus Peirus, 951, t. [. Apostoli quam in(irmi aute Spiritus Sancti adventum , , t. IX. Apostoli resurrectionis flnem , non initium ; et ascensio- nis initium, non (inem, viderunt. 28, t. IX. Apostoli predicationem omnibus rebus praponebant , 203, ceu volucres per terram et. mare discurrentes, 15, sunt angeli lucis, I5, t. IX. Apostolorum virtus, 87, magnanimitas et loquendi liber- tas, 89, fortitudo, 46, 47, t. 1X. , od Postelorum vita ex contrariis contexebatur , quomodo, , t. IX. Apostoli nihil ad ostentationem faciebant , 259, a vaua gloria quam alieni, 240, t. IX. Apostoli quam a fastu alieni et philosophi , 95, a glorim &tudio non tenebautur, 225, t. IX. Apostolorum laus vera quas, 18, t. IX. Apostolorum ὤνο cur tot tantaque miracula fiebant, 02, t. 14. Apostolorum tempore [refecura honor non erst, sed subditoruui cura et providentia, 57, t. IX. De apostolis plus quam humana cogitata fuissent, nisi ii in :eerumnas incidissent , 26 , apostolos cur Deus rernuserit pelli, in carcerem trudi, 2grotare, etc., 115, ue pro uiis φ 165 haberentur, 115, t. If. Apostoli pro diis habiti, 115, t. IT. Apostolorum in omuibus cous^usus, 588, t. TL. Apostel vicerunt per viucula, tribulationes, tlagella, etc., 161, t. II. Apostolatus dignitas quanta, 92. Apostolatus characteres, 995. Apostolatus spiritualis consulatus, 95, t. III. Apostolus praecipuus in. Ecclesia magistratus, 91 , lioc nomen magistratus est appellatio, 91, 92, t. III. Apostoli baptismone — evangelico baptizati sunt aute mortem Domini , 786, baptizati erant solum baptismate /gannis id. , eL postea baptizati suut. iu Spiritu Sancto , ibid., t. ΠΠ. Apostolorum virtus et potestas, 95, munia, 91. Quomodo Ecclesiam fundarunt, 79, t. 111. Apostoli gladium babebant, 95, t. III. Apostoli quem ante resurrectionem negaverant ac de- λα postea ad mortem usque prsedicarunt, 108, 109, t. lil. Apostolorum moror de futuro Christi discessu, 576, t. III. η. omnes imitari possumus vita, non miraculis, , L. . Apostoli carnifices habebant dzemones, 95. Apostolis non obfuit cum fame et siti luctari, 464. Apostoli majora quam Christus miracula fecerunt post. ejas resurrectionem, 108, t. αι. Apostoli vinitores , piscatores , columnae , medici , duces, doctores, 805, 804, item satores, architecti, pugiles, athleta, cur-ores, Ibid., t. 11. Apostolorum Ecclesia Constantinop., 410, t. IIT. Apostoli non occultant ea quie coetui suo probrosa erant, 721, t. VII. Apostoli ea scribebant qua: suam olim imbecillitatem patefacerent, 527, t. VII. Apostolos quantum amarent Christiani, 611, t. VIT. Apostoli tres illi qui trausligurationi adfuerunt , quam beau, 551, t. VII. Apostoli undecim piscatores, illitterati, Christi leges ubi- que plantarunt, 258, multa passi, ibid., t. 1V Apostoli cur flagella'i gauderent, 199, t. IV. Apostoli prophetis meliores, 251, t. VIT. Apostoli simplicitatem columbas imitabantur , 520, et prudeatiam serpentis, ibid., t. VII. Apostoli libri viventes atque lees erant, 15, t. VII. Apostolorum dignitas, 381, t. VII. Apostoli nou statim a principio missi , 580, t. VII. Apostolorum nomina , 980, eorum ordo, ibid., t. VII. Apostoli quam ex se imbecilles, 389, quam imyerfecti aute adventum Spiritus Sancti, 621, t. Vil. Apostoli sacerdotibus majores, 4306, t. VII. Apostolorum salutatio quze, 385, t. VII. Apostoli prophet facti suut, 229, t. VII. Apostoli sabbatum non observarunt, 695, t. VIT. Apostolorum piscatorum ades quam viles; 344, t. VIT. Apostoli quatuor piscatores et duo publicani, 581, t. VII. Apostolos jubet Christus nihil ultra quam victum quas- rere, 3982, 385, t. VII. Apostolis cuf Christus mala prienuntiet , 587, t. VII. Apostoloruu vita bonis et malis permixta » 990, t. VII. Apostolorum frugalitas, 527. t. VII. Apostoli in mari cur in formidinem deducti , 551, t. VII. Apostoli inodo legem servabant , modo trausgredieban- tur, 550, t. VII. Apostoli austeram vitam sectabantur, 189, t. VII. Apostoli de primatu contendunt, 568, t. VII. νο cur jubentur excutere pulverem pedum , ὁδό, ι. . Apostolos qui recipiebant, quanta consequerentur bona 408, t. VII. j 1 ' Apostolorum piscatorum institutio quam eximia, 20, t. VII. | A,.0stoli an recumbentes pascha comederint, 75, t. VII. Apostoli antequam Christus crucifigeretur imperfecti erant, 610, t. VII. Apostolos uon signa , sed vita mirabiles redd:dit , 479. Qua ratioue illi magni sunt effecti, ibid., t. VII. Apostoloruui fortitudo quanta , 689 , fiducia et firmitas, $3, t. VII. Apostoli qui novas inducebant leges, Romanis impera- runt, 690, t. VII. Apostolos piscatores , coriarios, pub'icanos tot tyrannis restitisse mirum, 591, t. Vil. Apostoli, irrumpentibusomnibus, petra firmiores stetes runt, 535, t. VII. Apostoli virtute magis quam signis couspicui, 581, t. VIT. L 3 [pstolis quot illata bella tempore pradicatiouis, 691, IN OMNIA OPERA SANCTI JOANNIS CIIL YSOSTOMI 16. Apostoli nou ita frequenter dicunt Chrístum ex virgine natum fuisse, quare, 35, t. VI Apostoli nounisi cum. Dei ope potuerunt ea przstare, qua prxstiterunt, $5, t. X. Apostoli, ex gratia divina orbem converterunt, 45 et $eqq. , t. X. Apostoli quomodo orbem subegerunt , 458, t. X. Apostolorum victoria mirabilis, 40. t. X. Apostoli quomodo duodeciui dicantur post διά mortem et ante Maubi:ei electionem, 320, t. X. Arostoli cur linguarum donum ante alia acceperint, 296, .. A. Ayostoli cur non philosophi fuerint , 27, apostoli veri in quo differrent a falsis, δι, X. "UT Apostolorum dignitas, 476, t. X. Apostoli Ecclesi: doctores, 202, a Judzis vexati non lzdebantur, 516, flagellis csi gaudebant , 69 , vincebaut, Christum in se babentes, 269, t. V. Apostolorum divitize, 203, t. V. .. Apostoli aliquando fugiebant , 204, in exemplum nobis, ibid., aliquan 0 latebaut, 167, t. V. Apostoli nihil ad ostentationem faciebant, 622, t. V. Apostoli inimicos babuere jseudoapostolos , 88, t. V. Apostoli Ρος vocem Ltubz in Scriptura iudicantur, 214, Apostoli quam przestantiores philosophis, 552, t. VIII. Apostoli messuerunt, prophete seminarunt, 195, t. VILI. Apostolorum virtus quanta, 142, t. VIII. Apostoli medici per orhem missi, 81, t. VIIT. Appntolorum ignorantia ante mortem Christi, 307, ο» . Apostoli a Jud:eis male accepti et vexati, 11, t. ΧΙΙ. Apostoli Ecclesia, 925, t. ΧΙΙ. Apostolorum Ecclesia Coustantinopoli , 498, t. ΧΙ. Voogtolorum divisio , et ubi singuli pra/dicarerini , 495, Apostolica scripta maenia sunt Ecclesiarum , 2715, t. VI. Apparitionis duplex ratio in Epiphania, 365, t. i. Apphliia videtur coujux fuisse Philemonis. 704, t. XI. Aqua baptismi quam die Epiphani: ex ecclesia domum referebant Antiocheni , anno, vel biennio, seu triennio incorrupta manebat, 566, t. If. ua car necessaria sit ad illuminationem et baptismum, , t. VIII. Aqua viva quanam est , 284, t. VIIT. Aquzductus iu domibus, 510, t. V. Aquila et Priscilla apud quos habitabat Paulus, 376, t. X. Aquila et Priscilla quam bene viverent, 518, t. vil. Aquila significat Babyloniorum regem, 192, t. II. , oog uiu pro creavit me , tnlerpretatus est, possedit me, Aquilz lectiones, 649, 671, 674, 608, 717, t. V. Aquilz et 'Theodotionis , 647, t. V. Aquilze et Quintze edit. 674, t. V. Aquila interpres proselyti nomine intelligitur ,748, t. VII. Aquil:e et Symmachi lectio, 647, t. V. In Arabia Jobi fimus visebatur esse, 69, t. If. Arabes nihil commune habent cum [sraelitico gencre, $5, t. VIT. Arabes subindicati, 178, t. V. Arabes una euin Babyloniis Judzeos invaseraut, 406, t. V. Arabia aromatum ferax, $95, t. XI. Arubia regio plena incolis improbis, 564, t. VI. Arabissi commoratus est exul Chrysostomus, 594, t. Ilf. Arsbisst arx io qua iucludebatur Chrysostomus ,. 647, om. III. Αγιζιις Chrysostomi et Olympiadis amicus, 007. Arabio Scribit Chrysostomus antequatu Cucusum advenisset , 671, alia Chrysostomi ad ipsum epistola, 655, t. 11. Are Gentilium, 850, t. I. Ara: Geutilium humano sanguine cruentabantur, $54, t. 1f. Aranea pro humana vita, 751, t. V. Ararat montes, 254, t. IV. Arati poet? dictum, 909, t. ΙΧ. Aratus pocta cujus versum Paulus affert , 678, t. XI. Arbitrii libertate honorata fuit humaua voluntas , 362, tom. VII. Arbitrium. Vide Liberum arbitrium. Arbitri nostri libertas, 545. Si tua preebueris, αυ suut illius quoque sequentur, ibid., toin. V. Arbitrii libertatem nou labefactant, neque necessitatem afferunt Christi pr:edictiones, 226, t. X. Arbilrii, non necessilatis, virtutes sunt, 511, t. VIII. Arbitrium voluutatis Deus effert ubique, et necessitatem tollit, 76, ex arbitrio nostro ad nos accedit Deus , 50, tom. VIII. Arbitcrium liberum nostrum auxilio opus habet, 257, tom. Vill. 10 Arbürio nostro Deus nullam infert necessitatem , 73, Arbores in hortis colebant kololatre , 90, 1. VI. Arca» zdiflcatio hominibus admonitio, 454, tL Arca: Noa: cum Ecclesia similitudo et differentia simul, 1. 105 v 7 rysostomi se habere Judzi jactita- lo montibus Armeni Chrysostomi lesia comparator, 475, 702, t. 1I. , editi spuentis higto- 610, t. IX. LII. usurpata, 825, t. III. Platonem, 14, t IX. Ati, C ΙΧ. aculoque morbo afflictus , t IX. n distinctio- Xnc «IST. Arli 7t Hif. ipognantur, Fifii eum Patre dignitatem admitte- tIV. Ari»ni per psaupum Diril Dominus, confutantur, 256, . Y. - 5292, XL. E 1318, t. XI. det XI. 540, t. VI. V1, 718, t. VIII. ParBoL. Ga. LXIV. INDEX GENERALIS. 166 Ariawi dicebant Chrá trm carnem tahlum assumpelste, nou. animam, 67 t VIII. Ariani ab Arius Deum, 499. t. VIIJ. V VII. CS, suut arance telo et 645, lerrende populi- erata, 637, t. ll. ή Armillz aurez famulis date. ? Armill WARWO υγ. Armill. douorum, 186, t. olo θήρα facit, δι Λε. mái ή ΠΜ. Arrbabo quid, 407, t. ΤΗ. —— T7. . fugieedi, 571, t. V. tom. V magnitudine , 465, Arrogans. : Arrogantiz. get Arrogantia | ο] Arrogania t. Arrogantia fnalorum omninin fons, t4, t. VI. » peccatori , 117, e, c IX. 900, t. IX. 580, t. VII. LM .. ntis Aot mu: en, ton. VIL. », 886. t VIII. 5M, LX. [AY mis fée X ciscitur, et 15, i: X. νά, Arrogantia. Vilis animi est, 215. Arrogantiam pariunt divitize, 585, t. "5 pm tom. I. Artemisius Mains, 558, t. II. rd ο. νι hal ET] mi τοις, [ A SEI x Christos in codum ivit, non ze- inüium , non flam, viderunt Apostoli , 38, extra ia in suburbio Christi et ascensionem Elie diffe. Domini cur angeli visi fuerint, 480, t. M. Ascensio, 785, t. 1. a erant, 167 Ascensio quadragesimo die post resurrectionem ,.— 105, tom. Ill. ' Ascelas in episcopos assumpti , 626, t. |. 4scetam mon decent facetia, 1059, et sequ., t. T. Asello episcopo scribit Chrysostomus, 6U5, t. HI. Asitici quandonum 7heophania celebrare ,. 146, tom. VII. . Asiaticerum menses, 141, t. VII. Asinaria kl est stolida sententia, 073, t. IX. Asinus immundus censcbatur tempore Chrysostomi, 263, tom. IV. Aspectus impudici damna, 257, t. VII. Aspectus formosoruim. vuluuum vitii fornacem accendit , 256, t. VI. n crabe s mulierum οἱ puerorum speciosorum vitandi, 6, t. VII. Aspectus impudicus prohibetur, 68, t. V. Aspectus curiosus οἱ lascivus quam perniciosus , 118, tom. VI. Aspectus impudici quam vitandi, 095, t. IV. Assiduitas quantum bonum, 306, t. VII. . Assur ex Cliam ortus. Fide notam, 295, t. ΤΥ. Astarten Judei: adorarunt in Phanicia, 515, t. VII. Asiris omnia quidam insulse adscribebant, 49, t. IV. Astroloriam veram esse disciylinam dicebant quidam, 64. t. VII. Astrologia, vanam diseiplinam, sustulit, Christus , ibid. ο). . Astrologiam veram esse disciplinam dicebant quidam ve- Fitatis inimiel , qui stellam smagorum ducem allegabant, ioid. , V. VIAM. . Astrologia vana qua, 449, t. VI. . Astrologia judicinrim vanitas , 655, t. VI. Astutia non semper mala, 029, t. I. Asyncritiz ej.istole Chrysostomi , 651, 619, 661, t. HI. Asyucritia in magna calamitate versatur , 654, ad eam seribit Chrysostomus , ibid. , t. Ill. Asyneritia el Chalcidiz? epistola Chrysostomi , 641, 604, tom. [It. Asyncritius presbyter Chrysostomi amicus, 757, ejus filli, uU 9, L. 9 Asyucritum, Phlegontem, Hermam , Patroham, Hermen *t alios quos fratres vocat, salutat l'aulus, 6071, t. 1X. Athanasius virtutibus opulentus, 360, t. VII. Aule nicnses ab initio deos omnes noo acceperunt, 677, tom. AI. Atlenieuses quomodo ignoto d«o aram erexerint, 678, tom. AT. Atheniensium ignotus deus quis, 272, t. ΙΧ. Atheuienses cur aram, ígnolo deo, inscripseriut, 73, multos deos habebaut, et patrios et peregrinos, 73, t. Hl. Athenienses epistolas Platonis per Dionem 10193888. pt- blice exposuerunt, 593, t. VIL. Athenieuses Pauli m:nisterio facli ex adversariis sub- diti, el ex judicibus discipuli, 515,t. II. i nem in theatro nudi stabant radiis solaribus expositi, . L. . Auiletarum probatio in olympicis, 76, t. ΠΠ. Athileta in olympicis ceriaminibus in stadio est, magister extra stadium, ^t t. Π. ,. Atliletarum mos, 519, t. V. Attent.onem varietas parit, 195, t. V. Avari m: cupieules, prasentia amittunt, 704, sunt Jairones, UI. Avari cujuspiam qui aurum terra obruit historia, 655, toin. [. Avarorum miseria, 497, t. I. Avaritiz malum, 40L, 584, t. I. Avarus non est dives, multis indiget : eustos, non dominus pecuuiarum , 59, t. II. Avaro non propriz? sunt pecuniz, 40, t. II. Avaritiz furor, 467, t. ul Avarus dives omnium est pauperrimus , 952. Avarorum excusatioucs ne dent eleeniosynam , 388, t. ΠΠ. Avaritia insatiabilis ebrietas, 194 et 195, t. 1V. Avaritie flamma, 455, t. [V. Avaritia impuguatur, 518, t. IV. Avari οἱ raplores notautur, 451, t. IV. Avariti:e malum, 123, t. V. Avaritia semper malum , 139, vere tyrannus , 506, t. V. Àvarus quis vere sit, 41. Avari pueris similes, 159, bel- lum internum circumferunt, 58, t. V. Avari descriptio, 453, misera conditio, 105, t. V. Avari imy.ugnantur, 254, t. V. Avarorum et divitum iateritus, 256, t. V. Avari pocunia instructos adeunt, 40, t. V. Avari exagitantur, 164, t. VI. Avariiia superb:3 adjungitur, 19, t. VI. IN OMNIA OPER SANCTI JOANNIS CHRYSOSTON! Avaritie damna , 61, t. VI. Avaritia primum , medium οἱ extremum malorum , 23, toni. Avaritia sacerdotum notatur, 887, t. VI. Avant ia tyrannicus morbus, etiatn amorem superat, 7 (8 tom. VII. Avaritiam arcem malorum vocant exteri scriptures ; lau. lus, radicem malorum omnium , 608, t. VII. Avaritiam iusectatur Chrysostomus, 685, t. VII. Avariia οδἱ ad pecuuias comparandas coutratia, 357, tom. VII. Avariure malum, 727, t. VII. Ανατ μία ex ignavia et animi siupore nascitur, 737, ton. . Avaritia et Judam et avaros omnes pessumdat , 148, tom. . Avaritia est fames et sitis, 227, diabolo subditum reddit liominein, 212, t. VII. Avarus sitibundo co atur, 606, t. VII. Avarorum miseriz, 749, t. VII. AÀvari οἱ raptoris descriptio, 230, pejores sunt dazemenuia- cis, ibid., 418, 754, t. VII. Avarus ad res etiam domesticas ineptus , 728, t. ΤΗ. AÁvarum ownes spoliare possunt, νο, 148, t. VH. Avari furibus deteriores, 418, t. VIT. Avari adumbrata descriptio, 556, t. VIL. Avari descriptio, 486, t. VII. . Avari et immisericordes carpuntur, 505, t. VII. Avaruruim et feeneratorum miseria, 455, t. VII. Avarus quotidie vulnera accipit, 517, t. VIL. Αναςὶ quot sibi mala inferant, 518, t. VII. Avari quidam natos suos occiderunt , no 90.66 suas alua- mereut, 596, t. VII. Avaris Judas in exemplum proponitur, 759, t. VH. Avaritia radiz omnium morum , 500, t. V1M. Avaritia gravissimus morbus, 577, radix rum, 255, t. ΥΠ. Avaritia damnatur, 415, t. Vlil. . Avaritia. nihil turj ius, nihil feedius, 992, t. VIII. Avaritia quantum molut, 903, cur a Paulo vocetur ido- lolutria , 565, t. VIII. Avarida Judz similes reddit, 208, t. VIII. Ávari et rapaces carpuntur, 374, t. VIII. Ανατ» non distinguit amicum ab inimico, 58, t. VIU. Avarus aliis congregat, ipse punitur, 255, t. VILI. Avaritia oninium malorum radix : quunodo , 65, 498, tom. 14. Avarus est idololatra , 440, t. ΙΧ. Avári imago οἱ descriptio, 535, t. IX. Avaro nihil iniquias, 218, 1. IX. Avari et rapaces exagitautar, $50, t. IX. Avaritia cur omnium malorum radix appelletur, 562, tom. À. Avaritia quantum damni avaris inferat , 195, 196. Malo- rum principium est, 190, t. X. Avaritia vetus fermentuni : quomodo, 127, t. X. Avaritize et rapacitatis morbus, 318, t. X. Ávari imago t. X. Avari feris deteriores, 80, t. X. Avari hydropici suat, quomodo, 121, t. X. Avari misera conditio, 187, 264. Avarus babet, mon ut fruatur, sed, ut non frustur, 261, t. X. Avaro nihil timidius excogitari powit, 449, est euim pc- cuni:? mancipium, ibid., t. X. Ávari exayitantur, 176. Avares nec pauperibus erogan- tes carpit Paulus, 532 ct 905, t. X. Avarus Antiochenus innumeras frumenti mensuras eu- stodiens , decklente μωτία οἱ adducta ubertate alieodam mocstus, 543, t. X. Avarotum tenacitas, 314, t. X. Avaro pejor est iuvidus, 264, t. X. Avaritia radix malorum , 426, 607 et 608, t. XI. Avaritiam esse idololatriam probatur, 124, t. XI. Avaritia avaro inimica, 285, t. XI. Aviritia pejor ebrietate, 225. Radix malorum e4 , 226, tom. Al. Avaritia et habendi cupiditas ex arrogsaua nascitur, 1255 tom. Al. Avaritia est corruptio inducens in idololatriam , $75, Avariti:e pezecepts, quie, 599, t. XI. Avaritia et rapiendi cupiditas quam malum, 47. Ανα ritia peperit servitutem, 157, t. XI. Avaritia nibil immundius est, 681. Avaritia omaia inqui- nat, ibid., t. XI. Avarus est cultor idolorum , 125, t. AI. Avari imago, , t. X. ) Avarus nunquam erit in pace cum avaro, 11, t. AJ. 10) Avarus vivit in tenebris, 126, t. XI. Avarus qui thesaurizat , vermi. itinuortali parat alimen- tum, 167, t. XI. Avari et plura babendi cupidi , vincti sunt, 66, t. XI. Avaros exagitat Paulus, 3562, t. XI. Avaritia est gravis ebrietas, 530, t. IX. Auditores paucos sepe liabult Chrysostomus, 145. Audi- tores Ch tomi faciem sibi cs:edunt ipsum audientes, pra» dolore anuni, 925, t. ΠΠ]. Auditofum duo genera , 1295, t. TII. Auditorum paucitas ne coutristet. concionatorem , 610, Autorum benevolentia necessaria concionanti , 414, tom. IV. Auditorum conditio in concionitwus que sit oportet , 222. Ia auditore opera requiruntar, 290, t. V. Auditores divini verbi sitientes esse oportet, 283, toin. VIII. ι Audiori multum ;rodest concionstoris modestia, 75, Auditorum Chrysostomi risus, 455, t. X. Audou:us januarius, 3598, t. II. Aves. Ab avibus alistinetur in ο 5106, t. I. Avium voces nihil portendunt, 5, t. VIII. Augurum insani multi sese dedobant tempore Chryso- stomi, $5, t. VI. Auquria, 3561, t. VIIT. . Auguria observantes, eut omni imperio ad meliora ducendi sunt. 691, L. XT. Auguria a christianis quibusdam adhibebantur, 025, tom. X. Auguria apad christiauos antiochenos in usu, 98, t. X. Augustus οπλο 8050, t. I. D lasvit, 355 συ» ictuin pro censu Dei nutu promulgavit, 555, tom. 1I. . . . Augustus reqnari. annis sex εί quiiquaginta, quatuor- (que mensibus, 1:5, t. Π[. 2L Augustus quo pacto divino partui ministraverit, 170, tom. Vil. Atgustus Ecclesiam impugnavit, 810, t. IIT. EN &lius Jud inalus coram Domino occiditur a Deo, iom popularem qui despicit, quam tranquillos sit , . t. . Aura populi non quzrenda, 525, t. IX. Aurelianus et Saturninus constanti itani viri pri- tparii ad uecem postulati, in exsilium aetf, 415, t. III. i Aurelio Carthaginis episcopo scribit Chrysostoums , 700, Aures custodiends», quomodo, 45, t. IV. Aurea capitella in domibus, 510, t. V. Aurea lsquearia, 510, t. V Aureum frenum, 514, t. V. aurez tabelle inazistratibus datae ab imperatoribus, 110, ι. η. Aurea imenta servis, mulis, equis 161, t. VIII. Aureis litteris scripti libri, 187, t. Vlil. AurifoJinz ratio et modus, 197, t. X. Ávri potentia ante Deum penitus evanescit, 11, t. IT. Áurum eleemosyuam oblatuin, oern3tientum. est Ec- elesiz, 176, t. IX. Auro spleudens mensa, 510. t. V. Aurum virtutem exprimit, 201, t. V. Aurum qui colligunt, uihil differunt ab iis qui luteo operi addicti eraut, 457, t. VII. Aurum in arcis, aliquapdo etiam in terra, occultahatur, 183, eum possidentium periculo et damno , 185, t. V Auri cupiditatem maguam explere difficilius est quam volare, 607, t. VII. Auri cupidi exagitantur, 728. Auri cupiditas ex desidia pascitur, 128. t. VII. Auri fames quantum malum, 21, t. VI. Ausitis regio Jobi patria, 578, t. HI. 4Asitis regio ab Esai, 561, L. VÍ. Auspicia prohibita, 561, t. VIII. t Automata mundum constituere dicebant quidam, 838, Automat3 esse res creatas multi dicebant, 118, t. X. , Auxilium. Sine auxilio Dei uon. possumus Lentationi re- sistere, 51, neque sancti poseunt, ibid. Tum nos sdjuvat eum nos priores qua uostra suut coutulerimus, $3. Auxilio Dei, que fieri nou posse videutur facilia evadunt, 46, tL Hil. L ἂν δωσω Deus nou negat facicuti quod ia se est, 388, Auxilium snpernum petendum, hbumanunm non quzeren- dum, 493, t. Iv. Auailio Dei uobis semper opus est, 672. Sine auxilio di- INDEX GENERALIS. 170 vino nihil protstis recte agere possumus, etsi. millies .eni- tamtir, 515, t. IV. Auxilio suyerno nuniti in nullo ladimur, 501, € IV Auxilio Def bona omnia agimus, 503, t. VII. Auxilium Dei necessarium ad recte facta, 185, t. VI. Auxilium Dei invictum et inexpuguabile, 544, t. V. Auxilium nobis Deus majus dat, quam rerum conditio postulat, 201, t. V. Auxilio superno opus habemus, 67. Sine opc Dei nihil efficitur. Cuni ope Dei omnia facilia, 563, t. V. Auxilium divinum nobis necessarium es! ad bellum coan- tra dzemones, 457, t. V. Auxilium Dei invocandum , ut studium nostrum in opus exeat, 432, t. V. Auxilium divinum, non humanum quzrendum, 425, . Auxilium Dei differtur, ut magis probati efficiamur, 355, . Auxilium Deus praebet pro tnodo necessitatis, 546, " Auxilium Dei in quibus rebus quaerendum, 447, t. V. ,hurirum supernun necessarium salutem curantibus , 3, t. VII. Aulo Dei tam opus habémus quam respiratione, 507 - Auxilio Dei et opera nostra est opus, 251, t. VII. Arma ni V. Gratia. , ma non amplius sunt ápud Judzeos, 805, 866, t. I. Arymorum diebus Jud:is jejunare ss non erat, 818, Azymorum primus diés eo quo loquitur. Chrysostomus anno in Dominteam incideba 859, vL 3 , t. VII. Azyuuorum prima quz, 7 Baal et bel, saturnus, 003, t. V. S. Βαν] martyris in. Daphnen translatio, 985, t. V. 8. Bab:las Autiochente Ecclesice episcopus, 529, t. If. S. Babylas vir magnus et mirabilis : Elie et Joanui par , 94. Imperatorem immanis ctedis reum ecclesise aditu areet, $11. A reliquis ovibus sequestrat, 542, In carce- rem et vincula co: jivitur, 518. Occiditur, 518. Ante necem jubet catenas eum corpore suo sepeliri, 549. t. II. Babyle corpus in Daphne fuerat, 551, t. If. S. αγ] capsa reliquiarum Daphnen translata, 9l, S. Bahylas impedit quominus orseula fundat Apollo, 5553 et seqq. l,si silentium imponit, 534, t. IT. Babylam reformidabat Apollo, 553. Babylas ignem tm- misit in templum Apolliais, 565. Babyla ossa toco moven- tur, 552. Babylz reliquie e Dapline in urbem tramilatz. 992, 558, 1t. 1I. S. Babylz festum, 1007, t. T. Babylam (S.) memorat Chrysostomus, 991, t. IX. Babyle martyris historia, 71, t. XI. Babylon confusionem linguarum significat, 49, t. V. Babylonix et Palzstine limes est Euphrates, 635, t, IV. Babylone Antiochiam se; tuaginta dierum iter, 438, t. ]. Babyloniorum rex per aquilam significatur, 193, t. ΠΠ. Babylonios Persas vocat Chrysostouus, 585, t. lit. íaisbslonii Persarum nomiue indicautur a Chrysostomo, , t. VI. , Pabylonli deorum saorum nomiue pticros suos vocabant, ; V. Vl. Baltassar nomen idoli apud Babylonios, 210, t. VI. Balaam coactus futura yrzdixit, 638, t. IV. Balaam a fide et a boua vita alienus erat, 322, t. V. Balaamuim cur Deus benedicere permiserit, 490. t. XI. Baluea appetebant mülti Antiochenorum, 188. Balnea Autiochenis prohibita ob eversas statuas, 151, t. If. Baptismus. Verba in baptismo prolata, 542, t. ΧΙ. Taptismi lavacrum est pharmacum et quasi. antidotum, 209. Qui sine baptismo mortui sunt, lugendi, 965, t. XI. Baptismatis gratia magna, 651, t. V. Baptismus noe 1 cxieris gentiba 368. t. IY a US nos a c»eteris gentibus ,; 909. t. IY. Baptismi circumcisio. 51s, t. IV. tegregat Baptismi donum, omnium peceatorum remissioncm af- i : jn. baptismo peccata non evulgantur, 54, Baptismns et calix pro cruce accipinntur, 775, t. f. Baptismi gratia quam coj:iosa : in quo differat a piscina probativa, 804, t. I. 171 In baptismo gratiam οἱ Spiritum S. accipimus, 40/, t. |. Waptisma Christi longe pracstat Joahnis et Jud:eorum ba- pusniati, 366, t. 1I. . . Baptismi nomina, lavacrum. regcherationis, illuminatio, sepultura, circumcisio, crux, 225, t. II Jiaptismi recipiendi modus, 225. Baptismum accipiebant nudis pedibus una tuuica operti, 225; adhibitis exorcizan- tium vocibus, 325. In. baptismo triginta dies, 238, iu ba- ptisino verba prolata, Abrenuntio tibi, satana, 2514. Baptismi verba, firematio libi, Satana. αἱ pompe tuae et cultui tuo, 259, t. IT. Baptismus nos regenerat, 227,et reformat quomodo, 227, t. di. Japtismi lavacrum priora crimina abluit, 254, t. TT. Post baptismum deponendz pravae cousuctudiaes, 235, Unc Baptismi lavacrum. quaslibet. maculas eluit, 236. 'ecca- tores sanctos elflicit, ibid., t. Π. Baptismatis aqua duas habet operationes : alium suffucat, alium vivificat, 1423, t. II. Baptismum qui usque ad mortem dillerebant notantur, 931, t. If. Baptisma in Spiritu sancto et igni quia, 501, t. Hf. Baptismus est martyrium, 648, t. 1T. Baptismus sanguinis est martyrium, 523, t. If. Baptismatis fons appellatur piscina, 805, t. IT. Baptisma est figura resurrectionis, 808, t. 1l. Baptismus Joannis imperfectus, 567. Judaico baptismate superior, inferior christiano, 560, t. II. 3,.tizati seu illuminati officium, 253, t. II. Japtismatis Christi vis, 197, t. VII. - Baptismus Joannis gratia vacuus erat, 206, t. Vli. Ba,-tisini donum quodnam, 185, t. ΥΠ. Waptisma crux Domini vocatur, 619, t. VII. mtisnus Christi solus Spiritüs gratiam habet, 906, t. Vif. Baptisma Judzorum abrogat Christus, 206, t. VII. papusmi Jjosnnis et baptismi Christi discrimen, 196, t. VII. Da tismus non prodest si improbi postea simus, 108, 1. . Baptisma et fides non sufficiunt sine operibus, 78, t. VIit. Baptisma discijulorum Christi ante adventum Syiritüs anc on plus labebat quam baptisma Joaunis, 167, t. VIII. Baptismus Joannis judaico praestantior, imperfectus ta- men erat, 109, t. VIII. l'aptiemus : in aqua fiagimur οἱ formamur, 135, t. VII. Baptismus crux dicitur, 151, t. VIII. . Baptisma aureos ox luteis reddit, 75, t. VIIT. Baptismi figura erat piscina probatica, 205, t. VIII. Pilfismi generatio non polest sermone describi, 130, t . Baptismi ritus, 151, t. VIII. Bapusma usque ad extremum halitum dilferebant cate- cliumeni quidaimn, 115, t. VIII. Baptisma Joannis quid esset, 381, t. IX. Baptizati olim exuebant candidas stolas, 209, t. VIII. Deptismus remissionom, caput. bonorum, alfert, 385, Baptismi magna vis, qui doni consortes alios ex aliis ef- ficit, 181, t. ΙΧ. Baptismo nullum peccatum non cedit, 23, t. IX. Baptismus non modo priora peccata delet, sed adversus fetura firmat, 4853. Nos peccato mortuos reddit, 479. Crux est, 480. [n quavis anni tempestate accipi | otest, 23. Tein- pore Chrysostomi, in Pentecoste non dabatur, 22, t. IX. Baptismus non differendus, 182. A quibusdam dilffereba- tur : hos carpit Ch tomus, 95, t. 1X. Baptismus iterari. non mesi sed per poenitentiam a peccato surgitur, 115, t. XII. Bajtisma magnum facit, non is qui baptizat, sed is in cujus nomine baptizamur, 25, t. X. Japtismus quo rit in ecclesia conferebatur, 348. Contra eos qui baptismum ad fiaem usque vit:e differebant, ut li- berius οἱ majus peccandi spatium haberent, 401, t. X. Baptizari pre mortids, quo pacto intelligendum, quid sit illud pro morttuis explicatur, 101, 348, 319, t. X. Baptismus, si impius fuit, pie repeti potest. Mc caule legenda, 652, 655, t. ΥΠ. MEN . Baptismus signaculum fidei, 662. Filii Dei baptizantur in tentationis igne, 661, t. VI. . Baptisnalu quinque sunt, 661, t. VI. Bapdzotus id nom est, alios baptizare non potesl ; caute ege, 635, t. VI. du quo V Baptismus emumdat a peceatis omnibus, 458, t. VI. Baptisteriura Constantinopoli sauguine repletum irrum- IN OMNIA OPERA SANCTI JOANNIS CIIRYSOSTONI 179 pentibus militibus, 445, t. Tif. jarbam profundam alebant externi philosophi, 173, t. 1], Barba longa philosophorum, 694, t. Kr ' Barbam auream Persarum rex habebat Chrysostomi teemn- pore, 3550, t. ΧΙ. Barbari servi, 51b, t. V. Barbarus a coma dignoscitur, 542, t. V. Barbari cum defunctis res ipsorum cremare solent, 519, L. . Darbarorum effatum rationi consonum, 4:8, t. ΤΠ. S. Barlaam e carcere educitur, 678. Manum super aram extendere jubetur, 678. Pruns ardentes in manu ejus po- pnntur, ut adoleat, ibid. Barlaam immotam tenet manum, d 4 t. ο Rarlaam martyr, 675, t. ΠΠ. Barlaami mauum prunz perforant, nec ipse cedit, 680, t. il. S. Barlaarni festum Antiochiz, 943, t. TII. Barnabas, filius consolationis, ex re ipsa sic vocatus, 91, Barnabas vir mitis et mansuetus, 164. Optinus vir οἱ simplex, 191, t. IX. Barnabas cedebat Paulo ut et Joannes l'etro, 213, Rarnab:e cum Paulo dissensio, nihil mali, multum boni attulit, 245, 246, t. IX. Barnabam opinatur esse. Chrysostomus fratrem illum de quo dicitur, cujus laus est in. Evangelio, 531, t. X. Barnabam dicebant quidam esse auctorem Actuum Apu- stolorum, 780, t. ΠΠ. Bartholomeus Lycaonas docuit, 495, t. VII. (Rex Armeniorum Βασιλὼς Aperi 154, t. V. Basilides veritutis adversarius, 560, v. VM. —. Basilius Chrysostomi amicus, 635. Ceteris amicis ipsi conjunctior, condiscijulus, 621. Extrema premebatur ino- pia, ibid. Basilii cnm Chrysostomo amicitia quam arcta, 621. Basilius Chrysostomi contubernium ambit, 624. Basilii dictum caritatis plenum, 058. Basilius libris deditus in fo- rum nu uam, ventitabat, 653. Monasticam vitam vult ans- plecti, t. I. Basilius οἳ Chrysostomus ad episcopslem itatem omovendi queruntur, 625. Basilius a Chrysos odo pie iur, et epleon us Cardinatur, 026. Queritur Se deceptum a Chrysostomo, 626. um rogat ut sibi in . pum electo opituletur, ὧι. 003, t. T. κ Basilius Jresbyter ad quem epistolam mittit οσο mus, 627. Zelo adversus Gentiles flagrat, ibid., 1. ΠΠ]. Basilius Magnus pene par. apostolis, 560, t. VIII. i Dassiana Chrysostomo addicta, qui litteras illi miuit, 655, Bassus Chrysostomo devinctus, 668, t. TIT. Basso episcoj,o epistola Chrysostomi, 668, t. 11. Bassus episcopus et martyr, 719, t. II. Basternz,, 520, t. IX. Bataneotes contra christianos scripsit, 52, t. X. Beatus quis vere sit, 057. Non dives et opnlentus, | ibid. Beatus nemo dicatur ante finem, 1049. Beati praedicantur humiles, wites, etc., non qui demonibus imperant, 559, t. ]. Beatorum corpora gloria induentur quam oculi non fe- rent, 605, t. I. Bestitudinis z2eternz:e. priores gradus optandi el procu- randi sunt, 379, t. I. Beatitudo hominis non in cibis et somno, 733. Non in re- bus pr:esentibus, ibid., t. 11. Reati quinam censendi, 7751, 733, t. IT. Beatus est non quí pecuuiis affluit, sed qui pietate or- natur, 98, t. IT. Beatus predicandus, non qui inimicum ulciscitur , sed qui inimico parcit, 699, t. IV. Beatitudo vera quz, 230, t. V. Beatus quis vere sit, 465, t. V. Benti quinam sint, 676, t. V. Beatitudines a Christo proposits omnes honiines spec- tant, 295, t. VIT. Beatus quis sit, 228, t. VII. Beatitudo est culmen bonorum omnium, 4356, t. IX Beelphegor cxi Judari initiati sunt, 675, V. VI. — Bellum Ínexpertis dulce, proverbium, 41. Bellum incx- pertis dulce. Hoc Liulo librum edidit krasmus, 41, t. IX. t mollum sibi mutuo inferre est locum dare diabolo, 101, Bella et lites parit pecuniarum amor, 594, t. XI. Bellum conus diabolum gerentes, pacem cum Deo ha- bemus, 168, t. XI. Beliorum tria genera , 535, t. XT. Bellum civile et intestinum externo: periculosius, 054, 415 Bella in edibus quae. 36, t. V. Bella iuterna t Dei timor, 58, t. V.* Bellum d::monum adversus homines, 457, t. V. Relli ac v causa preecipua, 545, t. V. Bellum triplex, ab inimicis, a seductoribus, a falsis fra- tribus, 688, t. VIT. Welus idolum, 245, t. VI. Benedictiones in Ecclesia, 70. t. ΠΠ. Benedictio sacerdotum in Fcclesia, 769, t. III. Renedictionis fructus sunt fllii Annz, 6357, t. IV. Benedictio Dei in Seripturis memorata quz, 66, t. IV. Benedictio Dei post diluvium, amplior illa quz iuitio mandi, 245, 216, t. IV. Benedictiones patrum in Ecclesia, 660, t. IV. Benedictio vetus et nova, 311, t. V. Benedictio Hebrzorum iu go oll, t. V. Beacdictionum differenti, 599, t. V. Benedictio per res ipsas, let, t. V. Benedictio inum temporanea, 312, t. V. Benedictus qui sperat in. Deo, maledictus qui sperat ín homine, 141, t. V. Benedictionem sxpe Paulus appellat eleemosynam, 602, t. Benedictio spiritualis quid sit, 11, t. XI. Besedictio Judz*orum non erat spiritualis, 45, t. XT. Beneficenti ratio a Deo non reposcenda, 673, t. IV. Beneficia Dei quomodo se habeant, 250, 664. Benelicio- rem Dei monumenta in Scriptura, 510. Beueficiorum metnores esse oportet, 671, t. IV. Beneficium pro maleficio reddete quam wagnum, 678, t. IV. Beneficia eordatos plus emendant quam supylicia, 80, ι. idv. n rd inimicis praestita, sunt. peccatorum remissio, t. εν. Beneficia Davidis in Saülem, 673, t. IV. Beneücum et servatorem suuu Davidem Saül occidere tentat, 680, t. IV. Beneficia non volentibus modo, sed ctiam invitis Deus aliquando prastat 431, t. I. a Deo hominibus collata, 160, *. TIT. Beneficia nobis a Deo collata, 283, t. V. 401 et seq., t. Y. Beneficium Dei um, 107, t. V. Beneficia Dei erga Judzos, 478, 119, t. V. i Dei memoria est sacrificium et oblatio, 264. t. V. Beneficia prestare squalem Deo facit, 411, t. VII. Beneficii custodia est ejus memoria, 551, t. VII. Beneficia a Deo nobis collata, 652, t. VII. Beneficia quanto majora quis acceperit, Lanto majori sup- plicio afficitur, si sit ingratus, 521, t. VII. Beneticia Dei nobis collata, quz, 590, t. VII. "Iw c qui dat, magis lucratur quatu qui accipit, t. Al. Beneficiorum Dei recordatio quam utilis sit, 66:5. t. XT. eit ia non tam alliciunt homines, quam timor casti, t. . , Beuevolentia Davidis erga Saülem, 679, t. IV. Benevolus Davidis erga suos animus, 690, t. IV. Benjamini ortus, 532, t. IV. Benignitas Ώοι quaneta, 47, t. V. Benignitatem Christi imitari oportet, 272, t. VIII. Benignilus decet. discipulum christi, 1039 et seqq., t. T. Bernice et Proedoce sorores, virgincs et martyres, cun Domnina matre, 629 et seqq. Bernice, Prosdoce et Dom- tina pauriam relinquunt, 635. Edessam perveniuut, 636, L. If. Bernices et Prosdoces aate enm militibus captum uxo- rem et filiss properat, . llle Hicraj olim veniunt, 6505. martyres, Christo comite, sein flumen przcipitaut, 638, t. Il. Bernice, Prosdoce, etc. calccamenta in fluminis ripa rc- imguunt, 6140, ut custodibus suis consulerent, ibid., t. T. ices, et Domninz reliquix: honorautur in capsulis, 610, t. If. Bersabee, qr male audiebat, omiss1 in genealogia Christi, 21, t. VII. . . Beseleel donum architectonices accepit, 618, t. III. Bethlehem visurus orbis totus confluit, 816. t. 1. — t Bethlébem civitas Judese, 355, patria Christi , tb;d., Bethlehem, domus panis, 78. t. VII. Bethlehem xícus illustris fac'us est, non in Palestina taotum, sed in toto orbe, 75, 1. ΥΠ. Betbiehem, ubi Christes natus est, religi nis ergo ex fibus tcrra veniunt, 75, t VII. INDEX GENERALIS. 174 In Bithyniz regione trecenti et plures patres de pas- chate decreverunt, 865, t. |. m dn Bithyni, 714, t. M emia: malum, 1001. Blasphemi . Neu 9 phemia quam Deum exa Blasphemiz varia genera, 753. Illa pejus nihil, 31. Ρις. gentem jacturam auget, 52, t. II. si as emus est asiuus. qui iracundiz sarcinam non tuli:, Blasphemi punicndi, SU Ir. as hemantes castigandi, 53, imo verberandi, 52, alapi: czedendi, ibid., t. If. e l 35 alapis Blasphemi in causa erant calamitatis antiochenze post cversas statuas, $1, t. if. e; Blasphemandi causam prabentes grandis pena manet, Blasphemia quo sensu non remitti dicatur, 419, t. VII. Blasphemis nihil nocumenti Deo affert, 361, t. VII. Pinsphemia ο, divina ratiociniis perquirere , 523, * 0. Bona vera qu:enam sint, 564, t. XI. Bona vera sunt zterna; οἱ in carlo, 621. Et in bonis et in malis consuetudinis vis magna est, 655, t. XI. Bona pro malis reddenda, 5290, t. XI. Bonum non fecisse, hoc est fuisse malum, 113, t. XI Dona pro malis reddere, b:ec philosophia major cest, 457, noui ME gloria est habere quos ornet suis beneficiis, Booi cur affligantur querendum non est, 415. Bonis hu- miliatio etiam uülis, 429. Boui etiam sispenumero pec- cant, 997, t. I. Bona hujus mundi quam fluxa, 801. Bonum cx voluntato Dei penditur, 816. Boua qux vere sint , 1052, t. I. Bona bomini collata ante lapsum, 425, t. |. t Bonum qui vult operari ad multa damna se prazparet, 51, Boni cur cum malis permixti, 265, t. II. Bonum quid est? obedientia. Malum quid est? inobe- diehtia, 610, t. v . na nobis a beo preparata omnem intellectum su rant, 240, Lt. IV. P Bona inexpecta:a jucundiora, 559, t. IV. Bonorum operum lztitia, 063, t. IV. Ronitas Dei erga omnes, 468, t. V. Bouorum privatio sensum eorum efficit, quem usus fru- ctus non efficiebat, 318, t. V. t Bouis vita ,resens longa videtur, improbis brevis, 342, Bonum aliquando malum, et malum aliquando bonum potest esse, 251, t. VII. Rona libentius Deus quam sup!licia infert, 402, t. VIL. Bonorum gratia Deus malos fert patieuter, 200, t. VIL. Bonus viec nihil mali patitur, 725, t. VIT. Bona fera eliamsi non perfecta , suscipienda tameu, 730, t. VII. Bonitas, universa virtus est, 655, t. IX. Bonum magnum virtus, 565, t. IX. Bonum hic non potest esse sine malo : quomodo , 215. Quantum bonum sit afflictio, 201. Bonorum omnium mater lumilitas, 599, t. IX. Bona magna ex tentationibus prodeuut, 377, t. IX. Bona üdelium quz, 451, t. IX. Bona et mala ex voluntate et arbitrio sunt , 591, t. ΙΧ. Bonis ulciscenda mala, 500, t. IX. Bonorum societas semper bona, 308, t. IX. Bona hujus vitze bona non sunt, 507, t. VIU. Bouum non agere et malum perpetrare perinde crimiui datur, 95, t. VI. bona quz vere sint, 149, t. VI. Boni in tentationibus meliores fiunt, 55, t. VI. vna prima (ria sunt : eleemosyna, oratio, jcjuntum, 133, t. Vl. (gnum verum nilil ita pellit ul. simulatum bonum , 156, t. VI. doni parum operaiur qui timet mortem , 765, t. VI. Bosugla, lues gravissima, 659, t. XI. Bwgievts , lamelici, 471, t. XI. Braccz seu apaxyrides, 301, t. XI. Bractez aure:e, 515, t.V. Brisoni scribit Chrysostomus, 718. Brisonis erga Cliry- WW amor, 718. Brisoui iterum scribit Chrysosto.v.us, 9 t. . Rritannicz insulze, 714. Vim verbi senserunt, 850, t. T. Britanni ad [fidem accesserunt, 808. In. Britaniia hauma- nis vescebantur carnibus, 808, t. H1. veli sive Odi instrumenta iu clioro Dovidis , 532, 333, t. 415 Buxeum habere colerem, guid sit, 585. Vide notam, t. IV. Wyzus et Romulus monachi pietatis fama couspicui : ad eos scribit Chrysostomus , 640, t. I1. C. Cos naius in discipulorum chorum adscitus est, 344, t. VI . C:eci nati fides quanta, 3114, t. VIIT. Ceci edes Christus cum luto creavit, 507, 308, t. VII. Czeci a quibusdam appellabantur κολυθλίκοντες, multum vi- dentes, 170, t. V. . (οί duo clamantes curantur, 625, t. VII. 05405 quaudonam legitima , 512, 05]. Pro Deo facta aliquando justitiam affert, 961, t. T. (edes in Hippodromo facta, $30, t. ΧΙ]. Crelestia bona quz, 749. Perpetua, 750.Horum descriptio, ibid. Pro colesu regno inco 4 omnia subeunda, 405, etc., t. I. - Coelestes cives quinam, 730, t. I. Calestium bonorum stabilitas, 999, t. III. Cielestis vitze felicitas, 659, t. IV. ('clestium amor quaatum bonum, 165, t. V. Colestium virtutum officia, 70, t. VI. Collestis urbis descriptio, 25, t. ΥΠ. — Co-lestís regni descriptio ,24 , 540, t. VIT. (rdum moveri vel esse splzericum negatur , 111, t. XII. 4plum ease Deum putabant infideles quidam, 961, t. I. Οἱ substantiam non possumus cognoscere, 717, t. I. Ca:um qui qu:erit, a nullo lzeditur, 608, t. I. Colum cur perfectum productum sit; terra vero informis ficta, paulatim exornata sit, 51, 585, t. IV. C'elum cataractas non liabet, 222, t. IV. . Coeli multi non erant, secuudum Chrysostomum, 41, vide Notam, t. IV. Colum in plurali ab Hebraeis enuntiatur, 45, t. IV; 159, t. Colum propter hominem factum, 401, t. V. Caslum quare dicitur domus Dei, 915, t. V. Coeli cur digitorum Dei opera d cantur, 115, L. V. Calm quomodo loquatur, 145, 141, t. VI. φαν per nubes aliquando iudicat Scriptura sacra , 252, Calorum formatio et ralio, 455, t. VI. Uorli cur aperti sunt cum Cheistus bapuzaretur, 204, t. VIT. Crlum parvo pretio emitur, 208. In codo owinia suut deponenda, 207, t. VII. Ceelorum regnum longo spatio distat a negligentibus, rope est studiosis, 38, t. VII. ' Caclorum h:ereditas non diu differtur, 294, t. VIT. Cuelorum in regnum inducunt , justitia , pax , gaudium , vita eum virtute acta, pax cum fratre servata, 638. lu co- lurum regno par noa erit οπου, 672, t. IX. Coelum inaccessum est invido, 264, t. X. Carlorum regnum quomodo acquiratur, 117, t. X. curam uobis proponitur , et nos circa terram versamur, X), t. XI. Carlorum regnum, pax, vita, gaudium, 296, t. XI. Cullo- rum regnum virtutis exercitio acquiritur , 111, t. AI. Colum non patet diabolo, 545, t. XT. Vrparea Philippi et Cesarea Stratonis duz urbes, 551, t. . Cesarius magister missus a Theodosio Antiochiam ad perquisitionem de eversis statuis , 171, t. H. Cesarius monachus, in epistolam ad Cresarium mon. mo- nitum, 747. Emesci DBigotii prefatio in camdem epistolam, T35. Cesario monacho scribit Joannes Chrysostomus | ( si credere fas est), 759. Caesarius monachus librum nactus Apollinarii, eus adstipulatur errorihus, 731, t. IIl. Cain post fratricidtum paralysi corporis correptus, 58. Caini miseriz fratricidium, 598. Cainum fratricidam non dereliquit Deus, 497, t. ΠΠ]. Caino Deus et ante atum et post peccatum providit, 930, 950. Cin primus homicidiuni invenit, 430. Fratris ho- norem indigne tulit, 450. Tarde punitur, quare, 450. Nou eccavit per ignorantiam, 431. Cur eum non occiderit eus, 451. Cur a Deo relictus in lioc mundo, 930. Cur pec- eatum non abluit, 950, t. I. Cini improbitas , 218. t. il. Cain noverat se scelus admisisse, 132. Ejus itentia non admittitur, qua nou prior peccatum dixit, 985, t. If. Cain agricola, 154, tristitia affectus quoniodo, 150, primus ex invido homicida, 5306, t. IV. Cain scientiam mali habuit antequam fratrem occideret , un Ρυδι cedem patratam. indigaatur ac meutitur, 610, Cain priimnus mortuum Adamo ealubui , 072, t. IV. IN OMNIA OPERA SANCTI JOANNIS CIIRYSOSTOMI 176 Caini feritas et sanguinarins animus, 159, 1. TV. Caini peccatum majus peccato Adami, 162, t. IV. Cain obvia quzeque sine delectu oht:.lit, 11, t. IV. Cain semper gemens et treiuens, in exomj.jum catero- rum, 162, t. IV. Caini intemj;estiva confessio, 162, 165, t. IV. Cain supplicio patris non mclior factus, 251, t. IV. Cain ubique maledictus habetur, ΑΡ abique celebratur, 165. Cainum immortalia tormenta excep runt : 165. ta Caino septem ultiones quz , 160, $35, t. IV. Cain cur hbahitaverit e regioue Eden, 161. t. IV. Cain putatur uxorem duxisse sororem suam , 167, t. IV. Cain solus mala hausit, 420. Abel beatus, ibid., t. V. Cain non easdem peccati pcenas luit quas Lamech, 15, t. V. Caini punitio ex benignitate Dei, 468, t. V. Caiu in paralysim incidit, 40, t. VI. Caiui /ῶπα ceteros erudiebat , 138, t. VI. Caiu quomodo periit, 787, t. VII. Cain non [αδίί Abelem, 4l5, t. VII. Caiphas, ob cupiditatem inferend:e Christo necis, non 560 Lempore celebrat, et legem viol 794, t. ΥΠ. Καιρὸς € χρόνος ift differant, 450, t. VI. Caius imper. kccleaian) oppugnavit, &, t. Ἱ. Καλαμᾶσθαι dicitur lapsas ex manibus mete..tium s; icas colligere , 47, t. VI. Calamitates tune magis angunt, quando illas own pristina felicitate comparamus, 5i, t. VI. Calaniitates nihil leesere Jobum, 153, t. VI. Calamitatem multi pro nequitise aigno habent, 977, t. j. Calainitas virtutis magistra, 1343. Calamitas ad vivtutem prodest, 139. Calamitatis dolor Scripture «4ο lectione sedatur, 533. Calamitas vera Deum offendere, 70. Culami-. tatum fructus, 714, t. ΠΠ. [alamitas conitantinopolitana graphice describitur , 449, Calamitatum fructus, 580. Calamitos pios robustiorea reddit, 631, t. Tif. Calamitas non corpus tantum vexat, sed et snimam, 9155, t. v. Calamitas «olet esse causa excessus et soporis, 238, t. V. Calamnitosis jauci opem ferunt, 75, t. V. Calamitas pro remedio acci: ienda, 5735, t. V. Calamitatum tolerantia, eleeuiosyuam eL alias virtutea superat, 375, t. VIT alamitatuin utilitas, 378, t. IX. Calamitates quomodo ferendi, 588. Pro Christo suseop t2 quantos pariant fructus, 609, t. X. Calamitates quomodo leves efficiantur. 461, t. X. Calamitates in aula imperatoria, 204. Cades alique niala qua in imperatoria familia contigerunt, 905, t. Xi. Czlcaueus in Seriptura fraudem significat, 227, t. V. Calceoruin luxus, 900, t. ]. . er calceamenta , Christi incarnatio iulelligitur , 805, Calcei sponse qui, G3, t. V. μι ναι) luxum vehementer exagitat. Chrysostomus , ; U. . CAlix benedictionis cur ita dictus, 199, t. X. (alix Γ ominici sanguinis calix ebrietatis, quomodo, 457, (alix commuuio mysteriorum, sive sacramontorum, 535, (:4ix et Baptismus pro eruce accipiuntur, 175, t. I. Calix. Fide loculum. Callicula, 41, 1. VI. Callimachus, non Cretensis erst, sed Cyren:zus, 677 , in νά. t. XI. Callimachi versus Epimenidis nomine afferuntur a Chry sostomo, 677, in nota, t. XI. Calliope musa, $65, t. H. C ristrato, Isauriz episcopo, scribit Chrvsostomys,, 733, Calumnia. Ότο calumnpiantihtis orandum , 400, t. fF. Cumniam patientes non despicit Deus, 498, t. 1Y. Galumniatores impetuutur, 254, t. V. calumnia non &olum corpora, sed ct animas interimil, Calumniz fortiter ferend:e, 0514, t. ΧΙ. Cambyses rex , 895, t. |. Camelus injuriarum memor est, 48, t. VIT. Camelo comparatur diabol «s, 490, t. VII. Campiductores qui, 533, vide notam, t. lif. Candacis eunuclius. Fide Eunuchus Candacis. Candacis eunuchus interprete opus habuit, 51, t. ITI. 0 Candidianus. Αά eum epistolam immittit. Chrysostomus , 10, t. Ill. Canein Gentiles adoraverunt, 1125, t. IT. Canes colebanur ut dii ab £gyptiis, 583, t. IV. $71 Canes a Christo dicgatur ii qui impietate laborant iucu- rabili, 319, t. VIL. CGNOnEs a um , 935, t. VI. Canentium laudes Dei vita com canta debet concordare, 475, t. V. Cantica meretricia dz»mones attrahunt, 157. Ad cantica spiritualia Spiritus gratia advolat, 138, t. V. Cantica coaviviorum, 157, t. ο LY cantica turpia quam exiliosa, 639, t. V. Canticum quomodo sac efficitur, 710, L. V. Cantus recreat in labore, 156, t. V. Cantum homo ex natura sua amat, 157, t. V. Canticum in Scriptura cur crimiuationes aliquando con- tiueat, 57, t. VI. Cautiones molles animi constautiam labefaciunt , 993 , t. |. Canere quid sit, 651, t. IX. Cantilenz t Uheatrorum satanicz, 90, t. IX. Cantica meretricia aures animse immundas reddunt , 435, t. VII. Can:icum mosachorum in montibus, 545, t. VIT. Cantibus Spiritüs Sancti assiduis egemus, 55, t. VII. Canlilenz meretricie in theatris , 615, t. VII. Cautiea bona et utilis qu», 576, t. Kt. Cantica sataniea, quz in usu erant, proscribit Chrysosto- emus, 502, t. XI. Cautica impudica non canenda in nuptiis, 145, t. ΧΙ. Capharnaum ubi Christus multa feeit signa, 487, patria Christi esse petabatar, 966, t. VH. Capharneum parie Chri vocatur, quare, 200, t. VIII. Cappedoces, 114, t. I. Ca 5 pastores quanta pro ovibus servandis incom- Eod ea Caez martyrum amplectendz, 610. Capsulze martyrum, 818, t. II. Capsa reliquiarum Babylz Daphnen translata, 551, t. IT. Capsules martyrum securi portus, spiritualium laticum fontes, inviolati opum thesauri, 619, t. II. c mulue martyrum iu quadam ecclesia agri antio- cheni, 685, t. II. ivitatis nomen multos ha»bet sensus, 360, t. V. Capüivitatis remedio Jadxwi vitarunt idololatriam, 355, y Captivitas non est vere mala, 150, t. VT. Cxput tonderc ex voto judaicum erat, 281, t. IX. atur theatrum, 504, t. IX. Carcer in qoo fuit Paulus, cao splendidior, 63, t. XT. Carceres calamitatum exempla suppeditant, 496, t. I. Carcerum custodes quam iuhumani ut plurimum, 086, t. ΧΙ. Caritas caput bonorum , 575, 701, t. T; radix, fons et tuater , ibid. Siue caritate czterorum nulla utilitas, ibid., t I. Caritatis przcepta. dat. Chrysostomus, 950 οἱ seqq. Ad eritatem humana diligentia requiritur, 702, t. I. Caritas longo intervallo sejunctos copulat, 955. Caritatis vis non intervallo coercetur, 955. Caritatis vis quaenam sit, 651. Caritati par nihil, 702, t. I. Caritas discipulorum Domini imago, servorum Dei cha- racter, 701, indicium apostolorum, tbid. Caritatis extremus est animam poaere pro amicis, 313, t. I. caritatem sequitur hilaritas, 1055, t. I. Caritas sine martyrio prodest , martyrium sine caritate non prodest, 607, t. II. faritas mater, radix et fons cunctorum bonorum, 468, LH. | Caritas initium et finis et bona universa, 486, t. IT. Caritatis leges : vis laudari , lauda; vís amari, ama, etc, 110, t. II. i confirmare quid, 281 , t. If. Caritas est eorum , quie ex animi sententia fiunt, 5l. Caritas bonorum omnium mater, 570. Caritas res νο όπιο» et vivlenta, 689. Caritatis verze natura quz, 607, ι. IIT. Caritas inz-qualitatem afit. 516. Caritas quasi catena Ecclesiam cóliigat, 200, t. [Π1. D. Caritas vigilans ac sollicita est, 281. Caritatis dehitum manquam solvitur , 165, etsi semper solvatur, scniper tamen debetur, 631, t. ΠΠ. qui habet, apostolus est factus, 82, t. HT. Caritas erga proximum sincera gue, 025. Caritate vin- eere proximum debemus, 47, t. IV. Caritatis viuculum oratio, 4f, t. V. u μμ. erga proximum quz , 296. Caritatis bona, ibid., Caritas ounium radix bonorum, 481, t. VII. tàritas discipulorum Christi, 471, t. ΥΠ. Caritas ill2, quie propter Christum est, invieta et firma 6, 998, t. V . : INDEX GENERALIS. Caritas exhibenda etiam iudignis, 586, L. VII. Caritatis christianze ratio, 588, «v. VII. Caritatem omnibus anteponit Deus, 723, t. VII. Caritas mutua inter christianos, 586, t. VIE. Caritas omuium mater bonorum, certa discipulorum nota, 250. Avulsa caritate, inaumera oriwutur mala. ; 290. Sine caritate sacrifleium non admittitur, 251, t. VIL. Caritati nihil ita repugnat ut a tia, 590, t. Vil. Caritatis vis, litigii imbecillitas, 447, t. VII. Caritatis excellentia, 425, c. Vil. Caritas nuuiquam cum livore et invidia versatur, 210, tom. VIII. Caritatis vinculum quantum lucri pariat, 120, t. ΥΗΙ. , Caritas mater bonorum omnium, 447, sanctilicationis ra- dix , 399, t. IX. Caritas sanctificationem parit, 509. t. IX. . Caritatl. uibil p 259. Caritas Lesscra | discipuluruiu Christi , 985, t. ΙΧ. Caritas signis omuibus przefereada, 164, t. IX. Caritas germana que, 403, t. IX. itas paupertatem parit, quomodo, 94, t. IX. Caritas erga proximum cum cloquentia. commendatur, 493, 405, ejus opera commendantur, 518, t. IX. Caritatis planta per eleemosynam uutritur, 175, t. IX. Caritas mater omnium bonorum , 275, t. X. Caritatis eu- comia, 289. Caritati Deus omnia postponit , 990, t. X. Caritas omnia boua complectitur, 398, t. X. Caritas sine scientia utilis est, scientia sine caritate inutilis, 101, t. X. κ. velieuens extinguit omnes peccatorum species, ; L. A. , Caritas plus quam czetera omnia attrahit, 985. Magna ma- fisra est ad virtutem viam parans, 381, omuís virtutis opi- ex, 206, perfecue jphilosopuize futdamentum , 285, insla omnia tollit, 286, t. X. Caritas ubique extensa et omnia administrans, 280, 281. Aliena hona sua esse existimat, ébid., t. X. Caritatis vis quanta sit, 660, t. X. Caritas persuadet omnia audere, 379, t. X. Caritas infinitorum bonorum parens, 606. Omuia conne- etit et in communes usus colligit, 584, t. X. Caritas quam commendetur a Paulo, 281, t. X. Caritatis laudes, 278, 279, t. X. Caritas nunquam indecore secum agi putat, 978, t. X. Caritatis dolor risu et gaudio est suavior, $375, t X. Caritas Dei quanta fecerit, 606, t. X. Caritas erga proximum melior omnibus charismatibus seu douis, 207. Sine caritate charismata et dona onipía nihil ha- benti ea prosunt, 269, t. X. Caritatis erga proximum bona ingentia, 271. Caritas ab omni pernicie libera est, 272, t. X. Caritatis laudes οἱ virtus, 75, t. ΧΙ. Caritatis vis omnia consumit peccata, 430, t. XT. Caritas omnes omnino complectitur, 474. Caritas qux se- eundum Deum est ad omnes extenditur, 419, t. XI. Caritas qualis esse debeat , 79, Caritas postulatur. radi- cata et fundata, 52, t. XI. Carita nihil est ita contrarium atque peccatum, 75, tom. AI. Caritas uhi est, non est detectio arcanorum, 74, t. XI. Caritatis armis munita anima in tuto posita est, 451, t. Xf. Caritatis indicium est diligere eut qui oderit, 55, t. Xl. Caritas ubi est, omnia ferri possunt, 73, t. XI. Caritas Dei caelo terram conjunxit , 75. A caritate Christi et a nostra virtute bona opera flunt, 12. Ubi caritas, ibl pax, 174, t. XI. Caritas giguitur ex virtute, posito timore , 603. Caritas ubi est, omnia sublata sunt mala, 640, t. XI. Caritatis defectus malorum omnium causa est, 497, t. XI. Caritas et fldes inseparabiles, 25, t. Xl. ! Caritas zedificat et conjungit Ecclesi membra, 85, t. XI. Caritate absente nihil bonum , 551. Sfne caritate omnia recte facta evanescunt, 5354, t. kt. Caritatem, quz lata est, comprimit amoris proprii pestis, Caritatem veritatis Paulus vocat Christum, 4897, t. ΧΙ. Caritatis vinculum est zerumua οἱ afflictio, 391. Caritatis modus et mensura est nusquam consistere, 190, c ΧΙ. Caritas augetur per multorum congregatiunem , 201, Carniina incantatoria damnantur, 910, t. If. Carnalia omnia sunt caduca et nou diuturna, 1535, t. XT. ,Samalis homo ut calamus omni tentationis venio flectitter, 115, t. VI. Caruifices i hebdomada magna quiescehant, 520, t. V. raro et sanguis Christi jer iauus. sacerdotum dantur, 615, t. I. Caro Christi in mysteriis sacris, 16, t. II. 119 Carnem suam Christus et secum. assuuiisit, et nobis re- liquit, 46, t. If. . . Carnem et sanguinem suum dat nobis Christus in oucha- ristia , 557, t. Ill. - Caro dominica, 820, t. ΠΠ. Carnem et sanguinem Christi edimus, 461, t. V. Caro οἱ sanguis Christi in eucharistia, 745, t. Vit. Caro Domini in eucharistia, 715, t. VII. Caro carnales viros in Scriptura significat, 189, t. IV. Carnium esus post diluvium ccepit, 245, 2*2, t. ΙΥ. Carnis coguationem excludit Joaunes et fidei cogpatio- Dem iuducit, 194, t. VII. . Carnem leviorem οἱ spiritualiorem fecit Christus , $15, tom. IV. ] Carnem manichsi calumniabantur, illamque a Dei ojifi- Ciis amovebant , 50), t. IX. Carnis prudeutia quse, 4. Ejus virtus que, 41, t. XI. Carteria. Ad eani scribit Chrysostomus, 625. Ex morbo laborat, 6235, 629. Carterise aliam ejistolam mittit Clry- sostomus , 029. Pharmaca quzdam misit ad Chrysostomum, 639. Carteriz iterum scribit Curysostomus, quam zegrotam aro io ees : idi bit Chrysostomus, 740, t. III rio idi scribit Chrys us, 740, t. IIl... Caspium mare ab hoc (a Mediterraneo scilicet] disjun- cium est, 390, t. V. Cassianus diaconus epistolam cleri et populi constanti- itani ad Innocentium detulit , 557, t. III. des xnezx militibus, 652, t. VILI. Cassiodorus Mutianum scholasticum jussit homilias Chry- sostomi in Epist. ad Hebeaeos latine couvertere. Vide praef. t. ΧΙΙ, num. 4. Castabalorum episcopus cogitur inimicis Chrysostomi assentiri, illis tamen resistit, 735, t. III. Castitas maxime ornat juvenes , 642, t. IV. Castitati puerorum advigilandum, 642, t. IV. Castra, id est, aula inperataria » 119, t. Π. Castratio damuatye , 589, t. VII. . Castratio in. Evangelio quid significet, 599, t. VIT. presbytero scribit Constantius presbyter, 745, t. IIl. sus, Valerius, Diophantus, Cyriacus, Antiocheni pres- bytoris δή eos scribit Curysostomus, 640, 614, 665, 689, ; U. Casu omnia ferri quidam putabant, 561, 427, t. I. Casu omnia ferri alfirmabant quidam, 157, c Xil. Casu nou feruntur res przssentes, 760, t. II Καταξραθινθήναι, quid sighilicet, 545, t. ΧΙ. Cuechesis qui ; 291. Catechesis, Chrysostomi prima ad illuminaudos, 233, t. II. Catechumeni uon celebrant pascha, 867, t. IT. Catechumenus cum Judieis comuuuicans ab ecclesie vestibulo arcendus , 860, t. I. Catechumeni, 457. Herus catechumenus recedit tempore mysLeriorum, dum servus iniLiatus intus manet, 437, t. ΠΠ. Catechumeui nesciebant mysterium calicis, 225, t. 1l. Catechumeni non ad principatum, sed ad regnum coo- rum promovendi, 235, t. II. Calechumenos Chrysostomus instituit, 68, t. IV. Catechumeni, 196, t. V. ο που non aderant toti ecclesiastico officio, 183, t. γ 9 Vitechumeni continentia maxime studere debent, 290, t. VI. Catechumeni fidelibus extranei sunt, 151. t. VIII. Contra catechumenos eH baptismum differebant usque ad mortem, 115, 151, t. VILI. Catechmineni, 181, t. IX. mE Catecliumeni peccantes levius puniuntur quam ii qui post baptismum peccant, 25, t. IX Catechumeui morieutes minus puniuntur quam ii qui post lavacrum peccant, 25, t. IX. D. i Fatechumeni quomodo precationem suam inciperent, 415, Catechumenorum conditio, 299. Extra vestibula et longe a sacris cancellis stabant, ibid., t. X. Catechuineni caput iaclinare jubebantur, 401, t. X. Catechumenorum qus ratio babenda in Ecclesia , 301, t. Al. τα Pauli vis, 70. (Ἀἰεπο Pauli gratie aguntur, 65, X wena Pauli fundamentum est pradicationis, 371, t M. (ien Pauli magnz consolationi discipulis erant, 317 , t. lf. e peccatorum suorum unusquisque constringitur , t. . Catenas peccatorum connectere quid sit, 571, t. ΧΙ Cathari seu mundi se nomigabaut , qui omui sorde pleni . |N OMNIA OPERA SANCTI JOANNIS CHRYSOSTOMI 180 erant, 102. Hi erant novatiani, t. XI. Catharos seu novatianos impugnat Chrysostomus , 409, $00, t. XII. Cathari carpuntur, 145, t. XI. - Cathedre et scabella ex argento a divitibus quibusdam fiebant, 550, t. XI. Cathema quid, 51, t. VI. Causa respicienda, non rei natura, 871, t. I Cebes quispiam, 557, t. I. Celebritatum externaruni ratio, 069, t. IV. Celsus contra christianos scripsit : is ipse contra quem Origenes librum edidit. ride notam, 53, t. X. nsus seu descriptio Cyrenii in codicibus romanis as- servabatur, 332, t. II. Centesima, usurz: genus, 556. 7 ide notam, t. VII. Centesim: fenus quid, 38. ride n tam. ibid.centesima centum mensibus sortem aquabat, 586, t. IV Centuplum quid, 38, t. IV. Centurionis fides, 738. Ejus verba probant Christum esse . Deum, ibid.,t. I. Ceuturio in calamitate philoso; habatur, 557. Judseus non erat, 557, t. VII. Centurionis fides, 533, 555, t. VH. Centurionis fidem quomodo testificetor Christus, 355. Centurionem Christus coronat, 555, t. VII. Centurio qui morientem Christum confessus est, martye postea fuisse narratur, 771, t. VIL. Centurionis fides quanta, 55, t. ΠΠ. Centurionis Μαρια δια», fides, jentia, bonitas, T98, t. Y. Cephas aliud nomen Petri, 125, 135, 196, t. III. Cephas sive Petrus, coryphzus apostolorum, 173, t. X. bri umani artificium mirabile, 132, t. II. Certaminum et palzstrze modus, 586 et 587, t. IV. Certanien est vita nostra, 171, t. V. Certamina in hoc muudo , premia et coronz in futuro, t. V. Certomina pro Christo suscepta voluptatem afferunt, 470, Certaminum jam tempus est, non martyrii, 188, t. IX. Certamen cum diabolo quantum, 690, 601, t. I. Certantis est przzmium mereri et accipere, 775, t. [. Cervus serpentes comedit, μή t. Y ol ervus, ἴλαρος, secundum quosdam sic vocatus, qu serpentes, comedat, 680, XL. 5 qux imo hsereas, Aphthonius, Theodotus, resiyteri et monacbi : ad eos scribit Chrysostomus. 607. Alia epist., 658, t. II. Cheres , Th et Nicolao presbyteris et monachis scribit Chrysostomus, 698, t. III. Χαλκυκρόσωχος imj;udens, 890, t. I. Chalcidia et Asyncretia, ad quas ej istolam mittit Chry» sostomus, 627. Ip molestiis versantur, ibid. Alia ad easdem epis., 642, alia, 746, t. III. Chaleidia addicta Chrysostomo a ad illam scribit, 631. Alia epist., 649. Alia, 660. Alia, 664, t. ILI. Cliam cur filius Νου juuior dicatur, 268. Cham peccante, cur filius Chanaan maledicitur, 257. Chami peccatum omui venia indignum, 596. Cham servus fraurum effectus ob in» peobitatem , 270, 695, t. IV. Cham libidinis accusatus , 257. Chami salacitas, 271, ne- quitia et impudentia, 206, t. IV. Cham maledictus quis patrem nudum vidit, 455, t. 1L. Cham. Terra Cham gyplus appellutur, 619, t. V. Chamozum Judei adorarunt δι captivitate , 643, t. Vl. Chauaan maledictus, 1028, t. I. Clianaan cur maledicitur, patre Cham peccaute, 257, 969. ατα peccante, cur ad totum genus poeua trausiit, 599 , Chiamaani maledictio in Gabaonitis finem accepit , Q7, , Chanaani maledictio eventum habuit in Gabaonitis , 814, Chananzese historia in exemplum allata, 555 , $54, t. IV. Chauauza mulier alienigeua accessit ad medicun anima rum, 408; ejus fides mirabilis, 554, 409; constantia, 314, t. 1v. liananzee (ides et constantia, 457 el seqq., 1. TH. bananea mulier credidit, dum sacerdotes non crede- rent, 829, t. [. Chanan:zese fides ct hunilitas, 531, t. VIT. . Chananzee perseverantia in praedicando, 530, t. VII. Chanan:zea omni beneficio digna erat. $19, t. VII. Chanawcea Ecclesie imago, 635, t. VIM. Chauauzi Cliristi tempore Jud:eis meliores , 510, t. ΥΠ. Chaos dirimeus justos a peccatoribus , 1007. Chaos ma- guum quid, 1052, t. I. Charismata, ceu dona Spiritus Sancti, nihil prosunt sine boua vita, 270, t. X. * Charisuata quid sint, 209, t. ΧΙ. 9, t. Charismata et miraculorum dona dabantur indignis, 81 , Charybdis cirea Libyam «ex τὴν Αιδίην, 197, t. VII. Cherubim significat plena scientia, 25, t. I. . Cherubim cum flammeo gladio paradisum custodiens. Cur gladius ille versaiilis dicitur, 153, t. IV. Chi pecuniaria, 43, t. ΠΠ. : $ive chorearum prafecti flebant pueri ad- modum juvenes, 658, t. IV. Chori Davidis, singuli suum praefectum habebant, 552, tU.Y. Chori et concentus Ecclesiz: cum serapliinorum concentu eomparsutur, 97, t. VI ρήματα pecunie cur ita dicue, 79, 556, t. XI. Χρέματε pecunize dicuntur, ut ills utamur, 68,t. Ην Χρήματα nOu Sic vocantur ut ea defodiamus, sed. ut iis quantum decet utamur, 500, t. VII Christus »i Deus. Christi generatio duplex, 25, t. VII, Christus universi creator demoastratur, 7*5.Ejus cum Patre zequalitos, ibid., t. VII. . Christus cur nou se Deum esse aperte dicat, 255, t. VII. . Christus divinitatem suam probat , 518. t. Vll. Christus "t arcanorum potilium, deitatem suam decla- gat, 115, t. VII Christus quod secreta cordium noverat, Deus esse com- probatur, 559, t. VII. Christus sese ostendit et animze et corporis esse creato- rem, 360, t. ΥΠ. . t Cursus cur aliquando non se clare Deum dicat, 210, Christus cur non divinitatem suam statim patefecit, $55, t. Vit. Christus se Patri qualem ostendit , 551, t. VII. Christus zequalis Deo, 559 ; probatur ex dictis amicorum οἱ inimicorum , 359, t. VII. ] Christus probawr esse Filius Dei , 47, 560, t. VII. Christus se Filium Dei vocari sinit , cum vere sit, 506, ι. . Christus a Patre dilectus, 555, t. ΤΠ. Christi diviuitas et cum Patre concordia , 532, t. VII. Cir.stus se Dominum, Deum ct creatoretn declarat, 398, t. VIT. Christi incarnatio signum diviuitotis ejus , 702, 795. De Christo humilia dicta non esseutiam divinam, sed buriaui- tatem. spectant, 761. Christi. diviuitatein. servi forua non Edit TR Christus diviuipatis potentia prieseus ubique, * t. . Christus non ideo dicendus Patri inaequalis , quod incar- natus sit, 702. Christum zxqualem esse Patri. probat illud ; rer mons usque modo operatur, et ego operor, 809, t. 1. ἵνυις Deus esse probatur quia peccata diuittit, quia in regnum coelorum introducit, quia prascepta dat. 808, 8)9. sepsu dixerit, Non est meum dare tobis , 112. Neque tris est dare nisi meritum accedat, tbid. Quomodo, ibid. οἱ T7T3. Christi preces uon eum Patri inferiorem arguunt , 61] et seqq. Christuin eamdem quam Pater habere pote- staterh probatur, 787, 791, t. I. UObristum Deum. et bom nem futurum esse a prophetis predictum est, 814 et. seqq. Christus aliquando humanitus, ali juando diviuitus loquebatur, 761. Hinuilia dicebat ut audi- torum infirmitati sese ateinperaret, 759, 700, 161. De Chri- sto hutilia cur dicta fueriut 730 : ut veritatem incarnatio- nis adstrueret, ibid. ; ut auditorum infirmitati sese atLem- et, ibid.; ut in unius persouze opinionem induceret , j|; ne sun substantiain, persouam, jugenitam esse arbitrarentur, 762, t. T. Christus Deux οι liomo, 758. in divinitate perfoctus ct in humnauitate perfectus , 759. Christus secundum omnia ma- gaus, 190. In Christo dux voluntates, 53, t. III. Chri4us secundum divinitatem jassionis expers, 40. Cliristus yassibilis οἱ impassibilis, 751. Cliristi adventus non erat plautasma , 57. Cliristus pro omuibus gentibus venit i2 πα, 455, t. Hi. Christi divinitas, 105. Christi terribilia opera, 196, mors deleta, perfracti inferi , yaradisus apertus, ora da monum obstructa, 195, t. V. Chnstum probatur fuisse ante Mariam, contra Paulum Samosateuum, 120, t. V. "aA quo seusu dicutur primogenitus omnis creature, t. . Christi divcinam generationem ratiocinia humana non at- lingant, 699. t. VIT... Christi qeuerauiones dua, 1, t. VIIT. In Christo vox sm perpetuitatem signiticat, L, t. ΤΗ. Christus diviuitatein suam declarat, 45, t. VII. istus se anqualem Deo et Patri dicit, 215, 308, t. VIII. INDEX GENERALIS. Christus se Patri consubstantialem cstendit, 200, t. VLIH. Christus omnia facit quse Pater facit, 215, t. VIII. t Chris divinitatis erat secreta ia medium proferre , 905, : Christus non opus habebat precibus, 957 Precibus opus habuisse dicebaut bsretici quidam , 530. Cur et quotodo precibus usus sit, ibid., t. Vilt. ristus cum gratias agit, non signilicat se auxili 2:6 t Vili g git, gn uxilio egere, s, Loristus miracula edens cum absoluta agebat potestate, Christus Patri honore par » 96 ; paris atque P ris esse probatur, 30, t. k. 4 ater hono- Christi divinitas cur in Actis apostolorum non ita aperto enuntietur, 15. lu similitudinem caruis peccati venit ; id est peccatricem non babuit carnem ut nos, 514, t. 1X. Chiistus ut homo. Christi generatio terrena admodum stupenda, 95, t. VIT. tu a] Errat terrena non secundum uaturie legem Christus, ob amorem erga homines, Inter progenii aliquos improbos habuit. 55. In Christi euetatisne muere: trices mulieres memorantur , 35, t. vit ristus non sicut homo editus fuit, 412, t. vil. Christi adventus quot indicia fuerint, 15, t. VII. Christus Pur In Bethlehem ο ortus, post arum in Nazareth mansit, . In Christi gen ia cur Davi imus tue- moretur, 25, t. VII. S "s P Christus filius David, bonoriüico nomine appellabatur , $11, t. VII. Chrisü genealogi ratio, 41. In f'bristi ortu Maris, sed Josephi generatio texitur, 27, t. Vil. Christi fratrum arrogantia , 465, t. ViI Christus homo, non. Deus, patitur, id cst, non secundrm divinitatem. Passus impassibilis manebat, 815, t. Il. Christus consubstanttalis nobis, 805, t. 1I. Christi ab ortu serumn:e, 552, ejus cruciatus mu'tis offen- diculo fuere, $55. Christus cur vocetur via, ostium, petra, etc., 405. Christus legem implevit, quomodo, 456, t. ΠΠ. Christi incarnatio ext caput salutis nostre, 250. Ante Christi incarnationem quot mala iu mundo essent, 221. lost, illam totus illustratur orbis, ibid. et 253, t. VI. t (oristus cur Athenis homo tantum dicatur a 'aulo, 15 , cur noo Christus legislator. e Christus legislator, 255, t. VII Christus veteris legis auctor. 215, t. VII. Christus noa solvit legein, 259, t. VII. Christus legis Dominus esse demoustratur, 410, t. VIf. Christus non excludit Yetus Testamentum, imo laudat , 484, legem modo servabat, modo non servabat, 530, osien- dit se a veteri lege non esse alienum, 710, t. V Cbrisies non erat Veteri Testameuto oppositus, 508, to- tam legem implevit, 211, t. VII. Christi figure sunt historie Veteris Testamenti, 85. Caristus Vetus Testamentum Novo adjunxit, 26. Jud:corum et baptisma et pascha abrogat, 205, L. VII. Christus legem novam perfectiorem dedit, veterem nou abrogavit, 942, t. VII. Christus cur leges novas, quis induxit tm sublimes , minimas vocavit, 915, t. VII. Christus cur. legislatoris nomen tacuit , 789. Christi do- etrina repugnantibus omuibus stabilita, 851. Christus leges nobis partim per se, partim per ajostolos tradidit, 541. De- dit justitiam zeternam, 898. Christo parendum in omnibus , , L. |. Christus salutem hominum quantum curet, 1039. Legem servavit, ut per umbram veritatem introduceret, 806, t. I. Christus Jropter veritatem veuit in mundun , ut eam plautaret, 1923, t. V. Cliristus. Idem est qui legem dedi* et qui incoruatus est, 210, t. V ' Christi vita et mors. Christi incarnationi nihil par cst, 351, t. VIT. Cliristi adventus uecessarius, quare, 95, t. VII. In Chri- sti ortu cur tot sigua facla sint, 85, t. VII. Christi adventus. etiara. μοι prophete. j redixere , 816. Christi adventus et caetera ad i; sum pertineutia pra - dicta a jrophetis, 817 et seqq. Christus adventu suo sacri- ficiorum cultum sustulit, 825. Cum advetrisset omnes Κο - tes attraxit, 8ἱ6. Christi. iucarnatio admiranda, 199. b,us adventus | aceuir attulit, 831, t T Chr.stus in prissepio coram. iunumera multitudine, 906. Christus eur pavalyticum octo. οἱ triginta annorum. Suse cepit. sananduin ,. &l5. Cum luto cieeun eurat, ut discas luae ipsum es»e. qui hominem ex luto formavit, S51. Cur 155 φαγοἰψιίεο se mou notum fecerit , 519; celerit: morbis um futuri m Christus prime pipatos , e UN vere in- x virgine natus opuomia tola celebratur, 146 , "P. μίας , stella οἱ wuiversa creatura. 66, L ΥΙΠ. celebratus est , 130 ; adinoduu. saijoui fuerwat, ,, Cites eur noo Emmanoel vulgo vocatus fuerit, 56, Christus non per Virzinem quasi per canales traosivit. reddit, 517, t. aunuulietur bib, DOM τη. at. ΥΠ. τν i & ; 3 ACRI "Curius Cur nou ab infantia miraeula ediderit, t VIE. Cliristum cur baptizari decebat , be! t M Christus cur triginta aunos. 184 t V Christus cur Nazargeus. Christus cur a Spiritu .208, US, cup pon plus quai quadragiuta diebus jejunaverit eem docuit quid sit in tentationibus agendum , 315,1 VII. Christus cur " Chrisus cur uon ar 218, t. VII. Ἡ acula patra- Christus ut dorninus , ks Ὃ Is Ait miracula edit , " quam dicc- gros, sed ula patranda, a 359; alia 53, 4. VII. Christus sismmis ppoosr, doctrina vero * curationem nonnuuquaum ouncede Christ "ienus , 545, t. VII. Christ ridet vel 'subridet in Evangeli Christ , 495, t. VIT. Cheistus cur d:emoues in iagredi per-- 351, tL Christus quot benclica hominibus contulerit, KL et 5, vv . Prism a'io modo quam apostoli morbos curat, 338, Christus eur gentes adit , 518, vil Christus cur supra mare ambi Christus apostolos iusiituit ut nc. niort t VIL. Uuncant, (98, IN OMNIA OPERA SANCTI JOANNIS CIR YSOSTOMI 181 t VII. , Christi cont atia multa plenus, 545. Ejus 1 5 " pm. iSpectus gr: plenus, ;jus lenitas, iratos ostentationem f il, 328, t. VIT. quaudo defeodit,, 458, 459, Uv. Christus wt dominus curat, Eliszus ut screus, 328 Chrisius causam sun V. VIT. Christus medicus qui non arte humana. sed gratia di- vina curat, T curet illum guias ad s sppellavit, ΕΠΙ. Ni mE " Christi mansuetudo, 846; sapieutia Ingens, 447: pauper- "t, qui επι 9 en 314, BED quomodo a falsis chrístis distiuguatur , Qiii quia jn sinu Patris est, Patrem novit, 99, tV ists cum quanta anctoritate loquatur, 412, t. VIII. Christus. sum cOnversis αντ bird e sed Ziristus rOgalus : quare, Af, t VIL. .. Christus cur noa. se volenti uL iret ad so- pelicndum Π. Christus ο we t VIL. Christi vit. Crist: LL MIL "S65, v VIL Christus που seuper requirit zgrourum lem, 213, t. VI |ue panum mi &loría, 579 , quam a fastu et ambiti » 335, t. hristi virtus quanta, 689, t. VIL. inte edisci potest, [A is ejecit vendene tes de Lem, lo, 631 , 636, t. Chrisius cur. respexit. inc ceret, (97, t. VIT. Christus eur secedat, 917, t. VIT. Cristus enr dicatur aperire os gum. a5 Discij ulos. totum orbe 3.6 lm antequam panes benedi- 5, 4: rius cur Christus s s, uon in vulgus Araduce 4 Christus em potentia sua mansuetudinem quoque osteu- it, 397, t. . CJwisti mausuetudo et moderatio, 516, 317 , 538, t. VII. Christ potentia asseritur, 953, 731, t. VII. Christus owne curatiogis yeuus adhibelat, 365, t. VII. Christus cur obscure loquatur, 644, L VII. Christi provideutia, 455, t. vit. Cursus suprema caritate dilexit inimicos, idololatras, 988, t. Vil. Christus lapidem seipsum vocat, 612, t. VII. Christus cur tot signa fecerit, 487, 488, t. VIT. Ghristus xiepe non aperte redarguebat, sed accedentium peutem aperiebat, 547, t. VIT. QUSS eur Judseos alloquens humilibus verbis uteretur, σι. VIT. Chruius eur Aj06tolos secum assumebat, 5490, t. VII. ανν νι cur mala εἰ arumuas τα ημυιἱ]οί apostolis, τι. VI. Christus qu:edap ut Dcus, quzdam ut homo faciebat , 613. Cur Lazarum adir? ; rocvastiuaverit, 615, imperaodo Lag:irum resuscitat. 615, t. II. Christum üimpostorem dicebant Judaei, 907, 908. Christus cur diebus festis sc Jud:sis osteuderet, 803. Non oratione sed jussu, Lazarum excitavit, 183. Cur Lazarum e sepulcro nomiuatim vocavit, 785, ne omnes simul resurgerent, 781. Cur jrosuscitando Lazaro precatus sit, 781. Cuni orat , non secundum divinitateui orat , «65. Cor orubat cum miracula taceret, 787. Nou indigebat precibus ad quidvis patrauduim, $83. Non iguocabat ubi Lazarus esset positus, 780. Non iguo- raus iu Όαι 905. Cur Judieis precipit ut iustitas Lazari wdvant, 754. Preces adhibet propter mulierum iwbecil- li2tem, 782. Precaur ob infideles adstantes, 785. t. [. Christus secundum hominum voluntatem imiracula pa- trahat, quomodo, 782. Christus. humilitatem docuit, 785. Qurisif. przedictiones ejus potentiam ostenduut.. 829, ejus vaticinia quain certa, 855. Christum iu praxlictionibus ve- faces eue probatur, i4 εἰ segq.,889. Christus nou. im- postor, sed servator, sed benelieus, 887, iucrepavit daemo- a5 vera loquentes, 965, t. I. Christus cur. solvebat sabbatum, 806, ut magist * alj- balbutit nobiscum, 786. Ficui quare inaledixit, 968, L |. Christus cur mulierem, quas pretiosurn unguentum effu- dit deleudat, 725, t. VII. Cheistus lo-u:n propbhlietat, ubi maetandus erat, 641, mor- lem suam jranuntiavit discipulis, nec tameu ab iuitjo, quare, 617, 618, t. VII. Chrisins se huunliavit ut nos exaltaret, 26, t. VIT. Cbristus cur super asinuw sedit, 627, t. VII. Cisus cur discipulis pernusit ut gladios haberent, 791, L VH. Cristi passio a milie malis homines liberat, 739, t. VIf. Christum esse crucitizenidum prophete sciebant , 410, U VH, ch kr cur ascenderit in montem Olivarum capiendus, 140, t. VII. Chis us, licet jure nobis irasceretur, pro nobis mortem gu.xit , 231, t. VII. | Christi cru. iatis quot οἱ quanti, 769, t. VIT. Cin isius quo sensu ae regem dicit, 765, t. VII. Uhinisuis vere et non specie (3.s«) lantum | assus. est, 453. 1. VIL Christ) in cruce potestas exhibita, 731, t. VII. De Christi ciue uon erubes-eudum, 550, t. VII. Christus p.scha fecil, ut. per umbram veritatem intro- ducerel , 896. (ιοί desideret, et nou desideret , 701. Ip Christo humaue naturse. est illud : δὲ possibile csl, 165. Christus quanta. Fo. grege suo passus, 751. Noa. cessavit amlitores eeudare, etiamnque. Judam, 9608. Alapa. caesus quam jatienter tulerit, 708. Christi silentium coram Pilato prioictuim ab. Isaia, 819. Christus latronem verbo in. pa- folium σολ, 782, in cruce viudex esse. uelut, «10, cum se ipsum dejecit omues in altum. evexit, 77T. Christum. crucilixum pradieant. omnes, 825. Christi. c:e- dem pro. soluliono. peccatorum fore predicitur à. proplie- tis, 519. Christi ποέση Deus indigzuius tulit, quauir. vituli 2Jurationem, 909. Mors Christi, mors dicitur; mors 3l orum, uormitio vocatur, quare, 1018 οἱ sed Chris!i nex Jud:eis «3 malcrum, 907. Cbristus solus derelictus aite mor- ἴδια, 825. Christi crux a prophetis pra«icta , 816, t. [. Christi sepultura praedicta a j roplietis, 819. Cliristi de- &'eusus in. infernum pra dietus a prophlietis, 819, 830. Chri - sius roria potestate nmerti imperavit, 785, L. |. Christus cur insulflavit ut Spiritum sanctum daret, 777, TIS, singulis sabbatis synagogam. adib.t, 779. Quo sensu emi gladiuin jubeat, 200, t. IL. - Christus, Tiberio imj eraute, cruci aflfivns est, Hl. Cliristi £lotia crux est ,59. Cluisti vulnera (ος cr 0G τα τι lil. INDEX GENERALIS. 186 Christus. pasclia. nobis:um. celebrare. eoucupiseit, 763. Chrisii vox Judaros prostravit, ut et Saulum, 163. Christi miracula in. morte, 72. Christus | er crucem diabolum de- bellavit, 768. Pre Adamo debitum morts explevit, 770. Christo mortuo facta est Eccles.a ex ejus latere; 229. Christus non a discipulis sepulturze mandats est, 524, t. H4. risti resurrectio vere fuisse probatur coutra Jud 107, 108, 102, 110, resurrectio iPobatur ex enu venione Pauli, 130, 121, et ex Petri constautia, ibid. Christus eur post resurrectionem Jud:eis nou apparuit, 105, quibus mos dis i parus 188, quoties Fesurvceetiouem apparuit, 784, . Undecies apparuit, ejt itioue numerantur, 783, t. Ill. Praruit, ejus apparitiouca Christus poatifex noster apud Patrem, &* , t. ΧΙΙ. Christus iu :urte tantuin. sum sacerdos, 106, t. ΧΙΙ. Christus Iubeas. traditus est, 588, elus clementi τι Judam, 718. Clhirisius de Judze salute irae 707. Fi cha effeetus per passionem, 588. CLPistus eur extra ur- betn passus, ral ; t. IH. d isti verba. in cruce prolata benimitatem e - dunt, 405, 415. Chirisuis ii aure mortius ut Mim purga. ret, 400, patlentie praebet. exemplum, 701. Cristus qno l2cto mortem. devicerit, 599, quot mediator, 4i5Ó. ! ristus omuia iuferorum loca circuivit post mortem, 34, Christi resurrectionem mari yres probant, 683, t Christus paradisum aperuit ADI, 8 | DN T m quanta gloria iu throuo suo angelis adstantibus , Christi adventus seeundus terribilis, 725, t. ΙΙ. Christi erga nos misericordia. 733, t. ΙΙ. Curistum imitari possumus, 405, 415, t. 1I. ristus factus nob.s mensa, vestimentum, domus, et radix, 255. Item frater, amicus, sj Ousus, pater. ini. Cliristus resurrectionem suam subindicat, 613, t. VIT Christi resurrectio multis arguuientis probatur, 781, Christum vere resurrexisse proba L Hn tur, 783 ef seqq., hristi lavacrum quidpiam ex Veteri, qui j T elaniento habebat. 4. ο, VI. quidpiam ex Novo. :hristi doctrina annis viginti vel trigiuta , pervasit, 089, t. VII. 5 gta totum. orbem De Christo promiscua. Christus mitis οἱ humilis in verbis, quare, 733, t. I. Christus quomodo implevit omuem justitiam , 369), t. LI. Christus etiam Genulibus bona. contulit, 355, μια] quam {50 fecerat, facturus disci, ulus μα μας, quod nullus Grzcorum sapientum ausus est, 555, t. IL. ' Christum maguti quidam ipie dicebant, 490, t. 11. Christus cur εἰ quomodo legem abrogavit, 578, t. ΠΠ. Christus ex semine Jude, 595, not iisi | ro salute humani gener factus oio; S6. Crucem. suscepit ut nos a male icto liberaret, ge | it qui k deo BIS LIV. , longe plura boua intulit quam uiauolus μείνε! Μία ubique ui rraram effuss, 2*8. Christus vitam promísiL unde fugit dolur, 603. Chris i vive S19" In ία ü " Christo a. li vivendum, Christus pacis Deus, 189, t. V. Christi philoso hica vivendi ratio, 378, t. V. Christus doctriuam exeiplis coufi-uat, 100, t. V. Cliristus factis. wialedictun, ut nos buplewuur benedi- ctione, 188, t. V. Cbristi multi, sed unus vere Christus, 107, 108, C V. Ciristum occidentes Judici iim, leveruut mneusutam, 199, tom. Vl. Christus cur fleverit Lazarum, 397, t. VI. Cliristus, ante ejus adventum des in eum non exigcba- tur, 177, t. VI. ον. ius de mincribus etiam et exiguis pruee|4a delit , 2, t. VI. Chrisu eliati. generatio terrena. non. iutelligitur, 167, Lour. Christus stispeusus . ii ligo mal dictionem malediciioue commutavit, 5255, (V Chrisi generatio divina iuiutelligibilis, 167, «st &aerua, ibidem, V. Vl. Christus luturam resurrectionem testificatur, 201, t. VI. Cli istus quomodo sine geuealogia, 259, t, V Cliristus. ΕΕ ο Filius Dei. Christi δι puli uou à tuiraculis, sed a caritate interno - secuntur, 702, L. |. Christi milli. dicuntur, sed unus. verus Christus, TM, tui. L. LLLI οι arabelis, 30, t. V. πανω E Bl, iu οσα aerv (τα, LY. peccatorum 9,112, C Y. itatein, 149, tom. V. Cheistu. » 29, L V. Christus — vmm Christus crucifixus, witos. oni 3 ' assa Z8, A58, . V. "irliiasenio S t YS. ledit wo- nate pu- VS t. V. itia sepe ditorum t, VII exemplo docet fastum esso calcandum, 1:9, seeundum auditorum imbecillitatem nrulta lo- osten- captum Jo illu- ΔΕ VIL Σε Yut. mt, 205, C V. t, VIIT. Vlocipulos allo- ne in marorem t, VIL. $0, L' VIII. revelavit, 145, Abit, 285, nec vi 1. VIII. . etiam abseus curat uti- ipsisque |rovideat, 191, zattemperat, (40 t VIII, IN OMNIA OPERA. SANCTI JOANNIS. CIHIRYSOSTOMI Clin ped D hristu. pedes ipsi lavaret, 512, L Vlt. , iu Chrisi erga. vut. fecisse falso narrabaut qui- «ΥΠ. Mivrosolymam adibat, quare Uhristus cur in et in templo, 364, tom. ΥΠ. mon transgreditur, wed supergreditur, "ERR habebat pauperum curam t, Vll. habuerit, Cin gv bis ejecit de templo, ristus ejecit 130, t. VII. μας cur per zeni;mata cum Nicodemo loquatur, 4i, Christus quo sensu dicilur tentasse Philip um, 340, tom. VIII. " quebatur, cur semel in oc fuit appellatus, 231, imo rnuntiet , 141 , t. VHI. uoc vanus discipulis ro- Christum miracula predicabant, 81, t. VIT. reus cur cum LR elit, tnodo procatur, modo. ] cium, vitam et resurrectionem. | d. dicaL regnum suum de boc mundo noa exse, . Wnodo humanam naturam reparavit, 85, rerit: m edide- » 39, tom. vult. cur Lazarum. 586, t. YI. lus sabctus, 0ἱ, SR 15, t. VII. post bonum, Christi imitatores quomodo esse t Vir. Christi voluntas a. κ Christi amor parit, 476, tom. VIII. Chri: Srt, cvi. humilitatem exten- dat, 385, bit, 555, t. VIII. , irisis Init nos inodesiam di- 584, t. VIII. Pridus cur Judim proditorem aperte non dixit, 391, tom. Vill. quor 1, t VIII. E 1U necessitate , scd sponte 5 VIII. "m et, t vil: peccata mnunsji, vi. Met. Criss cur a Maria Magdaleua tangi noluerit, 468, t ri»tus cur post octo Lautum dics Thomam viderit, 473, Curisus cur iu vespera discipulis apparuerit, 40), IB istum j-ost resurrectioucm prima vidit Maria Magda- lena, 461, t. VIII. Christi corpus cur cicatrices lhiabnerit, £75, t. VIIT. Christi passio semper in mente ferenda, 457, t. VIII. Christus cur sspe resurrectionem memioret, 251, t. vil. Christus cur primogenitus mortuorum dicatur, 256, quo- modo potestatem habuit ponendi et sumendi animam, 530, t. VII. Christi exemplum sequamur oportet, 455, t. VIIT. Christi servi quantum differant a servis mammouz , 68, t. Viil. Christus quando exivil a Patre, non reliquit. Patrem, 142, ι. XI. Christus, Deus cum esset, servus factus est,714. In Chri- Sto ea omoia esse, qua in l'are sunt probatur, 15, ι. XI. . Christus auctor omnium, non administer, 18, ante Chri- sli adventum omnia subversa eraut in genere humauo; 955, t. XI. Christus, doctor noster, per passionem mortem expugna- vit, 620, t. XI. Christus venit ut 3bnegemus impietatem, 689, t. XI. Christi sanguis peccatorum remissioneui operatur, 14, t. ΧΙ. Christi mors interfecit inimiciuas, 40, Christi mors per- euntem orbem servavit,terrze culum juaxit, 510, t. XI. Christus servator omnium maximeque fllelium, 560, t. ΧΙ. Christus adveniens bomines deduxit ad dignitatem an- 332, t. XI. Christus Gentilibus mortuus est, nos pro illis orare oportet, tX Christum vocat Paulus caritatem veritatis , 488, t. XT. Christus est legis plenitudo et finis, 201, t. XI. Christi plenitudo est Ecclesia, 26, t. XI. Christus morte percussus mortem sustulit, 541, t. ΧΙ. Christas eur in mondum tardius venerit, 52. Cum Οιγὶ- sto sedere, qnanta res sit, 35, L. XT. . Christi militem esse inagna dignitas, 619. Pro Christo τοίνυν esse majus putatur, quam sedere a dextris cjus, 5. ο τορίος Christum pati bonis omnibus majus est, 58, L Christus gratiam dat, 17, t. X. Cwricam gui vere auust, ipse peccatorum suorum vindex est, 490, t. A. Christi doetrina ex miraculis et ex przdictionum ite qae. 06. Lex per Christum fiaem accepit, t X. Christum imitari ; 110, t. X. "E myswria philosophi non possunt attingere, quàro, L ο ' Christum resurrexisse yrobator, 355, 506, 357, t. X. ια σα sibi opem non tulit quando crucifixus est? ; ι Christus vel unum bominem lapsum redempturus ve- asset, 645, 646, t. X. L Christi resurrectio omnium resurrectionem ,robat, 461, I. Christus cur Petro primum post resurrectionem appa- ret, $37, t. X. . Christus oris sui spiritu antichristum opprimit, 450, t A. Christus eoniraria persuadet, quomodo, $1, t. X. Christi Pedictiones nec arbitrii libertatem labefactaut, Bet Decessitatem afferuat, 236, t. X. Christus servos nostros, fratres vocat : cur nos non vo- σος 7111, t. XI. Christi inem contumelia afficit qui hominem contu- melia afficit, t. XI. Christus inimicos diligere jubet, et nos ipsum amantem , 520, t. Xl. Moe lnom non alunt qui pauperes non alunt, 551, t. XT. Christi servus non studet bominibus placere, 135, t. XI. Christus cur os obstruit d:jemonibus, 500, t. XI. Christus de seipso humiliter loquebatur, 18. Cur non om- rn sod tantum post resurrectionem apjaruit, , 19, t. IX. Christo (In) (rimom signa, postea doctrina, deinde mi- I2cnla, 61, t. IX. Christus qux docebat, per opera exercebat, 18, t. IX, Christus in suxilium legis veuit, 511, t. IX. Doa tantum iycannidem peccati. extinxit ; sed etiam earnem leviorem et spiritualiorem fecit; 518. t. tX. Christi paupertas in exemplum sumeuda, 627, t. IX. Christi praedicationis vis 3c jrofectus. subitaneus, 401, igne vehementius in orhe spargebatur, 403, t. IX. Citrisius fotura omnia noverat, 97, t. IX. Chrixi passio, actio vocari potest, 18. Christi mors cst INDEX GENERALIS, 190 mors mortis, 480. Christus longe p'ura, quam debeamus solvit, 477, t. IX. Christi resurrectio non. est cum aliis communis, 57, ex miraculis indubitata redditur, 19, t. 1X. Christi rexurreetto | ribatur, 467. t. ΙΧ. (Dc) Christo cru cilixo non erübescendum, 407, t. IX. Christus ad judicium faciendum nube vectus v niet, 99, om. IX. Chiristus novas posuit leges, 58, t. TX. Christus seniper salutem. et. emendationem nostram cu- rat, 651, t. IX. Christum et amatum: et. amatorem habere, omnium bo- horum maximum cst, 473, t. IX. Christus r3dix, yotus, cibus, vita, etc., 524, t. IX. Christi igne succensus lioio. non gloriam, nono ignomi- niam curat, 561, t. IX. ιν amare quid sit, 59. το Christo omnia ferenda, 34, t. IX. Christi (in) stadio corona non percutienti, sed percusso datur, 615, Ü IX. per ' pe Christi discipulorum tessera est caritas, 285, t. IX. Chriso miuus obtempcerant homines, quam diabolo, 03, om. ΙΧ. Christum rejicit qui rejicit pauperem, 517, t. IX. , Crisi doctrina lide tantum ejfet, uon syllogismis, 407, n. IX. Christus doctor et remunerutor. Christus nobis omnia est, 318, 700 ; ad Christi dexteram vel siuistram nemo sedehit in regno Dei, 619, 630, t. VII. Christus canes vocat eos qui imjietate laborant. incura- bili, 310, t. VIT. Chrisius cur vite cujusque fiaem incertum reliquit, 705, om. VII. Christi vita nobis exemplum, 628, t. VII. Christo semper hserendum, 499, t. VII. Christus nos ubique instituit ad vulgi existimationem dc- pellendam, 371, t. VII. Christus concupisceutize radices evulsit, 271, t. VII. Christus viam ad salutem fociliorcin parat, 115, t. ΤΗ. Christus a,ricola, 380, t. VIT. Christus spiritualibus sensibilia miscuit , 236, t. VIT. Christus animas ad | hilosophiam, :d est, ad virtutem in- sti'uebat, 546, t. VII. LU Cristus sustulit astrologiam, fatum et przstigias, 121, Christus non omnia gratise tribuit, sed operam bominum postulat, 3508, t. VII. Christum sequi quid sit, 512, Christo sine mora obtem- perandum, 219, t. Vil. vo risus nou cogit, sed hortatur, indulgens nobis, 511, m. Vil. Christus et per utilia et per noxia ad obsequendum acuebat, 370, t. VII. P Christi precepta sunt comj.lementum legis veteris, 241. Cliristus ex suscipientium voluntate modo venit, modo avo- lat, 384; voluntati, non operi, poenam vel mercedem de- cernit, 374, t. Vil. Christi praecepta nihil difficile habent, 790, t. VIT. Christi jugum quomodo suave sit, 451, t. VII. Christus animas ad j.hilosophiam deducit, 529, t. VII. Christus jejuuium, orationem et eleemos;nam maxime commendare solet, 375, t. VI. Christus luzentes beatos |.rxdicat, ridentes miseros di- cit, 445, t. VIT. Christi est sedes in coJo dignis dare, 620. t. VIT. Christum qui jam magua merces est, 518, t. VIT. μι σωμα offendere gehenna gravius et terribilius est, . t. VII. Christi populus sunt , non Judzi modo, sed quotquot ad fidem accedunt, 47, t. VIT. Chris i amorem minuit affectus erga creaturas, 4^, toin. VII. Christus non vi «el. necessitate utitar; scd rem arbitrio nostro relinquit, 541, t. VIT. Christus nou a bellis, non a larlaris, aed 4 ats poiulum: suum liberat, quod ipse solus facere potuit, VT, tom. VII. Christus utilia parat dum contraria tollit, 995. A Christo data merces longe excedit laborem, 699, t. VII. Christus nos instituit ad vanam gloriam fugieudam, 377, tom. VII. Christi discipuli vitiis fuerant subditi ; sed ab iis sunt li- berati, 686, t. VII. 2L. Christus ominibus benefecit, neminem punivit in terris, quare, 968. Christi munera in eos qui propter se (Ak sunt, ον. Christus omnia fecit, ut pacer colamus, 863, tom. 1. 191 ieistà sponste (dos, 407, t. HI. d Don" Cli isti udventus secieidus. Christi adventus duo, 4 65. 1n primo adventu ut medicus vett, ja seeuu lo ut judex veniet, 528, t. ΥΠ. Christus. secundum. adventum suum pradicit, 690, tom. VII. Christi adventus secundtts, ejusque signa, 682, t. VII. Christi adventus duo, 557, t. Vll. ] . Christi adventus secundus quam gloriosus, 55€, t. VII. Cliristi adventus jrior et j osterior, 186, t. VIT. Chrissis in judivio honores et. paeuas inferet, 169 Chiri- stum judicem venturum. esse a prophetis przuuntiatur, 838. Christus judicium hahet omue, 771, t. I. Christi tribunal, ubi omues aderunt, 20, t. Iit. Christi adventus prior humilis sine strepitu, 251. Se- cundus manifestus et sj lendidus, ibid. Chri: adventum ignoravit diabolus, 212, t. V Chrisius in eucharistia. Christus ipse in sacerdote dat. eucharistiam, 507, t. VIT. Christus cur mysterium corporis sul tempore paschatis celebraverit, 758, t. ΥΠ. Christi sanguis morbos animi exstinguit, 49, t. ΥΠ. Christi sanguinem dare sacerdoti soli licebat , 474, tom. Vil. . - . Cliristus seipsum. dat. in cibum, 511. Christum comedi- nius, 000, t. VII, κ Christus impeccabilis erat, 202, t. VII. Christus non iguoravit futuri judicli tempus, 702 ef seqq., tom. YII. Cliristus in sacrificio omnium manibus tenetur, 612, vete in sacrificio est, 681. Christi natura. in. Eucharistia, 045. fihristi corpus maribundis datum quam bonum prestet exi- tum, 642, t. |. Christus adest fn. Euchzrístia, 580. [nse facit ut proposita efficiatur corpas et sanguis Christi, 980, 989. Christi cato iu mysteriis sacris , 46, t. | . * Chrislus carneui suam et secum assumpsit, et nobis reli- quit, 46, saixguiaem sunm nobis eommutieasit, t. Christi sanguis in sulutem effnudentium effusis, 820. Cliristus sa- erificiun et sacerdos, 539 οἱ 400, t. II. uu Christns caruew et sangajgem suum dat nobis in eucha- tistia, 537. Christi saiguis nobls potus iu eucharistia , 550, tom. Iff. Cltristl sanguis sanctissimus in vestes militum effusus lu expulsione Chrysostomi, 9355, t. LII. 2. ;hristi miensa quam superet alias mensas, 3159. e[ in seqq. usque ud finem homilice, t. VI. MEN liristi corpus quotnodo sumendum, quibus dicbus ad id accedebatur, 38, t. XI. Christi corj.us vere in eucharistia est, 161, t. XT. Christi corpori conforme futurum est corpus nostrum, 27s. Propter Christuin pati, est quovis solatio jucuudius, » kV. AL. Ολα economia nuysterium dicitur , 595, t. VIII, in spuris. Christus vocatur justitia, 190, t. VITI. Chrislus q:«omodo inter pellet pro nobis, 665, t. ΥΠ. Christi figura fuit Josephus. Jacobi fius, δι t. ΥΠ. Chrisius Jude pedes primum lavit, 716, t. VIT. Christi corpus in. Vir quomodo efformatwun fuerit a Spíritu smcto, 715, t. VIIT. Chrigi sanguis magis clamal quam sanguis Abelis , 555, Christus crucifizus, quas statera latronem alium in altum tollit, alium deprintit, 550, t. VIT. Christus agouotheta, 101, t. ΠΠ. Christus hodná loquitur secundum. captum. sium, 715, tom. e Christi passio non coacta [uit, V1, t. ΥΠ]. Chrisrus, vide Jesus ος 10 pel. v sius quomodo pontifex, 405, UL. v1. Christus n omuibus elementis miracula fecit, hinc proba- tir Deus, 453, t. VI. mE - Christus doct se mundi opificen esse, quomodo, 358, tom. vl. Chr isis ortus ex peccatoribus et meretricibus, quare, 650, tom. », . Christus ut doceret cur m montem ascenderit, 679, t. VT. ius cur discipulis passionem. suam. pra nunt:atit, 832, t. VI. Christrsg cur vulnera servavit, 919, t. VI. Chríslus panis, 924. t. Vl. Chri4us pre r ulilibitem nostram. ascendit, 951, t. VI. Christo credere et non credere qid sit, 142, t. VI. Christus mous est, qui occupavit totam lerram, OST, tom. VI Chrislus buptizavit Joannem ut. dicilur. in secretioribus IN OMNIA OPERA SANCTI JOANNIS CIIRYSOSTOMI 193 libris, 657. οἱ 658, t. VT. . Cluistusesuriensquomodo sntiamr, 127, &. VT. Christus a sulilinitute divinitatis ad Inunilitatem. hamimn- tatis descendit. 837, rum vim patitur, «ed ocunomiam ope- ratur, 827, t. ΗΙ. Christus nut:s in. Bethlehem Aug sto. Cesare ev Marii Virgine Deipara, R59. Chriwws, cur ín prawepi positis, 38, t. II. Christus a Spi itt suncto : netus, quomodo, 820. Cur die. ctus a Spirilu sancto, 830, t. IIT. Christo spiritus non dabatur ad mensuram, 821, t. III. Chrislus via a qua non deflectendum, 831, t. Hf. Christ. homo donrinicus, 821, tL. 111. vo risus eicit dinbolum, non ut Deus, sed wut homo, 830, m. e Cristi seductor aprellut"s, 825, t. ΠΠ]. Ínes tristi post morlem. Juderortm: consuctudines finem Ka» bern. 8H, t. TA fi ob r irislm crucifixum fuis:e probatur ἐν Vet. Teslamesnto, 838 et 839, t. ITI. " Chrisli ascensio in. calum quantum. diffe al a5 Rice ag» cen: u, 796, t. ΠΠ. Christi figura, 129, 850, t. TIT. Christus plenitito legis, 825. 875, t. LIT. Christus won parlem donorin S; dritrs. sancti habil, sed omnta dona, 820. Christi doua, ibid., 821, c. ΙΙ. Christi imagines victima, 839, 1. Hn. Christus pastor el 01s, 827, 838. t. TIT. - Christus egisictor totius orbis, Moyses unfus populi, 855, om. III. Christs adoratur, martyres honoremtir, 897, ΤΗ. Chritius non discessit a lcge meque & prophetis, 823, om. Ilf. Christus con[irmal ea quee simt. Palris, 834, t. TIE. Christi gloria ab arianis reprobatn, 832, t. ILI. Christus nascitur in requo ferreo, 198, t. Π. Chr:sl:s natus cm Aug stus dito el quadraginta Imperii ainos complevisset, 799. t. ΠΠ. Chri tus cur non adilta jam eeinte venit, 800, t. Π. Christus decimo oclo Tiberii imperatoris. ano cruciff- tts, 799. t. I. In Christo quwedan ad. humanitalem, qaum ad divini« (ίσα spectant, 817, ι. LH. Christeinpori quinatn. vocarentur, 450, t. ΧΙ. Cliristíana res quomodo aucla, 801, t. [. Christiana religio ex cruce crevit, 821 οἱ sed. t. f. Christiani secus omnia coislderant, uam fir eles, 1020, om. [. Christianus tunc jure tristatur, cum vel ise vel proxi- mus Deum offendit, 495, t. I. Christiani singuli temj.lum Spiritus sancti esse 915, assidue in templis cersari debent, 800. t. 1. Christianus non ex principe privatus efficittr, nec pau- per ex divite, 312. A christianis m:jor philosophla requüri« tur, quam a Judsis, 552, t. |. Christiano una sollicitudo | laceniti Deo, 315, t. f. Christiani quotidie festum asrere debent, 996, t. f. Christiani tum maxime florent, cum opj.uguantur, δὲ, Christiano vero una. calamitas. Deum offendete, 319, ee- teras cliristianus calamitates noa curat, ibid. , t. |. Christianus vir. autiochentus. mulierem. ad furándutn id sedem Judzorum iutrare cogit. 847. t. I. Christiani quidam autioclieni Judeurum festis intere- rant, 8114, t. I. Christianam rem vilis conditionis homines propsgartnt, 485, 558, t. IT. christiani nomen nihil jrodest, ni adslut opera, 543, , t IL. Christiani omnes signiferi, 509, t. 1f. ' Christianorum nomen ortum Antiochis, 176, t. fI. Christianus civitatem uon habet super tetram , 177, tom. 6. Christianorum funera hymnis precibus et [salis cele- brantur, 655, ἱ. 1f. Christianis nefas violentia errorem subvertere, 635, tom. il. Chrixtioni veri mores, 110, t. IT. Christiani Antiochie consertatores, 35, t. 1T. Christianus patriam in terra non habet, 521, in gratia pliiloso; hatur, id est, philosophicam vitam ducit, 62, t. Il. Christianus spe futurorum, omnia fortiter ferat, 5T, t. 1l, Christianorum res in persecutione magis floreut, 541, toin. If. Christianos callide persequitur Julianus, 568, t. TI. Ch: íistiano nihil grave inors affert, 70, t. IL; mortem ille non timet, 655, t. If. Christianus intrepidus, invictus manet, 75, peg opera (i- dem deineunstrat, 71, t. it. 1495 Christiani natalia, 06, t. (TT. Christianus non soli sibi, sed multi« prosit, U7 5, t. HT. Christianus verus nihil pertimescit, 597, t. Ill. Christiani doctrinam acceptam. debent. allis. ünpertire, 111, t. HI. Christianz fidei adversarii quam multi, 157, t. TIT. Christianorum spes :eterna et immota, 156, t. TII. Christianorum res ubique fre el crescunt, 859, t. ΠΠ. Christiaai officia, 81, t. IV. Chri«iani non suam solum, sed et aliorum salutein cu- rem, 52, 38. Christiani proximos monere debeut, 660, t. IV. Christiani erga omnes humani esse debent, 319, t. IV. Christiani vita consonare debet cnm fldei degmatibns, 56, nihil prosunt ei dogmata, si vitam negligat, 110, t. IV. Christiani qudm improbi geutium couversioni obstaculo erant, t. IV. CI dinis licet int.r gentes versari, quomodo , 371, wm. IV. Christianus quotidie debet in virtute et morum emen- datione proficere, 94 et 95, t. IV. Christiani domus quasi Ecclesia esse debet, 51, 007, 608, tem. IV Christianorum mensa quznam sit oportet, 615 et 0/0, tom. IV. Christianus signo internoscatur, 025, t. IV. Chii- s.iani veri nulli visibilium sunt affixi, omnia Ipsls unibra ct sominium reputantur, 69. Christiano per totam vitam cer- tindurm esf, 48, t. IV. Cbristisnus de lucro et de damno proximorum rationem daturus, 53, t. IV. Christiaui debent Scriptoras sacras legere ipsasque me- ditari, 181, t. IV. Coristianis js majora promissa sunt quam Abrahamo, 559, tom. 1v. Christianorum priscorum concordia, 509, t. IV. Christianus semper armatus sit oportet, 78, t. V. Christiani fkle magis opus habent, quam olim Judzi, 522, tom. V. Carirtianoram auctus numerus post l'entecosten, 3/6, tom. Y. Christianorum non lege nature, sed gratiz, crescebat multitudo, 483, t. V. Christiaui sustulere gentillum aras, templa, festa, 275, ton. V. Chrttiani hoc nomine Antiochi» sunt appellati, 80, tom Christiani magistri doctrina, 19, t. VIT. Christizuis quanam przcipua, 30, t. VII. Chrisianus non iuitiatus non poterat patrem vocare Deum, 280, t. Vif. Christiani nomen apud Gentiles probro dabatur , 255, tom. VII. istisni Antiocbeni centum mille erant, 762, t. VIT. Christiani cohzredes Unigeniti, 207, t. Vil. Christiani hic tiunt angeli, quales ergo eruut post obi- t. . gro de m doctores sunt publicani, piscatores, tento- riotum opfllces, 314, t. VII. . . Cbristianus non sibi tantum, sed etlam proximo utilis esse debet, 367, t. ΥΠ. Christianorum erga a amor, 610, t. VII. ] Christiani erga inimicos officii novem gradus, 257, t. VII. Christiaus doctrina omnibus σας, 20, t. VII. COhwistianz fidei precipua capita, 16, t. VII. Christianus quomodo et quibus notis cognoscendus, 143, tom. VI. Christiani nomen solum non prodest ad. salutem, 655, tom. VI. Christiano vero quid faciendum, 744, t. VI. Christiana officia quam facilia, 535, t. VIII. Christianismus cum recta doctriua probam γι expo- tit, 185, t. VII. " Caristiani bonren quam venerandum, 123, t. VIIT. Christianus debet es«e. doctor orbis, fermentum, lox. sal, 133. Ab illo p: gultas tantum sua, sed etiam Ποιο exüitum, t. ΤΠ. . tani veri fervore multo opns habent , 193, t. VT. Christiani unam ts sunt , quod est maximum amici - ts viaculam, 101, t. VIII. Chrhüiani in. mysteriis se mutuo smplectebantur, 426, tom. VII. Cheistizajs gentiles improperabant , quod. ncc signa fie- rent, nec caritas inter illos esset, 591, t. VITI. Christiani nomtne multi, re panci , 501, t. VIT. Christianus verus a nemine hedi potest, 556. t. IX.——— Cbristiuni veri 4 solu Christo nomeu accipiunt, heretici 2) hzreseus auctore, 211, t. IX. CEristianus aliorum salutem curare debet , 183, t. IX. INGEX GENERAT/S, 151 Chis ianorum cognatio et affinitas per Spiritum est, 505 ton. Christianus vetus kedi nequit, quod ledere non jit 356, t. IX. UT PY Christiani sie dicti sunt ex Pauli opera. 192, t. IX. Cliristiana res a parvis capit, 191, t. 1X. Christianze vite per?ectio, 409, t. IX. Christiano vero prosunt qui illum vexant, 185, t. IX. Christianorum bonum est fraternus amor, coujuuctio et colligatio, vita in pace et mansuetudiue acta, 638. Christia- norum ramum causa pericula omnia subeunda suut, 300, m. IX. Christianorum priscorum vita communis, 91, felicitas, 06. Christiani prisci angelica. respublica erant, 66, t. ΙΧ. Christia. orum est inimicis benefacere, 8I, t. IX. Christianorum priscorum coucordia, je;unia, pecuniarum contemptus , 108, virtus, 188, vita admirabilis, 105, t. IX. Christiani centum mille Constantino; oli, 97, t. IX. Christiana lex multo magis vitam tuebatur et coutincbat, quam externa leges, 500, t. X. Christianismi stab:liendi difficultates, 64, t. X. Christiauismi perfectissima regula est, qux omnibus conferant quzerere, 208, preeclarum nihil est, uisi sit aliis uiüile, 209, t. X. Cliristiani sapientia ; hon Platonis sapientia, sed {5ο Christus est, 43, t. X. Christianis omne temy.us, dics festus est, 195, t. X. Christiani quidam gentilia nonnulla servabant , 625, t. X. Christiani multi Antiochie resurrectionem nou. crede- bant, 58. Judaizabant Chrysostomi tempore, 635, t. X. Christiani legalia observantes redarguuntur, 644, t. X. prhristiani utilitas propria in utilitate proximi sita est, ; l. A. Cliristianus omnibus superior esse debet, 550, {, XI. Christiani cur fideles vocemur, 301, t. XI. Christianis teu ]resens est tempos belli, 411, t. Xl. Christianorum Pauli tempore virtus, 200, t. XI. Christianis necessarise sunt zerumuz, 394, t. XI. Christianum esse vigilantem tet, 169, t. XT. Chromatio Aquileiensi scribit Chrysostomus , 703, t. III. Χρόνος EE xao; in quo differant, 450, t. VI. Chrysostomus Autiochize. natus et. educatus, 100, infans et pupillus patre orbatus, 624. Chrysostomi mater integras ipst paternas facultates servat, 625, sunos vigiuti nata spou- sum amisit, 601, vi.Jua mansit, tbid., t. [. Chrysostomus judiciis et foro hixerebat , 621, scense oble- ctameuta sectabatur, ibid., apud matrem vivebat, 6835, sino cousortio cum illa, sine rixa, ibid. Chrysostomi water filium nc se deserat hortatur, 621 et seqq., t. I. Chrysostomi magister gentilis supersiitiosus. Ejus di- ctum , 601, t. I. Chrysostomus eum primum ad monschos secessit, de vit:e conimodis sollicitus, 405, relicta urbe ad tabernacula monachorum secedere decrevit , 405, morbo et capitis do- lere impeditur, quominus Stagirium adeat , 425, dolor ob denuntiatum Stagirii a dadeinone obsessi casum, 436, 427, t. I. Curysostomi amicus Tlcoyhilus Ephesius, 436, t. I. Chrysostomi: amicus ipsum rogat ut librum edat con monachorum oppugnatores, 521, t. T. Chrysostomi amicus Basilius, 625. Ejus responsiones ad Basilium, 628. et seqq. Chrysostomi. contubernium. anbit Dasilius, 624. Clrysostomus et Basilius ad episcopalem di- guitatem promovendi queruntur, 625. Chrysostomus se oc- cullat, οἱ auizum Basilium, ut episcoj us ordinetur, pie fallit, 626 , non ex fastu et vana gloria episcoj'atum recusa- vit Chrysostomus, 658 ; accusatur tamen quod ex vana glo- ria episcopatum lugerit, 636 et seqq. Sacerdotium seu epi- scopatum non despexit, 610 ; probat se non ex vana gloria episeopatum fugisse, 641; cum primum iu episcopatum est vocatus, zetatem ip exteruis disciplinis contriverat, 059. Cnrysostomus Ttasilio fatetur se libentius episcopalem, si diguus esset, quam monasticum statum anm plexuruim, quare, 6:5; gardet deceptum et ordinatim fuisse Basilium , 020. Basilio in episcopum adlecto se ad"uturum promittit, 002, tout. 1. Clrysostemus. se adolescentem, µειρακίσκον, VOCBL, e quadragenarius, 691. Presbyter ordinatus, 605, t. I. ve Chrys:stiomus. anour-eos adoritur, non ut feriat, sed ut erigat, 707. Chrysostomi erga 4Ποπιαος prudentia, 707. Ejus coucionibus aderant. anon: multi, 707. Conciones conta 3nonueos differt, ut Judieorum jejunium refutet, , t. Il. Chrysostomus eos qui cum Judsis j junabant ab eeclesiz aditu arcebat, 819. Decem diebus jejunium Jud:iorum τα. vertit, ut populum antiochenum ab eo abducat , 871. Iro hibel ne matroua. chrisiiana. in aedem Judaeorum ad jurau- dum iutrare cogatur, 817, ex prolixiori concione raucedi- nem couatraxit, 905, t. I. 495 Chrysostomum quidam stolide irrideat, qued moli o fru- eu concionaretir, 965; plausum non. querit, 727, 815, 815, in concionando silentium desiderat, jlausus rejicit, 985, 925, t. I. Chrysostomi. auditores ex. ejus concionibus doctiores facti, 1052. Chrysostomus morbis animse przscavet antequam eveuiant, 857 ; nou. ostentatiotiis causa docebat , 1012; ab iracundia alienus, 650, t. [. go ο οί humilitas, 435, 685, 683 et 5υᾳ., 695, 691, *5, 100, t. T. Chrysostomus se juvenem dicit, 329. Chrysostomus anno secundo concionabatur in quadragesima anui, 585, 161, vigesimo post Juliaui imperitm anno orationem in Bahylam el contra gentiles edidit, 567. Septem dierum spatio, paschze tempore, quotidie concionabatur, 440, t. IT. Chrysostomus in ascensione Domini extra urbem Autio- chiam econcionatur, 441, idque quia martyres ibi sepulti erant, 413, t. II. . CUr ysostomus quater eadem serie conclonatus de preca- tione pro inimicis emittenda, $75, t. 1 Clirvsostomus zgritudine [aborat , 257, 719. Ch mius domi ex intürinitate detentus, 187, adversa valetudine a concionando przepeditus, 713. Cirysostomus zgritudine a concionandi o avulsus, 977, 555, t. Il. Chrysostomus extra urbem concionem habebat, quare , $95, L. If. Chrysostomus presbyter ante Flavianum episcopum prase- dicat, 314, t. TI. . Chrysostomus Antiochenos a {αμα dehortatur post ever- sas statuas imperatoris, 7T, t. If. . Chrysostomi humilitas, 451. Chrysostomus plausus rejicit, 2 70. Όσιο Lomo concionanti applaudebant Antiocheni, i5, 216, t. IT. 1 ot rysostomus hzxresin, non hereticos persequebatur, , t. IT. Chrysostomi er ilum 3mor et sollicitudo, 277, t. ΠΠ. Chrysostomi aor erga populum antiochenum, 105, 715, tom. ου us eos qui a collectis aberant arguit, 531, t. Tf. Chrysostomus a Diodoro Tarsensi laudatus , ipsum vcis- sim laudat oratione peculiari , 763. Ch us Diodoro ipsum laudante ingemiscebat, 761, 762, t. ΠΠ]. Chrysostomus niorbo affectus, 165, t. TIT. Chrysostomus morbo detentus, coucionandi officio super- sedet, recreatus ad officium redit, 17, t. IIT. Chrysostomus per forum et angij ortus transiens paupe- ros 2 gros ridet , hineque concionandi occasioneui arri- )it, , V. Ht. Curysostomus profanze eruditionis peris 1$, t. ΠΙ. Chrysosto:ni erga Paulin amor, 118, t. Ill. "Chrvsostomus l'aulum amat 501, quingentus annos nu- merat ab zetate Pauli, 291, t. it. Chrysostomus longioribus exordiis utebatur, 100, cur longa prooemía faciebat, 156, ab amicis rj retenditur quod peolixiora procemia faciat, 151, 153, t. ΠΠ. Chrysostomus queritur. singulis diebus auditorum nume- rum minui, 115, s:epe auditores paucos liabuit, 145, t. ΠΠ]. Chrysostomus quinque in principium, sive in titulum Actorum, homilias habuit, 64, t. TIT. Chrysostomi :uuditores faciem tundunt resi; Iscentes, 565. Chrysmtomus auditoribus suis lacrymas excutit, 251, 253, tom. iil. Chrysostomus anomxeos insectatur, qui se clare Deum nosse dicehbaut, 71, t. VI. Chrysostomus de. concursu auditorum gaudet, 97, t. VI. "Chrysostomi modestia, 107, t. VI. Chrysostomus coram Flaviano concionatur, ipsique con- cionaudi dat locum, 111, t. VI. Clirysostomus concionans, eum Paulum seme! attulerat , relinquere non poterat, et à proposito argumento abduce- batur, 1416, t. VI. Chrysostomus Babylonicos vocat Persas, 100, t. VT. sostoimus ín niagna ecclesia Autiochi* concionaba- tur, 247, t. VI. Ch tomus concionatur in magra ecclesia Ántiochiz, 211. Postquam Flavianus episcopus pauca przefatus fucrat, 247, populo cupiente ut Chrysostomus auoma:os refelleret, loco cessit Flavianus, ibid., t. VI. Cheyrostom stomi ad haereticorum argumentum responsio, 9 19, tom. Yt. "Chrysostomus infirmitate corporis laborat, 278, t. VT. Chrysostomus dolet quod siue fructu coucionetur, 59, toin. IV. Chrysostomus flagrat amore l'auli, 95, t. IV. Chrsvetomus auditores suos ad |cuitentiam deducit , t. IV. us auditores suos ad la as usque movet 094, t. IY ym να ᾿ IN ONNIA OPERA SANCTI JOANNIS CHARYSOSTOMI --ι ο 196 Chrysostomi sollicitudo erga omnes, 7ο, t. IV. Chrysestounus Antiochenos objurgat, quod ad lueeruas quie accendebautur vérsi a. concioue audienda averteren - tur, 597, t. IV. Clirysostomi au litores avidi doctrinze plausibus illum cx« cipiunt, 59, 251, 008, t. IV. Chrysostomus plausus rejicit, 91, 473, t. IV. Chrysostomus oljurgat Antiochenos ου ignaviam et ne- quitiam, 210, 217, t. iV. Chrysostomus vult eos qui 8 Sacro conventu arcere, totes circensium fuerant » queritur Autiochenos. Indo- rum eequestrium spectaculo nimis deditos esSv, ὅ1 3, ^6, gat Antiochenos circensia spectacu uentautex 696, 697, t. IV. "1 ! so irysostomi sollicitudo de profectu auditorum, 253, 905, ,t. IV. Chrysostomus gaudet de profectu , 233, 285, queritur de paucitate auditorum, 669, latatur ob frequeutiaui, 30, t. IV. . Chrysostomus auditores minatur, se ecclesissticas pos«as inducturum, nisi a circensibus abstiaeant, 57, t. IV. , Chrysostomus repetit dicta couciouis przccedeutis ip gra- Liam eorum qui abfuerant, 619, 620, t. IV. Clrysostomi bumilitas, 105, 587, t. IV. Chrysostomus Flaviano j.rzesente concionatur, 618, t. TV. Chrysostomus magnam seriem howiliarum a se habita- rum commennorat, 505, t. IV. gs p eestomus multas conciones a se hahitas memorat, Chrysostomus homiliam habuit de muliere samatritaua, 405, 106. Circa diem festum Paschze quo tempore cele- brandum esset, concionatus erat , 98. Catechumenos insti- tuit, 98, semel iu hebdomada conciones habebat cum de Anna ageret , 660. Homiliam babuit contra Judzos qui di- scipulos Domini incusabant, 515, t. IV. rysostomi conciones cuutra gentiles, 651, t. IV. Chrysostomuus circa diem Pasch:»e concionatus , 98, t. IV. Chrysostomus homiliam babuit iu publicanum et in Mat- tiseum, 471, t. IV. Chrysostotni humilitas, 580, t. VIT. Ch us inter concionandum in iracundiam ali- quan ο vertebatur, 569, privatim monebat auditores, 204, Chrysostomus spe elcemosynam commendavit sine ma- gno fructe, 629, 779, t. VII. τα x us cur veliementiori sermone utatur, 43, us sug; icabatur finem mundi 16 esse, 9 tom. VIT. |: prope en τὸ Chrysostomus pacem dicit et optat, $85, t. VII. Clirysostonius carpit eos qui virgines secum habitantes habebant, 2586, t. Vif. Chrysostomus rejicit plausum , 261, t. VIT. :tomus summo mane concionabatur, 182, t. ΥΠ. Chrysostomo concionanti plaudunt auditores, 37, t. VIII. Chrysostomus putat mundi finem instare, 198, t. VIII. to ehrysoptomus bis in hebdomada concionabatur, 117, » . Ckrysostomus homilias Epistolze I ad Coriuthios se AR- tiochie habuisse dicit, 178, t. X. Chrysostomi tempore quanta morum corruptio esset, Chrysostomus in ecclesia concionans petit eleemogynam paaperibus erogandam, 369, t. X. rysostomus plausus rejicit, 59. Chrysostomo eoncio- nante Áutiocheni exclamant, 291. Chrysostomus concio- nando auditorum lacrymas extorquebat , 415, t. X. Chrysostomo plauditur concionanti, 110, t. X. Chrysostomi auditorum risus, 454. t. X. Chrysoston-us librum de Virgiuitate se edidisse testifica- tur, 100, t. X. Chrysostomus Callimachi opera affert Epimenidis no- mine, 677, in nola, t. XI. Chrysostomi adolescentis historia, 274, 273, t. TX. Chrysostomus, cum homilias in Epistolam ad Romanos pridicaret, sub pastore quodam erat , 461, id est seb Flariano episcopo. Vide prefationem ad homilias in eji- &tolam ad Romanos, t. IX. Chrysostomus a tribus annis episcopus erat , cum bomé- lias in Acta prxcdicabat, $12. Vel tertio vel septimo quoque die concionabatur, ibid., t. IX. Chrysostomus per triennium prxdicaverat Constantino- Ρο, ee post tres dies, aliquando post sejtem repetens, 912, t. IX. Chrysostomus princeps et episcopus, sel ixiexevec, 88, in throno episcopali ebat , 76, t. n" stonmius plausus rejicit, 518, t. IX. Chrysostomi quanti cura gregis sui, 515, C. IX. Chrysostomus quomodo ;lausus excipiebat , 936, 227, 121 . IX. - M s quanto studio populum sibi concreditum fa virtute proficere curaret, 218, t. IX. Chrysostomus carpit eos qui baptismum differebant , 25, tom. IX. u . Chrysostomus putabat in tot millibus Constantinopolitanis ehiristianis, ue ceatum quidem salutem consecuturos esse, 3, . IX. . H ο . "hr ssostomi erga Paulum et Pauli reliquias pius affectus, 6;., t IX. . Chrysostomi ürmitas animi, 74, t. IX. Chrysostomus senes qui zdiflcia coustruebant carpit , 550, eleemosynam passimcommendat, 517, t. IX. . Chrysostonius post atium ooncionatur, 911, t. V. Clirysostotiu » pastor νι. Υ. Cürisostomus um , epulo egreditur in. die Palmarum ex cousueto more, 539, t. V. Chrysostomus auditorum causa hebraici textus lectionem affert, 319, t. V. Chrysostomus bis in. hebdomada populum convocabat , $01, t. V. EM Chrysostomus gaudet de Constantinopolitanorum affectu a sacros conventus, 805, L. [. ο μή stomus Constantinopelitanos objurgans dicit an. num elapsum esse ex quo in eam sedem advecuus sit, 209, tom. VI. Cirpostonus adhuc corpore iufirmus econcionatur, 271, tom. VI. . Chrvsostomus doctrine verbi prefectus, 87, t. XI. Chrysostomi munus, 88, t. XI. Chrysostomus Ecclesie prefectus, id est, episcopus, 448, t. XI. Chrysostomus. episcopus praedicat, 465, t. XT. sostomus episcopus semel aut bis in meuse concio- . pabatur, 498, t. X E rysostomus se parem esse dicit, id est, ut putatur, epis-opum, 254, t. XI. νοδιυπιᾶς se clare dicil esse ducem seu principem, 490. Chrysostomi humilitas, 490, t. XI. Chrysostonii modestia , 47, t. XM. Chryssstomus nuplias secundas nec damnat, nec lauda! , 113, 1. XI. T tomus dicit se, sí ab Ecclesise cur s esset vacuus e&t corpore sanus, iturum Roniam catenas visiup, et carce- rem in quo Paulus vinctus fuerat, 57, t. ΧΙ. Chrysostomus putat Paulum rouaui imperii finem pr:c- dicere, 485, t. XI. . μία i cautio cum de rebus impudicis loquitur, , L. AL. Chrysostomus delicias nimias insectatur, 551, t. XI. Chrysstomus putabat terram non verl , sed firmam stare, 696, t. XI. e Chrysostomus »:oram Eudoxia Augusta concionatur in ec- clesia qua erat ad Drypiam , 475, t. XII. . eoncionatur uam alius episcopus con- cionstus fuerat, 535, $51, t. XII. Gutthos in. eeclesiagoltbice loqui jussit , 909, Concionatur ipse in die Theodosii imperatoris, 490, tom. XII. Chrysostomus Eutropio in dignitate constituto monita daiat, 593; in Eutropium sat aspere invectus, hortatur po- pulu:n ut erga eum imperatorein. mitiget , $u5. Imperato- reu 3diit pro Eutropio profuzo, 398, t. tif. omus, communis omnium pater, a Saturnino et Aureliano viris primariis, perniciem et necem depulit, 415, 41M, 415, t. II. Chrysostomus ad eorrigendas Ecclesias in Asiam per- rexit, 421, lus quam centum diebus absens fuit, 421, ejus de recipicndo Severiano oratio, 423, 424. Jussu iinyerato- ris ad id compulsus, 420, t. III. 1 nus ex Asia regressus concionatur, 421, abseus zegroutavit, 421, plaudente populo Constantinopolun adve- Dit, 432, t. III. solos pene episco) os metuebat, 500. Juhe- tur ab iinperatore Theophilum causam dicentein audire , id recugut us, 617, t. ΠΠ. nou judicium recusat, dum hostibus cau- sem dicere non cogatur, $51, $553; ad judicíum coram Theo- pilo se sistere recusat, 550; quibus de rebus accusatus ab adversariis, 451; aceusabatur quod comedisset et postea baptizasset , 451; non auditus damnatur, 557; imminen:e i oberen 421, 435, t. p eductus ab exili us imperatorum jussu reductus ab exilio, 413; 5 priore exilio revocatus populum alloquitur. 441 ; cuu Leutia excipitur a populo, 414, 445. Curysostomus re- ductus a priore exilio rogat imperatorem ut. sil in-synodo €xusam dicere, et criniua diluere licest, 552. Chrysostomi hostes 1ο ib exilio redeunte, fugerunt, 440. Chrysosto- Ῥλτποι, Gn. LXIV. INDEX GENERALIS. U^ 191 mum etiam Judzi, post ipsius ab exilio reditum honora. bant, 441, t. TII. Chrysostomum exulare curat imperatrix (Eudoxia), 685; accusatur Chrysostomus quod jos epulas couimuuion«u dederit, 685; quod cum muliere coucubuerit , 685; mem brorum suorum mortiflcationem opponit, ibid. Cbrysostonio in exilium abducto, multi qui "m antea infeusi erant ad ejus partes transierunt, 449, t. ΠΠ. Chrysostomus secundo ab Ecclesia sua pulsus, 555. Chry- sostomi damnationem immalurain vocat Honorius. Augu- stus, 941. Chrysostomi amicis incendii crimen impulatur, 618. Chrysostoums scrihit ad Innoceutium papam, 529; ejus altera ad Ionocentium cypistola, 5335. Chrysostomus tertium Jam annum in exilio agehat cum secundam ad Innocen- tium epistolam scriberel , 550; rogat Innoceutiuni ut scri- bat damuationem et expulsionem suam nullum habere ro- bur, 531, 535, t. III. Chrysostomus in exilii locum pergens literas scribit ad Ol ympiudem, 008. Niczea: epistolam scribit ad Olympiadem, 9; ex Nicza profecturus Constanüo presbytero litteras mittit, 752. Chrysostomo in locum | exilii eunti, viri et fe- minz lacrymantes obviam veniebant, 608, t. ΠΠ]. Chrysostomus Cxesaream adventat, morbo opyressus, 615, οἱ febri terliana, 615. Cresarienses clerici, populi, mona- chi, monacha, ipsum adeunt, 615; primarii quoque viri, 616; quauta duin in exilium pergeret passus sit, 674. C:c- Sare:?. paulum recreatur, 674; morbo afflictus C:esarcam adventat, et a morbo recreatur, 009, 610; in itinere exul multa pertulit, 594. Monachis jussu Pharetrii instantibus Cxsirea pellitur, 614. Chrysostomus &ger ex suburbio eliam C: sarieusi jussu Pharetrii pellitur, 615; optat, ea quz Plaretrius episcopus Cresareze. in Cap la adver- sum se perpetraverat silentio tegi, 612, t. ΠΠ. Chrysostomus nocte media deportatur ex suburbio Czya- riensi , 615; lectica muli dorso gestata decutitur, 615, pe- dibus et ager iter prosequitur , 616; de zrun.nis exultat, 616. Chrysostomus przdonum manus effugit, 595; in exi- lium pergens per triginta dies cum febri colluctatur, 610. Chrysostomo exulanti obviam veniebant πια εἰ ex Armenia el. Oriente, 607. Chrysostomus exul Arabio scribit ante- quam Cucusum advenisset, 676, ferme consumptis diebus nstantinopoli Cucusum advenit, 610, 739, t. III. L iprysostom us queritur se baluco uti non posse, 585. Chrysostomi serumnze in exilii loco, 698, t. ΠΠ]. Chrysostomus e Cucuso ad Cyriacum pum scripsit, 685. Cum μες Cappadociam εἰ Tavrociliciam exilii locum peteret, obviam ei veniunt sancti patres , monachi ac vir- gines lacrymautes et dicentes , sutius fuisset cere quam Joannis os conticere , 686, t. Ill. Chrysostoinus Cucusi degeus, non optat sibi exilii lo-um mutari ; nisi quibusdam conditionibus , 611 ; itineris mole- siam sexcentis exiliis graviorem ducit, 611 ; non vult mu- tari sibi exilii locum, nisi in aliquam Coustantino) oli vici» nMam urbem deducatur , 613, t. Ili. Chrysostomus exsul cum quantis malis in itinere confli- ctatur, 610, ubi Cucusum pervenit a morbo liberatur, ibi. Α Dioscoro domi exceptus Cucusi , 614, plurimi isthic ades suas Chrysostomo offerunt, ibid., t. IM. Chrysostomus Syndetii nobilis feminze pharmaco stoma- chum corrigit , , exul cum summa quiete exerce(ur serumnis, 607. Hortatur Heraclidem ut. abdicet episcopa- tum, quo possit a tot vexationibus liberari , 617, t. ΠΠ]. rysostonium qi expulerant etiam in hac vita poenas lucbant, 521, t. ΠΠ. Chrysostomus 'l'heodorum recipiat, et domui reducat, * non [u- at, Eustathium in gratiam 12 el seqq., t. !II. "T rysomtomus Pentadiam hortatur ne pedem moveat ; V. 1]. Chrysostomus Antiochum Artemidoro commendat , 712, L. . Chrysostomus Joannem Hierosolymitanum et Theodosium Seythopolitanum hortatur. ut prsssenti. malo. mederi stu- deant, 655, t. IIT. Chrysostomus Malchum, qui filiam aniiserat, per litteras solatur, 618, t. III. Chrysostomus Unilam Gotthize epis timet ne eniscopus Gotthoruim a curat Ecclesiis Gotthize , 727, t. Til. Chrysostumnus Ca'sarium. monacbum ah a[ollinaristarem lixeresi retrahere satagit , τοῦ et seqq t 1n . b Cr sostonms, si cr'edere fas est, ario inonacho seri- it, 755, t. III. q irpsostomus ope necessariarum rerum in exilio caret, h L. l. Chrysostomus Hymnetio arcliatro commendot Seleueum episeopum agrum, 651, t. ITI. Chrysostoiuus scribit 3d episcopos in carcere inclusos , pum ordinavit, 618, iosis ordinetur , 619, 379 9406, t. ΠΠ. Ghrysostomus seribit secundo episcopis οἱ presbyteris in carcere degentibus, 675, t. tl . Chrysostomus exul conversionem gentilium in Phonicla sdmodum curat , 656. Ruflinun bortatur ut in Phueniciam se conferat, fureutibus licet in christianos gentilibus, 686; acribit l'heenicize. presbyteris et monachis qui gentiles in christiana relizione insutuebaut, 676; reliquias SS. marty- rum mitti curat in Phxeniciam , 657, t. Ill. Chrysostomus ad Marutham, episcopum Persidis, scribit, ejusque ἁμοιθείας optat, 618 ; ad episcopos Macedouiz litte- τας mittit, 70U, t. Hl. . Chrysostomus stomacho laborat, 105, ad voinitum pro- clivis, 506, t. III. Chrysostomus frigore divexatur, 590, ex intoleraudo frigore in morbum incidit , 687, in gravi hieme stomacho Liborat, 599 ; tota hieme iu lecto eger decumbit, 695, t. 11. Chrysostomus objuryat Theophilun presbyterum quod ο collectam non veuerit, 739, t. ΠΠ. Chrysostomus Arabissum confujit, I:2uris omnia vastau- tibus, 640, morbo laborat , ibid. , in arce Arabissi, quasi in carcere, metu I[saurorum inclusus , 617, t. Ill. Chrysostomus exul nullo certo in loco stahat, sed modo Cucusum , odo Arabissum , modo valles ac prarrupta de- sertaque loca circumibat, 600, t. Π[. Chrysostomus in exilio a latronibus obsessus , $35, quo magis alflictatur eo majorem conselationem babet, ; ι. 1]. Chrysostomus pulat, in exilio positus, mslorum finem cito venturum, 665, t. IIT. Chrysos ab Olympiade omnem moerorem auferre. curat , 555, , queritur Olympiadem sibi litte- ras non mittere, 610. Olympiadi mittit librum , quod nemo leditur nisi a seipso, 505. ο iadem consolatur, asseve- rans se ab ea siue dubio visum iri, 908, putabat se ab exi- lio reversurun esse , 591, t. III. Chrysostomi firmitas animi, 450, t. TIT. gu ο μον rumor erat iu Scythiam ἀοροτίληάαπι, ; t. 111. Chusi historia, 80 ; non erat amicus temporum, 81, t. V. Chusi filius Jemiui, 81, t. V. Cibus vitis causa datus, nou vita cibi causa, 975, t. I. Cibus non itumundum faciebat, 650, t. IX. Cibus moderatus peccati occasionem tollit, 182, immo- deratus zyritudiaum causa , (81, t. IX. Cibus voluptatem affert Éuelicis, non saturis, 44, t. II. *4nus moderatus majorein affert voluptatein, quam ni- iius , 772, t. UJ. Cibis et potibus ad necessitatem utendum, 325, t. II. Cibus in:moderatus vitandus , 70, t. [11. Cibus qui extra necexitateui est, ion cibus, sed lues €x, 471, t. VII. . Ciborum observantia quanta, 531, t. VII. Cibi animse qui siut , 118. t. VII. Ciborum delicise valetudinis fundamenta subtraliunt, 157, . i [. Cibus verus quisnam, 161, t. VIII. Κιζώτια, &Criuia, 187, t. VII. Cilices, 711, t. I. Cilicia de Spiritu sancto accepit , 186, t. V. Cilici:e locus Saturni appellatus , 679, t. Xl. Cincinni capi notantur, 500, t. V. Cingulum aureum, 515, t. V. . Quis, fuligo ei sales superstiio erant singularis, 558 , t. A1. Circenses ludi satanicum spectaculum, 1015, 1016, 1017, 1018. Circensibuschristiani cum gentilibus assidebant, 1046. Cicceuses ludi partum doctrina fructuin labefactabant, 1019. Circenses ludos qui adeunt carpit Chrysostomus, 735. Cir- censium ludorum vanitas , 1045, t. 1. Circenses non suut crimen manifestum, sed ad malum ducunt, 158, contra circensium ludorum spectaculum, 645. Circenses ludi p&inpa diabolica, 6495, t. II. ντου Antiochenis interdictus ob eversas statuas, 175, t. il. Circenses ludi quam turpia spectacula admixta babe- rent, 55. Circeusium ludorum damnuin, 601. Circum liben- ter petebant Antiocheni, 600, in circensibus mulieres erant ad inescandos viros adornaue, 696. Circensibus avocat Chry- sostomus, ibid. Circenses ludi ex se quidj.iam mali habent, 50. Circeusium ludorum spectaculum vituperatur , οἱ, 55, όο - Circensium ludorum modus, 115, t. VI. Circi spectatores insectatur Chrysostomus, 48, t. VII. Circulatores , 515, t. I. . ru ir cultorum artes , 105, mira eirculatorum gesta, 196 , 5, t. IT. Girculatorum mores describuntur , 409, t. VII. IN OMNIA OPERA SANCTI JOANNIS CIIRYSOSTOMI 900 Circumcisio nihil, przpotium aih3l, 57, t. XT. iar eymeisione siguantur Israeliue sicut pecora et bruts, Circumcisio spiritualis quomodo fiat, 540, t. XI. Circumcisio uibil Prodesso potest, quare, 604, t. X. Circumcisionem Paulus appellat TEvanzetii subversio- nein, 625, t. X. ('ircunicisionem T'aulus Jud:eos vocat, 658, t. X. Circumcisio vera quz, 45F, t. IX. Circumcisio carnalis et circumcisio s; iritualis, 433, t. IX. Circumcisio nihil nocuit , sed uultum profuit, 249, t. IX. Circuincisionem vetat Paulus, et tamen Tinotlieum cir- cuineidit, quare, 86, t. III. Circuincisio data signi gratia. 566. Cur data Judzeis, 366. Judxeos a e:etcris gentibus segregabat, 568, t. IV. Circumceisio geram signum ert 212, 375, nihil perfi- cere potest ad auinue salutem , 242, nihil animae confert boni, Br. t. IV. mnm . Circumcisio totum jugum legis imponit, 859. Circumci- sionem adinittere noxium, 858, t. I. ircumcisio erat, 515, ejus abrogandz diffi- cultas, ibid., t. VII. ^ $55 el Circumcisio dignior sabbato, 277, t. VIII. Circumcisio elibus sacri baptianat:s loco tradiur, 807, Circumcisio totius mundi est resurrectio Dominica, 807 , Circumcisioneim non munufaclam Christus. introducit , Circumveniri a Satana quid, 293, t. II. Cithara a superua parte inovebatur, 495, t. V. Citharaedorum mos, 17, t. 11I. Citharoxli post epulas introducti, 619, t. IV. Citliareedi in scena, 21D, t. VII. Civitas superna quz, 149, t. 1. Civitas non babens pios cives villa vilior, 178. Civitatem quid miseram beatamve facit, 175 et 179, t. II. Civitates majores cives pejores liabent , 265, t. IX. Civitas quaedam marilima ,ro Antiochenis Theodosium 3vit, 348, L. XI. vitatum vera prserogativa quz, 130, t. VI. Civium providentia est urbium tuLamen, 41, t. VI. Civium Romanorum ἀἰίνα., 9995, t. IX. Clamor in sacris Scripturis quid, 428, t. V. Clamor cordis, 429, t. V. Clamor mentalis quis , 64, t. V. Clamor est τος materia, 1506, t. VIIT. Clamor iram excitat, 112. t. XT. Clarius (Apollo), 499, t. lI. Clarus est qui gloriam contemnit, 617, t. X. Claudiano scribit Chrysostomus, 7719, t. TIT. Claudius Ecclesiam impugnavit, 810, L. 1I. Claves Petro, non aliis dantur, 100, t. VIII. μμ. ( Anaxagoras ) philosophus celebris, 495, t. e. Clementem Romanum dicebant quidam csse auctorem Actuum apostolorum, 780, t. ΠΠ. Clementia guantam imperaturi pariat gloriam et coro- nani, 216, L. IT. Clementia Del quanta, 57. t. IT. Clementia Del ineffabilis, 468, t. V. Clementia οἱ lenitas non ubique utilis est, 318, t VIII. Clementia omnium bouorum iater, 537, t. vult. Clutho fusum vertit, 766, t. IT. lypeorum umbones fulgentes, 684, t. VII. lytemnestrz et Orestis historia , 692 , vide notum, 18, us, 74, 290, t. VI. meterium unde dictum, 505, t. TI. Coena ultima cur sacra vocetur, 507. Cana dominica qua», 258, t. ΠΠ. a dominica communis esse debet , 525, t. X. anam ipsam celebramus in qua Jesus recumbebat, 507, t. Y1l. Co na paschalis ; an in ccena. paschali diseij uli rocubue- rint, 754, t. VII. Cogitstiones improbze repellonaee, 51, t. Π. 5 IT 802, t. II. Cogitationes pravie verbis aluntur, 210, de cogitationi- bus ratio reddenda, 25, t. IIT. Cogitationes quomodo domanda, 391, t. IV. Cogitationes nefarie bellum auimz [ariunt, 98, € V. Coyitationes observandz, 456, t. VII. Cognitio nostra a rerum exitu pendet, 419, t. V. 2»gnitio major majoris est causa supplicii , 581. t. VII. Cohahítationis cum viryine nulla alia videtur esse causa posse, quam voluptas» $02, 519. Obtentus cohabitationis refeiluntur, 505, 518 et seqq. Cobabitatio cum virgino 90! perniciost, 496. Cuhabitatio cum mulieribus quando licita, 95, t. T. Colentes Paulus vocat proselytos , 969, t. IX. ÜCulleetse, eit, lu ecclesia, 230, t. IX. Collecta in ecelisia, 800, t. I. Collecta Autiocheuorum , 67, t. II. Collecta, λοχα, quid esset, 367, 565, t. X. Collecta. Vide Symaxis. Α collecta non oportet. aute (inem discedere , 571, t. IT. Colloquis de rebus secularibus lu ecclesia vix veuia di- σα» sunt, 105, t. VI. uu Colloquia mulierum in ecclesiis improbantur , 545, t. XI. Colloquium eum Deo virtutem auget, 104, t. V. Colophou malorum est yloriari in rebus terrenis, et ia disnitatibus, e t. VII. 560, LI on tualorum quis, . Colussensibus quandonam scripsit Paulus, 299, 300, t. XI. Columba quon;odo repererit oliv: ramum, 255, t. IV... Coluuibe Specie cur Spiritus sanctus descenderit in Cheistum, 369, t. II. Columba cur apparet in baptismo Christi , 205, t. VII. Columns in douibus mir» magnitudinis , $10, t. V. Columnz et lapides pzetiosi in zedibus, 22, t. XI. Columna bomines appellari solent, 78, t. XI. Comati, sive qui comam alebant, tonderi jubentur a Paulo, 11, t. X. Comedere et bibere ad gloriam Dei quomodo possumus, 951, t. [. Cowmercia inter homines Deo curante facta, 279, t. VI. Commiseratio homini propria, 79, t. X. Gu. Commiseralone Deo $quari possum , t. XI. Communicans iudigne homici , 655. be lis qui indigne communicant lex Pauli, 695, ad communionem quo pacto eundum , 597. Qui comniunicant indigne plectendi , 650, Lm Communicatio corporis Christi est Pascha, 867, t. T. Communioni hali jejunium przemittitur, 867, t. I. Communio, 499. Vide Eucharistia et Corpus Domini. Communio. Vidc Sacra mensa, Eucharistia. Cominunio eucharistica quomodo adeunda , 140, 141, t. vl. Communio : 3d communionem indigni non sunt admit- tendi, 745, t. VII. Compresbyteros sese dicebant ejiscopi ad presbyteros srribeutes, 185, t. XI. Compunctio et. voluptas perinde non simul esse possunt stque ignis et aqua , 404, 514. Compunctio lacrymarum οἱ temperantie mater, 401, 414. Concupiscentiam desteuit , 415, per. compuncüionem gratias agimus , 1006. Compun- rüiouis laus οἱ descriptio, 412. Com punctio nunquam in deliciis, 414, ejus advocandze modus, 422, |. I. De compunctione epist. ad Demetrium, 395, t. I. Compuncto vera qux, 450, t. VII. Com,unctio bona et compunctio mala, S84, t. ΙΧ. Compunctio animi ad peccata delenda requiritur, 170 , L IV. Compungi quid sit, 51, post compunctionem ad virtutis actum aptiores sumus, 53, t. V. 2L Concilium. Reus e-it concilio quid siznificet, 248, t. VIT. Concionator qui despicit auram j.opularem, quam sit tranquillus, 678, t. I. . Concicnator non I2udes, sed Dei placitum spectare de- het, 676. Concionatoris munus est doctriua pra'ditum esse, 675. Concionator licet. nullus 2uscultet, quidquid In se est praxuare debet, 965, 9041, 965. Concionstor eruditus plus studio opus babet, quam ineruditus , 674, t. I. C .aciouatures vix detractioncs vitare possunt, 615. Con- enatori etiamsi pereat opera, non perit merces , 065. Concioaator ne ad gratiam lorratur, 9. Concionatorum yuuus est laudes spernere, 675, t. 1. (i mcionum utilitas , 1029, t. I. C.ncio de martyribus iu agro Antiocheno, 664, t. ΠΠ. Conciouatoris officium , 656 , non. est ad gratiam concio- nandum , 656 et . Concionatoris | rolixitas ne sit gra- Vis, 210. Co.rcionatorls vera laus, 58, t 1f. Concionator etsi. auditorem non. flectat, non. fraudatur mBicrcede sg3 , 375. Eo quod non οἱ credatur , ne abstineat a eoncionando, 34. Etiamsi nemo attendat. debet seimina jseere, 069, c. IV . Conciopatoris offthum cirea morbos anime, 675. Concio- Walofem ne contristel auditorum paucitas, 670, t. JV. Conciones Chrysostomi contra gentiles, 654. t. IV. Conciones etiam post cibum adeuude, 81, quantum pro- Gnis conventibus meliores, 005, t. IV. Concionem qui cum voluptate audit, se ad opera exhi- benda paratum ostendit, 608, t. IV.——— (,*hciones sj iritualis mensa , 161. Nihil prosunt sine bo- bis opcribus, 95, 05. t. IV. INDEX GENERALIS. 202 Concionum matoria,, 005, tL. IV. Concionum quis fructus essc debet, 173, t. TV. Conciones qua hora ücremt, 120. Coucionum fructus uinam esse debet, 179. Cuucionibus qui intersunt, ea qua icuntur, absentibus recitare debent, 70, 71. t. IIl. Coucionum quis faciendus usus, 100, 107. Concionum fructum aufert externarum rerum tumultus, 55, t. Vil. Conciones memoria repetenda, 956, t. Vil. Concionem audienti praemitteuda lecuo loci Scripture qui ex plicandus est, 21, t. VII. L Conciunes quiuo quoque die a Chrysostomo κια, 28, Concionator exemplo plus operahitur quam verbo , 92^. Coucionatoris wodestia. multum prodest auditori, 75. Cou- cionatores notantur, qui glori et plausus gratia praedicant , 235, t. IX. Concisio est circumcisio , 957, t. XI. Concordia vires et potentiam | arit, 861, t. T. Concordia viruminter et uxorem commendatur, 500, t. IV. Concordia conjugalis quautum bonurm, 417, t. IV, cordia omnium bouorum radix, 417, L. IV, Coucordi: bonum, 85, t. III. Concordia fideles coujungit et caritatem i, sam coutiset , ντ. XI. Concordia ubique bona, 65, t. IX. Concordis bonum, 435, t. Vir. - ncordia uandoque mala, et discordi e bona, $14, t. VII. μα. go oncordiam ΠΙΑ bona quandoque discordia solvit , ; L. . Concubinam Neronis salutavit Paulus, 335, t. IX. Concupiscentiam carnis, etiam lapides et status. excj- tare possuut, 501, t. I. Coucupisceutia tyrannis qusedam est, 851, t. I. Concupiscenüa quantorum malorum causa, 572, N75. Mala bestia, 412. Eliam in Ecclesis catu adrepit, 696, t. IV. Coucupiscentia radix adulterii , 516. Concu,isceptia re- primenda, 51. Coacupiscentiz rabies , 421, t. II. cupiscentia mala excscat, 295,:t. VII. Concupisceutiz radices evulsit Christus, 371, t. VIT. Concupiscentia peccatum perficit, quuniodo, 157, t. VII. τον isceutia ex majori copia που exstinguitur , 735, Concupiscentise malum , 505, t. IX. Concupiscentia minus cst malum quam ira, 908, t. XI. Condiaconos sese dicebant episcopi ad diaconos scriben- tes, 185, t. XI. Condolere oportet iísqui sibi vindictam at trahunt, 517, t. T. Confabulationes in ecclesia |.robibitze, 473, t. [; 193, t. IL. Confessio peccatorum , 420 , 431 , 746 , 1046. Cum resi- piscentia jungenda, 300, t. I. Confessio. Sacerdotes immuuditiam anim:e purgant, 644. Post regenerationeui admissa peccata condouare possuBt , , LT. t Ρος confessionem gratias agimus, 1008, t. I. Confessio intempestiva nihil | rodest, 1050, t. T. Copnfirendum Deo, qui scit oinnia , quare, 1012. Deo, non hominibus, pecesta revelauda, ipsi vuluera ostendenda, 746, 1014. De hortum senst ugetur suo loco, t. I. Coufessio occidit iniquitatem, 1014. Est sola post peccz- tum purgatio, 892. Multum affert solatii, 395, t. I. Confessio conimunioni prsemittenda, 807, t. T. Coufessione peccatorum sarcina deponitur, 409, 415. Se- cerdoti vuluera aliorum manifestauda, 54, t. II. Confessio justum efficit, 359. Confitendum Deo, 257, t. II. Confiteri peccata non ignoniinia est, sed peccare, GUB, t. LI. Coufessio frequens, 180, t. III. cxi onfessio non solum per fidem, sed eliam per opera, * ι. ο Confessio peccatorum, 49, 81, 85, 98, 248, 273, 108, 1. IV. Confessio torum, 170, est abolitio delicturum, ibid., "n quou liat, 667. Vulnera medico ostendenda, 280 , t . Coufitendum est, 81. Confessionem peccatorum Deus ex etit Jo. Confessione εἰ paenitentia purgauda peccata, , V. IV. Confessio peccatorum Deum maxime placat , 438, t. V. Confessionis torum fructus, 445, t. V. Confessio peecati solutio, 457, t. V. Confessio peccati requiritur ad remissionem peccati, 255, Confessionis genus duplex est : vel peccatorum declaro- tio, vel gratiarum actio, 121, t. V. Contessio est aliquando gratiarum actio, 145, t. V. Confessio pro gratiarum actione, 279, t. V. Confessionem peccatorum sequitur coroua, 115, t. VI. Confessio peccatorum. habet. pudorem, ul. verecundium valiamur pio pe ua, 619, t. VI. *05 IN ΟΜΝΙΑ OPERA SANCTI JOANNIS CIIRYSOSTOMI 20 Coufessione o lom, Y. Confessio per Pus Consolatio non vulgaris, Con! eq! t. VIT. Cousolatio ! Socios Confescione et lacrymis purgamur, P t v [i5 Consolatio nt. M οἱ delicte non possunt'uma consistere, 196, —— Con»olatio 418, t. Viti. tom. E: 9 aproborum improbus Conícaio QUELLO improbum Coufessio ast lavacrum , id sedat, 75, t. V. ; tnolestissimum, S42, γε XII. Von. Y - a peccatis oritur, 45, t. VI. a mansuetudine sit oportet, $81, t. VIII. 400, non iliam pariunt. hujus mundi ienti: Ampudentem hominem reddit, 110, tom. IX. Consdemia prava nibil miseralilius, S0S. Boua con- scientia nos erlait, ibid., t. IX. parit, 405. noa. ad ad corouam sullicit, 403, tom. X. Couscieutim puritss eucharistiam sumenti necessaria, T. . tT. egent, 138, t. TIT. ravissimo statim luctu, icerdotum, 15 t. It. Consolatio verborum animi sestum sedat, 8l, €unsolatio humilibus et coutrltis datur, 326, t v. lado est magna zrumnarum habere' socios, 219 055, Ti. .v. res. Ji Sancti Petri 3 vello occisus, 608, et Gratisno imp. timebat, ef in Momo, restaurare aggressi, ^, 005, οἱ in Monio, Apostolorum erant -.—2 Chrysostomi, qu , 81, t. Itf. pe 'um diem ce- hrysostomo cum clesia dicta, 5M, 204. t. VI. ju VL val comjuncti lis theatr.. libus. cliristianorum, in ecclesia n de molam, t IX. rcutiunt, Chrg- » Chrysostomus, Chrysostonum. ται, GjU. nre- " t. II. turpis, 358. Consuetudo altera na-- " erit, 516, t. XI. fons ind vis magna est, et iu bonis et la malis, Consuetudo, secunda natura, 65, t. X. 205 INDEX GENERALIS. . 906 Consuetudo tyranni L X. Cordis duplicitas, 145, t. V. Consuetudo in m cosa atem migrat, intellige ne- Cordis affectus ea mala excogitavit quz natura negavit, cessitatem moralem, 452, t. X. σοι, t. V. Consuetudo recepta non purgat a to, 487, t. IV. Consuetudo vitiorum pariat, 257, t. y. Consuetudo i multos perdit, 60, t. V. Consg etodinem malam ejicit spes coronzs coelestis , 255, tom. VIL Consuetudinis pravze eliminandse modus , 265, t. VII. Coasularis dignitas in exercitu maxima, 91, t. ΠΠ. Consummationem nihil ulterius sequitur, 899, t. I. Cousummatum est, quid significet, 710, t. Vit. Contemplationis divinse gaudium, 100, t. VI. Contemplatio creaturarum utilis, 282, t. V. Contenutiones et rixae vitand:e, 508, t. IV. Coutenüoue nihil pejus in Ecclesia, 863, 864. Conteu- ti^nes aute omnia sedandz, 861, t. I. Contineutia noo ia operibus tantum, sed in cogitalioue wit oportet, 421, t. 1I. Contraria muudum constituuut, 173. t. V. Gontritio peccatorum, etian unius diei, utilis, 996, t. [. Contro cordis ad peccata dulenda requiritur, 1:0, twm. IY. Coutritis corde Dominus prope est, 151, t. V. Contro et humilitas omnes pravos affectus sedant, 71, iom. . Contamelia quandonam major efficitur, 705, t. ΧΙ. Contumelia contemptum parit, coutuimeliosum dedeco- γαι, nec sinit esse venerabilem, 672. t. XI. melis et convicia quam culj anda, 318, t. IX. Contumeli» q fereudse, 348, t. IX. Contameliam qui contumelia repellit superatus est, 613, ίοα, IX. ντ qui infert majore ipse contumelia afficitur, .U IX. Coutumeliz ferend: , 251, 252, non rependend:e, 253. Contumelis mansuetudine expugznauds, 252, tL. IX. Contumelia afficere indigna res est, aíllci non ilem, 126, lom. IX. Contumelia pro contumelia non referenda, 286, t. VITI. Coorameliam propter Deum pati honorem parit, 331, Um. . Cootumelia damnum non affert patenti, 451, t. VIII. Coniumeliz? quomodo ferend:e, 773, t. VII. Contumelia nihil intolerabilius, 249, t. VII. Contumeliosus caritatis bonum pessumdat, 219. Contumeliam deridenti non vere infertur contumelia, 46. Gutumelia non ab in:ereuUs , sed a patientis affectu asu- mauda, 45, t. II. (ontumelia gravior est ea qus a beneficiis affecto ug descitur, 475. Contumeliarum in fratres malum, , iow. . Contumeliis affici an sit intolerahile, 700, t. IV. Contumelke quowodo ferend:z , 650. Coutumcelia si juste ier erratum corrige; si injuste, fer patienter, 700, tom. Conventus sacri dupliciter fructuosi, 801, t. T. Comversatio cum impio est aversio a Deo, 550, t. V. Conversio Pauli mirabilis, 117 et seqq. 120, t. lil. Conversio tot gentium miraculum niagnum, 108, t. ΠΠ. Couversio : aJ conversionem mius plus quau prxinia possunt, 545, t. VII. Conviciis non utendum, 691, t. XI. Convicia occasio sunt adipiscendze glorias 618, t. IV. Conviciator io gehennam incidet, 450, t. VII. Conricium inimicitiam parit, inimicitia convicium, 952, ton. . Con*icia vitanda, 199, t. IT. In conviviis arrhabones, 451, t. IT. Convivium quod a precatione co»ptum in precationem desinit, nunquam deficiet, 650, t, IV. Convíivia cum quanto luxu celebrata, 301, t. XI. Convivia secularium quam turpia, 157, t. V. Conviviorum et theatrorum pernicies, 430, t. V. Consivia celebranda, 636, t. IX. Coavivie quinam adhibendi, 495, t. VII. Consivia sumptuoss, non sunt crimine vacua, 495, Convivia quidam perniciosa, 495, C. VII. Ex rapinis porta quam odiosa, 4U3, t. ΥΠ. Coquinaría et salsamentaria ars noxia est, 501, t. VII. ('ordis humoui artificium, 124, t. II. Cor hominis est ejus thesaurus, 133, t. V. Cor jute um bominis quoduam, 47. Causa nialorum, ibid., ít eatara $u3 sursum teudit, nos illud deprimi:nus, εἰ. v. Corde gTAvCS, βερ.κάρδιο:, quinam, 41, t. V. Cor totuim corpus aflicit, 739, t. VIT. Cor contritum et humiliatum dare Dei est , 139, t. VII. Core fllii przefecti unius ex choris Davidis, 553, t. V. Corinthus prima civitas Greecite, 9 et segq., dicta. às... sive opuleutà, 11. Oratoribus et plulosophis pleua, ibid., in Isthmo Pelojounesi, ibid., t. X. Corinthi multi philosophi erant qui Christianorum doct. i- nam irridebant, 359, t. X. Corinthii in lcuones divisi, 11, quomodo, ibid.,t. X. Corinthii quidam resarrectionem corporum luturani non credebant, 13. Quidam idelothyta comedebant, 159, 160, m. X. Corinthii fornicatores babebant, 865. Pauperes centein- nebant, 805. Idolothyta cotmmedebaut, 865, Wi ntm Coriuthis ex schismate in varias partes distracti sunt, Corinthius graviter lapsus ad jxenitentiam admittitur, 986, t. 1 Corinthii eiperbi et ínffati, 155, t. ITI. Corinthii fornicarii exemplum affertur, 157, t. III. Cornelius centurio initium gentium, 175, t. IX. Coruelii centurionis historia , 171 ct segq. Coraelii fides εἰ pietas, 178 , quanta operetur, 175, t. IX. ruelius ob vitam optimam ad arcanorum cognitionem deductus, 174, t. V. Cornelius ex vita sua exauditus est, 85, t. V. Coruclius quotnodo exauditus, 45, t. V. Cornelius centurio domui ornavit precibus et eleeniosy- nis, 750, t. VII. Coruices diutius vivunt quam homines, 145, t. X. Cornu in scriptura potendam, gloriam, claritatem slzui- ficat, 605, t. IV. (του plectebantur in kalendis, 957, t. I. Coronam et poenas post banc vitai zternas foro. prolja- tur, 635, t. Ix. fossi rona sequitur confessionem tor 115, t. VI. Corona incorruptionis, 70, t. γ me ne Corona grati:e, 70, t. V. . Corona quz ex misericordia contexta, 70, t. V. Corona gloriz , 70, t. V. Coronas hic non universi recipiunt, 127, t. V. Coron:e in futuro ex laboribus procedent, 95, t. V. Coron:e martyrii per mortem texuntur, 281, t. V. Corona non datur sine tentatione , 59. Corons immorta- les pro temporaneis laboribus, 667, t. II. Corona datur ex gratiz liberalitate, 720, t. VII. Nei ccelestis spes a mala consuetudine avocat , 275, m. ΤΠ. Coron:e dantur pro ratione operum, 397, t. IV. Coroua justiti:e ei qui parcit iuisnicis, 689, t. 1V. Corpus Domini post resurrectionem nou in terram το- diit, sed in culos ascendit , 717. Corpus Domini idein su- mitur, quod Magi adorarunt, 755. Corpus dominicum iu eu- charistia, 35. Moribundis datum quam bonum przstet ολἰ- um, t. I. Corporis Christi vis, quanta, quam mirabilia opera desi- gnaverit, 205, t. X. Corpus suum Christus dedit nobis et tenendum et come- dendum , 205. Cum fervore et caritate comedendum , 204, Corpus Christi quod idi rpus Christi quod accipimus , um corpus est quc d clavis confüxum, tlaris cr'&um, etc., 505, t. | 1 Corpus sum Christi comedimus, 507, 908, t. VII. PE hristi qui indigne sumit, Herodi est similis, Corpus Christi pretiosum sumitur, 969, t. VT. Corpus et sanguis Christi in eucharistia cerz igni ad- mo: comparantur, 545. Hoc verbum, Hoc esi corpus nie transformat, µεταῤῥυθμίζει, e2 quie proposita sunt, 580, 589. pus et sauguis mysticus non flunt absque Spirits gratia, 433. Corpus et sanguis Christi sumitur in euclia- ristia, 561, t. I1. . Corpus et sanguis Christi, 517, 518. Corpore Doniini vescimur, sanguine πας $50. Corpore et sanguine Domini vescimur, 210. Corpus et sanguis Domini sacriti- cnm, 455, t. V. $30. Cor et sanguis Christi in mysteriis, 309. e saugulnem Christi accipimus, 759, A. Ill. pet Corporis Dominici locus in epistola ad Ceessrium , 758. Vide quomodo explicandus in Monito, T55, t. Il. is species quam fallax, 297. Sepulcrum dealbetum, 291 . Corporis pulchritudo augeri non potest, aniwa pouest, Corporis virtus non est obesitas aut bona habitudo , s«4 patiendi consuetudo , 970. Corporis vires ad quam rei 907 apt:e, 410, t. T. πῶς hominis in inferno oousumi non poterit, 300, toin. t. Corpora sanctorum qui in morte Christi resurrexerunt signum futuras resurrectionis erant, 777, t. VM. ra beatorum gloria induentur quam oculi non fe- rent, 605, t. I. - Corpora sanctorum fontes spirituales, 600, t. II. Corporis humani grificium mirabile, 122, 123, L. II. Corporis corruptibilitas qui it, 435, t. Il. Cor| imbecillitas, ei alacritatem nou Lkedit, 737, tom. ll. Corpora etiam peccatorum incorruptibilia resurgunt et immortalia, 430, ut ia. perpetuum igne crucientur, ibid., toin. ff. Corpus castigandum, 51, t. II. Corpus irum uon obest, sí animus expergefactus sit, 2, t. . Corpus nostrum ἑωοούσιον, COnsubstantiale, corpori Christi, $52, t. LII. Corporis cura animi curze postponenda, 41, t. III. Corporis pulchritudo quam fluxa, 42, t. Ii. Corpus natura sua mortale, 614, t. IV. Corporis forma quam fluxa, 256, t. IV. Corpus pro toto homine aliquando accipitur, 582, t. IV. Corporis σωματοφύλακες imperatorum, 415, t. V. Corpora mortuorum exira urbes sepeliebantur, 08, tom. Y. Corporum resurrectio vere erit, 22, t. IX. Corpus nostrum quouodo sacrificium fleri possil, 599, tom. IX. Corpus nostrum conforme futurum est corpori Christi, ὃς salulis ate ü it, 124, t. X Corpus salutis zeternze particeps erit, 124, t. 4. Corpus aliud οσο ο hzretici dicebant , 558, S51, tom. A. Corporis pulchritudo lutum est, 181, t. V. Corpus quandoque uobiscum bellum gerit, 58, t. V. Corpus animw adversariwn est, 789, 1. VII. — Correctio fraterna, 904, 058; ab ea nou desistendum, 907. Correctio fratrum quantam pariat salutem, 638 e£ seqq. Correctio proximi commendatur, 925. Correctio fra- trum plus meretur quz curat insanabilem , 909. Eius mo- dus, 818. Ut inembra Christi alia membra curare d us, 848, 849, 8506, t. I. Corrigendi fratres verus modus, 054, t. I. Correctio labore acquiritur, 140, t. Il. Correctio fratrum quomodo facienda, 51, t. II. Correptionis fratern:e imago, 18, t. III. 4 ος μαι potius quam adulantem admittere oportet, ι. . Cornu tio morum quanta tempore Chrysostomi, 529 οί 9 t. . eoru pone corporum multa mala vitantur, 402, 405, tom. VI Corruptor Judicis fure pejor, 157, t. V. Corybaniium est tiara , t. VI. Corymbi quid sint , 51, t. VI. Corypbxeorum duo paria : Petrus et Andreas, Jacobus οἱ Joannes, 424, t. ΥΠ. m . Crapula mortem parit, 23; nihil lucri, sed ingens dàmuum affert, 25; captivam facit animam, 25; multos morbos pi- σοῖι, 81; gula damnatur, 541, t. IV. Crapula morbos gignit, 585, L. I. Crapulie malum , “10. Crapulam et ebrietatem jejunio prieemiuere quam malum, $15, t. II... Crapula quot mala pariat, 564, t. VIT. Orapula radix vitiorum, 209. Adamum ex paradiso ejecit, diluvium induxit, οἱο., 209, L. VII. Crapulze turpes exitus, 660, t. VII. Crapulam insectatur Chrysostomus, 208, t. IX. Crapule malum et dedecus, 329, t. ΧΙ. Crateres coronati, 00, t. Ilt. past eliquit, 601 ates agros suos ín pecorum pastum reliquit, 607; non &tteras curabat, sed mores, $65, t. Ε. Craticula ferrea prunis substralis, genus martyrii, 74M, tom. 1j. Creare non idem est ae gigneve, 1080, t. T. Creytionem noctis a Deo fuisse negabant quidam, 116, tom. V, Creatorem natara tpsa praedicat , 450, t. IX. Creationis narratio cuin multo ordine facta, 65, L. IV. Creator ex creaturis cognoscitur, 28, t. IV. Creaturas adorare quam stultum sit, 60, t. IV. Creatura est uuus ex doctoribus nostris, 656, t. IV. €reaturarurn nulla sine utilitate facta, 66, 01, t. IV. Creatura cur iugemiscat, 159, t. ΠΠ. Crealurarum magnitudo Deum ostendit, 217, t. V. IN OMNIA OPERA SANCTI JOANNIS CIIRYSOSTONI 908 Creatura inanima quomodo Deum laudat, £86, t. V. Creaturarum coutemplatio otilis, 982, t. V. Creatarum reruu varietas, 142, t. VI. Creaturze non consenescunt, 278, t. VI. Crealarum rerum ordo, 465, t. VI. Cregturarum pulchritudo sapientiam Dei yrzedicat, 501, Creatas res automata csse multi dicebant , 148, t. X. Credendum non est lacile, 781, t. I. Credentibus absentia non nocet, incredulis presentia non prodest, 273, t. VI. ρω, mauibus nascentium infantium appensa, 105, m. À. Cretenses mendaces dicebantur esse, 677, t. XI. Cretenses sepulcrum Jovis habebant cum hac inscri- pUOne, ἐνταῦθα Zàv κεῖται ὃν Δία κικλήσκουσι, 071, t. XI. Criminis remissio ex accusatione sui, 701, t. IV. Crito Socrati pecunias offert, 357, t. I. Crocodilum gentes adoraverunt, 115, t. If. Crocodili colebantur ut dii ab gyptiis, 583, t. 1V. Κρόνο sive Saturni locus in Cilicia, 679, ι. ΧΙ. Parum sterní, pra-sentes poenas quantum superent , Crucis figura, certatim exquiritur ab omnibus, 826. Crux peccatum sustulit, et ex piatio fuit orbis, 867. Crucis olim maledictum supplicium , nunc desiderabile, 833, tanquam tropceum, 809. ucem nemo erubescit, 836. Crucis enco- mia , 837, t. I. Crucis signi potestas, 040. Crucis signum in domabes, iu foro, in desertis, eic., in vasis argenteis et aureis, in mar- garitis, parietum picturis, in ibus brutorum rale af- fectis, elc., 836. Crueis signum in mensa sacra, in sacer- dotum ordinationibus, in mystica coena cum cor Chri- $t, 820. Crucis signum exprinitur in fronte, 836, t. T. . Grux venerabilis etiam imperatoribus, in purpura erox , in diademate crux, ip j.recibus crux, in sacra mensa crux, ubique crux, 821, t. I. Crucis verz particulam auro. inclusam a collo multi sus- pendebant, 836, t. I. Crux uropeeum contra ddemonas erecium , gladius contra peccauam, gladius quo serpentem coufodit Chrisus , 508, tom. il. Crux in fronte imprimenda, 210, t. II. Crucem tollere est mortem ante oculos semper babere, 75, t. 1I. Crux bolum r 405, 415. Crucis praeclara - nora, 300, 407, t. ue ' lici Crucein dzeinones fugiubt , 400. Cum croce venturus exi Christus judicatum omnes, 414, t. II. Cruz est tropem, 811, t. II. Crux ab omnibus honoratur, 812, t. II. Crucis encomia, 817-818, t. Π. Crucis signum est cui contradicitur, 809, t. ΠΠ. Crucis lignum omnia mala sustulit, 612, t. IV. Crucis ligaum plura invexit bona quam a principio fue- rant invecta mala, 615, t. IV. Crucis lignum quantum diffurat a ligno scientise boui et mali, 155, t. 1V. Crucis figura est sacrificium Abrabse, 43, C IV. Crucem et sepulturam Christi Jacob yraxiicit, 574, t. IV. Crux in fronte gestabatur, 84, t. V. Crux Christi virga virtutis, 269, t. V. Crux magnz potentie signum , 274. Crucem onuies in fronte gestant, etiam imperatores, 274, t. V. Cruces repente in vestimentis impresss , 285, t. V. Crux ante oculos posita omnei abigit malam. volunka- tem, 294, t. VI. Crux Domini baptisma vocatur, 553, t. VIL. Crux si nou credita fuisset, neque resurrectio ercdita fuisset, 458, t. VII. Crux gloria nostra, caput bonorum omnium , fiducia, co- rona VES De cruce Christi non erubesceudum , 508, 936, tom. . Crucem horrent daemones, 557, t. ΥΠ. Crucem tllere quid sit, $15, t. VII. Crux domi in parietibus, in fenestris depingebatur, 554, tom. Cut n postremo adventu Christi apparebit, 698, tom. . Crucis signum in facie digito efformabatur, 537, t. VH. is signum in pectore efformabatur, 771. t. Vit Crucis signi vis mirabilis, 558. Quanta bona crux attulerit, 538, t. VII. Crucis tro in coelesti regno ereclum, 34, t, VH. Crucilixus adorandus, 538, t. VII. Crux cur io salutem hominum assumpta, 159, t. VILI, Crux gloria appellatur, 281, t. VIL. Crux fons viue, 160, t. VILI. 239 Crucis Christi utulus eui usui fucrit, 461, t. VIII. Crux dicitur baptismus. 151, t. VIII. Cruris signum, 91, t. IX. Crucem habeutis viri fiducia, 158. Per crucem tantum regum coelorum consequimur, 250, t. IX. Crux orbis salus est, 455, t. X. Crucis yotentia magna, 28, 679, 680. t. X. . Crucis signuu) in baptisuo et in manuum imposilione , 91^, t. X. Crucem ferre debet bomo ut membrum Christi, 21, tom. XT Cracis inimici » quinam sint, 270. Tn cruce mors sublata fuit, in | iso mors germiuavit, 159, t. Xl. Crux desi tur per Isaaci mactationen, 53. Crux glo- ria Christi, $14, t. TIT. Crux Christi quam illustris, 517, t. ΠΠ. Crucis opera mirifica, 51, t. ΠΠ. Crux Christi a jotriarchis οἱ yrophietis priedicta. 53. Crucis pistoria in die crucis et passiouis legebatur, 105, Vom. 1]. Cruci» operationes mirabiles , 810, 812, t. TIT. Crux Abrahami sacrificio przsiguificatur, 517, t. VI. Crucis figura eraut manus Moysis erect , 527, t. VI. Crux inferorum porlas reseravit , colorun upsides 4γ6- vit, 852, orbem terrarum convertit, ibid., 1. lll. Crux Christi adoranda, 8X5. Crucis Christl effectus, 856. Crux Domini armatura victrix, trinphans, 8356, t. Πι. Cruz vivifica aderanda, 810. Per crucem nostre reli- gionis perficientur, 841, t. III. . Cruz est nostra gloriutio , summu bonorum, fiducia, co- vona, 812, t. IIl. . Cruce obsiqnabantur sacerdotes in ordinatione, 898. Crux in sacrificio adhibebatur. 858, t. III. . Crucem in mensa, in lecto et quocumque in loco prov[erc- bant, 810, t. III. . . . : Crux in edibus, in muris, el in fenestris, ct in frontibus, et in animo depingebatur, 857, 841, c. T1. Creces ex auro, murgaritis, gemmis, 810, t. TIT. Cruz non erubescenda, 812. Crux corona regia aplendi- dior, solis radios superal. 840. Cruz vile viu, 859, t. IIT. Cruce hosles onmes funduntur, 858, t. lll. Cruz omni armorum genere validior, 856, V. ll. Crucis signum quomodo faciendum, 838, t. Π]. Crucis signum operationes mirabiles cdidit, 838, t. ΠΠ]. Crucis preclara munia , 680, t. VIIL. Crucis virtutes varie, 615. t. VIII. Crucis lignum fuga mortis, '105, t. VIII. Κνεωτεί quinam sint, 84, t. XT. : Cubi et tali ad ludum adhibiu, 183, t. VIIT. Cucusus in Armenia, 591. Cucusus desertus locus, G02, deserti«simus , 610. Cucusus locus omnium desertissimus, *17, 739, totius orbis desertissimus, 667, t. III. Cucusus Armeniz locus desertissimus, 675, t. ITI. Cucusus locus exsilii Chrysostomi , 756. Cucusus nec. fo- rm nec venale quidpiam habebat, 611. Ejus solitudo ta- men sostomo iucunda , ibid. Cucusus infestatur lavro- bibus, 626. Circumsessa latrouibus villa, 695, t. III. Cucusi episcopus humaniter Chrpostomum excipit, et Ubronumn suum ipsi offert, 686, t. III. Culcitree anserum plumis δι, 525, t. VII. Culpa ex voluntate est , 576, t. VII. Cultus ratiooabilis quid sit, 597, t. IX. Cultus in vestibus et ornatibus, quam vauus, quam futi- Iis, 559, t. ΧΙ. - . Cupklitas regni colorum ignem libidinis exstinguere po- lest, » UL. À. Cupiditatis exstinguendx modus, 452. t. X. Cupiditas bominem meudicis miserabiliorem reddit, 515, πι. i Curiditas corporum acrior est quam pecuniarum, 404, um Cui iditas ne animo concipiatur, 1012, concepta pra:foce- tur, ibid., difficile frenatur, 1000, t. I. Cupiditas natura, ignis est, 678, t. II. Cw iditates superat is qui Scriptura animo versat, 086, lun. IV. Cupiditati im e magnum, aliorum cupiditatem sedare πι Gl t. Ív. u Aipiditas habegdi damnabilis. 194, t. IV. Cupiditas divitiarum arx inalorum , 239. t. V. Cupiditates tempestati comparantur, 7$. Quomodo se- dentur, ibid., t. V. Cupiditas alia aliam pellit, 55, t. VIII. . Cupiditas fluxarum rerum indecora, 305. t. VIT. Cupiditatem auri magnam explere difficilius est quam volare, ϱ01, t. VII. INDEX GENERALIS. 1.) Cujiditas habendi iusatiabilis, 212. Diabolo subditum reddit hominem, 212, t. VII. vo litas vaus gloria; divitiarum amorem parit, 288, Curiositas in divinis rebus non adlibenda, 116, t. VHT. Curiositatis et im g perquisitionis morbus, 87, t. X. Curiosus urbis Chrysostomum pulsum Constantiuocli abduxit, 555, t. IIT. Currus imperatoris jugo albarum mularum auro ornata- rum junctus, 986. Currus imperatorius lapillis coagmenta- ur) inisque mobilibus et agitatis ornatus, 201, t. VL. rrus argenteis laminis vel auro operti, 608, t. VIL Currus mulorum alborum in pretio habitus, 114, t. ΧΙ. Cursorum mos, 519, t. V. t Custos carceris quomodo a Paulo salvus efficitur, 60, Ut. . Cymbala, instrumenta in choro Davidis, $55, t. V. vues lues quasi sumuiun et umbra proteriit, 383, om. VII. Cyuica piacula : sic philosophos voeat Clrysostomus, 173, om. Cyprus insula Marcionistas habebat , 977, t. IT. Cyreuenses quiuam, 120, t. IX. Cyrenii praesidis. deserijtio in. codicibus Romanis asser - vabatur, 533, t. H. Cyriacus diaconus, 600, t. ITI. Cyriacus diaconus a Chrysostomo missus ad Innocentium papam 922, 8b lunoceutio ad Chrysostomum μἱνοις, 307, NEU presbytero scribit Constantius presbyter, 757, Cyriacus episcopus Ch omi amicus, 600, t. HI. Cyriaco episcopo epistola Chrysostomi , 712, t. Itl. mw episcopus Romam coufugit j.ulso Chrysostomo, ; o. 111. Cyriacus episco 755, t. TIT. Cyriaco episcopo epistola Chrysostomi , 644, t. TIT. Cyriaco episcopo exsulanti scribit. Chrysostomus , 681, ipsum consolatur, 682, t. ΠΠ. Cyriacus episcopus pro causa Chrysostomi srumnis affe- ctus, 700, t. 1i. Cyriaco, Demetrio, Palladio, Eulysio, episcopis , scribit Chrysostomus, 609, t. 1. , Cyriacus, Castus, Valerius, Diophantes , antiocheni pre:- Der 'ül eos scribit Chrysostomus , 615, 68, 605, 0B*, , t. Hi. Cyrus. A Cyro usque ad Antiochum anni , 655, 898, t. I. Cyri grerilem institutionem scripsit Xenophon , 515, ton. . Cyuierio epistola Chrysostomi, 651, t. II. D. TXxemon ne vera quidem dicens audiendas, 985, t. I. Da mones etiam habeut j riucijatus et. potestates, 730, tom. 1. D;einones non. medentur, nisi aliquando ex Dei per. missu, 854, 855, t. T. pe iemones quidam dicebant se esse monachorum animas, t. fH. Dzmones nil juvat immortalitas, 497. Daemones nostra destruere incassum conati sunt, $56. Dsemonum szviti:e exempla, 255. Daxmones quam noxii , ubi possunt nocere, 4, t. If. Demones fugat martyrum favilla, 89. Dxmones martv- rum sepulcra formidant, 669, et pulverem martyrum, 667, jejunium christianorum timent, $07, t. II. Dx:mones mnundum non gubernant, 255. Dzemonibus uou tribuenda mundi administratio, 751, t. Ἡ. Txemones sacrificia peroptabaot, 8553, t. IT. Damoncs nihil nisi Dco μα disponunt , 255. Cum dzmonibus certamen, 618, t. JI. Daemon sive oraculum Apollinis tacet ob praesentiam rc- liqniarum S. Babylze, 954, t. 1I. Ὢπιοη tempore orationis nos vexat, 557. Dsemonui quo- modo resisteudum, 558, t. III. Dxmones, apostolorum carnifices, 95, t. ΠΠ. -Demones in mundo ους relinquantur, 508, t. TII. Damon non audet eos qui in spiritualibus occupantur adoriri, 542, t. IV. D:rmon subjectus homini, 427. Cum videt animam de re- bus divinis sollicitam, ab illa resilit, 117. In vigilautes non przevalet, sed in desides, 38, t. IV. D:emon ipse non potest nos ad iram concitare, si philo- sophari velimus, 701, t. 1V. a mon metuit eos qui injuriam condonant, 46, t. V. Dauiones feruntur per aerei, 102. PPertiinescuut nomcn Dei, 996, C. V. Demon euin hominum natura bellum gerit, 181, t. V. Damon nullus ingredi audet quando Christus adest, 158, tom. V. Dzaeinonum ora obstructa per Christum, 195, t. V. Dxmon cur idolis uteretur, 598. t. V. enum vires imbecillas facit sanctorum praesentia , t. Y. 325, t. Demonibus qu& ministeria a Deo dentur, 571, t. VI. Dazmones, vasa diaboli, 418, t. VII. Dximones nihil non agunt in perniciem nostram, 211, tom. VII. αμα ίνα non credendum etiamsi utilia dicant, 210, tom. VII. D:emones divinitatem Christi praedicant, 532. Horrent crucem , 537, t. VL. . D:zemones per sepulcra currunt, 405. Cur in sepulcris li- benter versentur, t. VII. D:einones quare porcos occiderunt, 551, t. VII. D:emones esse defuuctorum animas multi putabant, 345, tom. VIT. Demones non possunt etias edere, 191, t. VIIT. Diemonis maligni esse Dei leges quidam dicebant, 08, tom. Dxemone deterior est amor pecunize, 305, t. VIIT. one gravius est peccatum, 295, 391, t. IX. Dseinonum invocationes adbibite, 627, t. IX. D:einones mundum creavisse quidam dicebant, 148, t. X. Do'moniaci quidam scelerati, 444. Dz:moniaci cur iu ec- clesiam ad orationem inducerentur, 773. Dzemoníacos cur Tn ad orationem inducat , et capita inclinare jubeat, L. 1. Dzmouiacos etiam curat Deus, 551, t. VIT. Daemoniaci dicebant, Ego sum anima illius γρ. O5. Hzec fraus et fallacia diabolica erat, ibid.. t. VII. Demoniaci mult in sepulcris tempore Chrysostomi, lascivi nempe viri, 554, 555 , quibus sepulcra sunt mere- tricum diversoria , 556, t. VII. . . 6 Dagonis bistoria. Dagonem Judei adorarunt in Palestina, 15, t. . η τὰ, affert vel pars una virtutis contempta, , t. . Damnatorum duplex supplicium, 485, t. ΥΠ. Damnati e tenebris in tenebras, ex angustiis in angustias viores iugredientur, 295. Damnaü quomodo cruciatus uiferni ferre possunt, 289, t. T. Damnum quid sit, 462. Damnum verum uullum, nisi vo- lenti, 463, t. IIl. Damnum censeri dobet quod laborem multum habet, et lucrum nullum, 262, t. XT. Daniel ad conspectum augeli delicit, 735, 721, ita ut proximum sit ut ejus anima avolet . 727. Ejus prostautia, virtus, fortia gesta, 728. serumnz, 483, jejunium, 8:0, t. T. Daniel preedixit templi Jeros. desuructionem , 823. Da- nielis prophetiz explicatio, 8935 οἱ seqq. Visionis ex|;lica- tío, 897. Dauielis historia quaedam apud Josephum , 896. Danielis hebdomadum explicatio, 900, t. I. Danielis regnorum quatuor interpretatio, 198 et. seqq., tom. ] Daniel in Babylone natus, 798. Decem et octo unnorum , tiam inchoavil, ibid., t. TI. niel a leonibus Dei metu servatus, 500. Tntrepidus inter leones, 225. Non inetuebat feras, 601. Multos eripuit a morte, 397, t. IV. Danielis jejunium, 21, t. IV. Daniel foones parcunt, quia ipse non peccaverat , 358, tom Y. Daniel contemptui erant terribiliores ferze, 490, t. V. Daniel barbarorum disciplinas edidicit, 196, t. VI. Daniel virtute praeditus equabililer semper vivebat , t. VI. Daniel philosophum se ostendit, 196, t. VI. . Daniel in quibus poterat legem servabat, 197, t. VI. Daniel multis diebus jejunus mansit, ut iram averteret a populo, 12, t. VI. nielis visio, Isaiz? visioni affinis, 69, t. VI. Daniel barbaros eripuit; Jud:eos minime, 60 , t. VII. Dagiclis hebdomade cum Christi ortu cousentiunt , 42, tom. . Daniel cur sibi oblatum libamen admisit, 375, t. VII. Daniel in Babylone sepultus est , 256, t. VIII. Dauieli presbytero epistola Chrysostomi, 732, t. III. Danubius s:epe glacie coucrescit, 379, t. V. Dapline suburbium antiochenum, 832, t. I. Daphne virgo castitatis amans, 551, t. IT. — —— Daphnes puella; historia, 551, Ladonis fluvii filia, ibid., tom. 1l. Daphne subucbium Autiochenum, 350. Daphneu prope- IN OMNIA OPERA SANCTI JOANNIS CHR YSOSTOMI 213 rabant Antiocheni comessatum, 673 el seqq., t. iT. Daphne suburbium Antiochi: multitudine cupressorum ornatum, 178. Fontibus quoque, arboribus οἱ cupressis ος- natum, 673, 7118, t. II. Daphne muburblum antiochenum, 285, t. un aphne locus tiochiam, ubi sacra diis persol- vebantur, 679, Uu NA Pe Darius Hystasy:e magis successit, 900, t. T. Darius Persarum rex ariete desizuatus, 893, L. I. David quam acceptus Deo post. poenitentiam , 397, 308, In ejus gratiam Salomonis peccatum obtegitur, 511. David «rumnis vexatus, 481, 482, et seqq., 155. Ejus calamita- Les omnem tragoediam superant, 455. Davidis lectus, la- erymi , exornatus , 972. Ejus quotidiau: lacrymze, 975, im. T. David multis przclare gestis sternitur, 510. Davidis compunclio, 415 et 416 et seqq. David, recte factorum oblitus, peccatorum recordabaur, 423. Amore Christi in- census, 414, t. T. David pro ovibus mori voluit, 406. Brevis statura, par- vus, armis nudus, carnean turrim | rostravit, 179, t. ΠΠ. "erii perniciem machiuabatur Saül, nulla lesus iujuria, David heta et rex. Satius esset solem extingui, quam verba Davidis oblivioni wadi, 385, t. 1I. . David iu extrema senectute, ἰσχάτῃ «34, commisit adulLa- rium , 285. David post peccatuiti de peccato non cogitat, 286. Davidis confessio peccatum delet, 278, t. 1I. David precibus drmatos, 118, C a vid ia exemplum patientize adductus, 501, CL πι. Davidis fides, dor, E 900, S07, avidis quanta virtus, 184, ejus patientia, ibid. David Saüli inimico beneficia contulit, TET , David cogitur proprias efferre laudes , 508, t. IIT. Davidis cum Goliath monomachia, 425, 426, t. IV. Davidis vox prostravit alienigenam , 703, t. IV. David reipublice servator, σι. IV. avidis virtus ex Samuelis ad illum responsione perspi- citur, 701, t. IV. David fügit a facie. Saülis , 681. Ex insidiis Saülis tripla quadruplaque martyrii corona redimitus , 699. Davidi nibil nocuit Saulis odium, 701, t. IV. David Saülem in se peccantem quodammodo excusat , 691. Davidis major victoria cum Saülem servavit, quan cum Goliatli occidit , 688. David Saülem occidere volentes coercuit, 687. Sali corporis custos fuit, 688. Davidis Saüli parcentis tanta gloria, quanta trium puerorum, 699. David immolans iram sacrificium Deo offert, 688, t. IV. David Saüli parcit inimico sibi , 648. Honorifice appellat inimicum, 685. Davidis mansuetudo erga fllium Saülis, 707, 708, beneficia in Saülem, 678, t. IV. David ob servatum Saülem magna pr:emia recepit, 090. David a Saüle filiorum tutor relinquitur, 707. Davidis lu- etus ob mortem Saülis, 001, t. IV. David in calamitite quam in solio mirabilior , 667, t. IV. David eo magis spectandus quo? in lege veteri difficilior esset virtus quam iu nova, 698. Legem ipsam wansuetu- dine superabat, 681, imo et legem apostolicam, 703, L. IV. Davidis benevolus erga suos animus, 690, t. IV. David non effertur ob. prosperum. successum, 680. Fjus magnanimitas, 678, 693. Ejus mansuetudo, 009. Unius Dei voluntatem spectabat , 695, t. IV. David accensus Dei desiderio , 665. Davidis patientia et tolerantia , 647 , 698. Modestia , 681. In Davidis labiis Del gratia residebat, 688, t. IV. David infinitis dignus coronis. 587. Dei suffragio lauda- tus, 677. David exemplar humanitatis, 077. Virtutis syeci- men, 698. Ab omnibus imitaudus, 686, t. IV. David rex media nocte surgebat, 251. i:jus lacrymae. 282, omnia qui gesserat divino muneri n hat, t, t. n. David ὑμνογράφος, liymnorur scriptor . Ejus scopus Psilmis, 55, t. V. pra mil David communis doctor orhis terrarum, 139, t. V. David non quod suum, sed quod Dei est qu:rit, 91, t. V. David nullam excusationem attrit, postquam. peccaves rat, 458, t. V. Davidis penitentia , 70, t. V. David cedem et adulterium perpetrat et misericor- diam consequitur, 73, t. V. Davidis mansuetudo, 87, t. V. Davidis Absaloneu fugientis historia, 80, 81, t. V. David cur fugiebat filium suum, 55. David fllio ins$e- quente admissi peccati posnas luit, 55, 30, t. V. David rex noctu orabat , 526, t. V. Davidis spes in Dco, 85, t. V. David mitis et mansuetus erat, 191, t. V. David Spiritu sancto motus composuit librum, 1950, Τσο morum, 551, t. V. 915 Davidis amor erga Deum, 161, siti comparatus , ibid., L γ. Davidis fortitudo ct patientia , 104, t. V. Davidis patientia, 59, t. V. u . David sine ope Dei, omnium opem nihili facit , 84, t. V. David sese laudat. quomodo, 41, t. V. . David mysteria Christi enuntiat variis in jsalmis , 539, t. Y. David librum Psalmorum concludit per gratiarum actio- 495, t. V. . ac posd won procrastinaeit ad. paenitentiam vocatus, 510, t. V. Davidis tempore viri probi erant. 554. t. V. soper d in Psalmis temporum ordinem non secutus est, 1, t. V. David puer tropeum erexit, :tate provectus peccavit , t. VI. avis egregium exemplum patienti in morte fllii , 94, t. VI. David vindictam Dei in populum ad se revocat, 1$, t. VI. Ex Davide se reges ortos dicebant, 27, t. VII. Dovid cur iu uealogia Jesu Christi yrimus memoretur, » t . Davidis splendor, 27, t. VII. David longe splendidior Saüle, 455, t. VII. Davide nihil simplicius , 601, t. VII. Davidis mansuetudo, 602, t. VII. . David en Saülem evaugelicam ostendit magnapimita- tem, 543, t. VII. David ex parva negligentia in. peccati. baratrum ruit , $10, c. VII. David prudens, ratione per concupiscentiam obtenebrata peccavit, 585, t. VII. Davidis tum , 511. Culps magnitudo, 5341. David eedem duplicem admisit, 544, t. VII. ] David verbi fructu 2d poenitentiam deductus ,52, t. VII. Davidis contritio, 68, Philosophia ejus, 59, rmodestia et petientia, ibid., t. VII. . . Davidis post peccatum virtus quanta, 512, t. VIT. — Davidis erat apud Judieos existiniato, 435, t. VIT. David in Psalmis et de przsentibus et de futuris loqui- tur, 651 , 654, t. IX. Davidis regnum adhuc stat : , 241, t. IX. David qui plurimas uxores babebat, non ideo imunundus erat, 682. Cum unam injuste addidit, immundus factus t. XI. ο ehioribus indulgendum, 258. Deus longe plura reddet, quam illi debeant, 258, t. VII. ] Debitumspirituale, euam cum solvitur, retinetur, 781, t T. Debora nutrix Rebecce cur cum Jacobo ageret, 510 , tL IV. Debora imperatoris functa est officio , 510, t. VII. Decanus a przfecto differt , 109, t. ΧΙ. Decennis peccatorum rationem est redditurus, 578, t. I. Deceptüio et fallacia pariunt inimicitias , 100, t. ΧΙ. Deeimz fructuum pluries daue, 615. t. VII. Decimas se daturum vovet Jacob, 477, 479, t. IV. Defensor, txiax, civitatis magistratus est, 91, t. III. Definitio sapientue, 289, t. V. eras non vilipendenda quando animus pulchre or- natus est, 285, t. V. Deform itas corporis non nocet, neque forma prodest, t. V. Defunctos lugere non inutile tantum , sed etiam damno- sum est, 1033. Pro defunctis preces , 681, t. I. Defogetorum luctus cum tibiis et cymbalis celebratus, $15, t. VIT. Defuneti qnomodo sint honorandi , 318, t. VIIT. Defunctus. Vide Mortuus. Defunctis prosunt eleemosynz? et oblationes, 169, t. IX. oportet , aliquando non consulentis, non jubentis est, sed fmura prsenuntiantis , 40, t. 1]. Deipara nomen Marie virgini tributum , 850, t. ΠΠ. ipara est virgo Maria, 810, t. II. Deliciss ἰσάυηί animam , 586. Incommoda pariunt , ibid. Perniciosissimz,974. Ad numinis oblivionem deducunt, ibid. Perimle in veteri atque in nova lege prohibits , 975. De- licie hujas vita a futuris privant, 1000, t. I. Delicizse non sunt crimen, sed ad vitia ducunt, 158. Im- probentur, 76U. In peccatum inducunt, 770, t. inr. Delicis fera imtractabilis, 772. Delicize vitam sexcentis murtibes graviorem inducunt iis qui ipsas pluriqi faciuut , l t. . Deliciae morbos pariunt, 675, 671. t. IV. μον mn spiuze , quomodo , 470. Deliciarum damna , . t. VIT. Delicke et soflicitudines du; lex pestis, qux agimam in- viuit, 470, t. VII. INDEX GENER ALIS. 914 Drricise et confessio non possunt wuna consistec, 190 » De'iciis fruí non sinit mortis exepectatio , 639, t. VIT. rici ciborum valetudinis fundamenta subtrahunt, 157, . T elici tristitiam pariunt, 57. Ad peccatum trabunt, 503, Delicke τους quz, 208, t. IX. À deliciis abstinere, jejunii species est, 908, t. IX. Deliciarum locus prace, s est, 153. Ex deliciis quie mola oriantur , 135, t. IX. Deliciz? onus sunt anims, 155, t. IX. Deliciis et otio nihil iuutilius, 955. Qui ijo deliciis vivit "Nr modo, sed etiain mortuo deterior. est, 521 , , Delicia nihil prosunt, quod desinant in afflictionem, 455, i pelicie non possunt cum sobrietate consistere, 033, Deliciarum mala innumera, 569, t. XI. Delicias nimias insectatuir Chrysostomus, 551, 553, t. XI. Deliciae exczecant. animam, 245, t. X. Delicias nimia prouceriurem süsturam impediunt , 910, Delicize non spectanda, sed exitus earum, 472, t. X. Deliciarum fructus corruptio est, S53, t. X. jr quid erat, 909, & . la emetere, dicitur ex meteutium manibus Spicas colligere, πι VI t Demetrius monachus, 395. Ad eum ejistolam mittit Chrysostomus, ibid. Eam epistolam memorat Chrysostomus, Demetrius monachus rogat Chrysostomum, sibi de compun- ctione. sermones mittat, 593. Demetrius com; unctionis semper igne flagrabat, 291. Compunctionis lacrymas fun- debat, ibid., t. |. Demetrius, episcopus Pessinuntis, ad Theophilum missus a Chrysostomo, 531. Rogatu Chrysostomi ad Innocentium rat, 539. Iro causa Chrysostomi zrumnis affectus , , 700. Demetrius episcopus Romam confugit pulso Chrysostomo, 539, t. III. Demetrio, Cyriaco, Palladio, Eulysio, episco; is, scribit siomus, 700, t. III. Democritus philosophus et e hesius, 9, t. XI. Demoustratio per opera, major est illa qu:e fit per verba et ed signa, 50, t. X. emophlilus Chrysostomo amicissimus senex, :egritudine magna et paupertate pressus, 489, t. I. emosthenis acumen, 069, t. I. Demosthenes ex. suggestu ad bellum prodiit, 55, t. VI. Denonminationes ex quibusdam casibus acceptae , 611 tU 11. Deposita Christo, non hominibus tradenda, 41, t. II. Dceprecatio ubi est, venia est opus, 594. . ήν miseros putabant qui egrotatione moricbantur , 9 ϱ . Descriptio prima facta suh romanis principibus, 817, t. I. Descriptio sive census Cyrenii in codicibus romanis as- servabatur, 5523, t. II. Descriptio avari, 452, t. V. Desiderium Dei auget moles afflictionum, 455, t. V. Desidia grave malum, 114. Ea facit ut. facilia videantur difficilia, ibid., t. IV. Desidia ledit corpus , otium 1961 animam, 87, t. ΧΙΙ. Desius Junius, , t. II. à de alio esperare de seipso pejus est quan: erare de alio, $00. Desperandum nanquam est, 279, 390, 961, t. I. Desperationis mala, 302. Desperatio ignaviam alit, 307. Desporatio vitanda, 303. Α desperatione oritur impuden- tia, 506, 207, t. T ss Dosrerandum nunquam est, 26, t. ΠΠ; 261, C. IV; $53, t. V. Desperare nunquam oportet, 185, t. X. Desperatio telum diaboli, 980, t. 1I. Desperatio perniciosa, 279. Nou desperare, magnum con- tra diabulum telum, 557, t. II. ] Desperationis malum, quantum, 767, 768, t. VII. Desperationi nunquam so dedere oportet , 452, t. VIII. Desposyni : sic vocantur cognati Christi, qui admirationi fuerunt, 432, t. VIII. Detractiones vix vitantur a concionatoribus , 675, t. I. Detractio: qui detrahit fraternas carnes comedit, 55, t Detractionis mala quinque, 55, 51, t. IT. Detractienis et conviciorum malum, 190, t. IT. De'ractio est etiam cum vera dicuntur , 51, t. IT. Detractionem audire non debemus libentes , 54. Detra- clio omnc bouorum operum merituin tollit , 99, t. 11. 215 Detractores qui mala fratrum quasi arcaenum revelant , $4. t. II. Detractores muscis comparantur, 215, t. II. Detractores exagitantur, 465, t. IX Detractio sepe falsa , 651, t. V. Detractio innumerorum malorum causa, 655, t. V. Dei natura incomprehensibilis. Deus et Dominus, nomina Patri et Filio fanc, m. Deus simplex, incompositus, Bigurze expers, 730. Sine u evistendi principio, 437. Non loco circumscriptus, 720. Deo als et somnus in Scripturis quomodo tribuantur, 769. Deus est ingenitus, 743. Deus q dicatur spiritus , fons, ignis, etc., 745, t. I. u Deus unus dicitar de Patre propter gentiles multiplicita- Us deorum morbo laborautes , 759 et seqq., t. I. Dei substantia sb Unigenito et a Spiritu sancto compre- henditur, non ab aliis, 757. Quomodo sese 3ttemperet ut videatur a seraphinis, 722. Deum nemo videt perfecta compreheusione, 730. Deum, etiam cum sese attemperat , superna virtutes videre nequeunt, 725. Deus etiam ange- lisineomprehensibilis, 731 et &egq.; incompreheusibilis etiam supernis virtutibus angelisque , 707 et seqq.,125. Dei sub- etantiam prophets non accurate noverant, 705, t. I. Deus Pater, non ab aliqua. creatura , sed a Filio tantum et Spiritu sancto cognoscitur , 720. Deum nemo vklet seu cognoscit, nisi Filius , 736, et Spiritus sanctus , ibid. Dei sulstautia quomodo couiprehiensibilis sit , qusixdo jadicia ejus, qradentia , magnitudo iucomprehbeusibilia sunt , 706, t. I. Deum scrutari quam temerarium, 713 ef seqq. Deum in- comprehensibilem esse probat Chrysostomus , 813. Eum contumelia afficit qui substautiam ejus curiosius explorat , 714 et seqq. Dei substantiam non noverat Paulus, 700, 716. Dei substantiam se nosse putare , insauum est , 705 , 714, tom. 1. Deus quo pacto cognoscitur, 701. T'eum esse credere sufficit, nec requiritur ut ejus substantiam serutemur, 5 E5. Deus inaccessibilem lucem iuhabitans . quanto magis ipso inaccessibilis, 731. Iu throno esse dicitur qui cuntiaeri nc- quít, sed sese attemperat , 722, €. ]. Dei sapientia immensa et inserutabilis, 705, t. T. Deus pro dignitate laudari nequit, 719. Est affectus ex- pers, 416. Ejus zelus nou est affectus, 535. Ejus ira non est animi zegritudo, 3981, 5. 1. — Deus cum diceret, Adam ubi es ? που ignorabat ubi Adam esset, 780. Nec iguorabat Sodomorum scelus, 781 , tom Dei dispensationes serutari vetat Paulus, 715. Deum nemo vel contemuendo izdere , vel laudando illustriorem facere potest, 719, t. I. . . Deus creator omnia nott. Deus corda scrutatur, 443. Dei est adorari, orationem suscipere, non offerre , 765, t. I. Deus sola voluntate, sine labore creavit, 714. Creavit an- gclos ante hominem, 431. Non est causa malorum, 4355. I, si omnia facilia, 279, t. I. . Dei przscientia, 444. Ejus decreta a nemine prohiben- tur, tols. Dei consilia non disquirenda , 412, 1415. Deum lorificat qui promissa ejus non curiosius explorat, 714,7 45. *x Dei voluntate bouum et malum penditue, 875, t. I. De Deo varia. Deus non vult mortem peccatoris , 286. Punit ad exem- Jum, 1005. Et ante peccatur et post peccatum nos curat, . Nunquam aversatur sinceram poenitentiam, 981, t. ]. Deus cur non omnes Πίο puniat, 445, 1003. Cur multos totam vitam offligat, 444. Cur sanctos uon statim a ma- is eripit ; 949. Dei misericordia erga hominis animam , t. 1. Deo qui vult placere , vitam mollem ne sectetur , 1005. Deus expetit a nobis auari, 301. Dat spatium et tempus sceleratis, ut poenitentiam agant, 5550. Comminatar, ut pec- '3tores deterreat, non ut se ulciscatur , 282, Solus peccata imittit, 787. Ad poenitentiam provocat, 283, t. I. Τους non lzditur t0, sod howíines peccantes illo Iseduntor , 282. Libenter audit hominem mala sua sibi nar- rantem, 746. Α inguans est, non ille recedit, sed nos, 990. Dei beneficiis nobis prestitis nihil dignum exhibere possumus , 418. Deus non vult nos cruciari , sed peeniten- tiam agere, 495. Dei indulgentia erga homines , 545. Ejus benignitas et clementia, 1046. Ejus studium pro animae salute, 296, t. I. 2 Dei operante manu nihil gestorum excidit , 385, t. I. Dei officium est ut dolentes consoletur , "716, t. [. Deus indignius tulit Chrisü necem, quam vituli adora- tonem, 909, t. I. Deum inter et hominem tantum intervallum , quantum inter lutum et tigulum, 715, t. f. Deo qui bellum uovct , belli exitum bonum habere uc- IN OMNIA OPERA SANCTI JOANNIS CIHRYSOSTOMI 2916 quit, 319, t. I. Deus non eget gloria a nobis affici , 507, t. T. Deus cur homini preceptum dedit, quem jrievaricatu- rum norat, 455, t. I. Dei verba, opera exhibent mirabilia, 851. Contra Det dicta non ratiocinandum , 711, 713, t. I. Deum offendisse morte gravius est, 1050, t. I. Deus viduis viri loco est, 600, t. I. Dei judicium nullus effugiet, 980. Deo judici omnia nuda et aperta, 311, t. I. Deus iu clo splendore suo angelos et sanctos coudeco- ra , t. 1. Dei cultus non loco cireumscriptus,, 905, t. I. Deus in opificiis suis admirandus, 118. Ex rebus et ope- ribus cognoscitur, 105, 106, t. Il. Dei existenti: demonstratio , 256. Dei coguascenJi ve- rus modus per creatione, 151, t. IT. Deus quo seusu dicatur deambulare, 98, 99, t. II. Deus nullo opus gin AA If. Patri eus et 10 e € Patri competunt , 105, 704, t. II. » um Dous nullis affectibus ohnoxius, 94, t. II. μιῃ eus magnas res per umbras preesignavit, 76, . Dei dona copiosa, '119, 120. Deus judex, wedicus οἱ ma- gister, 05. Non tantum cum benefacit , sed etiam cum ci- sigat , bonus, 96. Non cum dat modo, sed et cum aufert bonus, 218, t. II. Deus antiquitus Jud:zis dux erat bellorum, 148, t. If. Deus velociter axlificat , tarde diruit, 539. Dei clementia est immensa, 357. Dei clementia erga homines, $35, quanta, 56, t. ΠΠ. Dei clementia crga homiaem lapsom, 95. Dci clementia et tolerantia : si emendationem ultio prseverteret, mundus deletus esset, funditusque periisset , 535, t. 1 i gnganimitas publicanum fecit evangelistam, eic. , , t. IH. Deus vehementer cupiit ut omnes ad ipsum confugiant , 49. Si punire cuperet , lacere; quia misereri vult, mipa- tur, 721, t. 1f. Deus non remittit nobis, nisi et nos remittamus, 203, t. II. 51 us nos vexari permittit, ut ipsum frequenter adveamus, , t. It. Deus servorum suorum ulciscitur iujurias, 702. Principl- bus terrorem incutit, 3237, t. II. Deus taruus ad j«enam, velox ad salutem, $28. Dei con- tra Niniven sententia non decidit, quare, 76. Deus punieus comparatus cum judicibus, 252. t. II. Dei promissa certa, 691, t. II. Dens Isesus plus timendus, quam imperator lesus, 56, €. TT. Deus ubique coli potest, 257. Quam facile adeaur , 301, Del sapientia et entia, 136. Dei providentiam es«o probatur , 109, 110, 112. Sine Dei providentia. mundus slare nequit, 115, 114. Dei videntia nullo ex- primi verbo, 248. Omnia administrat, 751. Dei providentia cur bonos jn prospere, malos pm e agere in hsc vita sinat, 254, 255. Dei jrovidentia defenditur contra eos qui dicebaut siccitates , calamitates, bella, non esse digna pro- videntia Dei, 91, t. If. nihil ita amat, ut animam mitem et humilem, 301. Patris more per res adversas erudit, 168. Deo onuiía in adversitate committenda, 65. Deus pater orpliiauorum , ju- dex viduarum , 527. Deus ubi pr:ecipit non est argutationi- bas eteadum, 164. Nonnisi possibilia mandat , 518. Deus non necessitate pertrahit ad bonum ageudumn, 375, t. IL. Dei olleusio, vera calamitas. 70, t. 1I. | Dei verbo omnia constant, 785, t. I1. Deus non loco circiumscribitur, 818, t. IL. Deus simplex natura, incompositus, inconvertibilis, etc., 151. Deum nemo vidit ut est, 401. Sola fide cernitur , 108. Deus exemplis nullis digne potest reprassentari, 105, t. TII... Dei affectibus exprimendis exemj.ta nulla satis sunt, 759. Deus qua ratione eemulari, irasci, odio habere , reenitentia moveri dicatur, 402. Deus impassibilis, 758, 753. Deus quo pacto dicatur sanctificari, 45, t. Hil. . Deus solus consiliario non eget, 135. Nihil facit frustra , 136. Dei um est cordis secreta cognoscere. 59, t. lil. Dei cultus omuibus rebus prseferendus, 145. Deus si co- igtur, secularia bene succedunt, 176, t. ΠΠ]. Deus poter noster communis, 45. Qua ratione pater no- ster est, 44. Dei erga bominem affectus quantus , 51. Dei amore in creaturas, 489, t. TIL. Deo tales videmur quales sumus, 790. Deus solus ma- gister, 71. Auctor Novi et Veteris Testamenti, 2&3. Deus cur voluerit res hujus mundi caducas esse, 549, t. Ilf. Deus aliter cum justis, aliter cum vulgo agit , $97. Deo ratio reddenda accepti et expeusi , 93. Deus animi pru, o- situm spectat, 146. Dco auspice qua fiunt, bene succedunt, ?17 ; 39, Deus plus nostram salutem ουριὲ quam nos ipsi, 20, t. Ii. Dei indulgentia quanta, 20. Deus in remitLendis peccatis ditescit, 24. 25. Deus sibi qum aliis debita facilius reiit- Ut, 38. Quomodo puniat , . Supplicium illaturus. sese purgare solet, 546, t. ΠΠ. . Deus οφ ia malis derelinguit: alios oripiL, 167. Cur non slatim adversitates tollat, 550. Per leta et adversa pio- rum vita gubernat, 620. Cur permittat tentationes, 1/0, t Ii. Deus nen evulgat peccata, quare, 52, 55, t. IIT. Deus munquan wcilur , neque vincit , quomodo , 830, t. 9 Deus non erubescit appellari , 821, t. IIT. Deus effudü spiritum suum, s en donwun spiritus, 820. Dei lingua non. mutatur, 854, t. ΠΠ. Deus (esto est ad nos audiendos, 851, t. III. Dews et nus in Scriptura parem liabent signiflcauo- nem, 112, t. IV. Deus simplex, incompositus, figura carens, 106, Dei inef- &bilis essentia, 57. Deus non liabet formam bumauam. Coufutantur ii qui illud dicereut, 589. Dei essentia non po- vd humana mente effurmari, 589. Dei sapientia quanta, εἰ. IV. Dei potentia unde demonstratur, 635, est incomprehen- sibilis, 224. iueffabilis, 53, immeusa et mürabils, 101, quan:a, 514, t. IV. Deus ubique adorandus, 290, optimus architectus, 121, omuía novit ante quam fiant, 34. Cur dicatur, Et edit. Deus lIucein, quod esset basia, 54, &. 1V Deus non ideo interrogat quod ignoret, 1G0, quomodo videt quidpiam, 44. Deo indignum est ascendere et des- cendere, 521. Deus descendisse dicitur ut. videret turrim, Ww doceamur non judicandum esse ex auditu, 277. De Deo, engitante, secum reputante, poenitente, verba in Scriptura, pou sunt ad litteram accipienda, 192. Deus corporeis oculis uon videtur, 562, t. IV. Deus nullum habet corpus 71, 72, quomodo dicatur am- bulare, 155, t. IV. Dei nutui omnia cedunt, 421, 433. Deo non jotest im- poni, 695, t. IV. Detm condigne nec homines nec Cherubim et Seraphim celebrare possunt, 250, t. IV. Deus οἱ Dominus dicuntur de Patre et Filio, 121, t. TV. Dei opera cum intelligentia οἱ ratione facta, ut probatur ορ ο. multis, 91, 92, ea digne laudare non potest homo, Dei sapientia in rebus creandis, 97, creatoris magnitudo ex rebus creatis icitur, 581. Deo omnia possibilia, 401. Deus verbo simplici omnia. produxit, 77, Dei ineffa- bilis potentia in creando elucet. 41, t. IV. Deus 5 bominem omuia creavit, 60, cur non om- Dia produxefit uno die, 35, 56, cur caelum perfectum pro- duxerit, terram autem paulatim condiderit, 585, t. IV. Dei opificia non curiosius investiganda, 66. Deus eur dixerit, Paciamus hominem, non, Fiat homo, 557. Deus 205 creavit ut salvos faciat, 6$, quomodo requieverit die septimo 89, ad imaginem Dei creari quid, 176, t. IV. us quomodo Ádamo et Ἐν vestes pelliceos fecerit, LU. Dei misericordia erga Adamum et Evam, 140, a Deo iinmissa poena Adamo admonitio polius est quam punitio, iss, Abdlis Qbistionem acceptam ux non item Ghi . Dei pactum cum Noe, . ejus erga wahamum benevoleotia maxima, 279, quomodo ab Ábrabam visus est, 204,quomodo videri possit, ibid., tom. IV. Deus est omnium Dens : cur dicatur, Deus Abrabam,ete., 460, 665. Dei benignitas erga Abraham, 387, ejus muniti- centia erga eumdem, $65, t. IV. Dei providentia erga Josephum, 530, t. IY. Deus hominem in mundum, quas in regiam omnibus rebus instructam induxit, 67, t. IV. Dei, egregii artificis, sapientia. 49. Deus verbo et pre- cepto omnia condidit, δὲ, 40. Dei opera nostrarum cogila lionnm imbecillitatem superant, 27, 102. Dei opera omnia valde bona, 87, t. IV. Deus *ecundum voluntatem suam creaturas moderatur, πο Quomodo requiescere dicitur, 88, t. IV. - ew ipse per prophetarum linguam loquitur, 54, 119, . IV Dei quus in Davidis labiis residebat, 686. Dcus agono- theteg Davidis, 682, t. 1V. Dei epto cuncta obediunt, 958, t. IV. Dei ineffabilis indulgentia erga Cainum, 156, t. IV. a rincipio quo pacto homines iustitueret, 754. Dei ὃν abilis enigniLas erga geuus nosuum, 67, 87, 105, 1006, ,t. IV. Deus fons clementiz, beneficia nobis coufert, etiam ncs- INDEX GENERALIS. cis, 258. Per litleros. agit cum bonünibus, 582, Dei µα- tientia, 107. Dei erga. homiues. indulgentia, (56. Del in- peus misericordia, 118, 231, 377, 37B, t. IV. Dei elementia, 391, tolerantia inetlibilis, 391, t. IV. Deus. non spectat suam. dignitatem, sed. nostram infir- nitatem, 453. Deus quautam liumaui generis rationem ba- beat, 10, L. IV. Dei quanta bonitas et ]rovidentia, 253, t. IV. inem, 86, liberalitas quanta, Dei providentia erga 115, t. IV. Dus liominem quantum honoraverit, 193, t. IV. Dvi benevolentia viis diversis acquiritur, 85, t. 1V. Deus transforinat naturam ut vult, 227. Quantam salutis humanz curam perat, 241. Nibil ita curat ut animarutn sa- lutem, $5, t. IV. Deus potest illa dare qux supra naturam sunt, 361, om. . Dei grata efficit ut omnia bene succedant, 510, t. IV. Deus necessitatem non imponit, 159, t. IV. us gratiurum actionem exigit a nobis, 460, t. IV. Dei est res desperatas restituere, 203, t. IV. Deus desiderantem animam bonis cumulat, 30, t. IV. Deus quantam suorum curam gerat, 410, 498, t. IV. Deus omuia facit propter nostram utilitatem, 143, et sa- lutem, 515, t. IV. peus eriam peccatoribus benignus, quanto magis justis, ; t. IV. Dei dispensationes non curiose inquiremle, 198, t. IV. Deus interdum per indignos futura. pradicit, 181, t. IV. Deus solus timendus, 538, t. IV. Dei auxilio munito viro uihil fortius, 125, t. IV. Deus cur ittat bonos cum malis vivere, 50, t. IV. Deus nihil sic requirit, ut gratum animum, 258, t. 1V. Dei decretum nihil impedit, 005, t. IV. Ns homiuem eum solum vocat qui virtutem colit, 555, Dei amor commendatur, 260, t. IV. Deus non deserit eos quos. siuit. affligi, 995. Petitiones non statim implet, quare, 355. Impedimenta interponi si- nit, ut suam inagis declaret. virtutem, 527, t. IV. . Deus per adversarios efficit ut (ides crescat, 258. Propo- situm animi "etat, 159. Miuaudo jrzdicit, ne iuducat mala, 215, t. IV. Deus nec ad gratiam, nec per odium judicat, 011 Dei unius voluntas spectanda, 095, t. IV. Dei benelicia quomodo se habeant, 661. Deus nobiscum certat beneficiis, 516. Aninnun attendit magis quam opera, 245. Non minus suppliciis quam beneficiis suau. ostendit providentiam, 159, t. IV. Deus non despicit eos qui calumuim patiuntur , 408. Deus non semper in adversis uos manere sinit, 573. nve- que semper in prosperis, ibid., nihil supra vires nostras exigit, 82, t. IV. eus parva magnis remunerat, 257, 51 4. Dei promissio fkle dignior quam ipsa possessio, 480. Deus liberalitate sua nostras petitiones transceudit, 560. Deus sese purgat apud botnines, 582, t. IV. Dem scit quid nobis ex,ediat, nos ignoramus, 981, tom. 1Y. Dei praesidio niti quantum sit, 530, t. IV. Deus non cooperatur mendacio, 466, t. IV. Deus solet adinonere antequam y uuiat, 277, t. IV. Deus proborum causa patienter fert Meca tores, 309, ustos etiam alios servat, 211. t. IV. eus post minas differt. ρα πα, 169. Po:nas iufert pcc- catis minores, 259, t. IV. - Dei predictiones nequeunt impediri, 539. Deus praedicit , ne inferat, 221. Deus cum ,axunas immittit, beuc- :io afficit, 250, t. IV. Deus peccatum contra se facilius remittit quam pecca. tum con:ra proximum, 251, t. IV. Deus medicus m:ster est et. pater, 160. Eo quem Deus juvat nibil fortius, 458, t. IV. Denm babentibus amicum, omnia facilia eruut, 90Q tom. 1Y. Deus cooperari nos vult auxilio suo, 406, t. IV. cancum M ultionein invocare quam indignum Christiano, j, t. IV. Deus cur hostes nobis tradat, 085, t. TV. Deo juvante, omnia feliciter succedunt, 481, t. IV. Dei ereusa magis timenda quam ulla gehenua, 671, tom. . Dei servos elementa reverentur, 100, t. 1V Dei cu'tus non talis apud nos qualis apud tom. IV. Deus glorificatur iustitul um, 983 , t. Judzos, 667, Kk recta dogmata ct per bonuu vite 9219 Deum ut placemus,non multo egemus tempore, 217, tom. 1v. Deum colit qui colit servos Dei, 417, t. IV. Deum esse ut didicerimus, 459, t. V. Dei nomen admirabile cum Cliristo, 107, t. V. Deus opifex naturss, 214, t. V. : Deum creas.e noctem negabant quidam, 115, t. V. Deus nullo negotio vel labore, sed voluntate sua omnia facit, 589, t. V. Deo omuia proclivia, 205, t. V. Dei digitorum opera cur coeli dicantur, 115, t. V. Deus unus Novi et Veteris Testamenti, 215, t. V. es eus cum sit omnium Deus, se dicit Deum justorum, ; t. V. Deus impatibilis est, 71, t. V. Deus sub aspectum nou cadit, 439, t. V. MN Deus in coelo habitat, non quasi circumsceiptus sit, S51, lom. V. Dei potentia ingens, 08, t. V. Des quod sit incomprehensibilis, ideo edorandus, 107, tom. Y. Dei substantia nobis ignota, 459, t. V. Deus est ubique, 65, t. V. Deus scit pr:esentia, praetorita, futura, 425, t. V. Dei nomen solum quantum possit, 169, t. V Deus justus, sed patiens, 99, t. v. Deo benedicere quomodo possunt interiora nostra, 944, Lon. e. Deum ostendit creaturarum magnitudo, 211, t. V. ειν Jreciit ut nos ipsos iu teuiplum ejus adorueinus, , t. V. Dei scientia quomodo mirabilis facta, 415, t. V. Dei quanta sit potentia, 489, t. V. Deum habere tilium probatur, 266, t. V. Dei laus sacrificium ipsi gratissimum, 408, t. V. Dei laus quid difficultatis habeat, 500, t. V. Deus quomodo doctrinam snam dissemipaverit, 48, t. V. Deus loco non continetur, 71, t. V. Dei timor solus ad salutem uon sufficit, 390, t. V. ] Deus per spiriuim οἱ faciem Dei siguiticatur, 415, t. V. Deus est immortalis, 290, 1. V. Deum nuaquam celebrat przstigiator, 525, t. V. Dei Providentia. Dei providentia infinita, 130, t. V. Dei providentia quie apparet in sensibilibus, 56, t. V. Dei providentiz adscribeuda terrz fertilitas, 479, t. V. Dei providentia semper egeinus, 151, t. V. ;Del providentia nulli dubio obnoxia, 57, uude probatur, Dei providentiam laudant opera ejus, 406, t. V. Dei providentia apparet etiam cuui dona contrahit et dat parcius, 56, t. V. P irs er dicatur unus, 260; unus non tollit Unigenitum, tbid., t. V. Dei providentia fluviis comparatur, 205, t. V. Doi praescientia, 41t, t. V. Dei pulchritudo, 160, t. V. Deus elementorum operationem in contrarium quando vult traducit, 416, t. V eus potentiam suam quomodo declaravit, 392, t. V. Deus utiliter omnia facit, 50, t. V. Deo omnia sunt expedita et facilia, 351, t. V. Dei manus est auxilium ejus, 461, t. V. Deus decepit Agyptios, quomodo, 412, t. V. De Deo alia multa. Deus occultorum omnium cognitor 416, t. V. Deus quam incomprehensibilis, 41 lc V. Dei nomen pertimescunt d:emones, 399, t. V. Dei facies quid, 125, t. V. Deus cur iu ecelo habitare dicatur, 303, t. V. Quomodo exsurgere dicitur, 80. Et quomodo sedere, ibid., t. V. Deus nullius rei eget, 190, t. V. Deus quomodo dicitur exaltari, 90, t. V. Deus natura opifex, potest ipsos natur: transferre ter- minos, 508, t. V. to Dei administratio ut contemplanda οἱ investiganda, 329, m. Y. Deus quomodo dicatur descendere et tangere , 460, om. V, Deus communis universorum, 313, t. V. Deus dicitur sedere super thronum sanctum, id est san- cte regnare, 2315, t. V. | ' Deus Jacob, dominus ex servi nomine appellatus, 307, Wn. ο Dei tia vires demonum imbecillas facit, 135, en. Y. Dcum maxime placat peccatorum confessio, £38. Deus IN OMNIA OPERA SANCTI JOANNIS CIIRYSOSTOMI 2420 quomodo placatur, 6. Dei misericordia non datur iniiscri- minatimp, 410, t. V. Dei verba pura, et mendacio liberta, 147, t. V. Deus miracula magua et facit, et solus facit, 400. Mira- culla facere nunquam intermittit, 285, t. V. Deus prsedicatur ex opilieiis, 48, t. V. Deus quanto liomiaibus clementior, 509, t. V. Deus nos a parvis ad magna deduxit, 59. Qu:e Del sunt manent immobilia, perpetua, immortalia, st!abilia, fiae ca- rentia, $47, t. V. Deo familiarein hominem virtus efficit, 218, t. V. Deos eos qui cum justitia accedunt non rejicit, i8, tom. v. Dei timor bella interna sedat, 58, t. V. Deus dicatur habitare, 139, t. V. Deus dives in omnes, omnibus dare potest, 170, t. V. Deus, ut medicus, novit quid conferat, 57. Cum medici officio fungitur, omniuo «anat, 75, t. V. Deus faciem suam avertit quandofacimus que sunt indi- gno cjus preceptis, 151, t. V. : silentium ejus patientia est, 257, t. V. De»o justitia coleret, 230, t. V. Dei punitio et vindicta inferebatur iis etiam qui erant ante Ί6ᾳοιῦ, 481. Deus contrariis castigat, quoumdo, 352. Non temere minatur gehennam, 116, t. V. Deo comminante non desperandum , Deo promittente non torpescendum, 370, t. V. Deus vincit non clamore, sed nutu et voluntate, 906, tom. V Dei clementia, et palientia. Dei justitia aliquando clementia dicitur, 448, t. V. Dei patientia, ,t. V. Deus semper justam fert sententiam, 125, t. V. Deus per verba terret, ne reipsa puniat, 06. Predicit et differt, ibid. et 99. Si vindictam peccatoru.n sumeret, jam- diu sustulisset genus humanum, 3509, t. V. . Dei Muror et ira non humano more sunt intelligenda, 71, tom. V. Dens non propler imbecillitatem non uldscitur , 96 Dei. derelictio est aliquando species providentie , 150, tom. Y. Deus peccata nunquam digne punit, 445, t. Y. Dei clementia etiam cum castigat, 395. Deus cum sonite punit, quare, 126, que laudandus cum punit et cum a supplicio eximit, 489. Cum castigat, patris officium agit, 229. Non vult peccatorem absolute conteri, 159. Cum punit, non ex ira punit, 75. Non seipsum vindicaus, sed nos cur- rigens irascitur, 51, t. V. eus in deliciis versantes ipsis deliciis privat, ut ad sensum bonum pedit ή 405, t. V. d 1 eo sunt expediLze vite omnes, et potest vel ex rebus desperatis ad salutem adducere, 410, t. V. De Deoinmmera. Dei mandata ut sint amplectenda, 291, t. V. Deo arma et membra tribuuntur . ut rudiores homines quod dicitur intelligant, 97, 98, t. V. Dei opera non accusanda, 280, t. V. : Deus amandus prz caducis et moinentaneis, 161, t. V. Dei laudem quomodo emittant bruta et fer:, 487. Deum quomodo laudent membra nostra, 497, t. V. Deus postulata superat, 516, t. V. Deum timentium mercedes, 570. In Deum spes serumno- sorum presidium, 440. Deus recto instituto mercedem semper confert, 381, t. V. Deus armis instructus dicitur, gno sensu, 190, t. V. Dei miracula ingentia, 480, t. V. Dei erga nos beneficia, 165, t. V. Deus cur a nobis laudari velit, 462, t. V. Dei clementia ineffabilis, 468, t. V. "ui beneficiorum memoria est sacrificium et oblatio, , t. V. Deus homines non solum liberat a periculo, sed eliam facit illustres, S54, t. V. Dei populus peculiaris quinam dicatur, 477, t. V. Deus bonis operibus nostris honoratur, 257, t. V. Deum laudare vel tacentes mus, $00, t. V. Deus recordatur vigilantiunt et sobriorum, 150, t. V. Deus bona dat iis qui virlutem non profitentur, 473, tom. V. Deus quz? sunt desperata adducit in bonam i 992. Salutem nostram curat is quam nos ipsi, 625, t. V. Deus quam exorabilis, 42, t. V. Dei invocatio a malis liberat, 515, t. V. Deus infantium custos, 516, t. V. Dens vel in rebus difficillimis potest exitum invenire, 923, t. V. Dci proprium est afflictos consolari, 176, t. V. *31 Deus non cessat omni tempore nostrz natur prospi- cere, 408, t. V. Deus cur permittat afflictionem, 550. bei beniguitas quanta, 47, t. V. bei amor omnem thesauruim Parerat, 162. Ex Dei cle- mentia; nou ex lactis, nec ex vita ines servantur, 357. tom. V. Dci beneficia ergs Judseos, 478, t. V. Deo per opera nostra adstamus, 65, t. V. beus quomodo sanctos suos conservet, 49, t. V. Deum qui timet, feliciter agit, 566, t. V. Deus non lingus eleganti.m, sed anime pulchritudinem requirit, 43, t. V. heus solus sequendus, 532, t. V. Deum quomodo laudet creatura inanima, 486, t. V. Deus si homiui benedicat, nihil potest bominibus damni ümeri, 60, t. V. Beo gratiie agends etiam cum non exaudit, 536, t. V. Dei timor omne malum exstinguit, 506. t. V. Deus tunc maxime suam ostendit potestatem cum est vehemens et extremum periculum, 576, t. V. Dei pr: x requirunt alacritatem, 391, gravia non sunt, t. V. Deus perpetuo miserctur, 686, t. V. unes auxilium prebet pro modo necessitatis, 548 , NE laudes canentium vita cum cantu debet concordare, , t. V. Deus cur permittat bonos affligi, malus prospere ager w inquirendum, 95, t. V. ο gere Deus quosnam vere amat, 00, t. V. Dei erga nos amor, 161, t. V. Dei icordiam ut consequamur, 457, t. V. De magis est curae salus hominum quam sua gloria, 500, um. ο Deus auxilio suo atur pauperes et orbos, 159, t. V. Deus facile aditor, 43, t. "n pe , μον auxilium differt, ut magis probati efficiamur, σος, Dei servos esse oportet non solum dogmatibus, sed etiam accurata vite iustitutione, 5806, t. V. Dei desiderium auget moles afflictionnm, 455, t. V. Dei promissa quomodo impleantur, 570, t. V. Deusn qui benedicit, d ucratur, 511. In Deum spes μις, ja bominem τη » 991, i50. v Deus prope est contritis corde, t. V. Dens κ αΠίοις, 400. t. V. ων magnx cure est ut in virtute crescamus , 101, Deus quorum sit refugium, 138, t. V. Deus affüiciiones inducit et tolerabiles reddit, 45, t. V. Dei gratia opus est nobis quae sunt nostra con erentibus, 116. er psum patiendum est, potius quam Μαη! causas, 105, t. V. m ον subvenire orphanis, manum praebere pauperibus, ,t. V. Dei ineffabilis benignitas se adeo demisit, ut cum bomi- ibus judicio comtendat, 242, t. V. Deo duce, etiam difficiliora facilia evadunt, 83, t. V. p deem semper intueri debeumus et ab eo pendere, 455, neo addicti pace fruuntur, 57, t. V. Deus ut est colendus, 217, t. V. el obliviouis sensuza habere non parvum est houum, » t. Y. Deus qusrendus et exquirendus, 139, t. V. Deom atrahunt luctus, lacryma:. gemitus, 835, t. V. Deus cur differat postulata eonceuere , 49, t. V. Dei, non hominis auxilium qu:reudum, 435, t. V. : a, 919. t. V. Dei hostes non timendi, 569, 1. Ὑ. Deis noetree se. atiemperat imbecillitati, 621, t. V. Dei praescientia parnilentie non nocet, 150, t. V. Deus ita populo ut vir uxori copulatur, 612, t. V. Den de ccelo prospicere quid est, 555, t. V. Dei essentia videri nequit, 585, t. V. Deum negare factis, quam dictis, gravius est, 550. ι. V. 10 eristentia probatur, S51, t. V. Dei iram et [urorem nemo ferre potest, 515, 1. V. Dei benevolentia qui privitur, mortiuis est, 021, t. V. Dews ex bouitute casitqat, 689, t. V. ελεῖ nis ricordia peccantium portus, 516, t. V. Deus vindictam in futurum tempus reservat, 161, t. V. INDEX GENERALIS. 272 Deus hetiarum anctor 1 1048s Con!or tabat, iu VI. wor primus, 15, propi Deus quomodo prophetis fidem adderet, 77. t. VI. . Deus quomodo videri possit, 60, non in sua substantia videbatur, sed in figuris diversis, ibidem, t. VI. Dei gloria quid, 69, t. VI. eus et prvidet et facit, 909, t. VI. . t VI superior legibus nihil ez necessitate facit, 958, Deo quomodo similes efficiamur, 150, t. VI. . Deus incoryoreus cuu sit, non vere sedet, 156, t. VI. Deus nihil onerosum praipit, 985, t. VI. , , eum semper benedicere oportet, quia ubique ejus pro- videntia extensa est, 303, t. VI. €o non decet adstare eos quorum maculosus est ani- mus, 194, t. VI. Deum opera {84 celebrant, 141, t. VT. t pei majestate indiguus erat sacriliciorum cultus , 19, Deus quot quantaque benelicia ingratis Judaris it-- rit, 956, t. VI. ο gno pres Deus in tris;ibus multo tempore Judz-os relinquebat, ut liberati postea eorum memores Οἱ grato erga beneficum auimo essent, 79, t. VI. Deo curante commercia inter. homines fiunt, 279, t. V1. Deo nihil tenebrosum, omnia lucida, 303, t. VI. Dro illatze injurize viudicandze, nobis illae ferend;e, 48, . Drus necessitatis, non ostentationis causa operatur, 213, Deus nec vim affert nec cogit, 162, t. VI. ; eus pa»nam peccato longe leviorem infligit, 18, t. VI. s tentabonem permittit ad probationem, 925, t. YI. Deum mortuos posse suscitare probatur, 501,t. VI. Deum in solio sedere. judicare est, 69, t. VI. T cs cur non omnes peccatores ulciscatur in hoc mundo, , Deum nihil ita ad iram concitare solet, ut iujuria poupe- ribus facta, 95, t. VI. Deo vindictam sumenti nemo potest resistere, 97, t. VI Deus velut medicus hominum valetudinem curat, 39, Deus aliquando plus indignatur de peccatis in. couser- Y0S, quam de peccatis in ipsum Deum, 48, t. VI. Deus non semper similia peecantes similiter castigat, t Deus quzrit modum sese nobis reconciliaudi , 135, Deus prz:venit peccatorem. 140, t. VI. Dei ultio clemens, 127,1. VI. Dei providentia, 216, t. VII. Dei justitia, et puniendi ratio, 418, t. VII. , eus cur sic aliquando loquitur, ut quid, iam ignorare videatur, 706, t. VII. Deus sine libris et scriptura loquebatur Nogs, Abrahliamo, Jobo, 15, t. VII. Dco iguorante nibil fit, 179, t. VII. Deus szepe in nube an|arebat, 544, t. VIT. Dei beneticia nohis collata, quz, 590, t. VIT. . Deus cum pater appellatur, omnis begelicii nolris auctor esse siguiflcatur, 278, t. VIT. . Deus benelicia sz pe confert nobis invitis et ignoranti- bus, 333, t. Vil. t Di sapientiam przedicat. ereaturarum pulchritudo, 500, ,,Dei unius est secreta cordis nosse, ergo Christus. qui illa noverat, est Deus, 359, t. VII. . Deus melius quam nos opera nostra novit. 56, t. vil. Deus nou niodo non odit, sed etiam benefleio afficit. eos qe oderunt, 209, da. If. ria dabit 502. 1. VI us, qui superflua dat, necessa .902, t. VII. Deu» Ἰν Da gratia ialos fert patienter, 200, t. VIT. Deus nibil ita aversatur ut superbiam, 616, t. VII. . Deus mavult gratiam nobis petentibus dare , quam alii« pro nobis precantibus. 60, t. VII. Deus ex occasione aliquando vocat, 66 , t. VII. Deus cur mala permittat, 680, t. Vil sl Deus nos plus quam pater et mater diligit, 985, magis nos diligit, quam a nobis ipsis diligamur, 477,t.. VII. Deus quanta nobis beneficia contulit, 652, libutius bon quam supplicia infert, 402, in omuibus omnia ad uu- litate nostram dispensat, 192, t. VII. Deus vult non quasi exigentes precari, 505. ad Deum accedentes, importuni numquam sumus, 307, t. VII. Deus quantum salutem. hemiuum curet, $80, putat. sa- lutem nostrain divitias esse ια», 507, t. VII. Deo inultà magnaque debemus, 238, L. Vil. 235 Deus non prius icla infert, quam fj se peccator con- |ra seipsum sententiam tulerit , 650, t. V Π. "i providentia, non cura mostra, Otia perficit, 298, t. Vil. Dei providentia nemo non fruitur, 554, t. VII. Dens facilem nobis de diabolo victoriam parat, 251, t. VI. 1 Deo nitil nos ita a:quales facit, ut si bene(icla pra:stemus, 1, t. VII. . Deus vult christianum, non sibi tantum,sed etiam proximo esse utilem, 967, t. VII. Deus eleemosyie artifex et doctor est, 665, t. VII. Dei auxilio omnia boua agimus, 505, t. ΥΠ. Dei auxilio et opera nostra est opus, 251, t. VIT. Deo nib ita conglutiual ut. lacrymie qxeniteutis, 151, tom. VIT. Deus cur non semper postulata eoucedat, 586, t. VIT. Dei est corripere, diaboli adulari, 214, t. vil. Deo vidente peccare non veremur, homine vidente pec- care uon audemus, 5989, t. VII. . Deus sepe minas intentat, non ut mala infligat, sed ut 2d s» pertrahat, 191, t. VII. Deus asperis dulcia miscet, 167, t. VII. Deus alios lile, alios in futura vita punit, 216, t. VII. Deus non fta peccatores versatur, ut eos qui. post ρος- catum nou sese cohibent, 70, x. VII. Deus cum fert sententiam, nibil ultra exj.Jorandum re- liuquit, 544, t. VII. Dei priecepta impleri possunt, 275, t. ΥΠ. . Dei est dare cor contritum et huniliatun, 70, t. VII. Deo semper grati:e agendse, 298, t. VI. Peus ubique quip sua suat operatur, 501, t. ΥΠ. Deus cur sigua edere cessaverit , 387, quandonam signa Γιουγς solet, 219, t. VIT. Dei solius est arcana cordis scire, 45, t. VIT. Deus per contraria ssepe aconomniam suam implet, 179, tom. vir. Deus οἱ potentia et arte utitur, 84.1 VII. Deus quomodo in calis csse dicatur, 278, t. VII. Deus zeterns esse probatur, 99, t. Vill Deus mutari nequit, 79, t. VIII. Deus solus novit ea quz in corde sunt, 145, t. VIIT. Deus de se multa loquitur quze, licet. aliquo modo ipto inligna videantur, ipso tamea digna sunt, 356, t. Vill. Deus semper beneficii nos przvenit, 94, c. VIII. heus arbitrio nostro nullam iufert. necessitatem, 13, tom. VIII. Deus quomodo operetur, 215, t. VIII. Deus secundum substantiam a nemine visus est, 97, πο- que ab Augelis et supernis potestatibus, ibid., t. Vlil. Deus credendus et diligendus, 445, t. VIII. Dei arcana incomprehensibilia non serutanda, 65, t. VIIT. Dei beuiguitus erga omnes cujusvis conditionis, 312, tom. VIIf. Dei amicis maxime competit ut iu zrumnas incidant, 3H. t. VII. Deus corpus castigat ob anim:e peccata, 311, t. VIII. Deus per oyera. glorificatue , 291. Vult diligi per opera, 405, t. VIII. MU em rependimus cum animam nostram curans, ντ. τι. Deus nee vocem ncc speciem habet, 255, t. VIIT. Deus uou in. prosperis modo, sed eliam in adversis ad- enndus ab amatoribus, 902, t. VII. Deus opcribus magis quam precibus placatur, 440, t. VILI. year m necossiate aut vi homines bonos facit, 265, m. . NAM deserente quanta sit nature infirmitas, 451, Dei amor erga homines quantus, 150, t. VIIT. Deum unum datorem quaerere oportet, 45, t. ΙΙΙ. Deum nibil ita plaeat ut inimicorum dilectio, 458, t. VIII. Deus nullum proprie indurat, 571, t. VIIT. Deus ex arbitrio nostro ad uos accedit, 58, t. VIII. he Deo et de mundo sententize varie, 67, t. VIII. Dei non est precari, 275, t. VILI. : me KE amore seternas Ρις peccatori comninatur, Deus quomodo diligatur, 275, t. IX. Dei mandatorum ratío non quarenda, 410, t. IX. Deus in proximi nostri bonis glorificandus, 187. A Dco μμ μμ omnia bona: ex se homo nihil liabet, 225, tom. 1X. Deus mobiscum decertat in tentationibus, δί5. Devi peuignitat , non propriis laboribus conüdendum, 3561, nn. . Deus semper tristibus za miscet, 145, t. IX. Dei otfensio gravior quam ultio, 450, t. IX. IN OMNIA OPERA SANCTI JOANNIS CIRYSOSTOMI ?31 Deo gratip quandonam sgends», 401, t. IX. Deus eur in loc mundo alios puniat, alios minime, G54. Deo rationes uou repetendze sunt, 857. Ab eo de gestis ra- tionem repetere nog licet, 405, 410, t. IX. bei mtientia € peccamdum provocare uoa debet, 4231, Dei providentia, 129, ratiociniwum nostrum exsuperat 9995, per illam ounia adwinistrantar, 183, t. 1X. Dei patieutia quanta, 5606, t. 1X. Dei nomen quam tenerandum, 85, t. IX. 5,505 gl est, omnia fecit; si non fecit, nom est Deus, ; t. lA. Deum mágis decet servare, quam punire, 470, t. EX. Deus, qui a seipso vitam liabet, vite auctor est, 79, t. IX. Dci gloria quanta, 501, t. IX. Deus ignotus Atheniensium quis, 272, t. IX. Deus non est causa maloruui, 181. Liberum arbitrium non tollit, 559. Quam cupidus sit salutis nosirz, 598, t. IX. Deus re pollicens denyicitur, et diabolus geheanau concilians honoratur, 60, t. IX. Deus aliorum maliguilate utitur ad honum, 80. Deus di- spensat. ut a quibus ledimur , ab iisdem juremur, 58, tou. 9 Deus ea quz? videntur. impossibilia facit, 131, 138, t. IX. Deus per bonam vitam laudatur, 67, t. IX. Dei atnorem reliqua omnia sequuutur, 541, t. IX. Dei essentiam curiose perquirere furentis est, 9558, t. X. Dc naturse tnsita misericordia est, 585, t. X. Dci benignitas quanta, 478, t. X. Dei oculum nemo fugit, 45i, t. X. Deo vocanti obLemperandum, 18. Deus non vim vel ne- cessitatem iufert, 19, 20, t. X. Deus amantior est quam patres omnes, 273, t. X. Deus omnia caritali postponit, 300, t. X. Dei gratia quxrenda, nou howinun, 14, t. X. Deus cum injuria affectis nou lert opem, íd ad utilitatene nostram facit, 561, t. X. Dei offensio longe magis nohis formidandas esse debet, quam supplicium , 480. Dei offeusionetmi incurrere, boc tantum grave acerbuuque est, 388. Deus solus peccata remittere potest, 430, t. X. Deus cur in hac vita non puniat? 461, t. x. Dei dispensatio non nimis examiuanda, 247, t. X. peus Semper δυο in calamitate versaptes couyolatur, t. . : Dei promissa omnino certa, 18, t. X. Deus non mugerum mensurum, sed dantium facultates mcetitur, 556, t. 4. Deus nihil ia amat ut gratum animum, 17, t. X. em. non homiues, respicere oportet. bona agentem, ; t. A. Deus gloriflcatur a vita servorum suorum, 149, t. X. Dei donorum discrimen, 943, t. X. Deus cur non fecerit scientiam et virtutem naturalem, » Ll. A. Dei essentia impervestigabilis, 50. Deus nusquam est, et est ubique, 5355, t. XI. Deus est incorporeus, 336, t. XI. Deus quam alte hominem extulerit, 25, t. XI. Deus solus magnus proprie dici j;otest, 690, t. XI. Deum diligere oportet, et illum imitando diligere inimi- cum, $5, t. AIL. Deus magis parcit, quam quisquam alius, 519. t. XI. Deus non potest esse nobiscum, nisi adsit gratia Spiritus, 039. Ur Deus nostri misereatur lu nostra potestate est, 454, tom. AI. Dei caritas caelo terram conjunxit, ete., 75, t. XI. Deus magis nos diligit, quam parentes nostri, 130, t. XI. Dei benignitatem quot el quanta ostendant, 57, t. Xl. Deus ad nostram utilitatem magis quam ad suam digni- tatem res, icit, 500, t. XI. Deus agit in bonis ibus, et nos cum Deo, 185, t. Xf. Deus cunctatur ut ad poenitentiam nos adducat, 250, t. XI. Dei bonitati non est nimis fidendum, 35, t. XI. Deus nobis volentibus operatur in nobis, 240, t. XI. Dei przscieutia admiranda, 17, t. XI. Deus cur permiserit sanctos multa ignorare, 415, ΧΙ. Dei servus a quiestionibus abstineat oportet, 651, t. XI. Deum met, qui nemine vidente nihil mali facit, 567, tom. AI. Dei timor quam negleetus, 590, t. XI. Deus cur velit a nobis laudari, 13, t. XI. Deum imitari potest bomo, 586, t. XI. Dons priam cum poenas expetit, bonus οἱ clemens est, 116, t. XT. o unus qur modo puniat in hac vita, modo non puniat, V t. Xt. Ixi providentiz ext, quod rationes cjus nobis arcanz sint, 133, t. X1. 2a Dei providentiam ostendit non minus gehenna, quam reznun eodorum, 585. Dei yrovileutia omuia. geruntur, 338, t. XI. tei benignitas quanta, 40, t. XI. peo suut preces pro omnibus oblate, S36, t. XI. Deus derelictum ab bouinibus uon sinit grave quidyiaui ti, 657, t. Xl. ι P^ eus es zelotes, et maxime vult diligi, 451, t. XI. Deus ipse doctor noster est, 687, t. 11. Deus principatus cuustituit ad communem utilitatem, 619, tom. XI. Deum imitari quid sit, 115, t. XI. . Dei timor nulli rei comparari potest, 204, t. ΧΙ. . Deum uihil :eque irrita, ut si amici laxdantur, 96, t. AT. Dei voluntatem eum uou faciius, sub laqueo diaboli su- nidis, 655, t. Al. . . Dei causa rapiuam ferre potieuter, majus est quam bene Eiveere, 439, t. AI. MEE Deum uihil ita irritat, ut immisericordes, 213, t. XI. beus uon manet in anima iumnisericordi, 463, t. AI. Deo bomines prieferre quantum tnalum, 706. De iis quae Deus fcit rati non exigenda, 334, CL XI. —— Deus sordes corpori» uon aversatur, sed anima» immun- ditiam, G35, t. XI. E . Deum nihil ita delectat ut. misericordia et eleemosyna, ion. AL. - Deus non esset justus si judicium non esset, 515, t. XI. beus nibil immundum fecit, 689, t. XI. Deus quomodo glorificandus, 525, t. XI. À Dco fugere quomodo possumus, 368, {. ΧΙ. Deu, non hominibus contidendum, 100, t. XI. Deus iiprobos aliquando punit in. liac vita, 609, t. XI. Deus ercdebatur a quibusdam corporeus et visibilis esse, 9U0. t. XI. . Deus cur-permiserit ut qi Petrum custodiebant in. car- eere, occisi (ueriut, G3, t. ΧΙ. I h.-us cur penissurus sit Antiehritum venire, 485, t. A!. Ius quain timendus. 865, t. XII. peum timentibus nihii molestum, 182, t. XII. Oumia propter Dei timorem agenda, 183, t. ΧΙΙ. Deus quibusnam sacrificiis placatur, 95, t. XII. l'eus quantum honorem homini praestiterit, 45, t. Xlf. Deus est in celo quod horno est in terra, 22, t. XII. Deum ita nihi! afticit δια uL vita proba, 171, t. XII. Deus non statim promissa exhibet, 89, t. XII. Dei memoria frequenter habenda, 181, L ΧΙΙ. Deus non prevenit nostras voluntales, ne perdat no- strum liberum arbit ium, 99, t. XII. Deus terrena despicientibus, terrena dat, 174, t. XII. Ius cum deserit, ad nülitatem nostram id facit, 228, μμ. VI. Deum qui curiose scrutatur , inler fideles non. manera- Inr, 119, t. VI. ] Deus pravterita, praesentia et futura videt, 458, t. VI. Deus uon circumzcribitur, 415, t. VI. . Deus casMigal in terra mulos, w excitentur boni, 810, t. VI. Deus solus scit differentiam inter sanctos, 850, 1. vi. . Deus magis vult diligi quasi pater, quam timeri ut Dowi- mus, 855, t. VI. ] Deum diligere ex toto corde, ex tola anima, ex tota mente, quid sit, 878, t. VI. eina oT in hoc mundo peccatores onmes non puniat, t. . Deus est pars fidelium, fideles sunt pars Dei,718, t. VIII. Deus lax est, quomodo, 545, L Vll. - Deus (ur mon slain peccantibus ponas rependat, oi, lon. . Deus sine fluxu gignit, 712, t. VII. | Deus τγιουπόσταιον φῶς, trium sonartmn [ur, 9l, t. ΤΠ. Prin poet actus m. nec pradeterminat iios, jl, t. VIII. Deus idolicus quid sit, 40, t. VIII. heus pulus seculi est diabolus, secundum Manichitos, L 3A. Io Lalani furatur Rachel, 515, 517, t. V. [έως sibi faciebant idolulatree, quunibil turpius, 26, t. VI. Deorum insani in masculos amores, 510, t. V. bii gentium dii non suut, 2t, t. V. Ihi cur aliquando lignei facti, 335 , dii aurei, dii argen- tei, ibid., t. VI. hii Grzecorum, 45, t. IX. Dextrocberia quid, 51, t. VI. Diabolus nihil contra nos potest, nísi ansam pra beamus, 4f. Diaboli fraudes vari:e, 1013. Nobis utias est diabolus, si velimus, £55, 451. Diabolus non discedit a pugna, uec nos discedamus, 906. Vizilat ad interitum nostrum, vigile- Idus a; salutem. ibid., t. |. Diabolus pocaitentiam timet, 501. Diabolus circumcursat, INDEX GENERALIS. 2:6 ut nostra? saluti. obsistat, 965. Aliquando illa tentst. qua fieri nequeunt, ibid. biabolus desperationem in lucit pecca- toribus, 3/9, 287. Ipse ex desperatione periit, 301. Diaboli iucursus, coronarum materia, 452, t. [. Diabolus quomodo iu urbe grassaretur Clirysostomi tein- pore. 338. t. |. Diabo!i Lechna ut Christum obscuraret, 887, t. I. Diabolo et augelis ejus ignis paratus, 287, t. I. Diabolum cur Deys non e medio sustuht, 452. et sega. Diabolus Írequenter per somnia homjuibus illudiL, 1010 Ln. [. Diabolus non [otest vim inferre anims, 984. Quam nos atrociter oppuguet, 091, 6902, t. I. Dial:olus uialus et apostata dictus, 200, t. II. Diabolus cur relictus sit, 206, t. II. Diabolus, id est, accusator, dictus ab aecusando, 900. t1. Diabolus antea bonus desperaus decidit, 379, t. JI. Diabolus iu ecclesiam nou audet iugredi, G1, t. 1. Diabolus peccati el punitentize auctor, quumodo, 398, tom. If. Diabolus qu: damna Adamo importaverit, 247. Evam quomodo decepit, 269, t. 1f. Diabolus ex Scripturis cum Christo disputat, 705, t. TI. Diabolus non causa malorum crit, si vigilemus, 369, t. JL. Diabolus unus initnicus noster est, 201, t. If. Diabolo tauquam caruillee usus. siepe est Apostolus, 309, Diabolus dolo vincit multus, 259. Sed ex eorum ignavia, 2559 el seqq. Sape per violentiaus nos vincit , sed ex Dei permissu agit, 258, t. If. Diaboli nequitia circa martyrum tormenta, 677, t. II. Diabolus duo mala facit : ad peccatum pellicit, οἱ a puni- tentia arcet, 359. Virtute onustos maxiuie aggreditur, 30 biabolus per qux vicerat vincitur, 396, t. IH. Diabolus vigilanti niliil mali infert, 254. Contra Eccle- siam nibil potest, 429. Nihil potest nisi jussus, 48. Tunc νὰ furit, cum nos mala patienter ferre couspicit, 590, Diabolus primo homini Invidel, 95, t. IY. Diabolus statim a primo condito bowiue insidias ipsi pa- ravit, 156, t. IV. P mn Diabolus non arguendus, sed noster ignavus animus, ή Diabolus in mundo relictus, ut nos cautiores sius, id. ,U. 16v. Diaboli Lela quz? 58, t. IV. i Diabolus sub serpentis figura mentitus est Ένα, 610, Qt. . Diabolus gaudet cum nos per irarundiam inter. nos pu- pnamms, 058. Fugit cum videt nos sobrios et vigiles, 65, om. IV. Diabolus mala bestia, 385, *. IV. Diaboli tentationes depeltendas, 532, t. V. Diabolus laulum perunescebat, 85, t. V. Diabolus absolute malus, 430, t. V. Diabolus adventum Christi ignoravit, 943, t. V. Diaboli bellum adversus homines, 457, t. V. Diabolus iu virtutis exercitio laqueos tendit, 414, om. V. Diabolus omnia facit ut gehenn: memorium auferat, 116, t. V. 769, t. Y. Diubolus thronus fniquitatis Diaboli vigilantia, 5:8, t. V. ue ο. operibus instructos magis aggreditur, Dishotus scuro rophetas immittit, 151, t. VI. iabolus judicii diem a meutibus nostris removet, ut se- ducat, 281, 1. VI. iind Diaboli retia tria, 007, t. VT. Diabolus cur malus vocetur, 282, ejus debilitas, 983, om. VII. Diabolus ex superbia diabolus effectus est, 991, t. VII. Diabolus veritati fallaciam semper substituit, 515, t. VIL. Diabolus demissus quia sese extulit, 634, 1. VII. Diabolus hostis inexorabilis, 215, 1. VII. Diaboli versutia est ut cuiu. veritate comniseeat efro- rem, 475, 476, t. VII. Diabolus non statim in hominem íntrat , sed sese paula- tim insinuat, 755, t. VII. Diabolus nibil non agit ut caritatem aufeiat, 447, tom. VII. Diabolus solos maxime tentat, 909, t. VII. Inabolus eum dolo nos aggreditur, 768, t. VII. Diabolus per patientiam superatur, 211, t. VII. Diabolus occasio est coronarum, 591, t. ,VII. Diaboli est adulari, Dei corripere, 214, t. VIf. Diabolus cur Christum tentaverit, 210, t. VII. Diabolus cupiebat ut Christus non pateretur , 556, t. VIL Diabelus polli: tor quomodo, 330, t. VII. 927 Diabolus s3luti nostre. insldiatur, 127, t. VIIT. Diabolus ex superbia in gehennam dejectus, 100, tom. VIII. . : Diabolus primus mendacio est usus, 299, t. VII. Diaboli Invidia Adamum occidit, 909, t. VIII. Diaboli calliditas, 63, t. VIII. . Diabolo forinidabilis est mens quse divina meditatur, 38, tom. VIII. Diabolus gehennam concilians honoratur, et Deus re- gnum pollicens despicitur, 60, t. IX. Diabolo magis obtemperant homines, quam Christo, 62, tom. 1X. Diabolus quasi canis adulatur, 140, t. IX. Diabolus divitlarum cupiditatem immiuit, 69, t. TX. Diabolus divites sine labore supplantat, 558, t. IX. Diabolus eo non audet accedere ubi est eleemosyna, 320, t. IX. . Diabolus glori* auctor est iis qui vigilant, 578, t. IX. Diaboli opus est alterum ab altero divellere, 285, t. X. Diabolus semper ex adverso est, 684, t. XI. . Diabolo dant occasionem divitis οἱ inanis gloria, 163, tom. XT. Dsabolus contendit nt nos superemur ; si non superemur, victores sumus, 101, 162, t. XI. Diabolus quibus nominibus vocetur, 221, t. ΧΙ. Diabolo colum non patet, 345, t. XI. . Diubolus vocatur Peccatum a Paulo, 160, t. VIIT. Diabolus camelo comparatur, 490, 1. V rt. Diaconissse in primitiva Ecclesia, 553, t. XT. Díacouni munus in Ecclesia, 481, t. XI. . u Diaconorum ollicia, qui mores eorum sint oportet, 935, tom. XI. Diaconus clamabat , "ro iis qui defuncti sint, 170, t. IX. κι. nomen non initio praedicationis adwissum luit , 1l ? t. I . Diaconi verba in liturgía, 156, t. IX. Diaconi in. ecclesia tumultum compescebant, 190, t. TX. Diaconi Chrysostomo familiaris historia, qui multos hap- tizavit, 525, t. IX. . Diaconus energumenos et d:emouiacos ad orationem in- ducit, et capita inclinare jubet, 725, t. T. Diaconus, in liturgia, populum dimittens dicebat : In pace discedite, 870, tom. [. biaconi vox in liturgia, 182, t. VI. Diacouorum alba tunica, 149, t. VII. Diuconorum stole, 530, t. VIT. hiadema imperatorium lapillis ornatum, 150, t. IIT. s; dena ornat caput imperatorum, crux munil mentem, t Diadema imperatorum, 55, t. XI. Diagoras povam vivendi rationem induxit, quxe non sLe- tit, 886, L. I. Diagoras Melesius, sive Melius, nullos esse deos dicebat, $1. Vide Notam, t. X. . Disgoras plilosopius celebris, 405, t. ΤΠ. hians quantus cultus esset Ephesi, 9, t. ΧΙ. Dian:e dedicata erat Ephesus, Ασία metropolis, 9, t. XI. Diaug cultus magnus Ephesi, 297, t. IX. Diana ceditua imperite sic dicta, 553, t. V Diapsalma signif at. semper. 426, t. V. Diapsalina: hebraice sel, 422, t. V. 21 Diapsalma person mutationem in Psalmus. significat, 741, 745, TIS, t . Diapsalma erat, cum alteri cloro alteram psalmi partem David traderet, 5355, *. V. Diapsalma , 177, t. V. Διαύλους, hiec vox quid significat, 180, t. XT. bietum furiosi cujusdam, qui christianus censebatur, $21, tom [. Didrachma cur daretur, 5606, t. VIT. . Dies septimus & Deo benedictus, 80. Etiam alii dies be- nedicti, ibid., t. IV. Dies observare non christiana philosophiz , sed greci erroris est. 956, t. I. Dies alflictionis quis, 240, t. V. bies inala quie , Tw, . V. Dies pro vita, 176, t. V. bies hebdouiada: sanct non erant ex longioribus anni, b19, t. V. pies magnus quis, 20, t. VI. - Dierum observatio inter. prestigias numeratur, 35, tom. VI. . u Dies mala pro vita prirsenti. aliquando. aczipitur, 159 Dici malitia quid sit, 138, t. M. bierum eservatio rejrehenditir, 558, t. XT. Dies incipiebunt a media nocte nore. Houuuo, non Ju- daico, 657, v. Vli. Uifferre virtutis exercitium quam periculosum, 918, IN OMNIA OPERA SANCTI JOANNIS CIIRYSOSTONMI 228 tom. [. Diffusa est gratia in labiis tuis, dicitur de humana natura a Christo suscepta, 185, t. V. Digitorum Dei opera cur celi dicantur, 115, t. V, Digne ambulare quid sit, 73, t. XI. Dignitates quam fluxes, 256, t. IV. Dignitate sublimibus metuendus lapsus, 543. t. I. Diguitas sacerdotii, 239, t. V. i vaignitites ad multa Doo non placita patranda inducunt, Dignitates esse spernendas docet Christus, 942, t. ΥΠ. Diguitas qui pecunia venditur, non proprie dignitas est, Dilatatio in. a'flictione quid, 45, t. V. Dilatatio multi,lieiter 3cripitur, 43, t. V. bilatio supplicii consolationem ue afferat , 505, t. VII. hilecliouis vis qualis, 437, t. I. Dilectionis natura. satielatem non norit, 17, t. III. Dilectio proximi facilis, 62, t. V. bilectio et consensio parit concordiam, 585, t. V. Dilectiu sine superna gratia nihil est, 593. t. VET. Dilectio omnium mater bonorum, 445, t. VIII. Dilectionis vis quanta, 426, t. VIII. Dilectio Dei sine dilectione |.roximi esse nequit, 415, tom. VIII. Dilectionem suam multis modis Christus nobis ostendit, 415, t. VIL. Dilectio. V. Amor, Caritas. Dilectio legem imylet, 670, t. X. bilectio est principium et finis virtutis, 618, t. IX. Dilectio vera quz, 452, t. IX. Lilectio germaua et sincera multi est laboris, 594, t. XI. Dilectio spiritualis est omnium suprema, 50$. t. XI. Dilectio proximi peccatores non excludit, 578 , t. XII. Dilectio vera et sincera qua», 510, t. XII. Dilectio mutua maxime omnium christianismum expr- láit ; de dilectione ecloga, 507, t. ΧΙΙ. Dilectionem ab hominibus exigere mon. est dominii, sed paternitatis, 936, 1. VI. Diligentia ea quise sunt difficilia reddit facilia , 991 , t. V. Diligentium Deum pax, 57, t. V. Diluvii historia providentiam Dei ostendit , 454. Diluvii descriptio, 1037, t. I. Diluvium vocatur requies, 304. Vide notam , 508. Ante diluvium corruptio quanta howinum , 909, t. IV. bDiluvium cur per quadraginta dies , 915. In diluvio, cuc bruta cum homiuibus perierint, 209, 927, t. 1V. Diluvium malitiam resecuit, 62», t. IV. Diluvii punitio quam levis, 448, t. V. Diluvium mors fuit, mors vero quies, 628, t. IV. Dio epistolas Platonis misit Atheniensibus, 592, t. V1. biodoruin , episcopum Tarsensem, laudat. Chrysostomus oratione peculiari , 461. Diodorus prior Clrysostomum pu- blice laudaverat ingermiscente Chrysostomo , ibid. Diodo- rus cum Joanne Baptista eninparatur, 765. Preedicavit trang flumen, id est in ea Antiochize parte quz Pala vocabatur, 101, 760. Ab ariauis exagitatus, 763. Martyr vocatur a Chrysostomo, 765, t. III. Piogenes muuera mittit. Chrysostomo, qui es πο quod iis non egeret , 606. Epistolze duae Chrysostomi Diogenem, ibid. Alias epistol:, 692, t. IIf. Diogenes cynicus dolio se iuclusit, pannis laceris vesti- tus forum circu;vit, 345. Diogeuis cyuici ad Alezandrum responsio Irridetur, UO gs QUT. N biogenes Sinopensis, 530. Divitias contempsit, 007. Non litteras curabat, sed mores, 367. Oblatas ab Alexandro pecunias despicit, 357, t. ]. Diogenes Sinopensis in foro turyiter egit, 502, t. ΥΠ. Diogenes Cyuicus inanis gloriz causa iu dolio babitans, carpitur, 502, t. X. Dionymi ii qui sunt duplici nomine appellati , 621, t. IV. Dionysius, Sicilie tyrannus, 239. Minus quam bris, ibid., V. Ἱ. Dionysius v.lucris cali, 560, t. VIII. Diopejes idulum Dianse, 998, t. IX. Diophantes, Castus, Valerius, Cyriacus, antiocheni I sixteri ur eos scribit Chrysostomus , 645, 04, 665, 0509, 12 [] L. . Dio lanto et Valerio scribit Constantius presbyter, 145, tom. ΠΠ. bioscorus Cucusi Chrysostomum humanissime excipit, 611, et liberaliter fovet , ibid. lugens illius comitas et neficentia, ibid., 612, 610. t. TII. Disciplina eulesti iiubiendi juvenes, 639, t. IV. Disciplina legis ductriua qua vitium expellit et virtutem iuserit, 251, t. V. bisciplinam qui Suscipit, potest confidenter dicere: Aperite mihi portas justice, 355, t. V. 43 jsciplina bona , 05, t. XII. . i ^ iuc miagha à utilitas, adulationis lucrum. nullum, 661, t. Vill. Dis ipuli Christi, non rhetores , non philosophi , sed pls- Ciwres, 185, L. V. . μα αλ Christi benignum esse oportet, 1060 et .. t. I. P exscipuli Christi, non a miraculis, sed a caritate inter- Boscuntur, 703, t. I. E biscipuli Christi piscatores, publicani, tentoriorum suto- Tes, paucis annis totuu munduu ad. veritatem converte- t, 190, t. IT. P'biscipuli Christi aliquando imbecilles fuere, 501. Cur tam imbecilles essent, $51, t. VII. Discipuli Christi famem δωρο tolerabant, 254, c. VII. Discipuli Christi, operarii erant, 579, t. VII. Disci ipulorum ord caritas, 471, philosophia , id est, frugalit , t. VII. Discipuli cur illotis manibus manducabant, 510, t. VIT. Discipuli cur in transfiguratione perterriti , 554, t. VIT. Dieci pulus exemplo pravi doctoris pejor redditur, 073, tom. Vil Discipuli quz sigua soli viderint, 945, t. Vill. ο αι Christ. officia, S5, t. ΥΠ. | Dieci quam meLiculosi ante Christi mortem, 409, tem. . Discipulos Christus multis modis consolatur, 416, t. VIII. pisei pujorum infirmitag se Christus atten;perat, 440, tom. VIII. m officium, 425, t. X. Discipulorum virtus est magistri ornamentum, 436, t. X. Discipulo mittit Deus donum intellectus, 817, t. III... Discipsiis cur Christus passionem suam premuntiavil , 85, t. VI. Discordia malum ingens, 525, t. IV. Discordia est qu ue bona, et concordia mala , 214, tofiacretio spirituum quid sit, 945, t. X ἱ irituum qui . do. Dei non nimis examinanda, 217, t. X. tatio inter Christianum et Graecum, inqua scientia Pauli eum scientia Platonis comparatur, 27 et (nd t. X. Dissensio in dogmatibus unde veniat, 675, t. 1X. Dissensio Barnabse cum Paulo nihil mali, multum boní sttolit, 215, t. I1. . Dissensiones ab invidia maxime oriuntur, 262, t. X. Dissidium quantamlibet potentiam dissolvit, 861, t. I. Dissidia in Ecclesia, res admodum perniciosa, 11, t. X. Dissidia perit arrogantia, 161, t. Χ. Divina natura angelis incomprehensibitis, 109, t. VI. Divinss doctrine studium anim: sanitatem arguit, 107, tom. V1. bivina non sunt curiose indaganda, 154, t. XI. Divina ratiociniis perquirere est blasphemia, 528, t. X]. Divinitas non nobis tantum, sed et ccelestibus virtutibus iacomprebereibilis, 484, t. III. . Divi tioni dediti cum imperio ad meliora ducendi, 691, tom. Al. Divinstores adhibebantur, 412, t. XI. Divina:ores non adeundi, 414, t. XI. Divinitas una Patris, Filii et Spiritus sancti, 667, t. I. Divisio linguarum cur non citius acciderit '250, t. 1. ixves esta. Deo constitutus rector pecuniarum, ut eas 988, t. I. , Divitis iu Lazari parabola cur nomen non sit expressum, 1053, t. I. . Dives Lszari contemptor vitiosam egit vitam , 970. La- pilo durior , 971. Licet improbam ageret vitam prospere agehat, quare, 971 et seqq. Ejus iu inferno luctus, 288, pau- pertas, 086, t. I. Dives Lazari contemptor omnium pauperrimus, 960. Per μυ viam iucessit, 1018, L. I. - Dives vere quis?982, qui paucioribus eget, ibid., t. [. hivites iniqui lauvroues sunt, 980. Res pauperum possi- dent, 988. Eorum servitus, 542, eorum curz quant, 330. Divites in siti semper sestuant, 535, t. I. Divitizz celestes quam prastabiliores terrestribus, 985, Divitis miseros faciant, 512, 513. Quos Ixdant , 1050. Tunc nostra: sunt cum eas pauperibus distribuimus , 988. Sunt amor homines vertit in tuancipia, 502, 509, t. I. Divitize qum inanes et fluxa, 985. In ccelis serepdz, , 908. Quantum sint ad virtutem impedimentum, » 697. Cum hac vita (inem babent, 393, t. I. Divi: ver:e. in senectute mauent , et defunctos comi- tniur, 5106, L. [. - hbisitias qui spernit facilius alios consolatur, 345. Divitia- fuu) bujus eco! ianago, 1052. Divitize divitiarum sitim pa- PaTROL. G8. LXIV. INDEX GENERALIS. 250 riunt, 535. Eas qui despicit. vere liber, 355 e£ seqq. Di- vitiarum despectus opulentiam parit, 5357, t. I. Dives mortuus largius vermi pabulum, 676, t. IV. Diviti quam pauperi tniuus suavis Somnus, 671, t. IV. entes in deliciis viventes spe miseriores me:licis, 4, t. IV. Divitis spiriuales eo magis augentur, quo maris im- penduntur, 506, t. IV. bivitiz fugitivze , 250. Diviti: supervacum iu paupercs efundendee, 479. Non iu superfluis impendenus, 410, tom. IY. πο ία prasentes despiciendze ut futuras assequamur, , t. IV. Divitiz verzz quz, 570. Diviti.c otium pariunt, 076. bivi- tie in manibus pauperum tut», 3595, t. IV. Divitie non per sc malze, nisi rualus eoruin sit usus, 571, tom. IV. biviti: spirituales certe, stabiles, quas nemo subripere potest , 93. Terren:e vero flux;e. οἱ iusiabiles , 95. [uio et noxiz, ibid., t. ΙΥ. Divitiarum amor arx et colophon malorum, 173, t. IV. Divitiarum contemptus , 449, t. IV. Divitiarum vauitas, 515, t. 1V. Dives est non qui multa possidet, sed qui multa largitur, 40. Dives hodie, cras pauper, 43, t. Il. Diviti et pauperi magis necessaria communia sunt, ut aer, et solis radii, 45. Divites uiorbis obnoxii, 45. Dives iu quibus inferior pauperi, 45, t. II. Divitis qui Lazarum conteuipsit mors pessima » 13, t. If. Dives est qui amicum habet Deuin, 42, t. II. Divitiz fallaces, 41. Earum fluxa natura, 531. Non ho- minem beatum faciunt , 749. Divitiarum radix οἱ materia est superbia, 53, t. II. Diviti:e in caelum transmittendz, 41, t. II. Dives magis in incerto, quam pauper, 43, t. [I. Divitie vera, quie, 39. Divitie Lerreue fluxa, ibid., tom. Il. Diviuis paupertas opportunior ai pietatem, 227, c. II. Diviti:e infldze, 59. Quam earum difficilis custodia , 30. Divitisrum imbecillitas coutra mala nos invadentia, 435, tom. Diviti:e non probibitz , si quis iis ad necessitatem uta» tur, 40. bivitiz datse ad eleemosyuam, 45. Divitiarum do- ininium habeut qui illas couteiununt, 42, c. Il Divitize spirituales distributione crescunt, 619, t. IT. Dives avarus omuium est pauperrünus, 352, t. Ill. Divite improbo przstantior pauper pius, 203, t. IIl. Divitum officia qu:ze, 22, t. III. Divitis non sunt per se malum, 69, 555. Non per se πια], sed fugitivie, 416. bivitize non crimen sunt , rapacis tas crimen est, 309. Non vituperandz , 546. An expeten- dz, 5506. bivitum molestize et sollicitudines, 203, t. II. Divitiarum mala, 460 , 470. Dbivit::e quam instabiles, 40. Diviti& hujus mundi flux: , caelestes secura , 49. Divitia« rum arnor quantus in hominibus, 467. Divitiis paupertas 2d virtutem opportunior, 2068, t. 11. bivitise lugitivae et homicid:e, 155, 598. Divitiz incluse leonibus pejores, egenis sparse oves fiunt, 416. Divitiarum usus verus eleemosyna, 398, 399, t. III Divitke spirituales quo magis exhauritntur, eo ma,jis exuberant, 49. Distributione creseunt, 349, t. TII Dives cum passere comparatur, 145, t. V. Divites non sentiunt Se in. paupertate versari, idco de- ploraudi, 94, t. V. Divites non metuendi, 505, t. V. Divitum opes colligentium iusania, 350, t. V. Divites buni et divites mali, 503, t. V. ο λα iis qui uon atteudunt. vitiorum niünistrz, 57, m Divitis fugitivus servus, 515. Quomodo retineri possi: διῦ, 5I6, t. V. in Divitiz injuste parte mala jyariunt, 139, t. V. Diii pauperibus distributa copiosiures evaduut , 516, tom. 9 Divi ad virtutem minus apte quam humilitas, 194, (om. v. Divitite terren:e incertae, 993, t. V. Die non sunt bonum, nec paupertas est malum, 294 m. V. Divitiarum finis est mutatio in paupertatem, 502, t. V. Divitite sunt domesticus ingratus , sanguiuarius , liomi- cida, quomodo, 502, t. V. Divitize verze qua» et cujusmodi sint, 67, 68, 505, t. Y. Diviü:: amoris Dei omnem thesaurum, omnem ;luriam superant, 165, t. V. Divitis Job recte utebatur, 505, t. Y. Divitize apostolorum, 305, t. V. AS 251 IN OMNIA OPERA SANCII JOANNIS CIIRYSOSTOMI bivitiarum cupiditas arx malorum, 259, t. V. Divitiz: verse et divitize faisze : false, pecuuiarum ; verze, fecte factorum, 145, t. V. Divi non incusaudz, sed qui ipsis male utuntur, 505, Divitiarum vanitas, 490, t. V. hiviti:te non malum suut si illis bene utamur, 56, t. VI. Divitixe non bou:x? suut, uisi. qui illis recte utautur, 146, tom. VI. Dives bonus et dives malus comparantur, 519, t. VII. Divites pauperibus nihil nocent, 33, t. VIF: Divites quo pacto. Salutem. consequi. possint , 606. Non divites, sed divitiis servieutes damnantur, 205, t. V Divitias egenis largiri est ars subliinis, quomodo , 500, tom. VII. EN Divires sunt qui concupiscentiam divitiarum conculea- runt, 105, t. VII. m . Divítes pluribus sunt constricli vinculis, quam ceteri , 222, t. vil. Divites cupidiores sunt, quam qui modica gaudent for- tuna, 005, t. VII. . Divites avari ad philosophandum iuhabiles , 203. Dujli- citer exczxecati, 295, t. VII. Divites qui ex aiuissa pecunia ad laqueum accurrerunt, 291, t. VII. . hivitize verze qua, 182, 681, t. VII. Divitize quo pacto fructum pariant, 292, t. VII. pDivitiarum verus usus, 295, t. VII. bivitiarum diversa origo, 693, t. VIT. Invitias suas qui [puperibus erogat , Deo honorem prz- bet, 5)8, 509, t. VII. hivitiarum damna, 296, t. ΥΠ. Divitis qui servit, et iu priesenti et in futura vita cate- nis constvingetur, 208. Qui bac cupiditate liber est, et hic et illic liber erit, ibid., t. VII. Divitiarum setvus stultua est, 918, t. VIT. Divitige ex servitute Dei dejiciunt, 295, t. VII. Dnviti:e pejures stercoris acervo, 608, t. VII. Divitize quot mala pariaut, 749, 790, t. VII. Divitiae fallaces, 469. Libertatem tollunt, 571, t. VIT. Divitiarum amorem parit van:e glorie cupiditas, 388, tom. VII. n . Divitize aliquando sunt supplicii accessio, 692, t. VII. Divitias male partas qui possident meudicis sunt misera- biliores, 654, t. VII. Diviiarum contemptum quomodo Christus doceat, 289, tom. VII. . Disitiarnm multa putredo apud talem habetur : sic di. cebatur Chrysostomi tempore, 48fi, t. VII. Divi:es quotam partem Antiochi: facerent, 630, t. VII. Divitie vere qus, 441, C Vili, $18, t. X Diviiarum vanitas , 192, t. VII. u Divitiarum coulemptus etian iu hac vita utilis, 519, Lon. " Divitiz spins sunt, quz lacerant, 148, t. VIII. Qiviti:te dumi non Lut:e suut, sed tute in mauibus paupe- rum, $30, t. VIII. bivitiarum cura animi perturbatio est, 506, t. VIIT. Divitis atfluimus cuu illas spernimus et a Deo solo qua: rimus, 486, t. VIII. Diviti:e in tutissimo loco recouduntur quando pauperi- bus erogantur, 108, t. VIII. Dives est quasi urbs sine muro, 110, t. IX. Divites non tam apti ad doctrinam et disciplinam sunt, quain pauperes , 111. Scabiosis coaarantur, 110. Divitia- rum cupiditas unde immittitur, 69, t. ]X. Divites sine labore sup.lantat diabolus, 358, t. IX. Diviti:: vere qus», 992. Ex divitiis quoruindaui aliorum paupertas oritur, 97, t. IX. fivitiarum quis usus bonus, 455, 454. Earum usus malus Quantam miseriam inferat, 421, t. IX. Divitis aniua scatet malis omuibus, 111, t. ΙΧ. bivitie pauperibus erogate ad {αυυς dantur, 491, Dives est qui non superflua desiderat, 158, t. X. Dives ille est di nulla re indigel ; clarus est qui glo- riam conteinnit, 601, t. X. Dives ex aliorum jactura dives efficitur, 353, t. X. hivitum vitia, 496, t. X. | Divite melior est is qui divitias non qua'it, 301, t. X. Diviten pauperibus opus habent , et pauperes divitibus, 9 ve . Divites curis conficiuntur, 188, t. X. Divitis rapacis imago, 114, t. X. Divitum inala conditio, 50i, t. X. Divitibus quot pericula et damna immineant; 95, 06, om. X. Divitibus feliciores sunt pauperes in rebus ad salutem 2:3 pertinentibus , 495. t. X. io aes qui pauperibus non erogaut, quam culpandi 87, Divitis res infída, 5055 t. X. Divitiarum vanitas, 515, t. X. Divitize etam babent larvam , interna autem plena sunt caligiue, 152, t. X. Divitiarum fluxa conditio, 106, 248, t. X. biviti:& non omnes a Deo dantur, 291, t. X. Divitiarum usus quis esse debeat, 113, t. X. Divitiz j;auperibus erogate in tuto pouuntur, 506, t. X. Divitiarum amatores, quo pacto ab liac zegritudine abdu- cendi, 94, t. X. Dives non est qui multa possidet, sed qui nullo eget : pauper non est qui nihil habet, sed qui multa cupit, 136, om. XI. Dives quinam vere sit, 416, t. XI. Lbivites iuvidiam sibi concitant, 198, t. XT. Divitum multorum miseria , servitus, catenz, 195, t. XI. Divitiae spinze sunt, 699, t. XI. Divitize turpem faciunt animam, 548, t. XI. Divitiz amentes faciunt , 259, t. XI. Diviti:e quanta mala attrabant, 699, t. XI. Divitize sunt tinea quee corrodit animam, 9T, t. XI. ,auivitie spine sunt, nullum babentes fructum, 485, m. XI. Divitise quandonam leedant, 154, t. XI. Divitizte non prosunt ad gehennam vitandam , paupertas nou obest ad regnum consequendum, 196, t. ΧΙ. - Divitiarum terrenarum contemptum parit divitiarum cxe- lestiun contemplatio, 595, t. XI. Divitie quie mala inferant, 23, t. XI. ,Diribiorum onera, 195. Diviti invidere ridiculum, 188, Diviti:e ignominia sunt, quomodo, 547, t. XI. Divitize quanta inferant damua, 261, t. XI. Diviti:e juste, sunt ah omni rapina liber:e, 565, t. XI. Divitiz? non bous, paupertas non mala, 479, t. XI. Diviti:z et iuanis gloria ansam dant diabolo, 162, t. XI. fivilie maximas quaenam siut, 151, t. XI. Divitii, potentia, gloria, nomina tantum sunt. bonorum, et contrariis admixta, 480, t. XII. Divitiarum mala, paupertatis bona, 135, t. ΧΙ]. Divitis deterior est conditio , quam pauperis , 36, t. XII. Diyitiz2 quam fluxa, 25, t. ΧΙΙ. | Divitie coznum, lutum, inalus vapor, tenebre, curaram suffocatio, 155, t. XII. De divitiis εἰ paupertate ecloga, 637, t. ΧΙΙ. Divitue impedimentuui ad salutem, 9351 , t. XII. Dius,ucveniber, 358, t. Π. : Δοκήσει δἱ06 Specie Lantum putabant quidam lucretici incar- natum [uisse Filüun Dei, 615, t. Y. Dociue dicebaut Chrisuum per speciem tanlum, moa vere, venisse, 41, t. XII. : | Dodon:eus (Jupiter), 490, t. IT. Doctor, ut nutrices solent, fovere filios suos debet , 405, om. XI. Doctoris et discipuli officia, 975, tom. XI. Doctorem oportet discipulos curare, et eos sibi omnia esse putare, 609, t. XI. Doctores magis ex virtute et ex vit: genere suadert, quati ex dogmatibus, 685, t. XI. . Doetoruin virtus est non honorem. nou gloriam, sed dis- cipulorum salutem qu:rere, 55, t. ΧΙ. aeri maxime competit uL possit verbis instituere, 9 ve ο Doctori uon auctoritate solum opus est, sed etiam leni- tate, 991, t. XI. Doctorem sui doctorem esse oportet , 527, t. XT. Doctor non modo iustituere, sed aliquando terrere debet, 87, 88, t. XI. Doctores magistratus genus in Ecclesia , 92, t. III. aor τμ persecutionis tempore gravius afflicti quam alii, , . Doctoris munere quisque fungi potest, quomodo, 99, om. III. Doctori dat Deus sermonem sapicntie, 817, t. ΠΠ]. Doctorem illum laudat Christus qui factis et verbis do ctrinam ostenderit, 950, t. V. Loctores Judaeorum senes appellantur, 694, t. V. Doctores duo nobis a priucipio dati : creatura et consciem tia, 606. t. IV. Doctor ex discipulorum profectu letus, 70, t. TV. Doctrres qui alia dicunt, alia faciunt, Deum irritant, 756, οι). . Doctores christianorum sunt publicani , piscatores, ten- toriorum opillues, 20, t. VII. 233 Dectoris mores qui siut oportet, 670, t. VIT. Doctor aliorum qui seipsum non emendat ridiculus est. 915, t. VII. Doctor miüserabilis, qui non exemplo yraxicat , 608, tom. VII. Doctoris officium, 675, t. X. Doetoris est non solum cousiliis opem ferre, sed etiam precibus, 577, t. X. Doctores laborantes oportet mercede frui, 174, t. X. Doctor ex auditorum segnilie preuium non amittit, 85, tom. . Doctor frigklus est qui verbis tantum plilosophatur, 18, tom. ΙΧ Doeloris est annuntiare, praxdicare, docere, nec subter- fugere, 511, t. IX. Doctorum adwonitiones cum Scripturarum lectione, 472, tom. IV. Doctor debet omnibus esse virtutibus orna(us , 682, t. VI. Doctrina siue opere, non lucrum, sed detrimentum αἱ- fert, 410. Non coufertitn, sed paulatim insinuanda, 755, t. [. Doctrinz? verbum eleganter comparatur fonti, qui seui- per manat, licet non hauriatur, 785, 965, t. I. Doctrinze ministro, etiaunsi pereat opera, non perit mer- ces, 966. t. |. Doctriuz assiduitas mentem confirmat, 1012, t. I. Doctrina philosophorum gr:xcorum fluxa, 886, t. I. Doctrina est lucerua meutis, 651. Doctrina Ecclesise non 3d delectationem audienda, 38. Doctrinz insinuaud:e varie- tas, 655, t. If. . Doctrina exterorum, id est gentilium, futilis, 18, t. II. Doctrina optima cum non verbo tantuu, sed el opere docetur, 33, t. II. Ην desiderium indicium est spiritualis profectus , ντ. Τσ. Doctrina sancta quanto studio adeunda, 206, t. IV. Doctrinam iu concioue acceptani unusquisque debet aliis impertire, 609, t. IV. Doctrina ct docendi formula optima, 519, t. V. Doctrina. Nihil. prodest alios docere, nisi doctor prius seipsum doceat, 250, t. V. : Doctrina per semen significatur, 467, t. VII. Doctrina Christi aunis viginti vel triginta orbis tetminos pervasit, 659, t. VII. . Doctrina christiana omnibus perspicua, 19, t. VII. ' Doctriua christiani magistri , 19, t. VII. Donnie Christi omne tempus proprium est, 118, tom. . Doctrina nihil prodest sine bonis operibus, 62, t. VIII. Doctrinz Christi omnia postponenda , 118, t. VIII. Doctrinam acceptam alis impertre debenl christiani, 91, 116, t. IIl. Doctrina de incarnatione Christi, 55, t. IIT. σος Christi : post illam nou est alia expectanda, νι. 1). Doctrinam, απ per verba et opera exhibetur, malus homo non suscipit, 2606, t. X. u Doctrinz usura nibil aliud est, quam psp erum exh:bitio, 913. Doctriuz? verbum lzetitiam parit, 955. Doctriuam non impertire quantum malum, 785, t. I. . εν. Chrisli repugnanübus omnibus stabilita, 830, ε.α. Doctrina sana a Scriptura discitur, 985, t. I. Dogma. Vide Doctrina. Dogmata spuria relellenda ab episcopo, 665, 6606, t. I. nata spiritualia communia omnibus proponuntur , LC divina quantum bhumenis antecellant , 541 ως, νο 1 mon atum veritati bona opera adjici debent, 590, t. IV. DopDaua nostra radicem in Deo habent , M, t. VÍ. Dogmata satanica in Palestina , 222, t. VI. Dogmata sublimia non statim efferenda, 367, t. ΥΠ. Dogma va spe sunt incurabilis morbus , 692, tom. VII. pa ' RTT non prosunt ad salutem, si vita sit corrupta, t. VIIT. 1 ta fklei non curiose examinanda , 410, t. IX. mortis, non a morte, sed a mala couscientia proce- dit, $18, t. V. E Ὀυίον et anxietss ex timore mali major quam ipsum ma- jun, 469. Dolor nimius adducit insaniam, 1015, t. I. Ὀρίου μὺυς salutaris, 462, 465, t. VII. Dolosi et deceptores fugiendi, 510, t. V. Dolus in bello laudibus ornatur, 629, t. I. Domesticorum cura gerenda, 100, t. III. bomesticorüm cura gerenda , quomodo, $30, t. IX. Domiga!iones incorporea natura, 714, t. [. Dominica coena si;uificat. cominunem coenam , 227. t. X. INDEX GENERALIS. [ 251 , Dominica die jresertim eleemosyna erogsmda, 365, m. III. Dominium diviüarum babent qui illas cobtemnunt , 42, Domini potentiam universa creatura przedicat , 501, t. 1. , Dominus Pater vocatur in Scripturis perinde atque Fi- lius, 169. Dominus dicitur Filius, uec ideo a divinitate ex- clusus, 737, 758. Domini nomen zque Patri convenit atque Filio, (51, t. I. Doninus, nomen noa est minus, quam Deus, cum de P'atre et Filio est sermo, 705, 704, LL Domino in timore servire quid sit, 100, t. VI. Dominus οἳ Deus dicuntur de Patre et Filio, 121, t. JV. ominus ad mensam vocatur cum ex mensa eleemosyn datur, 030, t. IV "dn Donütianus presbyter, cui viduamam ac virginum cura commissa erat, 751, t. Ill. ' ' Domnina, mater Beruices et Prosdoces virginum et mar- Lyrum, et ipsa martyr, 629, οἱ . Ejus fortitudo animi, 0. Domninz martyrium duplex, imo triplex , 639. Doni- nina cur in e non veni, S : ne liie oculis lasci- vorum paterent, ., De quis filiarum corrumperet virgi- nitatem, 659, t. I." 5 ,üDoThina cuin filiabus sese in flumen przcipitat, 614, m. II. Domnins, Dernices, etc., sepulcrum, Christi gratiam priedicat, 644, t. 1T. l e: Domnus episcopus : ad eum scribit Chrysostomus , 626. Presbyterum mittit ad Ch omum, ἐθίά., t. ΠΠ. Domus et familia qu οσο oruanda , 144, t. XI. mus in eleemosyna radicata, nou potest quid prave perpeti, 642, t. XL. ' poen qui B Domuum ornatus, 750, t. ΤΠ. Domus olim cceclesiz€ erant, nunc ecclesia domus facta est, 5806, t. VII. ,üDOmuS christiani ceu ecclesia esse debet, 607, 608, Domus luctus cum domo nuptiarum comparatur, 500 $01, tom. IX. rm ση , Domus in qua psalini et pius cantantium anitbus, ec. leuia dici potest, 157, t. V. Domus marmoribus ornate , 41, t. II. Dona Spiritus sancti sunt s&qualia, 244, t. X. Donorum Dei differentis, 915, t. X. Dona Dei que, $58, t. [. Donum Spiritus sancli maximum quodnam est, 470, Donorum Spiritus sancti multilicitas, 188, t. V Dona Dei nunquam negligenda, 449, t. IV. vU Doni non magnitudo, sed dantis animus spectatur, 514, m. . Dona spiritualia largitione crescunt, 275, t. III. bonum non ex merilo aceipieutis, sed ex largitoris li- beralitate, 2706, t. III. Dona varia Spiritus sancti, 817, t. III. Donum auget retributio dilata , 500, t. IX. Doni magnitudo apud Deum non spectatur , sed dantis animus, 452, t. IX. Dormire iu Christo quid sit, 435, t. XT. ,Lormitio :sic vocatür mors post Christi mortem, 395, , t. If. | Dormitio aliorum, sed mors Christi dicitur, quare, 1018, el seqq., t. T. Dorinitio christianis dicitur ea, quz mors ante diceba- tur, 705, t. III Draco in Babylone cultus, 245, 216, t. VI. Dracones depicti atque aspides in vestibus imperatorum, ; U. VI. ariribis locus novem milliaribus Coastautinopoli distans, , t. ΧΙΙ. Drosis martyr, 685. Ante rogum ducta, 688, in eumque injecta, 688, t. II. . Duplicitas cordis, 145, t. V. Dux quispiam Chrysostomo addictus, 610, t. ΠΠ. Ducem nullum habere melius est, quam malum, 423, . VI. Dysurus Martius, 5958, t. II. E Ebrietas spontaneus furor, 454. Ejus itnago, ibid. Ebrie- tatem, non vinum , sed intemperautia facit, 22. Ebrietalis miseria, ibid. Ebrietas non ex viuo tantum , sed ex ira οἱ cuj iditate , 455, t. II. ietas mala, uon vinum, 40. Ebrietas οἱ erapula t- menda, non jejunium, 307, t. II. Ebrietatis malu sine νο” luptate, 061, t. 1I. 55 IN OMNIA OPERA SANCTI JOANNIS CIIRYSOSTOMI Ebrius mortuis miserior, £55, οἱ daemoniacis, ibid. Ebrius est mortuus animatus, d:emon voluntarius , 92. Ebrii mise- rabilis species, 23, t. II. Ebrietas nibil lucri, sed magnum damnum affert, 25. Ebrietas meretrix et turpitudinis mater, 655 , d:emou vo- lu ntarius, 207. Ebeii demoniacis similes, ibid., t. 1V. Ebrietas gravissimam malum, 82, 365 [u sacra Script. non semper temulentiam, sed aliquando satietatein siguifi- cat , 205, 266, t. IV. Ebrietas captivam facit animam, 25, t. IV. Ebrietas vigilantis somuium, 809, t. ΠΠ]. Ebrietas sexceutorum causa malorum, 62, t. VI. Ebrietas grave ulcus, 66, t. VI. | Ebrietas quantum malu:n, 498, Scylla et Hydra, 629, . VII. Ebriosus nihil habet commune cum regao Dei, 490, tou. VII. Ebriosus asino et cane deterior, S65. Ebriosi descriptio, ἐδίά., t. VII. Ebriosus non potest regnum Dei videre , 360, t. VIT. Ebres et ebrias insectatur Chrysostoinus, 207, 208, tow. IX. Ebrietatem insectatur Chrysostomus, S58, t. Χ. Ebrietas absque viuo est ea quam pravi affectus pariunt, 031. 928, t. I. Ébrietas vituperanda, 063. Teimuleutus et ebrius sub diaboli Lyranuide est, 995, t. I. Ebrietas eíficit ut balbutiemus, 129, t. XI. Ebriosus magis est qui viliore viuo iuebriatur, 618, Ebur priscis temporibus in magno pretio, 198, t. V. Ecclesia in ipso primordio beilis agitata, N80. Ecclesia terribilis , quemodo , 818. Ejus cum arca diluvii similitudo et differentia siunul , 1057. Ecclesie lirinitas contra. bella οἱ persecutiones, 855, 885, 880. Ecclesie firmitas a. [ro- phetis prexlicta, 821, t. |. Ecclesia Christi quomodo zedificata, 852, t. T. Ab impera- toribus emnibus usque ad Constautiaum Magnun oppu- guata, 833. Ecclesiis brevi tempore repletus orbis , 655, tout. I. Ecclesiarum tumultus ex temeraria electione przsulum, 617, t. I. Ecclesis facultates nec redundare nec delicere debent, 050, t. I. Ecclesise conventus frequentandus, 811. In ecclesia pre- ces longo praestabiliores, quam domi, 725, t. I. Ecclesia communis mater. 856, t. [. Ecclesia portus, $63. Frequentissime adeunda, $31, 533, tom. ΠΠ. Ecclesia cum area Noe comparatio, 336, 471, 702, t. IT. Ecclesia preseus quam przcellat veteri, 451, 452. De non contemnenda Ecclesia Dei et sanctis mysteriis ecloga, 025, t. XII. E Ecclesia quomodo fundata, 10. Ecclesia virgo, quz prius erai meretrix, 403. Est navis, Christo gubernatore, 78. Perseeutiouibus non viucttur, 77, t. ΠΠ. u Ecclesiz commendatio, 597. Ejus firmitas, ibid. Ecclesia ijso ccelo fortior, 439. Amabilior Deo quam celum, 429. Non murus et tectum, sed files et vie ratio est, 397. Tuta contra diaboli conatus, 429, t. III. Ecclesia cur vocetur sponsa, fllia, virgo, ancilla, re- na, ete., 405. Ex latere Christi mortui facta, 229. Eccle- siam qui impugnat, seipsum profligat, 419. Ecclesia magi- stratus diversos habet, 91, t. Ifl. Ecclesiam caritas ceu catena colligat , 208, t. ΠΠ. Ecclesia est officina medicin:e spiritualis, 21. Medicorum efficina, 295. Mercatus syiritualis, ibid., t. IV. Ecclesi» frequentandz, 608, t. IV.— Ecclesi: corpus per tnembrorum conjunctionem nutri- tur, 625, t. IV. Ecclesiss conventus quam festivi, quam leti, 601, 005, tom. IV. . Ecclesi? ὠτίνια, nobilitas, 225. Omaes admittit et divites et pauperes, tbid., t. V. lesia spousa Cliristi, 62, t. V.— Ecclesia communem oinnibus doctriaam proponit, 221, tom. Y. Ecclesia a multis impetita floret, 572, t. V. Ecclesia et filia et sponsa, 200, t. V. — Ecclesia olim sterilis, nunc mater est fllioru:n iunume- rabilium, 202, t. V. - Ecclesia hzereditatem accipit, quomodo, 62, t. V. Ecclesi: oppuguatio et incrementum, 485, t. V. Ecclesi maguaruin civitatum | ia. hehdomada | magna egrediebantur ut Christo occurrerent, $19, $20, t. V. .Ecclesia est nomen conventus et. congregationis, 4935. In ecciasia non tu:uultuandum, 172, t. V. Ecclesia dici potest domus in qua psalmi et pius canen- tium auimus, 155, t. V. 256 Ecclesia ex peccatoribus diversi generis collecta , 66, om. V. Ecclesize vestis est flos virginitatis, 903. In ecclesia 5ι- lentium summum servandum, 106, t. V. Ecclesia intelligenda siepe cum prophetsze de Judza et de Jero:olyma loquuutur, t. VI. ag ο νι fortitudo : Ecclesia vexata vicit et aucta est, Feclesiz splendor, ejus potestas attingit coelos, 50, t. VI. Ecclesia oinnes omnino gentes accipit, secus quam Sy- nagoga, 50. In Ecclesia quomodo standum, 100, t. VI. lesiam frustra impugnarunt imperatores, 121. Facilius est solem exstingui, quam Ecclesiam deleri, 123, t. VI. Ecclesiarum menia sunt apostolica scripta, 274. t. VI. Ecclesiz SS. apostolorum Petri et Andrez, Pauli et Ti- motuei Petr οἱ Pauli adeuntur in calamitatibus, 965, m. . Ecclesia navi comparatur, 150. Ecclesia arca est , quo- modo, 851. Item, torcular, 85, t. VI. Ecclesia mons appellutur. 680, t. VI. ο distinclionem null.tm divitis et pauperis admittit, Z3, L. vl. Ecclesia per totum. orbem terrarum extensa , et coelis firmior constituta , 553. Patriis amissis moribus, amabilia sponso fuit, 65, t. VIL. Ecclesi: olim eraut domus, nunc ecclesia domus spe- cialis facta est, 586, t. VII. Ecclesi:e przerogativa est, quod servus nihil plus , nihil minus habeat, quam liber, 65. In ecclesia qui przesidet, pacem dat, 3584, t. VII. Nx per pullum asinz2 siguifleatur, quomodo, 638, m. VIf. Ecclesia, communis domus, 381. In ecclesia, cum quanta reverentia et attentione assistendum, 285, t. VII. Ecclesi: oruatui studere, miuus acceptum Deo est quam pauperes alere, 736, t. VII. Iu ecclesia risus prohibetur, 192 , t. XIT. Ecclesia quoudo sponsa Christi sit, 170. In ecclesia res divius cogitand:e, non terrenze sunt, S3. [n ecclesiam qui intrabant, manus lavabaut, 399, t. VIT. Ecclesia Dei media surgit nocte, 203, t. IX. Ecclesi:* cur structze fuerunt, 218, t. IX. Ecclesiam pietas sola commendat, 917, t. TX. Ecclesia nulluin fastum admittit, 240, t. IX. Ecclesi: ornamentuun est aurum per eleveinosynam obla- tum, 176, t. IX. Ecclesiae status quis esset Pauii tem»ore, 535, t. IX. ο ενα iu vilis coasutuends, 147, 148, 119, 150, m. IX. Ecclesi: veteris cum nova comparatio, 512, t. X. lesiam Dei unam esse oportet, 13, t. X. Ecclesi: imperium quodnam. 508, t. X. Ecclesia est balneum spirituale, 510, t. X. Ecclesi: ritus multi, 527, t. X. Ecclesi: ornameuto suut mendici, quomodo, 251, t. X. Ecclesix corpus non abscindendum, 260, t. X. Ecclesize dissidia omuium perniciosissima, 11. Hli car- ntur qui vix semel in &nno iu ecclesiam intrabant, 401. In ecclesiis tumultus quantus tempore Chrysostomi, 513, t. λ. Ecclesia est Christi plenitudó, 98, t. XI Ecclesia humano corpori comparatur, 250, t. X. Ecclesia columna orbis, 554, t. XI. t EcclesiS columna et firmamentum est veritatis, 554, om. XI. 1 oecclesia differentiam inter herum οἱ servum non novit, 9, t. XI. Ecclesise corpus describitur, 75, 76, t. ΧΙ. Ecclesiam dividebaut ambitio et amor imperii, 81, 85, tom. AI. Ecclesiam scindere non est minus malum, quam incidere in hieresin, 87, t. ΧΙ. Ecclesi traditio fide digna, 488. In Ecclesia cur alius plus, alius minus accipiat, 81. [n Ecclesia de alimento vi- duarum et virginum curandum est, 519, t. XI . Ecclesie praefecti inultas habent simultatum occasiones, , t. XI. : ' Ecclesie prasules doctrina pollere debent, $82. Non P" paratu "t eloqueutia opus habent, sed intelligentia, 585, tom. AL. Eciam qui regunt, quanto in periculo versentur, 255, tom. . Ecdiesim praefecti, ad veniam proni sint oportet, 476, tom. . E: cl'sie arca Noc arce est prev[erenda, 509. t. VIII. Ecclesia Dei paradisus deliciarum, 545, t. VIII. E clesia plus quam sol splendet, 8U'1, t. Til. E:clesia antiochena ter mille pauperes alebat, 629; 957 tom. VIT. Ecclesi: antiochenz bona et praxdia, 835. . Eoclesia vetus, «ea, Antiochi quanam esset, 77; vide molam. t. Ill. - Ecclesie antiochenz laquear eximium, 135, t. III. Ecclesise coustantinoj olitana in qua couciouabatur Chry- sostomus structura, 173, t. III. . / Ecclesia fustibus impetita, 440. In ecclesiam Constanti- mopolitanam irrumpunt. iagno Sabbato, 555, 551. erempti in expulsione Ecclesia couflagravit in expulsione lites Ju ecclesie sacrari i$ quidam. Chrysostomi , modo 99. t. VI. Eclipsis solis zevo Curgstomi, TI, t. ΥΠ. Ecstasis quid, 354, t. V. mE erm virginem sonat, 129, virginis matris figura, 12), UII. Edocla r1 πα [μα Adami, sorores Caini ez libro apo- γι. Vl. lucatio quantum valeat, 558, 559, t. T. Educatio liberorum mulieri minime convenit, 656, t. IV. Egere nullo vera libertas est, 457, t. VIII. Egestas nos co-lo vicinos reddit, 592, t, I. nico et abundantia ad multa mala facienda inducunt, ντ. XI. Ébex sive defensor civitatis, magistratus genus , 9l, wm. lif. iae», oleum, et Due», inisericordiam, sepe adhi Eleazarus iuitiuin certauinum, martyrii lundamentum, s!a-- diorum janua, etc., 627, t. 1l. La "us chorum septem Machabaeorum explevit, 030, tom. Π. Electio a cordium cognitore facienda, 38, L ΙΧ. Eleemosyua oleo comparatur in parabola, 10, virginum, TI). Éleemosyuam qui àon erogat, [auperes Spoliat, 988, tom. J. Eleemosyna matris non lest. filio, nisi et ipse eroget, 1056. In eleemosyua nou doni naguitudo, sed antis ani- mus spectatur, 716, t. . Eleeinosynz tiJucia, 1006. Eleemosynam qui largitur ve- rius possessor est, quam qui. pecubias recondit, 577. Flec- opinari magis, quam amicitia, 1006. Ejus vis ad. von. HH. Dieemosyna Deo feneratur, 555, cum pauperi datur, , V. M. Eleemosyna commendatur, 26 Eleemo- sjna semeu est, 289. Eleemosyn «ΠΠ. Eleei ibus dand "dio ero- garda, 285. Eleemosynse danda [a Eleemosyna non minuit faculta οὐ cau sss eroganda eleemosyna, 336, 337. Magis conferenti, quam accipienti prodest, 250. ' Elecmosyna duplex est quando cum alacritate damus, 256, c. III. Εκ UM etiam pauperes erogare debent ut pos- sunt, 22, t. lil. Eleemosyna ex rapina dats, on est eleemosyna , 290. Eleemoeyn:e laudes, ihid. Eleemosyna delet peccata, 279, 301. Eleemosyuse utilitas, 287. Eleemosyoa eliam iudig, anda, 287, t. ΠΠ. E ia commendatur, 49, 195, 512, 068, 669, 085, Eleenosy VIV ett. fli, p. Kleemosyaa plusquam alia omnia exstinguit peccatum, 516. Eleeniosyna eroganda, 294, 395. Magis quam ullum Mid ia exinero potest a gehenna, 293, t. IV. mosynz vis magna, 485. Kleemosyna usura genus ndum, 38. Lucram quamum, S9, L. IV. — 5 Πα λα vestimentum animz, 184, ejusque ornatus, WNDEX GENERALIS. es 1 tie meritum, 699, t. TV. Kleemosynz agnitulo unde pendatur', 48 bona conciliet, 4&3. Est sementis mirabilis, Eleemosyna plus quam canticum Deo pla Eleemosyuze laudes, 505. t. V. Eleemosyne zequatur | αἱ 7, S05, t. V. Eleemosina corum hominibus dari po tana vitetur, 101 VI. ari potes dum gloria qo EQuosiia magis quam diis Job aburdabnt, 35, n VI. Eleemosyna vora quee, 375. 632, t. VII. Eleemosynze preerogaiivze, 525; 538, t. VIT. i Elemesgnam qui dat, in eclis laculiates deponit, 630, Zleemosynam qui vat, Christo dat, 509, t. VII. ποσγιια magis necessaria est quam virgntas, 510, Eleemosyna remedium q Eleemosyna morbos ani Nt 'emosyua ars omnium artium optima, 535. Nobis conciliat, ibid., t. VII. Kleemosyma cum fauore maximo jicla semina reddit, 60. Ejus iructus, 60, t. VII. Eleewmosyna won absunwitur, sed augentur pecunie, - Si non erogentur, pereunt, ibid., . VII. Eleemosynz modus quis, 625, t. VIL. lees ia coumendatur ut res eptima, 409, 471, 708, t. VII. Kleemesyna quomodo facienda, 666. Danda e:iam ex Inie. que rartis, 00. Eleemosyua ex rapiua facta quando damua- tur, 760, t. VII. Eleemosynze merces quanta, 62, t. VII. Eleemosynz artifex el doctor Deus est, 005, t. VH. leemosyua danda apte quam Christum adoremus, 75, t. VII. Christo erogitur 778, VIL. leemo»yna pauperi dat: Eleemosyna ante omnia discenda, 534. t. VIL Eleemossne doctor Deus est, 523. Contra eos qui elee- mosy.iam 005, |. Vil. Eleemo»ynam qui, antea inhumanus, dederit, is manum arilam extendit, 588, t. VIL. 'emosyna a paupere data mir.bilior, 615, t. VII. Eleemosynam , jej ο orationem maxiue com- mendare solet Christus De eleemosyna. frequeuter Chrssmsomus Vraxdicabat, quare, 719. Sine maguo fructu, 50, t. VII. Eleemosyna quanta hona preset. roganti, 432, t. VIII. Eleemossua quasi sigilun est ipsam possidentibus, 1. , t. VII. modus, 552, t. VIIT. Eleemosyna defauclis prodest, 347, 400, t. VIIT. leeren na major est cum non ex superfluis datur, 553, 555, t. Vill. , Eleemosyna magnum pharmacum, 441. Si non ex rapina ib melior jejunio et bumi cubatione, ibid. Ani [3 id. t. VIII. mM" η leemesynze fructus quantus, 398. Ad eleemosynam fa«- ciendam cultus corpoi S üeponcndus, 381. t. VIII. 'emosyua ex rapina scelus est, 89, 399, t. VIII: Eleemosyna quam necessaria, 536, t. VIII. Eleemosyna et pia opera commendantur, 152, t. ΥΓ. Eleemosyna celebratur, 112. Iu sine elee- mosyna ad regni limina ingredi, 143, Eleemosyna via facilis ad vitam, 229, t. Eleemosyna quantam y ariat voluptatem 234, t. VIII: Eleemosye. laciende ratio, $11, 12, t. ΥΠ. Non ex rapina esse debet, ibid. , t. VII. Elena orationi necessawia ut oleum lncerme, 620, tom. VIII. Eleemosynz vis, 573, t. IX. Eleemosynee virtus, 115. Nihil ipsi par, 175, t. IX. Eleemosyna caritatis plautam nutrit, 173. Ejus vis mira bilis, ibidem, t. 1X. . Eleemosynz meritum ex animo penditur, 005, qui eloc-- mospoam (at sibi ips dat, Oi, t, JA. n xi icemosyuam qui erogat omi »uperior est morbo, euni me, 193, t. IX. Eleemosyna ex magnanimitate. prefciscitur , S38. In. eleemosyna ylus aut minus non ex doui mensura pendilur,,. sed ex lacultate ligientium, 591, t. ΙΧ. Omne peccatum est eleemosyna inferius, 196, t. IX. 5 Eleemoyma ubi est, eo.nou audet accedere diabolus. ht. 250 Eleemosyna gratiose facienda, 539. Eleemorynz fructus, ὦθ, t. IX ; t. IX. Eleemosynam passim commendat Chrysostomus, 547, tom. 1X. Eleemosyna etiam improbis danda , 607, il.isque peten- tibus contumeli:e non iuferendz, 608, t. IX. Eleemosyn:x prosunt defuuctis, 169, t. IX. Eleemosyua saltem in testamentis facienda, 71, t. IX. kieemosyng ex injusto lucro unprobantur, 268, t. IX. Eleemosyna non pecuniis modo , δυά etian operibus ex ?rcetur : eleemosyna: modi varii, 196, t. LX. £leemosyna fous ad omnia utilis, 176, t. IX. Eleemosyna commendatur, 486, t. Χ. Eleemosyaa quantum ornamentum, 215, t. X. Eleemosyuse iructus, 150, t. X. Eleemosyna non tam propter pauperes a Deo instituta fuit, quim propter divites, ut li. hinc bonum consequan- tur, 179, t. - Eleemosyna copiosa et affluens est eroganda, 537. Ea sementis iustar justitiz manipulos efficit, ibid., t. X. —— Eleemosynam erogare majus est quam mortuos susci- tare, 916, t. X. kleemosyna largiter danda, 178, t. X. Eleemosyuna purior et melior que, 169, t. X. Eleemosynz merces quanta, 617, t. X. Elesuosynam qui non dat, in gehennam mittitur, 158, tom. À. Eleemosyna ostentatione careat oportet, 405, t. X. Eleemosyna commendatur, 465, 538 , t. XI. Eleemosyna quomodo lacienda, 606, t. XI. Eleemosyna non accipientium , sed daotium causa in- ducta tuit, 287, t. XI. . Eleemosyna nihil melius et przstantius, 509, t. ΧΙ. πώ κ qui dat plus lucratur quam qui accipit, ; L. XI. Eleemosynam danti majus lucrum, quam accipienti ; ideo cum cura magna quaerendi sunt qui eleemosynam accí- piant, 697, t. XI. Eleemosyna Deum admodum delectat, t. XI. Eleemosyn:e fructus quantus, 698, t. X Kleenmosyus faciend:z ratio, 189, t. XI. Eleemosyna omnium potentissima ad exstinguendum eccatorum nostrorum rogum, 698. Sine eleemosyna non miratur ja regnum covlorum, 34, t. XI. Quas sit vera elee- mosyna, ibid. Quanta pariat bona, 180, 181, t. XI. Eleemosyna quibus danda, 494. Quomodo danda, 495, toin. Αι. KEleetuosyna eroganda in rebus molestis, 414, t. XT. eos ieemosyuam Paulus commendat, et ad illam hortatur, 3, t. XI. J:leemosyna et humilitas peccata tollunt, 708, t. ΧΙ. k.leemosynee laudes, 225, t. ΧΙΙ. Eleemosyns modus, 91, 426, t. XII. Eleemosyna exstinguit peccatum, 19, t. Xil. Eleemosyna quomodo danda, 95, t. XII. Eleemosyna ex rapina, improbatur, 760, t. VII. Eleemosyna etiam peccatoribus eroganda, 88. Ad elee- &osynam manus extendends sunt, 176, t. XII. Eleemosyna quznam vere sic vocari possit, 581. De eleemosyna et hospitalitate ecloga, 7195, t. XII. Elementa servos Dei reverentur, 109, t. IV. Elementorum operatio in contrarium a Deo, cum vult, — fraducitur, 414, t. V. . Elepbantus puero quindecim annorum cedit, 990, tom. IX. Elephanü diutius vivunt. quam homines, 145, t. X. Eli prudentia, 651. Eli cur suspicatus sit Annam luisse eLriam, 650, t. IV. Eli nimia lenitate filios cosrguit, $19, t. IV. Eli ia quo peccaverit, 73, t. IX. Elias zelo plenus, 551, t. VII. Elias quomodo restituet omnia, 559, t. VII. Elias unde admirandus, 479, t. VII. Elias propheta a rege Achabo metuebatur, 335, t. VII. Elias cur transfl;urationi Christi adfuit, 530, 551, t. VII. wsulias edi Christi adventus przecursor futurus, 598, ; t. " Elias ex moerore mori optat, 577, t. ΠΠ. Elia mundus dignus non erat, 189, t. IX. Elias melote indutus ditior Achabo rege, 3395, t. IV. Ε]ίδν quomodo orabat, 57$, t. V. Eli: raptus fidem facit resurrectioni, 554, t. V. Elis et Antichristi adventus, 449, t. XI. Ellas. Vide Helias. Elias non inferior angelis, 591, t. T Elie et Elissei vita asper23291, L. 1. Elisabeth! quomodo cognata Mariz, 21, c. VII. IN OMNIA OPERA SANCTI JOANNIS CHRYSOSTOMI 210 Elisabeth sterilis et vetula mirabiliter parit, 185. el seqq., torn. 1l. Elisabetle sterilis et vetule partus B. Virginis partui fi- dem fti, 188, ι. I1. Eliseus ul servus Curat ; Christus, ut Dominus, 329, tom. VII. Elis:eus non. inferior angelis, 501. Secularia despexit, regui calestis amore captus, 416. Eliseum qui irridebaut pueri qeenines eraut, ideoque mulctati , 578. Eltssei serum- Ine, , t. I. Elis:ei lisnum aquas mutavit, 99, t. II. Elis:eus Nezeman uon tetigit ut mundaret, quia Bon lice- bat leprosuum tangere, 456, t. III. Eliszeus duplex Helias, 3543, t. III. Ellebichus Magister militum missus a Theodosio Antie- chiam ad perquisitionem de eversis statuis, 171, t. II. Eloquentia vera, Dei timor, 368. kloquentia non est πα piorum, $08. Cum nequitia conjuneta multa mala pa- rit, 567, t. I. Eloquentiam non natura tantum, sed disciplina etiam parit, 0674. Eloquentia exinia in paucis iuven:tur, 674, t. I. Elysius campus, 547, t. I. Eloquia Dei cum tiuicre audienda, 83, t. XII. Eloquium D. i quid, 698, t. V. Elpidius, episcopus, ut putatur, laodicenus : huic e[.isto- lam scribit Chrysostomus, 670. Eljidius senex erat, 670. Elpidio episcopo scribit Chrysostomus, 690. Alia epist. 695. Alia, 696. Alia, 7356. Ala, 635, t. III. Elpidius presbyter montis Amaui incolas studebat ab impietate liberare 711. [u inonte Amauo construxit, ecclo- sias et monasteria, 711, t. III. . Elymss magus a Paulo exczcatus, mansit in ezcitate animi, 145, t. IIT. Emendatio morum quo pacto curando, 201, t. VII. Emendationem vitz historia parit, 35, t. V. Engpanuelis nomine cur Christus non vulzo vocatus fue- rit, 96, t. VII. Emmanoel ; cirea hanc vocem vana Judzorum objectio, t Vil. Emptor non cogere, sed persuadere dehet, 771, t. VII. Eneznia magnus dies festus οἱ solemnis, 5355. Quando institutus, ibid., t. VIII. Encratitas fore predicit Paulus, 597, t. XI. Endelechismus est quotidianum sacrificium, 897, t. I. Euergumeni : pro iis precatio queedam adhibebaetur, 666, tom. VII. Energumenorum causa preces in ecclesia, 527, ἱ.Χ. Pro energumenis Deum rogare jpbemer, 12$. Energu- meni quomodo a diaconis adducti, 727, t. ]. Enoch cur translatus, 210, t. IV. Euoch ob pietatem translatus, 180. Quo ipsum traustu-- lerit Deus non possumus scire, 181, t. IV. Euochi translatio fidem facit resurrectioni, 334, t. V. Enos qui summam ostendit virtutem, Dei nomine voca- tus est, 225, t. V. Enos laudatur, 178. Speravit in nomine Domini, 172, tom. IV. ἄντυγχάνεν aliquando supplicare significat, 43, t. V. Epauetus Paulo dilectus laudatur, 667, t. IX. Ep:enetus primitis Achaizxe vocatur, 769, t. IX. Epaninondas divitias contenipsit, 607. Epaminonde vir- tas ejusque j'aupertas, 510, t. I. Ephesus, Asi: metropolis, Diane dedicata, 189. Ephesi philosophi plurimi fuer. 9, t. XI. Ephesi philosophi adhuc erant tempore Chrvsostomi, 10. Ad Ephesios a Paulo scripta Epistola altis plena eut sensibus, 10, t. XT. . Ephesi, etiatn uxoribus juncti, sancti voeantur a Paulo, 9 t. ο : Epliesi magnus Dian:e cultus, 295, t. IX. Ephram afflictorun consolatio, 60, t. VII. Ephraim et Manasse adoptati, 568, t. IV. Ephrata tribum Jua significat, 582, t. V. | Epictetus paupertate ]rus, omicus immortalium, 111, tom . Ey icuri de Deo opiniones πυρ sunt, 271, t. IX. Epicureorum doctrina, 270, t. IX. Epicureos confutat Paulus, 670, t. I. - Epicureorum error atheus, 694, t. VII. Epimenides cretensis erat, 676, t. XI. Epimenides non poeta erat, sed χθησµόλοχος, 677, in nota, tom. AI. Epimenides versum contra Cretenses ex Hesiodo cst mutuatus, addito Cretensium nomine, 677, in nola, t. XI. Epipliania, id est, apparitio, 565 Duplex, ista [resens, qua Christus apparuit , et futura, 507, t. II Epiphania prima festivitis, 454, t. 1I. Epipbaniorum festum, 532, t. M. πι ! INDEX GENERALIS. "m Epiphaniam semper possumus celebrare, 451. t. T. m festum pest natale Donini, 783 ἓ. - Eimer ilice, 633 1 ox - iorum dies quinam t XI. Bii pulchra virgo presbyteri, : z LI . - , à b E ορ non (n grboram fastu opus est, sed Scripturarum. itia, 615, Pistas noa decet supcebia )pos [s eram, 159, t. AL. N Epicosi duo ante Chrysestomum concionantur, 490, n [2 opa LI snectaculum vituperator, δέ, t, IY. currere potes , 121, um SORS NE MESES, 387, t. VI. Es luda, malus ^» Ocidilur a Deo , οἱ Quartus frater ejus, Romanos LX. nv. doodam , 768, uu lerit Deum sedentem , 594, t. IV. Gem 419. Quomodo bencdieatur, 409, En mitate Jacobi fratre sul, 51, LIV. ως eur in utero matris otio habitus est ; 555, t. IX. que Sicarii et Ze- XI. eripult, 50, idque 215 Exuries ad sanitatem et ad voluptatem conducit, 448, t. IT. tham Israeliia pracfectus unus ex chor;s Davidis , 555, vy Ethnici fidelibus jure exprobrant, cum mortuos nimis jugent, 1020, t. I. Ethnici de resurrectione desperant , 1019, t. T.— Etbnici, Judei et catechumeni morientes lugendi sunt , $01, t. VI Eva virgo erat quando seducta est , 768, t. III. Em virgo erat, 396. Quoinodo a diabolo decepta, 269 , I Eve profuit extra paradisum ejectam fuisse , 219, t. If. Eva prima virgo paradisi, 811, t. Π. Evu per Marium erecta, $03, t. II. Eva vitam significat, 148, 1. IV. Eva cur non metuerit serpentem , 79. Spe vana inflata serpenti credidit , 150. A dia pentis, 127. Evze imprudentia, 127, 128, 129. Ad Deum se purgat et culpam in serpentem rejicit, 140, 1.ΤΥ. Eva Adamo subjicitur in poenam peccati, 144. Έντο im- missa a Deo poena, 143. Solatio admixta, 144. Evam poena inflicta meliorem reddidit, 155, t. IV. Ενα luctus de occiso Abele, 172, t. IV. Eva laudatur de imposito Setli nomine, 178, t. IV. — Eva non easdem peccati poenas dedit quas Adam, 75, t. V. Evangelica praedicatio quante elfficacize fuerit, 557, t. ΧΙΙ. Evangelica przdicatio per orbem terrarum ; lex in au- glo data est, 222, t. V. Evangelicze przedicationis imago; 272, 275, t. V. Evangelist» et prophetze differentia, 187, t. Ῥ. Evaugelicus sermo per apostolos prolatus, quavis penna levius pervolabat, 484, t. V. EN Evangelistae cur ex apostolis duo , ex discipulis aposto- lorum duo item fuerint, 16, t. VII. ] Evangelistie peccatores, rublicani, nounisi virtute divina potuere ita philosophari, 18, t. VIT. | Evangelist:e ubi singuli scripserint non est quod multum disquiratur, 18 , t. VII. uevangeliste multa Christi miracula praelercurrerunt , $15, t. VIT. Evangelistarum veracitas admiranda , 757, t. VII. Evangelistae cur non eadem omnes dixerunt, 15, t. VIT. Pigngelistarun concordia, 218, 219, 519, 371, 459, 530, Evangelist3s nunquam alii cum aliis prgnant . 992. Nun- quam vere dissentiunt, 16, 18, t. VII. Evangelistarum Matthzi et Lucz? consonantia, 45, t. VII. Evangelistx:: apostolorum, qui artes viles vel turpes axerjebant , vocationem memorant ,.secus aliorum , 963 , t . L Evangelista» humana de Christo scribunt, 550, t. VIIT. Evaugelistze omnes, uno excepto Joanne, ab humanitate Christi F.vangelia sua incipiunt, quare, 43 el seqq., t. Vlil. Vrongelistoe cur omnes Petri negationem uarrent, 491 , tL. . Evangelista conciliantur, 210, t. VIII. Evangelistas Syiritus unus movebat, 47, t. VIIT. bvangelistae tres priores , fulgura, Joannes tonitru fuit , t. . 5i Evangelista: cur non omnia omnes scripserint el eadem, 70, t. f. Evangelist:e cur non eadem semper omnes describant , 611. Ne suspectus consensus eorum esset , 641, t. II. Evaugelist:e non se mutuo impugnant, 55, οἱ, 55, t. ΠΠ. Evangelium totam terram occupavit , 895, t. I. Evangelium nonnisi lotis manibus, et cum tremore a christianis sumebatur , 06. Evangelia e collo mulieres et jarvuli suspendebant pro custodia , 196, t. If. Evangeliorum contactu juramenta fiebant, id damnat Ch tomus, 160, t. II. vangelia cur aliquando inter se dissentire videantur , 16. In evangeliis quot qusstiones occurrant, 21, t. VII. , Evangelicae praedicationis tempora quam difticilia , 689, Evangelicz legis perfectio, 417, t. VIT. Evangelii vis, 16 . Evangelium historia est , 16, t. VIT. ως νι elium Mauhzi cur liber generationis vocetur, 27 , m. Evangelia ex collo pendentia habebant mulieres , 669 , tom. VII. Evangelium Joannis quinam intelligere possint, 16. Ejus dignitas, 16, L. VITE J :vangelii audiendi modus, 16, t. VIII. Evangelii dicta ante concionem legenda, 77, t. VIII. In Craugeliis Christus miracula prophctiis copulat, 77 , tom. VI. Evangelium justitiam , Evangelium pacis , Evangelium po- tentia, 400, t. VI. IN OMNIA OPERA SANCTI JOANNIS CIIRYSOSTOMI lo decepta sub forma ser- . 914 Evangelia jurantibus porrigebant. clerici , id quod impro- batur, 698. t. VI. Evimgelii virt:s ubi sit, 879, t. VI. Evangelium iaV cteri Testamento |,romissum est, 396,t. IX. Evaugclium receperunt pastores primi , 67, t. IX. Evaugelium est et Patris οἱ Filii, 405, t. IX . Evangelium viue sine apparatu preedicabatur, 107, t. IX. Evangelia quid suut et cur evaugelia vocantur, 156, 157, 158. Cur quatuor evangelia , 157, L. IX. Evangelia sunt historia eoru quz Christus fecit οἱ dixit; et Acta apostolorum sunt liistoria eorum qux Spiritus sau- ctus fecit et dixit, 21, t. IX. Evangelii confirmatio quid sit, 501, t. XII. Evangelii prxdicatio ex ccelo originem duxit , 614, t. X. Evangelium salutis cur ita dictum , 18, t. XI. Evangelium gloriz cur ita dictun , 512, t. XI. Eucharistia : caro et. sanzuis Christi per manus sacerdo- tum danture , 645. In eucharistia adest beata et immortalis natura, 613. Ad eucharistiam negligenter accedere quan- tum malum, 755. Eucharistiam adire qui sine peccatis degit quotidie potest, qui autem) in peccato est, ne in diebus quidem festis, 735, |. L. Eucharistia. Vide Corpus Domini. Eucharistia. In. eucharistia nou, anis, non vinum, eed corpus est εἰ sanguis Christi, 9. [n eucharistis panis transformatur iu corpus Christi per h:cc verba : Hoc est corp:s meum, 580, 589, t. 1I In eucharistia corpus et sanguis Christi sumitur, S61. In eucharistia caro Christi , 46, t. 1I. Eucharistia quanta pietate et reverentia sumenda , 560. Ad eucharistiam modeste accedendum , 369, 570, t. LI. Eucharistia. In eucharistia Christi sanguis potus. nobis est. 218. De eucharistia locus in epistola ad Ciesarium, 758. Vide quo».odo explicandus sit, in Mcnito, 132, t. I1. Euctnaristia. Fide Caro, Corpus, Sanguis, Mysteria. In eucharistia preticsum corpus accipitur , 2/0, t. VI. Eucharistia agni, 950, t. VI. Eucharistia, 210, 555, 5806, t. V. Eucharistia cur sic appelletur, 5351, t. VIT. Eucharistia sacrificium est , 745. 1n eucharistia caro Do- mini, 715. In eucliaristia. Christus comeditur , 742. In eu- chlaristia caro et sanguis Cliristi, 745, t. VII. Eucharistia. Vide Corpus Christi, et Sanguis Christi. In eucharistia vinum necessario requiritur, 740, t. VIT. Eucharistia eur data, 260. Luitiati per aquam regeuncrau- tur, ac rer sanguinem el carnem nutriuutur, 465, t. VIII. Eucharistiam iudigne sumere quautum sit. peccatum , 229, 250. Ad Cliristi mensam quo ritu accedepdum , 251 , 252. Post acceptam eucharistiam quo pacto vivendum , 352, tom. X. Eucharistia. In eucharistia corpus Christi frangitur, non in cruce, quomodo, 200, t. X. Eucharistiam sumenti necessaria est conscientia ptri- tas, 235, t. X. Eucharistiam quidam semel tantum in anno sumebast , qu^s objurgat Chrysostomus , 539, t. XI. Eucharistia quomodo accipere oportet , 151 , t. XII. Εὐδοχία quid significat, 15, t. XI. Eudoxia imperatrix in magnam ecclesiam venit, et noctu reliquias martyrum inde translatas comitata est usque ad Dry; iain, locum novem rmrilliaribus ab urbe Constantino- poli distantem, 475, 471, t. XI. KEudoxi:e Aug. pietas, ibid. Eudoxia Augusta laeta de reditu Clirysostomi ab exilio , 4459. Sese purgat ad Chrysostomum scribens , quasi nou οοιιδεῖα rei gestae, 4&5. Ait filios suos a Clirysostouio bapti- z3ios fuisse , 445. Rogat imperatorem pro reditu Chryso- stomi , i Ejus laudes , ibid. Verba de Chrysostomo , ibid.., t. MI. Eudoxia Augusta notatur ut Chrysostomo infensa, 451 , 431, tom. ΠΠ. Eveutus rerum in manu Dei , 1014, t. T. Evethius presbyter Chrgsostomo Cucusi aderat , 610. In exilio comes, 615, 616, t. III. Evelhio scribit Chrysostomus . 710, t. ΠΠ. . Eugenius cpiscopus rogatu Chrysostomi ad Innocentium properat, 52, t. HI. Eugenius in Macedonia episcopus , 706, t. IIT. Eulogio ej.iscopo epistola Chrysostemi, 654. Eulogius vi- detur fuisse in Palzstina episcopus, ibid., t. Il. Eulysius Apamez ad Theophilum missus a Chrysostomo, 951. Episcoyus Romam confu;nt, jnlso. Cirysostomo , οὐ Pro causa Clirysostomi seerum^is aflectus, 699, t. HT. Evlysio , Cyriaco, Demetrio, Palladio cpiscopis scribit Chrysostowunus, 669, t. ΠΠ. Eunomius uefarius, 556, t. XIf. Funomii dogmata qui tenet. anathemate damnandus. &** om. ΣΙ. $15 Bunonmil harresis, 655, t. VI. Kunomiani dicebant Chrislum carnem LaMum assumpsisse non animan, 611. Vide notam, t. VIII. Ειοιουωιὶ ab Eunomio , 699, t. VIII. Ewunomius harelicus, 509 , curpitur , 712, t. VIIT. Eunuchi Caudacis b:num studium , 151, t. IX. Eunuchus Candacis admiratione diguus, quare, 151, t. IX. Euuuchi Caudacis historia, 550, t. XII. Eunuchus Caudacis i.iterprete opus habuit, 51, t. TH. Eunuchus regius /Ethiopum legebat, etsi nou intelli- g«ret, 995, t. I. . Eunuchus regina: /Ethiopum laudatur a studio et lectione Scripturarum, 532, 3525, t. IV. Eunuchorum auro tulgentium turba, 510, t. V. Eunuchorum agmina in :edibus nobilium , 165, t. VTIT. Eunuchi qui se casiraverunut non ii dicuntur qui sibi mem- bra absciderunt ; sed quilibidiuem resecuerunt, 249, t. VI. Eunuchi qui vere dicantur a Christo , 599, t. VII. Euuuchi inulti flanmam concupiscenti: carnalis non exstinxerunt, 690, t. XI. . Evodius bonus odor Ecclesise, 95, t. VIII. Euphrates de Spiritu sancto accepit , 180, t. V. Euphrates limes Palxestine et Babyionie , 625, t. TV. Eupsychius Cbrysostomum exulcm adire tentat, 651, t. IIT. Euripus hujus viue, 512, 430, t. V. Eusebius in Macedouia episcopus, 706, t. TIT. Eusebius diaconus cum Hypatio zrumnarum consors fuit, 714, t. III. thianorum schisma notari videtur, quod longo tem- Antiochiz perseveravit. 87, t. XI. S. Eustathii y.anegyricon laudat Chrysostomus, 154, t. VI. Eustathius, antiochenus episcopus , 602, semiuavit, Me- letius messuit, 665, t. II. Eustathius a patria relegatus, in Thracia sepultus , 600. Eustathium cur in exiliun mitti permiserit Deus, 603, 601, toin. 1I. . Eustatlio ecclesia exstructa , 600. Eustathii reliquize in Thracia, 600, 601, t. IT. Eustathius in Macedonia episcopus , 706, t. IIT. Eustathius a Theodora dotuo ejectus , 6723, t. LII. Ενα [ας scribit Chrysostoinus , 628, t. III. Euthalize scribit. Chrysostomus , 715. Alia ad illam epi- stola, 715, tom. III. Eutropins patricius et consul, prz'ectusque cubiculi Ar- corii , 301. utropii splendor ante calamitatem, 3595. Eu- [πιο in diznitate constituto moniia dabat Chrysostomus , 393. Eutropius in Ecclesiam debacchabatur , 3592. Illum jurgat Chrysostomus , 392, t. III. tropius eunuchus abaula imperatoria ejectus, 347, t. XT. Eutropius in ecclesiam cujus asilum violaverat confugere enactus est, 305. Eutropius a templo abduci jubetur , 503. Exanimem illum depingit Chrysostoinus , 594. In ejus mi- sericordiain populum flectit Chrysostomus , 594, t. III. Eutropius profugus in ecclesia receptus, 392. Eutroj.io io ecclesia agente, obsessa luit ecclesia , enses. districti faere, 597. Eutropius cum ex ecclesia aufugissel captus est, $97. Abreptus 2 propriis clientibus οἱ famulis, , v. III. Eutropius in Macedonia episcopus , 700, t. L[[. iani notantur, 802, Lom. III. Eutychus per fenestram laysus a Paulo curatus, 670, t. I, Euxini Pouti incolz, 714, tor. I. Exactores vocantur aut raj.tores et avari , aut illi qui tri- buta unt, 47, t. VI. Examen ordiuandoruin, 95, t. III. Examen conscientia, 51, 52, t. V. Examen conscientig aute somnum, 581, t. V. men conscieutia ineundum , 699, 600, t. II. Examen conscientize faciendum, 454, t. VII. Examen conscientiz , 45, 95, 217, 521, t. IV. Excantamenta prohibentur, 210, t. II. Excessus est quasi exiasis , 321, t. V. Excommunicationis sententia iu eos qui theatra frequen- treot, postea mitigata, 269, t. VI. Exconsul, i£ ὑκάτω», 165, t. II. Exeusatio in peccatis pessima , 457, t. V. Exempla majorem partem που cogitandam relin- quunt, 229, t. |. Exemplo m uam philosophia [redicandum, 38 t. X. Exembli bool ve mali vis, "og t. IX. . Exemyla vicissitudinis rerum humanarum, 502, t. V. Exempla ᾗ in ulroque texamento, 518, t. V. Exempli boni vis et eflicacia, 261, t. II. Exempli boni quantus fructus, 69, t. IV, 91, t. TI. κα. qui non praedicat, doctor miserabilis est, 663, Exemplum malum etiam gentilibus ct Jud«is noccbat, quomodo, 49, t. IV. Exempli mali pernicies, 851, t. I. INDEX GENERALIS. 216 Exempli vis quanta, $70, 571, t. I. Exercitium virtutem effurmat, 928, |. IX. Kurélopat, SUID, eXsiSlo, ἐν πελαιότητι φύσεως ἐζετάζομαι, Ail DRU- lier, etate vetula sum, 192, t. X. i Existimatio hominum uou mullum curanda, 119, t. IX. Εξομίς, abolla, pallium philosophorum, 538, !. |. Κξομίς, abolla, pallium philosophorum, 33, t. VI. Experieutia multum ad cognitioneu coutcrt , 48, t. XII. Experieutize et exercitationis cominoda, 1605, ἶ. VI. Experientia cautele magistra, 157, t. II. Exprafectus, ἐξ ὑπάρχων, 165, t. IL. Exsequiarurm ritus a, ud clirisuanos, 1030, t. I. .Exsequiarum modus, 205. Priticz: in iunebibus adbi- bitze, 205, t. XI. ) Exsequiarum splendidarum vanitas, 239, t. V. Exsequim Grirorum more tunc ín "i38, nunc. vitupe- randz, 42. Turpes ritus in exsequiis, 42, t. ΧΙΙ. Exsultatio uon potest esse sine siuplicitate, 65, t. IX, Exsultatiu bona qua, 133, t ν. ο. precalone, non arms, bellum exstinxit, 785, m. lI. Ezechias suj.inus in lecto cubans orabat, 668, t. IV. Ezechias ob jatris Davidis virutem servatus, 584, t. |. Ezechias iustante morte ad prophetam coutugit, 591, t. [. Ezechicl cum epulo exulavit ut eum in captivitate co.:0- laretur, 12, t. VI. | Ezechiel τι Persas tumulatus est, 109, t. VIII. Ezechiel Judzeos, etsi indignos, miscrabatur, 455. Mira- bilium visionum speculator, ὀ20. Ezechiclis sruuuz, 406. Ezechielis visio juxta (luuien Chobar, 721, t. 1. r. Faces ante consules gestate, 391, t. Til. Fucetig Ascelam non decent, 1055, 1050, t. I. Facies Dei quid, 1214, t. V. Facultates nostrie tuuc maxime nostre sunt. quando nou nobis, sed pauperibus eas | ossidemus, 586, t. νὰ Facultates pauperibus erogan. iz, 717, 1. AJ. Fallaciam veritati semper substituit diabolus, 315. t. VI. Falsum per se solvitur, 735, t. VII. Fama humana nou magui tacienda, 54, t. IV. Fauxe alieng parcendum, 387, t. iV. Fames voluj.tatem parit iu conviviis, &&. Faincs temj-ore Juliani imp., 550, t. 1l. Fanis quantus dolor, 525. Fame mori est mors omuium acerbissima, 935, t. lI Faines non est vere mala, 14, 150, t. VI. ο Fames cur iumissa fuerit , 202. Multa lona. conciliavit, ibid., t. 1V. Familia quomodo ornanda, 127, t. XI. Famularum quie inconunoga siut, 322, 1. X. Famularum agmeu vitu, eratur, 551, t. X. Fanuli Antiochenorum divitum aureis ornamentis onu- sti, 179, t. X. Fastus reprehenditur, 500, t. T. Fastuui reprimit Clirysostumus, 68, t. III. Fasitus carpitur, 255, t. VII. Fastus et vaua gloria omnino vitanda, 373, t. VII. Faustum et ambitiouetu vetot Clirisius, 5322, t. VA. Fastum esse coleandum Cliristus. exetuj lo. ducet, 179, toux. VII. Fasius damuatur, 456, t. VII. Füstus liominum reprimiiur οἱ exagitalur, 492, 493, ton. 1λ. Fastum nullum admittit Ecclesia, 210, t. IX. Fastus liumauus nihil est, 168, t. X. Fastus quot malorum causa, 3706, t. X. Fastus eurum oijurgatur qui cuiu. ainu'orum turba per forum et urhem equites incedebant, 557, t. XI. Fatum iuducebant quidam, 666. Fato oninia quidam ad- scribebant, 838. Fatum Dei (;rovidenti ollicit, 565, t. I. Fatum omnino damuandum, 7357. Fati doctrina quam noxia, 755, t. If. Fatum àn liberum arbitrium impediat, 755. Per (tum diabolus multa inducit mala, 758. Fatum laudem et vitupe- rium tollit, 767, 708. Fatum praetendeus reus poenas noa elfugit, 758, t. II. Fatum non admittendum, 751. Eius doctrina a diabolo invecta, 755. Omnia bona subvertit, 760. Fatum et genesis oimnnium deterritma doctrina, 765, t. Il. Fatum qui defendunt ejus necessitati ne minimum quie dem veni:e concedunt, 755, t. 11 Fatum nou bonos ac inalos facere potest, 767, t. 1f. "i nucessitate non guberuamnr, sed libero ariatrio, » V. VI. Fatum sustulit Christus, 62,t VII. Fati et necessitatis doctrina perniciosa, 001, t. VII. Fati leges coutrariz Dei oraculis, 510, t. VH. Bn Fati opialo rojicitur, 267, t. YIII. Fatum impuguatur, 531, t. iX. Fu necessitas uulla eat, S15, t. XII. Fi necessitatem qui docebant eoufütantur, 180, t. X. Fati tyrannis, 025, t. X. Fatum inducebant quidam, et nullam esse providenuam dioehant, 92, t. XI. uo oui Terri dicebant quidam : hac opinio coufuta- tur, t. XI. Katun, peruiciosum dogma, 585, t. XI. Fatuuna vocare fratrem uou licet, 30, t. I. Fatuum quempiam vocare uon levis culpa est. 219, t. VIL. Fausiiuo epistola Chrysostouii, 632, t. Il Fecunditas mulierum a Deo est, 430, t. IV. Fecunditas mulieris ex Deo, 639, t. [V. is humanae vanitas, "o Feli il." Feli Feli Felici Feli Felicitas auimue in caelo posi Fera: et repiilia quare croal Y'er2 alios luvadunt, ab ali ciuutur, 38, L. V. Ferarum usus quis, 118, ad hoiines castigaudos, ibid., 9 vitas coelestis, 659, |. I' 'erg in caveis includebantur, 582, t. VII. Ferrum imagiues inter deos relaue a gentilibus, 19, tom. VII. . Fermeatum cur in veteri lege ejiceretur, 136, t. X. Fermentnu sepe pro reyao colorci accipitur, 127, t. X. Ferrum aqua emollitur, 08, t. ll. Ferülitas terrae Dei provideutias adscribenda, 479, t. V. Fervore uulto opus habent veri christiani, 195, t. VIII. Fes Julkorum, Bi&, tl. ο mE conmessatiouis et ebrietatis, est. festuin Satanze, 902, t. l. Fesiis diebus pretiose vestes, mensa opipara a quibus- dam usurpauuur, 733, t. 1. Festa semper possunuus celebrare, 454, t. IL. ru wmaxine diebus ab ebrietate abstinendum, 663, wa. Il. Nor ibus magua populi multitudo Constantinopoli, . t. Hl. M Feosla sex in Ecclesia : 1. Nalititas Dowini. 2. Epiphania. 3. Pussio sive dies quo cruci a[fuzus. est. 4. Resurrectio. 5. Ascensio. 6. Pentecoste, T9, 0. Septüna. solemmitus erii secundus adcentus. D. N. J. C. qui reddet unicuique secundum opera sua, iwd.,, t. Ill. Festuin agere semper possumus, 710, t. IV. Festum uaximuui conscientia bona, 669, t. iV. Festorum ornatus veri, 669, t. IV. Festa martyrum, 654, t. IV Fesiorum et conventuum utilitas, 349, t. V. Festuu perpetuo agaut oportet christiani, 437, t. ΥΠ. Festi dies quomodo celebraudi, 252, t. X. Fideles zrumnis necessario preinuntur, 395, t. III. Fidctóm mon proponuntur signa, sed. infidelibus, 835, ton. Hil. Fidelis quis vere sit, 252, t. TI. Fideles vasa pretiosa, 160, t. lt. - Fidelis ex vite iustiuuto dignoscendus, 47, t. VII, 68. Fidelis ct iufl- Fidelium priorum fervens sudiuut, delis. quomodo disiinguautur, 41 , t. VII. - Fidelis luminare et sal mundi esse debet, 47, t. VII. 'idelis officium, 47, t. VII. . Fideles qui mortem timent, inexcusabiles sunt, 374. Fi- delium quanta geratur providentia, 696, t. VII. Fideles quinam siot, 149, t. VIII. ει Fideles sunt pars Dei, Drus est purs fidelivm, 7U7, t. VIL. Fidelem nec homo nec dzunou kedere possunt, 512, tom. IX. Fidelium bona que, 563, t. IX. μ μη concordia conjungi, et caritatem ipsam continet, , UXIL Fideles, quales esse oportet, 614, L. XI. Fideles. vr os christiani vocemur, 301, t. XI. Fideles suut unum corpus, 75, t. XI. Fideles in quo differunt ab infidelibus, 557, t. XII. Fides, non sola, sed cutn bona vita prodest, 327, t. I. Fides recta cum bonis moribus, 811, t. l. Fide, non ratiocinio, uteodum in divinis, 710, L. I. Fidei christianze veritatem probat inultitudo Ecclesiarum τ orbes, 8I5, t. 1. Mit commendatur, 4081 ef seqq. L T. — . Fidei vocabulum duplicem habet signilcationem, 275. Vides non ex nobis est, sed ex gratia Spiritus, 376. Auxi- lioSpiritus indiget, ibid. Fide sola Deus videlur, 110. Fi- des ne vacillet vita pura indiget, 280. Fides cum baculo IN OMNIA OPERA SANCTI JOANNIS CHRYSOSTOWI 908 Tnfkdei rebus naturz les siue ribus non eri prosit, 56, t. III. poriu agi, qui ab ea re- i io, 539, t. Fidei oculi ii isibili: i oio li non sentiunt visibilia, 210. Quam acute vi- Fides oculis mentis utitur, 516, t. IV. Fides et fiducia Abrabz, 551, 1. 1V. Fides omuium mayistra, 321, 1. V. s Fides, sacra ancbora, S35, Ali dem gratia nocessem, Fides s perfecta aliquando cum vita flagitiosa esse potest, Fidei certitodo, 85, t. V. 5 de quogis opus babent chrisuani, quam olim Judei, Fides non committenda humanis rationibus, 335, t. V. Fidei necessitas in promissionibus, 534, t. V. Fide suscipitur resurrectio futura, 330, t. V. Fides in Caristum non exigebatur anté adventum Clri- Fidei ocoli ca vident, que Christus agebat; Judaei pras- sentes non videbant 231 LV. 3 Fides in corde will prodest, vii ad[uerit confesso oris, Fides tutus portus est, 573, t. ΙΧ. Fidei necessitas, 459, t. TX. Fides id prsütit quod lex non potait, 447, t. TX. Fidei dogmata non curiose examinanda, 410. Nonnisi per fidem salus obtinetur, 455, t. IX. NA 3 vita preba juvatur, 352. A fide oritur fklucia, 584, idertantum. eget Chrisu doctrina, non syllogismi, 598, Fi tom. s est, 467, t. ΙΧ. Fides Abrahae nostra dei t Nin p mE labefactatur, 51. Cur non omnes. ; dem ratiociniis peruii ntum. damnum afferat, 13, 53, t. X. tere, qua Fidei vis quanta, 686, t. X. Fides non sinit ingredi ratiocinia, 555, t. XI. Fidei unitas quid i, 8 t. XI. les. Naufragium pariunt ratiocinia : filesque est quasi navis tissima, 537. Qul. fidei havent tuta achora Ea Ent ai ab illa exciderunt nunquam consistere. possant, Fides est scutum regens eos qui sine - tione credunt, 170, t. ipt eos qui tine curiosa pere No Siue operibus, tigura tantum est sine virtate, 645, Fi pera addenda, 246, t. XT. godes on nuda requiritur, sed cum operibus canjuncta, Fidei res questionibus opus non habent, 508. Qux fidcs. perfecit, qua'stio evertit, 506. Per idem ceris Fides οἱ caritas, bi qoM Fides : lec vox variis 179, t. XII. Fides res est magna « t. XII. Fides operatur justitia Fides est contraria ra HL Fides quantum bonum Fides lirma vitam pura ση, Fides generosa opus 1 μι, Σπ. Fiducia in Deum semper habenda, 249, t. 1. Fiducia tum maxinia est, cum fidendemn non existimamus, 249 5 Itl. iducia justi quanta, 87, 1. V Fiducia insit oportet, etiam in magnis fluctibus, 55l, tom. Vil. . Fiducia viri crucem habentis, 138, t. IX. Figura nou est contraria veritati, 285, t. ΠΠ. Figuram et twpum obscurat eliminatque veritas, 257, bom. Al. Fili::z hominum dicuntur 6 que a Caino orte erant, 518, t. VI. Filius alio modo Filius Dei, quam nos filii Dei appella- mur, 758, t. lf. . Filius est ejusdem atque Pater substantiz et potentis, 458. Filii una cum Patre substantia ex Scripturis probatur, 759. Est consubstantialis Patri, 758, t. I. Filii supernam generationem non possumus assequi, 717. Filiuin esse ejusdem cuin Patre forma ac δρυ, psuin est atque esse ejusdem substantize, 7€0, t. 1. Filius consiliarius, 798, t. I. Filius dicit neminem vidisse Patrem prster ipsum Fi- lium, 736. Filius in sinu Patris, id est Patrem intus et per- ecte cognoscit, 752. In sinu. Patris esse, id :eternitateim jus probat, 753-734. Filiun. perfecte aosse Patrem pro- vatur, 741, t. |. Filius zqualis Patri, 762, 800. /Equeiis per illa declara- ας: Facitmus hon 799. Filius non talem esse Deum, qualis est Pater dicebaut. auomoet, qui. ce.utantur, 157. Fitius probatur Patri :equalis per hsec verba, ad ima- Jine: nostram, 169. Item quod 4 dexwis sedeat, ibid. el 900. Filio perinde gloriam redd:t Paulus, atque Patri, 721, tom. 1. Filium suum Deus nobis providit, 450, t. T. — Fili vox hominibus etiam competit, sed Unigeniti non- nisi Christo, 733, t. [. Filius Patri cocternus, 1090, t. I. Filium Dei dicere creaturam, insanum est, 703, t. If. Filius dicitur Deus οἱ Dowiuus perinde ac. Pater, 705, Filrtus con[ormis el consubstantialis Ραΐτε, 821, t. 1[. Vide, Christus et Jesus. Filius suam cum Patre squalitatem probat, 58, 59, 60. Oum seuit, Pat*cm non dimisit, 402. Non ignorabat utruin possibile esset transferri a se calicem, 31. Nosse tempora probatur, 788. Voleus et libens crucifixus, 55, t. III. Filius sei tradit, non necessitate, 821. Cum Patre coopératur, iid. t. III. . . Fins veuit in nrundum, qui antea erat in. mundo, 825, tom. ΠΠ]. Filium cequalem esse Patri probatur, 851, t. 1Η. Filius. IU.:d, Pater minor me est, quoniodo intelligen- dun. Est minor secundum aconomiam | incarnultouis etiam agis, 830, t. HI. . ilius cunftrmat et implet ea que sunt. Patris, 825, t. ΠΠ. Filio Dei dictum est, Faciamus honinem, non vero an- gelis, 589, t. IV. . Filius est Patris proprius filius, ideoque nobis largitur ionem filiorum, 187, t. V. Filii a Patre nulla diversitas, 121, t. V. Filius nou minor est Patre, nec Pater minor Filio, 271, lom. V. Filii et Patris eadem substantia, 121, t. V. Filtus ejusdem cum Patre substantie, 275, t. V. Fünus nou est Paire wajor, sed zqualis et par, 268, tom. V. Filii csseutia ante secula, 121, t. V. Filius a Patre distiuguitur hypostasi, 120, t. V. De Filie dicuntur ea quz de Patre, 120, t. V. Filius icalur in Veteri 'Testaunento, 109, t. V. Filii cum Patre conseusio, 110, t. V. Filius Dei descendit ut nos reduceret οἱ ους ipsis ex- telsiores faceret, 505, t. V. ασ. a l'aure non separatur, nec Pater a Filio dividitur, ,t. V. Filium Dei esse probatur, 266, t. V. i ius Dei non palam, sed sine strepitu venit, quare, ,U Y. Filius Dei post (οἱ signa fidem exigit, 504, t. V. utilius deducit, Pater trahit, Spiritus illuminat, 522, ex dicebant quidam esse administrum, confutantur, Fijius Dei zequalis Patri, 222, t. VI. Filius factus non est, 451, t. VI. Ni i Patris substauti2 ἀκαράλλακτον, identitas, 648, Filius ejusdem cum Patre su5etantize est, 450, t. VII. Filii generatio divina non explorauda, 42, t. VI!, Filius 2xualis Patri, 255, t. Vt. INDEX GENERALIS. 250 Filius l'a squalis honore, 299, t, VIT. Filius se Patri &qualem demonstrat, 558, inimicos sucs dqualitatem illau coufiteri cogit, 559, t. VII. "ilius Dei vere Christus erat, 567, t. VII. Filii et Patris voluntas eadem, 321, t. VII. Filii cum Patre concordia. parque illis honor, 604. Εἰ- lium revelat Pater, Patrem Filius, 554, t. VIf. Filium Dei se vocari siuit Christus cum vere sit, 500, tom. VII. Filius non excluditur per hiec verba, Unus est Deus, ei prater eum non est, 417, t. VIT. Filius Dei non compositus est, 57, t. VIII. Filius equalis Patri, 2555, 299, 458, £44, t. VIII. Filius Patri cousubstantialis, 298, t. VIII. Filius Patri in nullo inferior, 559, t. VIIL. Filii et Patris qualis cognitio, 52 !, t. VIII. - Filius Dei se Patri sequalem probat, 214, t. VIII. Filii et Paris eamdem esse suLstantiaur probatur, 555, toin. VIII. Filii honor cum honore Patris copulatur, 921. Filii et Patris ut una substantia, ita una gloria, 223, t. VIII. Filii substautia immensa, 174, t. VIII. Filii generatio nou ratione inquirenda, 147, 157. De F'i- lii generatione nec ante nec post dicendum est, 65, de l'a- tre et Filio vera sententia, 64, t. VIII. Filius aliam quam Pater habet hypostasin, 275, t. VIII. Fin et Patris substantia ἁκαράλλακτος, eadem isa, 377, ΟΙ, . Flii et Patris eadem potentia, eadem manus, 557, ton. VIII. Filii seternitas probatur, 59, 40, t. VIII. lilii Dei dignitatem servi torma non minuit, 78, t. VIII. Filii et Patris voluntas eadem, 938, t. VIII. Filius nihil aliud est quam Pater, manens Filius ; et Pa- ter nihil aliud est quam Filius, manens Pater, 530, tom. VIII. Filius suam cum Patre concordiam probat, 444, t. VIII. Filii et Patris non d.visa opera, 238, t. VII. Filius qua ratione minor sit Patre, 408, t. VIII. Filius Dei, V. Cbristus οἱ Verbum. Filium. Patrv consubstantialem esse. definierunt. Nicani patres, 609, t. V1. Filius cum Patre et Spiritu sancto in calo el in terra concordissune celebratur, 105, t. VII. Filius sine fluxu gignitur, 712, t. VIII. Filii et Patris una potestas, 27, t. IX. Filii ü Spiritus sancti una. potestas ut est. natura una, Filius ejusdem est atque Pater. substanti, 214, t. X. Filius Dei equalis Patri, 510, t. X. Filium vere Deum esse probatur, 164, 165, t. X. Filii et Spiritus sancti eadem qotesas, 614, t. X. Filii Dei generatio quomodo flat, humauam meutem 9u- perat, 4358, t. ΧΙ. ματ μη Dei non esse Patri minorem probatur, 230, m. XI. Filius Dei omnia alia habet; hoc excepto quod Pater non sit, 250, t. XI. Filium Dei minorem esse Patre dicebant haretici qui- dam, 690, t. XI. Filius Dei non minor est Patre coutra quosdam hzreti- eos, 523, t. XI. Filium Dei probatur non esse creaturam, 517, t. XI. Filius Διός cum articulo ὁ dieitur iu Scrijturis, 29, tom. XII. Filius Dei fllius est natura, non gratia tantum, 91, tom. XII. Filius Dei est sine initio, 97 , t. XII. Filius Dei pacitici, 550, t. XII. ως της virtute prsditus Patri obsequentior, 514, 355, Filii ob patrum virtutem servati, 584, t. I. Filios negligere est sextus nequitige gradus, 531. Alios i filios instituunt abigere et impugnare major est nequi- 3, ibid. Filiorum neglectus quantum sit malum , 332 οἱ . t. I. P Miiorum im proborum jactura lenius fertur, quam probo- rum, 1035, t. I. Filios qui Deo offerunt, melius et ipsi possident, 383, Filii Dei quo pacto sumus, 44, t. IIT. Filii Tecte educandi, 398. Quo pacto domi docendi, $50, t. IIl. Filii pii quandoque ex Impiis patribus, 638. Filii pra»i abdicabantur a parentibus, 606, Pv. Filiorüm educatio curanda, 519, t. IV. Filii parentescur honorare debeant, 507. Quod premium exhibiti ionoris, ibid., t. IV. 2?) Filios appellat Scriptura omnem generationem, 408, win. IV. ' Filiis qua: divibe congregandze, (559, t. IV. lilii Seth, filii Dei; Filii Cain, filii hominum vocantur, 189, t. IV. Filii Dci per gratiam sumus, 46, t. V. Filii iu sacris litteris qui dicantur, 201, t. V. Filii Dei qui vere sint, 46, t. V. . Filii liominum quinam vocentur, 46, t. V. . Filio probo nihil nocet pater improbus, 679, t. VII. Filii quomodo educandi, 150, 151, t. XI. Filii quomodo instituendi, 546, t. XI. Filiorum cura οἱ educatio ounibus est przponends, 151, tom. XI. Filiorum educatio quautum commendetur, 673, t. XT. Finis respiciendus, uon. tei natura, 814. Fiuis justi et miqui quam dissimilis, 1050. Ante (luem nemo beatus, 1049, (οι. I. Finis rerum exspectandus, 500, t. IIT. Finis hominis non cui hac vita, 215. 216, t. VII. Finis hujus vitz eamdem vim erga singulos habet quam consummatio seculi, 190, t. VIT. Finem mundi prope esse suspicatur Chrysostomus , 204, tom. VII. u mM Finis vitz ignoratur ad utilitatem viventium, 418, t. XI. Firinamentum quid sit vix eognos:i potest, 41, t. IV. Firmamenti ei coli ratio secundum Severtant mentem, 44, t. VI. Firmino epistola Chrysostomi, 651, t. III. Fistulze instrumenta iu choro Davidis, 532, t. V. ] Flaccilla uxor 'Theodosii imp. conjugi timebat, 605, et tu Mouilo, t. I. Flavianus episcoyus ant. ante temyus orplanus, 697. Philogonii sectator, 752. Antequam ad. sedem. iu eucl. as- cenderet, pacem omuibus precabatur, 870. Iu domo sumj.- tuosa educatus delicias eontemysit. 606. Clarus genere, 697. Dignus Meletii successor, 698. Flaviani gesta, GU9, tom. I. l'lavianus aberat a prima concione de Incon prehensibili, 701. Flaviani vivendi ratio , 698. Flaviaui laus, 696. Ela- via ii fervens caritas, 101, t. {. Flavianus ejisc. presens concioni Chrysostomi , 904. Neu aderat concioni in kalendas, 935. Flavianus senex , 698, t. I. Flavianus episcopus Antiochenus, Meletii successor, virtutes ejus accurate referebat, 519. Meletii amissi dolo- rem lenivit, 519, t. II. Flavianus episc. frequenter concionabatur , 514. Spiritu Sancto plenus, 458, t. II. ] Flaviani episcopi laus, 257. Ejus splendida canities, 257, tom. ΠΠ. l'lavianus episcopus martyrum reliquias, qu:? sub pavi- mento erant in. Ecclesia extra Antiochiam extulit, ab bze- reticorum ossibus separavit, et honestiore loco posuit, 441, 442, 445, t. II. Flavianus bonus pastor, 685. Populum antiochenum educit in agrum, 085, t. II. Flavianus in villam et suburbia concessit, concionaturus in festo martyrum, 618, t. II. Flavianus post presbyteros suos concionatur, 617, 618, 626, et post Clirysostomum, 498, t. Il Flavianus Coustantinopolim proficiscitur ad imperatorem placanduin, iratum ob eversas statuas, 47. Flaviani soror cum Is ad imperatorem profectus est, extremo laborabat inorbo, 47, 212, t. Π. l'lavianus cum ad imperatorem profectus est, extrema jam scuectute erat, 212. Flaviani diligentia in adeundo im- peratore, $01. Flavianus nuntios seditionis Antiochenz prievertit, 8&. Flaviani modestia, 205. Flavianus lacrymans et silens eoram Tlieodosio stat, 914. Flaviani magnanimi- tas et populi amor, 212, 215. Flaviaui gementis ad impe- tatorein 'Theodos:um responsio, 214, 215. Flavianus Theo- dosio ait : nisi placetur, se Antiochiam deserturum, οἱ alio concessurum, 219, t. Il. Flaviaui laus. Orat Chrysostomus ut ad senectutem Pe- tri perveniat, 87. Flavjiauum Chrysostomus vocat amautis- simum patrem, 571, t. li]. uu . Flavianum episcopum subindicat, vel subindicare se si- mulat, is qui Chrysostomi nomen ementitus est, 801, t. ΗΙ. Flavian episcopi antiocheni landes, 585. Ejus hospita- litas erga eos qui pro veritate pellebantar , $85. Flaviano presente concionatur Chrysostomus, 616. Flavianus cum multis pastoribus (forte episcopis) , Chrysostomum concio- naniem audit , 016. Flaviaui reditus Coustantinopoli , 654, tom. iV. 4 η lavignus episcopus post Chrysostomum concionatur, Flavianus. post Chrysostomum concionaturus , 119. Ejus IN OMNIA OPERA SANCTI JOANNIS CHRYSOSTOMI - 952 concionis ratio, tbid., t. VI. - avinuus martyrum zemulator et communis doctor, 113, tor. VI. Flavianus episcrpus p2uca prefatus contra anomaos; Chrysostomum: evocat, ut argumentum prosequatur, iia eupicute populo, 247, t. VI. — "lavianus episcopus vir admirandus, 438, t. VI. Florentius, Valerii frater, Theodorum coliortatu? ut | r& sli 'am vitam repetat, 315, t. I. Fodinarum opera, supplicia erant, 1016, t. I. Fonerator nuuquam {ώμοτο frmitur, quomodo, 558, tom. . vj ος in aliorum calamitatem negotiatur, 62, tom. Fanora sunt iniqua commercii via, 361, t. I. Foorum damna, 558, t. VII. Fonoris causa multi sortem amiserunt, 557, t. VIT. Feoeuori dantes carpuntur, 516, t. X. Foenorum ratio et modus, 452, t. IX. Εαίου peccati quantus, quam horrendus, 514, t. ΧΙ. Fontes olim ante oratoria, 500, t. IIl. Fontes in atriis templorum, ut qui ingrederentur mauus abluevent, 618, t. VIII. Forani lupides, 851, t. VI. Forma corporis non prodest, neque deformitas nocet, Formoss» mulieris fluxa conditio, 185, t. VI. Fornax trium puerorum facta ecclesia, 211, t. Vf. Fornicatio a malignis daemonibus introducta, 495, t. f. Fornicatio apud Corinthios, 865, t. T. Fornicatio otiosis peculiare crimen, 850, t. VI. Fornicationis malum, 182, t. V. Fornicatio, non lascivos tantum, sed etiam homickdas efficit, 492, t. VII. Fornuicatio sacerdotum, malorum culmen, 695, t. VII. Fornicarios nulla lex ulciscitur, 102, t. X. Fornicationis spiritus exc:ecat, 92, t. X. Fornicator Corinthiis, ejus historia, 11, t. X. Fornicator nou debet ad »acrameuta accedere, 953, t. V. Foruicator qua de causa immuntlus sit, 683, t. XI. Fortis cum debili ligatus, illum | ortat, 78, t. IX. Fortitudinis mago: indicium est mansuctudo, 536, t. IX. Foriitudo in certaminibus contra diabolum requiritur, δν t. VII. , diabaut 383 I "ortunam quidam praxdicabant , 565. Tpsi omnia quiklam adscribebant, 838, t. ι p M" Fortuuatorum iusulz, 290, t. VT. Fortunatus ad Paulum ^ Corinthiis missus, 12, t. X. Forum exornabatur. kalendis, 954, t. [. Foyeau qui proxiuio fodit, in eam ipse incidit, 100, tom Frater. cujus laus est in evangelio. Hunc alii Barnabam, alii Lueam. esse. dicebant » 525 , 821. Burnabam essc. opi- natur Cbrysostomus, 521, t. X Frater seu proxiinus offensus, non negligendus, $98, t. [. Fratres aspernari , tertius nequitie gradus, S51. Fra- trum saluti consulendum, 928, 939. Fratres nostri sunt, non xquales tantum et liberi, sed etiam famuli, 397, t. I. Fratrum correctionem curare debent etiam seculares, 953. Fratres :gri non exspectandi ut. corrigautur, sed qusrendi, 941. Fratres nostros erudire debemus, 1033, eorum einendatio curanda, 881, 882, t. I. Fratres castigaudi quoniodo, οὗ, t. IH. Fratrum seu | roximi cura suscipievda, 401. Iu fratrem qui peccat, in. Christum peccat , 65. Fratrum vel miuimus non coutemneudus, 63, t. IV. Fratres adversus fratres bellant, 57, t. V. gg rures Domini, qui in Evangelio memorantur, quinam, . t . Fratres nostri ['eccantes non monendi modo, sed ssepe monendi sunt, 581, t. VII. Fratres labentes quomodo corrigendi , 577, 578, $78, tom. X. : Fraus in Scriptura per calceaneum significa, 231, t. V. Fraudes pie qusenam licite sunt, 651, 632, t. I. Fraude pia usus est Paulus, 651, t. I. Frena equorum aurea, 683, t. III. Frena deaurata, 192, t. Il]. Frenum aureum, 502, 515, t. V. Frena aurea equorum imperatoris, 287, t. VI. Frena aurea equorum, 179, t. X. Fructus ex parabola divitis quis colligatur, 1008, t. f. Fructus Spiritus sancti quinam, 468, t. Η Fructus justiti:e, 55, t. V. Fructus maguus ex »rumnis, 361, 502, t. V. Fructus virtuus zterni, 419, t. V. κο pullum ferunt diviliz , sed spinge sunt , 489, £3 Frugalitas voluptatem in csca parit, 585. Ad bonam va- leiodinem confert, 558. Frugalitatis voluptas uaxiana, 546, Frugalitas in cibis commendatur, 211, t. VIII. Progattas est valetudinis et voluptstis mater, 138, tom. Vill. Vucus et pigmenta ad pulchritudinem non conferunt, S68, t. VII. Fucum mulieres adhibehant, et arguuntur, 531, 1. XI. Fugere licet tempore persecutionis, 636, t. 11. Fugieutem nemo laudat, 35, t. V. Funambulorum descriptio, 452, 435, t. XT. Fuuamhuli tempore Chrysostomi, 114, t. VI. Funambulorum usus, 380, t. I. Funambuli in scena, 292 , t. VII. Funambuli et alia ludicra, 126 , 1. ΧΙ]. Funem in ore reoruui pouebant , cuui ia barathrum tra- herent, 630, t. II. Funus ubi in deaurato lecto cadaver, 693, in funere di- vitis, servi, ancill.», equi, sacco induti, ad sejulchruin per- gebant, ο, t. II. Fuuera christianorum bymnis, precibus et psalmis cele- brantur, 655, t. IT. Iu funere domestici pullati incedebant ciuere asperso capite, S31. Pralicie, ibid., t. I. unera divitum et pauperum quee et qua'ia, 675. Fune- fis modus apud /Egyptios, 576, t. IV. Fur deyrehensus quadruplum resütuere cogitur, 525, Fur quinam vere sit, 551, t. VIIT. Furor οἱ ira in Deo non hunianu more sunt intelligenda, 11. Non est affectio, 73, t. V. Furor cum cedimus mitigatur , cum resistiimus exaspe- eatur, 258, t. VIII. Futura immortalia sunt sive supplicia, sive premia, 250, tom. VIIT. Futura przdicere, unius immortalis est naturze , 133, tow. VII. Futurum cur Deus reliquit incertum, 182, 185, t. IX. Futuri ignorátio prodest homini, 619, 650, t. XI. G. y briel volans reprzesentatur, non quod angelis sint οἱ, » V. T. Gabrieli quo sensu restitit Michael , 692, t. VIII. Gabriel. De Gabriele archangelo multa, ibid., ι. VIIT. Cadilanum pelagus ignotum et intrequentatum , 737, η. VII. Gaius hospes Pauli Romauos salutat, 077, t. IX. Galatas lapsos Paulus erigit, 386, t. I. Galaiia de Spiritu Sancto accepit, 186, t. V. . Galata quidam mortem Chrysosiomo minatur, 605. Hic petatur esse Leontius archiep. Áncyre, ibid., in nota , t. IM. Galbioni vel Salvioni scribit Chrys stoums, 727, t. ΠΠ. Galatas cur aspere agat Paulus, 620, t. X. "uar d circumcisioueun , sabbata et novilunia servabant, $, t. Galikea regio Palzestinze, 255, t. ΠΠ. Galilzza despectui liabebatur, 181, t. VIT. Gallia de Spiritu Sanelo accept 186, t. V. 63llio, procousul Coriuthi, 11, t. X. - . Gallus ab eo qui purpuram imposuerat , occidi jussus, (05. EL in Monito, 505 et seq., t. [. Gamaliel Pauli preceptor, 517, t. XT. Gamaliel os Judzorum obturavit, 887, t. T. Gama Nel» Pauli doctor, non potuit jucredulus manere, It, t. IX. Ganymedes figura insani in masculos amoris, 510, t. V. Gastrimargia vituperatur et prohibetur, 176, t. IX. Gandentio episc. brixiano scribit Chrysostomus, 715, Vm. Gaudere semper solet qui Deum timet , 182 , 185 , t. IT. Gaudere semper quomodo possumus, 181, 182, t. II. Gaudiuin qu.erunt omnes in omnibus, 181, t. II. Gaudium nunquam tollendum, quodnam, 170, t. II. Gaudcre de bonis uon parva virtus, 337, t. V. Gaudium perpetuum quoduam, 68, t. V. Gaudere non semper bonum, 575, t. VII. Gaudium virtus parit, 551. Iu gaudio semper versari non puss'imus, 5:0, neque in maerore, i' id., t. VII. Gaudiuii quodnam sit bonum, 152, t. ΙΧ. Gaudium eorum qui j.rojter Christum patiuntur , 109, χι. IX. Gaudium spiritus quid sit, 595, t. XT. grim habeat zerumn:? qu;e secundum Christum sunt, εἰ. 1. INDEX GENERALIS. 254 Gazareni Magi, 285, t. T. ;eleunze memoria quam salutaris, 985, t. I. Pese ocul fonP*r habenda, 410. Gebennam iucreduli non ανν ; t |. Gelienn: ignis demonibus, nobis vero regnum colori deputatur » 257. Geliemie couwniuatio necessaria M l. 1. ;Gehennam comminalur Deus, ut a gehenna liberet, 5355, Gehennam qui semper tim i incidet. 73. E. " per timeL, nunquam in gehentam Geheun:e meminisse oportet, 146, t. V. Gehenne metus mulum de medio lollit, 582, t. V. Gehennz fides non neganda, 290, t. VI. Gelienna futura esse probatur, 418, t. VII. Gehenna quo in loco sit, 673. Gelienn:e commemoratio Unis. e. Gehennaui esse probatur , 672, 615, 674, 675, Gelienue imago est Sodo:orum incendium, 490 , t. IX. :»ebenna non minus, quam r Fovi i ostendit. ὧσ οι Rh ,q egnun, Dei j.rovidentiam Gehenna pejor est regni coelorum amissio, 37, t. ΧΙ. ('ebenna ipsa intolerabilius est de reguo excidisse, 280, Gelennam quidam putabant esse eterna:n, 479, t XI. d emp orsneam, non in ebenuam non effugiet qui gehennam desjicit, 477, Gemello epistola Chrysostomi , 050. Alia . Ali Alia, 730, 1. lI. )J J 678. Alia, G9. Gemellus magistratum gerebat , 678. Baptismum susce- perat, 601. Vide notus, t. ΠΠ. ,emitus sj iritus quis, 159, t. V, Gemm:e ex profundo maris educebantur , 76. Gemmarum vanitas et inutilitas, 590, t. IV. Geinmarum et nargaritarum inutilitas , 957, t. 1I. Genealo;tize modus oj:timus, 203, t. IV. Genealogi? Christi ratio, 59. In geuealogia Christi cue (res reges omissi sunt, 35, t. VII. Genealogiarum niwia curiositas prohibetur a Paulo, 693, tom. XI. Generatio in quo differat a processione, 811, t. III. Generatio filiorum, imago resurrectionis, 151, t. IV. Genera:io Christi duplex, 26, t. VII. pr eneratio Christi terrena admodum stupenda, 25, tom. fi neratio Unigeniti non ratione iuquirenda , 157 , toin. Generationem. dirinam Christi, ratiociuia humana. non attingunt, 689, t. VII. Geneseos liber scriptus post mulias ab Adamo geueratio- nes, 96, t. I[. Genesis cur vocatur liber generationis coeli et terrze, 99, tom. IV. σεις auctor Moyses , εἰ Spiritu Sancto revelante, 451, tom. VI. js encsis. Genethlialogie omnia quidam adscribebant , , Lf. Genesis οἱ fatum nom admittenda, 731. Omnium deterri- ma doctrina, 705, t. If. Geuesis niliil potest inducere, 758. Gencsis si est, nec judicium, ncc tides, nec Deus est, 768, t. 1I. Genesis , fatum, cursus astrorum , non nostra regunt, 983, t. VI. Geuesis quid sit, 691, t. VII. Genesis seu geuetlilialozia, vana discijlina, 63, t. VIT. Genesis sive grenethilialogi:e tyrannis iu Ecclesia: dogiuiata inducta, 691, t. VII. Genesis seu genetlilialogia a christianis nonnullis adüi- bebatur, 625, t. X. Genetliliaci Antiochiz? multi, 38, t. X. Genesis seu genethlialogia peruiciosum dogma, 507, tom. AI. Genetlilialogia impugnatur, 517, t. XIT. Gentes cur laereditas Christi, 215, t. V. Gentes inter et Samnaritauos maguum discrimen , 185, tom. 14. Gentium initium fuit Cornelius centurio, 175, t. IX. Gentium vocatio preediela, 187, t. VIT. Gentium idola et simulacra, 242, t. X. Gentes integrse absorpte, 43, t. XI. Geutiles divinz substanti:? definitionem efferre non ausi sunt, 742, t. T. Gentilibus quomodo probandum est Chiristum esse Dcum, 813. Ex iis videlicet qux? apud aos et illos iu coufesso sunt , 815, t. I. Gentiles judicium extremum creduat, 1011, t. I. Ge£tiley aJ Christum couversi ex canibus filii evadunt, 255 815, t. I. Gentilium doctrina futilis, 18, t. II. Gentiles simiam, crocodilum, eanem adoraveruut , 115, tom. Il. Gentiles mundum 4 Deo non factum mentiuntur, 121. Dicebant nou esse legem naturalem, 155. Humano sau- guine aras suas crueutabant, 554, t. II. Gentiles Deum culpaut quod tàm pulchrum mundum fe- cerit, ut pro Deo habitus sit, 114, t. If. Gentilium error extinctus, 537, t. II. . Gentiles et Judsi fugati in expulsioue Chrysostomi, 953, tom. ΠΠ. Gentiles christianis exprobrabant quod Christi leges violarent, 197, t. III. . Gentiles quidam dicebant materiam przeexistere, 29,50. Geutilium creaturas adorantium stultitia, 60, 61, 581. Gen- tilium amentia iu animalium rerumque vilium cultu, 68, tom. IV. . Gentilium dii non sunt dii, 941, t. V. Gentiles adorsbant aerem et solem, 471, t. V. Gentilium statuz, festa, publici couventus, initia οἱ my- steria, turpissimarum rerum monumeuta, 510, tom. V. Gentilium arze, teinpla, festa a. christianis abolita, 975, tom. V. . Geutiles Athei sunt, quia cum multos deos elegerint, ab uno exciderunt, $95, tom. V. Geutiles ex hominibus deos faciebant, 309, tom. VI. Gentiles puerulis similes, 558, tom. VII. Gentiles coudeninant Jud:eos : nain illi , ad quos non ve- nit Clristus, crediderint ; Judi vero non crediderunt , etsi ad eos venerit Christus, 635, 656, tom. VII. G«ntiles ad fidem non accedebant ob malam christiano- rum vitam, 307, 208, t. VI Gentiles et Jud:eos, qui crediderint , unum esse futuros praedicitur, 611, 612, toin. VII. Gentiles christianis improperabant , quod nec signa fle- reut, nec caritas inter ilios esset, 594, t. VIII. Gentilium quorundam philosophia et virtus, 286, t. VTIT. Geutiles quidam (llios suos d:ttnonibus devoverunt, 458, tom. VIII. Gentiles philosephi inanis glori: causa virtutem exer- cebant, 164, t. VIII. Gentiles confutantur, 112. Illos christianorum ignavia et ignorantia in errore contirmat, 112, t. VIII. . Gentiles ad majorem nobilitatein deducti , quam Judzi , Gentiles cur ad fidem non accederent tempore Chryso- stomi, 551, t. XI. Generis vilitas non debet tn opprobrium proferri , 118, tom. Ιλ. Genua tangere mos vetus supplicantium, 496, t. I. Genua flectenda ad oraudum, 663, t. IV. Germanus presbyter ad Tlieophilum missus a Chrysosto- mo, S51. Epistolam cleri et μα. constantinopolitani ad Innocentium detulit, 557, t. Ill. Gerarenorum iu Isaacum invidia, 498, t. IV. Gerontius iu Macedonia episcopus, 706, t. ΠΠ. Gerontius presbyter in Pheeniciam ad conversionem gen- tilium mittendus, secundum Chrysostoimi sententiam , 657, 638. Gerontio. presbytero scribit. Clirysostomus, 608. Is conversionem gentilium in Phenicia curat, 658, 659, t. IIT. Gestus iucompositi et tumultus in Ecclesia quam inde- centes, 99, t. vl. Gigantes in Scriptura quinam, 191, t. IV. ον μοι sive musteum oleum, pharmaci genus , 629, Gloría voluptatem affert, 165, t. IIT. t Gloria Deo propter omnia, dictum Chrysostomi, 610, om. III. Ad gloriam Dei quomodo agitur, 057, 958 el seq. Ad gloriam Dei objurgare possumus, 938. [tem silere, loqui, flere, dolere, etc.,959. t. T. , Gloria vera quz , 558, 559. Gloria tum augetur cum in- vidia proculcatur, 785, t. I. Gloria humana cadit tanquam flos freni, 512, 515, t. I. Glori& vans ventus pestis quxdam est, 446. Gloria vana, Lyrannis, 400. Vana gloria bona opera inutilia reddit, 409. Gloria vana longe infestior illo Sirenarum portento, 646, 649. Glorize vanze alimentum honores et laudes, 688. Gloria vana, res odiosa, 007, t. I. Gloria mundi quam fluxa, 601, t. T. Glorie human: vilitas, 606, t. I. Glori: van: cupido ingens malum, 337, t. I. Gloriam contemnat oportet ejiscopus, 684, t. I. Gloria a Deo vera gloria est, 665, t. IV. Gloria vana damnabilis, 195. Quantum malum, 55. Ex b^nis operibus cavenda, 285, 984. Gloria inani nihil turpius ei qui honore preveniri vult, 705, t. IV. IN OMNIA OPERA SANCTI JOANNIS CIIRYSOSTOMI 956 Gloria humana virtutem sequitur , 55, t. IV. Gloriam Domini non a nobis tantum , sed et ab aliis eli- cere oportet, 65, t. IV. Gloria, Dei perpetua, nullum potest pati detrimentum , Gloria vera quz , 138, t. V. Gloria hominis quz, 510, t. V. | Gloria ex rebus humanis nulla esse potest, 69, t. V. Gloria homiuis virtus, 240. Fontes, amhulacra, porticus, balnea , aurum , argentum , etc. , sunt gloria doius , uon gloria hominis, 210, t. V. Gloria et securitas in Deo simul sunt , secus in homini- bus, 770, t. V. Gloria: futurze spes omnia facilia reddit , 59, t. V. Gloria sauctorum Domini est vicisse per Dei opein, 493, om. V. Gloria et honor hominis quidnam vere sint, 117, t. V. Gloria humana non quxrenda , 226, t. V. Gloria hominis qu:e vere sit, 513, t. V. loria inanis exagitatur, 954, t. V. Gloriam Deo dant prophete, 597, t. V. Glotiari in Deo, est ornatus omnium maximus , 69, t. V. Gloriari quando liceat, 577,379, t. V. Gloria Dei quid, 70, t. VI. Gloria , potentia , diviti: , nobilitas, nomina suut apud alios, res apud Christi servos , 572, t. VII. Gloria et substantia una Patris el Filii, 544, t. VIT. Gloriam consequitur qui gloriam spernit, οἱ, t. VIf. Gloria augetur per humilitatem , 622. A gloria coelesti privari pena major est, quam Igui tradi, $11, t. VII. Gloria vana vitanda, 202; probos etiam invadit, 275; va- n:x glori: ulcus curat Christus, 570, t. VII. Gloria vana semper evacuanda, maxime vero in ora- tione, 276, t. VII. uo Gloris vans cupiditas divitiarum amorem parit, 389, im. VII. μοι τν humana quam mala, 45. Est profunda ebrietas , εἰ. VIII. Gloria vera quze, 171. Vana pria animam detur; at, 919. Illa nihil deterius, 197, t. VIII. Glori:e vanze pernicies, 170, t. VIII. Gloria acquiritur cum gloria Dei quzeritur, 46, t. VTIT. Gloriam quomodo adipisci . 1686, t. VIII. Gloria quasi Unigeniti quid sit, 81, 82, t. VIII. Gloris humana, vera est larva, 44. Nulla afficit voluptate, 5 EX gbjecto animo prodit, 45. Omnia bona eliminat, 43, Gloria , non fluxa , sed immortalis amanda, 215, t. VIII. Gloria vana. Vid. Vana gloria. Gloria vera amanda , 512, t. IX. Gloria quznam quzerenda, 212, t. IX. . Gloria secularis, confestim avolat, illa vero quze ex spi- ritualibus nascitur manet , 646. t. IX. i Gloriam qui, contemnit , majori fulget gloria , 75 , 120, om. IX. Gloria inanis perniciosa, 568; est mater gehennz, ibid. Οπιηία bona pessumdat, 569, t. IX. Gloriam vanam qui expetit, a virtotum exercitio cito desistet, 212, 215, (t. IX. Gloris vanze contemptus, 50. A gloria vana quam alieni apostoli, 240, t. IX. Gloriz auctor est diabolus iis qui vigilant , 578, t. IX. Glori:x inanis cupidus, mancipiis servilior, 465, t. X. 65loria hujus mundi, umbra est glorise, 604, t. X. Gloriam si adipisci velis, gloriam repelle, 605, t. X. Gloriam non omues, resurrectionem omaes assequen- tur, 435, 450. t. XI. Gloria qus a Deo est, sola qu:erenda est, 675, t. XI. Gloriam qui despicit, est philosophus, 561, t. XT. Glori: consequends alia ratio non est, quam gloriam fugere, 255, t. XI. Gloria est adorare Jesum Christum, 254, t. ΧΙ. Gloria boni est habere quos ornet suis beneficiis , 480, tom. ^l. Gloria» inanis studium, qua ratione fagiendum, 214, t. XT. Gloria humana nihil abjectius, 075, t. XI. Gloriam qui non concupiscit , jam illam assecutus est , gra. Copeupiscentia glorie magnuimn affert detrimentum , , t. XI. Gloriz humanze qui servus est , ipsis mancipis ahbjeetior efficitur, 676, t. XI. Gloria vana ut fumus abit, 616, t. XT. Gloria exterior siepe deformitatem obtegit, 076, t. XT. Gloria hominum non egemus, et in hoc Deo xquoales su- mus, 670, t. XI. Gloria improborum , turpitudo potius est quam gloria, 611, t. XI. Glori: amor ad turpia inducit , 675, t. XI. '3$7 Gloria οἱ voluptas mundi , mendacia sunt, 8, t. XI. Gleriari nonoportet, cum nmues peccaveriinus, 691, t. XT. Gnos!iei dicebant se scire plus quam czeteri scirent, 598, tom. XI ' "Gorpizus september, 558, t. ΠΠ. Gothi Romanos despiciebant οἱ irridebant, 605, t. I. Gotthize ecclesias curat Chrysostomus, 727, t. IIl. Gotthorumrex rogat episcopum sibi mitti, 618, t. IIT. Gotthi et Marsi monachi apud quos Serapiou episcopus -delituit, 618, t. ΠΠ. Gotthi olim patres occidebant, 808, t. ΠΠ. : Gotthi catholici in ecclesia sancti Pauli potthice legunt e icant, 509, t. XII. i Scripturas in linguam suam verterant, $09, t. XII. Graduum canticum unde dictum, 358, t. V. Graecia, 714, t. T. Gracia de Spiritu Sancto accepit, 186. t. V. Greci semper pueri , senex Gracus nemo, dictom Solo- qiis, 564, t. II. Gracorum plurimi mali causam statuebant, 5605, t. T. ' Grxcorum simulacra vaua, 18. Greci deos multos habe- :bant, 48, t. V. . Graeci se sapientes esse dicunt, et stulti sunt, 371, t. VI. 6Grzci qui eue loquebantur, hiuc a barbaris distingue- thantur, 84, t. IX. Graci philosophi carpuntur , 407, t. IX. ] Gracorum genuülium cultus evauescebat in dies tempore «Cieysostomi, t. Vif. rzci quidam veteres omnia reliquerunt , 299, t. VIT. Grzeci semper pueri , 52, t. X ; 92, t. XI. Grseci et gentiles quomodo confutandi, 28, t. X. : Grxci quomodo de fkle sunt imbueudi, 58, t. X. Graci bilosophi judicium extremum fore dixerunt, 516, &. XI. Grecorum philosophia triobolaris , 152, 155. t. XI. Grecis fabulis infantes uon assuefacieudi sunt, 478, t. XT. 'Grzci dicebant hune mundum esse Deum, 147, t. XI. Graci a christianis quz:erebant, cu? nuuc veuit Christus , 338, t. XI. Gra:corum ritus in exsequiis defunctorum a Chrysostomo πἱιαροταπίας, ntpote turpes , 42, 45, et przice a luneri- us arcentur , 45, t. XII. Gratia divina Ecclesiom ceu arvum colit , 901, t. T. Gratia dereliuquit eum qui doctrinam cuui debeat , non ámpertit, 785. Gratia Spiritus animam justi fulgentern facit, 975; ejus auxilio eadem possumus que Paulus et Petrus proestsre, 406. Gratiam dat Deus, propositum jrius seruta- ^us, 408. Lege caute. Gratia operam nostram requirit, 408. Ideo alios sequitur et cuui illis permanet , ab aliis evolat , 408. Lege caute , t. T. Gratiz Dei non totum adscribendum , 538, t. I. Gratia miraculorum Chrysostomi teinpore co.tracta erat, $7, t. I. ^10 Gratia Spiritus nunquam parva vel vilis, 18. t. IT. fratia Spiritus faciliora certamina reddit , 275, t. IT. &ratia martyres fortes efficit, 619, t. 1I. Gratia differt supplicium, lex cito puniebat, 227, t. IT. Gratiam Spiritus qui acceperiL , undique lucruui colligit, τει. Hilf. Uralia tempore non concluditur, 775, t. TIT. f;'atia ege tatem in divitias deducit, 857, t. ΠΠ. Gratia nun uuum peccatum , sed multa sustulit, 613; fa- «ilia reddit ea quz suut difficilia, 474. Gratia Spiritus varia et multiplex, 655. Gratia requirit eos qui ipsam largiter suscipiant, 125, t. IV. Gratia Spiritus templa facit , ut ubique nobis precandi faeuitas sit, 667, t. IV. uratia Dei adamante solidiores efficit, 40. Gratia superna fwnitem concnpiscentiz restinguit, 415. Gratia Dei efficit uLomnia bene succedant , 540. Gratia quxrit eos qui se suscipiant , 76. Post gratiam Dei studio nostro bene agere possumus, 206. t. IV. . Gratize diving auxilium preveniens. 470. Gratia Dei non abuti, nihil boni agere possumus, 228. Gratia naturam vincit, 655, t. IV. . Gratize inensa varia οἱ multiformis, 655, t. IV. Gratia Spiritus liberalis est in omnes sese effundens, 106. [n gratize lege omnia perfectiora. 677, t. ΙΥ. Crauia divina comitatur Josephum, 9556, t. IV. Gratia Dei. Vide Auxilium Dei. . Gratia Dei in Davidi: labiis residebat, 688, t. IV. Gratia Spiritus ducente , convenit quies, ordo , modera- bo, 908, t. V. Gratia Dei opus est nobis, qua sunt nostra conferenti- hos, 456, t. V. f;ratia ad fidem necessaria, 222, t. V. Gratia baptismatis »nagna, 651, t. V. Gratia siae voluptate non agit, ut nec voluntas sine gra- INDEX GENERALIS, tia, 742, t. VII. Gratis divinze labor noster addendus, 4588, t. ΤΠ. Gratia non tollit liberum arbitrium, £71. Ex grati: libe- ralitate corona datur, 719, t. VII. Graia spirituali opus est, ut ad celestia ascendamams, 9, t. . Gratiam Deus mavult nobis precautibus dare, qusm aliis pro nobis petentibus, 60 , t. VII. Gratize non omnla Christus tribuit, sed hominum operam postulat, 598. Ex gratia non omnia .roficiscuntur, 590, non ea solum, sed etiam operibus filios D«i nos esse oportet , 285. Ex gratia el ex studio nostro virtus pendet , 280. Gratia Christi excidereres est omnium gravissima, δέ 1.1. VH. Gratiam Spiritus in corde accipimus , 255. Ex gratia (it vocatio, non ex merito, 650, t. VII. - Gratiam qui accipit, ideo accipit, αἱ aliorum vitam emen det, 480, t. VIII. Grotie vis magna. 409, t. VII. Gratia reconciliationis indicium, 284, t. VIII. Gratia duplex, 95, t. VIIT. Gratia Spiritus ineffabilis, 471, t. VIIT. Graliam pro o*atia : quid significet illud iu Evangelio Joannis, 94, t. VIII. Gratia facilis, lex onerosa, 567, t. IX. Gratia adest volentibus, 416, t. IX. Gratia non excludit mercedem ex proposito voluntatis partam, 401, t. IX. Grati& studium nostrum addendum, 106. Per gratiam salutem consequimur, 108, t. IX. Gratize magnitudo quanta , 512, t. IX. Gratia nor sola, sed cum accedeptium voluntate justitiam apprehendit, 578. Cum gratia Dei, sua quisque afferre de- ; 94, t. IX. Gratia frui non potest qi non vigilat, 91, t. IX. Gratia Dei fiuem non habet, ad majora semper proce- dit, 468, t. IX. Gratiz abundantiam quam dicat esse Paulus , 477, t. IX. Gratia jravaricationem tollit, pravaricatorem arguit , ο. IX. Gratia uhi est, ibi remissio; ubi remissio, ibi nullum supplicium, 459, t. IX. ratia nos corouat et ad certamina trahit , 4885, t. IX. Gratia per Christum datur, 17, t. X. Gratia vera a Deo est, 14, t. X. Gratia non multum juvat ad salutem, si impure vivarous, | Gratia ex servis liberos, ex parvis adultos , ex alienis li:eredes et filios fecit, 657. Ex gratia divina aj.ostoli orhem converteruut, 45, t. X Gratia Dei quaerenda, non hominum, 14, t. X. Gratiam aj ud Dominum quomodo invenire possimn: , tL. X. Grati: curattonum proplieti:e rostponuutur, 265, t. X. Gratia Dei quid efficiat, 687, t. XI. Gratia a secularibus abstrahit et ad calum ducit, 68. Ex gratia Dei, non ex debito justificauur, 335, t. XI Gratia est a bonitate, 19, t. XT. Gratia. Spiritus quam promptos homines efficiat, 155, tom. . Gratia quomodo nobiscum sit, 255, t. XIT. Gratia majorem spem babet qum lex, 101. Ante gra- tiam virtus difficilior erat, 489, t. XII. Gratia Sancti Spiritus, sepe Spiritus vocetur, 672, V. VII. Gratiarum actio facilior blaspheniia , 4009, t. I. Gratiarum actiones etiam iu malis agendz, 1001, t. I. τί Deo non de iis solum qux novimus , sed de non notis etiam beneficiis agendse, 457. Gratize Deo vost mcu- sam agendae, 974, sed gralizse non decent ebrium aut te- mulentum, ibid., t. I. og erai Deo in adversis acta», multo meliores eleemosyna, , 90, t. If. Gratiarum actio magnus thesaurus, 52, t. IT. Gratia: Deo agendz , 50, t. II Gratia illasa, 812, t. II. Gratiarum actio in teutationibus quantum bonum , 345. Gratiarum actionem Deus exigit a nobis, 460, t. IV. Grati: agendze Deo m beneficiis, 80, 258, 253. Post eibum sum,tum, 650, t. IV. Gratias agentes sancti multos accersebant laudationis socios, 480, t. V. o Gratiarum actione David librum TI'salmorum concludit , , L. V. Gratias Deo agere non possumus secundum justitiam ejus, 104, t. V. Gratiarum actio magna res, 508, t. V. Gratie Deo agende, etiam cum hominum ministerio bona nobis eveniunt , 56, t. V. Gratiarum actio duplex, 525, t. V. Gratiarum actio ^st aliquando confessio , 445, t. V. Grati: Deo agendz , etiam cuin uon exaudit, 596, t. V. Gratiarum actio in quo consistat, 495, t. V. Gratiarum actio, maximum sacrificium , 355, t. V. Grati Deo agends etiam sine beneficiis. Gratiarum actio ante beneficium, 152, t. V. Gratiz iu rebus eliam asperis agend:e, 121, t. V. Gratiarum actionem maxime Deus a nobis requirit, 279. Gratiarum actio sacrificium Deo maxime gratam, 248, t. V. Gratiz pro rebus omnibus azendie, 552, t. VII. Gratis ageuda: Deo quomodo. 37, t. VII. Gratiz agends nou pro magnis tautum , sed etiam pro minimis, 517, t. VII. Gratiz? aute mensam agendze, 497. t. VII. Gratiarum actiones iu adversis etiam. emittends , 213, tom. VIII. Gratiarum actio sincera quze, $79. Gratis agenda etiam cum postulata non impetramus, 404. Grati: Deonon de bo- nis tantum propriis, sed etiam de alieuis agendz , 400, etiamque de jactura, ibid., t. IX. Gratiz Deo agendie ; 1T. Deus nihil ita amat ut gratum animum, 17, t. X. Gratias agere debemus pro communibus beneflciis , $98, ι. A. Gratiz? agend:e sunt pro omnibus , 155, t. XT. Grati: Deo az;end:e etiam in adversis, 150, t. XI. Gratiarum actio semper in precibus adhibenda, 531, t. XI. Grati animi officia, , t. A1. Grati animi signa, 133, t. V. Gratus duimus Deo maxi placet, 5277. Gregorius tieocogus, 676, 1. V. — Gregorius theoloqus invictus. Christi miles , 560 , t. VII. Saucti Gregorii Ármenis illuminatoris vita , 951, t. XII. Gula et crapula damnautur,82,547 .Gulz? damna, 548,t. IV. Gulz: voluptas perniciosa etiam brutis, 470; corpori no- xia, 471, t. ΥΠ. Gula [sraelitas olim in idololatriam dejecit, Sodomitas in amores iuiquos, 505. Gulz:& et edacitatis inala , 564, t. VII. συ] delici:e damnantur, 739, t. VII. Gula nihil deterius, 197, t. VIII. Gula vituperatur, 176, t. IX. Gula multos perdidit , 208, t. IX. Gula. vitium traducit Chrysostotnus , 158, t. X. Gula quanta mala pariat, 545, 346, t. X. Gutta cavat lapidem, etc., 174, t. III. Gymuasiarchi , sive Ey mnasiorum przfecti fiebant. pueri admodum juvenes , 658, 659, t. IV. Gymnosophisue quinam. Vide notam, 506, t. X. H. Habitacula continuata, mille j.assibus distantia, securitati viarum instituta, 438, t. I. Hadriauus nnper. Vide Adrianus. Hiec dies quam fecit Dominus, etc., hunc versum succi- nebat populus, 528, t. V. . H:iemorrhoissa omnibus pliilosophiz? magistra. 507, t. VIT. H:ereseus impietas ipso d:emone tetrit , 125. Hitreses parit Scripturze ignoratio , 995, t. I. volrresim, nou hzreticos, persequebatur Chrysostomus , , 0. LH. Harresis omnia Ecclesie habet mysteria, sed Ecclesie tere uon sunt, 151, t. VI. H:eresiarcli, quomodo in Ecclesiam inducti, 470, t. VIT. Hzretica dogmata anathematizare oportet, 952; sed lio- minibus parcendum, ibid., t. I. . Harreticorun jejunium poena. mulctandum, 536 ; eorum continentia libidine pejor et adulterio, $57, t. I. H:eretici quam legem Moysis ex canone Scripture ex- puugebaot, 667, t. T. H:ereticorum virginitas premium non habet, $55, t. T. H:eretici etiatu virginitatis poenas dant, quare, $55. Gen- tilibus miseriores, 5306, t. I. Hzreticorum consortium vitandum , 718. Cum hereticis moderate ageudur, 718, t. I. Hzretici judicium extremum credunt , 1011, t. I. Heretici Constantinoj;oli multi, 797, t. I. Haretici quidam dicebunt Deum Putrem gignendo [luxum n esse, 1079, t. [. Haretici quidam infidelibus pejora sectabantur, 559, t. IT. Heretici quidam (manichzi) naturam nostram ut malam incusant, 427, t. IT. lE:eretici quidain vinum incusabant, ut malorum causam, ; V. 1. Heretici (manichzi) mundum a Deo non factum men- tuntur, 121, 4. II. Contra liereticos qui dicunt Filium Dei precari (ut mi- Loren), 738, t. LI. IN OMNIA OPERA SANCTI JOANNIS CHRYSOSTOMI 900) Hzeretici in Spiritum Sanctum blasphemabant, 458, c. 1M. Hzreses cur fuerint , 254, orte ex neglecta Scriptura- run lectione, 187, nihil nocent vigilantibus, 955, t. ΠΠ. H:ereticos adoritur Chrysostomus, qui dicebaut Christum per precationem sanare, 459 , 460. Hzevetici quidam ( ano- msi ) Chrysostomi coucionibus aderant, 51 t. Hf. to Harte verum Scripturarum sensum adulterabant, 819, m. ΠΠ. Heretici Filium subministrum , Spiritum sanctum nam- sirum praedicant, 827, t. ΠΠ. Hereuci qui negabant incarnationem , confutantur, 510, Hzreses unde nate sunt , 509, t. XI. Hzresiarcharum multorum nomina, 218, 919, t. ΧΙ. Haretici obstinati ex disputatione andaciores redduntur, Hzreticis confutandis non multa opera ponenda,696, t. XI. Hzretici quidam dicebant Filium Del esse Patre unno- rem, 690, 691, t. XI. Confutantur , ibidem. H:eretici quidam. matrimonium vituperabant , 141. Nu- ptias damnabant, 671, t. XI. , Hzeretici contutantur , 255, t. XI. Πατοαι]οί errant in interpretatione Scrijturarum , 339, tom. VII. lam dicebant Ch eretici quidam dicebant Christum precibus buisse, 257.4. VIL P opus ha- sretici quidam generationem carnalem Christi eredebaut, 135, t. VIII. non Hzretici ex Scripturis confutandi , 255, t. VIIT. Hzretici ab ingressu ovilis arcentur, 535, t. VIII. Here Joannis dicta male interpretabantur, 390, 400, tom. . τμ male de incarnatione Christi sentientes, 146, m. . Hereticorum objectiones, 290, t. VIIT. Hzretici quidam incarnationem dicebant esse phanta- siam et figmentum, 79, t. VIII. Hzreüci quiJain μα. Spiritum Sanctum fuisae creatum, 55, 54, t. Vlil. σον ες contra Verbum divinum blasphema dicentes, , e. . Haretici quidam carnem nou resurrecturam esse crede- laut, 568, t. VIII. Hareticorum Verbum coxternum esse Patri negantiu:m objectiones refutantur. 49, t. VIII. seeretici a quopiam lizerescos auctore nomen accipiuut , veri christiani a solo Christo, 244. t. [X. Ἡατοι]οί non proferuut nova et vetera, 484, t. VII. H:eretici evaujrelicze veritatis testes quomodo, 17, t. VIT. H:eretici nonuisi per vanam gloriam veneuum suuin iu jicinnt, 731, t. MI. 4retici quidam in mysteriis aqua, non vino utebantur 740,1. VII.- , " ) Hzretici qnidam dicebant Christi ceconomiam csse si- mulationem, 746, t. VII. Hieretici quidam dicebant Christum per Virginem, quasi per canalem quemdam, διὰ σωλήνος, Lrausivisse, 43, t. VII. gg eretic quidam dicebant incarnationem esse fabulain , , . 9 H:ereticeum occidere non oportet, 477. Si hzretici ocei- dantur, un3 sancti occidentur, 478, t. VII. Ha-retici quidam impugnantur , 60, t. X. Hzeretici quidam dicehant aliud corjus resurgere : hi confutantur, 356, 470, t. X. Hzretici quidam przsentem vitam damnabant, 618, t. X, H:ereseon mater est cupiditas, 070, t. X. H:ereses diverse , 75, 74, t. XII. Haretici quidam dicebant Christum non vere venisse , 4t, t. XII. H:retici pridem dominantes ex civitate ejectl, 551. t. ΧΙ. Horeticl Aristotelis et Platonis scriptis nitebantur, 305 , tom. . απο να eruditos sc esse rati, aversi sunt et peccant , , L. VI. Hereticorum fructus, 710, t. VI. Heeretici spine et tribuli, 1M, t. VI. lIaretici numc Ecclesia Christi ventilant, 655, t. Vl. Haretici serpentibus comparati, 890, t. Vf. H«eretici umquam concordes sunt, 145, t. VI. aolfereicorum Ecclesia derelicta a Deo εἰ omnibus sanctis * t. 9 Heareticis quomodo respoudendum, 415, t. VI. H:ereticorum przssumptio, 459, t. V. H:eretici quidam negabant judicium et poenas, 1465, t. V. H:ereticorum virgines non vere virgines, 203, t. V. Haretici vehemcntissimi descriptio, 555. Cum. pontific loquens nec pontificem vocat nec archiepiscopum , uec reli giosissimum, mec sanctum, 955, t. V. per speciem tautum, -^ 261 Heretici quidam putabant Christum specie tantum incar- naiwm fuisse, 675, t. Ὑ. Haiuaxobii, quinam. Vide notam, 506, t. X. Hamaxobiorum vita, 687, t. III. . Hamaxobiorum et Nomadum vita, 653, t. VII. Harmalio scribit ISstomus , 649, t. ΠΠ. m. ella secamenhun ligni vel assula, Gallice copeau, i9, t VI. H pies, prises civitatis, sublimior magistratus, 91, t. IIT. Hebdomas. Centum sexaginta octo horas habet, 545, t. 1[. Hebdomadum Danielis explicatio, 898, t. I. Hebdomada aute Pascha cur vocetur mayna, 275. In όσα la magua jussu imperatorum justitium | indictuin , t IV. Heblomadam magnam venerabantur imperatores, 520, tom. Y. Hebdomada 8 caput bonorum, 519. Cur sic vocata , $19. In h a magua imperatorie littere mittebau- tur, quibus edicebatur ut in carcere detentorum vincula o Mebdomediz c utque gue. die yri psalmus. CXVIII ie prima nus C! can- tabutur, 615, t. Y He Danielis cum Christi ortu consentiunt , 78, tom. VII. Heber primum mundi servavit idioma, 379, t. IV. Heber Judsorum progenitor dicitur noluisse turris zdi- flcat:e. particeps esse, solusque mansisse, qui linguani suain retineret, 515, 518, 519, t. VI. Hebrzus et Syrus allati, 88, t. VI. Hebraica liogua ab Heber dicta, 519, t. VI. Hebraica lingua ab aliis omnibus diversa, 850, t. T. Hebrzorum tribus tredecim, 923, t. I. Hehreorum lingua scriptum fuit initio vetus testamen- tun, 42, t. IV. Hebraici lectio, 90. 99, 106, 114, 110, 135, 155, 144, αι 148, 177, 118, 179, 181, 197, 207, 916, 218, 219, 233, 224, 236, 230, 508, 419, t. V. Hebrei el reliquorum lectio, 619, 687, t. V. Heires sapienles quid narrarent de paschate , 111, lun. . Heli sacerdotis historia, $52. Qui quod filios non acer- bius castigasset periit , ibid. Ejus philosophia et virtus mui- rabilis, 355, t. I. Ileli pater nimis indulgens, 538, t. III. Heli. Vide Eli. Heli pellicea tunica , 528. Heliie :erumnz , 487, 1001, tum. T. Helia tia, 788. Dives crat in paupertate, ibid. He- lias cum hostia sacrificat, 612. Cur ignem in quinquagena- rs immiseriL, 519, t. I. Helim philosophia et fides, 751. Helias uper omnes di- vites viocebat, 46. Helia paupere rex i uc t, 40. Heliz — n gurpora venerabilior vestis, 99. Heliz fiducia, 138, t. ΠΠ. Helias cur aquam infundere circa altere jusserit ante s2- diliciam, 733, t. 1H. Helias mortem timuit, 632. Heliam Deus arguit qucd Dulieris metu fugisset, 739. Helias metu J is fugieus in peccatum incidit » 153 et seq. Heliam ín peceatum inci- re permisit Deus, ut mansuetiur erga alios esset , 128, Helias 2 corvo animali immundo nutritus, 730, t. IT. á Helias n vp ani M uou aliud quam melotem i L. i1. "idus ÍnopS F6 em increpavit , 203. 203. Tntulit sterili- αρα, $39. Cur ab aliis ejectus, a vidua susceptus , 341. lleliam cur Deus affligi siverit, 543, t. III. Hella prr Chrysostomo addictus , €19. Helladi elladius ictus , C19. Ielladio orent prostra i Paulus, 660. t. 1 enistas vit Paulus, . I. Hellenisue quinam erant, 115, t. IX. Helloones carpuntur, 129, t. X. Hemina vini et panis unus sufficiunt ad implendum ven- vem, 139, t. XT. Heortius episcopus : ad eum scribit Chrysostomus , 628, ion. III. molestiis affectus ; eum hortatur Heraclides episcopus ur ostomus ut abdicet, sic corrigendum 617, t. III. erculio epi Chrysostomi, 743, t. lir. Hzreditas in tulo Psalmi V rmemorata quz, 60,61. Est e et futura, 61, t. V. itstem accipi Ecclesia, 62, t. V. llermione a Th adamata, 297, t. I. Herodis jussu puerorum patratam czedem propheue pre- dixerunt, 817, t. 1. llerodis mors in ultionem accidit, 3015, t. IX. Herodis furor et dementia, κ. 76, t. VII. PaTrBO1 Gn. LXIV. INDEX GENERALIS. 2,t Herodis furor et pertinacia, a magis illu sa vit in in- fautes, 175. : M P 'S sus erodes alius Joaunem metuebat, 336. Eum occiderat, timebat, 488, t. VII. — posiquam Herodis convivium, theatrum satanicum, 400, t. VII. Herodes frater Archelai, 180, t. VII. Herodias sanguinaria. 491, t. VII. Herodiadis furor, 489, t. VII. Herodias iniquior Herode, 490, t. VII. Herodiadi molestus erat Joanues etiam in carcere posi- us, 65, t. V. Herodiadis furor in Joannem, 485 el seq., t. VIII. Herodiani sunt Herodis milites , (555, t. VII. Herodio coguatus Pauli, 534, t. IX. lMerus quo pacto cum servis ayere debeat , 685, t. XI. Hesaias propli. beatus , 520. Hesaiz preces multis Pr. sarum millibus opponuntur, 391. Hesaias proj leta ex 0,.e- ratione Spiritus Sancti loquebatur, 721. Hesaias vocalissi- UIS, μεγαλοφωνότατοςς 859, t. I. Hesaiss vidit Dominuin, quomodo, 851, 1. ΠΠ. Hesaias a Judu is interfectus, 814, t. 1L. Hesperus inter sidera, S05, t. Lil. esychius morbo laborans ; epistola Chrysostomi ad il- lum , 635. Alia, 648. Alia, 712. A ia, 722. Alia, 734, t. ΙΙ. ο episc. Βωΐοηοιιδέ seribit Chrysostomus , 715 9 Meva cur gravius punita, quam Adam, ^: . ]. leva. V. Eva. d ü κοιν] Hilarius episcopus, 619, t. III. Ihy.podromi coronas et bravia, 559, t. VII. Mippodromi spectacula, 520, t. VIII. Hippodromi et pugna ferarum, 103, t. X. Hippodronii cursus ubi cursor ab aliis interceptus capite et membris truncatus est, 530, t. XI]. Hippodromi cursus, 665, t. VIII. Hippodromus est Satunodromus, 568, t. VIII. IHippolytus dulcissimus, 560, t. Vlil. Hirci apud Danielem significatio, 896, 897, t. I. . Historia adolescentis a monacho insututi, 508. Historia viri christiani mulierem in. aedem Judzxoruin ad juraudum intrare Xu σεν Hm t. I. 1 Istoria Juvenis Joannis evangel. disci tronum ducis, 505, t. I. ui pali, postea in. ς diistoria cujusdam solitarii cujus pater gentilis erat, Historia emendationem vitz parit, 55, t. V. Historiarum sacrarum utilitas, 100, t. V. Historia i adolescentis, 274, 275, t. TX. Historia pueri cujusdam is, 271, t. ΙΧ. Historia reperti thesauri , 296, t. IX. Historia diaconi Chrysostomo familiaris, 525, $96. Et virginis cujusdam, 520, t. IX. istoria aucillz? cujusdam, 464, t. XI. Histriones minus peccant quam spectatores, 71, t. VIN. Histriones iu scena stupenda exhibebant, 992, t. VII. Iisriones infames suut secundum Grecorum leges, 125, tnm. ο Histrionica multos fecit adulteros, 71, t. ΙΙ. Haxli sunt qui eleemosynam non erogant, 987, t. II. ]lomeri locus, 217, t. V. Homeri locus, 19, t. VI. Homicidii radix invidia, 472, t. IV. Homicidio pejus est vitium contra naturam , 419, t. IX. Homiliarum in principium A3orum ordo, 91, L. lif. Homo non ut sibi tantum, sed ut aliis quoque prosit creatus, 591. Homo angelorum substantiam accurate non novit , quia minor angelo, 723, 740, t. I. Homini cur Deus preeceptum dedit, quem przvaricatu- rum morat, 455. Homo non est ex natura sua vitiosus, 556, Homo Patris et Filii commune figmentum, 788, t. I. Homo non a natura, sed a voluntatis propusito, spectan- dus, 1054. Honánes malorum causa sibi su it, 434. Hominis TO: non presentis vite terinino circumscribuntur, 1009, ; V. 1. Homo tantum differt a supernis virtutibus, quantum cse- cus 4 vidente, 723, t. I. Homo humilia de se loquens, laudatur, sublimia sibi ad- scribens, secus, 763, t. T. Homo vere esse probatur qui Deum timet, 706, t. I. Hominis definitio, animal rationsle mortale, 131, t. II Homo qualis quam perfectus creates, 121. Inter animalia solus caput versus coelum erectum habet , 752, 755. Homo non &peclandus a corporis forma, 179, t. ir. Homo animalibus omnibus praestat , quomodo, 121, 135. Homo ex brutis multa docetur, 139, (. II. Homo ad imaginem οἱ similitudinem Dei factus, quia principatum homo obtinet in terram , ut Deus in omuia, 11 263 03. t. If. Ηυιιο a principio peccatum esse malum, et virtutem esse bouam sciebat , 132, t. II. Hoino solus auctor peccati , 206, Post peccatuni mortalis r. dditus, 121. Hominibus quid boni obvenerit, quod mor- tales facti. sint , 703 et seg. Homiae nihil erat vilius, nibil illo per gratiam gloriosius, 216, t. II. Hominem in. paradiso lapsum esse, idipsum est quod in portu naufraj;ium fecisse, 515, t. IT. loo quis vere sit, 251, 252. Pietate et timore Dei homo quis esse existimatur, 252, t. II. --- Homini ncc incoguila omnia sunt, ut intelligat Dei pro- videntiam, nec nota omnia ne extollatur, 150, t. II. Homo jotest siugula membra sive malitiz sive justitize iastrumenta facere , Go, t. Il. - Howines sibi posnarum et supplicii auetores , 218, tom. If. Hon alienis malis corrigitur, 141, t. II. Homo qua Dei sunt tueditetur, et ipse ejus rebus provi- debit, 80, t. 1T. Hoinines cur hominibus prxfecerit Deus , non angelos, 731. Cuni. hominibus omnibus multa habemus communia , 55, t. IIT. Homines quidam se pro dis haberi voluerunt , 133, tom. II In homines qui divina mysteria indigne participant fre- quenter iusilit diabolus, ut in Judam proditorem, 580, 390, toni. IT. Homo uuus szpe ionumeris :quiparandus, 67, t. IIl. Homines qui vere appellandi sunt , 115, 114. Hominum nullus Izdi potest nisi a seipso, 460 εί seq., t. 11. Homo inhnmanus Deui non potest appellare patrem, 45. Homines improbi in hoc mundo cur relinquantur, 505, 909. t. TIT. JIomo non est capax omnium donorum, 821, t. III. Morno semper. feris formidabilis , 591. Non omnino ipsis dominatur, quia a dominatu excidit , 502. A priucipio οἱ- n:uo ipsis dominabatur, 593. Dominatur feris quomodo, 78. Ifomo ratione domiuii ad unaginem Dei factus , ibid. Quo- inolo similis Deo efficiatur, ibid., t. IV. Homo, factus ex terra. et aqua, reformatur ex aqua et Spiritu , 614. Hominem Deus quantum honoraverit , 192. Propter hominem omuía fiunt, 122, t. IV. Homo quo pacto ad. imaginem) et similitudinem Dei [α- etus, 70 el seg., t. IV. . Homo animal admirabile omni creatura praestantius, 587, Pra:siantior toto mundo, cur post oinnes creaturas produ- eatur, 588. In mundum, quasi iu regiam omnibus rebus in- structam inductus, 67. Homo dignissimum auimal pro quo alia omuia facta suut, 68, t. IV. Homines filii Dei vocantur ín Scripturis, 187, 188. Ad bominis usum omnia creata sunt, 60, t. IV. Homo iu quo feris pr:estet, 6006, t. IV. Homo cur j ost elementa. creatus , 71 : ut rex civitatem ingressurus, jani oruatain, ibid., t. IV. ominem cur obnoxium niorbis Deus esse voluerit, 656, tom. IV. Homo neseit ut oportet frui bonis, 153. Quomodo similis Deo possit fleri, 591. Potest, si velit, fieri mansuetus et lenis, 591. Ἡοιμιο non est qui non movetur misericordia erga proximum, 621, t. IV. n Homo quomodo imago et similitudo Dei dicatur, 58^, tom. IV. Hoiniuem qui seipsum non ledit, nec amicus, nec inim.- eus, nec diabolus ledere possunt, 701, t. IV. Hoino qui laboravit pro futuris bonis, necessario coronas οἱ przimia consequitur, 626, t. 1V. omini peccanti Deus reliquit solatium jumentorum, 79, t. τν. Homo magna peccatorum sarcina opustus, non potest in- trare per augustam portam, 195, t. T Homo spiritualis quis, 622. Homine peccante etiam cum illo bruta poenam sustinuerunt , 195. Homini antequarn fie- vet honorem indidit Deus, 595. Hominis in honorem omnia facta , 2535. Honiini utilis est timor bestiarum, 593, t. IV. Homo cur imbecillior multis creaturis, 655. Homini lapso Deus urum jumentorum reliquit, 79. Homo ad umaluin de- elinans, feras imitatur, 159. Hominum genus iuconstaus et mutabile, 55. Hominum corruptio ante diluvium, 193. Ho- mines mali graviter ferunt aliorum felicitatem, 188. Hormni- 11 fama non magni facienda, 54, t. IV. Homines plerumque ex suo animo de aliis judicant, 692. Homo libertate arbitrii donatus. 158. Homo non yotest imaginem Dei in mente efformare, 589. Homines cordatus magis alliciunt beneficia quam poene ad precepta scer- vanda, 255. Hominum interitus, quies vocatur, quomoxio, 181, 182, t. IV. Honore affiot Deus subditos suos quo- tnodo, 3U5. Honore nos invicem prievenire debemus, 105, IN OMNIA OPERA SANCTI JOANNIS CIIANYSOSTONI 2(4 tom. IV. Homo, omnia propter hominem, 116, t. V. lomo cantum ex natura sua amat, 156, t. V. Homo in rebus priesentibus hospes, erit rerum super- narum civis, 3423, t. V. Homo e terra eductus ne superbiat, 235, t. V. Homo Deo familiaris per virtutem efficitur, 219. Quo pacto fiat angelus, 515, t. V. otio vitiosus fera deterior, 419, t. V. Homo carnalis quinam , 47, t. V. Homo quis vere sit, 501, t. V. Houinis laudes et corons quie, 511, t. V. Horno non ad lona opera sua, sed ad Dei misericoniiam respiciat , 153. [In hominis potestate est ut vel affligatur, vel non affligatur, 44, t. V. Homo in judicii dic stabit cum operibus suis, quorum causa vel danmabitur, vel coronabitur, 508, t. V. Ποιιο den Deus coronat, omnibus excelsior est, etiamsi J auper, 69, t. V. Homo cur dicitur mendax, 521, t. V. Houo Deus fsctus est, et Deus liomo, 107, t. V. Honio s:vpe unus multis est vitiis affectus. 501, t. V. Homo qui naale vivit, sedet in tenebris, &5l, t. V. Hon:o rationabili vit;e modo differre debet a brutis, 500. Moro fera deterior, $351, 190, t. V. Homo quid sit, 502, t. V. Hominis gloria αυ major, 117, 510, 515, 514, t. V. Homo in regione aliena versatur, 518, t. V. Hominis imperium in. bestias cur imminutum sit, 118, omn. V. Honto qui cum Ώου loqui didicit, est angelus, 41, ont. v. lominis honor est virtus, 253, t. V. Homo brevis et tricubitalis, 233, t. V. Honines quidam ab angelis reverenter habiti, 149, tom. v. Hominis thesaurus cor est ipsius, 122, t. V. u Home quo sensu imminutus sit paulo minus ab angelis, SUY Hominis mala ex ipso proficiscuntur, 205, t. V. Homines plerumqne, veris relictis, falsa persequuntur, Homines non ex factis tantum , nec ex vita, sed ex sola Dei clementia servantur, 527, t. V. Howinum salus Deo magis est curz , quam sua gloria, 909, t. V. Homini noxivtn nihil preter peccatum, 419, t. V. Homines invidi, malis lztzntur, 434, t. V. Hominis diznitas, 255. Nobilitas, 501, t. V. Hoininis bellum adversus dzemonas, 457, t. V. Hominum benedictio temporanea, 512, t. V. Hominis glor.a virtus, 210, t. V. Homo cur factus, 465, t. V. Hominis cor luteum quodnam , 47, t. V. IIominibus dz:mones belluin inferunt, 181, t. V. Homini os sublime dedit Deuz, quare, 345, t. V. Homo rectus a Dco creatus, 555, t. V. Ilo ninis dignitas, 655, t. V. Homines y orcoruim instar viventes d:cmonibus sunt captu faviles, $33, t. VII. ; Hou jjimus uno die in quantum nequitize pirorupent , Ότο, t. VII. Momo tricubitals stature, 570, t. VII. Homo seipsum maxime novit, cum se nihil esse existi- mt, 353, t. VIT. ilonio cum illud quod erat amiserit, gloriam aliunde qu:eiit, 51, t. ΥΠ. W -nio sibi ise perniciei causa est, 505. t. VIT. omini utilis est ignorantia finis sui, 707, t. VII. Honio quaotuoJo de se judicare potest, 450, t. VIE. Homo in nequitia manens, bonum non fert iructum, 310, tom. . Honio vitiis deditus fera deterior, 94. Ne homo quidem vocari meretur, 05, t. VII. Homo non I:xditur nisi a seipso, 517, t. VIT. To in nequitia vivens est mortuo deterior, 549, 550, tom. . Ilomo nullus ex necessitate malus, 578, 755, t. VII. liomo nec a periculis nec a morte superatur, pisi velit, 400, t. VIT. Homo sua opera et a seipso malus efficitur, 575, t. VII. Hominis res non sunt presentis vite iinlilbus circuuc scripte, 216. t. VII. Hominis finis non cum hac víla, ibid., t. VII. Houo qui stat, ne οοπ αἱ, 539, 340, t. VII. Homo moriturus, opera recogitat, non gkcriam, honorem cieteraque hujus vite bona, 331, t. VIT. Hoiwini non habenti Jat Deus; habenti aufert id quod $65 videtur habere, quomodo, 4:1, t. VII. Hominum salutem quantum curet Deus, 580. t. VII. ο nihil sic illustrem efficit ut virtutis splendor, , t. VII. Homines non gratia solum, sed etiam operibus Glios Dei esse oportet, 385, t. ΥΠ. Homine probe orante nihil potentius, 465, t. VII. Hominis nobilitas, qui Deuin patrem esse suuin dicere possit, 379, t. VII. Homine vióente [pecore non audemus, Deo vidente ucn veremur, 589, t. VII. Homiues rudiores visn et rebus sub sensum cadentibus opus babent, 570. t. ΥΗ. Homines qui huc illuc circumferuntur, calamo sunt si- miles, 420, t. VII. Homines ad Deum accedentes nunquam ünportuni sunt, 406, t. VII. Humo est in terra id quod Deus in coo: omnibus supe- rior, 208, t. VI. Hotno si vogitet quis sit, non superbiet, 185, t. VI. Homines non omues omnia sciunt, 279, 280, t. VI. Hominum valetudinem curat Deus tanquaim inedicus, 5^, tom. VI. . Homines plerique ΠΟΛ tam peccata, quam suppli. ja for- midant, 57, t. VI. Hominibus insigne collatum beneficium, quod (ilii Dei facti sint, 13, t. V Hominum peccata in causa suut cur terra plectatur, 61, tom. VI. Homo carnalis ut calamus omni tentationis ven:o flectitur, 11$, t. VI. Homo ad ünaginem Dei Quomodo actus, 932, t. VI. Hominis vera definitio , L. VI. Homo quomodo luv, &56, t. VI. Homo vanus sequitur fugientia, fugit maneitia, 265, tom. VIII. Homo non necessitate aut vi bonus efficitur, 908, tom. VIII. Howo sibi ipse perniciei causa est, 377, t. VIII. Hominum sui xvi vitia depingit Chrysostomus , 416, tom. VIII. Homo ὑριιοβοίο affectus non ita ad cfücium redit, ut exstigatus, 919, c. VIII. Homines multi infantibus similes, 410, t. VIII. Homo facile ad vitia deflectit, 205, t. VIII. Homines quomodo sint inimortales, 429, t. VIIf. lomo quisque angelum suum liabet, 201, t. IX. Homo Dei beuiguitati, non laboribus suis, coutklere de- bct 561, t. IX. Homo qui virtutem exercet semper proficit, nunquatui graduu sistit, 72, t. IX. | Homo ex malitia impudentioc redditur, 105, t. IX. Homno igne Christi succeusus , uon gloriam , non igooni- Rim curat, 361, t. IX. 2... . Hiunne uno qui secundum legem Dei vivit, nihil fortius, iniuuis multis nibil iufirmius, 205, t. IX. oen non vi et necessitate malitia detinet, 187, Homines prasentia magis movent quam futura, 64, (o, ]X J Homines ex invidia stulti efliciuntur, 125, t. IX. ines quam pauci salutem consequautur, 182, t. IX. μα pravorum multitudo , alimentum amj;lius igni, , L IX. Hominem non cibus immundum facit, 639, t. IX. sai pines non alio se modo lxdunt, quaui alios edendo, J5, t. ΙΧ. Homiues ipsi malorum causa sibi suat, 70, t. IX. Homines quo attrabat pecuniae amor, 60, L. IX. πω impudentem reddit conscieutia mala, 110, i 5 nihil ex se habere putare debent, sed omnia a aJ, L. Hominum existimatio non multum curanda, 119, t. IX. Mominis ratiocinium Dei provideutia superat, 958, t. IX. Haeo nec nalura bonus, nec natura malus est, 21, 23, Homo non potest per se salutem assequi, 41, t. X. Howinum natura fluxa, 255, t. X. Homo est opus Dei, error opus diaboli, 283, t. X. Homo facultatem non ndi abet, 147, 1. X. Bomines omnes allis nibus opus habent, 520, t. X. Homines alii aliis indigent, 291, t. x. Homo qui nibil habet, potest omnium occupare bona, quando, 135, t. X. | μα το. cbaracter depingitur a commiseratione, 81, Hominem inezpugnabilem reddit virtus, 501, t. X. INDEX GENERALIS. 9?u0t Homo carnalis a spiritus operatione alienus est, 413, om. λ. Homo malus doctrinam, qux per verba ct opera exliibo- tur, non suscipit, 256, t. X. i Hominem mendicis iniserabiliorem rcddit cuj.iditas, 545, om. X. Homines quam falluntur in judiciis, 91, t. X. Hominum judicia sepe labuntur, 85, t. X Homo qui multa liabet, uou infletur, cum ruliis ἱμάίμουι, Homo bona agens, Dcum , non homine ci . tet 91 LX g , nes, resj.iciat οἱ or Tomo omnibus przstautior et. honorabilior, 133, t. Xf. omo qui natura [u:us est omuia audet: uui secs, Q sd ui | udet; qui iimpurus, omo cun) ratione non utitur, feri Tio", 95 tov x? , leris est deterios, 958, onio per commiserationem Deo «quatur .. AM. Homo Deum imitari potest, 580, t. xn ; G5 LXI Homo, Christi membrum, ferre debet crucem, 97, t. XI. Momo factus superior angelis, 3552, quomodo hou ἰιο- Rure praeponitur angelis et arcliaagelis, 96, t. XI. Homo distat ab omine, uon natura, aed libero arbitrio et nimi institulo, 71, t. XI. omo ne terrena quidem, multoque minus d'si : comprehendere, 158, t. ΧΙ. "d dvina, potet Homini utile est vit:e finem ignorare, 448, t. XI. Homo, ut Deus sui misereatur efficere potest, 454, om. XI. Momo qui Dei voluptatem non exsequitur sul). ]: diaboli . 033, t. XI. 1 uh laqueo Homo nuuquam curis vacuus est, 604, t. XI. Hominibus placere nou studet Christi servus, 156 uo XI. Ó ' omines per adventum Christi deducti sun ienita- em angeloruin, 2332, t. Xt (Ad dignita omine:n qui contumelia. afficit, Christi ἱπιασί - tumelia allicit. 458, L. XI. , maginem con Homines malurum quie accidunt sunt auctores, 1438 tom. XI. m Homines nunquam pro voto suo res habent, 605, t. XI. Hoinines ut plurimum multo magis homiues quaui Deur» timent, 705, t. Xf. Homo nou liabet sui potestatem, | 91, t. XII. lomo cum terra dicilur et einis, ab eo quod est deterius tom vocatur, 15, t. Mt , omo in hac vita ad certandum, non 3d quiesce positus est, 51, t. XII. ' quiescendum, Homo diuturna patientia opus liabet, οἱ t, XIT. Homo est in terra quod Deus est ín caelo, 22, t. ΤΠ. Homo eorumdem ,articeps est, quorum Christus, 9S, tom. XII. Hoino post Adami peccatum ad multo majora sublatus est, 482, t. XIT. Homo quandiu vivit nunquam speraudi flnem faciat, δα, tom. XIT. Homini cur mortis temy-us incertum sit, 57, t. XIT. Homo non altum sapere debet, 21, t. ΧΙΙ. Homines moriuntur in baptismate sicut Cliristus in cruce; $ed nos uon carne morimur, sed peccato, 79, t. XII. Homo quomodo ad virtulein accedat oportet, 103. t. XII, νο Momines corpus unumsunt, cohzredes et concor,orales. o0, t. ; . Hominis diguitas in statu iniocentize, 482, t, XII. is oni is cognitiones per experieutiam multum augentur, , t. A1. Homini quantum honorem Deus prezstiterit, 45, ad ho- minis salutem augelorum ministerium datur, 50, t. ΧΙΙ. Homo cur nudus crectus, 749, t. VIII. Ilominum pa:dagoqus est lex, 517, t. VIIT. Homo cur solus corporeus el incorporeus sit, 509. Homo duplex mundus est et quasi pons, 509, t. VIII. Honrint sccundum captum suum loquitur Christus, 715, tom. . H omin i ratiocinia, Christi generationem non attingwu, D. t. V Homo tricubitalis, 491, t. ΠΠ. Honousimorum heresis, de catholicis intelligitur, 905, tom. VI. Honestas et decora assiduitas quid? 593, ee virgini sunt necessariz, 592, t. T. Houores quo pacto excipiendi, 680. Honorem qui nog ri Secure agit, 007. Honorum dilfTerentia ex Paulo, 49, t. 1. Honorem sola virtus conciliat, 470, t. III. Honorari vis? honora, 62, t. V. Honores humani niliili facjendi, 2974, t. VII. Honores quantum mali aWerant non attendeptibus, 4/5, 407 IN OMNIA OPERA SANCTI JOANNIS CIIRYSOSTOMI 1268 1. VII. SEE alferat, 511, ανα, 15. ante apostolos in paradisum adagium, 119, absente omnia immunda et exse- t ΧΙ. ommovetur, nunquam proximo Honorem con- va que 512, basis et Ex honore de- *rum, 330, t. IV. gantia el vana humilitas quee procedit a su- consolatio, 476. 1. V. itam ecclesiam, Humilitas 134, t. V. Humilitas 130, t. V. Humili € dierum, 273, Humilitas. εαν. lomilis Vir, quam prastet viro poteat οἱ inflato, 339, da, 195, uon ex sumptu Hospitalitatis com - italitas, quanta res, &47, VaGOS, t. ΧΙΙ. Hospitali pala ium, 38, lospitalitatis honum, 19. Mospialitas La- n "commendatur, 600, 3, et lucrum, 375, Mx. am sit oporteat indi- fortiorem efficimus, 150-151, inferenda, 95, t. ΧΙΙ. Y. nper appetit, 273, t. IV. H We advenerunt, οἱ avolarunt, 255. 1. V. maturam imi- tv. et, si Deus staum T [3 SESRSOB, 1. XI. χι, hursanarum. 555. t. ΥΗΙ. t. XII. humiliatio- E Humili- 760. Hu- Humilitatem. our [rini 513, carina el hasis, sine numititate nihil boni, 34. t. VIT. 615, L. VIL. t5 x [I 5 1-872, t VIT. afecius sedant, 3&, X. uo pacto humilis. dam quam apta, 18, itemque Hunilitas is hu- t. Xl. in - 1$, C XI. wa pariat, 236. Humilitas sublimes effi- "WR XI. Humilitas causa, 215. t. XI. su πας tem corporis Ecclesiz οσο est 9 "ilias sit, 189, t. XII. ,, Hanitius cy i Secundum humanam naturam erat, 106, t XII. u Had ορί- spistola Chrysostomi, 651. tom. III. « μπω ter sanctus, 71. Sanctus, sancius, sanctus, 71, tom. Π. Hymni in fun $t H. 'conscientia , 604, inum parit anim. wm" . Cv 5t. VIT. 68, t XI. "80, ala, 713. 269 Myperbolen suspicarl in Dei cemmioationibus periculo- sum, , t. IH. Hyperborei, ex Hyperborcis quadam Graecis accesse- "MH jperborcorum regi u iD eorum regionem memorat Hecatzus a io- durum Siculum, 677, t. XI i Hypocrisis quid, 420, t. I. Mypocrisis οἱ simulatio arcenda, 1015 et segq. t. I. Wrpoerita laborem ferre nolit, sed simulare tantum, 316, L Hypocritarum conditio, 287, t. VII. Hypocritarum mos, 509, 276, t. VII. Hypocritarum jejunium quale, 287, t. VII. | Hypocriue sepulchra dealbats, quam noxii, 6075, t. VII. gpocrita quis, 721, t. VI. Hypocritarum mos, 861, t. VI. Hypostazes in Trinitate non confundendse, 187, t. V. Tiypostases distincte E in dia Fil et ardor , 3o, t. V. ypostasis alia Patr ia Filii, 275, t. . Hypostasium distinct tio In Trinitate, 425-424, US ym. vpostases non confunduntur in Scriptura, 576, t. . Hypostases tres in Trinitate, 545, 101, t. VIL. H asium proprietas declaratur, 191, 158, t. I. HDostases tres, 667, t. I. yssopus cur in aspersione adhibetur, 121, t. XII. I-J. Jacob antationem sonat, 469. Jacob benedictionem subripuit fratri ex Dei nutu, 465 et seqq. Jacobi pius et graws erga. Deum animus, 466, &rumnz varie, 521-522, obedientia et pietas, 518, t. IV. Jacob quantum elem amaverit, 401. Racheli de sterilitate querenti prudenter respondet. 492, t. ]V. Jacobi philosophia seu vita aspera, 418, fortitudo απ, 499, mansuetudo, 495, 499, ι. IV. Jacob petit a Deo uL suas promissiones impleat , 308. Fratrem suum Essü placare studet, 509, cum angelo lucta- tur, 509. Jacob adorat Esaü fratrem suum, 511, humilitate vici. fratrem suum, 511, t. IV. Jacob Israel nominatus, 135, t. TII, 625, t. IV. Jacohi anima grata el pia memorque beneficiorum Do- tini, 560, t. JV. Jacob deos alienos sustulit de familia sua, 518, t. 1V. Jacob quantum Josephum amaret, 555, t. ]V. Jacob vovet se decimas daturum, 477, t. 1V. Jacob zgre dimittit Benjaminum, οἱ in /Egyptum pergat, S51. Jacobi lztitia cum audivit Josephi incolumitatein, 559, tom. Jacob csecus, oculis mentis videbat, $69. Jacobi benedic- Uones in filios, 5723 et seqq. Jacob praedicit crucem et se. puRoram Christi, 574. Jacobi mors cum miraculo conjuncta, 6. Jacob cur voluerit in patria sepeliri, 566, t. IV. Jacob cur in utero matris amabatur, 555, t. IX Jacobi Patriarcbze luctus, 975, t. I. Jacob Patriarcha quot subieril serumnas , 465. el seqq. 1004. Jacobi dolor de morte &lii a fratribus eus simulata, 468. Jacob martyr appellatus a Paulo, 940, t. I. Jacob patriarcha Jabor et sollicitudo pro grege, 47, t. M. Jacob mortem timebat, 653, 625, t. II. Jacob in sua generatione doctor, 19, habitatores Meso- polamis docuit, 48, t. V. Jacob prophetiam incipit οὐ imprecatione, 200, t. V. με. quo pacto dominus fratris sui Esaü fuit, 86, Lom. Jacob ex serumnis magis claruit, 192. Jacobo non nocuit Esaü, 445, t. VII. eos et Joannes, filii tonitrui appellati, 445-146, t. TIT, 9 L. . Jacobus et Joannes cur (ilii tonitrui vocati, 122, t. VIII. Jacobo, Joannis fratri, gladio caput abscissum est, 773, lom. I. Jacobus et Joannes dexteram et sinistram terrestris regi petebant, 741, t. I. acobi, Joannis fratris, ardor et virtus magna, 622, t. VIT. Jacobus frater Joannis in quo precelleret, 550, t. V1. Jacobum ab Herode occidi cur permiserit Dominus, 197, t. 1X, 058, t. II. Jacobus [minor] cur frater Domini vocetur, $8, t. VII. Jacobus frater ini vir admirandus, primus episcopus Jerosolymitanus, 58 , ejus aspera vita, tbid. Procumbeudi &xsiduitate frons ejus pellis cameli instar obduruit, ἐδίᾳ., ejus loudes, ibid. t. VII. tacos frater Domini Jerosolymorum episcopus, 270, Jacobus frater Domini episcopus Jerosolymitanus, ir magnus οἱ mirabilis 321. t. IX. INDEX GENERALIS. 970 Jacobus quia μη erat Jerosolymg, ideo postremus In illa urbe loquitur, 259, ejus prudentia, ibid., t. IX. Jacobi fratris Domiui, qui ej iscopus Jerosolymorum fuit, modestia, 30, t. IX. Jacebus frater Domini, Joseplii filius, 795, t. II. Jacobus Alphei lapidatus, 865, t. Vl. Jactantia bona oyera delet, 419, t. I. Jactautia fugienda, 378, t. VII. Japhleti benedictio a patre, 274, t. IV. jaheti et Semi probuas, et honestas, 266, 267, t. IV. 40 les, quam vocem Judi sine interpretatione, . vov l'éliquerunt, 655, t. V. " et Iconoclasta heretici, 692, t. V. Idola abominatio vocantur in Scriptura divina, 50, 31, tom. VI. Idola vespertihones vocata, quare, 28, t. VI. Idola et simulacra gentium, 242, t. X. idola Grecorum vana,S, t. Y. . IJolorum vanitas, 597. Idolorum reruicles, 510, t. V. Idola recte muta dicuntur, 502,t. IV. Idololatris origo ex miris quorumdam gestis , 25, t. 1." Idololatre quam damnandi, 398, t. V. Idololatria est umbra mortis, 667, t. V. Idololatriam per cajtivitatis remedium Judsi vitarunt, y ** e Idololatria unde ortum habuerit, 511, t. ΧΙΙ. ondolatrae deos sibi faciebant, quo nihil turpius, 36, Idololatrze arbores in hortis coleban, 26, t. VI. Idololatrz vitia ipsa adorabant, 135, t. X. Idolothyta Corinthii comedebaut, 607, t. f, 150, t. X. Idolothyta, sive carnes victimarum idolis inmmolatarum, an comedere liceret, 165, t. X. Idolothyta : de illis hic multa, 207. Cur ab illis sit absti- nendum, ibid., t. X. Idolothytum quid sit, 559, t. XI. ieiunium in quo bonum, 290, jejunii fructuosi modus, Jejunium quadragesimale non ob crucem celebratir, 868, cur per quadraginta dies, 867, t. I. Jejunium judaicum nudis pedibus, 849, immundum, 807, impium et sceleratum, 875, t. I. ejunium hzreticorum poena mulctandum, 526, t. I. Jejuniun commendatur , 105€-1060, t. I. Jejunium medicina, 51, eins conditiones, 53 Jejuuii lu- crum, $14. Jejunium quo pacto prosit, 181. Jejunii veri conditio, 169-170, t. II. , Jejunium vituperat, qui ipsum ciburum tantum abstinen- Liam dicit, 52. Jejunii veri ratio, 433. Jejunium precipus COODeratUT, 39. Jejunii soror et contubernalis oratio, 307, m. II. Jejunium commilito noster, 78, jejunando non jejunari, et non jejunando jejunari potest, quomodo, 453, 434. Jeju- nium non tantum ciborum abstinentiam postulat, sed c!iatn peccatorum. 52. Jejunii utilitas nula nisi a vitiis abstinea- tur, 51, t. It. . Jejunium omnium membrorum sit, jejunent manus a ra- pina, pedes a cursu ad spectacula, oculi a formosarum rerum obtutu, 53, aures a detracuonum auditu, 55, os a verbis turpibus et convicio, ibid., t. II. Jejunium christianorum dzemones timent, 507. De jejun:o Iztatur Deus, 308. Jejunii tempus penitentie congrueus, $09. De jejunii dimidio transacto gaudebant Autioclieni multi, 179. Ánte jejunii adventum quidam crapula et ebrie- tati operam dabant, 512. jejunio se parabant quidam balnea adeundo ut corpora abluerent , 513, t. II. Jejunandum in tentationibus , 250, t. II. Jejunium magna res, 206. Jejunii species est abstinere 4 deliciis, 206, t. IX. Jejunia ordinationes prscedebant, 329, t. IX. Jejunium verum declinare a malis , et ad bona transire , 85, 124, t. IV. Jejunium temperantia» parens , 604 , est fons omnis [hi- losophiz, 604, animarum tranquillitas , senum decor , ado- lescehtium paedagogus , continentium magister, 27, t. IV. Jejunium jucundum volentibus philosophari , 581 , veri comparatur , iFid. Cur jucundum jejunium , 581, quas! fe. stum habendum est, 21, 22. Jejunii bona, ibid., nihil pro- dest sine aliis bonis operibus, 85, 95, 94, t. IV. . Jejubium, portus animarum nostrarum , 25, anims ali - mentum est, quomodo, 25, leviorem reddit meutem, ibid. In jejunio confessio emittenda, et eleemosyna eroganda. Hx A unii tempore, majus virtutis studium habendum, , t. IY. Jejunii preconia, 85, t. IV. Jejunium subs.dio precationis eget, 279, 280. Jejunii praeciara facinora, 24, motus animi sedat, 581, quasi medi- cina habendum, 22. Jejunii hona quanta, 655, non prodest 971 improbis, 45, t. IV. ejunium quadraginta dierum Moyses et Helias serva- runt, E quadraginta dierum ipse Christus celebravit , 21, tom. 1v. jejunium quadraginta dierum erat tempore Chrysostomi, 633. Jejunii memoria utilis, 6553, t. IV. Jejuuium primo homiui praeceptum , 55, t. IV, Jejunio Ninivitaa Deum (lacarunt , 21, t. IV. Jejuuium Dauielis, 21, t. IV. Jejunium quantum sit bonum, 209. Tn jejunio ungere eaput suuin quid sit, 387. Ex jejunio quidam famam sibi pa- rabaut, 561, t. VII. Jejuuium, orationem et eleemosynam maxime solet com- mendare Christus, 275. Jejuniun sine eleemosyna non prodest, 710, t. VII. Jejunio et oratione opus est ad d:einones pellendos, $65, tom. VII. Jejunium hypocritarum quale , 286, 287, t. VII. Jejuuium cum benignitate conjunctum peccata. delet , 65, t. VIII. Jejunium viro magnam addit orationi, 521, t. V. Jejunium moderatum cupiditatem s'dat, 7$, t. V. Jejunia pennas animse leves reddunt , 158. jejunium cur aute communionem servabatur, 159, t. VI. Jejuiium quomodo sanctificemus , 451. Jejunandum ma- vüne a peccalis, 438, t. VI. J ejunium cum bonis operibus conjunctum sil oportct, 410, toii, VI. Jejunii dies, 455, t. VI. — . . Jejunium {ιά corporis, aliud anime est, 069, t. VI. De jejuuiu et temperantia ecloga , 505, t. XII. ] Jejuntum est telum contra daemonum aciem, 678, t. VITI. Jejuniun homines a terra in «ΠΩ transfert, (02, t. VIT. Jejunium Paulum ad tertiwn calum deduxit, 671, t. VIT. 4 ejunium esl initiwn prnttentie , 201. Jeplite quantum ex juramento damnum , 147, t. Π. Jeremias saanoruam t.edio volebat a prophetia desistere, 961. Jeremis pro populo ος et luctus, 490, »rumnz , 1001, t. I. Jeremis precatio pro popu , 481, t. II. Jeremias laudatur, 591, t. Hl. Jeremias suffocatus est, 505, t. VLIT. . Jeremi:z lamentationes de urbis excidio, 12, t. VI. Jereuias Judas servare nou potuit, GO, t. VIT. Jerosolyma solum licebat Judaiis pascha celebrare, 800, tum. I. Jerosolymitani templi instauratio incassum susce tà tempore Chrysostomi , 489. Jerosolymitanum tem, lum in- staurare couatur Julianus Apostata, 9€8, sed frustra, igue ex fundamentis exsiliente, 568, t. II Jerusalem imperantibus Vespasiano et Tito capta est , 111, t. III. Jerosolyma olim magistra universe terr, 217.t. V. Jerosulymz, cum urbs obsideretur, mulieres filios suos comederunt, 114, t. V. . Jerosolyuis restauratio , 221, t. V. Jerosolymis altaria duo, 450, t. V. Jerosolymis solum sacrificare licebat , quare, 518. [n Je- rusalem priucipatus. duplex , sacerdotum et regum , σἱ0, tom. V. Jerusalem ca'lestis , civitas nostra, 221. Jerosolymorum per Romanos excidium a Daniele prz- dictum, 877, t. I. Jerosolymitana obsidio οἱ excidium , 85, a Josepho de- scripta, 835, t. IX. Α Jerosolyina diruta quadringenti anni , 888, t. [. Jerosolyma cur turbata sit, cum audivit Christum natum, ο”, t. VII. Jerusalem cur dirut», 202. Diruta et destructa fuit qua- dragiuta annis post morlem Christi, 7535. In Jerosolymoram obsidione matres filios suos comederunt, 695. Jerosolymo- rum excidium sub Vespasiano et Tito, 753. Jerosolgmorum excidio adveniente , maxima pars discipulorum Christi ob- ierant, 694, t. VII. Jesus Christus, non expectabat agros, quos sonaret, sed rene obambulans , 941. De lapsu hominum plora- bat, $17, t. I. Jesus. Vide Christus ct Filius Dei. "4 esu fpmen ünposilum est antequam pareretur , quare, , UL. 1. Jesus solus infuntium vulvom matris aperuit, 809, t. II. Jesus triginta annorum baptizatus , 801. t. IT. Jesus via Joanui B. contraria venit, 195, t. V. jesus nomen hebraice servatotem signiticat, 20. Jesus nomen milte bonomm thesanrus, 47. Jesus cur a Josejlio hoc nomen accepit, ibid... V1. Jesus cur veilt ad Joaunem, 108, t. VII. Jesus. Vide Filius Dei, Verbum, Christus. IN OMNIA OPERA SANCTI JOANNIS CIIRYSOSTOMI 113 Jesus eur ita vocatus sit, 617, t. X. Jesus filius Dei omnem nobis attulit virtutem, 167, t. Xf. Jesus Nave flzura Jesu Christi, 138, t. Vl. S. Ignatius Διοφόρος, Deifer, 587. Cum apestelis versatus, 588. Martyr est, episcopus , apostolus , 588. Igu: ius quo lempore episcopatum suscepit, omnia. periculis , pugnis, insidiis plena invenit , 591, t. Ignatii virtutes, 589, t. Il. Ignatius Autiochia Romam abductus, 592. Ex abductioue fructus , ibid. In medio theatro feris objectus martyrium obit, $95, t. IT. , lynatii coronz? quinque, Prima , ex przefecture amplitu- diue. Secunda , ex ordiuantium dignitate. Tertia, ex di(Bi- - cultate temj.orum. Quarta, ex civitatis magnitudine. Quinta, ἐπ virtute ejus qui ei tradidit prsefecturam , 591, t. IT. Iguatii corpus Roma Antiochiam translatum , 591, t. 1. Ignatius sacerdotio simul εἰ martyrio decoratus, 404, t. VI. Ignatius Dei habitaculum, 560, t. VIT. Ignavia, mater et radix desperationis, 507, t. T. Iynavia rectum membrorum usum corrunipit , 261, t. If. Igne: lingus cur ostense io Pentecoste, i 5j, t. VII. l]gnis apud Persas deus esse putatur , 64, t. II. Ignem adorabant quidam, 90, t. ΧΙ. Ignis inferni inextinguibilis , 430, t. II. Ignis inferni zeternus, 988, qnam. horrendus, 289 , nou liuic igni similis, 289, t. [. In igne qui clausis labiis sunt diutius vivunt, secus aperto ore, 285, t. I. Iguis aliquando significat ira Dei, 206. οι Suis e mensa sacra egrediens , 217, quid. Vide notam, [guis 2 prophetarum visionibus frequenter affertur, Ignis spiritualis nullam rerum secularium cupiditatem relinquit, 155, t. ΥΠ. Iguis apte Spiritum Sanctum exprimit, 48, t. IX. lgne Christi succensus homo non gloriam, non iguomi- niam curat , 501, t. IX. Tgnobiles in dignitatem evectos pudet generis et anico- rum priscorum, 189, t. III. lgnobhilitas non est crimen, 185, t. III. Iznobilitas non exprobrauda, 434, t. VIII. Izuominiam non effugit is qui penam effugit, 665, t. IV. hraominia sunt divitiz, quomodo, 317, t. XI. Vgaorantem nec accusari, nec male pati equum est, sed discere quie ignorat, 93, t. Xl. Igaorautia et simi licitas non satis semper sunt ad exeu- sitionem, 2206, t. VII. Ignorantia apostolorum ante mortem Christi, 567, t. VIII. lznorantia. ion semper excusat, 64, t. IX. | norantia finis sui utilis homini, 707, t. VIT. ]gnoratio Scripturae hzereses parit, 955, t. I. Iguorato sul ipsius est gravior phrenitide, 135, t. V. Ignoratio futuri prodest liomini, 649, t. XI. letus deus apud Athenienses quis esset , 271 , 677, ou. . Ignoto Deo, cur hec inscriptio arze ab Atheniensibus &m- posita fuerit, 73, t. ΠΠ]. Iguoto Deo inscriptio Athenis, 73, t. TIT. "Ix:e95; Sive morbus regius quid, 89. t. V. Dlluminati, sive nuper illuminati , et baptizati , 75 , 96, (oin, . Illaminati seu baptizati officium, 353, t. IT. Ι lnminati sive baptizati exuebant cundidas stolas , 68: » tom. . Illyrici mala, 550, t. III. Imago muliebris (Ευ οτί) circumlata, 5559, t. ΠΠ. Imagines regix sive ἱπρεγαίοτία, subius depictos trium- phos habebant , 71, t. TIT. Imago evangelicz pridicationis, 272, 975, t. V. Tinago resurrectionis , 273, 355, t. Imagines in ecclesiis, 78. t. XT. Imago Dei sunws , quomodo, 415. t. VI. Imi ines imperatorie quales picturas haberent , 630, tom. . Inber et lutum j-lurimis auditoribus ne in ecclesiaui v niant in causa est, 469, t. XII. Immisericordes in somnis vexantur, 604, t. IV. Imuisericordes Deum admodum irritant , 212, t. XI. Immoderatio ubique mala, 1706, t. IX. Iumortalitas homini promissa aute lapsum , 438, t. I. Immortalitas anim:e prohatur, 1011, t. 1. Immortalitas hominum qualis, 4350, t. VIIT. immortalitatis animz dogma leuit vita improbitas, S31, tom. IX. Immpnditia quid sit, scortalio , predicatus , invidia, etc., [inmundus erat, qui ea que sibi immunda. videbantur es INDEX GENERALIS. Impietas parit mortem. 133. t. V. 'ULibal, secus, 680.1. XI. ruciauum, l9901, t E onsiantiuum Magnum leges abrogantur post. e bel su possunt, 341. vehebautur , poenam di- * 979, ex censctentire. ur, 31I, t. VIf. evcniart ἔοια, MO , un diem, et tu cragi- 121, 122, € IX. facienda: , 202, t. II. peperit, 35, c v. bis. 117. t. VI. Ρίο sup- expun- zw. Im Lmpre- nine ui- possunt. ΦΥ. αι. . 2,582, tov. , 8. Juplici , 181, 320, t. X. Tgurum et fas, 386, tom. V. Tnaccessibile TH, C1. Inanis glorie olo, 162, t. XI. Incantationes in. zv. Incantationes et. t. ΧΙ. Incantationes et adhibita , 412. t ΧΙ. ,88,t X. Siri Jesu 1. cur me- 5t Drophe- quidam , Ed qu 1 ει. VIII, phantasia et figmentum. beretici "hristi majores sunt. ercatione , 69, 215 torn. XIT. ο Incarnatio Christi, scabellum vocata , 8.5, t. 11. Incarnatio Christi, calceamenta vocatur, 805, t. 1I. Iucomprehensibilis Dei natura, 701, t. I. Incomprehensibilis est Deus etiam angelis et supernis virtutibus, 707 ef seqq., t. I. Incomprehensibilis. Vide Deus. Incredulis prz:sentia non prodest , credentibus absentia non nocet, 216, t. VI. [ncredulitatis causa est vita corrupta, 667, t. VIT. Incredulitati non desunt effugia mala , 855, t. ΠΠ. Increpandum est, sed non semper, 621, t. IV. Increpationes sensim et paulatim faciendes , 21, t. X. Increpatio debet secundum delinquentis modum et ουη- ditionem attemperari, 679, t. XI. Increpatio quandonam utilis sit, 435, t. XII. India ubi sunt lapides pretiosi, 506, t. XT. [ndi , 714, fidem Christi susceperunt, 851. Indi ad fidem accesserunt, 833, t. I. 4 sivorum ingua loquebantur apostoli et discipuli eorum, ; t. αι. : [adi, 58, t. V. ]ndicze aves, 467, t. V. . Indi christiane philosophantur , 32, t. VII. Indi ad fidem accesserunt , 801, t. Ili. Indicium scientiz est nolle omnia inquirere , 647, t. XI. Indictio, 515, t. Vlil. Indictio quid, 615, t. ΥΠΙ. . Indigentia est maler sanitatis. Hoc diclum et de anima et de corpore verum est, 154, t. IX. Indignatio nihil perficere solet, 156, t. VIII. Indulgentia Dei quanta, 90, t. IIT. saundulgenuia cum increpatione nonnunquam miscenda , » t. . Indulgentia in proximum, iodulgentiam nobis parit, 509, tom. VII. [nexpugnabilis est, non qui multa habet, sed qui paucis eget, 638, t. IX. Infantes cur plorent, 97, t. ΠΠ. lnfans recens natus signaculum in fronte a presbytero accipiebat, 100, t. X. Infans cum nascebatur, quz inepte et superstitiosie cere- monis flerent, 105, t. X. Infantes grocis fabulis non assuefaciendi, sunt , 478, tom. . lnofantes cur Deus permiserit ab Herode occidi, 177. Infantibus Christus non fuit necis causa, 177. Infantibus ab erode occisis reposita merces est, 178, t. VII. Infantium laus et cantus ad solam novam legem potest referri, 408, t. V. Infantium custos Deus, 516, t. V. Infantes ad Deo supplicandum vocantur, quia soli inson- tes, 52, t. II. Inferni cruciatus, 288. Inferni et ignis nullus potest finis sperari, 315. Ejus rum descriptio, 289 et σέρη., t. I. Infernus. Vide Gehenna. inferous indicatur per thesauros tenebricosos Isake, t Inferi supplicio inferorum, 238, t. V. Inferi perfraot per Christum, 195, t. V. Inferni poenarum descriptio, 349, t. V. Iuferni metus a peccato retrahit, 472, t. X. Inferorum peus, 18, t. ΧΙΙ. Infideles omnia secus considerant, quam christiani, 1030. Infkdelis in hac et in futura vita punitur, t. I. Infideles christiana dogmo»ta irridebant, 559, t. IT. Infideles dicebant Deum ex infirmitate sanctos suos in serumnis sinere, t. II. Infideles etiam prophetant, 564, 445, t. IV. Infidelibus signa proponuntur, non fidelibus, 855, t. IIT. d. rita discipulorum se Christus attemperat , 440, Inürwitatis modi varii describuntar, E t. Su ngenitum quod est, perire n t, 516, t. . De íngluvie et ebrietate zd. 615, t. ΧΙ. tus sine pace est, sine affectione, 613, t. XI. Inimieiti: deponendz, 795, 794, qui prior ad reconcilia- tionem occurrit laudabilior, 794. Inimicitize solvendz, 756, Inimicos sibi fscere quomodo liceat, 959, t. I. Inimicis etiam benefaciendum, 571. Inimicorum amor cere, non hyperbolice, przceptus fuit , 5909, 400, 1002, Inimicitist quomodo sedandz, 103, t. XI. Inimicitias pariunt deceptio et fallacia, 100, t. XT. Bimicos quomodo diligere oporteat, 55. De inimicorum supplicio non lsetandum, 476, t. XI. nimicis veritas os obturat, $50, t. ΧΙ. IN OMNIA OPERA SANCTI JOANNIS CIIAYSOSTOMI 276 Inimici diligendi, 647, 648, centra dictum illud foren- sium et inflmi vulgi : Inmumeros aversari scio, pugnat ν us, 649, t. IX. Inimicos ulcisci quam jucundum sit, 612, t. [X. Inimicis bene facere christianorum est , 81, t. IX. Inimicorum dilectio maxime Deum placat, 458, t. VH Inimicos quomodo ulcisci oporteat, t. VIII. Inimicis Christus benigaus erat, 381, t. VIII. Inimieitia convicium parit, convicium inimicitiam 952, tom. . Inimicitia commune detrimentum parit, 584, t. VIT. Iuimicitize deponendz, 985, t. VII. Inimiciti:? mala non inferenda sunt, 721, t. VII. Initnicos ulcisci noa debemus, 195, contra inimicos orara A Dei repugnat, 45$. Inimicis non male precandum, 429. Inimici quomodo placanui, 88, t. V. Inimicus apertus caveri polest , occultus, secus, 66, Inimicos non odiss? jubemur, non liabere non ipbemur, quia hoc non est in potestate uostra situm, 88, t. V. Inimicis quantumvis scelestis parcendum, 698, t. IV. Inimicis prsestita beneficia, sunt peccatorum remissio, 08. Inimicorum amor redemptio maxima peccatorum, 46. Inimicos beneficiis placare possumus, 609, sibi conciliare magna virtus, 511, t. IV. Inimici non odiosis nominibus apgettandi, 686. Inimicum- honorifice appellat David, 685, t. IV. Inimico parcere, nihil tutius; inimicum ulcisci, nihil pe- riculosius, 689, t. IV. Inimici utiliores amicis, 700, t. 1V. Inimici vox invisa. 703, t. 1V. Inimico in manus incidenti parcendum, 685, t. IV. Inimicum vitze insidiantem patienter ferre zquatur mar- tyrio, 699, t. IV. Inimicitia, ea quz delicti naturam non habent, delicta facit, 205. Inimicitias exercens, ne ad 3acram mensam ac- cedat, 204, t. 1T Inimicus unus esto nobis diabolus, 20t, t. II. Inimicus quomodo vincendus, 183, t. Ill. - Inimicitic et altercationes in. Ecclesia unde preficiscun- lur, 857, t. VI. Iniquis multis nihil infirmius, nihil fortius uno qui sc- cundum legem Dei vivit. 205. t. IX. Iniguitas maxima transgredi legem quz nos tuetur, 175, tom. V. Iniquitas partus viperinus, 101, t. V. Iniquitatis gradus varii, 551, t. I. gor niDandus ad sacerdotis os tanquam oraculum accedit, t. X. Initiati qui non erant, ad omnia audienda non admitte- bantur, 341, t. X. Initia tantum sacram mensam tangere audebant, 84, Iniliati per aquam regenerantur, ac per sanguinem et carnem nutriuntur, 465, t. VIII. Initiatorum pacta, 95, t. VIII. Initiati sciebant mysterium calicis, 235, t. 1f. Initiatorum sacrificia quse, 251, t. VII. . .Initiati hzc verba dicebant : bimitle nobis, sicut et nos dimittimus, 251, t. IV. Initium a nobis ducitur et bonorum cousequendorum et sustinends pons, $59, t. V. luitia fervent, sed perseverantia difficilior, 111, t. VI. Initium agendi penes nos est, 471, t. VII. Initia fervent, $05, t. VII. Ι uriarum memoria mortem parit, 557, eo amovenda est, 212, t. I. Injuric ferend:z atque remittendze 058, 959, t. T. Injuriarum remissio suadetur, 1071, t. I. Injuriarum recordatione nihil pejus, 29, illud tim omni peccato gravius est, ibid., et Deo perosum, 29, σὺ. In- μα rapa nullum juvat opus ; immemorem omnia uvant, ο o. lil. Injurias et contumelias qui non dimittit, non potest di- cere, Dimitte nobis debita nostra, etc., 101, t. XI. Injuria affectus, cum rogat m eo qui injuria affecit, ma- goam habet fiduciam, 88, t. XI. Injuriarum oblivio commendatur, 106, 707, t. XI. [njuriarum recordatio glacies est, 422, t. ΧΙ. Tnluriarum memoria aljicienda, 116, t. XI. ,QUUurias qui grato fert animo est admirandus, 415, Iojuriarum remissio quam boni doris sit, 708, t. XI. Injuriam qui facit, non tam facit, quam scel , 381, Injuriz 3 diabolo facte ulciscendie, non alize, 165, t. XT. πας 1Η): melius est, quam injuriam inferre, 4006, tom. rependere non licet, 149, t. IX. ως illatz damnum non penes patientem, sed penes αν est, 614. Injuriz utiles patienter ferenti, 410, . IX. ivi dis qui non zgre ferunt graves non sunt, 454, Tnjuriarum remissio tacilior via ad veniam impetrandam, EA t. Vill. qui patitur, miser non est, sed qui infert, 387, tom. VII. Injuriam non. qui non infert, 233, 1. VIII. Injuriam qui beh vatitur, lera, 137, t X. o, oeriarpo recordatio quam mda, 185, ajurürum reco datione nihil deterius, 584, L. VII. 1 fujuriz fortiter ferendz, 453, UL VII. lujoria modeste tolerata cohibel impetum ladentis, 906, tom. ia facilis ad remissionem peccatorum, ; riarum remissio et oblivio in christiano desideratur, me VIL. esse ferendas docet Christus, 732, t. VIT. E et irrsiones quomodo ferenda, L3 Injuriam lacrymisdignior quam qui patitur, injuriam. Seeinera miqus est Quam hostem aibi conciliare, 701. In- Juriarum remíssio magna nobis beneficia parit, 250, c μυς τν σαν δι TN: en. lojuriarum ivionem doc: us, 695, t rite recordatio quam noxía, 46, t. V. τί patienter fere, M. Injuriam qui al pio [ titur, 105, LV ht fate pater ferenda, Deo ilbtz vin- t. VI. CNN Att V. desi no Ώρα inest nobis secundum maturam, sed est res i infert, lum aonaepd inum, 557. ram audat Cirysostowus à for idine el a ή iscopus Romz, ad eum scribit Chrysos- ., t. Ilf. Inopia. V. Paupertas. Tascriptiones victoribus posite, 55, L. V. Tnscrijtionum et üitulorum vsus, 73, t. ΠΠ. tV. ulestrumeuta varil gener, queis utebatur David, 533, λος beatorum, SIT, t. I. 957, t I1. Totercemio e [iones , 408, t. IV. mtercessio sanclorum, Interiora nostra quomodo possunt. Deo benedicere, 522, tom. V. Interpretes, qui, in Isai, pro virgine, puellam posuerunt, Ed E fs, τη, 45, LV. jy estica decora, 1015, t. I. perit, 1014, t. I. non tim: 615, t. Ἱ. μπι rig d conditio, 950, corum oculi nihil sa- twm vident, tl H dMovidia ,, $35, t. IT. laria iaratum reddit 71, t. HI. INDEX GENERALIS. vs Jordi quantum malum, SS. Iaridie morbus οἱ ejs e radix homicidii, 473, nihil cum ratione operatar, suam putat lufelicitatem , 3993, Invidia pauperum in divites, *«2, uv. Invidie conditio, 58, t. Tovidorum mala, 58, 1. M Toridorum miserabilis eonditio, 102, t. V. Invidia invidi pemna,569, t nvidia hgpocriseo ror, jay. Invidi malis Vetantur, 424, t. V. Invidia unde oriatur, 194." Invidize malum, 378, t. XI. Tuvidus et simulator homines plus quam Deum veretur, 09 qui invidet cum Deo pognat, 319, t. XI De invidia ecloga, 677, t. Invidia quanta damna pariat, 569, t. x Invidis omnis pellenda, quomodo, η P ia plus quam cetera omnia Vimaiones parit, 308, tom. X. T riat, 158, $e, Iavidus avaro pejor, 255, t. X. Tuvido inaccessum est co.lum et vita ejus non vitalis est, furor quidam est, I7, quanta vili et damas je. Tuvidiz tyrannis, A48, dona omnia pessumdat, 449, ex bello peraiciosior, 449, t. I Taviia stultos efie dorines, 125, t. ΙΧ. ia invidis perniciosa, 101, t. VIiI ha diahok hamum doct, 299, t VIIL. ilia nihil deterius, per quam mars ia tuuodum intra "E ia excecat hominem, 559, t. VII o [priis foruicatione pejor, 30, ipa cinium deterrima, lnvidia. quanam malum, 211, fera venenosa, 306, nibil Prjosiaus at 505, t. VIIL. IL, idorum ise: conde d Ei vili. capitibus instracta, 445, t. VII. "i M jar, dM, t VIL ia sepe secum ipsa pu quat d PM ía quantam malum, 4 I. Jnvidia ek ghe umor doo cum sicors reperiuntur ami cia, SL Invidia Judzorum erga centurionem, 338, t. Invidus dzxmoni comparatur, 442, t. VII. Invidus, dum foruicarii οί jn regnum colorum intrant, ipse excluditur, 442, ad invidiam curandam re- media, 442. Invidus, non eum cui invidet edit, sed sei- psum, tbid, t. Vil. ]nvidi seien. menie rimirantur, et adulatores mente cri- minantur, Invidia ne. S cha qudm intueri sinit, aut si sinat, in- vidis sinit oculis, 227, t. Invocare in veritate 5d sit, 962, t. IX. Invocatio sanctorum et quriyram, 93, LI. Invocatio martyrum 640, t. Invocatio et intercessio sanctorum, 407. t. IV. Invogatió et intercessio sanctorum in calamitatibus, 265, tom. VI. Invocatio Dei a malis liberat, 515, t. V. Joab Amessam occidit, 484, {. I. Joannes Batista solus fesasnlem Christum przdicavit, 115, quomodo testimonium jerbibeat de lu 60, de Joanne Dajt. magua Judzorum opinio, 105, t. doxes Bapt. cur eadem ipsa verba repetat, 115, tom. NIS Bapt. inferiorem Christmm Judi putabant, 103, μπας Bapt. quam commendabills, 102, t. VIII. NA Bapt. quidam discipuli cur Chrisium secuti sint, NI Bapt. eur dicat se prophetam non esse, 104, Joannis Bapt. discipuli Christo £t tios discipulis invide- bant, 168. Christo non credebant, EL Bapt. testimonium [^N p "uitoonium, 190, Joannis Baj is judaico praestantior , imperfectus ta- men erat, 1 MI Joannes Bapt. cur. discipulis Christi baptrantibes bapt- vare non destitit, 167, t. VIII. Joannis Rapt. presdicandi modus, 88, t. yt. Joannem Rapt. laudat Josephus scriptor, Jerose'y.nitauum cxcidium adscribit, 67, αλλων 2:9 Joaunes Baptista cur Christo major. putahatnr, 205, cum Christo non comparandus, 421, t. VII. Joahnes Bapt. eue Christum quis sit interrogat, qui probe ipsum noverat, 443, 414, contra eos qui dicebant Joannem Bapt. ignoravisse quod Jesus pro hominibus moriturus esset, ideoque per discipulos interrogasse, Ttt es qut ven- turus es, etc., 415, 416, t. ΥΠ. u Joanues Bajt.primi adventus Christi prxscursor, Elis secuudi, 559, 500, t. VII. . Joanuem Bapt. Christus defendit, 419, t. VII. Joannes Bayt. cur Phariszeos iucrepaverit, 195, t. VIT. Joaunis discij.uli Christo iuvidebant 566, t. VII. Jouunis Bept. auimi magnitudo et libertas loquepdi, 195, tom. VII. Joaunes ab Herode metuebatur, 320, t. VII. Joannis Bapt. discipuli in. Chri-to scandalizabantur, 415, Invidia quadam erga Christum moti, 218, 415, 414, t. VII. Joannes Bapt. nece non lzsus fuit, sed ii qui necem ipsi machiuati suut, 493, t. VII. Joanuis discipuli post. ipsius necem Christo magis hzese- ruunt, 495, 496, t. VII. Joannes Bapt. nullum signum fecit; sed a vita conspi- cuus tuit, 479, t. VIT. Joannes Baptista cur. venerit, 183, cur ad baptizandum μήνες sit, 185, cur 1lelias esse dicatur, 422, 559, t. VII. Joannis Bajtist:e cum Isaia consensus, 187, t. VII. — Joanues cur aute Cliristum prz:edicavit, 217, 218, t. VIF. Joannis Baptiste et Christi idem scupus erat, 435, tom. VII. Joannis Baptiste vita quam saacta, 421, t. VII. Joaunw Baptisue viue asperitas, 188, t. VII. Joannis Bapusie |redicandi modus novus , 189, t. VII. Joannis Baptistae humilitas, 58 , t. ΥΠ. Jeuannes Baptista iu quo prophetis major, 420, t. VIT. Joaunes Bapt. cur nullum signum fecerit, 218, t. VII. ioaunis Bapt. vita aspera, 592, pelliceatunica, 538. Joan. Bapt. non pro negato idolis incenso martyr occubuit, 059, non inferior angelis, 991, t. I. Joaunem Baptistam imitari [ossumus, 101, t. IV. Joannes decollatus, 567, t. IV. Joannis Baptiste constantia ubique terrarum celebratur, 521. Joannes pauper regem increpavit , 202, cur Helias dietus, 87, martyr et martyrum primus, 541, t. HT... Joannes vel in carcere molestus erat Herodiadl, 65, torn. V. Joannes baptizatus est a Christo, ut dicitur in. secretiori- bus libris, 658, t. VI. Jounnes Bapt. ceteris sanctis equalis est, 715, t. VI. Joanues Baptista et Jacobus capite truucati , 362, toin. ΧΙ. Jeaunis sepulcrum manifestum erat, 179, t. XII. Joaunis baptisma quid esset, 281, t. 1X. Joanuis baptiste fiducia, $5. Martyr ille fuit, t. 1T. Jomnnis Bapt. et Helie similitudo, 186, t. ll. Jounnes Bapt. ex utero Evangelista, 189, ex veutre mi.'a- culorum editor, elc., ibid., t. 1I. Joannis Baptisge quantus honor, cum. Christum baptiza- rel, 801, t. II. . Joannes baptizans Trinitatis gloriam vidit, 180, t. II. Joannes Bapt. vox deserti, 802, t. II. Jounnis Bapt. tota vita jejunium | fuit,7T, t. VII. J omnes cur in carcerem positus et occisus, 485 el seqq., toin. . Jonnnes ἀκρίδας, éd est, summilates herbarum. comedebit, 102, vide notam, t. VIII. Joannes evangelista sublimiora loquebatur, 721, t. VII. Joannes non cxteris modo apostolis, sed etiam [ρίγα $uo Jacobo major, 380, t. VII. Joauunes evang. Petro primas cedit, 621, t. VII. Joan Tes quoJ valde diligeretur ideo praeminebat, 550, toin. Vil. Joaunes evang. quantum philosophetur, 519, t. VII. Joaunes evaugelii scribendi causam tacuit, 27. Christo movente scripsit, 27, c:eteris sublimior, 28, t. VII. υπο evang.in vivis erat cum Jerusalem excisa est, 619, t. VIT. Joannes evangelista multo post Jerosolymitanum exci- díum lempore vixit, 696, cur illud noa pr:edixerit, ibid., toin. VII. Joanues vas sanctum, qui supra pectus Dl'omini recubuit, et divinos inde fontes liausit, 750, t. I. Joannes evangelista discipulum quemdam juvenem po- 8lea latronum ducem revocat ad. pristinun. virtutem, 303. Joaunes apost. multoties mortuus, 775, t. l..— Joannis evaugeliste liber quanta cum auentione legen- Qus, 35, t. VI. Joannet evangelista quam sit 4 fastu alienus, 480, tom. " IN OMNIA OPERA SANCTI JOANNIS CIIRYSOSTOVMI 350 Joannes evang. column» omuium Ecclesiarum, codi claves habet, 25, t. Vill. Joauuis evang. patia, 29, in priucipio pauper et Πιο. ratus, 99, 50, t. ΥΠ. Joannes evangelisia mediam tenuit Asiam, 31, t. VIII. Joanues cur caxteris timentibus in sinu Christi recubat, 990, t. VIII. Joaunes sublimior, Petrus ferventior, 475, t. VIII. Jos apost. cur a Christo tain dilectus fuerit, 191, Qin. " Joannes solus evangelistarum ab setecna Verbi genera- tione Evangelium suum orditur, 47. Ejus Evangelii digui- tas, 25, t. VIII. Joanues tonitrui filius, 99. Evanz. sublimiorem doctrinam (radit, quare, 54, creaturas omnes comuneimoravit inilio Evangelii, $83, t. IV. Josuues evaug. et Paulus perfectiora quam Moyses ira- didere, 29-50, t. IV. Joannes tonitrui filius, 74, t. VI. Joaniis secundam el tertiam Epistolam non inter canonicas quidam computabant, 421, t. Vl. Joannes evangelista Christo admodum carus, 485 Evan- gelium suum non produxit usque ad assumptionem Do- inini, 781, tL. HI. Joannes evangelista Epliesum relegatus, illic obiit, 9, tom. AI. Joannes evangelista theologus, 041, 130, t. V. Joannes theologus, cvangelisia, 751, t. V. Joannes apost. Ασία Ephesiorum episcopus, 009. A Do- mitiano pulsus in exilium in insulam Patmon, 60), X. Vlt. Joannes apost. Apocalypsin et tres Epist. scripsit , 610, post exilium Evangelium scripsit Ephesi , 611, t. VIL. Joannes evang. virgo eraut, 618, t. VII. Joannes apostolus magno Joanne major, 711, t. VIII. Joannes Chrysost. epistolas multas 'heodoro lortatorias scriyserat, 519, ἀμοιδαίας ab eo postulat, 516, L. I. Joannes Chrysostomus. Vide Chrysostomus. . Joan. Clirysostomus in throno sedebat episcopus, 465 , vide Ch tomus. μη εν srosolymitano epsscopo epistola Chrysostomi, Joannes presbyter litteras Chrysostomi defert ad Innoceu- tium papam, 399,900, pro Clirysostomi causa vexatur, 700, tom. 1:I. Joannes | resbyter ad jiredicationem Evangelii in Plke- nicia destinatus ab Alphio, 631, illo mittendus secuudum Chrysostomi seutentiam , 656. [n Phoeniciam jrazdicandi Evangelii causa proflciscitur, 659-840, nussus a Chrvsostomo ut Evangelii praecones in Phoenicia hortaretur, 640, t. ΠΠ. Job aute certamina jam exercitatus erat, 305, quam solli- citus esset erga filios et de servanda castitate, 396. Jobi virtus, tbid. Nihil sciebat de reguo caelorum οἱ deresurrec- tione, 597. Vide notam ibi, 505, 396, ι. VII. Jobi bona egenis eraut communia, 686, t. VII. Job dives erat, sed uon serviebat mammons, 295, t. VII. Johi cautio circa virginum aspectum, 257, t. VII. Job in teutationihus splendidior, 215, t. VII. Job nec yrasentibus hzrebat, nec illa ablata quaerebat, $00, t. VII. | Job pro occultis peccatis sacrificabat, multo magis pra mauifestis, 435, non acta modo , sed etiam cogitationes fi- liorum purgabat, 768, t. VII. Jubi armenta et. pecora cur Deus permiserit a diabolo necari, 551, C. VII. Jobi virtus in repellenda uxore, 397, t. VII. Job maledictis amicorum μιορίς turbatus est, quam srumnis, 229, t. VII. Job omnes diaboli impetus excepit, illzesusque mausit, 321, t VII. Jobum in fine calamitatis magis exercuit Deus, quare, 905, t. VII. Job ex z&rumnis magis claruit, 192, t. VII. Job uon minor apostolis, 597, t. VII. Job Abrahami nepos, 990, ejus cura et sollicitudo erga filios, 984, 1021. Jub propter calamitatem iniquitalis aceu- satus, 997. Jobi patientia in exemplum affertur , 935, t. T. Job mne respicere quidem virginem ausus, 900, ejus ad uxorem responsio, 404, t. I. Job cruciari maluit, quam blasphemare, 855. Jobi patien- tia graphice descripta, 1022, 1025. Job in hac vita puuitus, ut totam mercedein reciperet, 1044. Jobi hospitalitas, 090. Jobum diabolus, non Qauperem facere, sed 4 pietate detur- bare volebat, 735, t. I. Job ab Esaü originem ducit, 321, t. TT. Jobo exprobravit diabolus prxsentem felicitatem, 20. IJeo illum Deus in srumnas incidere permisit, 27. Cutn prospere agere! Job, cjus virtus non multis nota erat, η. Cur non. ipsc Deus Jobum percussit, sed diabolo tradidit 281 percutiendum, 28, t. II. Job varias sustinuit tentationes, 62, tentationes splen- didiorem venerabilioremque eum reddiderunt, 65, t. II. Jobi patientia et gratiarun actio , 30. Job po-t juam om- nia amiserat, lortior fuit, 45. Job omnibus amissis in flino sedebat, $5, in fiio superavit, 66, t. IT. Job plagis acceptis victor, 69. Jobi corpus statua aurca geminata, 69. Jobi splendida victoria, 270. Job iu stercore Jusuificatus est, 344. Jobi finus omui throno regio v2nera- ilior, 68, t. II. Jobi amici cum silentio calamitatem ejus res; iciebant, 119. 190. Johi patientia omnibus cousol:tio esse potest, 270, 211, 273, paupertas extrema, 273, t. I] Jobi fimum visuri inulti in Arabiam peregrinabantur, 69, tom. 1l. Jobi ulcera gemmis cariora, 69, t. IT. Job exempluin patientize , 62. Jobi patientia , 561, cala- mitates, 505, virtus, 403. Jobi virtutes, 578-579. Job ma- mus yatieutiae pugil, 578. Jobo uihil morbo acerbius , 591, . Job dives et pauper, gloriosus et vilis, pater el orbus, 418. lllustrior in. adversis, quam in prosperis, 979, 530, tom. ΠΠ]. Jub resurrectionem non noverat, 565, t. III. Job justus erat , id est, omni virtute praditus , 40, t. V. Jobi constantia. 71, t. V. Job divitiis recte utebatur, 505, insons uxoris risídiis ρ]- tebat, 37, in sterquiliniobeatissimus, 59, quomodo, tbid., 3» ipso Deo laudatus, ibid., t. V. Job ad paupertatem, orbitatem, ad ulcera redactus, om- nium beatissimus, 367, t. V. Job propter calamitates ut noxius accusabatur, 92, t. V. 5oh sexcentis coronis redimitus, 256. Jobi patientia plu- ribus exprimitur, 257, de Jobi uxore mulia, 258, 259, wn. A. Job vicit diabolum. 137, t. X. Jobi quanta patientia, 242, t. XT. Joh libri auctorem quidain. dicebant esse. Moysem , alü Salotaonem, 3502, t. VI. Job paupertatem bene tulit, 147, t. VI lobo nibil nocuere calauitates, 152, t. VI. Jo gleemosyris magis quam divitiis abundabat , 565, wa. Y]. Job vere homo, 202, t. IV. Job multis salutis auctor fuit, 597, t. IV. , abi wor a diabolo immissa ut gravius tentaret illum, Qd v. Jobi humilitas, 491, t. XII. Johi virtus quanta, 486, ι. XII. . Job in sterquilinio coronatur, Adam tn paradiso ignomiu.1 tjicitur, 544, t. VIIL. "P Pater habitantium in tabernaculis pastoru:n, 107, Wn. IV. Jonam inter et Christum discrimina, 460, 461, t. VII. on:zs eur fugit, 258. Jon: fuga nihil profuit, 78. Jonas Yeetores in extremum periculum deduxit, 58, t. II. . Jonam mare Deo ol;sequens persequitur, 509. Cur eum in Barbarus, mites tainen et ze4ui amantes , incidere [.er- misit Deus? ut eum benigniLitem doceret, 510, t. ΠΠ. Jons ex moore mortem optat, 577, t. Ilf. Totis Davidem dolo ex mauu patris eripuit, 630, Joathze cum Davide amici! ia, 040. vastus filius Saül diligebat David vehementer, 680, Josaphat vallis ubi judicium Dei erit, 688, t. VT. — Josaphat vallis ubi judicium extremum erit, 625, t. VIII. Jeseph Jacobi filius paüendo vicit, 756, t. VII. lseybo non nocuere fratres, 539, t. VII. Josephus mulierem repulit, 397, t. VII. -. Osephus, innumera passus a fratribus, beneficiis {806 eumulavit, 596, t. VII. loseph ex :?rumnis magis claruit, 192, t. VIT. — — Joseph cur dicatur, vir assequens, 950, cur invidiosus ας) 507. Jusephi candor, 527, ejus somnia, 538, loseph venditus Ismaelitis, 550, t. IV. loseih figura Christi, 938, 529, divinam gratiam coniátem luhebat, 530. t. 1V. ] Joseyh pulcher ab uxore heri sui tentatus, $57, ejus ca- Μας, . Josephi contioentia comparatur eum. babylo- vica fornace, 415, t. IV. n aen religio et pietas, 547. Josephi virtus adwirabilis, , t. . Joseph in carcere: conjectus pra-fectuin careeris sibi coadiliavit, 511, t. IV. Joseph iuterpres somniorum, 515, 511, t. IV. ; Dub in mercedem patienti: ad regia pa*atia asceu:lit, θέ L. . INDEX GENERAL!S. 982 Joseph psomtliomphanec , id est oceultorum cognitor dic- Lus, 545, t. IV. Joseph obliviscitur injurias, 542. Joseph: clementia erga fratres, 577, qui ipsum non agnoverunt, 548, et peccatuin Suum agnoscunt, 550, t. IV. Josephi przevidet redituros Hebrzos in terram promissio- nis. 5:7, t. IV. Jose|hi anai in Scriptura enumerati, 578, t. IV. Josephi fratres fratri invideut, 1013. Joseph promissis semper cre.iidit, 438, etiam iu. omnibus adversis, ibid., ejus captivitas quot. bona peeererit, 1014. Josepho invidia regnum peperit, 10114, t. [. 'osephi tratres quz eontra illum machinati sunt, eadem et ipsi suut passi, 1035, t. V. Joseph iusous a fratribus impugnabatur, 357, t. V. Josephum nihii Jzseruut fratres, ipsi soli mala hausc- runt, 420, t. V. Jose,'h filius Jacob in z?rtumnis beatus, 566, t. Y. Jose,/h servus tamen liber, 257, t. V. ., Josephi juvenis moderatio, 588, ejus virtus celebratur, ibid. et 559. Tos ob calamitates clarus, 552, ejus :rum- nz, ibidem et 585. Josephi exemplum castitatis quam ute 920. Josephi historia pluribus descripta, 505, 501, Josephi Jacobi filii hist ria, castitas; virtus, 685, 686, ἐς σόι Zucobi fü Osce phi Jacobi filius cum magis urgeretur, magis sustine- bat, 709, t. XI. em geret Pac l Joseph filius Jacob exemplum patientie , $83, 589, tom. VIII. Josephi filii Jacobi virtus et constantia, 45, t. VI. Josepho nihil servitus nocuit, 152, t. VI. Joseph continentissimus, 201, t. VI. Μα. Jacobi tilii pudicitia in exemplum adducitur, 314. ου]. À. Josephus Jacobi filius in carcere liber erat, 157, t. X Joseplio Jucuudior erat carcer, quam domus ubi a domina Suz ad adulterium provocabatur, 342, t. IX. Joshi castitas, 421, t. XI. , Joseph cur reliquias suas transferri voluerit, 090 : ne ab ZEEypuiis post mortem ut deus coleretur, 690, t. IT. osephus Jacobi filius, Christi figura fuit, 612, t. ΤΠ. Josephi, non Marie, genealogia ducitur, quare, 5l Josephi generatiu cur texitur in ortu Chiisu, 27, tom. VII. Josephi de Virgiue Maria suspicantis moderatio, 41, toni. . Joseph Ma iam nunquam cognovit, 58, t. VIT. Josephi Maris» spousi virtus, 43, e;us phi.osophia, 4t, tom. V4I. "T puo cur 1n 5οπι8, non aperto, apparet ange'us, 41, tom. Vil. Joseph vir fidelis ange'o credit, 85, t. VIL Jcsephi obsequentia, 57, t. Vil. Joseph cur ad Isaiam remittitur, 56, t. VI. Joseph cur Christo nomen imponit, 47, Christo patris loc» fuit, 47, t. VII. Joseph B. Marie Virginis sponsus videtur mortuus fuisse ante A-censionem Doinini, 50, t. IX. Joseph, antcquam. B. Virginem. duceret, filios ex. clia furore μμ... 195. Jacobi fratris Do.nün pater , 7914, toin. Jo eph minister acoromie, Mari soci:s, et mediutor mystei li potius quani vtr Maria, 838, 1. 11. Joseph spousus Maurice morinus fuisse cred&kur cum Chri- Lus crüciferus est, 642, t. ΥΠ. i Joseph Barsabas uoa doluit quod electus non esset, 56. 9, t. I5. Josephus historicus Judaicorum rituum cultor ferventis- simus, 695, t. VII. Josephi scriptoris historia, 690, t. VIT. Jusephus historicus Herodis vitam refert, 179, t. VII. Josephus scriptor Joannem Baj.t. laudit, 87, t. ΥΠ. Jose,hi historici testimoainm de angelis, S01, t. VIII Josej;hus historicus Testamentum Vetus velut pyaraphrasi explicavit, 806. Josej.hi locus et historia Ματίς cujusdam, quie in Kmne filium comedit, 526, ejus locus, 806, alter lu- cus, 897, t. I. Josephus scriytor, de excidio jerosolymitano, 51, affertur, 1Η. dosephus historicus mortem Herodis narrat, 200, tom. τὰ. Jose hi liber de excidio jerosolymitano, 289,t. VI. Josephus. lüsoricus Judaeus de paschate/ αν 788, tom. Vil Josue multa passus, 178, t. T. Josias duodennis in solium regzi asfendit, 45, t. VI. Jothor soeer Moysis, barbarus ct impius consilium bonum dat Moysi, 151, t. TII. 985 Jothor Moysi dat consilium, 811, est figura Ecclesie geu- tiun, 818, ttt. 0. . . Jovianus domesticorum insidiis perii, 605 οἱ in Mon:lo, 595. Joviani uxor pupillo Varroniauo fllio tunebat, 600 et ir Monito, p. 590, t. 1. jovis sepulcrum Cretenses habebant, 676, t. ΧΙ. ; Ir lumeu maguum οἱ splendorein sigviticat , 216, t. V]. [γα Dei novacula in Scriptura vocatur, 88, t. VI. Ire diviu:ze causa sunt nostra ata, 1050, t. I. lra Dei non auiini s&gritudo, 281, L. I. ]ra cur nobis insita, 508, t. II. - Itam qui non refrzenat in cruciatu vivit, 200, t. II. |rz ju proximum solveudse, 590, t. II. Ir:e exardescentis pravus effectus, 470, 702, t. IV. —— Iram sedare iu nostra est potestate, 165, ex ira Davidis, quai ille sedavit, ejus virtutem cognoscimus, 692, t. IV. Ira Dei aliquando per iguem sizuificatur, $07, L. V. Ίνα et furor in Deo non humano more sunt iutelligeuda, 71, t. V. ἵνα rationis ex ers, 9, t. V. Ira ad quid utilis, 51, t. V. -- lra aliquando utilis, 50. Ira quzenam mala sit,ibid., temere irascitur ;qui seipsum ulciscitur, οἱ t. V. [ra nibil deterius, 191, t. VII. [τὰ s:eva fera est, 50, quomodo sedanda οἱ tollenda , SU. [ra cur reprimenda ; quanta mala afferat, 248, 219, tom. VII. Írz? motus sedandi, 732, 735. Ire morbus celeri medela opus habet, 251. Ab ira abstinere quantum bonum, 591, tom. Vil. [ra ebrietatem parit vini tersulentia deteriorem, 235, υιη. VIT. [ra est radix csedis, 210, t. VII. Ira non iniqua semper est, sed inopportuna irareprclien- ditur, 248, t. VIL. . [γα celeriter exstinguenda, 51, 52, t. VIII. Ira acutus morbus , ἱκιῖν vebemeus, ebrietas quadain, imo ebrietate deterior, 156, t. VIII. [ra quomodo sedatur, 952, t. VIII. Ira tera est, quam freenfte oportet, $1, t. VIII. Irz materia clamor est, 156, t. VIII. [ram iuter et furorein, µανίαν, uullum discrimen, 3735, tom. VIII. u lra nihil turpius, nibil gravius, niliil in;ratius, nibil Jatu- 00sius, 106, t. IX. τα est canis impudens, 109, t. 1X. lra quanta mala pariat, 52, t. IX. [ra et vindictae cupido quantum malum, 291, 225, t. IX. Ira et luror morbos augent, 65. Ubi ira est, ibi nou habi- tat Spiritus Sanctus, 158, t. [Χ. [ra quanta mala peperit, 319, quomodo sedanda,121, frzx- panda, non potest unquam iratus persuaderi, 236, t. IX. [ra solvitur mansuetudine, 121, t. IX. Ira est fera quzedam cohibenda, 55, t. XII. De ira et furore ecloga, 689, t. XII. Qui irascuntur, pueris insipientiores sunt, 160, t. Vil. [το quanta feeditas, 500, t. ΧΙΠ. [γα majus est malum quam concupiscentia, 117, t. XI. Ira quomodo cohibenda, 097, t. XI. —— Iracundia cito deponenda, 398, ea nihil magis acicm wentis obtuudit, 649. Iracundia mala, 650, t. I. Iracundia fratrum sedauda, 398, t. [. Iracuudia fons et radix czedis, 285, t. IIT. IracunJi sunt dzemoniacis similes, 200, t. VII. Iracundus quam crucietur, 451, t. VII. Iracundus damoniaco Ner 275, t. VIII. Iracundi imago, 53, t. VIII. lIracundi descriptio, 130, 252, t. IX. lracundus in mansuetum incidens sedat iram, 61, 62. Iracundus sibi insuavis et aliis noxius est, 62, t. IX. S. [renes templum, ubi concionatus est Chrysostomus, 493, t. XII. [ris arcus in nubibus, 251, t. IV. Irruptio in ecclesiam per manum militum facta in naguo sabbato, 555, t. IIl. [rus paupertate eratEpictetus,111, t. IX. Isaaci 2erumnz, 4360 6: seqq.,756, t. |. Isaaci immolandi obsequeutia mirabilis , 1025. Isaaci im- molandi historia mortis et resurrectior.is figura, 1025, 1026. Isaac Martyr appellatus a Paulo, 940, 1026, t. |. ! [saac Christi figura, 141, t. II. Isaac risum mignillcat, 151. Isaaci inactatio crucem desi- guabat, 36, t. ΠΠ. [καλοί ortus, 421, t. IV. Isaac cur offerri voluerit Deus, 411. Isaaci immolandi mansuetudo et obsequentia, £351, t. IV. Isaaci patientia, 4359, t. IV Isaaci putei ex quibusdam casibus dcnoininati , 611, IN OMNIA OPERA SANCTI JOANNIS CIIRYSOSTOMI 981 to.n. IV. Isaac precatur pro conjuge sterili, 445 , t. 1V. Isaac viginti anuis orando perseverat, 447. Isaac prohi- betur a Deo ne in Egyptum eat, 455, t. IV. Isaac iu sua generatione doctor, 49, t. V. [saac feuctus hospitalitatis, 509, t. V. Isaac figura Christi, 615, t. VI. "ET. increpat inulierum luxum et mollitiem, 49, 50, tom. VI. Isaias cur ab anuo mortis Ozi:e visionem suam narrare iu- cipiat, 134, t. VI [saias /Egyptios muscas vocat, 87, t. VI. Isai: excellentiam przxdicat Paulus, 11, t. VI. Isai: excellentia ex ejus prophetia maxime percipitur, Isaias cur se obtulerit Deo in vistone, 73. Jud:eis gravis - simo supplicio affectus est, 74, t. VI. [sais visioni affinis est Dauielis visio, 69, t. VI. Isains. V. Esaias. Isaias quam aperte Joannis Bapt. et Christi adventum przsignificaverit, 187, 188, t. VII. Isai prophetia dicto Christi accurate consonat, $12, (om. ΥΠ. - saias magniloquentissimus eta, 519, t. X. Isaias theologus, 109, t. πλ Poetas 59, Isaias sectus est, $05, t. VIL. [saias ubi sepuitus sit ignorulur, 709, t. VII. Isauri regionem infestabant, in qua Chrysostomus ex sula- bat, 536, Isaurorum incursiones, 589, 609. Isauri caesaiien- Sei agrum populantur, 615 οἱ seqq., depopulau agros se recipiunt, 617, t. III. Isauri przedones, 625, t. III. Isauri, exorto vere, latrocinia exercent, 690. [saurorum terror, 676, irruptiones, 645, 646, t. ΠΠ] Isaurorum terror Armeniam desolatur, 687. [saurorum metus, 610, 048 ef segq., t. III (pauri omnia populabautur iu Armenia, arces obsidebiant, Isauri trecenti Arabissum oppidum invadunt et arcem peue ο iunt, 695, omnia cruore complebant, 720, t. 111. Ismael nothus, 462, t. I. Lael ejectus a Sara, 425, 424, servatur 4 Deo, 431, .. [smaelitze ex nepotibus Abrahae edocti, 48, t. V. [simaelite üihil commune habent cum [sraeliticu generc, $5, t. ΥΠ. Isocratis lepor, 669, t. I. Israel aliud nomen Jacobi, 195, t. III. Israel signiflczt, videns Deum, 875, t. I. Israelitaà cur unum vitulum yluraliter vocaut deos , 5-0, tom. II. Israel quomodo potestas Dei dicitur, 305, t. V. vol aeliie ex /Égypto egressi, iimpietatibus addicti, 173, Israelite cur tandiu in descrto detenti sunt, 172, t. V. Israelitarum decen tribuum nequitia, 105, 105, L. V Israclitz circumcisione siguautur ut pecora et bruta, 18, Ister, seu Danubius, s»pe glacie concrescit, 575, t. V. Italia de Spiritu Sancto accepit, 186, t. V. Tali, 714, t. |. ice scribit Ch tomus, 709, t. III. Itinera Pauli, S83 jt. IX. Jubal demonstravit psalterium et citharam, 168, t. IV. Jubilus et plausus militum in procinctu, 908, t. V Jubilum quid, 623, t. V. Judssis sacrificia cur Deus prieceperit, 879, t. [. Judsi quam ingrati erga Moysem, 877. Judsorum iugra- tus animus, 906, erga prophetas , erga apostolos, erga dc- ιν, 166. Judaeos ingratos fore praxdictum est a prophetis, ; t. IL. Judzis cur Deus terrena romittebat, 912. Judieis cur raro Filius Dei a prophetis memoretur, 740, t. I. judzis Jerosolyuie solum pascha celebrare licebat, 866, m. J. Judeis non modo tempus, sed etiam locus secundum legem observandus, 876. Judzorum inconstantia in lege Socranda, S extra patriam ne jsallere quidem audebant, , . Jud:eorum reges instantibus malis ad Eliszeum confugic- bant, 591, t. |. Judeis omnia sublata, altire, arca , tabernaculum, etc., 881. Jud:ei. miseri, qui tot bona sibi ο μεις tradita repu- diarint, 942, in adoptionem vocati, in canes degeucrarunt, 5, duri cervice, ibid. Juda.i judicium extremum credunt, 1011, t. I. Jud:Porum tres servitutes : segyptiaca, babylonica , sub Antiocho, 800, 801. Judeorum servitus. aegyptiaca, qua- 235 dringentorum annorum, 890. Judsorum dispersionem ixerunt prophete. 819. Eorum ejectio pradicta a pro- [heus 832. Judseorum postreina captivilas nunquam finem abitura, 905, t. I. Judseos incredulos futuros esse predictum 3 prophetis, 832. Judaicarum item rerum flaem fore przdictum a pro- phetis, 901, 902. Judi, nec mortuos excitatos videnles, crediderunt, 1009. Judzi non crediderunt, et gentiles cre- diderent, 829. Judsi Christum impostorem dicebant, 907, tom. I. Judzi ante Christum de resurrect. non philosophabantur, Hoc minus verum est, 981, t. I. Judzorum c»slamitas, quod christiane praedicationi ob- fuerint, 525. Eis causa una malorum, Christi nex, 907. Judei regis coelestis venia frui noluerunt, 858, t. I. udzei extra templum nec aram nec sacrificia habere po- terant , 835 εἰ ri Non licet ipsis gem extra J erosoy main legere, 917. Neque jejunare , . Judaeorum sacrili- cia abolita, 020. Judszi non. amplius azyina nec Pascha ha- bent, 865, 866. Jugum fregerunt, 816, t. I. Judzi libros Veteris Testamenti apud se servant, 828. Ideo magis culpandi quia libros Scripturze habent, 850, tom. I. Ex Judzis sancti ritus legales extra Jerosolymam non observabant, 878 οἱ segg. Judsei strictius locum celebraudi peschatis observare debent, quam tempus, 877, t. I. Judzi scrupulosius sabbatum servabant , 807. Christum oderant, quod in sabbato curaret, 808, t. I. Judseorum scelera, 853, 855, t. I. Judzeorum jejunium immundum, 857. Judzi jejunantes legem ignominia afficiunt, 876. Eorum jejunium ebrietate facdius, 928. Jud:zei jejunantes nudis pedibus in foro salta- hant, 816, 819. Cum Judzis jejunantes Chrysostomus ab Ecclesiz aditu arcet, 849. Cum Judzis jejunare quantum malum, 850. Judzorum jejunia intempestiva et abomi- uanda, 8106, t. I. t Lodel sabbata mendacia colebant, quomojo, 973. ή ympanis, cythara, psalteriis et aliis organis ferias agebant, 855. Judzeorum ferie damnande , ibid. Jjudzorumn omnia religionem spectantia sublata, 856, t. I. Judszi ebrii non sentiunt ebrietatem, 927. Tem; ore omi a nefario sanguine abstinebant, sabbata ser- yahent, et famen reprobi quia occiderant Christum , 907 .. t I. J a christianis odio haberi par est, quia illi Chri- stum occiderunt, 854. Judei mulctantur quia Christum nou suceperunt, 821, ἱ. I. J meliores reddidit chrisliana fides, quomodo, 823, 825. Judei scrupulosius legem Moysis observant, 667, udzos esse uon possunt , 917, t. I. ti, 916, t. I. Judseorum festa, 844, t. I. Judai scortis comparati , 817. /Eque impii atque Grseci , $852. Imo magis impostores , quam illi, ibid. , ut communis lues fugiendi, ibid. Judsi ificam de daemonibus habe- bant opinionem, 886, 887, t. I. Judseos Sancti Spiritus gratia deseruit, 915. Eorum con- veutus vitandi, 904. Judzi lupis omnibus ssviores, 871. Incantationibus, amuletis, veneficiis ad curandos morbos utebantur, 955, t. I. Contra Judzos conciones cursum concionum coutra anomeos intercipiunt, 709, t. I. Judei arcam, tempore Chrysostomi se habere jactita- bant, 914. Crapulz, ebrietati et ripudiis vacant, 848. Tem- pore i pecunia pollentes , 835, t. I. Judei stupeatas mulieres, choros mollium, bomines sce- nicos ac theatrum universum ad synagogam pertrahebant tempore i, 840, 847. Terriculis christianos mo- rebant, Bi8. Έρωτα Péprobane ex prophetis probatur, 910. Judzi non modo ob crucifixum Christum, sed etiam ob prohibitum Evangelium panis affecti, 527. Judzi impu- dentes et audaces, 855. Multi in Palzstina, in Phoenicia et ubique, ibid., t. ] sc iroru m anima habitaculum daemonum, 818, $19, 852, 9 t. . Judstorum calamitas sub Vespasiano et Tito, omnem ex- cedit calamitatem , 8234. Judzi adversus romanum impe- rium bellum susceperunt , 858. Sub Constantino temy.lum restaurare frustra aggrediuntur, 900. Itemque sub Juliano, 900 et segq., 905, t. 1. Judsei ne templum restaurarent a vicinis olim prohibiti , $19. Sed frustra , 519, 520. Sed Juliani tempore templum restaursre non potuerunt, 854, |. |. Jndei monarchiam sive unitatem principii in Deo sintue- bant, 1080, ι. |. 1078, | Juderi semper ingrati, CUI. Judaici ritus nou observandi, 870, t. I. INDEX GENERALIS. 756 Judzeorum instituta vitare debent christiani, 875, t. I. Judaicse observationes non magni momenti, 870, t. 1 Judaica imbecillitatis erat. ciborum delectum liabere , 90, t. I. Judzi ter in anno Deo apparere debebant, 455. Judaeos Deus ab /Egyptiis male accipi voluit, ut eos in terrze pro- uiissionis amorem induceret, 85. Judsis Deus antiquitus dux eat bellorum , 148. Judaorum iugratus animus , 541, Judei Sodomitze appellati ; 942, 545. Jud:ei jejunio nihil profecerunt, 51, t. 1I. Juda'is non licebat. pascha extra Jerosolymam celebrare, 519. Pascha Judzeorum uon est amplius, 579, 380, 589. Ju- daeorum pascha impuguat Chrysostomus, 379, 388, t. If. o, morum lavacri a lavacro ehristianorum discrimeag, ), t. II. Apud Judzos virgines quadraginta diebus Jephthze filie cz:edem deplorabant, 147, t. II. r Ex Judaeis multi chri.tiani, 198, t. II. Ex Judats quam multi crediderunt, 810, t. IT. Judzi et gentiles ipsi indignati de expulsione Chryso- Stoimi, 533, t. III. Judzi quanta Dei providentia fruebantur, 473. Cur di- spersi per orbem , 111, 112. Tempore Christi suis legihus tLebantir, 205. Judzxorum in christianos immanitas, 261, om. ΠΠ]. Juda.i pontifices venales liabebant, 74, t. ΠΠ]. o eor um diligentia circa sabbatum, 176. Ritus quidam, d , ι. . Jud:eis cur Deus sacritlcia concesserit, 829, t. III. va deris pejores sunt qui absuut ab ecclesia. Quomodo? , t. ΠΠ. Judaeorum consuetudines post. Christi mortem. cessave- runt, 841, t. ΠΠ. Judei ex patria sua pulsi , 840, t. TIT. J dmi tres luntum publicas solemnitates habent, 810, tom. 1]. Judeai crucem rident, 838, t. III. Jud«is quomodo respondendum, 842, C. ΠΠ. Judzi confutantur diceutes dlud , faciamus hominem, ad angelum dictum esse, 71, 588. Judaii dicebant vesperam esse fnitium sequentis diei, 52, t. IV. muri Mosi se credere dicunt, sed mentiuntur, 388, tom. IV. Jud:ei in umbra degebant, 521, t. IV. judzi umbra assident , οἱ lucernz? addicti sunt , 52, 98, tom. 1v. Judsi insani circumcisionem servant, 366, t. IV. Judzi se filios esse Abrahz gloriabantur, 288, t. IV. Judzsi febricitantes petunt deos, 44, t. V. Judzi pigri, negligentes, aures non przebebant prophe- us, 246, t. V. Judsi ab /Egyptiis liberati graviori bello vexabantur, ar- rogautia et socordia , 151, t. V. Judai ex miraculis nihil emolumenti retulerünt , 207, tom. Y. Judzxi quod genus bonorum accipiebant, 55, t. V. . Judzi per captivitatis remedium idololatriam vitarunt , Judsel in afflictione boni evadebant, $44, t. V. Judi lupis immaniores, 155, t. V. 2. Judaei vitulum conflantes cur alii puniti sunt, alii mi- nime, 73, 74, t. V. Judseorum tanta nequitia, ut sanctissimorum hominu preces nil juverint, 228, t. V. Judzi impudentes adversus veritatem , 107, t. Ὑ. Judzeus, sublatis de Christo prophetis, subvertit maximam partem prophetarum, 267, t. V. Judaici populi electio a Deo facta, 388, t. V. ME Judei crassiores a cultu idolorum non erant liberi, 214, tom. V. Judsorum tribus confusz, 111, t. V. Judei multa passi ob improbitatem , 328, t. V. Judzorum transmigrationes tres, 361, t. V. Judzorum conventus ter in anuo: Pascha, Pentecoste , Scenopegia, 348, t. V. Judzi quot beneticia a Deo acceperunt, 478, 479, t. V. Jud:zorum carnalitas, 912, L. V. Judzi dicebant illud, Dixit Dominus Domino meo, vel de Abrahamo vel de Zorobabele iutelligí, 265. Alii de populo dicta fuisse aiebant, etc., 205. Cum Judseis quidam magnam afinitatem habebant, quos alloquitur , 361, tom. Y. Jud:xorum libri nostri sunt. 185, t. V. Judzi legunt et non intelligunt, S55, t. V. Judzi, inimici nostri, libros nobis servant, 183, t. V. Judei per psalmum , Dixit. Dominus , confutantur, 361, tutu. V. IN OMNIA OPERA SA im expellebant ut inimicum, 109, 11: itur ut Deum laudenl cum om ^97. t. V. ,05, t. V. apostolos vexantes malis sese implicabaut , 132, icebnt se Christum crucifixisse ut deceptorem αἱ mortem ORENEETGE, 110, etsi mi- tora aha see Tudaeorum nullo xciderunt , 11, occi- a 10 caranitates incide- XI se disjeclos esse ut essent orbis terra Quotidie μύρο fiunt, 115. Judzi prophe- E »eut, H1, t. Christum interfecerint dicere nou senes appellantur, 695, t. V. E να "n relinquebat , ut. aniuio essent erga T. impleverunt mensuram Christum I. naque beneficia Deus prastite- αν ca deorum objectioui circa vocem Immanuel responsio, del tur Sodomitis pafs scelere, non paria passi sint , 400, t. VI. (n or vir n . n 1 nullam virtutis curam labi UM 10, t. VIL. n » in peccatorum seusum non Judei ax ad ignem accederent, t Judgis uihil Contra Judaeos. agitur, 435, t. 73, t. VIT. mato parum cu- n vil. St (t T. ; llic est Filius. n t. VII. Judac Μία, 75; domi- andi ek ibid., AT. E Judzc 6Η, t. VII. σπα τὸ quavis levissima e:eleros. Judsi: mnis precisa, 695, wm. VII. Jud:eorum tio, 460, t. VIT. Judzorun. crucifixum. accidit , 695. t. VIT. t VII. mdi π. Judei δι 'aviora " [os vit. Judeo. veniam , 63i Judzorum principes, lupi, 379, i Judzei cum dia! o Consi, dii, CTI JOANNIS CIIRYSOSTOME 258 Jud:ei non [ari conditione sunt ac Niuivitie, 458, 1. VII. Judo 581, C VII. Juda Judei, »ont, legis literam tuo- bantur, f Judzorum obstinatio, 75, t. VII. culti contrariam vicem rependunt, λε ση δι a ση tribu uxorem du- ' ^ wmm esse futuros. 65, t. VIT. πα uo Md gu genus n Fino imperio peromm. 68D, uisus in quo coniaetur 5, t VIT ΠΜ. anne Bapt. in'eriorem, 103, 385, amentia, 231 ; ignorantia, etc., pi t VIT. Juiliei quasi. vi. Julei Moysi non credebant, 230, a3. Judaeorum ingralue anime accen 5m Judorum Judzorum 6, t VIII. Judei t. VIII. Judasi nec nover. xem, 388, t. VIIT. x A d -arpuutur a Paulo, 1 Jud:eorum magna de Joanne Rapt. 05, t. VIII. et et et " animus, 535; arrogantia quanta, 4355, t. jejunaut , Idi quidam Paulum contemnebont et acerabant, SS, m. X. αι. tX Judei [η Judei Judei 40, tom. XI. mule- tom. lI. 2 u à i5, 131; sceleratus ani- mus, 741, t. VII. 939 Judz proditio quando facta, 736, t. VIT. Judz* quantuin scelus, 737, t. VIF. Jie impudentia , 751, t. VIT. Judas ex proposito diabolus effectus, 759, t. VIE. Judas deterior daemoniacis , 556, t. VII. Judas sceleris sui infamiam non tulit , 250, t. VII. Jude mors eos qui Christum damnaruut arguit, 759, Judas, (ilius regni, factus est gehennz filius, 559, t. VIT. Jude diabolus peenitentize locum non dari curavit , 288, tum, 1. Judas multa imbutus doctrina proditor effectus, 825, 828, tom. 1. Judz? proditio et mors predicta a prophetis, 818, t. T. Judam cur non nouiinavit Christus, quando se tradendum fore dixit, 763, t. I. Judas potestatem miraculorum habuerat, 577. Judas apo- Blolus, ex pigritia proditor factus, 279. Judas proditor fa- cius quia a coetu discipulorum recessit , 571. Judas a quali choro pxeiderit, $16. Juda Christus sollicitus erat, 717, turn. 16. Jud: c:ecitas et insania , 377, $81. Judas veritatem iu- pugnare tentavit, 495. Jud:e impudentia, 717, t. II. aas si non desperasset salutem consecuturus erat, 3, t. IH. Judas proditor lugendus , non qui proditus est Christus, 3:9, 98, t. Il. Iudas est qui mysteria indigne participat, 580. t. II. Judam miracula edita nihil juvarunt, 81, 82, t. IIl. Judas conscientiam arguentem non ferens, se suspen- dit, 605, 604, t. ΠΠ. Judas sacrilegus et proditor, 560. Memoratur in psalin. CVIII, 261, t. V. Judas suum sihi machinatur supplicium, 105, t. V. Judas si pecunize amorem coercuisset, nou venisset ad sacrilegiuin, 79. De Jua preedictiones, 2623, t. V. Aulas non ideo fuit proditor quod praviderit Christus ipsum fore proditorem, 171, t. VI. Jude petulantia, 385, t. VIII. Aulas a Satana abreptus, 591, t. VITI. Jidze furi cur Christus loculos cominiserit, 303, t. VfIf. jul» pedes primum lavit Christus, $85, t. Vlil. ούρα cur Christus proditorem aperte non dixit, 591, ώς proditori successorem eligere Petrus poterat , 56, tom. 1A. (le avaritia quanta, 325. t. XT. Jude pedes priunum lavit Christus , 516, t. VII Judas alius lalsus Christus, 525, 525, t. VIIT. Jude cujusdam secta dissoluta, quia noa ex Deo, 887, lom. 1. Judas et Theudas rebelles in deserto, 189, t. VII. Judas et Theud:s perierunt quod tributum dare Caesari prohiberent, 655, t. VII. Judas et Theudas juste occisi, 492, t. VIT. Judas et Theudas magnos habentes cetus cum discipulis φήᾳ perierunt, 45, t. X. Judices ipsi corrupti, 568, t. I. judex in extremo judicio fraudi inopportunus, 1018, lom. Judex utramque partem audiat oportet, 461, t. IIT. Judicum officia, b t. IIl. Jud ces pone velum sedentes judicabant, 455, t. VIT. Judices contractis velis deliberabant, 09, t. ví. Judicis corruptor fure pejor, 157, t. V. Judicare alios non licet , 401 , quidam alios acerbe judi- 401, quam vulgare hoc vitium etiam apnd mona- chos et clericos, 401, t. I. Judieare de fratre non decet eum qui peccatis obnoxius sit, 166 t. XII. Judicium extremum predicitur a pro;;hetis, 825. Judicii extremi dies quam tremendus, 1028, post judicium postre- mum , copum, terra, et omnis creatura splendidior erít, *91. Judicium Dei nullus effugiet, 980. Judicii futuri imago, 995, 549, in judicii die non personarum, sed operum ποτ 512, in judicio Christus honores et penas inferet, L. 1. Jndicia Dei inserutabilia, 706, t. [. Judiciorum offi^ium episcopo competit, 038, t. T. Judicii canonici ritus, 552, t. III. Judicia anteposito velo flebant, 554, 555, t. VIT. Judicium aliquando justitiam signifleat, 441, t. VIT. Judicium Christo reservandum, 451. Nolite judicare , quomudo intelligendum, 307. Judieare non debet de czte- Tis, qui iisdem culpis sit obnoxius, 510, t. VII. Judicium de aliis ferre prohihemur, 615. 610, t. VII. Judicium altera absente jnre irritum, 355, t. ITI. Judicium futurum, 217, 218, probatur, 701, 702, t. VIT. INDEX GENERALIS. φ0 Judicium Dei quam metuendum, 461, 462. t. ΥΠ. Judicii dies probis optabilis, peccatoribus .erribilis, τα, tom. VIT. Judicium futurum omnibus incorruptum, 2*8, t. V. Judicium et poenas erant qui negarent, 116, t. V. Judicium generale ad futurum seculum reservatum est, hic sinaulare judicium, 1:7, t. V. Judicil dies mente versanda, 554. Judicli die stabit «olus homo cum operibus suis, quorum causa vel ο ιν vel corouabitur, 508, t. V. Judicium conscrij.tum quid, 405, t. V. Judicium et futurum et przsens, 91, t. V. Judicium futurum horrendum erit, 454, t. X. Judicii postremi descriptio, 471, t. X. Judicium de aliis ferre non oportet, 90, t. X. Judicii extremi ima;o, 461 Judicii extreui descriptio, 267. Juiici futuri metus ad vitam instituendam juvat, Judicii futiiri imago, 430. t. Π. Judicii extremi terrer, 158, t. If. Jadicium futurum timendum, 41, t. XT. Judicium extremum fore jrobatur, 512. Judicii futur metus frenum est ad vitia cobibeuda, 685, t. XI. Judicium futurum nemo est qui non timeat, 628, t. XI. Judivia Dei timenda, 010, t. XI. Judicium extremuin fore non eredebant quidam, ιο, omn. XI. Judicium extremum si non esset, Deus non essct justus, $13, t. XI Judicii postremi tremenda descrij.tio, 980, 981, t. XT. Sici futuri descriptio, 495, de futuro judicio, ecloga, ; t. AM. Judicium futurum quam timendum, 185, judicii futuri descriptio, 186, t. VI. [n judicii die qui vivi erunt non morientur, 998, t. VI. Judicium in valle Josaphat. 687, t. VI. Judicium futurum timendum, 219, t. VIII. Judicium. Quid sit, argret de judtcio, 422, t. ΥΠ]. Judicium futurum esse probatur, 206, t. VIIT. Judicium, vitam, resurrectionem cur sepe Christus me- moret, 235, t. VIII. Judicium futurum cogitandum, 276, t. VIII. Ju.licium futurum quam tremendum, 429, t. IX. judicii futuri tremendi descri; tio, 539, t. IX. Judicio adveniente nullus ultra po-nitenti:e locus, 415, tom. IX. Judicium non ex auditu reddendum, 998. Judicium homi- nurm nor c'iranduim, 277, t. IV Judicia Doinini semper in mente vcersanda, 191, t. IV. Juiith Imperatoris functa est officio, 541, t. VIII. Juditlue historia, 595, t. V. Jugum Christi quomodo suave sit, 451, t. VIT. Julian: scribit Clrvs-stomus, 669, t. III. Juli:us martyr. Ciliv, 669, in sevum cadit tyrannum, 670, qui diu illum differt : minitatur, adulatoriis verbis allicit, ibid., auno integro per Ciliciam circumducit, 670. tom. II. Julianus ο tortoribus laniatur, 671, variisque modis cru- ciatur, ibid., inter tormenta placide loquitur, tb:d., necatur, 6:1 , ού pacto. martyrium οὐ : in. sacco. includitur, cuin scorpionibus, viperis, draconibus, et iu mare projici tur, 671, t. II. Juliani corpus Antiochiz, 671. Juliani reliquie sexcen- t^s sanarunt, 675. Juliani sepulcrum daemones. formidant, , t. HH. Julianus monachus, vir admirandus et celebris, Antio- chis magno in honore babitus, 133, t. XI. Julianus Ápostata omues imperatores impietate superavit, 855, 900. Yeimplum Judzorum restaurare voluit, 557, sed frustra, 901, t. I. Julianus imperator Apostata histrio vocatur, 557. Ad im- perium evectus, quam simulaverat religionem christianam respuit, 554, cultum deorum instauravil, ibid. cum mere. tricibus et lenonibus incedit, $51, t. II. Julianus Apostata cum videret rem christianammartyrum morle clariorem fleri, movere christianis bellum jalam nolcbat, 373. Medicos, milites et sophistas vel a profes- sione discedere, vel fldam abjurare jubet, $75, 574, occi- dique eos, qui idolis iu*ensi fuissent, 574, quai callide hacc aggreditur, 574, Juveutinum et Maximinum capile trun- cari jubet, 574, t. II Julianus callide christianos persequitur, 560, t. IT. Julianus Apostata imperator coronatus confestim in Deura manus sustul;t, 539, daeuouum cultum restituit, ibid. Cru- cem deridebat, 530, t. II. Julianus christianos vocabat Galilsos, 5350, eos se ex orbe terrarum elimiuaturum pollicebatur, 5550, t. If. Julianus Avcstta. Stephani. improbitatis causa. ecele- οι IN OMNIA OPERA. SANCTI JOANNIS. ΟΗΛΥΞΟΣΤΟΝΙ 291 doctrinz tl Juramentorum damna, 131, 165, 7 πα. RUE παω ο " larum instaurare 'urameni n 9, ger dini mn erlumamenisessüone, — 2 - E ον Apost. πουτοπιαηίίαό exercetel puerorum cz- ΤΙΝ i US. des, 5535, UL. I1. E ux Julianus Apost. vates accersebat, et. $550. tom. If. x TI. superavit, 59. Ju- "erosolyms exhibita am gentilibus juncti ipso regnante multa nculi Juliani interi- 1 οὐ temerata exe- zompellat Li- iit, 50, iidem- MCY: Substantia et. ibler femur, vel subter ntis multas con- 4 125, t. IV. 18, t. T. liujus auctoris. m, et nunquam in fios, sz.sl de orta siut, μι quam. ju- 92. Qui jura- mi, 92. Qui "in nova pro- T Jerusalem, Juramentum malum esi, 201. Juramentorum pernicies, Ami. t. VII. LY "5 M Sd ος ὃς e fiunt, erentía di parit pria ju-- damnat. ;et, 90, Juramentum a diabolo est, Christo dicente, 230, t. II. MEME Chrysostomus, exputsio- durus etsi vivere "ilsar, Jam mortuus est, 100, tom. 8 correcturum pol- t. XI. n n Vu ub d t. lir. dui quid s T siguifical vitam omnem quz iu virtute agitur, RN Xi est, 985, t. ΧΙ. ES EON 6S1, t. XI. virtus, 118, t. IX. Y ακο ο "ne non sola, sed cum acce- rvanda, 277, t. VIII. , Justitia et Seen. in maguis et parvis rebus eamdem ΠΠ. . vit. Justitia est. vir- qs, nord virtus in s Specialis, t. VIL. " 227. t. VII. um sublimem effici 433,1. vil? " Justitia Dei 358922 418, t. VII. Justia Dei non est przssenlis vite limitibus. circuia- scripta, 316, t. VIL. Justitia σε Christus, 205, c VIL. plectitur, 40, t. Y. Justitia Justia max oblatio grata. J Justitia Deo coha-ret, Jusiitia hominum ex" exteruis legibus profiscitur, 67, sscrliium θεος] νι lom. V. Justitia , M8, t. V. Justitia. nec tempore enusuuiitur, ?91, tom. V. Jusütize v. Justitian t. XIT. Justitia : 898. Justitiz gradus v 104, tT. m est omnia Del man- E ri, justitie esL eva- E ] ustijam qui esuriunt, que eu,iunt assequuntur, 304, tom. IV. m. tX. M D v. commitiltur. kt. Iv. 1045. lott. Cun. plen- [P "t. 4041, t. 1. n 100. Justi cur vexentur iu hac vita, 254, Justo nibil ditius, 536. Justus cur ab imprubis vexetur, , t. Ἡ. B rt mors pretiosa et beata, 005. Justi arma, philosophia, teniperantia, patientis, contemptus rerum, 100, t. lI. Jusiuun qui impugnat, cum umbra puguat, 74. Cum ]o- stis cur aspere agat Deus, 3535, t. II. Justi mors quam felix, 695, t. II. Justorum lapsus alios prostat segniores, 21, t. IT. Justus vocatur is qui virtutem exercet, 511, t. XT. Justus esl qui injuriam accepit, nec reddidit, 9o. De ju- stis gaudendum, peccatores lugendi, 205, t. XI. — Justi magna operautes non mirum si incidant in tenta- tiones et pericula multa, 570, t. X. Justi virtus in zerumnis lucet. et augetur, 292, t. X. Justorum przemia, 153. Quanta sint futura, 151, t. X. Justus quam hominum amans sit, 660, t. IX. Justo allicüones sunt semper causa premiorum, 1351, tom. IX. Justorum animz in ztatis flore sunt semper, 481, t. IX. Justorum animze admodum sunt mites ac benigna, 600, tom. 1X. Justi fiducia quanta, 87, t. V. Jui cur affügantur, dum improbi bene habent, 81, Y. festi attentiores fiunt cum improbi puniuntur 94, t. V. Justi etiam oratione opus habent, 41, t. V. . Justi magna virtus cum eosdem babet quos Deus amicos ei inimicos, 90, t. V. - Justus cnronatur quomodo 68, t. V. Justi felicitas, 145, t. V. Jus delectatio perpes, $9, t. V. Nusorum tabernacula, 5355, t. V. Justus etiamsi inctepet sequendus, 440, t. V. Jui inpiurum dii a Deo constituti sunt, t. V. ί veleris legis juxta lilem mortui, 036, t. 2V. Jesi omnes in liac vita quasi peregrinantes sunt, 562 tom. IV. hstus absque festo festum agit, 671, t. IV. Justus dicitur is qui omnem virtutem complectitur, 205, IV. Justo:um obrdientiam quomodo exercet Deus, 116, t. 1V. Juswrum virtus thesauro simi!is. 552, t. IV. jus:orun vita probos mores docet, 475, t. IV. Just nec lex nec princeps positus est, 596, t. IV Justus, id est, omui virtute praeditus. 45, t. Vil. Qa cognatus nonnisi peccatori resipiscenti pro-lest, jt VII. hsii seipsos accusant, 189, t. VI. Imio magis metuenda arrogantia quam peccatori, 125, μα IY. Istorum pr:emia etiam in hac vita, 622, t. TIT. iius ft qui se omnium extremum putat, 126, t. ΠΠ. Nvenes maxime oruat castitas, 612, t. ]V. Nvenes a is arcendi quare, 642, t. IV. genes quantam perniciem ex theatris coutrahebant, Jl, t IV. Itvenes imbuendi diseiplins celesti, 659, t. IV. Avenes uxoribus Jungeudi antequam in luxuria im,!li- centur, $17, t. IV. hventus ad malum proclivis, 515, t. IV. Juventus maluu: quando rect rationis freno caret, 516, im. IY Juvenum impetus a principio coercendus, 585. Connubio pagendi sunt τουσ, πο foruicentur, 584, t. VII. Nvenes quomodo instituendi, 37, t. VIII. Nuveaum institutio quam difficilis sit, 685, t. XI. iuvenes ad amorem corjorum lives, 684, t. XI. lavenes cito connubio Vngendi sunt, 426, t. XI. hvemm vius, 681, tc. XI. Juventus in Eeclesia utilis, 525, t. XII. Iuventinus et Maxiwipus milites, 571, amore Dei flagra- Vent, 5/3. Deplorant restitutam fuisse idololatriam, sacras eonculceatas, 574. In carcerem nudi truduntur, 574, tonum bona publicantur, $73. Sigua eorum domibus appo- wntur, omniaque diripiuntur, 574. [ncarceratos adiit omnis Gritàs, unde multi martyres facti, 573. Julianus eos minis Weonissisque tentat, 514, illi imperterriti manent, 5T5, ca- | &e truicantur Doct, 575, eorum reliquie in una capsula vvluatur, 576, et bonorantur, 577, t. II. Iurentinus martyr cum Maximino patitur, 571, t. II. K. Kalendarum festum, Satanz festum, 965. Kalendis scu iin d e primo diabolic:e pernoctationes, convivia, saltatio- ius fiebant, 951. Kalendis forum exurnabatur, 954, t. I. Aalendis habita. concio, 955, t. I. &"ae, Regulares feminie cum viris habitare non de- PaTROL. GR. LMIV., INDEX GENERALIS. 294 bent, 515, t. T. Κύδων, sel tessarum lusus, 61, t. IV. L. Labani deos furatur Rachel, 499, t. IV. Laban idolorum cultui deditus, tamen moderatus, 187. tom. 1 Y. Labarum regium vexillum, 586, t. XI. Labium unum sermonem unum siguificat, 374, t. 1V. Labor in frznanda cupiditate, 1000, t. ]. Labor homini addictus, ipsi utilis, 429. t. I. Labor somnum dulcem excitat, 44, t. II. Labor majur in vitiis, quam in virtute, 101, t. II. o Labores teinporauei coronas referunt immortales, 667, m. LI. Labores pro virtute subeundi, 155, t. III. , Laboris et opificii ne pudeat, 194, t. ΠΠ. Labores minuit spes bonorum, $73, t. IV. Labor cantu solatium accipit, 157, t. V. Labores hic, corons in (πάγο, 932, t. V. v in hoc mundo est et probis el improbis, 658, tom. . Labor adeundus, sed sine sollicitudine, 219, t. VIII. porem gravem videri non sinit fructus illo partus, ; t. . Labor multus, qui nullum habet lucrum, damnum cen- seri debet, 959, t. ΧΙ. Laboris amorem, non otium , paupertas pr 25, C IX. Laboribus majora prz:mia sunt, 538, t. 1X. L':c Paulus vocat humilem sermonem qui conveniat sine plicioribus, 72, t. XII. Lacsnarum mulierum virtus et fortitudo, 346, 547, t. VIIT. Laconica qus sint 51, t. VI. Laconica marmora, 71, in Spuriis, t. IX. Laconica velamina, 750, t. VII. Lacryuxe extinguuut gehennz incendium, 97$, t. I. Lacryuig propter Christum fusse suaves, 583, t. I. Lacrymz et luetus consolationei afferunt, 184, t. II. Lacryuxe balneum anim, 231, t. ΠΠ. Lacryie rigant plantam orationis, 652, t. IV. Lacrymae ex gaudio, 561, t. IV. Lacrym: iu precaudo quain accepte Deo, 665, t. IV. Lacryms et gemitus Deuimn. attraluut, 85, noctu uielius funduntur, 77, t. V b Lacryme monachis competunt, magis autem seculari- us, 71, t. V. Lacrymae spongie sunt ου peccata absterguut , 981, t lacrymae vel hic, vel in futuro seculo fundenda, 76, Lacrymz bon: quicenam, 154, t. VII. Lacrymas bonas sequitur tranquillitas, 155, t. VII. Lacrymz poenitentis Deo conglutinant, 154, l:etitiam pa. riunt, 154, t. VII. Lacrymarum utilitas, 157, t. VII. Lacrymz utiles in V ecibus, in admonitionibue, S85, pur- gant peccata, 585, L. XI. Lacrymantem nec vitium nec libido adeunt, 77, t. V. Lacryma laudabiles quienam, 901, t. XI. Lacus esse dicitur peccatum, 455, t. V ] Letüitia quomodo acquiratur, 186. Laetitiam mon pariunt divitiz, non lautze menses, 181, t. 1l. L:etitia vera non iu rebus externis, 59,t. V. Letitia in externis rebus est tantum ocutorum, non au tem cordis, 55, t. V. Lantitia iude proficiscitur unde bona suppeditantur, 261, ι Lstitia ex Deo firma, 68, t. V. Lwtitiam non hujus mundi bona pariunt, sed pura con- scieutia, 400, t. IX. Lsetitia lumina admixta tristitiz, 125, t. XII. Lamech, ex genere Cain, fllius Mathusalz, 167, 168, confitetur peccatum suum, 169, t. IV. Lamech pater No: futura pravidit, 181, non justus, nee Deo probatus, nomen filio prophetice imposuit, 628, t. IV. Vamech non easdem peccali peenas dedit quas Cain, 73, t. t Lamentationes Jeremiz de urbis excidio, 19, t. VI. Lampades in ecclesiis οἱ in supplicationibus christiano- rum, 00. t. lf. lampades sive lucernz in ecclesia accendebantur, 597, t. Lamportatus diaconus cum Hypatio erumnarum con o! 5 fuit, 714, t. III. κ Lapis angularis Christus, 707. Quomodo illo uti posstuuu: , 793, t. |. 4 HD Lapis angularis Christus, 236, t. V. Lapides pretiosi in zedibus, 23, t. XI. Lapidos pretiosi nullam inducuut utilitatem, 111, t. (V. Lapidum pretiosoruin vanitas, 590, t. IV. Lapides et ligna dii appellati a gentilibus, 68, t. 1V Lapis de mone abscissus in. Danielis visione, sigzmfioat Ecclesiam, 798. t. II. Laypsi si non surgunt, non in causa est isqui vult erigere, sed qui nolunt surgere, 470, t. V. Laqueare aureum, 515, t. V. Laquei quot in mundo, 156-157, t. II. Laqueos in virtutis exercitio tendit diabolus, 414, t. V. Larva inaues, «ροσωπεῖα, 159, t. V. Larvz ad: perterrefaciendos pueros 516, t. V. Larvze histrionum pulchrae, 675, t. XI. Larvz in theatris, 428, t. XI. . Viscivia et luxus mulierum tempore Chrysostomi 51-55, Lascivia quomodo corrigenda, 505, t. IX. Latin:e lingua studium, 531, t. 1I. Latro nulla previa adimonitiene ia cruce Christum con- festus est, brevi paenitentia paradisum adeptus, 255, t. 1. Latro bonus principio maledicebat Christo, 441. Latrouis in cruce ab alio latrone diflerentia, 411. Latro in cruce doctor, 402. Latronis fiducia, 402, philosophia, 405. t. IT. Latro cur iu paradisum introductus, 672, 615, uno verbo prolato, sola fide exhibita in paradisum ante Apostolos in- siliit, 675. t. IV. Latro quomodo ingressus in regnum coelorum, 675, t. IV. Latro pendens in cruce oratione regnuin ccelorum impe- trivit, 608, ingressus est in paradisum uon cuim corpore, 413, t. IV. Latronis boni philosophia, 514, t. TIT. Latrones ambo initioconviciabantur Christo, 771, t. VII. Latro alius quasi it. statera in altum sublatus, alius. de- pre sus, 555, t. VIII. -Latronis An cruce poenitentia, 5M, t. V. gau roues Andrumcuum captum dispoliatum dimittunt, mh L. 9 Latrocinio gravius est adulterium, 134. t. XI. Lavacrum bavtismi priora crimina abluit, 254, t. IT. lavaerum baptismi quaslibet maculas eluit, 227, t. 1f. 1 Lavacri Judiorum a lavacro baptismi discrimen, 236, Lavacrum regeneratiopis, 210, 518, t. . Lavacrum baptismi est pbarmacum οἱ quasi antidotum, ; t. ΧΙ. Lavacrum baptismi non potest iterari, 79, t. XII Laudare delinqueutes longe pius est quam delinquere, 687. Laudare virtute praeditos prodest, 687. Laudare iu- probos, supplicium parit, 687, t. IV. laudare Deum vel tacentes possumus, 300, t. V. . Laudare vitium peccatuui est, 253, t. V. Laudandi modi varii, 486, t. V. Laudes aliorum justo gaudium, 759, t. I. Laudes etiam virtute praeditos voluptate afficiunt, 674, t. I. laudum et hymnorum prastantia, 605. Laus non placet ex ore peccatoris, 695, t. T. Laudis amatores nimii culpantur, 674. Laudes qui non contemuit, gravia multa patitur, 676, t. T. laus hominum quam uxo, 55. Laudes hominum non gurouke, 200. Laudari christiinus ab omnibus nequit, 200, Laudes Dci quomodo canant membra nostra, 465, t. V. Laus Dei quid difficultatis habeat, 500, t. V. Laudes orationis, 536, t. V. Laudari vis? lauda, 62,1. V. Laus quid, 248, magna res est, quze purgat animam, 429, €. . Laus Dei quz sit, 290. Laus nei sacrificium ipsi gratissi- mum, 498. Laudis sacrificium, 527, t. V. , Laudem Dei quomodo emiuant bruta εἰ ferz, 488, t. V. Laudare se quaudo liceat, 41, t. V. Laus Propria vitanda, 37 , t. VII. Laus multitudinis coniemneuda, 603, t. VII. Laudes qui quaerit, a Deo non laudatur, 36, t. VII Laus vera quse, 20, t. Laudes hominum vel ex gratia prodeunt vel ex odio ne- goutur, 45, t. ΥΠ. Tons a Deo prodiens magnam homini affert utilitatem, 45, t. . Laus hominum statim evanescit, 218, t. VUT. Laus ab uno eo qu:erenda, 45, t. VIII. Landes non curaudi, neque eliam accusationes, 119, " Laudes qui desjicit, multis fruitur laudibus, 570, t. IX. Laus vera quas, 221, 923, 1. XI. 3 IN OMNIA OPERA SANCTI JOANNIS CIIRYSOSTOMI - 296 Lausnon debetur abstinentiz a pravis operibus, 225, t. XI. πονάς hominum infide suut οἱ nihil utilitatis afferunt, ; 1. Al. Laudes non hominum, sed Dei, quzxrend:e, 101, t. X. Laudare se quando liceat, 585, t. X. Laus propria quain odíosa, 548, t. X. Lazarus non oratione Christi, sed jussu, a mortuis excíta- (us, 782, ejus resurrectio offendicula solvit, quoinodo, 779, Lazari parabola, 1017. Lazarus per angustam viam inces- sit, 1049, communis orbis doctor, 682, in divitis vestibule nou morosus nec impatiens erat, 973, omuium opuleuiissi- mus, 986, in vestibulo divitis novem supplicia pertulit, quz, 975 et seqq., de resurrectione non philosophabatur, 981. Lazarus fortiter adversa tulit, 459. Lazari mendici gi- wis, 1055. Lazarus cur in sinu Abralize, 98, 999, t. I. Lazari et divitis historia, 657, t. 1f. Lazri patientia, 707. Lazari panperis mors pretiosa, 79. Lazarus iu jrzesentí vita pauper, in futura dives, 39, t. II. Lazari quavriduani historia, a Joaune solo uemorata, cur a celeris evangelistis sit practermissa, 614. Lazari rexur- recti Christi resurrection fem faeit, 643, t. HH. uzari yauperis virtus, 471. Lazarus patriarchz:e Abre sedem colsePütus, $83, t. IIT. P" -- Lazari exemplum inhumanis proponitur, 604, t. IV. Lazarum cur Christus fleverit, 297, t. vi. Lazari virtus describitur, 567, 3568, t. V. Lazarus pauper non minus conspicuus, quam tres ueri iu fornace, 55, t. VII. Lazarum cur foxtentem Christus suscitat, 345, t. VIII. Lazari resuscitaii miraculum quantum, 351, t. ΙΙΙ. l.ectio spiritualis librorum Scripturze instrumentum $3- lutis, 993, 994. Lectio Scripturarum commeudatur , 814, . 991. Lectio Scripturz etiam non intellecta utilis omuibus, Lectio iterata aperit obscura, 995. Sine lectione spirituali non potest quispiam salutem consequi, 996, L. I. Lectiosine iutell.gentia non prodest, 21, t. III. Lectio Scripturarum cum prato collata, 87, et cum fi 89. Lectio Scripturze in ecclesia, 70. Lectioni Scripturae addantur bona opera, 179, t. 1l. Lectio divinae Scriptur:e quomodo peragenda, 125. Lectio Scripturz sacrz pi: religionis notitiam affert, 41, t. IIl. Lectionis Scripture utilitas , 299, 500, t. If. Lectio Scrijun 2 sacrze thesauro compa.atur, 52. Lectio Scripturarum ingens bonum, 321, 411, quautam cousolatio- nen aera 201, 202. Lectione sacra nihil jucundius, 613, 912, t. IV. Lectiones Scriptura sacre in ecclesia multe et varize, L. Lectio non sola sufficit, red requiritur etiam accurata cognitio, 219, t. VI. viro sacre Scripture morbos animi exstiuguit , 50, t. " Lectio Scripturarum lecto jucundior, $85, t. VII. Lectio Evangeliorum uecessaria, 29, t. VII. Lectio Scripturz 5408 quam utilis, $12, t. V. Lectio hebraici textus, 155, t. V. Lectio Aquile et Symmachi, 729, t. V. Lectio Symmachi, quinta el sexie, 166, t. V. Lectio quinte et δεχία editionum, 169, t. V. Lectio reliquorum interpretum, 149,761,704, 768,711, C. V. Lectio divinorum librorum quo ritu tierat, 295, 290, ame lectionem manus abluebantur, 295. Lecüouis diviuse utili tas, 296, t. Vlil. Lectio diviuorum librorum commendatur, 186, t. VIII. Lectio spiritualis sanctificat, 157, t. VIII. Lectio Scripturarum sacrarum commeudatur, 485, t. XI. Lecti argentei divitum Ántiochenoruim, 179, t. X. o tuse urneus.Lecti splendidi uihil prosuut ad somuun, ,U I. Lectus Davidis, lacrymis exornatus, 975, t. I. Lecti apporatus, 5085, t. I. Lecti ex eboreaut ex argento puo adoruati , 773, t. Π. Lecti argento ornati, 195, t. Η]. Leci argentei, 599, t. Hl. fulgentes, 515, t. Υ ecti argento nexi auroque entes, t. V. Lecturis muyus in ecclesia, Ast, t. XI. Lectoris officium in ecclesia, 138, t. X. Legalia ad virtutem non conterunt, 61, t. X. Legislatorum officium, 278, t. I. Legislator unicus duorum 'Testameuntorum, 520, 321, t. Π. Legislator veteris idem est qi novz legis, 245, t. Vil. Leguminum esca monachis, 405, t. I. Lenitas rerum, quam verborum, melior, 403, t. VII. Leuiate opus esl doctori, non auctoritate Lantum , $91, * - * Leones mitigantur et tractabiles redduntur, £1, t. LII. 7237 Leusem ub ungue adagium, 5:1, t. III. Leones cicures reddebant antiqui, 501, et per forum duecbant,78, t. IV. Leones arie cicures et mansueti reddebautur tempore i, 699, t. IV. Leones olim cicures reddebantur, 501, t. V. Leones arte mansueti reddebantur, 91, t. VI. Leones mansueti per forum circumducebantur Constan- tinopoti, 220, t. IX. Leoniio epistola Chrysostomi, 652, t. MI. Leyporis vitem agere semper timere, 565, t. V. Lepre genus quodnam immundum reddebat, 681, t. XL Leprosi olim extra urbes sedes habebant, 128, t. VI. — Levi tribus sola honorata sacerdotio , 022, soli sacerdotio vecabet, 9232, t. I. Levitici liber cur sic vocetur, 328, t. VI. Lex sublata fuit non ob ta Jud:zorum, sed quod esset, 920, 921. Legis observationem Paulus ab- m suadet, 864. Lex imperfecta non sua natura, sed temporis data est, 790, t. I. Lex non est Christo contraria, 530r est quasi pedagogus, J 800, sd majorem suscipiendam Osophiam apta, ibid., utilis ad Christum deducat, ibid. , utilis olim, nuuc ces- sivit, t. I. Legem extra Jerosolymam legere Judzis non licebat, ο 941,1. I. Legem veneramur, sed quiescere sinimus, 915, t. T. Lex naturalis ab initio homini indita, 151. Quid est lex naturalis, 153. Legem naturalem negabant gentiles, 155. naturalem probant molta, m, t. Hl. 1 Dei potest servari t. II. Legem cur οἱ quomodo abrogavit Christus, 578, t. II. Lex ea, quae legis erant evertit, quomodo, 73), t. II. lez Moysis, lex Dei, 809, t. I1. Legis et Prophetarum libri nun sanctum faciunt. locum Wi depositi sunt, 911, t. I. Lex christianorum pacifica, en [n legé nova majora pastanda quam in veteri, ,t. I. Leges et supplicia reipublicse necessaria, 364, t. [. Leges educandorum liberorum a Deo datz, 354, t. T. Legi divinse cedunt externae leges, 219, t. III. í Legislator unus Veteris et Novi Testamenti, 281 οί seqq., μ. "n data est ut umbra; non peccata tollit, sed demonstrat, t IV. Lex lucerna, lux. et vita, 617, quarta bona attulerit , 648, in lege veteri virtus difficilior, 698, t. IV. Lex fous sapientize, 618, spiritualis ac divina erat, 618, Lez an sit causa peccati, 617, in subsidium data est, Hu Lex per ipsum Deum data, 618. Lex nou accusanda, l", CIV. Lex nova : in lege nova msjus philosophiae studium, nia- jf3 certamina, 35, in lege gratis omuia perfectiora, 611, LIV. Leges sunt ipsorum principum principes, $93. Leges κ νά cum Vobis conscii" crintiuis on sumus, 598, LIV. Lex conscientiz sufficiens, 482, t. V. Lex scripta nonnisi Judseis data, yen. LY i non principaliter data, 1/5, t. V. pex Meteris praecepta son abrogautur per novam le- 2η, t. V. P regalato idem Novi et Veteris Testamenti, 216, t. V. lex in ο data, evangelica praedicatio per orbem lerrarum, t. V. u Lege gratis, non lege naturz crescebat christianorum multitudo, 485, t. V. Legis novae precepta non abrogant vetera, 287, t. V. i Lex sepes, quia circumdat, et a malorum consortioarcet, I5, t. V. D. Legem, quz? nos tuetur οἱ vindicat, transgredi iniquitas εἰ maxima, 179, t. V. Lex naturalis omnibus insita, 482, t. V. * . Leges humans momentanez οἱ obscure, leges divinze 1ele diriores et permanentes, 287, t. V. Lex domus Dei est, 156, t. V. lex per gratiam aufertur, 689, t. VI. is gloria est ut docere possit seipsam In Christo eva- Guri, 176, t. VI. Lex multiilex, 435, t. IX. Lex naturalis omnibus hominibus insita, 502, t. IX. Lex Mosaica sancta, 502, t. IX. Legis precepta judaicai vilitatem specant, 91, t. IX. Lex morbum auxit, quomodo, 178, t. IX. Lex viventibus, nou mortuis data est, 496, 497, t. IX. Lex yrzvaricatiouem arguit, gratia pravaricationem tol- INDEX GENERALIS. 294 lit, 488, t. IX. Lex onerosa, gratia facilis, 507, t. IX. τὰ non poluit yrzstare id quod files prestitit, 417, Lex soluta fuit, 249, t. IX. Legem non esse servandam Petrus docuit, 311, t. 1X. Leyis metum solvit Paulus, 652. Lex abrogatur a l'aulo 303, gis dignitatem Paulus non tollit, 407, t. IX. ' ex raria non fuit : Christus. in auxilium ejus veni "EPI xilium ejus venit, Leges novas posyit Christus, 55, t. IX. Lex spiritualis cur 5e vocetur, 507, t. IX. egem audire nibil juvat, nisi opus addat ὦ Lex probrosa Solonis, 419, IX" ur, 455, t IX. ex quomodo iram operetur, 39, in lege ' . titur consuetudo, 546, i XI. egem tandem ver Lege quomodo utendum, 511, t. XT. Luis plenitudo Christus, et finis legis Christus, 2014, Lex non parum contulit ad cognoscendum rc ad augendum supplicium, 365, t. X. μυ... Let vetus cur severius puniret, quam nova, 431, t. X. Lex quomodo mortem afferebat, 443, t. X. Legis flora in hoc sita est quod ad Christum auimos core vertat, 145, t. X. Lex per Christum finem accepit, 445, t. X. Lex christiana multo magis vitam tuebatur et contineliat quam externa leges, 509, t. X. ' Lex dilectione impletur, 670, t. X. Lex in Scriptura per sepemsignificatur, 35, t. Lex est Vetus Testamentum totum, 667 , t. VII. Lex vetus quam necessaria fuerit, 316, 1T, t. Vil. Lex quando et quomodo data, 19, t. VII. Legem veterem non abrogavil Christus, 20, , t. VII. odo egem modo servabant Christus et apostoli, modo non servabant, 500, t. VII. peso " τρ. veteris priecepta non íta sublimia erant, 965, Legis veteris et novae unus idemque est legislator, 247, Lex vetus cognata et affinis est novze, 214, t. VII. Legis veteris cum nova affinitas, 406, t. VII. Lex abrogata per novum populum, $5. t. VII. Lex nova quam przstet veteri, 15, t. VII. Les nova plus requirit, quam vetus, 265, t. VII. ex nova majora promituit, quia majora certamina e θι{ ΙΔ ΥΗΙ κ. tna exigit, V quanta mansuetudine et providentia plena sit, 258, Legis novze perfectio, 245, t. VII. Lex spem habebat, sed non tantam, quantam gratia, 105, "Lex eur aljquando per Moysem, aliquando per l data dicitur, S2, t. XI. — ^ à uer 1ος Lex umbra erat, 150, in lege omnia umbra erant: circum- cisio, sacrificia, sabbatum 105, t. XII. t τς i sacerdotium, jam ejectum est et cessavit, 117, Legem Christus paulatim solvebat, 259, t. VIII. ιν δν δι non transgreditur, sed supergreditur, ; L. . Legem Judsi nec noverant, necservabant. 288, t. ΠΠ: Lex hominum pedagogus, 517, t. VII. Lex quomodo subintraverit, 668. 610, t. VIII. Lia Jacobi uxor fucum non adhibuit, 369, t. VII. Libamina et philura meretrices adhibebaut, 627. Liba- mina a meretricibus adhibita ut jucundz appareret, 626, t VI. sed perfecit, Libanii monodia de incendio templi Apollinis in Daphne, $60, 361, t. II. Libanius ad Chrysostomum perpe T8, 798, t. ΠΙ. libauius (qui supra),957, t. Ill. Libellum repudii cur permiserit Moyses, 930, t. ΠΠ. Libelli supplices itpperatoribus oblati, 610, t. IV. Lihellum repudii cur lex vetus permittat, 259, t. VII. Liberalitas non ex donorum mensura, sed ex dautium anno zestimatur, 514, t. X. Viteralitas erga egenus , damnationem amovet, 476, t. VII. Liberalitas Dei in homines, 124, t. IV. Liberalitas in pauperes exhibenda, 58, t. IV. Lioere bonum operamur, non necessitate, $77, 918, 985, C II. Liber et servus in iis αυ ad Christum spectant pares sunt, 1506, L. X. Liber non est qui peccato servit. 198,et servus που est qui a peccato libcr est, 138, t. X. Liberum aut servum quid potissimum faciat, 978, Liberilletantum est,qui libertatem intus h Tiber et servus norila tantum sunt, 491, t. X Liberorum et domesticorum cuique est. Filio addenda, sa Το liberor 1. Dcus. Nemo Libertas ai «Libertas a 885,1 VIL. Libertas libertas est, 89, t. IX. tux. πο] coro- par vel damnamur secundum .animi propositum, 166, [ TA -yeremus vel n οἱ improbi efficin um arbitri: avit, 715, t. T. heri: in nobis et in Dei uta. situs, 293. opifices esse con- H ^ licto supplicio , 160, ab ligamus in nostro er- 50, 1. VI. potestate sublats, nul- est, 155, t. VI. tas penes nos 'est ut mutemur, 21 , tom. VI. iberi arbitrii Vubernamur MUN E . remis vI. t. Vil. | tollit t. ΥΠ. catur, oque necessitatem χι. rum arbitrium x: sed le ij corati sumus , iue. «2| non persuadeatut , 129, Éiberu: Ed fme CIV moda ^" ibita; LU Ligatuioa et iücantationes prohibentur, 358, t. XI. IN OMNIA OPERA. SANCTI JOANNIS CIIRYSOSTONMI 00 curandis morbis alibi ον ο m ibit, 412, t XL. boni et imali cur sic. dictum , 152, ul0, 151,1. 1v. ΙΝ "nid, 653, t. VII. 455, t. Vl. .83.t VI. prophetis, 833, 1 Ostea igne comburatur . », 06, t M. Una iremendis mysteriis minisiraus à vitiis absiinvaL. tom. YI. . Lingus Lingua Lingue n Lingus Lingue 521. t X. YER Loca ubi Paulus mansit, et ubi ligatus fuit veneratieal habita, 745, t. 1X. anos, ut urbis Rethle- ior, vt et silentium lo- A52, 435, t. V. servatus est, 515, t. 1L. Lot cur ab Abraham. susceptus comes peregrinaGonis , 390. Lot juvenis separatur ab Abrahaino, 511. Soduma pe- tit, non adverteus incolarum nequitiam , 511, t. 1V. Loum cur in Sodomis Deus hibitare voluerit, 399. £oto πλ] profuit Sodomorum habitatienem deligere, 525, t. IV. Lot cur in captivitatem abductus, 326, t. IV. Loti hespitalitas, 305, 396, t. IV. Lot vi eductus ex Sodomis ab angelis , 204. t. 1V. Loti virtus quanta, 398, t. IV. Loti uxor in sto3tuam sali9 versa , 405, 107, t. IV. Lot excusatur ab ebrietate , neque Lot neque (ilie cjus damnandz , 411, 412, t. IV. Loti tili: excusantur a concubitu cum patre, 411, t. IV. Lot laudatur quod solus essct probus, 141, t. V. ; mendici circulatores , 97, t. XI. Lucas solus scripsit bistoriom Lazari et divitis, 970, t. I. Lucas, Pauli discipulus, scripsit Evangelium , fO, t. VII. J.ucas qua de causa scripserit Evaugelium, 17, t. VII ^. enerationibus differt M Matthzon . in quo et quare, 21. Cur lengiorem quam Matthzus genealogiam ne iP. Cur ab Adamo risti generationem incipiat , Lucz cum Matthzeo consonantia , 82, t. ΥΠ. consensus circa. centurioaem , 9S3, $36, t.. YII. Lucas, Pauli discipulus, Acta apostolorum scripsit, ideo maxima pars libri Paulum spectat, 15, t. 1X. Sr frobatur 6056 auctor Áctuum apostolorum, 91, 780, t. - Locas cur dicat se de omnibus qux ccepit Jesus faeere , um τη cum scribat Joannes non pesse omnia scribi, 119, Lucas solus Evangelium produxit usque ad Assumptio- aem Domini, 7*0, 781, t. nl. i Lucas Actuum apostolorum auctor , 213, t. V. in foro accendebantur in kalendis , 957, t. I. ο” sive lampades in ecclesia accendebautur, 507 , Qm τν quidam superstitiose in fontibus appendebant , Lucianus Grecorum disciplinis eruditus , 521, fame tor- quer, ES in me adolothyta respuit , 524. Lucianus |or- menlis us as interrogationes ebat , Crit sum, SMALL H. ο ο ο lucifer inter sidera, 805, t. IIT. Lucio epi -epistola-Chrysostomi-, 655, c. TIT. lucius, Jason et Sosithens, cognati Pauli, in Epistola qui saluiant , 677, t. IX. i amor quantas zerumnas subire cogat, 405, t. T. όλ. ex proximi egestate partum, quam-crudele, 97, ES qui student, ab amore lucri sepe Ixdüntur, 003, Luctatores in ueu , 682. Philosophus quidam qui legem tilit, Solon , 692, t. XI. MG Luctus. in gravissimo statim luctu , non adhibenda con- , » t. I. | Luctus legitimus eos qui in peccatis vivunt, 823, t. [. οἱ e xoquiarum ritus apud. christianos , 1020, t. |. nimio quidam ad familiarium sepulcra dotnicilium Wuerant, 409. Luetus erga defunctos qualis esse debeat, 919, t. I. lectus immoderatus improbatur , 255, t. X. Luctus pro defunctis moderatus sit oportet, $17, t. VIII. [ποια quitiam sint digni, 560, t. Vill. luctus utilis quisnam sit , 225, 226, t. VIT. - v iefonciorum cum tibiis οἱ cymballs celebratus, a" . (actos nimius a ratione alienus , etiamque periculosus, lucus an prosit , necne, 295, t. VT. Luctus iT emendat eos quos sermo non potest emen- ένα, 16 t. [. Luctus iis qui ante Christum licitus, 296, t. VT. Luctus Davidis-ob mortem Saülis, 691, t. IV. | uL Mdimagistri prius elementa docent quam syllabas, 677, Ladus quisnam prohibitus, 128, t. VII. Lagere mertuos jam non licet, 996, t. VI. Loteodi etlinici, Judzi et catechumeni inorientes, 504 , m. VI. Lumbhi quid significent apud Paulum, 161, t. ΧΙ. Lumen signatum quid, 54, t. V. Lunz et solis utilitas, 59, t. IV. Luna. Quidam dicebant Providentiam usque ad: lunam Dei mn pertingere, 202, t. V.—— Lunam plenam cur primo fecerit Deus, 410, t. VI. Lanatici jejunium timent, 507, t. II. INDEX GENERALIS. eU2 - Lunatici cur sic dicti, 583, t. VIT: Lunula, ornamentum muliebre, "id esset , 51, t. VI. Jupic:nus Aptarie episcopus: ad Theophilum missus a Chrysostomo, sb. t. nt d T Lupos superat qui manet ovis , 345, t. V. Lupi vincuntur, oves Christi vincunt, 589, t. VII. Lux magna et vera que, 217, t. VII. Lux Christi luce solis major , 555, t. VII. Luxuri: dediti , porci a Christo vocantur, 311, t. VII. Luxus quam inanis et fluxus, 985, t. |. Luxus mulierum curas parit, 581, t. I. Luxus et fastus res fluxe, 288, Lt I. Luxus in vestibus tempore Chrysostonii, 15:0; 2996. Luxus mulierum quantus tempore. Chrysostomi , 581; t. IV * Nia vestium damnatur maxime in mulieribus , 549 , Luxus et fastos redarguuntur , 2:9, de. lux quadam, 319, t. XI. bd | ur pudenda Luxus im conviviis quantus , 305, t. XI. uxus mulierum reprehenditur , 541, 580, 1. ΙΙΙ. Luxus vestium reprehenditur , 161, 302, t. VILI. Luxus res est mala, 267, t. VIT. Luxus vestium redarguitur , 02. t. VIT: Luxus mulierum describitur et carpitur, 369, t. VII. . Lüxus mulierum damnatur, 957, 287, 781, qux mala hiac - eriantur, 785 el seqq., t. VII. Luxus inaurium , 786, t. VII. sor apum paleeorum vehementer exagitat. Chrysustoius , ; t. VIE virus quantus Chrysostomi tempore Constautiuopoli', Luxus vitandus, 277, t. V. : Luxus mulierum tempore Chrysostomi, 51, 55, 1. VT. Lycaones cur suspicati sunt Paulum esse Mercurium , Lyceum : ibi Socrates morabatur , 539, t. I.. Lichnicum est solis occasus, 105, t. V. Lycurgus jussit virgines nudas in conspectu virorum cone certare, 694. Vide notam , t. XI. Lydiz disciplinze humilitas et sapientia , 253, t. IX. Lystris Paulo et Barnalxe. immolare volebant ex diabuli.. nequitia, 25, t. II. Macchab:eorum res sub Juda et Simone, 891, t. T7 Macchahxeornm matris virtus, 619. Macchabzorum mater: septem peperit filios, non terras, sed coelo, 622. In suppli- ciis filiorum gravius cruciabatur quam ipsi lilii , 820 . 675. Filium j:0stremum cobortatur, 625. SS. Macchaboi, 017 et: seqq. Macchabsorum supplicia, 621. Ex Macchabzis postrc- mus se supplicio exposuit. spectante inatre , 624. Tyranni. clementiatn reformidabat, 624, t. 1I. Macchabsi in psalmo ΧΙΙ przedicuntur , 107, t. V. Macchabzorum mater futuram resurrectionem testifica « tur, 501, t. VI. Macchabzxorum eorumque matris laus, 195, t. VI. ui echabssi admirationi luere , quia pro lég- passi suut , , t. VII. Macchabzeorum mater quanta passa sit, 686, t. XIT: Maccliab:orum festus dies , E Macchab:eos pro Cliri- sto Masses esse probatur, 551, t. . acedones ristiani ex paupertate largiebantur, 615 , . tom. - Macedonia, 714, t. I. Macedoniz episcopis scribit Chrysostomus, 706, t. TII: Macedonii monachi dictum fiducia plenum pro Antio- chenis, 175, t. II. Macedonius paracleto bellum infert, 614, t. (T. Macedoniani a Macedonio , 220, t. VIII. Macedoniani impugnantue , 555, t. ΧΙ. Macedoniani verum Scripturarum sensum adulterabant , 818. Macedonianorum argumentam , 819, et responsio. ad éllud , 819, 820, t. IIT. . . Macedoniammi Spiritus gloriam contumelüs. afficiebünt , 823, confutantur , 825, t. IIT. Macedoniani. impugnantur, 815, 810, t. III. Macedoniani dicebunt Deum maqnum et parvi, 1087, t. [. Macedoniani, Ariani, Eunomiani , 410, t. Vl. Maceratio, ex maceratione coelestium rerum desiderium nascitur, 85, t. IT. Madianzi, quod aliter inexpuenabiles pularent δάσος», virgines immiserunt, 118, t. IT. Magi: et prestigiarum libri , 275, t. IX. Magi nostra destruere in cassua couati sunt , 596, t. JL. Magi Gazareni, 285, t. I. Magi Cambysi succedunt , 899, t. I. 905 Magi ex Perside venerunt ut Christum in przsepi vidc- rcut, 735, eumque adoraruut , 795. t. 1. Magi cur per stellam ducti , 678, t. XI. Maxi primitize dicuntur, 406, t. IIl. Magi P'ersidis doctores, 85, t. VII. Magi philosophis sapientiores, 79, t. VII Mog quo duce ad Christum natum -*er.erint, 61, 63, Magorum peus, 16, t. VII. Magis quid suaserit ut Christum adorarent, 81, t. VII. Magi Christum ut Deum habuere, 85. Cur steila ducti fuerint, 64, t. VII. Magorum philosophia eL munera quse, 85, eorum fiJes, ibid., t. VII. Magos Deus ipse per stellam vocavit, 66, t. VII. Magi a Judzis ediscunt, Judei a Magis, 75, t. VII. Magi cur Judeos in Christi adoratione auteverterunt, 18. Cur fuga opus habuerint, 85, t. VII. Magorum munera qua significent , 642, t. VI. Magi qui. essent , 631, t. VI. Magistri officium est non confestim ponas sumere , sed in correctione inferenda tardum esse , 512, t. X. sodagisin munus est, discipulorum calamitatibus affci , εἳ. A. Magistri ornamentum est discipulorum virtus, 436, t. X. oo gister Chrysostomi gentilis superstitiosus. Ejus diclum, t Magistri christiani doctrina, 19, ΥΠ. c oagisiratus a nobis alendi quia de publicis solliciti sunt, , t. IX. Magistratus aureas bullas ab imperatoribus accipiebant, t 110, t. VI. Magistratus vigiles esse debent , 251, t. XII. Magistratus insignia , 94, t. IIT. Magistratus diversi in Ecclesia , 91, 93, t. IIT. Magistratus quasi Vedagogi sunt, $96. Cur in mundo sint constituti , ibid., t. IV. Magistratuum necessitas , 588, t. V. Magistratus urbibus necessarii , 82, t. Π[. Magistratuum timor utilis, 81, t. IT. Magistratus seculares virtuti inopportuni , 751, t. I. De magnauimitate et fortitudine ecloga , 811, t. XII. Magnanimitatem eleemosyua probat , 558, t. IX. Magnificentia nimia damnatur , 456, t. VIII. Magna ecclesia Antiochi: sic dicta , in qua concionaba- tur sostomus, 247, t. VI. Magna «5ρο parvis egent , 177, t. V Ma mus episcopus : ad eum scribit Chrysostomus, 650, tom. III. Magnum et preclarum nihil est, nisi sit aliis utile, 909, tom. À. Majorum virtus improbo nihil prodest, 54, de majo- rum neguitia non erubescendum quareutu virtutem , 55, tom. VII. Majorum laudes, cum nos consortes et similes sumus, ad 603, t. XI nos pertinent, . Malachias post captivitatem babylonicam christianum cultum przdicit, 902, t. I. | Malachiel pro Malachia, 161, t. V. Malchus alapam Christo inflixit, 419, t. VIIT. Malchum per litteras solatur. Chrysostoinus , quod filiam amiserit, 647, t. IIT. Maledici et detractores exagitantur , 4655, t. IX. Maledici carpuntur, 495, t. VII, 101, t. Maledicorum ultio futura 418, t. vit. Maledicos a regno excludit Paulus, 249, t. VII. Maledicorum poena grandis, 135, t. X. Maledici damnantur, 188, t. VI. Maledici a regno coelorum exclusi , 596, t. I. Maledici coercendi, 205, t. III. Maledico fides non habetur, 256. Qui maledicunt, stercus ore gestant, 2506, t. V. Maledicentia fugienda , 191, t. VT. Maledictionem maledictione commutavit Christus suspen- sus in ligno, 255, t. VI. Maledictio Chanaani in Gabaonitis finem accepit, 28, t. VT. Maledictum legis sibi accersunt qui Regis coelestis dono (rui nolunt, 858, t. I. Maledicti causam qui pra»bent digni supplicio, 520, t. T. Maledicta contra Deum prolata ulcisci, coutra pos prolata patienter ferre debemus, 501, t. VII. Maledicta cori»cta in alios Deum offendunt , ín se con- jecta placant 190, t. VI. Maledicta in Ecclesi: rectores quantum sint peccatum , 205, 201, t. ΠΠ]. j Maledicta in proximum quante. ρα obnoxia, 17 Vx maledictis in proximum nihii lucri , da:mni. jlurimum , ib., tuin. ΧΙΙ. IN OMNIA OPERA SANCTI JOANNIS CIIRYSOSTOMI 901 Maledicta non timenJa probis , 251, t. VII. Maledicta acerbius mordent, quan res ipse, 350. t. VII. ἐς μοι non maledicüs, sed beneficiis refellenda, 578. ,Miledicta virtutis splendorem obscurare nequeunt , 232, M.ledictum maledicto sublatum, 24, t. VII. aledictus qui sperat in bomine , benedictus qui sperat in peo, ith (Y. n adagium 1 ale facere est male pati, adagi: 441, t. IX. Malignitas in sese solam imyingit, 75 , t. VII. Malis non ex natura , sed ex voluntate gignitur , 488, Malitia aliquando pro serumna accipitur, 508, t. VI. Malitia damnatur etiam a scelestis, 544, t. Ilf. Malitia quzdam non est noxia, 251, t. IT. Malitix:à nomen variis modis accipitur, 951 , t. II. Maliti: gradus varii, 551, t. I. Malitia nemini vult cedere, 285, t. VIII. Malitia omnis ex arbitrio et voluntate est, 38, t. VIII. Malitize virus quantum, 228, t. VIII. Militia. V. Nequitia. Malitiam omnem docet otiositas, 579, t. XI. Malitia non vi εἰ necessitate hominem detinet, 497, um. IX. Malitia nihil impudentlus audaciusque, 105, t. IX. Malitia: vrannis quanta, 513, t. x Mott Malitia Deus utitur ad bonum, 80, t. IX. αμ) ο λα, propter futura boua nou ὥρτο fercada, ij ον omnium causa est, quod noa sit eariuss, 490, ,t. XI. M3lus est qui bonum non fscit, 442, t. ΧΙ. πι que accidunt auctores sunt homines, 198, |. ο αν. Impium dictum, Faciamus mala ut eeeniant bong, Malumquantum est pecuniarum cupiditas , 491, t. IX. Malorum radix avaritia, 66, eorum causa est peeunia,. 110, 254, t. IX. | Malis omnibus scatet divitis anima, 112, t. IX. Mala ex deliciis orta, 153, t. IX. . orum causa non est Deus, 181, t. IX. Mala quanta pariat ira, 549, t. IX. Mala sibi pariunt ipsi homines, 70, a malitia non solum ας sed etiam αΠθοία alienum esse oportet, 004, Malaut ne patiamur penesnos maja illata bonis ulciscenda, δη, 508, Ux. est, 506, ala non nisi bonis admixta stare possunt , S5, t. IX. Mala et bona ex voluntate et arbitrio sunt, 591, t. IX Mala omnia tollit caritas, 286, t. X, 640, t. XI Mala quanta a voluptate afferantur, 568, t. XI. Mala hujus vitze mala non sunt, 307. t. VIII. Malus in ipsa malitia poenas luít, 186, t. V. Mali, vide improbi. Malus sibi ipsi soli nocet, 420, t. V. Malum omne timore Dei exstinguitur, 566, t. V. ον improbisque hominibus non insultandum, 434: Mala non ex necessitate suot, 578, t. VII. Malorum colophon est gloriari in rebus terrenis et di». gnitatibus, 573, t. VII. ) Mali nihil patitur vir bonus, 735, t. VII. Mala non inferecda sunt inimicis, 721, t. VII. Mala qui fortiter ferunt, non lzduntur, etsi lzedi videae- tur, 178, t. VII. Mala cur permittat Deus, 692, t. VII. Mala ex ignavia prodeuut, 577, t. VII, Mala orbi semper evenire solent, 687, t. VIT. Malum nihil aliud est, quam nou obedire Deo, 57T, om. VII. Malos Deus fert patienter bonorum gratia, 900, 1t. VII. Malorum omnium radix avaritia, 93, t. ΥΠ. Malum quid est? inobedientia, 610, t. IV. Mala qua vere sint, 149, t. vl. . Mala prima tria sunt : gula, avaritia, vana gloria, 715, tom. VI. Malum perpetrare et bonum non agere perinde crimini atur, 24, t. VI. Malum quiag editur, licet non perficere possit, perinde reus est, 586. Malum ex Dei voluntate itur, 8/5. Mali causam statuebant plurimi, 565, t. I. Man melius novimus postquam ea perpetravimus, 611, toin, IV. Malorum consuetudo nihil nocet sobriis οἱ virtutis stu diosis, 186, t. IV. Malis nostris magis erudimur, quam alienis, 508, t. I 505 . Malorum exspectalio , illa advenieutia miügat, 417, tom. ΠΠ. Malum non malo, sed bono sanatur, 286, t. VIII. Malo non afficitur qui malum non operatur, 258, t. VIII. Mala alils imprecari non licet, 41, t. ΠΠ. "P Mala nis recipere, quam acerbum, v. 1. Manbona, δι V. ^^ ' Mammopnam qui diligunt, Deum odio babent, 401, t I. Mammona quam infidum, 185, t. VII. Mamoona tyrannus acerbus, 296. Herode iniquior 78, tom. . Mammona, we libi et ei qui te non habet, dictum scurrile tempore Chrysostomi, 120 de XL. ammona diritic appellantur 732, t. VI. Manassis poenitenuia, 281, t. [. Manasses rex per ponitentiam scelera sua abluit, 78, tom. . Manassz oratio cujus locus affertur, 130, t. VIII. Mandata Dei difficilia non sunt, 655, t. IX. Mandatorum Dei ratio noa quzrenda, 410, t. IX. Mandata Dei ut sint amylectenda, 291, t. V. Mandata. V . Praecepta. κι Dei ex se pulchra, pulchriora sunt cum exylen- 9 φ L. Mandata pidum, SO. t 1 um, . I. Mandstum secundum : Diliges proximum twum, in quo primo simile, 661, t. VII. Mandatum seculare quid sit, 117, t. ΧΙΙ. Mandata carnalia qusenam, 103, 104, t. ΧΙΙ. aar majrimonium damnabat, 950, mali causam statue- 9 » L. 1. Manichzi Vetus Testamentum vituperant, Patriarchas sccusapt, 958. Prophetas et Patriarchas contemuuut, 798, quomodo confutantur, £51, t. T. Manichzus, 798. Manichzi furor, 766, contra Manich:zeos H. Dei ibilia sunt, 218, t. II. Christi x nou credere gravissimum inducit sup- "ri principium admittentes, $38, 510. Manichaei, 606, Manichzus Incarnationem negabat, 7759, t. T. ichzei in canes, simias , ferasque omnis generis divi- 8η essentiam inducunt, 309, solem non corruptibilem pstant, 560, C. Il. : Manichzeus negobat Deum esse Veteris Testamenti au- dorem , 215. Manichzus Persa dicebat Christum nonnisi , E om adveuisse, 51. Manichzi impugnantur, 3, : 4, 385, 280, t. III. Mauichzei malum deum admittebant, 487, t. III. Manicha"us, 965, t. II. ρα aliquid habet in Lzresi Apolliuarii, 757, Manes vere µανείς, hoc. esi imsanus. Dicebat se paraclc- tm οἱ filium Dei esse, 824, dicebat solem et lunam opifices eM. ct Ran ire animas ac reducere eas, 825. Vide notam, Manicharus dicebat se Spiritum S. habere, 821, t. ΠΠ. Manich:eus Deum creatorem esse negabat, 684, dicebet BXeriam przeexisiere, 50, t. IV. Maniclizri dicunt materiam non factam fuisse , 585, veri- latem menracii accusant, $85, materiam quasi non. factam sdorsbant, 581, c. TV. Maniclzi canes muti et rabidi, speciem pt?e se ferebant ie, 615, negabantresurrectionem, 615. Manichaei ex bis verbis, hodie mecum eris in paradiso , inferebant jam ciam esse retributionem, et supervacuam fore resurre- diogem, ii refutantur, 615, t. IV. Manichzeus a Paulo confutatus, 267. t. V. ; πιά λὰ per psalmum, Dixit Dominus, confutantur, Manichzi impugpantur, 485, {. V. Marichei herelici, 692, 501, t. V. Manichzi persvringuntur, 142, t. VI. μι ναί exagitantur, qui dicebant corpus esse malum, εἰ. VI. αμ dicunt malum esse ipsam creaturam Dei, 725, Manes ceconomiam passionis Christi negabat 190 tem. YII. j ο λα, dicebat Christum non esse Creatorem , 408, Manichzi veterem legem axplodunt, 215; dicebant vete- rem legem a diabolo esse, 211, t. VII. Manichzei dicebant malam esse naturam, 569, t. VIT. μα νεα legem non a Deo Paire 6556 dicebant, 511, Mani:hizorum error, 235, t. VIT. ich:xei eon'utantur, qui dicebant deum quoen:daimn esse nslum, 546, t. VII. INDEX GENER LIS. 306 Maniehzi dicebant malitiam esse immotanr, δα, ς VII. Manichzi Dei creationem calumniabantur, 599, t. Vnt. Mauichzi dicebant prsesentem vitam esse malam , 547. Deum Veteris Testamenti esse malum, 400, t. ΥΠ. Manichzi heretici, 541, t. VII. Manich:eorum dicta coufatantur, 246, 217, t. VII. Manichzeos carpit Chrysostomus, 577, t. VII. , Manichseus Pauli libris usus est, sed concise ot tranca- tim, 545, t. X. Manichzeorum os putridum, 61, t. X... Manicheei qui dicebant hanc vit3m-esse malam, coufu- tantur, 618, t. X. Manichsi dicebant apud Paulum resurrectionem siguifi- care liberationem a peccato, 553, t. X. ' μυς dicebant deum hujus seculi, diabolum esse, Manichzxorum error circa resurrectionem, 521, dicebant Christum non accepisse corpus humanum, 524, t. X Manes veritatis adversarius, 92, t. VIII. Manichzi a Manete, 699, t. VIIT. Mapichei lites moverun X Ar vIit anicha impugnantur, t. 9 Manichzorum error, 453, cvüt. ᾿ Maanichsei dicebant nihil omnino nos ex nobis ipsis | osse; 251, 258, t. VIII. Manichzi tacito nomine confutantur , $1. Manich:zi nia- lum dicebant ingenitum, ἀγίννητο», ibid., carnem catumnia- bantur illamque a Dei opificiis amovehant, 309, t. IX. Manichzi legem incusabant, 500, t. IX. Mauichzi res presentes calum:/fabantur, 551, t. 1X. Manichsorum, qui non nominantur, errores varii, 32, Manich:eus hzereseos princeps, 215, t. TX. Manichzeorum opinio confotatur, $35, $26, t. X. Manichsei quidam virilia amputabant, 668, t. X. Manetem prosternit Paulus, 919, t. XI. Mahicheus perniciosum dogma induxit, 607, t. XT. Manichzos fore praedicit Paulus, 557, t. XI. Manichzorum h:resis confutatur , 164. t. XI. Manichzi impeti videntur, 265, t. XI. Manichzi notari videntur, 12, t. XI. Manichsi tacito nomine carpuntur, 29, 30, 2148, t. XI: Manichzi blasphemant, 150. t. ΧΙ. Manichzi confutantur, 104, t. XII. Manichzorum heresis, 74, t. XII. Manichzei notantur, 74, t. XII. Manifestatio Spiritus signa sunt, 244, t. X. Manna in quo differret a pane vivo et vero, 259, t. VIIf: Mausiones itinerum, 458, t. I. Mansuetudine monita lenienda sunt, 566, t. XI. —— Mansuetudinem, qui vehementer confutat, adhibeat oportet, 652, t. XI. tuMansietudo et clementia inter virtutes excellunt, 555, Mansuetudinem Christi imitari t, 272, t. VIIT. Mansuetadinem Christus exemplo docuit, 58, t. III. Mansuetudine ira solvitur, 124, t. IX. Mansueto nihil jucundius, 63, t. IX. . Mansuetudo commendatur, 356, magn:e fortitudinis est iudicium, ibidem, t. IX. Mansuetudini nihil pae est, 220, t. TX. Mansuetudine contumelia ex atur, 222, t. TX. Mansuetudo quantum bonum, 63, morbos eliminat, et ira auget, 65, t. IX. io apsaetudine ledenti vicem rependere oportet, 279, . m. IX. Mausuetus sedat iracundi furorem, 81, t. TX. Maneuotudo vera que, 450, quantum bonmm, 651, tom. ΣΥ. Mansuetudo commendatur, 512, 315, 559. Mansuetucine nihil validius, 494. Mansuetudinis robur, 461. Mansuetudino . nihil violentius, 512, t. IV. . Mansuetudo omni violentia potentior est, $45, t. VII. Mansuetudinis bonum, 288, t. VII. ] Mansuetudo non ubique adhibenda, 529, t. VIT. Mansuetudo Moysis, 579, t. V. Mansuetudo ubi maxime obtendenda, 313, t. V. Mansuetudo Dei imitanda, $561, de mansuetudine et in- juriarum memoria ecloga, 777, t. XII. Mansuetus quis, 681, t. VI. *. Manus Dei est auxilium ejus, 461, t. V. Manus cur levande in oratione, 451, t. V. Manus expansiones liturgize tempore, 204, t. XI. Manus dextra in Evangelio quid? 588, t. I. Manus lavabant qui in ecclesiam intrabant , 590, t. VIHT, Manus extendendz sunt ad eleemosynam, 176, t. XH. Manus mulierum ανα, 507, t. V. Manus purgand:e eleemosynis, 451, t. V. 507 Mappa in circo, 570, t. VIIT. Maranat^a quid significet, 577, t. X. Marathonianorum senteitia, — TTA, t. X. Marathonius liereticus, 569, t. VIII. Marcellus in Macedonia episcopus, 706, t. ΠΙ. Marcelli heresis, quzenam, 219, t. XI. Marcellum Galatam prosternit Paulus, 219, t. ΧΙ. Marcelli hxresis, 20, 21, 74, t. XII. Marcellus confutatur, 21 , c. XII. Marcellum confutat Paulus, 29, t. ΧΙΙ. Marcelliani dicebant Filium hypostasin non habere , 64, tom. VIif. Marcellino scribit Chrysostomus, 628, 717, t. III. | Marcellino et Marciano scribit Chrysostomus , 625, alia epistola, 648, alia, 601, alia, 688, alia, 755, t. III. Marciano et Marcellino epistola, 025, 614, 001, 688, 755, tom. ο Marciano scribit Chrysostomus, 676, t. ΠΠ. — Marcion negabat Deum esseVeteris Testamen:i auctorem, 245. Marcion Ponticus dicebat Christum nonnisi specie ad- venisse, 58, t. IIT. . Marcionistze Salaminss eraut in Cypro, 755, t. III. Marcionistz? confutantur, $1, t. ITI, 250, t. XI Marcion dicebat materiam pr:eexistere, 29, $0. Deum creatorem csse negabat, 984, t. IV Marcionis morbus, 85, t. VI. Marcio hzresiarcha notatur, 680, t. XI. Marcion perniciosum dogma iuduxit, 607, t. XI. Marcionis h:resis, 219, t. XI. Marcionem Ponticum ruit Paulus, 219, t. XI. Marcionis hzeresis rejicivir, 165, t. XI. Marcionist:* blasphemant, 150, t. ΧΙ. Marcionistas fore icit Paulus, 551, t. ΧΙ. Marcionistss cujusda:n responsio, 718, t. XI. Marcionists qua Scripture verba usurpabant, 615, tom. XI. s Marcion Pauli libris usus est, sed concise οἱ truncatim , .U X. νο ίσο dicebant Deum justum esse, non bonum, t. Marcioniste unum tantum evaagelistam recipiebant, 621, refutantars eid. t. X. Mareionistas L eM, LX Μαφαίονες Chrysostomus Marcionistas voca , t. X. Marcionistarum ritus ridiculi, 917, t. X. Mareion caryitur, 152, t. VIF. . Marcion dicebat Christum non esse creatorem, 498, t. VII. Marcionis morbo qui laborant, fllii diaboli sunt, 458, tom. VII. Marcio ceconomiam passionis Christi negabot, 739, t. VII. Marcio.is dogma confutatur, 451, t. VII. Marcionists profligantur, 740, h:ercetici sunt, 3M, t. VII. Marcion hzereseos princeps. 215 t. IX. Marciouiste impetuntur, 55, t. IX. Marciou contradicit Evangelio, 269, t. VIIT. Marcion resurrectionem negabat, 269, t. VIIT. Marcion dicebat Chrislum Ώου vere ex Maria natum esse, 402, t. VIIT. Marcionistarum error, 211, t. ΥΠ. Marcion veritatis adversarius, 92, t. VIII. Marcioniste a Marcione, 699, t. VIII. Marcion, 758. [Incarnationem negat, 759, mali causam statuebat, 305, matrimonium damnabat, 536. Marcionis furor, 766, t. T. Marcion a Paulo confotatus, 207. t. V. Marcionista per psalmum Dixit Dominus eonfutantur, * t. 9 Marcionis hzresis, prima omnium, 29, t. ΧΙ]. Marcioniste legem Moysis ex canone Scripture expun- gebant, 667, t. I. Marcus, Petri discipulus, serlpsit Evangelium, 16, t. VII. Marcus in προ rogatu disci;.ulorum scripsit Evange- ium, 17, t. VII. Marcus cu» compendio Evangelium scripsit, 40, t. VII. Marcum inter et Mattheum nulla. discrepanna circa so- erum Petri, 545, t. VII. . Marcus non repugnat Mattlimo, 455, t. VIT. Marcus cur non didrachma memoravit, 968, t. VIT. Marcus Petri discipulus magisui lapsum clarius quam alii evangelist» narravit, 758, t. VIT. Marcus Evanzclium suum non produxit usque ad Assump- tionem Domini, 781, t. IIT. Margarite et gemma in manus pauperum ponendz, 258, Maris commoda, 418, t. T. n Ματίς generatio eur non texitur in ortu Christi, 27. Μα. ri» majores cur silentio missi fuerint, 28, t. VII. ' Marie genealogia nog ducitur, sed Jusepli, quare, 51 et seqq., t. VII. IN OMNA OPERA SANCTI JOANNIS CIIRYSOSTOMI Jesu, eamdeni non putat fuisse C. $08 Maria: Virgo admiranda, 45, t. ΥΠ. Mariz Virginis preerogatlva, 86 , t. VIT. Maria quomodo cognata Elisabethz, 21, t. VII. Maria jure beata icatur, 466, t. VIf. Mars ut postea discipulo, sic prius Josepho traJita fuit, 6. m paria Spiritus Sancti operatio non exploranda, 4:, om. VII. Maria post partum virgo remansit, 58, t. VII. Maria mater Christi a jus senulcrum cum ali;s mulieri- bus venit, 777, t. VII, 163, t. VIII. Marie Deiparse nihil exzequandum, 229, nihil in liomi- num vita simile, ibid., nihil squale, ibid., t. VII. Maria secundum naturam virgo, secundum acconomiam προς. 25 t ni aria Jacobi Deipara erat secundum opinionem cujus- dam anonymi, 637, E VIL P e Ματίς Virginis sapientia, 154, t. VIIT. ον ία μι suam cui discipulo Christus commendet, 3, t. . Maria virgo ex genere davidico fuisse probatur, 3554, om. IT. Maria vere mater Christi quomodo, 800 Mariam erecia fuil Eva, 809, t. 1I. s PT Maria virgo et mater, 3550, Mariz integritas ac puritas, Maria virgo victori: nobis causa, 768, t. ΠΠ. Maria per Edem terram virginem figuratur , 199, t. III, Maria. Vide Virgo. Maria virgo Deipara, 859, t. IIT. σας μπει virgo εἰ Dei genitrix pro nobis intercedit, Moria virgo pro rirgine Eva mtercedit, 497, t. VI. Maria virginis laudes, 655, t. VI. varia malris animim gladius dubitationis pertransit, , Maria, soror Moysis, ob exiguum murmur lepras damna- tionem refert, 526, 1. II. Maria soror Lazari au sit peccatrix illa quze lavit pedes us, 911, t. VIIf. Maria soror Lazari philosophatar, $49, t. VIII. Mariz et Marths philosojhia, 355, t. VIIT.— - - Maria Magdalena Christum post resurrectionem prima vidit, 467, t. VIII Marix Magdalen: fervens amor, 461, t. VIII. Maria Magdalena ad sejulcrum veniens. Difficultates ea de re, 655 et seqq.,t. "rena Evangelio memorate quot numero fuerint, LU Maria Pauli discipula multum laboravit, 668, 009, vara qusdam apostolicis certaminibus se dedidit, 510, Mari: qus in obsidione jerosol. filium comedit historia ex Josepho, 526, 527, t. I. Mari episcopo epistola Chrysostomi, 655, t. TII. Maris et Simeon Monachi in Aparmiensi agro, 639, tom. ΠΠ. Mariniano scribit Chrysostomus, 687, t. ΠΠ. Mariti et uxoris officia, 136, t. XI. Marmora domibus ornandis, 41, t. II. Marmore crustati parietes in domibus, 510, t. V. Maro jr esbpter Monachus, ad quem scripsit. Chrysosto- πεί ot Gothi hi spud S arsi et Gothi monachi a os Serapion episco delituit, 618. t. III. mom pen epo Marsupiorum sectores in concionibus tempore Chryso- stomi, 7351, t. I. Martis Venerisque adulterium, 561, t. IT. Martyrium est non solum pronegato idolis incenso mori, sed etiam pro justitia occidi, 959. Martyrium non satis cst ad supremam obtinendam sedem, 776, t. I. Martyrum festum, 901, t. I. Martyrum memori: concionum contra anomaoas cursum intercipiunt, 109, t. I. 1 Margrum gloriam obruere quomodo tentaverat diaho- us, , V. I. Martyres amamus, quia oh Christum cruciantur, 874, tom. I. Martyres multi, qui statim tormentis cesserant, postea victoriam reportarunt, 309, t. T. Martvres sunt Abel, Noé, Abraham, Isaac, Jacob, quo- modo, 910, t. 1. go Martyres osores Judzorum, qui Christum occiderunt, Martyres sunt Ecclesise thesauri, 855, t. T. Martyrum invocatio et intercessio, 957, t. T. Martyres non nostris egent laudibus, 904. t. T. Martyris cujusdam ex successione apostolorum dictum, 918. I5 videtur Ignatius, vide notan, t. I. 309 Martyrem non solum facit sacrificium respuere, 029, tom. I. Martyres improbse proli non peosupt, 1005, 1009, t. I. Marires diebus paucis vel uuo splendidas adepti CUro- t. I. ib Maryrumn examina mulia in Persde, 814, .. ]. Martyruin innumeri populi, 825, t. I. Martyres cur beatos vocamus, 672, t. IV. Martyrum. .estivitates, 031, t. IV. Martyrii coronz per mortem texuntur, 281, t. V. Martyrium quid vere facit, 568, 569, t. V. Martyrium lempestati comparatur, 627, t. V. Martyrum sepulcra in civitatibus honorata , $20, t. V. Martyrum sepulcra frequentata et henerata, 512, t. V. Martyres gratia fortes efficit, 619, t. 1I. Martyres gratia Dei corroborat, 038, 629. Martyris glo- ria cum nulla presenti comparanda, 700, t. 1I. Martyres athlete , 710. Martyres qui torquet, cum Deo bellum gerit, 695, 696. Martyrum cetus, est chorus et exercitus, 101, t. 1I. Martyres in craticula ferrea prunis substratis, 711, t. IT. Martyres cum tyrannis nudi eongrediebantur, 707, Mar- tyrum varia tormenta, 711, t. II. Martyrum Jatientia in tormentis, 600. Martyrum constan- tia egregie descripta, 708. Martyrum certamina cum bello eomparamtur, 707. Martyrum mors, est victoria niartyrum, 570. Martyres quz prasmia maneant, 710, t. ΠΠ. resürrectionem Christi probant, 655. Martyrum vulnera astris coelestibus spleodidiora, 610. Martyres cum doctoribus conferuntur, 641. Nunquat. pro inerito [audan- wr,625, t. ll. — Martyrum (ortitodo , 695, 694. Et constantia, 575, t. IT. Martyrem non sola mors facit , sed et auiini |.rupositum, 001. Martyrum mors, non mors est, s.d initium vite me- lioris, 539. Fidelium est exhortatio, Ecclesiarum fiducia , christianismi confirmatio, etc., 685, t. II. Martyres quo pacto honorandi, $85, 581. Martyrum invo- «tio et intercessio, 640, t. II. Martyres quo pacto imitandi, 677. Martyrum sanytuis an- gelis exodium pert, 109. Martyrum meinbra sumus, illi mit, 605, 600, 607, t. 1I. rtyris honor est imitatio martyris, 662, 665. Martyrum wlemnitas schola virtutum, 685. Martyrem honorat. qui ejus fortitudinem semulatur, 673. Martyrum festa celebrare, est Horum Mos on imitari, 672, t. 1l. d ef eia iquie sua prasentia quid efficiant, , lom. ii 5H Martyrum ossa vim magnam habent, 610. Daxmonibue terribilia, 617. Mart pulverem diemones pertinescunt, (90. Martyrum favilla dzeinonas fugat, 99, 1. II. Martyrum reliquiz daemonibus terrori , 680, 681. Eorum sepulcra daemones formidaut, 669, t. If. artyrum miracula crebra , 591, t. IT. Martyrum memoria exstingui nequit, 699, t. IT. Martyrum dies festus, 615, t. II. Martyrur reliquias quz sub pavimento erant in ecclesia extra urbem Antiochiam extulit, et honestiore loco posuit Flavianus episcopus, 442, 445, t. II. Mart cultus in agro Ántiocheno, 735, t. IT. Martyres in villa propier Antiochiam , 6106, t. ΠΠ. Martyres ab imperatoribus colebantur, 699, t. II. 1 Marirum μον festum post sauciam Pentecosten, 5, t. 1l. yrum /Egvptiorum encomium, 693, *. II. Martyres Juveutinus et Maximinus, 571, t. II. Martyres Deus nobiscum partitur, ille auimam capit, ουῦές corpus ceu thesaurum relinquit, 672, t. II. Martyrum mulierum certamina magis nos commovent ad virtutem, 687, t. II. Martyrium sine caritate noa prodest, 608, t. IT. Mares nen inviti passi sunt, 93, t. X. Martyrum cru- Qatus, t. À. Megrópea Sanctorum martyrum templa, 584, 776, t. X. Martyrum sepulcra regias aulas superaut, 582. Ab impe- F3toribus honorantur, ibid., t. X. Martyrii tempus semper adest, 589, t. X. Martyrii genus est opes amittere, 58", t. X. εως est Dei , qui το fs lescificatur, 778. Mar- me ia certamina, . Martyres non possunt esse, thi spirita Foborentur, 1168. t. ΠΠ. y Martyrum festivitates Antiochize, 45, t. TIT. Martyrum potestas quanta, 348. Martyres palmites ex iso Er radio pullulantes , 159. Cruciatibus coronam εἰ, 519, t. IIl. ertyrum πιειποτῖα, 827, t. ΠΠ. Matyris l'enor est custodia fidet, 855, t. TIT. Martyres honoratur, Christus adoratur, 827, t. I. Martyrum gloria cst honor ejus pro quo martyrium subie- INDEX GENERALIS. $10 runt, 827, t. πι t Martyres erant Chrysostomi tempore, 112, t. VI, Martyres omnium felicissimi, 148, t. V1. Martyrum animus qualis, 125, t. VI. Martyres iu Liturgia memnorabantur, 170, t. IX. 9 ribus iuviti prosunt qui illos ad umartyrium uahunt, dari non jam tempus est, sed certamiuum, 185, tn. ο . Martyrum sepulcra frequeutanda , 428, t. VII. Martyrum duorum historia, 700, t. XI. Martyrium, id est ecclesia qan Tum, 275, t. IX. artyrium seu ecclesia S. Thoms ajo0st. iu Drv;i: i t. XII. | σι artyiua) sive ecclesia in. antiqua veteri Petra, 49) tom. XIt. 1 ᾿ , Martyria oratoria vel ecclesize erant, 406, t. XI. Martyria ecclesie martyrum, 885, 886, t. VI. Martyrium ecclesia martyrum , vcl sim, liciter ecclesia, 29. Vide notam, t. lt. Martyrium , id est ecclesia martyrum, 3593. 1I:c vox in- telligebatur etiain. de ecelesia Salvatoris Jerosolymie de- que aliis, qua de re pluribus aetuim est , $94, t. ΙΙ, Martyriu.n id est ecclesiam iu. Dapnne non ausus eat Julianus diruere, 552, t. II. Martyrium scu ceclesia in Daphne, 553, t. IT. Martyrium est baptismus, 522, 638, 639, t. IL. Martyrian propositi, 627, t. V. Marutlias episcopus iu. Perside , cujus ἁκοιδαίας epistolas postulat Chrysostomus, 618, t. LII. sod asc petas miseros pulabanl qui a grotatione moriebantur, Mater Maccabeorum. V. Mae:abzorum mater, 619, ολ non tam partus, quam educatio efficit, 637, «UI. e e Mater Chrysostomi, cum juvenis adbuc essct, vidua man- δι, 624. Filium ne se deserat lortuur, 624, 635 οἱ seqq. Integras ipsi paternas facultates conservat, 625. Maler Clrysoswmi auuos viginti nata sponsum aiisit, 601. Vidua mansit, ibid. Secundas nuptias fugit, 625, t. [. Mairum sollicitudines ; ro infauiibus, 579, t. I. . Matris plet.s ergatilium, quem vult esse inonachum, 508 t. 1. Matris verum officium, ΤΗ. t. IIT. Matrimonium tyrauuis est, 552, 555. Impurum non est, 998. Necessariun aon fuisset, si Adam non p eccasset , 9 ? 46, t. I. Matrimonium Deo legislatore institutum, 405. Honora- bile cum sit, cur diebus jejunii ab eo abstinetur, 553. et segq. Matrimonii olim duze causse, nunc una, 516, 547. Ma- trimonii difficultates non przemium habeut, 567, t. |. Matrimouium etiam prosperum nihil magni habet, 579, 980. Matrimonii servitus, 562, 504. Ejus incoinmoda , ibid. el 5523. Pondus, 5806, 587, t. I. Matrimonium daiwnabant H:retici quidam, 551. Matri- monium qui damuat, virgiuitatem laedit, 550. Matrimonium indul ent Dei est, S£. lufirinis necessarium , 550, in. [. Matrimonii incommoda, 574, 575, 510, 971 et seqq., 595, $96, tom. I. Matrimonium si honestum, ergo repetituin etiam lone- stiim : hoc sophisma coufutatur, t. T, 612 Matrimoniutn. Vide Coujugium. Matrimonium bonuin est, 122, 125, t. VI. Mutrimonium non [acit coitus, sed voluntas, 803, tom. VI. Matrimonii incommoda, 747, t. 1. Matrimonium 1useparavile ab initio, 320, t. ΠΠ. Matrimonium cur permissum, 181, t. V. Matrimonium secundum Christum, quodnam sit , 111, tom. ΧΙ. " Matrimonium vituperabant h:eretici quidam, 141, t. ΧΙ. Matronz Sjelunca prope Antiochiam a gentibus frequcu- tata, 679, t. XI. Matrona antiochena. in :dem Jud:eorum ad jurandun 4 viro christiano intrare cogitur, 847, t. I. Matronze delubrum , 855. Matronze templum in. Daphno suburbio antiocheuo, 831, 852, t. [. qs lathrus publicanus quo pacta Dominum rece perit, 750, ; t. . Mattlizei vocatio, 361, 562. Ejus philoso hia, ibid., t. VII. Matthzeus publicanus dicitur, ut Spiritus gratia ejusque virtus commendetur, 15, t. Vil. , Mauhaus statim obsequitur Christo, 563, t. VIT. ; Mattharus ante. omnes. evangelistas scripsit, 59, t. VII. , Mattlizeus rogantibus Judais fidelibus scripsit [;vangee lium vut hebraice , ibid., quia Hebrzis scribebat , ibid. toni. e $11 Mauliei evangelistse virtutes, 485, t. VII. Matthzus quantum philosophetur, $49, t. ΥΠ. Mattlzeus vres reges omisit in genealogia Christi . 21, . VH. D Moubzus in generationibus differt a Luca, in quo, et quare, 21, t. VII. . , Maulizi cum Luca consonantia, 81, t. vir. Matihzi cum Luca cousonantia circa cenurionem , 335, $356, t. VII. Matthiei Evangelium cur liber generationis vocetur, 28, 48, t. VII. Sattha-um inter et Marcom nulla discrepantia circa so- crum Petri, 545, t. VII. . Mattliiri et Marci censonantia , 662, t. VII. Mauh:eus evaugelium auum hon produxit usque ad as- sumptiouem Dounni , 781, t. lll. Mattliz:us se peccatorem declarat , 245, t. TT. Mattheus Judeis , Joannes gentibus scripsit, 613, t. VI. Mattcus qua de caus Evangelium. ecripseril , 612, tom. VI. . ιών reda rms 6i ορ panne eue ; AI, 612, t. VI. Mautiie apostolates, predictus a prophetis, 818, t. I. Mututinum quid, 105, t. v. I m Matutinum p diluculum in psalmis est Christi incarnatio, ο οί S9, t Y auri y v. Ye . . Mauri ad adem accesserunt 821, 822, Fidem Christi 3 nt, L. 1. Mauri ad fidem accesserint, 145, t. VIT. Maximianus in Macedonis e is, 706, t. TII. Maximus Chrysos collega, . Concionatar alternis illo vicibus, t. Ilf. . ο Maximus sjistopus Caryrostoni amicus, 609. Ejus frater memceratur, 610, t. III. Maximo episcopo scribit Chrysostomus, 700, t. III. Maximinus martyr cum Juveutino patitur, 571, t. II. Maximino imperante mmlta facta sunt miracula, 289, Maximini cliens temeraüs sacris vasibus poenas dedit, B58, 559. Aliusque similiter, ibid., t. IT. Maximinus imper. quod vexaret christianos poenas de- dit, 558, t. II. Medici ars ia decipiendo E Ws 650, t. I. Medici periti comparandi, 590, t. lil. Medicus quidam czsariensis cum Chrysostomo se pro- fecturum spondet, 009, t. 11. u Medici multa ex feris et repüilibus ad medicinam coBi- nt, 67, t. IV. E Medici animz pauperes sunt, 140, t. VIII. Medicus animarum est pauper, quomodo, 255, t. X. Megara relinquuutur a Socraticis, 495, t. II. Melchi regnum significat, 527, t. IV. Melchisedech, rex justitiz, 338. Quomodo sine genealo- gia, 328. Quouodo rdos, 938. Typus Christi, 681, tom. T Sace m. IV. . Melchisedechi sacrificium figura Christi, 536, 557, t. IV. Melchisedech rex et sacerdos, 922. Typus Christi, ibid., 935. Illo inferior Abraham, 924, t. I. Melchisedech, 4 Chrysostomo allatus, 155, t. V. Melchisedech iu sua generatione doctor, 49, t. V. Melchisedech quomodo sine patre, 166, t. VI. . Melchisedech quis sit, 258. Quidain eum Christo majorem dixerunt, qui confutantur, 200, t. VI. Melchisedech imago Dei, 239, t. VIII. Melchisedechi sacerdotiuun melius sacerdotio Aaronis, 101, 102, t. XII. Melchisedechi ordinem solus Christus sacerdos habuit, 69, t. ΧΙΙ. Meletiani antiocheni Paulino et Apollinario anathema dicebant, £49, t. [. Melctius cum primum ingressus est Antiochiam, statim expulsus e civitate, 516. Ne triginta quidem diebus in ci- vilate fuit aute exsilium, 516. Meletius messuit quie Lusta- thins seminaverat, 603. Civicatem ab hzresi liberavit, 516. [i Meletium episcopum antocheui populi amor, $15 ct scqq.., t. LI. u Meletius urbe pulsus tegit caput prisidis ne lapidibus obruatur, 517. In Armeniam missus, 517. Reditus ab exsi- lio, 517. Pust reditum aliquot annis Antiochi:e mansit, ibid. Non solum doctrina, sed et aspectus ejus ad virtutem rovocabat, ibid. In reditu obviam ei ab omnibus itum est, LÀ 518, t. II. . Meletius evocatus ab imperatore in Thraciam, cum mul- lis aliis episcopis, 518, t. Π. Meletius extra patriam moritur, 518, ne nimius foret Antiochenorum dolor, si in patria moreretur, ibid. Corpus ejus Antiochiam 1^latum, tbid. Meletii meinuria morte - IN OMNIA OPERA SANCTI JOANNIS CIIRYSOSTOMI 912 ipsius non exstincta, $19, 520, t, II. Meleui injaginem ubique pingebant Antiocheni , in pelis μμ. sigillis, phialis, tha run parietibus, ete., Meletius, cum Chrysostomus de eo homi'iam habuit, 9 quinque jam annis obierat, 5195, t. IL. ΜΗΝ in capsa condim, δισ, 525, t. II. eletius episcopus Antiogh. honoribus mortem frui- tur, $15, 520, t. " post Meletii nomen ubique cireumsonabat, 516, t. II. Meletii nomen filiis suis dabant Antiochesni, 310, t. IJ. νο ους Ppiscopus Antioch. Flaviauum quasi geuuit , t Ll. Melodiam cur Deus instituit, 156, t. V. Melote Heli: purpura venerabilior vestis, 99, t. IT. Membra nostra quomodo laudes canaut , 465, 497, t. V. Memoris sui rclinquendse rano optima a püs operibus petita, 276, t. IV. Memorix zternz cupiditas apud bomines, 275. t. IV. Meworia operum bonorum illa inauia reddit, 369, Memoria beneficiorum Dei est sacrificium et oblatio, Memoriam gloriosam parit virtus sola, 252, t. V. Memphiboste pro Isboseth positam, 218, t. XI. t Me cibus non creditur etiam cum vera dicunt, 831, om. I. Mendacium quam infirmum, 518, t. VIII. Mendacium ubique in seipsum impingit, 316, t. VIII. Mendacio nihil infirmius, veritate nihil clarius , 165, Mendacium est id quod non est, veritas id quod vere est, 145, t. V. 1 ' Mendacium loquentes quinam sint, 66, t. V. Mendacium veritati se intermiscet, 613, t. XT. Mendicantium quorumdam mos singularis, 465, t. XI. Mendicantium non inquirenda vita, 95, 1. XII. Mendici, mauci, claudi, ad meusam vocandi, 468, t. XI. Mendici Ecclesiz* sunt ornamento, quomodo, 251, t. X. Mendici quidam mulierem honestan in solitudine vio» lant, 444. et $eqq., t. T. Mendicitss igue terribilior, 70, t. ΥΠ. Mensa sacra, in ea crux habebatur, 824. Mensa sacra, zignum crucis , 826, Mensa sacra plena igne spirituali, UL. . Post Mensam non dormiendum , sed lectioni Scriptura- rum et precibus vacandum, 974. Mensz sumptuosze, quam- tum insuavitatis liabeant, 585. Mensa: argento cireumtoets, 5, t. [. oem sacram veteris legis attingere nemini fas erat, , L. . dens. fedesim eadem est que mensa Christi in cens, , L. VII. Mensa Domini non admittit eos qui inimicitias exercent, 20, 5 Ad sacram mensam quomodo accedendum, 409, Mensa Monachorum jejunium est, 516, t. VIT. Mensarum secularium divitize, 659, 660. t. VII. Meus: argentez ostentationis causa, 989, t. VIT. Mensz divitum uude colligantur, 660, t. ΥΠ. Mensam sacrain tangere audebant initiati tantum , 81, tom. τὰ. Mensam sacram tangebant, qui jurabant, 84, t. IX. Mensa lauta vituperatur, 257. t. IX. Ad Mensam sacram magna cuin reverentia accedendum, 522, 335, t. IT. Meusa et mysteria sacrain Veteri Testamento adumbrata, 218. Mensa Domini perinde pauperes atque divites admiL- tit, 760, t. III. Mensa communis priscis Ecclesie temporibus, 257, tom. Il. Mensene divitum an pauperum jucundiores, 468, tom. il. Mensa Domini eos qui inimici erant conciliat, 785, tom. Ill. Mens:e sacre participes esse non licebat quihusdam, 605. Ad mensam quomodo vocandus Dominus, 616, t. IV. * Mensa cliristianorum quzuam sit oportct, 616. Mensa sit justitia referta, et eleeimnosyna fructibus abundans, 640, tom Mens: spiritualis a corporali discrimen, 608, t, IV. Mensa sacra. V. Eucbaristia, Conimunio. Mensa frugalis valetudinis est mater, 156, t. ΤΠ. ' Mensa semicircularis in usu tempore Clirysostumi , tom. AI. Mensa auro splendens, 510, t. V. Mense Sybaritice, 278, t. V. M nsa sacra, 517, t. V. Mosa $15 Mens quomodo esl imago Dei, 4&5, 1. VI. Mere dee divina meditatur, diabolo formidabilis est, t . 58, t. Mens »incera non longis opus habet sermonibus , 28", tom. ΤΠ. Mentis sanitas euranda, 291, t. VII. Mensis primus quis, 146, 147, t. VIII. Menses Asiaticorum, 147, t. VIII. Merces ante resurrectionem per spem accedit , 1021, wm. I. Merces aliqua pro bonis operibus etiam sceleratis datur, sahem in hac vita, 89T, t. I. i, atq i erces non par iis qui in veteri, atque iis qui in nova lege fuerunt, Jas, 526, t. erces augetur quando non spe mercedis operamur, 43n. Merces celestis longe major operibus, 150, L. I. Mere non hic, sed in futuro seculo exspectanda, 402, tom. . Merces et poena in futuro parate, 216, t. VIT. Mercedem non exigas bonorum operum, et recipies, 97, t. VH. Merces a Christo data longe excedit laborum magnita- dinem , 699, t. VII. Merces non par est ei qui se ad recte gendum conja- rat, et ei qui secum alium ad id inducit, 245, t. VIE. Mercedem qui ab hominibus quzruut, à Ώου uon me- rentur accipere, 276, t. VII. Merces major est cum non mercedis causa agimus, 451, tom. Mercedem ex proposito voluntatis partam non excludit gratia, 404, t. IX. Merces dilata auget donum, 306, t. IX. Merces bonorum operum aliquandu etiam in hac vita tribuitur, 423, 425 et segq., t. II. Mercedem cur hic non accipimus, 53, t. V. shercedem Deus recto vite instituto seinper confert, t. Y. Merces non datur in hac vita, 92, t. V. Merces virtutis qu:e, 249, t. V. Merces magna mori yropter Deum, 105, t. V. Mercedes timentium Deum, 560, t. V. Merces a Deo data wmsjor laboribus, 220, t. VIT. Mergorios creditus fuit Paulus ob eloquentiam, 2302, tiom. guercrrium esse Paulum cur Lycaones suspicati sunt , ι. 1. 754, t. I. Meretrix brevi tempore omnia probra diluit Meretrices deformes incautos juvenes fuco illaqueant , en, t. I. Meretrices in spectaculis, 120, t. VIII. Meretrices nuptiali celebritati admixtue, 586, t. XI. Meretricis ccenum est, 626, t. IX. . Meretrices ut jucundz apparerent, iucantationes , phil- tra, libamina et innumera machinabantur, 637, t. iX. ή. mulieros in genealogia Christi ueuirantur, t. . Meretrix divino igno succensa, virginibus clarior effecta ον, 62, t. VII. Meretrix quzdam famosa tempore Chrysostomi , mutata postea sanctam vitain duxit, 636, 657. Imperatricis fratrein iretivit, 657, t. VII. ] Meretrices petulantissims et crudelissime , 492, t. VII. Meretrices mulieres in theatris, 27, t. VII. Merewices nud:e in theatris, '72, t. Vil. Meretricig cantilena in theatrís, 644, t. VIT. Meretricia cantica aures auims imuiundas reddunt, 425, tom. e. Meretrices ad convivia adduct, 491, t. VIT. Meretrix amare nescit, sed insidiatur, 149, t Π. Meretrix arbor infrugifera, 558, t. II. Meretricum studia, przestigize, incantationes, 216, t. TIT. Meretricum in theatris impudici gestus, 266, 207, t. VI. Mesopotamia de Syiritu S. accepit, 180, t. V. Mesopotsmiz habitatores pet Jacob edocti, 18, t. V. Κιοσίας, CUm articulo : à Μισσίας, unum Jesum Cliristum Si- gnificat, 121, t. VIII. Μοισία. Ad metalla damnati quanta patiantur, 490, 491, tom. [. Metalla : ad metalla damnati Christiani, 696, 697. Hujus pons gravitas, ibid., t. IF. Metaphberz praestantia qua, 17, t. VT. Metempsychosis deridetur, 52, 48, t. 1X. Metempsychosis rejicitur, 106, t. IV. Metempsychosis ridicula , 31, 52. Contra metempsycho- sin, 33, t. VIII. Metemysychesin Grzci statuebant, 456, t. Xl. Mein sychosin quidun docebant , et confutantur , 92, tom. INDEX GENERALIS. 914 Neun est decipere et per machinas eapere, 158, n. . Metragyrie et augures fugerunt prsvalente Christia- nismo, 2/5, t. V. Metropoleos dignitas sublata Antiochenis ob eversas sta- tuas, 179, 170, t. 1I. Metus non naturz est, sed voluntatis, 123, t. V. Metus poena, peccata minuit, 635, t. I1. Meum ac tuum e monasteriis exsulat, 306, t. I. Meum et tuun frigidum verbum, 247, t. III. ος et iuum litium et coutenlionis occasio, 300, m. ]V. | Michael custos gentis δυἀλ[οιο, 482, t. ]I. Michael. De Michaele quadam, 755, t. VIII. Michael quo sensu restitit Gabrieli, 693, t. VIIT. Micliol dolo conjugem e manu Saulis eripuit , 630, t. I. Milesios pro Epbesiis ponit Cbrvsostomus , 614, t. X. Milites nunquam servi, 76, t. III. Miles a Chlamyde dignoscitur, 542, t. V. Milites in exercitu hastas figebaut, et a cuspide crocca pallia dependebant, 653, t. Vil. Militum mores et vitia, 590, t. VII. Militem Christi esse magna dignitas est, 619, t. XI. Mimi et saltatores in nuptiis, 213, t. UI. Miui descriptio, 760, t. VII. Minis reliuquuntur scurrilia, 119, 120, t. XI. Miuz a Deo intentaue, salutares, 1027, t. I. Mine plus quam prsemia possunt ad conversionem , 565, ου). . Minas negligere magnum est malnm, 477, t. XI. Minima non sporneuda, 25, t. VI. Minima non negligeuda, 622, 625, t. X. Ministerium. quotidianum iu Actibus apostolorum quid sit, 1135, t. IX. Miracula rara tempore Chrysostomi, 407 , t. I. Miraculorum gratia non omnibus datur. 406, 407, t. I. Miracula edita in exitu ex /Euypto, 475, t. ΠΠ]. Miraculum magnum est ipsa tot gentium conversio , 108. Miraculo melior est actio bona, 50, t. IIT. Miracula Maximino et Juliano imperantibus facta, 285, tom. V. Miracula non temere facta, 500. Quot in veteri lege mi- racula, 306, t. V. Miracula rara sunt, 402, t. V. , Miracula Dei alia aliis auctoritatem prostabant, 305, NH. V. Miracula Deus facere nunquam intermittit, 285. Pro simplicioribus et crassioribus fiunt, ibid., t. V. iroculum perpetuum est ordo naturalium rerum , 480, Miracula Dei ingentis, 480. Non potentiz:* solum, sed etiam dignitatis Dei sunt signa, 400, t. V. Miracula Jud:ris nihil emolumenti attulerunt , 987, t. V. Miracula magna Deus et facit, et solus facit, 400 , t. V. Miracula. pro Judsis facta gentes terrefaciehaut , 48, tom Miraculis nunc opos non est, 454, t. V. ,o Miracula non sufficiunt , nisi adsit pius et gratus animus, . v. Y. Miracula Christi nivales imbres numero superantis, 573« tom. VII. Miracula sine moribus nihil sunt, 582, t. VIF. Miracula sine virtute niliil prosunt, 531 , t. VIT. Miracula et predictiones quomodo Christi doctrinam as- serant, 66, t. X. Miracula cur non fiant ultra istis temporibus, 50, t. X. Miracula cur tot tantaque apostolorum :evo fiebant, 92, tom. Ιλ. Miracula. Vide signa. Miracula Christuin praedicabant, 84, t. VTIT. Miracula cur hodie non fiant, 145, t. V1IT, 538, t. XI. Miracula fides sequitur, 441, t. VI. . Miseria nosuwa a nohis tantum profecta, 1806, t. Il. Miseros non facit paupertas, 504, t. IX. Misericordia Dci erga horninis animam, 06. Miscricor- dia Dei exoranda, 300, t. |. Misericordia Dei orationem efficacem reddit, 97, t. 1. Misericordia Dei, donum regale, 6t, t. XII. Misericordia nes servat etiamsi ad virtutis fastigium ve- uerius, 41, t. V. Misericordia Dei non dstur indiscriminatim, 410, t. V. Misericordiam quaeris ? aliorum miserere, 63, t. V. Misericordia omnes egenus, 723, t. V. Misericordiam Dei ut consequamur, 458, t. V. Mis'ricordia ubi est, ibi rationes non exposeuntur , 527, tom. V. Misericondize ac benignitatis diflerentiz», 75, t. V. Miscricordia quamdauir rationem babet, ex file rogan- δισ tlom petitam, S77, t. VII. "Milericordia opera quam Qeresarin, 718, t. VII. ricordi i. qui, 235, t. n oper, ἃ virtutum, 486, t. Vli. m » Una egemus volun- potest lizc vita constare , 399. M.- em, 719, Misericordiam qui non habebant , tenebrosi vocabantur, TH γι i lia uperes commendatur, 95, t. XII. Misericordia ^ Patr t. VIII Misericordia. Misericordia. tom. x. emper supponit, 176, m5 tX. 3. Misericonliam 18equi , 506. Mi- ideo et sacerdo- Am a Deo impo- t XL tX. X wustitutorum , 999, Misericors e qom. I. wis vere si 09, L. v. uu splendor , 98. Ex misericordia sa- dium, ompli πα» tima, Qcielas eorum qui in. est, 601, t. XI. SC 55 Unlta, 522, t. I. 7 IN OMNIA OPERA SANCTI JOANNIS CI YSOSTOMI 316 νι. 8, tois. vaa. Monachi in montibus ne sciunt quidem quid sit avaritia, 591. t. VIT. t AL ΥΠ. viu Waior smculari, AEG fHlicitas, yn t. VII. qt Humilitas, 871, tom. VI. est, 510, t. VIT. alins, 3» t. VII. monachorum . A VIE. Monachorur ves. es nu. puialis vestis , vit. Mouachorum somnus: ος, uw t. VII. Monachorum VIL. Monachorum. Hi Mouachorum. . VII. "x in gratiarum actione et psslmodia vitam agunt, ur Monasterio paerum nobilem in urbe institui 59, t. I. 5 Ts -. vm. L deseri- , S. aquam 1. 1. ietibus, asp, te Al. Moachi in montibus ιο florentes, 97, t. ΧΙ. Monachi in montibus, 48, t. iachorum vita sancta, E at. Monachorum vita : Monachi in honore. T. iren in *i Angelicam suscepere, XI. Monasteria sunt domus luctus, ubi cilicium et cinis, 57 4, Monachorum canticam, 545, t. VII. Monachorum philosophiam" potest quivis imitari, 576, tom. 547, t. VI. ratia, 672, t. VI. vx Monachi in 89), 655, 681. t. IX. Monasteria. ut rs Ecclesia, 97, tom. IX. 85. Monschorum ii aspere viventes. Monc Monachi Judices da. Monachi rum finem tentes, 174. 38 m- competunt, magis autem secularibus, $17 t Mowichi iu montibus degentes frequenter orant, 526, om. V. Monachorum ordines, 275, t. V. Monachi et.solitarii laudantur, 60, t. V. Monachus i sinülis, 136, t. V. Monachi quidam Chrysostoinuin adoriuntut C:esare:e, se incensurüe omum minitantes, nisi Cesarea proliciscatur , . t. lil. Monachorum dura vivendi ratio, 279, t. I1[. Mouachis Gotthis qui in. Promoti agro degebant scribit Chrysostomus, ipsosque consolatur de sibi illatis :erumais, 135, 721, t. HI. Monaclii s:eculo renuntiarunt, 185, t. IV. Monachi in moutibus et saltibus Auge:orum vitam imi- tantes, 2333, t. VI. Mouschi eleemosynam petentes, 96, t. XII. Monachi in montibus, 88, t. XII. Monachi nulli erant Pauli teinpore, 177, t. XIT. Monachorum exercitia , lem s:eculares exsequi et servare debent, exceptis conjugii legibus, ibid.,t. ΧΙΙ. Monarchia in Trinitate, 826, t. ΠΠ]. Monarchiam sive unitatein principii in Deo statuebant , 1079, 1090, t. I. 6 ,Moneue si characterem Ledas, ea redditur adulterina, Z2, tL. X. Monita danda a marito puellze, quam ducit uxorem, 146, tom. Al. Mouitis quomodo utendum, 103, t. XT. Moaita mansuetudine lenire oportet, 566, t. XT. Monogamiam laudat Paulus, sed non damnat secundas Buptias, 535, t. ΠΠ. ons victorialis quis, 651, t. VI. Kontes a sanctis quibusdam translati sant, 503, t. VIT. Montes exsultasse sicut arietes quomodo intelligendum sit, 307, t. V. Montanistze a Montano, 699, t. VIIT. Moutanist:e quandonain pascha celebrabant, 747, t. VIIT. sod oatanus diaboli filius, 559, 500. Malorum antesiguanus, ντ. . Montanus dicebat se Spiritum Sanctum habere, 834 , t. ΠΠ. Bontiv scribit Chrysostomus, 697, 698. Muntii laudes, , t. Itl. Mouumnenta superba acensationes mortuorum, 258, t. V. Monumenta ab hominibus ad memoriam :eternam stru- ets, 215, 276, t. IV. Mor? in spiritualibus perniciosz, 170, 171, t. III. Morbi quomodo ferendi, 697, 698. Non incantatores ad- bibendi , ibid. et . Morborum vis ad ipsam animam assit, 251. [n morbis patientia, 698. Morbus. Vide .£gri- tudo. Morhus corporis, aniina bene valente , non ledit, 1055, 1051. Morbi animi semper curari possunt, 299, 109, t. I. Morbi ad reinissionem peccatorum ünputantur, 35. Mor- bus non est otium, 594, t. IIf. Morbus et zsarumnz non imala sunt, 487, 488. Morbo nihil aceriiius, 591-591, t. III. Morus animi facilius curatur, quam corporis, 586, t. IV. Morbi divites potius invadunt quam on 015, t. IV. Morbi hominibus ους immissi, 655, 650, t. IV. Morborum causa est cibus imino:eratus, 3253, t. IX. Mofbi pluritni ex peccato oriuntur, 212, t. VIII. Moriones, χιλωνσκνιοί, 130, t. XI. Mores. Sine moribus miracula nihil sunt, 382, t. VII. Mores quoinodo emendandi, 95, 91, t. IV. Mores probi cum recta tide, 811, t. [. Morum corruptio quanta tempore Chrysostomi, 350, t. I. Mores a iquando per urbes exprimuntur , ut principes Sodom:e, 201, t. V. Moribus probis nihil suavius, nihil jucundivs, 688, t. XI. Mors quies est εἰ libertas, 1020. Mors proborum non Ingemla, imo cum gaudio ferenda, 603. Post mortem. nul- lus peenitentize locus, 287. De morte proborum et iimpro- borum gaudendum, quare, 1020. De seuum et juvenum ilem quare, 1020. Mors proborum , non mors est , sei mi- £ratio ad meliora, 602, 605. De inorte propinquorum coa- :0latio qu:e, 1021. Mors non timeretur nisi adesset pecu- uiarum et inaais glori: cupido, 382, t. [. Νους nihil aliud, quam somnium, 315, 370, 1018. Mors Christiano optabilis, 915, t. T. Mortis imago, 935, 986. In. morte proximorum gratis agenike, 1019, t. I. Mors Christi dicitur, aliorum dorm tio quare, 1018 ec ., V. FK. Ἔω cur non apparcant, 1010, t. I. 1 Mors est plena corruptionis consumptio, 429. Nihil aliud est, somnus, migratio, translatio, requies, wanquillus portus, etc., 93, t. LI. INDEX GENERALIS, 918 Mors ante Christi adventum formidabilis, 635, t. II. Mors idipsum es! quod vestimentum exuere , 73. Mors en peregrinatio ad tempus, somnus consueto longior , 75, ill. 1L. Mo:tem cur timeamus, 73, 71, t. IT. Mors ante Christi mortem mors vocabatur; post Christi Sur tem, non mors, sed somnus et doruitio vocatur , 593, 9J*. L. IL. Mortis timorem parit vítas mollis amor, 85, t. II. Mors christiano nihil grave habet, 71, t. II. ' Mors injusta minus timenda, quam justa, 73. Qui pra Christo c:eduntur, non male moriuntur, 73. Mors jusii quarn felix, 695, t. II Mortis timor in martyribus culpa vacabat, 501, t. II. Mortem timuit Abraham, 650, 651, t. If. Aute mortem nemo laudandus, sed post mortem, 597. Post mortem nullum meritutn, 315. Nulla distinctio perso- narum, 3541, t. Il Mors omuium bujus vitze bonorum fipis, 465, t. VII. Mors melior, quam vita, quomodo, 433, t. VII Mors nou maluin, sed male mori matuin est, 400, t. VH. Mortem beaelicium vocat Deus , 574. Mors portus tran- quillus, ibid., t. VIT. ών qui timent flleles, inexcusabiles sunt, 371, m. VII. , Mors non timenda, 575. Mors post Christi adventum non- nisi somnus est, ibid., t. VII. Mors despicienda ad meliorem vitam trausituris, 403. Ad mortem subeundam confortat spes resurrectiouis , 3435. Ad mortis tempus non remitt^nda sunt bona opera, 715, t. VH. Mortis tempus quam utiliter ignorctur, 715, t. ΥΠ. Mortis exspectatio non sinit deliciis frui. 639, t. VIT. Mors effugi nequit, 207. Post mortem nulla salus s;:e- rauda non credentibus, 417,t VII. Mers non co.:isolabile malum, 4805 t. VIT. Mors eamdem vim erga siugulos habet, quam consumma- tio szeculi, 190, t. VII. Mors morte soluta , 45. De mortuis gaudeudum , quod a prsesentibus fluctibus sint erepti, 570, t. VII. Mortui christianis non lugendi , 375, 370. Mortuum de- turnaut qui nimis lugent, 5714, t. VIT. Mors iinmorlalis ubi uullus supplicii finis, 59, t. VIII. Mortuis funeralia mirabilia sunt vita optima, 467, 408, tom. VIII. Mortuos juvant eleemosyn:ze et oblationes, 517, $148, tom. VIII. Mortuus. V. Defunctus. Mors : qui tardius moritur lucratur nihil, 377, t. IX. Mortis genera varia, 489, t. IX. Mortis imago somnus est, 303, t. IX. Mortis radix est peceatuin, 478, t. IX. Mors precatorum homiuum, vera mors est, 168, t. IX. Mors Christi, mors mortis, 485, t. IX. Mortui non ad.nodum lugendi, 1608, 169, t. IX. sgiortie utiles sunt. eleemosyna, preces et oblationes, 3, t. 1X. Mortuorum incantameuta adhibita, 627. t. IX. . Mors fugatur per lignum crucis, 705, 701, t. VIIT. Mors pallida equo pulsat pede pauperum tabernas, re« guinque turres, 675, t. IV. Mors divitum avarortum, quam funesta, 195, t. IV. Mors quo seusu quies est malis, 639, 650, t. IV. Mortis nostrz:: diem cur nobis iucertum voluerit esse Deus, £50, t. V. Mors Christi immortalitatem nobis donavit, 416, t. V. Mors sanctorum pretiosa, mors peccatorum pessima, $67, tom. V. Mors liberat a certaminibus et vinculis, 338, t. IV. » Mori in peregrino loco miserum uon est, 566, t. IV. Mortem olim terribilem nunc christiani despiciunt, 415, 416, tom. IV. Mors christianorum est somnus, consummatio et quies, 517, t. IV. Mors mrerore levior, 5706, t. ΠΠ. Mors a Christi tempore uon ultra mors, sed somnus et dormitin vocatur, 765. Mors filelium, somnus est, 62, tomm, 11. Morte nihil gravius aut terrihilius, $71, t. Π[. Mortis contemptus mortem fugat, 857, t. ΠΠ! Mors radicein abscidit, 259, t. V. Mors caput rerum terribilium, 221. t. V. Mors substantiam non interimit, 250. t. V Mortis spectaculum ad philosoplhaudum inducit, 930, 281, tom. V. Mortis genus levissimum per aquam, 409, t. V. Mors quse mala, qux» bona, 281, t. V. Mors justi, somnus, 314, t. V. Mors deleta per Christum, 195, t. V, $19 Mors inopinsta quzstoris imperalori» pecunie, 2855, tom. Y. Mortem parit impietas, 155, t. V. Mors immortalis improborum, 256, t. V. Mors non Limenda in vitam futuram sperantibus, 71, 691, tom. I1. Mortem non timent veri christiani, 655, 651, t. IT. Mors et tristitia de peccato nale sunt , eL peccatum ab- sumunt, 75, t. II. Mortem quo pacto Christus devicerit, 305, t. II. s oA ors martyris non est mors, sed initium vitse melloris, 9, t. II. Mors pessima qua, 71, t. II. Mortuum contingere non est vere immundum, 226, t. II. Mori huic mundo quid sit, 81, t. X. More cum vite probitate conjuncta optabilis, 469, 470, toin. À. Mortui non. nimis jugondi, 960, sed precibus οἱ bouis operibus juvandi, 360, 561, t. X. Mors Christi interfecit initnicitias, 40, t. XI. Mors Christi mortem sustulit, 541, t. XI. u Mortem expugnavit Christus per passionem suam, 620, m. XI. Mortis et vita» genera φυφάαπι, 201, t. XT. ,;iors in paradiso germiuavit, murs in cruce sublata esl, Mortis varia genera, 525, t. XI. Mortuorum memoria in venerandis mysteriis, ab apo- stolis constituta, 204, t. XT. Mortui non plangendi, quare, 4350, t. XT. Mors animae est enda et tercvibilis, 121, t. XI. Mortiflcare membra quid sit, 557, t. AI. Mors Christi non obtuit quominus maneret ille in eter- num, 375, t. VII. . Mors Christi non contumelia est, 463. Christi translatio est. 427, t. VIII. Mors non formidanda, 461, t. VIII. Mors non sibi inferenda, 3995, t. VI. Mors magis optanda, quam lugerda, 998, 299, t. VI. Mortis formido jam excluditur, 400, t. Vl. , Mortem qui πιεί, boni parum operatur, 1605, t. VI. Mortuos lugere jam nou licet, 295, t. VI. Mertui quomodo resurgent, 500, t. Vf. . Morientibus quo rilu adstabant parentes, 861, t. VI. Mors in utilitatem nostram conversa, 230, t. V. νὰ 2 promissis non solutis eveniat, nuila datur venia, ; V. Y. Mors liberatio et requies, 318, t. V. Mortui terrz? tradebantur, 68, t. V. Mortui divitis deseriptio, 511, t. V. Mortuorum eorpora extra nrbes sepeliebantur, 08, t. V. Mortuns est qui Dei benevolentia privatus, 601, t. V. Mors post adventum Cliristi nou timenila, $2, t. XII. Mortis tempus cur nobis incertum sit , 97. De morte ecloga, 801, t. XII. Moyses historie scriptor, 457. Moyses mansuctissinuts, 912, ad aquam contradictionis peccavit, οἱ parnas. dedil, 661. Moysis 3Srumnae per totam vitain, 418, 1001. Moyses principatum abnuit, 661, t. I. Moysis erga Jud:eos amor, 47€, 477. Moyses quod scan- dilo fuisset, a Deo punitus, 506, t. 1. Moyses in regio palatio educauis, in servorum uumero esse concupivit, 697. Quomodo dus Pharaonis, 637, 698, &jus j;otentia, ibid. Moyses expausis nauibus agis, quam przeliantibus victoriat peperit, 955, t. I. Moyses muri periclitatus est, quia alteri oj.itulari voluit, 91, t. II. Moyses et Helias prophetarum in Veteri Testamontotur- res, 907, t. IH. Moysis laudes, 181, t. IT. Moysis laudes, 134, cousilium Jothor soceri sui audit, 131, ηλ Moyses cur libellum repudii permiserit, 230, 321, toin. απ. Moyses auctor Pentateuchi, 135, t. IIT. so oye Amalec superavit, quia figuram crucis ostendit, Moyses uno verbo curiositatem sustulit, 485, 486, t. 111. Moyses legislator unius populi , Christus legislutor totius Orbis, 855, t. Π1. e Moyses a Jothore consilium accipit, 811, t. IIT. Moya presbytero epistola Chrysostomi, 6356, t. lif. Moysi episcopo epistola Chrysostomi, 656, t. ΠΠ]. Moyses magnus propheta, 41. Sita Sancto inspirante loque (auctor entateuchl), ibid. οἱ 445, in quo dif- ferat ab aliis prophetis, 98, illi futura Deo instigante przterita narravit, 28, t. iV. Moyses docnit prima elementa, 39, t. IV. Moyses in Genesi uihil superfluum. admiscet, 35, t. IV. ixerunt, hic IN OMNIA OPERA SANCTI JOANNIS CIRYSOSTOMI "2f Moyses cur de angelis et archangelis non loquatur, 332, 985, quomodo precatus est Deum, 616, t. IV. Moyses mitissimus erat, 191, id multiplieiter probatur hic, 193, t. V. - Moyses quomodo servatus infans, 103, 105, t. V. Moyses laudatur quod quasi stella in nocte cum improbis probe vixerit, 144, t. V. Moyses miracula multa frateriit, 45,t. V. u Moyses homo Dei praefectus unius ex choris Davidis, » L. Y. Moyses inutilia petens non exauditur, 48, t V. so Movses petiit et non accepit, quia petebat rem iuatilem, ; V. V. Moysis mansuetudo, $79, contra Moyses quidam haeretici loquebantur , 579, illi ipsi refutantur, ibíd., et 380, t. V. loyses serpentem formidavit, quomodo, $31, t. VII. Moyses mitis, 559, t. VII. Moyses quomodc precabatur, 277, t. VIT. — Moises sororem Mariam noa potuit a poena eripere, 959, tom. . Moyses mí]le insidiss appetitus a Judzis, precatus est, $90, t. VII. Moyses cur in terram promissionis non intraverit, 59, t. Moysi quantum Christus deferat honorem, 667, t. VII. Moyses ut servus , Christus ut dominus miracula patrae bant, 992, t. VIT. ' 2x Moyses οἱ Elias cur transfigurationi Christi sdfueruat, 550. 55, t. VII. ] Moyses barbarorum disciplinas edidicit, 196, t. VT. Moyses manus erigens crucem figurabat, 527, t. VIT. Moysen esse libri Jobi auctorem dicebant quidam, alil Salomonem, 362, t. VI. . Moyses qua ratione historiam scripserit, 314, t. VI. Mo ses cur invisibiliun creationem (acuit, &51, 452, tom. VI. Moysis laus, 530, t. XI. Moysi non credebant Judsi, 257, t. VIIT. Moyses unus plus quam ómnes potuit, 189, t. TX. Moyses cur Jethro soceri consilium adrniserit, 538, tom. X. Moysis sepulcrum non reperitur, 709, t. VIII. Mul» albae imperatoris currui jungebantur, 81, 82, tom. VIII. Μι] argento fulgentibus cervicibus tempore Clirysos- tomi, 445, t. IV. . Muliebre quiddam est intemperantia lingue, 251, t. IX. Mulier creata projyter hoinínem, 428. Mulier ad tinis- trandum viro commodior, quam vir ad ministrandum mu- lieri, 520 et seqq. Mulier! ne quidem loqui in ecclesia concedit Paulus, 046, t. I. 2. Mulier, etiam sine congressu, voluptatis quidpiam affert, 405, cum muliere habitare quandonam licitum, 495, t. [. oi lieri Deus domestica munia commisit, viro foreusia, 2s ο LH. Mulierum aspectus, quam periculosus omnibus viris, $01, tom. 1. Mulieres inanis gloriz cupidse, 523, t. T. gat ulieris alabastrum ferentis laus per totum orbem, 881, 9, t. 1. Mulieres christianze ad mortem intrepidze, 029, t. Π]. Mulierum martyrum certamina magis nos coiumnovent ad virtutem, 687, t. II. -- . Mulieres possunt esse milites Christi, 681, certamina pro fide inierunt ; 619, t. II. . Mulieres et parvuli pro custodia,e collo Evangelia sugpen- debant, 196, L. II. Mulieris verus ornatus, 208, t. II. Mulieris forma laqueus maxünus, 138, mulierum aspectu temperandum, 317, t. II. . . Mufier peccatrix in sanclorum convivium admisso, 235, toin. 1. Mulier przegnans, si in crimen incidat morte digoum, non prius interlici jubetur, quam pepererit, 535, t. If. Mulieres jamjam baptizanda pelluntur nud:e ex sacra- rio Constantinopolitano in expulsione Chrysostomi, $32, ali: acceptis vulneribus fugerunt, 552, t. Ill. Mulierum luxus οἱ fastus, 192, t. IIT. Mulier creata ut auxilietur viro, 250, t. IIT. Mulieris ofticia que, 229, 250, t. Iit. Mulierum consuetudo, quam periculosa, 536, t. ΕΠ. Mulier adjutrix viri quomodo, 116, ante inobedieutiam par viro, post inobedientiam subdita, 591, t. IV. Mulieres cur Eva peccante damnat, 559, 500, t. IV. Mulier quomodo adjutrix viri, 119, viro nen inferior, 119. Mulieris officium quodnam, 994, t. IV. Malier subjecta viro quare, 594. Mulierem quo Scpsu Paulus docere non permittat, 909. Mulier (delis docere debet virum infidelem, 595, t. IV. Mulier docere non permittitur, quare, 591. Mulieri mexime convenit educatio liberorum, 638, t. IV. Mulier gloria viri est, 589. Mulier non dicitur ad ima gmem et similitudinem Dei facta quare, 580, t. IV. Mulieris ad virum conversio αυ, 594. Mulieris servitus non molesta esse debet, 594, t. IV. Mulieres aspicere quam periculosum, 56, t. IV Mulier particeps imperii, 80, quo ,aclo virum servare possit, .L. IV. Mulier alio modo adjuvat hominem quam jumenta, 504, tom Mulierum fecunditas a Deo est, 490, t. IV. Mulieres in ecclesiam intrabant auratis manibus et collo, 9 L. ο Mulieres filios suos comederunt in obsidione Jerosoly- mitaus, 114, t. V. Mulierum oruatus, modestia, mansuetudo, concordia, - eouseusio, S7, L. V. 1 Mulierum luxus quam pugBat cum Pauli przeceptis, 507, lom. Y. Mulieres qusedam cum lacrymis precantes optata impe- ''MNsler pulcra sine virtue quid, 508, . Y sine ttr t. V. Molierum luxus et mollities ab Esaia iucrepatur, 49, 50, tom. vi. íRuierum lascivia et luxus tempore Chrysostomi, 51, 55, Midieris male descriptio, 805, t. VIT. Mulier rixis movendis prompta, 270, t. VII. Mulierum vitia, 308, t. VII. Malieris luxus, et fucus, dedecori sunt, 369. Mulierum luxus prohibetar, 455, 257, 958, 387, t. VII. Mulier qoomodo 4 luxu revocanda, 508, t. VII. Muliere ebria nihil turpius, 564, t. VII. Mulieres natantes in theatris exhibebantur, 79, t. VIT. Molieris menstruatse fides, 571, 572, t. VIL. Muheres 3 viris in. ecclesia tabula lignea sequestraban- ur, 677, t. VII. μετα moa mious quam viri philosophintr, 87, uere Evangelia ex colio pendentia habent, 069, itlieres primse Christum viderunt a mortuis suscitatum, » ι. ο Mulierem peccatricem, απ pretiosum unguentum effu- Christus defeadat, 725. Illa cur per totem orbem praz- éiestur, 726, t. VII. Mulier multum potest ad virtetema vel nequitiam in do- ium inducendam, 540, t. VIII. odalierpm planctus et lactus nimius carpitur, 516, 317, Mulieruee offieium, 540, t. VIII. Mulierum ornatus fastidium ingenerat, 341, t. VIII. Mulierum luxus ehenditur, 380, t. VIII. Muliere pia et pra ente nibil fortius, 510, t. VIII. ulieres mag:'s phi ie ilas esse oportet am vitos, quare, 540, t. Vh por qe Mulieri mal nolla fera comparabilis, 480, t. VIII. ηλ bonz recensentor et laudantur, 458, 489, pier monendi potestatem habet, sed domi lantum, Mulieres clamoez: et 108, t. XI. Mulieres cur a doctorum sede puls:e. fuerint, 100, t. XT. Mulierum in ecclesiis colloquia improbantur, 545, t. XI. κ et vir non sunt duo homines, sed liomo unus, 387, Molierum fastos et luxus, 360, t. XI. odalisrum ornatum nimium insectauir Chrysostomus, $72, Malierum vitia et fastus, 90, t. XI. Mulierum ornatus nimius carpitur, 510, 541, t. XI. Mulieri domus custodiam dedit Deus, 694, coutra mu- quz fucum adhibebant, 524, t. XI. Mulieres pe in theatris ar :5 t. XI. es, es oporteat esse, t. 1A. Mulieris verus ornatus, 665, 668, t. IX. Muliere deliciis dedita nihil turpius, 206, 207, t. IX. wdelierum fastus et vani ornatus carpuntur, 6607, 068, "Molieres priscis Ecclesi: temporibus leonibns arden- ires, prem laborum in yrzedicatione suscipiebant, 670, Mulier quomodo subjecta viro, 214, 215, t. X. Mulieres detecto capite orabant et frophotahant, 215. lioc improbandum erat, 216 οἱ seqq., t. X. Mulieribus in ecclesia silentium imponitur, 315, 210, INDEX GENERALIS. 524 tom. X. Mulier texendi industriam 3 Deo accepit, 991, t. X. Mulierum ornatus superflui, 230, t. X. U Mulier maguum bonum et naguum malum, 281, 282, 1. XII. Mulierum delicias iasectatar Chrysostomus, 405, 401, oin. XII. Mulieres cur a Deo molles efficiantur, 401, de Mulieribus et pulchritudine ecloga, 657, t. XII. MuB albi in pretio habiti, 11, curribus juncti, 141, 145, m Muli albi curribus juncti,192, t. ΠΠ. Mulorum vectura in uso, 583, t. I. Multa sunt inter calicem οἱ sunimum labium Adagisn, Muliiloquium in oratione vitandum, 43, t. TIT. Multiplicitas donorum Syiritus Saucti, 185, t. V. ,üMaltitudo quse voluntatem Dei non facit, nihil est, 71, m. IX. Multitudo mater. esi seditionis, 521, t. VI. Munda et immunila non sic. appellantur ex natura suá, ex suscipientium arbitrio, 679, 630, t. XI. n: res somnium et umbra sunt, 676, t. Xl. Muniitia exterior interiorem sequitur, 674, t. VH. ι Mundus sine Dei providentia stare nequit, 115, 114, om. II. Mundus nihil habet inutile, 130, t. II. Mundus plenus laqueis, 158, t. ir. Mundans res quam fluxse, 999, t. T. Mundus theatro comparatur, 10541, 1055, plus quinque millibus annorum creatus, 715, t. I. Mundus non ex przeexsistente materia factus, δὲ, t. IV. Mundi hujus res non fortuits, 55, t. 1V. Mundi hujus ordo nunquam turbatus, 35, t. IV. Mundus constat ex coutrariis, 195, t. V. μή stabilitas et zequabilitas vicissitadinis temporum, . t. V. Mundi hujus res vite przsentis limitibus suat circum- snper, » quam fluxa et esducz, $72, t. V undi hujus prospera quisnam sint, 465, t. V. Mundus et opificem habet et creatus est, 487, t. V. Mundi liujus res velut umbrz, 164, umbris imbecilliores, ; V. V. Mundi rerum iustabilitas, 515, t. V. Mundus Dei, et mundus diaboli, 787, t. ΥΠ. ως dum esse ice fornue negat. Severiamis , 453, Mundi res omnes umbra et somnium, 206, t. ΥΠ. Mundi res non sunt somni:s meliores, 190, t. VIT. ο εΤ ünem prope esse suspicatur Chrysostomus, 204, Mundum immortalem fore dicebant. quidam, 405, t. VIT. Mundus in Scriptura, malos homines aliquando signifl- eat, 159, t. XI. Mundum hunc esse deum dicebant Grxci, 447, t. XT. Mundum quidam dicebant esse Deum, 546, t. Χ. Munui finem instare putat. Chrysostou.us, 198, t. VIII. De mundo et de Deo sententi2: varize, 67, t. V I. Mundum creare minus est, quam isum continere εἰ servare , 25, t. XII. - .. Mundi tinen: putabat Chrysostomus esse proximum, 291, tom. . Murmuratores objurgantur : Satius est nihil agere, quam murmurando agere, 242, t. XI. . Μυροφόροι, unguenta. afferentes mulieres ad Christi sepul- erum. Circa illas ingens difficultas, 635, 038, t. VHI. Musarum statu: in templo Apollinis, 565, t. II. Musea, 3514, t. I. . Muscas Isaias dicit /Egyptios, 81, 88, t. VI. Museum locus studiorum, 43, 45, t. V. Musica instrumenta cur Jud:eis permissa, 497, 498, Musiva opera in sedibus, 417, t. V. Musonio epistola Chrysostomi, 730, t. TIT. Mut» res ut Deum benedicant, 469, t. V. Mutianus scholasticus, jubente Cassiodoro , Homilias Chrysostomi latine convertit, 257, ei ín pra/[atione, num. 4, tom. . Mutuum quid significet, 268. t. VII. Mysteriorum sacrorum pariicipalio non omnibus conce- denda, 402, t. I. . Mvsteriis initiati qute ad corpus Domini pertinebant soli intelligebant, 755, t. I. Mysterium altaris terribilissimum, 642, t. f. Mysteria impuros adire, quam grave, 402, 405, t. I. Mysieria purgationem anime pariunt, 1068, t. l. Mysteria sunt sacrifleium, 372, t. IT. Mysteria sacra adeunda, 307, 599, in mgsteriis $2.5 «acris caro Christi, 46,560, 592, in mysteriorum participatione nulla acceptio persouarum, 426, 457, una mensa impera- tori et pauperi, 457, L. 1I. Mysteriorum meusa tremenda, 217, t. 1V. Mysterium eucharisti j;rzsignatur, 574, t. IV. Mysteria januis clausis celebrabantur, exclusis non ini- tiatis, 311, t. VII. Mysteria cur eucharistia appellentur, 3531, c. VIT. Mvysteria qui indigne sumit, Herodi est similis, 205, t. VIT. Mysteria Ecclesiz tremenda, 261, t. VIII. Mysteria. In mysteriis christiani se mutuo amplecte- bautur, 426, t. VIIT. Mysteria qui indigne participant, rei sunt, 126, t. VIII. Mysteria qui indigne participant, rei sunt corporis et saaguinis Domini, 5354, cum christicidis in perniciem abeunt, 964, t. VIII. Mysteria sacra cur data, 966, t. VIIT. Mysteriorum natura qualis, 55, in mysteriis divinis eo- rum qui decesserant memoria erat, 361. t. X. Mysteria sacra quidam semel tantum in anno sumebant, quos oid ireat Chrysostomus, 539, t. XI. Ad Mysteria eum quanta sanctitate accedendum, 131, 183. Ad Mysteria sive eucharistiam quomodo oporteat ac- cedere, ibid., t. XII. Naaman Syri liistoria, 175, t. V. , Nabuchodonosor crudelis et impius, a Deo ad ρωπίίθη- Liam j.rovocatur, 282, 285, t. I. Nabuchodonosor quoties et quantum peccaverit , 283, vero coguito Deo iu idololatriam relaysus est, 282, t. I. es d acindonosor ex superbia passus est quidquid passus st, 215, t. VI. vi abuchodonosoris iusania circa statuam auream, 51, t. Ναρυίμα esedes iniqua, 288, t. IT. Naid vertitur commotio, 167, t. [Υ. Nanzze mulieri proba scribit Chrysostomus, 635, t. III. Narcissi domus salutatur a Paulo, 670, t. IX. Nardinum pharmaci genus, 630, t. IJI. . Natalis dies Christi eur non Epiphania appelletur, 365, 908. Natalis dies Christi, 95 Decembris a decem circiter annis Antiochiz celebrabatur, cum Chrysostotnus homiliam in diem natalem Christi habuit, 351. Vide Monitum pra- cedens. Hic mos ab Occidente venerat, 351. Α Thracia Gades usque servabatur, ibid. Tribus demonstrationibus probatur esse verum diem natalis Christi , 551. Prima, quod sit celeriter annuntiatus ubique et admissus, Secun- da, ex verbis Evangelii, 555. Tertia, ex tempore ingressus Zaclari*e in teinjlum, 3586, t. II. ων ata ns Christi dies octavo kal. januarias celebratur, 727, Natalis dies Christi, omnium festorum metropolis, 752 1:3. A Natali Christi Epiphania, Pascha, Ascensio, Pente- coste fundamentum habent, 755. Natalis dies Christi omni- bus festis antej'onendus, 755, t. Ἱ. In Natalem Christi sermo, 821, t. ΧΙ. Natautes mulieres in theatris, 79, t. VII. ag athan projhete sapientia in. Davide arguendo, 296, Nathan. Duo hujus nominis fuerunt , 649, t. VIII. Nathanis solertia in arquendo rege David, 989, t. V. Natlianaelem cur Christus laudaverit, 355, t. II. Nathanaelis laudes, 195, t. VIII. Natur:z universa imago, 418, 419, t. I. Natura humana lubrica, $10, t. I. Naturze leges nunquam solvuntur, 1012, t. I. Naturze rerum elegans descriptio, 106, 107, 108. Natura mundi pulchra, sed corruptibilis, 145, 116, t. II. , Naturze duz perfectze in Filio, 740. Naturam unam inFi- li» dicere, illud est divinam naturam negare , ibid. , t. III. . Naturam corrigere quam arduum : id solus Deus potest , 00. m uturae conditor transformat naturam υἱ vult, 22/, ; Saturp dona nihil prosunt , nisi mores boni accedant , 489), M. . Naturales res quam captu difficiles, 584, earum 1ationem non iutelligimus, quanto minus divina , 584, t. IV Natura nuda veuit, nuda discedit, 592, t. XI. Natu T liumanz nihil magis inimicum est quam vitium , Natura hominum fluxa, 955, t. X. | Naturz opifex Deus , 244, t. V. Naturalium rerum ordo miraculum per κκ. 486, t. V. Naturalium rerum descriptio , 125, t. V. ANa(sura huma fanum , $10, t. V. Ναβια. Cur. contra nature cursum quedam eveniant , IN OMNIA OPERA SANCTI JOANNIS CIIRYSOSTOMI 324 801, t. VI. Natura ipsa przedicat Creatorem, £15, t. IX. Naturz quanta infirmitas , cum nos Deus deserit , 431, tom. VIII. Naturalía sunt immobilia , 576, t. VIT. Nazareti viculus vilis, 181 patria Christi, 487, t. VIT. Nazareth civitas Galilzez, 555, t. IT. Necessitas non inducitur ad bene agendum, 375. Neces- sitate nemo melior efficitur , 286. Nou necessitate, sed li- bere bonum operamur, 377, 587. Coactum esse bonuin, id non est esse bonum, 378, t. IT. Necessitas magistratuum, 491, t. V. Necessitati non subjacent virtus et salus nostra, 523. Quod flt ex necessitate nun est bonum, 135, t. V. qoo e cessitatem nullam przdictiones inferunt voluntati , t. . Necessitas nulla est in bono opere agendo, 473. Ex ne- Cessitate nemo unquam malus est , 578, 735, t. VII. Necessitatem nullam tmponunt prophetiz , 376, t. VII. Necessitatem Deus tollit ubique , et voluntatis arbitriun effert, 76, t. VIII. Necessitate aut vi non facit Deus homines bonos , 968 , tom. VIII Necessitate aut vi neminem trahit Christus , 285, 440, tom. VIH. Necessitatem non infert Deus, 20, t. X. Necessitatis non sunt virtutes , $17, t. VIII. Necessitas non imponitur a Deo, 158, 159, t. IV. Necessitas instans qu& sit apud Paulum , 566, t. I. Necromantiam exercebant quidam, 403, t. γή: Nehemias civitatem instauravit, 899, t. [. Negationi par nullum malum , 308, t. II. Negligenti&e malum quantum , $40, t. VIT. Nemo quidquam novit, adagium, et in nota, $0, t. II. Neomenia quid, 729, t. V. Nenirod gigas venator coram Domino , quomodo , 272; homo tyrannus et a ns , 272, t. IV. Neophyti Ecclesize planue, flores spirituales, novi Christi milites , 770, t. III. Nequitia cum eloquentia conjuncta, multa mala parit , t. . Nequitia etsi secum habeat orhem terrarum , imbeeilla est : virtus autem etsi sola sit, est omnium potentissima , t. V. equitia ante gehennam improbos supplicio afficit, 254 , tom. VIII. . Nequitiz voluptas brevis , virtatis immortale gaudium , A eruitin ad t sol t, 492, t. VII uitia resens tempus solum res , . Nequita in sei supplicium habet , 46, t. VI. Nequitia nihil infirmius, 598, t. IX. Nequitia audax et petulans est , 89, t. IX. Negvitia parentum nihil mali diis affert si velint , 505 , tom. 1X. Neguitia post voluptatem dolores et supplicia habet, 504, tom. 1X. Nequitia. Vide Malitia. Nequitia operosa et plumbo gravior , 707, t. XI. Nequitia omnis immunda est, 682, t. ΧΙ. — Nero Ecclesiam oppugnavit , 855, quam ultionem im die judicii subiturus , 524, t. I. . . Nero ex lascivia famosus Paulum persequitur , $25. Νο” vos impudicitiz: modos excogitavit, 525. Ob conversam pellicem suam Paulum in vincula conjecit et necavit, 525 , apud omnes male audit , 321, t. I. --- Nero Paulum in carcerem conjecerat, 314. Neronis vitia, $14. Neronem mysterium iniquitatis vocat Paulus, 363, tom. III. Nero Ecclesiam impugnaviz, 807, t. ΠΠ. : Neronis imperatoris pocillatorem et concubinam salutav Paulus, 225, t. ΙΧ. Neronis jussu , Pauliis capite truncatus est , 407, t. IX. Nero veritatis adversarius, 560, t. ΥΠ]. Nero imperator in Paulum szviebat , 186, t. XI. Nero typus Antichristi , 485, t. XI. Nero cur Paulo infensus, 614, t. ΧΙ. — . Neronis comparatio cum Paulo , 621, Neronis gesía et vitia, 623, t. XI. Nero vocatur leo a Paulo, 657, t. XI. Nero a Paulo victus, 395, t. VII. Nero in Paulum coucitatus , 403, t. IT. Nescio vos, non ignorantiam in Christo significat , sbd odium, 81, t. HT... . Nesto:ius veritatis adversarius, 560, t. VIII. Nia Syrorum voce quies est , 628, t. IV. . Niceni Patres sapienter os lxereticorum obturarunt, 863, tom. 1. Nyesna synodus trecentorum et plurium Pauum, 865, 325 qui de psschate decreverunt , ibid. Nicxsnorum Patrum e»roplures vulbera im persecutione accepta ostendebant , 865, alii exilia, iptiones, metalla , etc., 866, t. f. Nicenz synod. auctoritas » 865, t. [. Nicsmi Patres , 699. Consubstantialem Patri Filium de- fioierant, 809, t. VIII. Niesenis solum canonibus parendum est, 538, t. ΠΠ. Nicgnee synodi , 001, t. V. Nicodemus bene affectus, sed adhuc infirmior » 1006, t. I. it u$, t. 1Η. ai ues presby rn icationem in Phoenicia ad- modum curat, ideoque per litteras laudatur a Chrys 0, 651, 638, t. III. Nicolao ero scribit Chrysostomus , 646, alia epi- een, ή. t. III. Nigre vestes in luctibus, 503, t. VI. Ninivitz? penitentia οἱ aos: iram avertunt , 511, quia non t servati, 279, 980, jeiunio Deum placarunt, 51. Ninivitarum rectum consiliam , 77, t. II. Ninivse comminatus Deus , non illam destruxit , 75, 70, tom. II. Ninivitsm cur jumenta ad jejunandum compulerint, 53, tom. II Niaivitse trium dierum spotio iram Dei depulerunt , 754, i Dei misericordiam, 284, pornitentia bre- vis et sincera, 9284. Ninivitz una solum audita voce resi- erunt, 838, t. I. P"Ninive portus peccantibus , 70, t. IT. . Ninivitze exspectatione malorum fregerunt iram numinis, 483, simplicitate potius quam malitia peccaruut, 491, t. III. Ninivitze itentiam et confessionem veniam impe- trarunt, ni LS jejunio Deum placarunt , 2t t. IV. nt Niuivite. qu et veram peni entiam egerunt , nou multo E nt tempore , 247, 218, t. IV. Ninivitas exterruit ne puniret , 99, t. V. Ninivitis quid salutem attulerit, 425, 429, t. X. Nobilitas vera virtus est, 252, t. V. Nobilitas vera αι, 190, t. III. Nobilitas, ὠτίνωα, Ecclesiz, t. V. Kobilitas bominis, 500, 501, t. V. Nobilitas bominis, qui Deum patrem esse suum dicere possit, 278, t. VII. . Nobilitas sola est voluntatem Dei facere , 465, t. VII. Nobilitas patrum non juvat improbos, ignobilitas nou ηο- eet probis, 181. De itate generis non gloriandum, $70, tom. V . VII. Nobilitas est nihil illiberale loqui, 281, t. IX. Nobilitas non ex majoribus, sed ex proprio merito , 15 , tom. VI. . J Nobilitas non ez genere, sed ex moribus petenda, 653, tom. VI. Nocturna oratio commendatur, 961, t. IX. Noe quietem significat, 182, hebraica voce, 364, t. IV. Moe hebraice signifkcat , ἀνακαύν», auctor ést quietis vel cesstionis, 628, c lv. Noe bege udo cseteros monebat ut desisterent ab iquitate , 182. Noe cur dicitur perfectus iu generatione sua 305. Soli Deo , non hominibus gratus , 200. Noe walis exemplis non 3 virtute abducebatur , 186. Noe quasi sciu- tilla ia medio ph E exsincta, 186, 187, t. IV Noe virtus, 224, 226, " Noe fermentum mundi, 256. Noe vere homo, 236, justus, 203, 303. Noe justus testimonio ipsius Dei, 212, 215, t. IV. Noe cur servatus, 195, t. IV. Noe vir admirandus . 197 1 72m Domino, el «9 . Noe mira sapientia , 33, t. IV. Noe restüuit quod Adam abstulerat , 225, t. IV. Noe patientia in arca, 225, 226, 253, t. 1V. Noe post egressum ex arca sacriflcantis gratus animus , 31. Noz sacrificium Dens acceptum habet . 242, t. 1V. Noe post diluvium pullos suscepit filios, 272, t. 1V. Noe vitem non invenit, sed modum conficiendi vini, 264, per iguorantiam iaebriatur, 265. Licet inebriatus sit a pec- exo excusatur , 595. Noe ab ebrietate excusandus , 268 , 459. t. IV. Noe innumeras pertulit serumnas , 431 , 455. Conume- kam a filio, ibid., mariyr appellatus a Paulo, 940, t. |. Noe scintilla humani generis in aquis , 1057, t. I. Noe benediciiur a Deo ut Adam, 256, t. IV. Noe arca Ecclesise postponenda, 509, 510, t. vIil. Noe : ejus arce simis in mobtibus Armeniz , Chry- &ostomi tempore , 288, t. VI. Noe in sus geueralione doctor, 49, t. V. Noe admirabilis, quia in generatione prava justus, 365. PaTROL. Gn. LXIV. invenit gratiam co- INDEX GENERALIS, tom. IIT. Noeman soror Thobelis, 158, t. IV. Noinades gens dispersa, 225, t. V. Nomades quinam, vide notam, 547, t. X. Nonmaduin et Hamaxobiorum vita, 052, t. VII. Nomadum vita, 687, t. Ill. Nomen Dei adwirabile cum Christo, 107, t. V. Nomen Dei pertimesennt ἆδιοιιος, 989, t. V. uo Nomen Dei sanctum sancusque oribus laudandum, 380, m. V. Nomen Domini per nos ut glorificandum, 300, t. V. Nomina inscribebant veteres in aedificiis , in agris , in balneis, 231, t. V. Nomen immortale virtus parit, 251, t. V. Nomen ejus qui scripserat, epistola: clause superscribe- batur, 71, 72, t. ΗΠ. Nomina duplicia principibus et militibus , 126, t. ΠΠ]. Nomina sanctorum in Scriptura sacra multarum rerum sunt monumenta , 667, t. IX. ' jb omina patronorum in sacris oblationibus proferebantur, ; V. IX. Nomina propria Abrahami, Jacobi , Salomonis , Zoroba- belis, non sine causa data sunt , 41, t. VII. Nomina ex quibusdam casibus Imposita , 611. Nomina filiis que imponenda. Nominibus sanctorum appellandi li- beri, 452, t. IV. Nona hora cum Christus emisit spiritum, 705, t. V. Notarius ab imperatore missus, 552, t. Ill. Nova lex perfectionem majorem requirit , 594, t. I. Nova inter et vetera discrimen, 95, t. VIII. Novaeula iram Dei significat in Scrij tura , 88, t. ΤΙ. Novatiani quandonam yascha celebrabant , 747, t. VIII. Tos ratus juirographum a Christo discerptum restituit , 5, t. VIII. Novatiani cathari seu mundi se nominabant, qui omni sorde pleni erant, 105, t. ΧΙ. Novatiani seu catiiari carpuntur , 145, t. XII. sop oratisnos seu catharos impuguat Chrys.utomus , 499, t. ΧΙ]. Novum Testamentum, vide Testamentum. Nux non minus utilis quam dies, 67, 98, t. II. Nox examini conscientisze conimodior, 660, t. IT. Noclis coininoda, 418, t. I. Nox non tota somno conasumenda, 586, t. V. Nor aliquando calamitsses et eerumuas siguilicat , 413, tom. Noctem a Deo creatsm esse negabant quidam, 116, t. V. Noctis utilitas, 145, t. VI. Nubes pro ccio sumere solct. Scriptura, 233, t. VI. Nubes prophetas significare quidam dicebant, 59, t. VI. Nudi vestiendi suut , 509, t. VIT. Nuditatem quid effecerit ab initio, 72, t. VIT. Nuga szpe pariunt mala iunumerabilia , 155, v. Xp; Nuinerius in Macedonia episcopus, 706, 707, t. Πι. Nuntius Antiochenos exterret , 162, t. [[. Nuptize secund:e, etsi non malz, aliquid habent turp itu- dinis, 559, 560, quae ex iis incommoda sequantur, 560, sunt inlirmitatis signuin, 612, non laude digne, 616, t. J. Nuptize iteraue amoris erga riorem virum defectum ar- guuut , 612, maxime si ex illo adsint liberi , ibid: Nuptise secundse non damnandz, 611, sed non laudandz , 611, t. f. Nuptiz. Vide Matrimonium. à Nuptie non culpande, 1076, 1077, t. 1. ! Nubere in Domino quid sit, 323, 235, t. ΤΠ: Nuptise ad vitam pudice ageudam utiles, 232, t. TIT, Nuptiarum ritus noxii, 212, 215. De nuptiis mature deli- berandum, 236, t. Iii. Nuptias Christus prssentia sua cóbonestavit, 310. Nuptiap non mala, ibid. Nuptie quomodo celebrandz , 210. Inve- hitur finrysostomus in laseivas poupas nuptiarem , 210, tom. . Nuptiz non in causa sunt quominus homines Dco pla- ceaut, 180, t. IV. Nuptis siue lampadibus, 489, t. IV. Nuptiarum pompe satanicz tempore Chrpostomi :ema S. doctore reprimuntur et damnantur, 465, 486, t. IV. Nuptke non malz, sed scortatio mala , 122, t. VI. Nuj,.tizg quomodo cel:brandze , 400, t. VI. Nue clandesting a Grecis philosophis inductse , 19, tom. VII. Nuptias damnabant hzeretici quidam, 671, t. XI. Nuptias secundas mus uec condemuat. nec )3u- dat, 113, t. XI. Nupti:e secundz? nec damnantur , nec omuino excusan- tur, 671, t. XI. Nuptiales qusedam consuetudines reprobantur a Chryso- stomo, 145, t. XI. Nuptiarum celebritas impudentia ct impndicitla plena. 13 531 105, 104, 105, t. X. . Nynphie ex fontibus insilientes , 9695, t. II. O. Obedientis merces, 7358, t. 1l. . Ohedientia constituit pulchritudinem animse, 200, t. V. Oblata Ecclesise ex rapina, non satis sunt ad salutem, $08, t. VII. . Oblatio in singulis fit collectis, 867, t. I. Oblationes juvant mortuos, 548, t. VIII. Ob!atio quomodo acceptabilis? In Spiritu sancto, 655, in oblationibus sacris patronorum nomina proferebantur, 148, ton. ΙΧ. Oblationes pro defunctis utiles ipsis sunt, 170, t. 1X. Obiatio : in oblationibus quid ebservandum, (5, 151, tom. IV. . 2. Oblatio ex rapina non admittitur, 551, t. V. Ublivio injuriarum commeudaurr , 141, t. XII. Obscosna verba qui loquuntur , sepulcrum patens vocan- tur, 67, t. V. Obscoena loqui quantum malumsit, 40, t. X. — ελα, ipturz lectorem ad inquisitorem invitat , 25, t. V. Obsecrandum est , sed non semper, 021, t. IV. Observationes dierum et annorum prohibits , 561, 503, tom. . Observatio dierüm reprehenditur , 538, 559, t. XI. ,,j Qbstetrices ad virgiues missz, ut virginitas probaretur , , UL . Occasio eos , i larva pietatis obtecti sunt larvam ΡΟ: nere suadet , 539, t. Ill. Oecasiones animi vilia patefaciunt , 050, 651, t. I. Occasionem peceandi qui dant puniendi sunt, $15, t. T. Occasiones vitand:e, 155, t. II. - Occidentales per mercatores /Egyptioó edocebantur, t. Y. Dccidens {ς'' 9 non mutas gentes habebat , 49, t. V. Oceanus de Spiritu Sanelo accepit, 186, t. V. - Octava {π inscriptione, [n octava, signilicat diem Domini magnam οἱ conspicuam, 415, L. I. . - Pa dies sevtimam seu sabbatum expellit , quomodo , ; t. Octava ín Lifuts psaumorum quid εἰθπι[ιοεί, 545, t. V. Oculus .dexter ἡ scandalizet eruendus , quomodo, 708. Oculus dexter in Evangelio quid ? 508, 599, 048, t. I. Oculi humani artificium mirabile, 122, 135, t. II. Oculi (idei perspicaciores corporeis, 570, t. IV... . Oculi qui sacram mensam intuentur, a spectaculis turpi- bus arceudi , 606, 697, t. IV. Oculoruro aspectus non per se malus, 189, t. IV. Oculus animz quis, 77, t. V. Oculus quomodo sit eruendus, 78, t. V. Oculus est corpori quod anima est bomini, 291, t. VII. Odi,g&i, insurumenta. musica in choro Davidis, 551, 532, qui Bucolii vocantur, 535, t. V. Odium ex animo eliinandum , 85, t. IV. Odiuin est animi perturbatio , 71, t. V. Odium proximi vitandum , 594, 595. Ab odio fraterno 3ostinere quantuin bonum , $95, t. VII De odio et inimicitlis ecloga , 681, t. XII. OEcononia Christi mysterium dicitur , 593, t. VIII. OEdipi historia, 694, vide notam, t. Xl. ÜEstrum libidiuis unde oriatur, 600, t. VII. qo) Bengiculum ponere est gravissimuin vülnus infligere , , t. ο Offeusa Dei magis timenda quam ulla gehenna, 671,673, tom. IY. Uflicia christiana quam facilia , 555, t. VIII. Of&cil divini hoezg , tertia, sexta, nona, vespere, 576, tom. XI. 6 &óc, cum articulo in Ser pturis nonnunquam de Filio di- citur, ut de Patre , 29, t. XII. Olcarum ramis reges ad clementiam revocari solent , t. I. Oleuu sanctum in usu tempore Chrysostomi ad ungenda corporis membra, 6648, ex martyrum sepulcris desumptum fuisse videtur, 664, 665, t II. Oleum virginum quid significet, 712, t. VII. Oleo lucernaruin Ecclesiz uneti quidam a morbis con- valuerunt, 585, t. VII. Oleum est symbolum misericordi:x Dei, 210, ideo et sa- cerdotes οἱ reges olco inunfebantur, 210, 211, t. ΣΙ. Ol: mpia festum, 565, t. fI. Olympias ad quam seribit Chrysostomus, $44, 519, quee- nam esset vide in Monito, t. Ill. . Olympiadis vestitus 361, 962, alise virtutes, 567. Olym- IN OMNIA OPERA SANCTI JOANNIS CIHRYSOSTOMI 398 pias morbis affecta, 582, convitia, conumelías et calumnizs perpessa , 582, 585. Olympiadis hospitalitas οἱ czetera offi cia, 567. Olympias abeentiani. Chrysostomi gre fere- bat, 568. Olyinyiadis fortitudo in aerumnis, 600, t. 1t). Olympias patria expulsa, dotnoque, ámicis, tis, in exilium missa Chrysostomi causa, 601, civitate pulsa, sedes mutare coacta , ad tribunal tracta , ete., 630 , ejus faudes ; 631. Olympladi et amicis Chrysostomi iacendii crimen ob- latum, 606, t. IIT. Olympias acerbius vexatur , 792, t. III. Olympiadis constantia, 619, ejus virtutes, 560, 5561, c. IIT. Olympias de aerumnis Chrysostomi admodum sollicita et moesta, 612, ex maerore in morbum lapsa , 305, t. Lii. Olympias morbis affecta , 590, t. III. Olympicorum certaminum mos, 687, t. IV. Omiuum vanitas , 997, t. IV. Omina qu:edam referuntur et damnantur , 259, t. I. Otnina repudianda , 35, 36, t. VI. Omina a christianis nonnullis adhibebantur, 625, t. X. Omina varia narrantur et confutautur , 92, t. ΧΙ. Omnes pro majori parte , 556, t. V. Omnia jam nova sunt quomod ο 1 ον ι.Χ. cà nagros variasque ferás multi alebant tempore Chryso- S ücsicrati vir Chrysostomus, 719, bujus filia defi nesicratize scribit Cht us, 4 defun- cta erat, 719, t. III. ' Onesimus a Pauto conversus , ipsique utilis, $05, 1038 , ejus patcociuio apud Philemonem fruitur , 505, t. I... ,onesimi gratia Paulus scripsit epistolam ad Philewonem, ,üUntsimus 3 Paulo sepe memoratus quisnam esset, 701 , m. XI. Onesimum servum Paulus sine herí consensu noluit re- tinere, 75, t. XI. Onesimum Paulus filium vocat, 171, t. ΧΙ. Onesiphorus ex misericordia salvus, 615, t. XI. Opera non sufficiunt ad docendum , sed n 3 est doctrina, 9n Opera bond a quibus rebus "€ . . Opera bona, seu parva seu magna , computantur, 987. Opera bona saltem inferni supplicium minuunt, cum malis etiam conjuncta, 507, t. I. Operum non par merpes iis qui in nova atque lis qul in veteri lege fuerunt, 594, t. I. Opera plus persuadent quam dicta, 648, t. Π. Opera bona ad peccatorum veniam imputantur, 25, t. [1I. Oyera bona, nou miracula, salutem parant, 82, t. III. Opera bona qui, 567, opera doctrinam pra de- bent, 75, 74, fidem sequi debent, 194, t. IV. Opera Dei quz ejus providentiàm laudant, 466, t. V. Opera ipsa in oratione exaudiuntur, 45, t. V. Opera bona sunt | necessaria, 220, t γ. - pera bona a ut absünendum a pecca , facta opera Deo adstamus, 65, t. V. uis μα Ορεγά requiruntur in auditore, 290, t. V. Opera Dei non accusanda, 280, t. V. Operationis et naturte diversitas, m 276, t. Y. Opera ipsa Deum celebrant, 144, t. VI. Opera ipsa polestotem verbi Dei probant, 415, t. V]. Opera Dei non capimus, quanto minus Deum, 116, t. VI. Opera bona sunt eleemosyna, oratio, Ιου pátroci- nium, 409, t. VII. Opera bona tunc magna sunt, cuti non mágoá a nobis esse putantur, $8. t. VI ο t Opera boná oblivioni, peccata meémoriz tradendi, $7, ,Oreribus magis quam verbis ad virtutein alios tr$hiinue, 0j eribus, non gratia tantum, oportet homines esse Dei ülioé, 562. 85, t WIL D a xs ra bona auxilio Dei opera hostrá et — auxilio Dei est opus, 254, Xl ? , ope Opera imala ditficiliorá sunt bonis, 556, 597, t. VIT. Opus bonum sine cunctatione peragendum, 253, t. VIT. Opera bona etiamsi non perfecta suscipienda tamen, 798, ο bona aliorum, non peccata, sunt dispiclenda, 016, n. VII. Opera magis quam verha amorem demonstrant, 191, pet opera Deus glorificatur, 201, sine operibus bonis doci in nihi! prodest, 62. Per opera Deus vult. diligl, 405, t. VIII. Opera exhibere fortis et magni animi est, verbis plillo- sophari tantum facile est, 435, t. VIII. Opera mala tenebr:z dicuntur, 408, t. ΠΠ. Opera magis quam verbe suadent, 50, t. X. (pera boua quznar, 881, t. 1X. Nai nisi addantur legem sudire nihil juvat , 453, m. IX. ' Opera cum precibus, (»ecescum operibus esse debent, $33 671. t. IX. Oyeratio anim: est incorporea, 555, t. XI. Opera bona a caritate Chrisli et a nostra virtute fiunt, 12, tom. ΧΙ. Operis boni Deus solus spectator quzerendus, 671, t. XT. 1 sore χι Iu bouis operibus Deus agit, et nos cum Deo, t. XI. Opera ut addantur fides expetit, 540, t. ΧΙ. Opera, pon aliorum et peccata nostra cogitanda sunt, 256, t. XI. bona nibil perinde inania reddit, ut recte facto- rum memorias, 269, t. XI. Opera cum fide juncta requituntur, 966, t. XI. Opes damnum inferunt, nisi recte iis utamur, 527, t. IIT. Opes qu:znam vers sint, 488, t. X. Opes amittere martyrii genus est, 580, t. X. Opes effundend:e in usus pauperum, 174, t. IV. Opes in colum mittendz qnomodo, 510, t. VIII. Opes collizenuum insania, 250, t. V. ο μιας i Deum predicant, 48, S. Y pportunitas qus vere dicatur, t. V. Optabilus est male paii pro Christo quam honorari a Christo, 57, t. XI. Optimatum miseria, 145, t. V. MEE Oypulenti viri κ epulas citharoedos et tibicines introdu- cebant, 619, t. IV. . Oraculorum epiritualin | dulcedo nullam affert. satieta- tes, 806, t. II. Oratio pro inimicis, 400, 572, t. I. 2. Oratio ex intimo mentis sit oportet, 746, ejus vis et effi- cacia, 745, 146, ei assidue iacumbendum,733. Oratio mul- tiuxJinis majorem vim habet quam unius, 725. Oratione. ni- bil potentius, 768, 767, nihil honorabilius, ibid. Orationis ulilitas, ibíd. Oratio bona omnia servat, mals omnia tollit, 7851, aditum oceludit diabolo, 754, portus tempestate jacta- is, 787, fluctuantibus anchora, etc, tbid, magnum telum, 745, peccatorum nawuram exstinguit et delet, 746, t. [. Oratio pro energumenis, 725, t. I. Orandum esse Cristus exemplo suo docet,787, t. I. geo Mo Christi 3d Patrem non est secunduin divinitatem, ; t. T. Oratio. V.Prex et Preces. Orandi verus modus, 505, t. II. Orandum sobria et vigili mente, 255, t. TI. Oratio suror et contubernalis jejunii, 397, t. IT. Orationis modus, 773. Oratio debet esse cum timore eótr juncta , 775. Oratione peccata elountur , 297, circa oratio- uem pro iuimicis frequens admonitio, 405, 415, t. I1. Oratio pro inimicis, 574, 385. Orationis viscommendatur, 715, TIG et segg.,t. 1T. Oratio scelera abluit, 777, t. II. Orstio Deique cultus est tie mentm, 771, t. IT. Uratione opus est et essione, 281, t. IT. πο ex animo bono, non ex clamore magno, 745, ubique mus, 667, t. IV. voriones cre et breves fleri jussit Paulus, 616, Oratio affectum maxime roquirit, 667, ante et post men- $sm, 650. In quocumque loco potest emitti, 646, t. IV. , Oratio ín conspectu Dei, iMa dicitur, in qua mens non Greumvagatur, 6415, t. IV. uo νο im principio menss prohibet ebrietatem, 650, Orationi nihil par est, 615, t. IV. Orationis plantam rigaut lacrym, 652, t. IV. πω ex dolore {15 ut plurimum efficaces, 610, Orstio etiam post convivia utilis, 650, t. TV. Oratio Απ tremendis concepta verbis, 610, t. IV. Orare contra inimicos legibus Dei repugnat, 45, t. V. Oratioat quivis aptus locus, 42, in oratione cur manus ? t. 9 Orationi δμμ]ουάσαί angeli, 45, t. V. Ueetiones assidus cu em sedant, 79. t. V. INDEX GENERALIS. $30 ationi vis m: nest sempe -- "d 2 n λ S magna inest semper, sed cum jejunio major, Oratio sine opere inutilis, 456, t. V. uis Justa Deum Jelectat, 46, eique facile ipse annuit, uo rationi soli non confidendum , sed operandum, 440 ,. Orandum οἱ voce et mente, 536, 527. Si inter orandum ο αγ ον bis ter el quater orationeja resunamus, o Drationi conira inimicos nullus est ad colum aditus, 45, m. V. κι conditiones ut quis pro se et pro aliis roget, Oratio etiam ante, quam flniatur, exauditur, 20, t. V. Orandi forma, 85, t. V. Urationis vis et dotes, 41, 43, t. V. Oratio quomodo facienda, 574, plena lacrymis et. com- punctione magnas habet vires, 374, t. V. Oratio penna levior, 45, t. V. Orationis fragrantia, 459, t. V. Oratio non arte, sed voluntate indiget, 43, t. V. Oratione abluenda anima, 65, in oratione quxmnam pe- tenda, 95, t. V. Oratio peccatorem jüstum efficit, 45, t. V. Oratio ante ortum solis, 65, t. V. Oratio etiam justis necessaria, 41, t. V. Oratio fiduciam postulat, 40, t. V Orationis lucrum, 44, t. V. Oratio medicamentum, 85, t. V. Orandi modus quis, 41, 45, 45, 64, 07, t. V. Orationis vehiculum bumilites, 191, t. V. Oratio quznam a Deo exaudiri meretur, 429, t. V. Oratio etiam non vocalis exauditur, 42, t. V. Oratio ιοί psalmodiam, 158, t. V. Oratio ita componenda, ut Deo accepta sit, 84, t. V. Oratio vinculum dilectionis erga Deum, 41, t. V. Orationis laudes, 536, t. V. ως νο pro inimicis hominem Deo facit similem, 46, Orationes ex lege Dei quie? 45, t. V. Orationis lucrum, 68, t. V. Oratio multitudinis quantum valeat, 181, t. VI. 2 Oratio inutilis est cum quis perseverat in. peccatis , 90, 9 t ο Oratio pro episcopo in liturgia, 181, t. VT. Orationem, jejunium et eleemosynam maxime commen- dare solet Christus, 275, t. VII. Oratio cum voluntatis studio emiltenda, 276, 977, t. VII. Oratio sine eleemosyna non j rodest, 710, t. VII. Oratione et jejunio opus est ad daemones pellendos, 965, tom. . Orandi modus, 277, t. VII. Orandum esse frequenter iodo doceat Christus, 515, in oratione perseverandum, 278, 312,315, t. VII. Oratio pro inimicis est virtutis cacumen, 271, t. VII. Oratione melior est reconciliatio cum fratre, 251, t. VIT. Orationes longiores vetare videtur Christus, 278, t. VII. Oratio sacerdotis in liturgia, 531, t. VII. Oratio perseverantiam postulat, 205, in oratione que- nam sint petenda, 16» μις " ratio ignis est, qui i t oleo sive eleemosyna, 019, exo t. Vil. o e σον Oratio quanta res, 178, t. IX. Uratio, armatura niaxiua, 606, t. IX. - Oratio magnum telum est in tentationibus, 55, t. 1X. Oratio Spiritum Sanctum attrahit, 43, t. IX. ratio nocturna purgat rubiginem peccatorum , 3048, t. 1A. Oratio verum auxiliam, subsidium invictum, 93, t. IX Orandum omui tempore, 171, t. XI. Orandum in omni loco, sed non ad gloriam captandam, PA upgue orandum, ubique sanctas manus extollendum, £40, t. ΧΙ. Oratio vigilans sit oportet, 508, t. XT. Oratio magna facere potest, 115, t. XI. Oratio maguum bonum et anim:e prsssidium, 716, t. XI. Oratio omnis gratiarum actionem habeat, 531, t. XI. Oratio matutina et nocturna, 118, t. XII. Orator affectum auditorum consulat oportet, 120, t. IT. Orator qui quadam stulta consuetudine dexterum hume- pm move t, admotis acutis gladiis consuetudinem vicit, 9, ι. ο Orbis columna est Εοο]οσίαο, 554, t. XI. Orbitatis zerumnse, 400, t. |. Orbitas liberorum non est poena peccau, 359, t. TIT. . 1 xOrchestra ohstrucia Antiochenis tempore ealamit:tis, , t. II. 9l Orchestra Antlochepis cbsteucta ob eversas statuas, 173, toi. HH. Orchestra in theatris, 420, 427, t. VII. Orchestre spectaculum, 408, 409, t. Vill. Ordinatio ποπ effert, nec in sublime extollit, 950, L. I. Ordinationes episcoporum multe non divina gratia, sed hominum studio flunt, 663, t. I. [n ordinationibus sacerdotum signum crucis, 826, t. I. f)rdinationis cito facte intolerabile pravaricationis peri- culum, 17, cum properantius ordinato in partem poeuze ve- nit is, qui ordinavit, 7. Qui ordinat indiguum , ejus pecca- torum est particeps, 989, t. II. — Ordinationes per Spiritus gratiam flunt, 542, t. TI. Ordinauones cum jejunio fiebant, 229, iu ordinatione Spiritus sanctus accedit, 119, t. IX. Ordinandorum examen, 20, t. Ilf. Ordo rerum naturalium miraculum perpeluum , 480, L. Y. Ordo rectus semper servandus, 318, t. X. In Oriente mult2? gentes erant, 49, t. V. Orientem totum pervasit tumultus in. expulsione Chry- sostomi exortus, $51, t. III. Ornasmenta aurea et forma nocent, et augent. deformi- t2tem, 581, t. I. Ornatus verus quis, 582, t. IV. Ornatus anim», verus ; ornatus co poris, falsus, 145, t. V. Ornatus mulierum verus quis, 199, t. XII. Orontes flumen, 555, t. IT. Os homini sublime dedit Deus, 545, t. V. Oris sordes qusenam vere sint, $50, t. ΥΠ. Ora multorum cloacis comparantur, 646, t. VII. Oscula virginibus vitanda, 517, t. I. Oscula fraudulenta, 4526, t. V. Osculum sanctum quid sit, 606, t. X. Osee propheta magnus et admirabilis, 694, t. I. 6 aa i sepulchra martyrum benedictionibus scatent , ; t. HI. Ossa sanctorum perpetu:e virtutis monumenta, 672, t. ΠΠ. Ossa virtutem subindicaot, 74, t. V. Ostentatio omnium malorum causa, 675, t. ΥΠ. Ostentatio ad gloriam parandam officit, 667, t. VII. Ostentationis damnum, 275, t. VII. Ostentatio vitanda, 540, t. X. Ostentatio diabolicum quidpiam est, 961, t. X. Otiosa et vana verba quz, 959, t. I. Otiosi verbi reddenda ratio, 426, t. V. Otiosus quis, 818, t. VI. Otium damno est, 429, t. T. — Otiosum verbum quid, 455, t. VII. Otium ad peccatum tralit, 502, t. IX. . Otioso et in deliciis versante nihil inutilius, 255, 256, tom. ο Otiosus sermo in absurdos οἱ importunos ducet sermo- nes, 118, t. XI. Otiositas omnem malitiam docuit, 579, t. XI. Otium quam multorum malorum causa sit, 429, t. XI. Otium lIzxdit animam, desidia ledit corpus, 87 , t. ΧΙΙ. Otreius Arabissi episcopus multas habebat reliquias cer- tas et minime dubias, 081, t. III. . . Οὐλεὶς οὐδὲν εἶδεν adagium, nemo quidquam novtl, quo sensu dicatur, 30, ct in nota, 90, t. II. Si LY vis qui manet, lupos superat, . Qvcm Judei in paschate mmmeolabant, 810, 811, t. III. Oves Christi vincunt, lupi vincuntur, 3951, t. VIII. Oves perditze qusenam, 381, t. VII. Oza percussus quod arcam erigeret, 482, t. T. H Ozias in sacerdotium irruens lepra percussus, 510, 511, . lI. Ozix regis historia, 112, 115, t. VI. Ozise lapsus, 115, t. VI. Oris temeritas ob quam Deus ei lepram imnisit, 68, tom. VI. Ozias : ob ejus facinus Deus prophetiam cessare voluit, 68, tom. VI. Ozias, cur ab ejus morte prophetia notetur, 08, t. VI. p. Pacifici quinam, 682, t. VI. Pan canebatur ante hellum, 167,108, t. V. P:anio scribit Cirysostomus laudans eum a probitate in regenda urbe, 724. Pheniciam, Palaestinam et. Ciliciam regebat ille, 125, alia ejistola eidem, 658, alia, 719, 730. Paanius Chrysostomi amicus, 612, 6135. Peanio scribit Chrysostomus, 751, gratulaturque de majori acquisito dig- μια! gradu, 783, t. 1I. Paxdago;us bominum lex est, 517, t. VIII. . IN. OMNIA OPERA SANCTI JOANNIS CIIAYSOSTOMI $3 P:edazogi in domibus, 411, t. VIT. P:iedagogi filiis cum delectu dandi, 535, t. VII. Paiea exsecraudi amores, (O5, t. XM. Pzdicoues muuditie corporali studeut, 655, t. Xl. Pa-dotribze, 440, t. I. Παλαιά Seu vetus ecclesia Antiochixe, 77, tide notam ió:d. ab apostolis fundata, ibid. , t. ILI. Palsestins et Babylonis limes est Euphrates, 625, t. IV. Pal:estina αυ.’ penuria laborabat, 155, t. VIII. Palzstina de Spiritu Christi accepit, 180, t. V. Palastiua dogmata satanica liabuit, 224, t. VI. Palaestina multos babet Judaeos, 855, t. I. Palsstine et Phonicie episcopi, adversarios Cbrysos- tomi non adinisere, 725, t. III. Paliinpsestuin, pugillaria deleta, 699, 700, t. VII. Palladio episcopo epistola Chrysostomi, 668, t. ΠΠ. Palladius episcopus pro causa Chrysostomi serumnis af- fectus, 600, 700. confugit pulso Chrysostomo 558, t. . Palladio, Cyriaco, Demetrio, Eulysio episcopis scribit Chrysostomus, 689, t. III. Pancratiast? πανκρατίαζοντες Ti in quinque ceriamiufbus vicerunt, 689, vide notam, t. IV. Pancrauio vincere, 665, t. II. Pancratium, 93, t. V. Panegyris quid? 324, t. I. Panemus Julius, 558, t. IT. Panis parva et magna mysteria, 744, t. XI. Manis vivus οἱ verus in quo differret a 1nanna, 259, Puuis vitse quidsit, 235, t. VIII. Panis ἐκιούσιος quid ? 280, t. VII. Panis supersubstantialis ἐκιούσιος quis ? 46, t. IH. Panis cum sanctificatus est, dignus habetur dominici cor- puris appellatione, etiansi natura panis. in ipso permansit. iac quomodo intelligenda 758, 759, vide in. mouito, 155, Panis nutritorius est Christus, 924, t. VI. , Pansophius episcopus rogatu Chrysostomi ad Inmocem- ium properat, 539, t. Ii. m ad I appus epi s rogatu Chrysostomi Bnocenum properat, 52b, t. hr. "o6 κ. quid sit, 225, ejus vari significationes, ibid-, m Parabolas multas Christus dicebat, 935, t. V. Parabolg non ad litteram explicaudze, €15. Per para- bolas Christus Judseos arguit, 655, t. VL. Parabola Lazari, 1017, t. I. Paracletus Spiritus Sanctus, 467, t. IL Paracletas nomen Spiritus Sancti, 215, t. VI. l'aradisus voluptatis quasi regia hominis, 428, t. 6 Paradisum quomodo plantavit Deusin Edein, 108, t. IV. Paradisus an cura hominis egeret, 113. Paradisi fuuina nolebant quidam esse flumina : ii coufutautur, 10, t. IV. Paradisi vita quam jucunda, 114. Paradisi nomine quid Intellige ndum, 615, pro reguo codorum accipitur, 615, om. IV. Paradisum dicebant quidam non esse in terra : ii con- futantur, 108, t. IV. Paradisus apertus per Christum, 193, t. V. Paradisus cur in cruce promissus, 409. Paradisum Chri- Stus aperuit, 401, t. Π. Paradisus deliciarum est Ecclesia Dei, 545, t. VIII. Paradisum in colo esse quidam dicebant, 492, 495, om. YI. μα ασ flumina qua, 418, eorum explicatio singularis, 49, L. . l'aralyticum 38 annorum cur Christus suscepit sanandum, 804, ejuspatientia, 604. 805, 806. Paralytici 38 aunorum gratus animus, 807, t. I. Laroiyticum 98 annorum differre ab alio paralytico pro- batur, 55, $4, 55. Paralytici 58 annorum patientia, 49, pro- bitas 50, t. ΠΠ]. Paralytici fides, 56, 57, t. TIT. i Parahvici duo in Evangeliis, 242. Id probatur, ibid., om. VII. , Paralyticum sanans Christus, primo paralysin peccatorum ejus sauavit, 521, t. V. P'aralytici fides, 209, t. VIIT. Parasceve observatur prze Paschate, 748, t. ΥΠ. αμ. in domibus divitum, 1055, eorum mores, ibid., m. *. Parasiti carpuntur, 494, ad nihil utiles, 494. Parasito rum dedecus, 678, illorum effatum horrendum, 619, m. VII. Varssitorum nomen de medio tollendum esset, 406, t. . Parasiti tempore Chrysostomi, 414, t. VIII. $35 Parasiti convivia curant et. coenas, 505, t. V. Parasiti et assentatores, 22, t. IIl. Parcere multo majus, quam perdere, 609, t. IV. Parentes hono are, basis est virtutis, 150, t. XI. Parr] ibus quandonam non obsequi debemus, 407, tom. . Parentum nequitia non nocet probis, parentum probitas non prodest improbis, 66, t. VII. Parentum sanclitas non prodest peccantibus, 195, 196, tom. - Parentibus quandonam obsequendum, 151, t. VII. Parentum probitas non prodest filiis, nisi et ipsi probi sint, 1056, uon prodest improbs proli 1005, t. I. Paries dealbate, cur Paulus sic suuuuum . sacerdotem enupellaverit, 358, 5309,L. IX. Parietes marmore crustati, 195, t. III. Parmenides, philosophus ionicus οἱ ephesius, 9, 10, tom. AI. Parricidze cur lapidati, 598, t. IV. Parricida hostis omnium, 598, t. IV. Partus dolores, 518, t. I. Pascha Judzorum, 548, t. V. Pascha comedimus legali longe przestantius, 160, t. XT. Pascha vetus cuin novo comparatur, 758, 739, t. VII. Pascha Jud:eorum abrogat Christus, 290, t. VIT. Pascha an recumbeptes comederint apostoli, 751, in E TET pee passio Chriati legebatur et prasdicabatur, , UL VII. Pascha. Varietae in diversis Ecclesiis circa diem in qua celebratur, 745, 746, t. VIII. . cur ad vesperam celebrabatur, 721, t. VIIT. transitum significat, 795, t. VIII. Pascha veisfee« sive super, sio dicitur, 736, t. VIL. Pascha ab aliquibus olim distiuctum fuit a Domiuica re- surrectiouis, 7406, t. VIII. Pascha Judaeorum Christi tempore idem erat quod po- sra christianorum fuit, 748, t. VIII. PPasche tempus quibus modis observetur, 747, t. VIII. Paschatis edendi ritus, 7357, 758, t. VIII. Pascha : circa Paschz festum quidam errabant, quibus eoncionatus est Chrysostomus, 98, 99, t. IV. Pascha secunda auni festivitas, 451, t. II. Pascha semper possumus celebrare, 454. Paschalem fe- stum eontaminat, qui aliis remittere negat. 208, t. IT. Paschz tempus veni:e opportunum, 48, t. IT. . Paschze tempore septem dierum spatio quotidie concio- nsbater Chrysostomus, et alii sacerdotes, 410, L. 1I. Pascha Judssorum cur Chri fecerit, 578, 579, t. II. ία Judaorum impugnat Chrysostomus, $79, 386, Pascha non celebrat qui prava conscieutia accedit ad meusam, 868. Pascha ter, vel quater in qualibet hebdoniada celebratur, 867, dum scilicet uysteria peraguntur. Pascha est oblatio et sacrificium, quod in singulis fit collectis, 864, Ex Pascha celebrat qui ad sacram mensam accedit, 866, » v ἓο Pascha non jejunii, sed gaudii tempus, 867, in paschate 800 poasumus ipsum diem crucis Christi observare, 869. In paschate assi Ecclesia eractam tem, orum ratio- nem non novit, 871. Christus, Atoc pascha , dixit quod cru- 6500 secuturum erat, 761, t. I. Paseha Christus fecit, ut per umbram veritatem introdu- ceret, 866, de paschate decreverunt trecenti et plures Pa- ues in regione Bithynis, 865, t. I. Paseha non amplius est spud Judzeos, 805, 860. Paschatis eecundum legein tempus, 88,879. Pascha cum Judieis non celehrandum, 869, io. Paschate Judzis locus strictius ob- servandus erat, quam tempus, 877, 878, t. I. Passio Christi non coacta fuit, 718, t. VIIT. Passio Christi semper in mente ferenda, 458, t. VIII. ones omnes vita przesenli terminantur, 329, t. IX. Pastoris officium, 671, t. XI. Pastoris boni officium, 701. Pastoris laus est cum oves per se rectum servant ordinem, 701. Pastor bonus hume- fis reportat ovem, 225. Pastores quautam salutis ovium curam habeant oportet, 1029, t. I. à bonus qualem Christus optat cum ionumeris con- ferri potest martyribus, 659, t. IX. Pastores primi Evanzelium exceperunt, 67, t. IX. P'astoru:n animarum officium, 504, t. IV. . Pastores ΔΠἱΠΙΑΤΗΙΩ negligentes ἱπογο[απίυς, 5095, t. IV. Pastoris boni est occidi pro ovibus, 31, t. III. Pastores magistratus genus in Ecclesia, 92, t. IIf. rnali quinam, 527, t. VIII. b afores cur Chrisii nali nuutium. acceperunt , 800, n. Π. Pater non enmpositus est, 57-58, t. VIII. l'avis et- Filii substantia ἁπαράλλακτος, Cadem ipsa, 377, INDEX GENERALIS. $34 t. VII. Patris οἱ Filii :equalitas, 458, 459, t. ΥΠ. Poter noster : hocdictum inimicitias de incdio tollit, 278, tom. Y Patris et Filii eonsubstantlalitas et sequalitas demonstra- tur, 551, t. VII. Uatris et Filii substanüz ἁπαράλλακτον, identitas, 648, t. . Patrem revelat Filius, Filium Pater, 551, t. VIT, Patris et Filii voluntas eadem, 321, t. VII. Patris et Filii gloria et substantia una, 560, t. XI[. Patri cur gratias agat Christus, 439, t. VII. Pater quod facit, id et Filius facit, et vicissim, 197, tom. V. Pater trahit, Filius deducit, Spiritus illuminat, 522, tom. Y. Pater a Filio non dividitur, nec Filius a Patre separatur, ; V. Y. later dicitur inimicos ponere sub pedibus cjus, ita ut Filius id simul agat, 271, t. V. Patris et Filii eadem substantia, 121. De Patre quz dicit Moyses, ea Paulus de Filio accipit, 120, t. V. Patris a Filio nulla diversitas, 121, t. V. eri tin iisdem nos digoatus est, quibus Filium suum, 913, t. ΧΙ. Patre minorem esse Filium Dei 4icebant hzeretici qui- dam, 690, t. XI. Pairs ge Filii eamdem esse substantiam probatur, S35, tom. . Patris et Filii voluntas eadem, 236, t. VIII. Pawis et Filii eadem potentia, eadein manus, 3958, tom. VIII. Patris sinus quid, 99-100, t. VIII. ] Pater quomodo audiatur et videatur, 233, t. ΥΠΙ. Pater aliam quam Filius hahet. hypostasin, 275, t. VII. Pater qua ratione major sit Filio, 408, t. VILI. l'atris et Filii zequalitas, 442, t. VIII. Patris et Filii non divisa opera, 2538, t. VIII. u Patris et Filii est Evangelium, 405. Patris et Filii una potestas, 27, t. IX. . . "inc a Filio equalitatem negat. hereticus auctor, t. VI. Patrem perfecte a Filio cognosci probatur, 741, t. I. Paler gignendo Filium nou est (luxum passus, 1079, tom. J. Patris et Filii una voluntas, $7, 40, t. III. 2. Pater noster oratio Dominica, 59, ejus explicatio, ibid., tom. 11l. Patri et Filio ezdem voces adscribuntur, 114, t. IV. Pater ad Filium dicit, Fuciamus hominem, 108. t. I. Patris, Filii et Spiritus S. divinitas una, 067, t. [. Pater, Filius et Spiritus Sanctus dispensstionem nostri causa susceptam inter se diviserunt, 456, t. II. Pater cum Filio et Soiritu Sancto ia coro et ín Lerra con- cordissime celebratus, 705, t. VIII. . Pater spiritualis amantior prolis, quam carnalis, 549, m. i1. Patres spirituales ex diversis locis Antiochiam veniunt, Chrysostomum audituri, 709, t. 1. Fares cur quadraginta dieruim jejunium statueruut, 867, tom, I. . Patres quidam dicti in. Ecclesia antiochena, *0, t. III. Patres mulli de creatione scripserunt, 402, t. XI. Pater improbus filio probo nihil nocet, 679. Patrum no- bilitas non irat improbos, ignobilitas uon nocet probis, 181-183, t. VII. Pater quilibet quanta cura debeat filios educare, 671, tom Pater Filium accusaus testis erat sufficiens in. veteri lege: 508, t. IV. ater debet esse doetor fllii sul, 656, t. IV. Patres liberos suos debent educare Deo, 053, t. IV. Patres pro liberis puniri optant, 269, t. γ. Patres si filios suos recte educarent, non legibus, non cenis us esset, 930. Pater nimis indulgeus parricida est. , t. ΠΠ. Pater a filio virtute przedito, quam a divite, lus honoris accipit, $45. Pater vere est qui filii salutem curat, 576, tom. 1. Patres non modo suorum, sed eorum qua a filiis negle- clis adiittuntur peccatorum poenas dabunt, 376, t. T. Pater et mater, inimici cum nos arcent a cultu Dei,591, tom. 1. Patres spiritu parentes mazis quam carnales honorare debemus, 148, t. I. Patrum de filiis sollicitudo, 370. Palres sepe contra- riam evangeliez disciylinam filiis tradunt, $59. Patres qui tiliorum educationem noo curant, homicidis pejores, 556, $35 Patres ob filiorum virtutem servati, 384. Patres de filiorum virtute solliciti, angelos Deo alunt, $84, 585, t. I. μονος, aukman obsidentes ipsam exeruciant, (LY. Patientia Dei ex silentium Dei, 257, t. V. Patientia Dei quanta, 104, t. V. ο. quantum bonum, 44, portus letitiz, 4$, m. V. Patientia comparat bumilitatem, 151, t. V. f'atientia in ferendis injuriis, 147, t. Y. Patientia Dei, 5090, t. V. l'atiens auiina quee, 270-371, t. X. Patientia philosophixe onis est radix, 277,t. X. Patieuiize laudes, 277, t. X. Patientia quantam voluptatem afferat, 61, t. IX. ιο να propler Christum suscepta. gaudium affert, 9, t. eo Patientia quomode aequiritur, 295, t. VIII. Patieutiam Christus quomodo doceat, 455, t. VII. Patientia veram victoriam parit, 750. Patiendo vineere oportet i 260, per patientiaun diabolus superatur, 2311, tom . Patientia in erumais exhibenda , 165, patiendo victoria reportatur, 590, 504, t. Vif. . Patientia fortiorem efficit hominem, 336, t. VIT. l'atientia in calamitatibus eleemosynam et alias virtutes superat, 515, t. VII. ) atientie etcaritatis exemplum Christus est, 270, t. VII. Patientia senectuti maxime eompetit, 681-883, t. X cobatientia major requiritur in persecutione, 475, Patientia longa opus est homini, 96, t. XII. Patientiz (uis bonus, 1053. Patientia Lledemtis iram vincit, 599. Patientia ejíscopuin 635, t T. Patientia iu calamitatibus, 790 , in morbis, 955, 038-030. Patiendum aut hic, aut in futuro seculo, 999, t. I. Patientia quantum Ώου μη, 325. Patientiie meritum tequa- tur eleemosynze, 699, t. 1V. Patientiam nihil square potest, 606, 633, utpote virtu- twm reginam, ibid. Patientis potcatores a piaculis liberat, ustorum mercedem auget, 505. Patientia sibil gloriosius, 1. Patientie merces, 590, t. HII. Patientia in morbis, 18, 19, t. If. Patria uihil laudis coufert, 181, t. VII. - Patriam relinquere quantum sit, 286, t. IV. Patriz supern: felicitas, 509-310, t. VIII. Patria nostra qu:e, 450, 451, 1. VITE. Patriarchee J um pecunias coHigebant Chrysostomi tempore, 855. Patriarchie Judaeorum caupones, iniquitate pieni, 911, non sunt sacerdotes, 912, t. I. Lo btriarcbie et propheue preedixerunt crucem Christi, 55, , Exrisius epistolam Olympiadis ad Chrysostomuin defert , t. Π1. A ας Mronorum nomina in sacris oblationibus proferebantur, Pauoitas auditorem ne contristet concionatorem, 670, tom. 1V Pavimentum gemmis vestitum, 193, t. 1I]. auliciam hereticj, 692, t. V. " aulino anathema dicebant antiocheni meletiaui , 019, m. I. Paulus Tarsi natus, 401-495, t. VIII. Paulus pharissus erat ex progenitoribus, 557, t. IX. Pauli ante conversionem zelus sincerus erat, scd igno- rantia obscueatus, 433, t. IX. Paulus cur post Christi resurrectionem conversus sit, 155, ad Pauli itsttutionem cur non apostolus quispiaiu missus est, 157,158, t. IX. Pauli conversio, 153, Com [ensat marorem de morte ' Stephani conceptum, 155, t. IX. iouis et Barnabas ordinantur jn apostolatum , 205, Wu. 9 Paulus ad pedes G amalielis eruditus, 567, t. fV. l'aulus cur aliquando Saulus vocatur, 628, quomodo Athe- nienses allocutus est, 585. Pauli in przdicatione coustan- tia, fortitudo, tolerautia, 98, 97, t. IV. Paulus apostolus ab ipso Christo vocatus, 611, t. X. Pauli eonversio mirabilis, 116,117, est mognum miracu- lum, 120 Paulus in tnedio furore conversus, 139.140. Pauli conversio Clrísti resurrectionem probat, 121. Paulus libere ad ddem accessit, non necessitate, 141, 142, 115, 144, on. ο . Paulus primo Saulus dicebatur, deinde l'aulus, 125, cur nomen mutaverit, 127 ef segq., cur nou statim post conver- sionem, 157, de Pauli nomine tribus diebus concionatus est Chrysostomus, 148. Paulus non ut. honiínibus placeret conversus est, 122. Pauli tuba sonuit cum Stephani os si- IN OMNIA OPERA SANCTI JOANNIS CHRYSOSTOMI luit, 129, t. ΠΠ. Pauli czecitas nos iduminat, 487, t. IT. Paulo siiniles esse possumus, 496, t. Il. Paulus ex violentissime persetutore ardentissmus praeco 510. Pauli laudes et encomia, 290, 435-194, 755, Pauli vincula alacriores discipulos reddebant, 215. Paulo arcana sua revelat Christus, 1342, t. ΠΠ. Paulus Christi parauymphus, 149, cur se vocatum appel- let, 150, ravit, 400, senatum ro- manum ad se cur gentilibus prefectus, 580. Paulus spiritualis piscator 105, voluntatem suam Dei volantati subjecit 40, "n n. ' Pauli sapientis, 01, 214. Paulo nullus sapientior, 482. Pauli swrumns vari, 168 ef 5094., primus, 151. Pauli generosusiavietus- que animus, $14. Paulus omnia omnibus factos, 72. Pauli solicitado em omnes, 189, 514, per Paulum leges sancit s, 98, t. ΠΠ. Paulus vetat. circumcisionem, et tamen Timotheum eir- comckdi, 103, quare, ibid. Elymam magum excaecavk, 145, Paulus et Silas in carcere Deum laudant, 168, t. IIT. Pauli catenae ma cousolatiopi discipulis erant, 316, 917. Pauli inimici vanolium praedicant, ut Neronem ad- versus illum irritent, 517 e seqq. Pauli gloria crux erat, $3, 1. ILI. Paulus inscriptione ignoto Deo, usus est ut David gladio Goliathi, 12,15. Paulus cur Corinthi commorari jussus, 273. Parlus segnes ab otio revocat, 288, t. ΠΠ. Pauli zrumn:e, 515. Paulus tumoris et erred accu- satus, 304, d:emonibus terribilis in aorumnis, 162, t. ΠΠ. Paulus egriiorum patronus, 261, caritatem Dei erga nos commendat, 517, quomodo curaret discipulos, 61, pauperes summopere curat, 203, t. HI. Paulus seipsum laudare cogitur, 504. Pautas matrimonii leges prasscripsit, 227. Paulus post. cenam baptisma cu- stodi carceris contulit, 451, 455, t. If. Pauli epistolze metalla sunt et fontes, 291, nunquam ex- bauriuntur, 292. f'auli Epistole ejus animum depingunt, , t. HIT. Paulus de z2rumnis [loristur, 580, magis quam de pree- clare gestis, ibid. Pauli verba fastidium nunquam pariuut, 207. Paulus cur nomen suum non przfigat Kpistolse ad He- brseos, 581, de futuris assidue disscrit, 158, t. ΠΠ. Paulus Petro restitit iu faciem , 575,574. Petrum simu- late tautum, ut inter illos convenerat, objurgavit, 385, 380 el seqq., tom. ΠΠ. Pau lus Apostolus in senectute maxime íllustris, 775, tom. III. Paulus opifices et pauperes salutat in Epistolis, 189, tom. ΠΠ]. U Paulus a Chrysostomo amatur, 118, $01, t. IIT. Panis nihil extra Christum cogilare permiltit , 829, tom. ο Paulus prius habcbat hominum salutem quam Christum videre, 13, t. VI. Paulus ille tantus precibus discipulorum indigelat , 181, Lom. YI. Pauli liogua favi cujusris suayitati spiritualis doctripss dulcedine antecellit, 174, t. VI. Paulus vas electionis, 265, t. VI. Paulus lacrymatur, cum videt docirinze sermonem non fructum proferre, er1ó, t. VI. Paulus de posterorum animabus sollicitus, 276, t. VI. Paulus vetera et nova apprime noverat, 74, t. VI. Paulos cur Epistolis suis nomen Apostoli prsmittat, 11, tom. VI. Pauli Epistolz? et Evangelia in unum collecta, 27, t. VI. Paulum nihil leserunt srumnz, 152, t. VI. Paulus non de praesenti solui, sed etiain de futuro grege sollicitus, 274, t. VI. . Paulus cum visione tanta dignatus fuisset, se abortivum nominavit, 72, t. VI. Pauli memoria sufficit ad fiduciam dandam. 277, t. V1. Paulus orationem incipit a laude judicis, 198 *. VI. Paulus Jsaiz ezcellentam praedicat, 11, t. VI. $37 Pa loco male intellecto abutebautur quidam, 157, tom. VI. Paulum κα concionans cum semel attulerat, relinquere noo 4t, et à proposito argumenio » txur H6 t VI. ο ο ος ο σκην μα T Scripturarum custos, minister , doctor, inerpres, Pauli concionem non interpellavit Eutychi mors, 597. Paulus ad cados usque sublimis, corpore ciretmdatus, et cum i eis virtutibus certans, in terra ambulans et animi studio ccelum peragran:, 44, t. IV. Paulus quasi alatus per tutum orbem currens, 196, cor- Pe (aon suum castigabat, ibt». , supinus jacens orabat, Paulus "rere morsu non periit, quia peccato vacuus erat, 001, t. IV. uL. Galatas peccantes quodammodo excusat, 001, Paulus magister orbis eos qui secum navigabant serva- vit, 911, L. 1V. aulus doctor orbis omnia ut umbram et somnium habe- t. IV. reo tantus vir, nesciebat quid sibi prodesset, 280. Dou! umore Ssgrat Chrysostouus, 95, 06, ejus encomia, es δε A. Yo Paulus sua gesta memorans, sine jactantia fuit, 97, leni- ter corripiendum esse proximum docet, 621, t. IV. Paulus admirabilis otbis doctor, 206, jussit orationes fre- genes et breves fieri, 646, gaudebat de zerumnis, 672, Christi amator, 519, t. IV. Paulus putshet omni gehenna graviorem esse Dei offen- eam, 672, t. 1. Paulus gentium doctor, quantas serumnas passus sit, 925- 939, iniitandus proponitur, 98. Pauli prudentia, 531. Pau- hum imitari possumus, 107, t. IV. Paulus a visibilibus doctrinam incipit 29 , ut se audito- rum infinnitati attemperet, ibid., t. IV. Poulus et Joyues evang. perfectiora quam Moyses tra- , tL. IV. Paulus ignitus caritate in Deum, 483, comparatur cum Jacob. Paulus aniina ad calum pertingeus, 285, t. IV. [er landes, 91, 95, t. vi 1 ; N aulus, ccelestis anima, doctor gentium, lingua orhbis, $1, eximius doctor, 221, t. IV. Paulus Jacobum fratrem Domini adiit, 113, t. VII. Paulus Christi imitator, 701, t. VII. Pauli iugens patientia, 2901, humilitas, 532, t. VII. Paulus ad eleemosynam excitat, 411, t. VII. ων i quos amabat, propter Christum amabat, 587, 588, Paulus sciebat e gratia Christi excidere, rem esse om- uium gravissimam, 317, t. VII. Daulum in regno Dei nemo praecessurus est, 621, t. VII. optabat anathema esse ro iis eliam, qui sexcenta sibi mala intulerant, 596, t. ΥΠ. Pai pro orbis totius bons ubique gratias agit, 351, P»ulus cur optabat anathema esse, 258, t. VIT. Paulus per triennium flevit, nusquam risisse narratur, 486, 1. VII. Paus semper intenta mente Cliristo hzrebat, 538, tom. VII. Paulus vicit Agrippam et Neronem, 395, t. VII. Pad quantum prohibeat iram, dissensionem, 2814, tom. . Pauli ira contra Corinthios quanta bona attulit, 248, et jra coutra Galatas similiter, ibid., t. VII. "RT à futuris et à presentibus auditorem commovet, , V. VH. Paulus mulieres vehemeater corripit circa lusum et pre- " vestes, 255, 230, luxum mulierum improbat, 501, . t. . Paulus cur levem tribulationem vocavit, 514, t. VII. P post conversionem vitia pudori esse dicit, 254, tou. VII. Paulum rogantem ut a se tentationes auferret, non exaudivit Deus, 552, t. VII. — Γαία dzmonas, etiam utilia loquentes coercet, 210, tom. VII. j aulas jubet sdversarios cum mansuetudine corripere , . t. VIT. ..- Paulus nos ad reconciliationem excitat, 251, t. VII. μονο vetat de magistris οἱ doctoribus judicare, 308, l'aulus ex ara disserendi occasionem accipit, 128, t. VII. Paulus Jerosolymis in Hispaniam cucurrit, 689, t. VII. Paulus super ccelum et ewlum celi, volaus, 155, t. VII. P3ulus regibus illustzior, 205, t. V. INDEX GENERALIS. 958 Pauli ante conversionem opera mala, 576, t. V. κ, petit, et non accepit, quia petebat rem inutilem, t v lus etiam jussa magno intervallo superabat, 80, m. Y. Paulus. Quid Paulo splendidius, 274. Paulus orbis terrze przco, in tertium colum raptus, in. paradisum sublatus tremendorum mysteriorum particeps, vas electionis, Chri- sti ironubus, etc., 281, t. V. T'aulus inutilia petens non exauditur, 85, t. V. Paulus se exemplar proponit, quaudonam, 4!, t. V Paulus afflictus exultabat, 68, t. V. Paulus unum genus providentim scrutatus clamavit , Ο altitudo, 911, t. V. Paulus ut sceleratus babetur a Barbaris, 93, t. V. Paulus Marcioni et Manichaeo lethale vuluus infligit, 207, erumnas, 309, t. V. tom. V. Paulus coronatus Paulus cum Sila iun carcere canebat, 157, t. V. Paulus si poenas dedisset, non przedicasset, 94. t. V. ον, doctrinam exemplis confürisat in mago, 100, Paulus ne Judi offenderentur legem servat, neque ta- men quia offendebantur quod Crucifixum praedicaret, in hoc illis obsecutus est, 255, t. V. Paulum diabolus pertimescebat, 84, t. V. aulo contemptui erat vipera, 490, t. V. Pauli patientia in adversis, 161, t. V. Paulus quam a fastu alienus, 525, t. V. Pauli laudes, 500, t. VIIT. I'aulus in eloquentia princeys , Mercurius esse creditus fuit, $93, t. IX. Paulus Sauli nomen deponit, 209, t. IX. . Pauli et Barnabz dissensio nihil inali , inultum boni at- tulit, 215, 216, t. IX. | Paus cur Áthenis Christum hominem tantum dicit , 16, om. IX. Paulus judaicam purificationem subiit, quare, 525, tcm. 9 ο κι pur summo sacerdoti dixerit, Paries dealbate, etc , ντ. 1X. Paulus a Judzis magis guam agentilibus exagitatus, 207. Pro Fauli cede patrauda Judi quadraginta jejunsnt , 359, tom. iX. Paulus ex Qs Dei dispensatione viuctus, Romam duvci- tur, 376, t. 1X. Paulusvinctus eoncionatur, 527. Educatus fuerat ad pe- des Gamalielis, 327, t. IX. Paulus hospitalitatis vicem Publio rependit, 514, t. IX. Paulus Roni prz:dieans jer biennium mansit , 580. De 'aulo historia ; salutavit Neronis pocillatoreuy et. coucubi- nam, 35235, t. IX. Paulus jussu Neronis capite truncatus, 407, t. IX. Pauli peregrinationes recensentur, 305, 396, t. IX. Paulus doctor in syuagogis, 159. Conversus stati. doc- tor fuit, 161, t. IX. Paulus synagogas frequenter adibat, quare , 287. Cur un synagogas intrabat, 261, t. [X. Pauli gesta in Actis apostolorum pluribus enarrant , quia Lucas ejus discipulus huuc librum scripsit, 15, t. IX. Pauli itinera, 585, t. IX. l'aulus calo et mari comparatur, 385, t. IX. - Pauli domus in qua Antiochie habitare solebat religio- nis causa adibatur tempore Chrysostomi, 666, t. IX. Pauli Epistolz et alii Scripturz libri legendi, 605, L. IX. Pauli Epistolarum ordo temporis, 592, 595, t. IX. pedi Epistolz omnes contra Judzos puguant, 304, tom. Paulus cur omnibus Epistolis suis nomen suum przemise- rit, 593. Cur ejus nomen ex Saulo in Paulum mutatuim sit, $95. Cur se servum Jesu Christi dicat, 395, t. IX. Pauli dicta , quae videntur apostolorum Actibus contra- dicere, conciliantur, 165, t. IX. Paulus cur tot homines in Epistola ad Romanos salsta- verit, 671, t. IX. Paulus quomodo optaret esse anathema, 51D, t. IX. Paulus aliquando judaizabat, 25, t. IX. Paulus legis metum solvit, 653, t. IX. Pauli tempore quis Ecclesise status esset, 555, t. IX. Pauli opus illud fuit quod Christi discipuli christiani ap- pellarentur, 192, t. IX. Pauli Epistol: ter quaterque per singulas hebdomadas in ecclesia legebantur, 301, t. IX. 2. Pauli dicta quse aliquid contrarium efferre statim viden- tur conciliantur, 339, t. I Paulus Onesiuni gratia scripsit Epistolam ad Philenonem, tU Ιλ. Pauli dilectioni erga discipulos nulla par, 658, t. ΙΧ. 929 Paulus quam placide hortetür, 675, t. IX. Paulus e'eemosynas secum defert, 661. Fervidus erat erga Hispanos, 602, t. IX. aulus legem abrogat, 502, t. [X. Paulus non legis dignitatem tollit, 497, t. IX. Paulus in mari prorbetavit, 570, t. IX. Pauli character, 162, t. IX. Paulus eleemosynam szpe benedictionem appellat , 609, toin. 1X. Paulus leo spiritualis, 680, t. IX. . , Paulus exemplo figuli qui facit vas in honorem el vas in tgnoniniam, liberum arbitrium non tollit, ejus loci exyli- catio, 559, t. IX. Pauli encomia, 678, t. IX. 'auli humilitas et demissus animus, 599, t. IX. Paulus alienus a fastu, 211, 2967, et a vana gloria, 967, tom. 1X. Pauli vox formidabilis dzemonibus, 670, t. IX. P'auli anima totum com lectebatur orbem , 304, t. IX. Panli labores, 6695, t. IX. Paulus quam dicat esse gratie abundantiam , 477. Quo- rumdam circa Paulum opinio rejicitur, 551, t. IX. toni ds anima cxlo comparanda , 580. Transscendit coelos, 1. IX. Pauli cor coelis sublimius, orbe latius, ete. , 079, 680. om. IX. Pauli loquendi fiducia, 355, t. IX. i Pauli huuiülitas, 403-405. Amor erga Christun, 516, oim. IX. Pauli quanta sit vis ingenii, 417, t. ΙΧ. Paulus cum quanta vi et efficacia loqueretur , 551 , tom. o Douli fervor et alacritas, 228, 299. Fjus philosophia, 461, m. IX. Paulus mirabilis, crucifixus, in acie positus, 911, t. IX. , Pauli fervor, 250. Modestia, 400. Prudentia, 320, 221-215. Et passim, t. IX. l'auli prudentia admiratione digna, 417, t. IX. Paulus 68 annorum erat cum caesus est, 495, t. VIII. Paulo nihil par, 491, t. VIII. l'aulus vocat peccatum diabolum, 666, t. VIII. Paulunr jejunium ad tertium caelum deduxit, 677, t. VII. Pauli sauguis lacteus visus in percussoris veste, 494 , tom. VIII. Paulus orbis doctor, 492, t. VIII. Paulus capite truncatus, 494, t. VII. Paulus qua anni die czesus, 491, t. VIII. Pauli epistolz legendz, 547. [ta se laudat ille ut aliis molestus non sit, 547, t. X. NA d mos in Epistolis suis varia interserere , 251 , 253, n. X. Paulus s:epe hyperbole utitur, 270. Pauli modestia , 576. Quomodo angelus Satan: ipsum colaphizavit, 577-578, t. X. Paulus vir incomparabilis, 601, t. X. Pauli humilitas, prudentia, diligentia, attemperatio, 185. Ejus caritas quagta, 186, t. X. Paulus ab omui invidia liber, 172, t. X. Paulus quomodo sese attemperet, 185, t. X. Pauli vita qualis, 128, t. X. Pauli labores quauti, 190, t. X. Paulus quam mansuetus esset, 659, t. X. Paulus primam ad Corinthios Epistolam ex Asia, secun- dam ex Macedonia scripsit, 585, t. X. Paulus eu secundam ad Corinthios Epistolam scripserit, 3-585, t. X. Paulum quid moverit ad Epistolam ad Galatas scriben- dam. 612, t. X. Paulus Galatas aspere agit, quare, 0232, t. X. Paulus Epistolas dictabat , et alius scribebat , 678, t. X. Pauli cum Petro discejtatio, 646, t. X. Paulus cur Timotheum circuincidit, 636, t. X. Paulus se Petro Coryphaeo comparat, 6328, t, X. Paulus Petro primas cedit, 505, t. X. Paulus non Petro se yretfert, sed Petrum sibi vakle praeponit, 24. Pauli prudentia, 25, t. X. Pauli humilitas, 585. Humilitas eximia, 628, t. X. Pauli prudentia et in dicendo accuratio, 187. À prudeptia passim celebratur Paulus, 99,521, 492 , 4 inodestia. et mo- deratione, 492. t. X. obw sagacitas, 919. Paulus humilitate excellebat , 157, Pauli sapientia, 172. Pauli solertia cum gradatim loqui- tur, 122, t. X. Pauli fortitudo, 47, t. X. Pauli moderatio, 15. Apollo christianum sibi exsequat, ibid. Sosuienem sibi adjungit, ibid., t. X. Paulus cur seipsuui laudet, 170. Pauli laudes , 909, t. X. IN OMNIA OPERA SANCTI JOANNIS CHHYSOSTOMI . proconsule verberatus est, 11. Vide $10 Pauli incomparabilis humilitas, 302, t. X. Pauli magnitude amoris, 545, t. X. Pauli couversio imirab:lis, 186, t. X. Paulus cur dicat se abundantius aliis laborasse, 539, tom Pauli labores quanti, 571-572. Post pericula et serumnss splendidior apparebat, 572, t. X. ) . Paulus omnes veteris legis sanctos superat, 210. Ejus magnitudo animi, ibid., t. X. 0. den contemnebant et lacerabant Judzi quidam, 385 , tom. A. Paulus, qui circumcidit Timotheum, nunquam circcmci- sionem pradicavit, 667, t. X. Paulus male audiebat apud quosdam, 550, t. X. Paulus rebus omnibus carens quomodo omnia posside- ; 4806, t. X. Paulus in erumnis semper gaudebat, 588, t. Χ. Paulus quanta fecerit pro aliorum salute , 185. Circum- cidit, ut everteret circumcisionem, 184, t. X. Paulus przestantissimus medicus et pater communis, pa- tronus et curator, 544, t. X. . Paulus quomodo agat cum publico fornicatore , 135, tom. X. Pauli sententia et consuetudo loquendi , 558, t. X. | Paulus cum gravitate et auctoritate loquitur, 541. Α gle- ris studio alienus erat, nec ostentationis causa quidp faciehat, 542, t. X. Paulus aliquando coactus gloriatur. 276, t. X. Pauli prudentia in laudibus suis efferendis, 553, t. X. Paulus cur varie de se loqueretur, 557, t. Pauli amor erga omnes quantus, 491, t. X. . , Pants Angenti caritate discipulos suos prosequébater, 09-39 , t. A. "iw suam erga Corinthios dilectionem ostendit , 490- ; L. X. ; Paulus igne. ardentior, 113, cum auctoritate Joquitur, 117. Ejus sapientia, 117, t. X. Paulus asperis leniora miscet, 612, t. X. I Daulus quomodo Christum imitatus sit , 110. Ejus gesta, 4, U A. Pauli philosophia, poternusque affectus, 585, t. X. Pauli ot virtatum ejus imago depingiur, 111. Paulus cherubinis honorabilior, 111. Ejus encomia, 112, t. X. Paulus , etsi permittente Christo licebat dona accipere . non accepit tamen, 176, t. X. Pauli egregia facinora singulatim recensentur, 575-574. Que sancti omnes pertulerunt , ea Paulus unus sustinuit , * t. . . Pauli et Platonis circa scientiam comparatio facta n dis- putatione inter christianum et grecum, 27-28 εί seqq. , tom Paulus Corinthi mansit duos annos, 11. Ibique Gallione Monitum , t. X Paulus cur Saulus antea vocatus, nomen uutaverit, 627. Vide notan, t. X. Paulus cur se abortivum vocet, 537. Est largus in verbis humilitatis, 339, t. X. Paulus cur in secunda ad Corinthios epistola Timotheuin sibi nzat, 581, t. X. Paulus Ephesios, etiam uxoribus junctos, sanctos vocet , κ πει 655, t. XI auli labores et certamina, . AI. Paulus non imperantis more loquitur , 671. Omni invidia liber, ibid., t. ΧΙ. Paulus ad eleemosynam hortatur, 695, t. XI. Paulus non paret Imperatrici, 371, t. XI. Pauli humilitas, 522, t. XI. Paulus capite truncatus est, 596, t. XI. Paulus cur ex Grecis testimonia quzrat, 677, t. XI. Pauli vincula quze servantur adhuc, pretiosa, $11, t. XI. Paulum "eani imperii ποπ predicare putat Chryso- stonuus, t. XI. Paulvs in seipso habebat Christum loquentem, 459, tom. Al. Tanti quanta philosophia, 203. Ejus laudes ingentes, 187, tom Paulus multa ex communi audiendum sensu prefett, nee ubique philosophatur, 218, t. XI. Pauli multa et summa modestia, 49, t. ΧΙ. Pauli inimicorum nequitia, 192, t. ΧΙ. D Paulus nuuquam se Patris Apostolum dicit, sed Christi tantum, 503, t. ΧΙ. . . Paulus cur Titum, quem in Creta praefecerat, Nicopulim aJ se vocet, 696, t. XI. 6 Paulus pu ea qu:& de Jove dicebantur ad Deum refert , 18. t. [1 Paulus quam insatiabiliter precetur, 51, t. XI. — Paulus in vinculis et malis gloriabatur, 65. Quoties vin- 311 ctus fuerit, 65, t. XI. Pauli humilitas quanta, 473-701, t. XI. Paulum itnitari mus si velimus, 187, t. XI. Paulus Onesiuum filium vocat, 710, t. X Paulus qui ex opere manuum aliis etiam suppeditabat , cuf ab aliis et accipiat et petat, 697-098, t. XI. Paulus ους Titum in Creta reliquit, 671, t. Xf. Paulus quomodo laudet et criminetur, 510, t. XT. Pauli vincula magis mirabilia, quam sudaria et semiciu- eal us catio ad I dom i jcatio mperaloriam um pervenerat , 291, t. XI. Paulus Arati poeUe versus partem affert, 678, t. ΧΙ. Paulus quam a fastu alienus, 369, t. ΧΙ. Paulus gehennam despiciebat, quare, 477, t. ΧΙ. Paulus Phil Arjum , Paulum Samosatenurm et alios b:eresi , 218-219, t. XI. lus uumquam adulatus est, 401, t. XI. Paulus Onesimum servum sine heri couseusu noluit re- tinere, 705, t. XI. Paulus Neronem vocat leonem, 657, t. XT. Paulus cur os obstruxit dzuoni, 678, t. XI. Pauli prudeniua quanta, 172, t. XI. Pauluin uxorem habuisse putavere quidam, 270, t. XI. Paulas exemplum virtutum, 383, t. XI. Pauli bumilitas, 990. Pauli modestio, 47, t. XI. Paoli comuniserationi et benevolentize nihil simile, 95, tom. AI. Pauli attemperatio, 085, t. ΧΙ. sos ui) ermmnos multas lubens et gaudens sustiuebat , , L. δι. T eru ! foustantia et fiducia, 199-300. Pauli prudentia , Pauli catena fundamentum est praedicatiocis, 371 , t. XI. Paulus cur se vinctum Christi dicat, 705, t. XT. Paus vinctus, quei augeli omnes sunt reveriti, 59 , tem. Al. . Pauli catenz gratiz agantur, 65. Catenarum Pauli vis, 69-170, t. XI. Pauli modestia, 377, t. XI. Pauli prudentia, 554 , et sapientia, 710, t. XT. l'auli phi us animus, 613. Infensum habebat Nero- tes quod fpem ex fsuiliaribus ejus sibi attraxisset, ο οηι. Paulus noa curabat pericula, sed discipulos, 417. Proxi- mi salutem existimabat esse suam, 418. Ejus dilectionis vis ex verbis ipsius probatur, 419, t. XI. Pauli spes quanam, 199, t. XI. Ῥου]υν ad pedes Gamalielis, 517, t. XI. . Paulus praedixit futuros manichzos esse et encratitas ct gaarciouistas, 557, t. X. Psulus quam se huuniliter gerat, 305, t. ΧΙ. " Paulus cur Timotheo et Tito tantum scribat, et non aliis dweipulis, 502-503, t. XI. Paulus cur Timotheum ad se vocet, 655, t. ΧΙ. Paulus morti proximus secundam ad "Timotheum Episto- bwa scripsisse videtur, 601, t. XI. Panius humilitati studebat, 515, t. XT. F3ulus valde extollebatur adversus d:emonem. 76, t. ΧΙ. Paulus adamantinus, firmus, iuflexibilis, 431, t. XI. Pauli sapientia quanta, 574, t. XI. Paulus Timotheum Ephesi reliquit, 9, t. XI. Paulus plus potuit, quam Plato, 675, t. XI. Pauli virtus summa, 271-275, t. XI. Paulus vinctus a Cesare detinebatur, 601, t. XI. Pauli comparato cum Nerone, 621, t. XI. ve Ml Imperatore sibi adversante constantia, 197-198 , Paulus a Nerone s:eviente impetebatur, 186, t. XI. " ru ρου] q ad progressuin Evangelii fueruut, L. L Poulus in viaculis erat cum maleficis ac sceleratis, 560, Palat ninsdbo sapie aped eA οαἰνώμι laciat, 59-60, Pol lacrymans aumuss irrigabul, non terram, $85, ulus Episcopos aliquando Presbyteros vocat, 071, Paulus omni gloria et fastu vacuus , amore fervens, 61, lom. - . jo[ "ulus die ac nocte operabatur, ut posset aliis opitulari, 33. t. AL. l'aulus quandonam Colossensibus scripsit, 200-500, t. XT. Paule apostolo Philippenses primi dona obtulere , 290 , lom. Paulus iztabatur in vinculis, 57, t. XI. INDEX GENERALIS. 942 Paulus cum per se suum. non potest implere desideriu hoc facit per alios , 408. Ejus amor ergá Pessalouicenen Pauli origo, patria, ars, doctrina, 633. Quantum Nerone prsestabilior et illustrior, 625. Pauli eucomia, 624, t. XI. Pauli virtus quanta, 46, t. XI. Paulus sublinia sua dicit breviter, humilia autem mul- tis in locis, 72, t. XII. Pauli virtus et fiducia, 529. De laudibus sancti Pauli ecloga. 787, [n sanctum Paulum sermo, 839, t. ΧΙΙ. Pauli constantia et virtus, 503, t. ΧΙΙ. Psult prudentia, 11!, t. ΧΙΙ. Paulus medicis comparatur, 117, t. ΧΙ. Paulus cur resurrectionem Domini maxime probare nitatur, 11, t. XII. Paulus dicit avarum esse idololatram, 121, t. XII. Paulus gradatim de Christo loquitur, 16, t. ΧΙ. Paulus Judzeos confutat, 28. Itemque Paulum Samosa- tenum, 29. Marcellum, 29. Sabeilium, 29. Marcionem, ibid., tom. XII. Paulus Judzis exosus ; cur Judeu« cum esset ad Ju- dxos non mí-sus sit, 10. Cur ad Hebreos Epistolam scripserit, quo rempore, et qua occasione, 11. Biennium Romse mansit, 1!, t. Xll. Paulus subliinibus humilia admiscet, 109, t. ΧΙ]. Paulus lac vocat humilem sermonem qui convenit sim- plicioribus, 72, t. XII. Pauli anima tentationibus et periculis plena, 505, t. ΧΙΙ. Paulus cur Timotheum circüimciderit, 515, t. ΧΙΙ. Pauli sapientia, 67, t. ΧΙΙ. Paulus creber sententiis, 185, t. XIT. Pauli. prudentia ineffabilis, 91, t. XII. Paulus quam confessionem dicat, 65, t. ΧΙΙ. Paulus non tranquillitate fruebatur, 471, t. XII. Paulus major prophetis, 15. Ejus prudentia, 15. Βἰ- scipulos sibl exseequat. Arianos impugnat, 15, t. ΧΙΙ. aulus quanta passus sit, 196, t. fn. Paulus leone quovis audacior, 476, t. ΧΙΙ. Pauli vis, 281, t. VIIT. Pau Petrus, Stephanus flumina sunt, quomodo, 284, on. . Pauli vita et mores angelici, 669 Pauli laudes, 669 ef seqq. Paulus Christum supra modum amavit, 669. Pauli af- fectus erga Christum, 950. Fjus erga Christum amor celos omnes transcendit, 415, ingeuu similis, ibid., tun. |. Pauli mansuetudo, 950. Pauli gesta omnem sermonem superant, 609. Ejus caritas, 855. Paulus vocalissimus pras- co veritatis, 501. Vas electionis, Dei templum, os Christi, lyra Spiritus , doctor orbis terrarum, 773-1041. Magis phi. ο ορ quam philosophi, disertior oratoribus, tbid. e 541. rsulus circumcisus octavo die, Hebrzus ex Hebrsets , Phariszus, 859. Paulum esse Mercurium Lycaones suspi- eati suut. ob ejus eloquentiam , 670. Cur Tarsum missus, tbid., Athenis ab ara initium prsedicandi fecit , 886. Cum Epicureis et Stoicis disputat, 670. Onesimum convertit ipsique patrocinatur, 505. Ob morsum viperz pro scelesto habitus, 977-978. P'ericula quotidiana levia vocat , 402. Ob νὰ νὰ Neronis pellicem in vincula conjicitur et neca- ur, ντ. 4. Paulus vel in urbibus à prsesentibus aberat, 412. Cur ubeat sine sollicitudine esse, et esse sollicitos, 587. l'rimo egein servabat, sed postea desiit, 869, 270. À Jud:eis mole- stia affectus, quoniodo , 914. Non iis qui peccaverunt , sed lis qui jo-nitentiam non egerunt veuiam negat, 505, t. I. Paulus alter, quautiun ad gratiam signorum, nullus erit : quantum ad vitam qui volet erit, 408. Deleta crimina fre- quenter íi memoriom revocabat, 421. Cur, 422: amore hristi. incensus, 414. Ejus pro Christo labores, ibid. ei seqq., 415-416, c. T. Paulus exigit a parentibus ut filiorum curam babeant, 555. Modesti:e causa a se gesta tota Deo adscribit , 558. Ke quidem loqui in ecclesia mulieri coucedit, 648, t. [. Paulo nemo Christum magis dilexit, nemo majore gratia dignatus est, 640. Paulus ut angelus ubique terrarum prze- dicatur, 534. Quo honore in die judicii afficiendus. Corpus castigabat, ut ejus concupiscentiam sedaret, 501 , t. T. Pauli pietas amorque summus, 720. Pauli cohortatio Do- mini coliurtatio, 541. Pauli Epistolarum fructus , 670. Pau- lus dum matrimonii leges sancit, tacite ad virginitateni cohorlatur, 553. Ejus erga imbecillos indulgentia, 590. Paulus falsas etiam suspiciones de medio tollere sata θἱ αἱ, 685. Paulus continentie. exemplum se | roposuit , 557 el seqq. raulus aeterno supplicio tradi optavit, ut Judz»os ser. varet, 405, t. f. . l'aulus in. Epistolis non nius ad doctrinam. procedit, quain Deo laudem dederit, 720. Idiota non fuit, 662. ka noverat quie nullus homiuum noverat; 741, t. [. 94$ lum Eocomiis celobraviv Curysostomus, 953 , t. I. vauli bumilitas et gratus erga Deum auimus, 565. Paulus in passionibus gaudebat, 853. Lapsos deplorabat, 517. Stu- pri reo providet post peccatum , 331. Pauli labores , 669. Paulus quauta passus adversa, quoi arumnas, 487, t. I. Paulus Dei substantiam noa noverat , 700-707. Nec com- rehendebat, 716, t. I. ; Pauli praecepta, Christi precepta , 452. Paulus conira iressuras arma submiubsrat, 495. Paulus ipse luuuliaione [udigebat, 439. Paulo nullus major vel zqualis, 444, t. I. Paulus quantum potuerit vi miraculoruu, vestibus suis multa signa fecit, 782. Nou mi tuin, sed etiam sermouis vi usus est, SU Paulus Hellenistas prostravit, 669. Paulus contentionem maxime sedare studet , 607. Increpot Pydiouem, quare, 865. Pauluy pia fraude usus, 651, t. I. Paulus cuin angelis comparatur, 478. Paulo netno potest equam, 475 οἱ seqq. Paulus mundo et omnibus , qui in inuudo sunt, dignior, 481. Cunctos homines virtute Lraus- ceudit, 478. Omnia quse in patriarchis, prophetis, apostolis erant, unus complectitur, 4/5, t. 1I. .. Paulus leo, solo ο fundamenta coucussiL, vincula rosit , 100. Pauli ve cedgpant omnia, 491. Iu Paulo Christus loquebatur, 650, t. Paulus audientium viora passus est, 752. | aliotv | zrumuas suas Παϊται, 421. lo tribulaücne nutritus , 63. Paulus vinctus , magnifica appellatio, quare, 164. Paulus quotidie moriebatur, mortem deridebat, vitam coutempne- bat, 75. Gloriatnr non de patratis miraculis, sed de zrum- nis, 167. Per siugylos dies moriens ketabatur, 86, t. II. Paulus pauper, Tentoriorum opifex, idiota, 71, t. JI. Paulus tuba ccelestis, lyra spiritualis, 15, 17. Non omnes revelationes suas reseravit, 500. In carcereu) ductus car- ceris custodem viuxit, 25, t. IH. Pauli vestimenta ggritudines et diaoinones fugabant, 65, diemonibus terrori craut, 47, t. ΠΠ. l'aulus comparatur cum Abeic, Noe, Abraham, Job, etc., 41, M15 οί Em. Pauli auibius pratum iusigue , paradisus spiritualis, £;5, t. IT. D. Pauli ingeus fervor, 479. Pauli vincula qualia, 1065, n. M ῃ . Paulus ita. vicit , ut gul|us regum , 490. Pauli fortitudo, '510. Paulus de cateuis el vinculis gloriabatur, 166, quau- tum exagitatus, 005. Neronis odio imperitus, {05 eJ seqq. "Catena inagis, quam Nero diadejmate , gloriabatur, 480, tom. II. Paulus in naufragium incidit , duin verbum perferrat , 93. t. LI , Ludus ab iis interfectus quos a malis cu; ielt eripere, , L. dH. Pauli sajientia quapta, 248. Pauli obedientia commen- atur, 511, t. ΠΠ. l'aulus seij sum accusabat, 245. Pauli modestia Roma, 5M. Paulus humilis, modico corpore, 290, Ecclesiarum co- lunna, etc., 291, t. II. aulus quomodo sese laudavit , 500 et seqg. Pauli lumi- litas, 493, pátientia , 506. Pauli paGeutiam imitari nemo potost, 415, t. ΠΠ. . Paulus peccatorum noi oblivisccbatur, 659. Post tot me- rita et gesta timebat , 90. Paulo caritas Christi iustar om- nium bonorum erat, 479, 480. Pauli caritas αυ μία, 480. Paulus caritate succensus , tolus factus est cartías, 480. Sese omuibus accommodabat , 490. Pauli eura et provi- dentia circa Timotheum, 49, t. If. l'aulus quantaun peccatorum proximi sollicitudinem ges- 650, 651, iu carcere fratrum memoríam retinebat , 218. -'auli mansuetudo erga peccatores, 484, 485, L. 1H. Paulus cur 1imotlheum :egrum nou curaverit, 19, t. IJ. Paulus studiosius pro amicis, quam alii adversus iuimi- cos orabat, 490, t. II. Tan dicta non a P"aulo , sed a Spiritu Sancto sunt , 18, vtt. If. Paulus ita carus Deo, ut nillus miles regi suo, 781, toin. Il. l'aulus quomodo filios iterum parturiebat, 278, t. IT. l'autus propter prisentem vitàm gemuil, 71, vit;e bujus contemptor, 408. P'aulo parva omuia videbantur, 157. Pau- lus dum laboriousau) vitam ageret , in cadum raptus, 45, tun. 1I. Pauli merces ante resurrectionem , 435. Paulus quibus preniis in hac vita donatus sit , 481. Iu. Paulo augclus sa- IN OMNIA OPERA SANCTI JOANNIS CHRYSOSTOMI S4t tan:e quid, 605, t. TI. Paulo et Barnabxe Lystris sacriicare volebant ex diaboli nequitia, 35, t. II. " auus Alexaudro srario cur maledixerit, 505, 306, in. M. Paulus οἱ Petrus, licet mirabiles, cautione opus liabe- bant, ne exjollerentur, 21, t. 1I. ' ' Pauli lex de ijs qui indigne communicant, 655, t. H. aulus capite trupcatus, 567, t. IV. U aulus diaconus, Chrysostomi causa vexatur, 70^. t. HI. l'aulus diaconus a Ch ο missus cum litterís ad Innocentium p ΑΠΩ, 551, 555, t. TII. Sancti Pauli esia Constantinopoli ubi Gothi Catho- lici Gotthice legebant et przedicabant, 507, t. ΧΙΙ. Pauli Samosateni error, 760, et lieresis, 667, t. I. Paulus Samosatenus dicebat Christum tunc copisse enm Maria ipsum genuit, 349. Pauli Samosateni b:xeresis evelli- tur, 249. Paulus Samosatenus negabat aute. secula fuisse Unigenitum Dei , 384. Pauliania Paulo Samosateno, 381, Paulus Samosatenus per psalmum , Dixit Dominus , con- futatur, 261, t. V. Paulus Samosatenus impugoatur, qui dicebat , Ch μίμο ab eo tempore quo ex a processit , 119, om. V. Paulus Samosatenus sunpugnatur, qui dicebat. Christnm esse hominem , et existere tantum ex quo natus fuit ex Maria, vide notam , 387, t. V. Paulus Samosstenus carpitur, 140, t. XT. Paulus Samosatenus humi repit, 47, t. VIII. Pauli Samosateni error et insania, 100, t. VIII. Paulus Samosatenus contradicit Evangelio , 260. Scri- pter gensum adulterat , e MT auli Samosateni insania , 06. [n mulieris cujusdam tiam salutem suam prodidit, 66, t. VIII. ge Paulum Samosatenuin prosternit Paulus, 219, t. XI. gg nli Pamosateni sentenutía , 250, 519, $30, confutatur , Pauli Samosateni sequaces, 82, t. XI. Paulus Samosatenus rejicitur. 165, t. ΧΙ. Pauli Samosateni heresis, 21, 74, t. ΧΙΙ. Paulum Samosatenum coufutat Paulus, 29, t. XII. Pauperrimus omnium qui multa concupiscit, 982, t. [. Pauperes sunt horrea quie depradari néqueunt , 981, manspete excipiendi , 655, Paujeres paupertatem indigue rentes, quam lugendi, 982, t. I. i Pauper philosophus neque diabolo expugnabilis, 45, Om. il. Pauper verus Deo confidit, 45. In quibus prsstet diviti, V5 majori cum voluptate comedit, quam dives, 45, t. Il. auperum curam Deus, plus quam nos gerit, 99, t. II. Pauperes coheredes filiorum nostrorum , 289, et ipsi eleemosynam erogare dcbeni, ut possunt , 22, 25. Paupe- rum vita non. perquiren:la in eleeinosyua erogauda , 300, 210. l'auperibus utiliores sunt ScripLura , quam divitibus, l'auperes medici animarum nostrarum , 500. Pro foribus templorum stabant , quare , 300. Magis prosunt. Ecclesiis , quam divites, 202. 1109 Paulus summopere curat, 26835. Pau- peribus non tuodo eleemosyua eroganda, sed eliam illis inserviendum est, 335, t. ili. Pauper pius divite improbo przstantior, 263. Pauperes non contumeliis afljcienui, 8&3, t. III. Pauperi quam diviti suavior somnus, 674, t. IV. Pauperes quasi benofici respiciendi, 515, t. 1V. Pauperes 6 diviuum conspecto magis delent, 658, t. IV. Pauperes sub vesperam wiagis clamant, 605, t. 1V. Pauperes divitibus r:eponendi , 676, an. plusquam pau- per dives habeat, 675, t. Iv Pauperes tauquam Christus respicicndi, 450, t. IV. Pauperes et orbos Deus auxilio suo dignatur, 150, t. V. Pauper neminem timet, 505, in pauperibus Christus agnoscendus, 514-515, t. V. l'auperes cur a mundanis non audiantur, 451, t. V. Pauperum invidia erga divites, 502, t. V. Pauper omnia fert facile, 158. t. V. Pauperum arma luctus, ejulats, 53, 54, t. V. Pauperes in honore habentur, ii tàntuui qui sunt coniriü corde, 134, Lt. V. Pauperes sunt ipse Christus, 508, t. V. Pauperes spiritu quinam, LV1, 650, t. VI. Pauper syiritu quts, 7138, t. VI. Pauperum oppressioue nibil Dco magis perosum , 25, om. V]. vob MuR? est. qui divitias possidet, dives qui nihil habet, 90, t. VII. P'auperis responsum contumelioso diviti, 401, t. VII. l'auperes qui non miseratur graviora patietur quam So- $45 domitse, 718, t. VII. Pann: s ere oportet, nec satis esi pecuniam coatem- mere, tos. t VII. . Pauperum cura commendstur, 550, t. ΤΠ. Pauperes minus timent quam divites, κ t M^ [ P nobis ; , 651, t. VII. Pauperes pes artem Antioch ie facerent , 650, aom. VII. Paupertas celebratur, 101, 103. Paupertatis Όου», 791, ejus landes, 792, t. VII. vera . 183. Paupertas involuntaria fornace 3c vii. feris . 1 κ. ροσιλα nullam liabet turpitsedinem, 181, t. ΠΠ. utm Pria roluntari ο, 486 ; imperat .U6 . Pauperes benigne excipiendi, 41t, 412, t. VIT. S magis x Deo est, quam Eccle- Pauperes traciabant quidam , 411, t. VII. Pauperes er prega U dn 1 auperes v SuBt, 9 . T" additamentum deliciarum et quietis, &19, 45, t. VIII. Pauperis maeus est tiuribulum , quomodo, 704. t. VIII. Pan in foribus Erclesm commituti , quare, 618, P ropites eri at qui ditari cupiunt, 110, L. IX veri noa sunt qui di , . Pen lores ad decurinam et disciplinam sunt , qa ivites, 111 t. IX qui rejicit, Christum rejicit, 547, t. IX. μα, 10, 1. IX. Paeperibus erogata dona ad fonus dantur, 451. [espe ibus in testamentis danwur utilia sunt animo , 981, tom. IX. Paupertas non miseros facit, SH t x uIX Paupertatem parit itas, quomodo, 91, t. IX. Paupertas quórumdam ex al;orum divitiis oritur, 97, 08, tom. IX. Paupertas ium monitum, 110, t. IX. Christi in exeinplum sumenda, 627, 628, Pauper est medicus animarum, quomodo, 355, t. X. Pauperes divitibus foliciores, iet, t. X. invidi ut plurium sunt, 557, t. X. Pauperum vitia, 4906, t. X. Pauperes quidam filios exczeesbant, ut uberiorem stipem η. Alii gravia quzdam et pene ineredibilia fa- οι sibi quidpiam daretur, 178, t. X. Pauper est quasi ara, in qua doua Deo oblata reponun- wr. 540, 1. X. Pauperibus erogate divite in tuto ponuutor, 306, bn. Y. Pauperes feliciores sunt divitibus in rebus ad salutein pettinentibus, 4«, t. X. - μονο magis sano quom divites corpore sunt, 488, t. X. Paoperrimus omnium est qui plura semper concupiscit , t. X. Vines divitibus opus habent, et divites pauperibus, t. A. Paupertas securitatem et libertatem parit , 550, t. X. Paupertas Christianis gloriosa est , 678, t. X. Pau non formidanda, divitize noa expotendz, 520, iom. Y Paupor qui pauperiorem οἱ , divitem , si posset , ag- g'edi non dubitaret, 617, t. XI. Pauperes juvandi, 406, t. XI. Pauperum conteniptus ex arrogantia paritur, 470, t. ΧΙ. Pauper nou ext qui nihil habet, sed qui multa cupit ; dives po est qui multa .ossidut, sed qui nullo eget , 106, lom Pruperes qui non alunt, Christum nou alunt, $51, iom. XI. | Pauperes $1 non essont , peccatorum sarcinam difficile deponeremus, $14, t. XI. jers nom parit otium, sed laboris amorem , 20, tom. XI. Paupertas noa obest ad regnum consequendum ; divitis &00 prosunt ad geliennam vitandam, 196, t. XI. Paupertas beati»itum facere potest, 195, t. XI. Paupertas nemini exprobranda est, 14, t. XI. P'au,.ertas non mala, divitite non bouz, 419, t. XI. Paupertatis tiusor quam futilis, 197, t. Al. INDEX GENERALIS. 54, tom. 3546 Daupertatis Lona, 699, t. Ru Supertas non mala 9 quis ea bene atatur, mala ον. 46, t. V. i et 1 ^ upertas , divitis, morbus , sanitas, vita, mors, etc. mediz2 res sunt per se, nec bonz nec malae, 147, t. CR ' Paupertas et carnem et animam corrigit, 57, t. V Paupertas, mater philosophiz, 57, t. V. Paupertas non est malum, ut nec divitiae bonum,231. L. V. Paupertas ad virtutem aptior divitiis, ride V. Psuperis sapientia nihili ducitur, 221, t. V. Paupertas optanda, 281, t. V. Paupertas non est graviter ferenda, 105, t. V. Paupertas angusta via, 1055; quos uon l2z:dat, 1002: vel generosissimi viri animum potest dejicere, 655, non misera conditio, 1055. Paupertas invita iusanabile salum ; 605. Paupertas ac divitize hic nibil aliud sunt , quam personatz Jarvie, 980. Pauperus gravis sine philosophia ois, in me- dio divitum molextior, 976, quautum bonum, 958. Pauperes et atllicti non sunt miseri , 1053. Pauperi vel im ""J'aupertas divitiis melior, 68. pertas divitiis melior, 68, sapienter ferentibus ma- fus rmuissianis, eie. iónd.s validute είν, inem Es -, tbid. ; va Um, bahitaculum, turris inconcussa, 46, t. II pe e Paupertas et divitisie sunt arma ad virtatem fereniia 5. recte utamur, 155, id prubatur exemplo Jobi, ibid. Pauper- ως ολα) p^ por ran illus , 4 as asylum tutum, αι , pme- lior » 3905, ad virtutem opportopior pps , 3068. Paupertas aoa per se bona, sed ex uso, 396, t. III. Paupertas non excusat ab Ecclesia frequentanda, 680, 900 semper excusat ab eiecmorrna dzwuno est ei qui internas babet divitias, X 2 20d tis necesutas, 673, 614. sine Joepertate omnis e c , Kid. Pauper(as artes invenit, Pauperis melior est conditio quam divitis, 28 pauperes suut, habent omuia bons 138, t. Xr qui sponte pertatis bona, divitiarum mala, 156 , V XII. Pax moster et nutrix nostra, 870, t. |. soy acis puudium necessarium ad recte communicandum, . L. II. Pace Ecclesiz: non abutendam, 292, t. IIT. Pax quam Christus attulit, et Paulus petiit, quxnam, t. V. Pax diligentiam Deum , 58. Pax cum virtute rcperitar, ibid., sine pace miser est liomo, 58, 59, t. V. Pax in terram per Christum allata, 206, 907, t. Y. Pace sensibili alia pax est excelsior, 559, t. V. Pax bonorum omnium causs, 408, t. Vil. Pax vera quaenam sit , 405, t. VII; 555, t. XI. Pacem dat in ecclesia is qui praesidet , 581. t. VII. Pacis in eeclesia dicend:» ritus, 585, t. VII. Pax vera a Deo est, 11, t. X. Pax est ubi charitas est, 174, t. ΧΙ. Pax Dei est firina et stabilis, 554, tom. XT. Pax. venit cum Dominum imitamur, 705, t. XI. Pax noun potest. esso, nisi virtus exerceatur, 73, t. XI. Pacem babemus cum Deo bellum contra diabo- lam gerimus, 168, t. XI. peccatis eccare humanum est , in : rseverare i- cum , 500, 501, t. I. : Pe inu Peccatores alii, partim hic, partim in altera vita puniun- tur, 1051. In peccatore post extremam corruptionem Chri- sius iterum. efformatur, 287. Peccatores quidam et bic et in futuro seculo puniuntur, 1003. Peccatores aliud boni faciunt, 1042. Peccatoris mortem non vult Deus, 287. Pec- catoribus quoque datur pro bonis operibus merces aliqua , 906, etiam sceleratioribus , ἐδίά. Peccatores quorumdam . operum bouorum hic mercedem aliquando recipiunt , 1042, t. T. | l'eccatori conatus magnus ad poenitentiam adhibendus , 288. Peccator a vitiis quomodo emergat , 281. Pcccatorem non excusat multitudo sociorum, 350. Peccatores quantum- libet pauci, corrigendi tamen, 862. Qui eadein. admittunt scelera, cur non easdem poenas luant, 549, t. I. Pecratores nos ij.sos vocamus, ab aliis vocari egre audi- mus, 420, t. 1. Peccator qui hic non pcenas dat, timeat , 549. Peccator nunquam desperare delet , 279 e£ segJ. Peccatores qui- dam hic tantum plectuntur, 1052, t. 1 Peccatures prospere agentes, non ideo felices, 997 ; imo infelicissimi , 908; ideo deplorandi , lid. Peccatoris laus non ,.lacct, 695, t. I. De peccatorum morte gaudeudum , quare , 1020. Pecea- toris mors vere 100rs , justi mors peregrinatio, 1051. Ρου- catores eadem peccantes, non eadem patiuntur in lioc mundo, 1005. l'eccatores aliquando et hic et in futuro se- $17 culo puniuntur, 999, t. I. Peccatores sepe volunt a prova consuetudine lihe- rari, sed consuetudine et voluptate impediuutur, 526, Peccatores induunt immortalitatem ad supplicium, 289, Peccatores. cur minus peccantes , in hoc mundo interdum puuiaptur, sceleratiores vero minime, 361, 503... Peccator prospere agens maxime lugendus, 1050. t. {. Peccare uon tam grave 8st, quam post. peccatum Deum uL auctorem accusare , 739; si quotidie peccas , quotidie poenitentiam age, 537, t. II. Peccatores cur non stalim post peccata de medio tollan- tur, 9355. Peccantes miuus lacrymis digui, quam nou poeni- tentes, 281, t. 1f. Peccatore nihil paujerius, 536, t. IT. . Peccatores cur prospere agant in bac vita, 255, 256, toin. II. . Peccator etiam in hac vita punitur, 603, t. II. Peccatores in Ecclesiam accedant, 725, 1. IT. Peccatores etiam post baptismum de salute desperare non debent, 47. Peccator daitwoniaco miserior, 551. Pec- catorum delicta non divulgantur a sacerdotibus concioua- Loribus, 556, t. III. Peccatoros cur non deat hic poenas peccatorum, 95, tom. V. Peccator etiam, si spem in Deum habeat , inexpugnabi- lis erit, 141, t. V. Peccator, justus ab oratione factus, 45, t. V. Peccatorem multum lugere, nou lauuare oportet , 151, Peccantibus ladignandum, 252; qui seipsum damnat , Dei sententiam et damnationein evitat, 255, t. V. Peccatorem Deus absoluto perire noa vult, 139, t. V. Peccatores sub lege non iisdem poenis afficiebantour, qui- bus tores sub Novo Testameuto; hi graviores luuct, 12, Is V. t. Peceatores terra dieti, 185, t. VI. Peccatores dolore afficit virtutis presentia, 46, t. VI. Peccatores cur uon Deus omnes ulciscatur in hoe muudo, 15, t. VI. Peccatorem preevenit Deus, 140, t. VI. Peccatori post mortem aullum auxilium , 714, t. VII. Peccatorum diversa genera, 605, t. VII. Peccantibus dolor salutaris est, 462, 465; qui peccat in ma ib non tania cura in aliis minora explorare debet, 1f, t. VII. Pecrdtor sepe monendus, lieet non resipiscat , 727, toi. . Pec:atori cognatus justus non est, 59, t. VIT. Peccatores noa ita aversatur Deus, ut eos qui post pec- catum uon sese cohibent, 70, t. VII. Peccantes quando judicare et accusare oporteat, quando non oporteat, 399, 500, t. Vil. Pecan mulier non eadem est quae soror Lazari , 7253, Fecraloribus mors est initium mille malorum, $54, tom. . Peccatores lugendi, non mortui, 168, t. IX. κ Α poss Deus mieruas ex amore comminatur, t. 1X. Peccatoris incuria pejor est peccato, 187, t. IX. Peccatorum bominum mors, vora mors est, 169, t. IX. Peerintibus cur nou statim Deus poenas inferat , 158, tom. . Peccatores omnes cur in hoc mundo non puniantur, 625, t. VIII. Peccatores post baptisma gravius puniuutur, 161, t. VIII. Peecotores humane excipiendi exemplo Christi, 351, tom. VIII. Peccator nihil differt ab ebrio, 59; in perpetuo metu versatur, ibid., 60, t. VIII. asp eae est , non qui male patitur, sed qui male facit , 91, t. XI. P ecrütores lugendi, de justis gaudeudum est, 201, toin. XI. P'eccare non tam grave est quam post delictum nou pa- rere sacerdotibus, 695, t. IV. 1 Peccantem iu uos feramus, peccantem in. Deum punia- mus, 251, t. IV. Peccatoris miseria, 170, t. IV. Pecca'ores se occultare volunt, 106, t. IV... P'eccator potest agere bonum si velit, 210, t. IV. ens trato qui monenteu se contenuit, vuluus adauget, 95, L. IV. P'eccautes fritres quomodo tractandi, 501, quo pacto cor- ri49udi, et ad meliora deduceudi, 501, 502, 1. l'eccator nunquam desperet, 180, t. X Peceatores oon increpare tunm) magistro tum discipulo IN OMNIA OPERA SANCTI JOANNIS CIIRYSOSTOMI 518 detrimentum affert. 505, t. X. Peccatores rejrimit inferni meus, 472, t. X. Peccatoribus quoque eleemosyna eroganda est, 88, tom. - De peccatoribus nunquam desperandum, 102, t. ΧΙ. Peccatum morte gravius, 1050. Peccatotuin gradus va- rii, 1040, 1041. Peccatorum exjiationi breve tempus sufit- cit, ut corpus Christi suimat, sí oret, sobrius ac vigilaus sit, 78b, 7595, L. I. Peccatum mala bestis, 695, morbus, 1050. Peccatum unum Limenduim, csetera strenue perferenda, 736, t. I. Peccatoruii memoriam retinere debemus, 421. Peccata quomodo purganda, 735. Peccatum nulum est cui reme- ium afferri non possit, 286, L. I. Peccatorum coufessio, 144. Confessio multum affert s^- lati, quanto magis eorum ablutio, 301. leccatoruin euieu- datio quam difficilis, 1010, t. I. Peccatis mortui in liac vita jossunt resuscitari, 998. Peccata qui cavent non puniubtur, sed non ideo corona do- nantur, quomodo 553. Peccatum non excusacr ab iufirni- tate naturz, 511. Nihil malum nisi peccatum, nibil bonum nisi virtus, 9355. Peccata cum magna accuratione exaini- nantur, 287, minima maguam merentur paenam, 417, t. | Peccata aliorum revelare quandoque oportet. 819, 839, n. [. In peccatum cadere non tam grave, sed in lapsu manere gravissimum, 285, 509. Peccata sua negligere et slienms cu- rare, absurdum, 687, a [»eccstis ciu) resiliendum, (006. Poc- catorum venia priouutiata, 827, t. I. Peccati occasionem qui daut puniendi sunt, 515. Peccata fratrum corrigenda, non vulganda, 9353, 985, t. I. Peccata decenni imputantur, 578, 385, t. I. Α peccato uullus immunis, 1041. Peccata sont irse di- τί causa, 1050. Peccata parva na fiunt, οἱ - tur ; magna vero parva evadunt, οἱ curentur , 862, 8605, tom Peccatum, non supplicium timendum, 1030, in peccetom vel semel incidere supplicium meretur, 597. Propter pec- catorum gravitatem a poenitentia nemo tur, 381, 283. Ante peccatum et post peccatum Deus curam nourri habet, 929, t. I. Peccatum noa excusatur, etiamsi alio consulente sit ad- missum, 511. Peccatum solum lugendum, 1023, 1030. Pec- catum vera servitus, 1057, t. I. Peccatum j.udor, poenitentiam fiducia sequitur, 338, sed ordinem invertit Satanas, deditque peccato eoufideutiam, penitentie pudorem, 538, 339, t. II. Peccatum mensuram babet, remedium non habet, quo- modo, 557, t. II. Peccati pudeat, non itentize, 538, t. Hf. Peccatum per se nullo arguente μον 99. Peccati re- medium in bac vita suut pone, 890. eccstorum maculas ia adversis d mus, 25, t. Π. Peccatorum memoria utilis, 639. Ob peccsta nunquam desperandum, 309. t. II. Peccata singulatim exponenda, 6632, t. II. Peccata hic luere magnum bonum, 86. l'eccata inge, et ips1 delebis, 74, sola lugenda sunt, 74. Peccatum luge, ut non lugeas suppliciun., 532, t. II. Peccatum in extrenia cauitie admissum eluitur, 297, in peccato mori, est cane miserius mori, 692, L. 1I. Peccatutn solum malum, 70. Peccatum grave, sed gra- vius altum sapere in peccato, 380. Peccato et »- quentia nihil gravius, 510, de peccato solo dolendum, 86, on, II. Peccata omnium causa malorum, 351, post baptismam adinissa mulio indigent studio ut deleautur, 465, t. If. Peccatum tristitiam et mortem peperit, 75, t. Il. Peccatum contumelia, 3598, solum lxxlere potest, 599. Peccati natura fons malorum et radix οἱ mater est, 58. Peccatorum onus maximum, 25. Peccati uatura. proprium inortis alimentum, 367, t. Π1. Peccatum solum molestum est, 617, est animze morbus, 60. Peccatum solum est probrum, 191. Peccatum solum grave, 549, t. III. Peccatum daimnare justificationis est. pars, 226. ecca- torum meminisse, recte factorum oblivisci oj.ortet, 366. Peccatorum recordatio utilis, 97, t. III. Peccatum aliquod natura sua leve quomodo grave eva- dat, 204. Peccatorum multitudo sepe immaturani mortein coufert, 213, t. III. Peccata quomodo deleantur, 22. Peccati genus nullim venia caret, 27. Peccta delentur. seruinnis cuim gratiarum actione Loleratis, 172, etiam gravissima expiantur, 45l, ad peccatorum veniam opera boua imoutantur, 25, οἱ tri- .bulationes quoque, ibid. et morbi, ibid., t. Ii. Peccatum inzqualitatem conditionut& advexit, 370, quot servitutis modos in liominem iuduxerit, $91, t. IV. 35:9 Peccata parganda confessione et poenitentia, 690, brevi teuipore corrigi possunt, 217, t. IV. l'eccato nihi peus, 136 Peccatum id effecit ut principes mus, 597. Adamo dignitatem aistulit, 592, t. IV. Peccatum omne cum servitute coujuuctum est, 599, tom. IV. Peccata minora non negligenter przetercunda, 521, quze- nam magis veniam mereautur, 621, t. IV. MP'eccatum, quantum molum, 195, t. IV. leccatorum reiissio brevi tempore potest. impetrari, 485, t. IV. Peccatum opprobrium inurit, 173, t. IV. Peccata eadem qui admiuunt, non semper easdem puenas Inunt, 72, in peccatis excusatio pessima, 4357, 438, t. V. Peceata nunquam digne Deus punit, 415, t. V. Peceatorum confessio Deum maxime placat, 458. Peccati solutio est confessio, 458, peccatorum veniam a Deo ssse- qui non potest, qui precatur eum υἱ peccata aliorum pu- niat, 45, t. V. Peccata sua quidam in Deum conferunt, 450, t. V. Peccato sublato, omnia f.cilia, expedita, trauquilla, 416, Peccata aliorum aliquando non celanda, 255, t. V. Peccatum solum terribile ac timendum, 227. A to ο 5ου sufficit, sed bona opera edenda, 52, 53, Pecesatores etiam ante legem punielantur, 481, t. V. Peccatum solum bomini noxium, 419, t. V. Peccatum obtenebrat et. exctecat. menterm, 550. Peccati feetor, 430. Peccatum et vitium facit ex hominibus bestias, 423, a peccato cito resurgendum, 147, t. V. Pecesta a principio coércenda, 79, 80, minora non ncgli- gendo, ibid., t. V. Peccatum flat, suam velat turpitudinem, 255, um lucrum affert, 52, (t. V. t vero gravius malum s nulla sdhibestur medicina, 93, t. V. Lem eztrema ebrietas οἱ summum malum, 131 , onerata dedíta opera commissa graviora sunt, 261, 263, Fecraum venationi eur comparetur, 426, t. V. Peccatum ípsum est poena, 100, t. V. Peccatis gratulari non minus est quam peccare, 252. Pec- €3to nihil gravius, 559. Peccatum ante suj;plicium α Deo Mistum poenas exigit, 132, t. V. ος ο. vuluera neglecta, majora szpe evadunt, 79, Peccatum natura sua lacus est, 455, in peceato qui visit, omuiom miserrimus est, 150, t. V. Peceatum parit pericula, 133, t. V. Peceatum res fraudulenta, quz decipit, 237, t. V. Peccatorum tenebrse, $51, 1. Ὑ. iere etiam deletum non oblivioni mandandum, 580, Peecati operatio non est naturalis, 585, t. V. vn reum, si Dei benignitati comparetur, aruneee tela est, Peccatum suapte natura lingum y adstringit, 586, t. V. 6 se rcearorum ab.tersio est transitus ab occasu ad ortum, ι. Y. "DEA quwrdam contra Deum, quedam contra hominem, Lt. Y. Peceatum quantum sit malum, 661, t. V. Peccatum est lues quzedam, 105, t. V. Peccatum non tam mala res est, quam post peccatum inpudentia, 157, t. VI. 4 ETE uuius aliquando toti populo vindictam accersit, t. Vl. Pereatis longe leviorem pcenam infligit Deus, 18, t. VI. l'eccata justis cedunt in bonum, 153, t. VI. Peccata non tam fornidant homines plerique, quam sup- picia, 57, a peccatis oriturconfusio vultus, 45, t. V Peccatis gravissunis onustos Deus graviori reservat sup- Micio, 55, t. VI. Peecatouruimn recordatio remedium est, 189, t. VT. Peecatorum poena cum in liae. vita non infertur, in futu- Tim vitam reservatur, 289, t. VI. . . κ levia qui conunittuut, minimi sunt in regno Dei, , t. VI. Peecatam est. maximum malorum. 230, 221, non ex na- lura est, aut ex necessitate, 475, t. VII. , Peccatum, maguus d:emon, 587, anim:e lepra, 929, gra- τη paralysis est, 658, t. VIT. Peecatum tristitiam induvit, 547, t. VIF. ων αἱ negligatur majoris peccati. radix. est, Τό7, INDEX GENERALIS. o0 Peccatum non tegitur per aliud j.eccatum, sed per peni tentiam, 492, t. VII. leecatum evulgatum quam amarum, 543, t. VIT. Peecatis dedite aninie deforinitas, 2293, t. VII. vina memoriz, bona opera oblivioni tradenda, 57, tom. Peccatorura remissio etiam post lavacrum datur, 981, 3d peccatorum remissionem via fac.lis injuriarum oblivio, 592, post peccatum confestim surgendum, 344, t. VII. Peccata quomodo confitenda, 324, t. VII. Peccata nos a Deo disungunt, justitia nos Deo conjungit, $58, de peccato non dolere magis irri Deum, quam ip- sum peccatum, 222, t. VIT. Peccata propria confiteri, id est, gratias Teo agere , 58, toin. . Peccata majora vel minora sunt secundum irum differentiam, 693, t. VII. peret Peccata a benefidis acceptis graviora, 589, t. VIT. Peccati conscientia mentem agyravat, 403, t. VII Peccata nostra uon duabus vel tribus, sed mille mortibus digna sunt, 418, t. VII. ιο τά non aliorum, sed nostra disquirenda sunt, 616, Peccata sua non videre malum est , torem de aliis judicare, duplex triplexque malum, 510, t. VII. Peccalnm morbos plurimos parit, 212, t. VII. Peccati servitus gravissima et durissima, 297, t. VIII. Peccatum plumbo gravius, 483, t. VIII. Peccatum. Quid sit, Arguet de peccato ? 422, t. ΠΠ. Peccato nibil turpius, 60. Satius est nudum quam pecesa- tis onustum ambnia: e, 60, t. VIII. ' ποσα orum penam corporalem incutit Deus, 211, Peccato nihil sordidius, nibil impurius, 292, t. VIII. Peccata aliorum uon revelanda, t. VIII. Peccata quomodo abluantur, 65. In peccatís natus es : quid significet ? 519, t. VIII. Peccatum quodvis ex insipientia ortum hahet, 258, de percaiis parentum nemo dat ponas, 506, t. VIIT..— Peccata si non aliis dimitiamus, nostra nou dimittuntur nobis, 237, t. VIII. Peccata animam. abjectam reddunt, 701, 305, t. VIII. Peccatum diabolus à Paulo vocatur, 066, t. VIII. Peccati natura quae, 517, t. VIIT. l'eccatuin gravius d:emone, 295, t. IX. Peccatum gravius quam a peccati, 450, t. IX. Peccatum mortis radix, 479, t. IX. gy αν daimon est voluntarius el. spontanea insania, l, t. IX. Peccatum senectutem parit, 480, t. IX. Peccata vermibus deteriora, 490, t. IX. l'eccatum dum parturitur quemdam affert pudorem ; cum autem perfeetum est impudentiorem reddit auctorem, 85. Qui frequenter peccant timeant oportet, 104, t. IX. - Pece»ta suut spinge, 73, t. IX. Peccata temporanea zerna poena puniuntur, 633. Post peccanwm altum sapere, gravius est ipso peccato, 422, tom αλ. Peccatum qui laudat nocentior est peccante, 423, t. IX. Peccatum nul!um non cedit baptismo, 32, t. IX. Peccato mortuos nos baptismus reddit, 480, t. IX. Peccata nun modo priora delel baptismus , sed adversns futura firmat, 485, t. IX. Peccatum.Qui post lavacrum peccant gravius. puniuntur quam catechumeni, 25, t. [X. Peccati deponendi et depellendi modus, 481, t. IX Peccatum nullum non remittitur peeniteuti, 144, t. 1X. Peccati remedium est confessio, 105, t. IX. — Peccatorum rubiginem purgat imago mortis, 204, t. 1X. Peccati occasionem tollit cibus moderatus, 182, t. IX. Peccato minus est supplicium, 472, t. IX. Peccatum profunda res deorsum ferens, 73, t. X. Peccati natura, 402, t. X. Peccali descriptio, 80. t. X. Peccato qui servit liber non est, et qui non sermt liber est, 157, t. X. 2.4 . Peccatorum omuium species exstiuguit cari'as vehe- meus, 311, t. X. Peccatorum suorum vindex est, qui Christum vere amat, 419, 480, t. X. Peccatorum supplicium finem non habet, 75, 1, X. Peccatum impudentem hominei reddit, 22, 25, t. X. Peccata proximi non euriose perquirenda, 87, t X. Peccata quibus remediis sanentur, 427, t. X. Peccatum omne insipienti: est, 361, t. XI. Peccatum solum malum est, 152, t. kt. Peccata non Blugt ex necessitate, 30, t. XL. Peccato nibil &etidius, 511, L. XI. $51 Peccatum solum vere immundum est, GRO, G81, t. XI. Peccatum caritatv plus quam omnia contrarium, 75, tom. XI. Peecatum omne est immunditia, omnis virtus, puritas et mundities, 419, 430, t. XI. Peccati vacua nulla dies est, 616, in peccatis qui degit inermis xt nudus est, jn justitia qui versatur est armatus, 33, t. XI. l'eccatorum catenas connectere quid sit, 372, t. XT. Peecata omnia consumit vis caritatis, 430, t. XI. l'eccatum fecit ut alii beri, alii servi essent, 157, t. XI. Peccala ex personarum conditione discernuutur οἱ distin- guuntur, 705, t. XI. Peccata confiteri oportet, 708, t. XT. Peccata qui coudonat, et suam et illius qui veniam est assectitus, animam juvat, 114, t. XT. l'eccatorum remissionem obtinet qui alitis peccata et injurías remittit, 707, t. XI. Peccalorum sarcinam diflicile deponeremus si pauperes non essent, ὅτε C. XI. stes nosra et aliorum bona opera cogitanda suut, , t. ΧΙ. Peccátorum remissio per sshzuinem Dominicum magna res est, 14, t. XT. ελ. süurum catenis unusquisque constringitur, qa tetrum occultum admittitur cum majori securitate , ag i. . Peccatum schismatis ne sanguis quidem martyrii potest delere, 87, t. XI. , Peecutum enm consummatum est sux absurditatis osten- i excessum, 930. Peccatum erubescentiam dedit Adamo, .UClY. Peccatum magna turpitudo, 85, t. IV. Fecestum antequam fiat nos obtenebrat , postquam fo- euim est suam faxditatem ostendit, 170, t. IV. Peceaturh alterum servitutis modum invexit, 505, t. IV. Peccata nostra inimici melius vident qum nos, 700, ob pecerta unius cor alil vaniantur, 599, t. IV. 1 on catorum remissio suut beneficia inimicis prestita , Peccata confiteri oportet, οἱ vulnera medico ostendere, Peccata proximi non amare judicanda, 631, t. IV. Peccati priui parentis damna sareire possumus si vo» lu:nus, 602, in peccata. qui recidunt, caulibus in Scriptura comparati, 55, t. IV. wr ecirum facile superare possumus si velimus , 195, η. . vn ecatis obnoxius de fratre fudicare non debet, 106, Peccatum ex it el 19,30, t. XII. Peccata quomodo abstergenda, 101 1. XII. Peccatorum remissionem bebet NovumTestamentum tan- tum, 159. t. ΧΙΙ. Peccato nihil amsrius, 315, t. Xil. Peocala Spi recordatio th remedium, o tir. t Peccata spía vocantur . e confessione ecloga, 751, t. XII. in pecu Di? χρήματα dictse, ut illis utamur, 6655, t. II. ,Pecunise non sunt avaro propriz, 40. Pecuniarum imbe- cillitas contra mala nos invadentia, 43, 44, t. IT. Pecunie « dicuntur, quod filis sit utendum, 69. Ῥο6- cunia in coujagiis που quzrenda, 231, t. III. Peenniz, in ccelis serends, quomodo, 0908, 609, eas qui recondit, eor&m possessor non est, 377. Pecwule amor quantas serumnas subire eoqat, 603, t. I. Pecunlze. V. Divitis. cunix. amor innumera gignit mala, 76. Pecunisz vir- toti obstant, 570, t. IV. ο " , Pecuniis qui inhiant deteriores sunt ebriis, 291. Pecuniis nihil vibe humauze perniciosius, t. IV. to Ὃ na in crumena posita sigillo iauniebatur, 107, Pecunite amor omnium radix malorum, 383, t. VII. Pecunia: amor quam noxius, 1&5, t. VII. Pecuniarum servilug ex stupiditate prodit, 475, t. VIT. Pecuniarum amor vi&utes omncs labefactat, 605, t. VII. Pecuniarum tyrannis, 581, t. Vil. l'ecuniarum απἱος est carceris custos, 321, t. VIT. Pecunie amor ri m prave animum afliciat, 753, t. ΤΗ. Pecunise quam e serventur, 289. Liberum servum clon . Pecunim in culo deposit: tute sunt, 230, Pecuniz servandse incommode, 008, 701. Pecuniz qo τν serventar, 91, quo pacte fructum periant, 391, IN OMNIA OPERA SANCTI JOANNIS CIIRYSOSTOMI 852 Pecunias qui largitur, aliena dat, 706, €. ΥΠ. — Pecuniarum colleetoribus nihil stultius, 713, t. VIT. Ponunige quantum damni inferant possideatibus , 608, tom. VII. Pecuniz et terrena pompa, mendicorum pannis viliora, 906, t. Pecunias non vituperat Christus, sed eos qui nimio illa- rum tenentur amore, 605, t. VII pecuniarum amor omuia pervertit et dejecit , 58L, tom. VII. Pecuniam contemnere non satis est, sed oportel paupe» res alere, 805, t. VII. Pecuni:e amor bellum anime parit, 58, t. V. Pecunie cam bonis operibus lionestse sunt, 505, t. V. Pecunias qui amat, iis vel in morte vel ante mortem nu- datur, 165, t. V. Pecunia? amor damnatur, 436, t. VIII. Pecunis amor iso deterior ἆφπιοπο, 564, t. VIE. Pecuuize amor unde, 405, t. VII. Pecuniis utendum, non abutendum, 125, 134, t. VIII. Pecuuias auget qui pauperibus distribuit, 134, t. VHI. Pecunigruun amor doetring Christi contrarius , 98 , Lom. . Pecupiarum contemptores maxime Deum amant, 68,. tom. . . : ο ο λα eonceu[iscentia tyrannide qeevis acerbior, ,t . Pecuniarum amor quanta mala pariat 411, t. VIT. Pecunia quot malorum causa, 254, t. IX. Pecunix amor quo homines attrahat, 60, t. IX. Pecuniarum cupiditas quantum malum, lei, t. IX. Pecuniz a nobis contemnenda sunt, ut ae 4 Christo con- temnamur, 451, t. IX. pecuniarum possessio omnium causa marorum, 110, Pecunise spernerdee, 257, de pecunie jactura non dolen- dum, 556, t. X. s Pecunias syarge, ut justitiam colligas, 536, peconiarum cupiditas et justitia simul habitare non possuut, ibid. Pe- cuniarom amor velut tyranhus quidam sbigendus, 336, tom. A. br isrum amot quanta mala pariat, 03; omaia subver- tit, t. . l'ecunia et anima non possunt simul amari, 197, t. X Pecuniarum cupiditate cur multi cayiantur, 963, 565, tom Pecuniarum cupiditas quanta inducat mala, 190, t. X. Pecuniz» amor quomodo excutiendus, 95, 94, t. X. Pecuniarum usus quis esse debedt, 86, €. X. Pecupis non malz si bene illis utamur, 113, t. X. . Pecuniarum quam corporum amore plures teneatur, 450, tom. X. Peconis amor exagitstur, 939, t. XT. , lites, inimicitias, UB , ο αν ντο amor perit bella Pecunis smor, durum et » , 125, t. XI. Pecunise ingens amor describitur, -χη ΧΙ. Pecuniarum cupiditas ex arrogantia paritur, 470, t. XL. Pecuniarum capi fornicatoribus intempersantores suat, quomodo, 000, t. XI. Pecuniarum cupiditas semper damnanda, 689, t. XI. Pecuníarum eupiditas miuoe est amore corporum, 690, Pecunix cur »stuece dicte, 900, t. XT. Pecunie etiam quie nostrz? sunt, non sunt nostre, ne- dum alienze nostrze sint, 656, t. XI. P'ecuniz non curandse, 500, t. ΧΙ. l'ecunix contemnendz suat, 414, 707, t. XT. Pecuniarum vilitas, 538. t. XI. . locuni vans sunt, si con«umantut ad delicias, R9, tom. AIL. l'ecuniarum usus qualis etse debeat, 555, t. XT. Pecunie jactura maxime homines mordere solut, 718, tom Pocunire sunt impedimento, ideoque pauperibus dandse, , t. ΧΙ. Pecuniis superior est qui virtute przeditus est, 74, t. XI. Pecunise despielendze bropter Christuin, 411, t. XI. Pecunie et turyis lucri cupiditas quanta mala pariant, 813, 671, t. XI. cob e Cuprum possessio, pecuniarum desiderium infert , t. Al. 0x . Fecuniis et delielis moderate itwt-Beet, 94. t. Xl. Pecunizx vel erogands pauperibus, vel in morte amit- tendze, 714. t. XI. δν, Ῥοσσπίες qui amst, suem despicit animam et salutem, 779, t. XII. cupiditas describitur et carpitur, (08, t. XII. AU Pecuniis non psrcendum, 89, t. ΧΠ. ως ρου. rabies et foruax nunquam exstinguitur, 4035, . Pedem in commotionem dare quid, 545, t. V. Pedum lotio exemplo Christi facieuda, 533, t. Ilf. Pelagia 56 consiliuin mutasse símulatat milites alloquens, 580, tecti fastigio se praecipitem dat, 996. Pelagia non car- uificum mauus expectavit, 579, metuebat ne virginitatis coronam perderet, 579, aJ tribunal ingredi recusabat, ibid., ne lascivis oculis. pateret, ibid. Milites ad se comprelieu- dendsm missos, rogat sibi liceat iugredi, et vestem mutare, S8U, se pr.ccipitem dedit, 580, ex divino nutu se praeci i- tein dedit, 581, tL. Il. Pelagiz reliquie irequentantur a ropulo, 982, quantus erat ille populi concursus, 583, 585, t. Il. l'elagio presbytero epistola Chtysostotni, 750, t. III. Pelagius monachus, qui sancte et cum tolerantia vixe- rat, in fraudem impulsus. Hic pulatur esse lueresiurclia, S96, t. ΠΠ. Pelles aurez, 515, t.V. l'entadia diacunissa Ch scribit et ab co litteras accipit, 657. Pentzdiz fiducia atque constantia, ibid. in fo- acta Chrom causa, linc ad tribunal, et in carcerem, 658, t. ΙΙ]. Peutadiz diaconissz: epistola Chrysostomi, 663, eam hor- latur ne pedem moveat, 665, 661. Peutadia Chrysostomi addicta, 617. Pentadie diaconissze scribit. Clmysostoimnus, eauxjue summopere laudat, 716, t. TII. Pentateuchi auctor Moyses, 155, t. III. quiuque certaminum spectaculum, 395, in hiscer- : Ὀνναῦλος t3uinibus cum nullus aderat adversarius, saccum arena plenum paspeudebant, et cum boc sese exercebant, 305, Pentecoste, 753, t. I. Pentecostes secundum Judseos tempus, 876, t. I. Pentecoste M is festorum, 465. l'entecosten sem- per possumus celebrare, 454, in Pentecoste mirabiliora patrata sunt, quam in populo olim Judaico, 455, t. IL. De Pentecoste homilis, 455 et segq., t. M. Pentecoste. Iu Pentecoste acta Apostolorum legebantar, quare, 101,103, t. LII. Pentecoste (in) baptismus non dabatur, 29, t. IX. Pentecostes festum maguo Toni concursu celehralum, eet. ex Penlecosten habet Chrysost. sermonem de Ánna, ι. e. L Pentecoste pratereunte festum non praeteriit, 669, 670, Pentecoste Judzorum, 518. Post Pentecosten christia- norum auctus numerus, 215, t. V. μα ρα αχος gy pta libidinoss 237 libidini serviens, Penula quid esset, 656, t. XI. Peregrinatio in Bethlehem religvonis ergo, 79, t. VII. Peregrini in hac vita sumus, 541, t. V. i es ad sepulcrum Domini et ad locá sancta ex universo terrarum ; 214, t. Y. Perfectionem majorem nova lex requirit, 994, t. T. Perfecti viri svrumnis fortiores evadunt, 268, t. VII. Perfectum qui se putat, a cursu cessabit, 271, t. ΧΙ. Pergamius amicus, 008, 600, t. L1. Pergamii sorores, 610, t. HIT. Periander upus ex septem Ορος sapientibus Corin- thia erat, L3. tide notam, t. X. Πιρίσανα, 21nuleta curandis morbis, 936, 958, Ac I. atheniensis, 392, 595, t. VII. wr propter fratres christianos subeunda, Pe 41, t. IX. Perius Febraarius S59, LL ii malum, Bst Lx gravitas, t. 1A. Perqurium quam pravum, 261, t. VIT. Perjurium ex contrariis juramentus nsseitur, 151, t. II. Perniciey idolorum, 310, t. V. Pers, 714, y fidem décesserunt, d 52, $50. fides Chrispana a ersas » in Perside Martyrun μας iar d ii y Perse imperii romani hostes, 840, matres uxores duce- bant, 558, 539. t. I. Persi? putast ignem esse deum, 54, t. IT. Pere ταν rx qui Antiochiam eepit, templo Apollinis pe- atom lingua loquebantur Apostoli et discipuli eorum, Ρος cum matribus suis miscehantur, 431, t. X. INDEX GENERALIS. 354 Persaruta rex barbam habebat autcam, $20. t. M. l'ersidis Metropolís Sus:e, 896, t. I. Persas dicit Chrysostomus Balsglonios, 169. t. VI. Persarum filii parentibus sociabantur connubio, 808, t. ΠΠ]. Persarum regio pro Chald:ea, 266, t. V. . Persarum regio ad Septentrionem Palzstime. fiue uo- tam ibi, 218, t. V. Persa: christiane philosophantur, $1, t. VII. Perse μυ Assyrüs positi, 189, t. VIII. Persidem pro abylone ponit Chrysostomus, $36, t. VITI. Persis mu ier apostolicis certaminibus se dedidit, 510, tom. . l'ersis dilecta, que multum laboraverat in Domíuo, salu- tatur a Paulo, 671, t. VIII. Persecutiones in eos qui fiüem praedicabant, 829, 850, 851. Persecutionibus et laboribus pradicationetn periici voluit Christus, 410, t. I. l'ersecutores, non sanctis, sed sibl nocent, 335, t. I. lersecutionis imago, 5901, in persecutione jubentut areutes filios filiasque prodere, 657, in perseettüione ugere licet, 6306, t. lll. ersecutlonis in christianos modus calfidus Juliano ini perante, 568, t. II. " Persecutiones christiani patiuntur, 166, t. LIT. Persecutio contra Chrysostomi sequaces, 060, t. IIT. Persecutiones varise initio praedicationis, 158, t. ΠΠ. Persecutionum imago, 292, t. III. gt erseentio ad verbi Dei profecium non parum οὐπία[ιέ, , t. . Persecutiones praxdicationem promorent, 965, t. IX. erseverantia in oratione necessar.a, ιο], t. Itt: P'erseverantiá in peccato przecldit veuiam, 138, t. V. Perseverantia quantum bonum, 504, t. IV. l'erseverantie bonam, t. VII. l'erseversntia in oratione, 278, 593, t. ΤΠ. Perseverantia difficilis, 114, 115, c. Vf. lerseverantia ín peccatis orationem reddit inutilem, 54, 99, t. VII. Persona una in Filio, Dcus et homo, 758, t. Iff. Personarum uium zequalitas , 424, t. γι. . Per:onarum Trínitatts qualitas, 819. Chrislus hono propter nos, Deus propter seipsum, 830, t. Π[. eol enam differeutia peccata majora vel mínora facit, ,t. . Perturbationas snimi quo pacto sanari possint, $353, tom. V. Pervigilia diem cum nocte copulantia, 120, t. VI. Pervigilia christianorum, 97, t. VI. Pervigilia Antiochenorum, 715, t. Ir. Petüiera et noxia etiam sunt ex Dei providentia, 467, tom. Y. Πέταλα, amuleta curandis morbis, 956, t. T. — , queis utebantur imeretrices, 201 t. 1i et preuig Petephree dacerdoti Hellopoleos filixm ducit. Joseph, t. Petitiones nostrse qusenam sint oportet, 315, t. VIT. Petrus et Paulus regibus ac plbus majores , 830, 821, ipsis viventibus Regutn leges abrogantur, leges veto illorum immotz manent, $21, t. I. Petrus primus Apostolorum, 931. Solo verbo non prisa oratione Tabitham suscitavit, 789. Petri umbra vegros saus- bat, 782, t. I. Petro totus terrarum orbis commissus, 931. Petro pré- dixit Christus super eam ipsám petram se sedificaturum Ecclesiam, 885, t. f. Petrus ante. mortem Christi modo confitetur, modo. omnium obliviacitur p Christum AM LL peccatum abluit, , ejus fervor et dili ; 160, t. 1. Petri et Pauli sepulcta Romae adeunt omnes, 825, t. f. t, 1076 infragiils, bolus, etc., 456, t. II. Petrus post mysteríorum communionem ter περα! ?m. Petrus brevi poenitentia. peccatur eluit, 908, peceàt, ut erga peccatores hurnangs, Spec 736, 72] etseqg. Petros se peceatorem declarat, 945, t. IT. t etrus verbo elaudum sandt, 496. Petri uitibra inórten, ugabat, 65, L. If. Pens et reliqui Apostoli in serumnis mir perpetrabánt, εἰ. IH. Petrus et Paulus Ecclesise columaz, Apoblolotuin prin- cipes, in caso celeberrimi, ee, 783, t. Hi. 955 Pelrus discipulorum coryphieus, 811, t. TI. Petrus aliis apostolis fiducia antecellit, 3576, t. Ilf. Petri nomen quid designet, 149. Petrus sic vocatus, 86. Petrus sceleris ulcus lacrywis expiavit, 582. Apostolorum rinceps, ibid. l'etro quanta. lionoris prarogativa. debita, L8. etrus cur Satanas appellatus a Christo, 51. Petri laudes, 21, t. III. Petrus Antiochens civitatis doctor, 80, deinde Romauz, 80. Petrus vocabatur antea Simon, postea Cephas, demum Petrus, 123. Petrus saDndalia gestabat, 197. Petri constantia in Christo praedicando, 375, t. IIT. Petrus Judzis, Paulus gentibus praedicabat, 265. Petrus cur Jud:eis praefectus, 380, t. 1I. Petrus chori apostolorum princeps, 20, os discipulorum, columna Ecclesiz,etc. ibid. Pelri fortitudo, 579. Petrus, qui Christum negaverat, post resurrectionem pro illo uortuus est, cruci capite in terram verso aflixus, 109. Pelro Paulus restitit iu faciem 375, et. seqq. simulate tautum ut iuter ipsos convenerat, 981, 385. el seqq.,t. n fundat etrus. Ecclesia si iram, non»uper Peirum ula : hoc falso dicitur, 80€, L. Tif. "P Peirus autea Simon dictus, 625. Petri claudo sanato gra- tus animus, 259. qui Christum negaverat quante constautizP, postea fuerit, . Pelrus contrario quauu. Christus modo crucifixus, 567, t. IV. Peurus basis Ecclesise, amator Christi, etc., 125. Piscatus est orbem, ibid., t. VI. Petrus chori illius coryphzeus, os apostolorum omnium, caput illius familie, φρατρίας, Orbis. totius prrefectus, funda- meptum Ecclesi, ardens Christi amator, 2735, t. VI. l'etrus fundamentum fidei, 265, t. VI. Petrus angebatur pro aliorum salute, 12, 15, t. VI. l'etrus pauca, sed omnia tamen reliquit, 215, t. VI. Petrus et Paulus coryphizei, 365, t. VI. Petrus apud Clementem, 906, t. VI. Petri οἱ Ándres vocatio, 218, t. ΥΠ. — — Pei: am pauper cur dixit, Ecce nos reliquimus omnia, 9 LJ Petrus quod admodum diligeret Christum, ideo prseetmi- nebat, 554, t. Vif. Petrus m os et coryplisus, 555. Pelro pri- más concedebant apostoli, 506. Petrus ex amore ceteris apostolis Μα» . 419, 480. Petrus primus oninium, Coryph:eus, illiteratus, 581, Petro primas cedit Joannes Evang. 023, t. VII. Petrus et. Andreas, Jacobus et Joaunes duo corypliseo- rum paria, 424, t. ΥΠ. Petrus primogenitus, 568, t. VIT. Peirus se peccatorem dicens tundamentum Ecclesiz fa- ctus est, 58, 39, t. VII. , Petrus tabernacula in monte facere voluit, 552, fervens Christi amator, ibid, non quod suum erat respiciebat, sed quod Domini, 533, t. VII. Pelrus semper fervidus, semper ante alios przesiliens, 909, plus quam alios Jesum xuabat, 505, in mari. ambu- lando timuit, 500, t. Vil. Pelrus fervens ille, qi semper [rior accedit, 514, cur cadere permissus sit, 741, 743, t. VIL. Petri fervor ingens, 754, t. VIT. Petri erga Christum reverentia, 258, t. VIT. Petri coufessio vera, 533. Petrus cur beatus dicatur, 554, t. ΙΙ. Pelruin cur Christus Satanam vocavit, 556, t. VIT. Petrus auxilio nudauis, 741, t. VII. Petri philosopliia , 568, t. VII. Petri firmitas post crucem, 536, t. VII. Petro ex carcere liberato, 1uilites custodes caesi sunt, 1706, t. VII. l'etri miracula orbem totum converterunt, 551, t. VII. Petri et Pauli ingens patientia, 591, t. VII. l'etri fervens animus, 395, t. VIL. Petrus ferventior, Joannes sublimior, 475, t. VII. Petrus apostolorum os et caput, 478, t. VIII. Petrus totius orbis doctor, 480, t. VIIT. l'etrus, quam Christum amaret, 385, t. VIII. Petri lingua, 284, t. VIII. Petrus apostolorum coryphzus, 396, t. VIIT. Petrus Bethsaidz natus, 495, t. VIII. Pelrus qua anni die czesus, 495, t. VIII. Petrus loma occupavit, 691, t. VIII. Petrus apostolorum dux, t. 492, t. VIIT. Petro, non aliis, claves dantur, 766, t. VIII. Petrus Simonem Magum Romz prostravit, 557 Petrus orthodoxz fidei principium, 495, 1. viii Petrus inverso capite crucifixus, 491, L. VIII. Petro nihil majus, 491, t. VIII. Petrus firma filei petra, 496, t. VIII. Pelri negatio, 596, t. VIII. t. VIII IN OMNIA OPERA SANCTI JOANNIS CIIRYSOSTOVI 256 Petri jjegationem cur evangel'stze omnes narrent , 451, toni. . Petrus post lapsum cautior et modestior, 479, t. VIII. Petrus coryphzeus, 171. Petro omnes comnimnissi fuerant, 91. Petrus beati chori princeps, 55, 50, t. IX. Petrus Judz proditori successorem eligere poterat, 58. on. IX. Petrus apostolorum coryplizus, 660, t. TX. Petrus quasi dux circuilat ordines, 165, ad pericula sub. euuda promptus. Sanat /Eneam, ibid. , t. IX. Petrus quam alienus a fastu, 71, 78, ab auibitione alienus, 73, quo ritu concionatur, 78, t. IX. . Petrus quantum mutatus ab illo Petro, qui ex ancilia metu Jesum negavit, 51, t. IX. Petri humilitas atque modestia, quando magna alque mi- rabilia operabatur, 177, t. IX. i Pelri inansue et modestia, 167. Sine fastu, 107, ου, IX. Petri prudentia et leuitas, 65, t. IX. Petrus in carcere dormit, nec mortis metu prohibetur, , V Petri in concionando vis, 85, ejus philosophia et fiducia, 86, coustanua, 88, t. IX. . i Per philosophia et ejus cum Platone comparatio, 48, om. ΙΧ. Petrus Academiam et Peripateticos superat, ipsumque Platonem, 47, t. IX. Pelrus Tabitham a mortuis suscitat, 106, t. IX. Petri fortitudo, 46, humilitas, 57, t. IX. Pei id induxit quod non servauda lex esset, 241, tom. 1A. Pelrus resurrectionis testes quzerebat, 58, t. IX. Peri et Pauli corpora et reliquis Romse servaniur, 678, tom. αλ. Petrus apostolus coryphzus dictus, 356, 527, t. X. Petrus sive Cephas E Eherus, 173, t. X. Petrus et Paulus illiterau eraut, 27, t. X. Petrum sibi preeponit Paulus, 24, t. X. Petro Paulus primas cedit, 305, t. X. Petrum a Paulo accusatum quomodo excuset Chrysosto- mus, 644, t. X. Petri fiducia et constantia, 610, t. X. . Trig: mercedem tantam habet, quantam nemo alius, L. X. Petrus inverso capite crucifixus est, 626, t. XI. Petrus apostolorum yrimeps et coryphseus, 447, t. XI. Petri carcer, 65, t. XI. . es etri custodes in carcere cur Deus interflci permiserit, 29, t. XI. Petri lapsus, 474, t. XIT. 119r, Tauli, Joaunis et Thomze manifesta erant sepulcra, ; t. ΧΙ]. Petrus quomodo claves accepit, 179, t, XII. Petrus piscator Romam occupavit, 251, t. V. . Petrus docirinam exemplis coüfirinat, cum Ananiam et Sapphiram punit, 100, t. V. l'etrus. Quid Petro insignius, 974, t. V. ] Petrus coryplizus, 575, post. innumerabilia visa signa laysus est.,ibid., t. V. . Peirus corgplaus et magnus, 541, regni coelestis et Eccle- sie claviger, ibid.,t. V. . Piedra, Thesei uxor, 695, Vide ποίσηι, t. XI. Phalaris tyrannus hic tacito nomine memoratur, 549, tom. ΧΙ. Phalec partitionem significat, 279, t. IV. . Phantasiam et figmentom incarnationem esse hzeretici quidam dicebaut, 79, t. VII. Pharaonis somnia, 545, c. IV. . Phsrsoni immissa plaga, quod Ssram abstulisset, 502, 508, tom. IV. Pharaonis scelera quinque, 661, t. VIII. . . Pharao per viam quam contra infantes maehinatus et, periit, 102, cum exercitu punitus, 405, t. V. Pharao iwprobus fura vidit, 3522, t. VM. 2 Pharao post longam Dei patienuam supplicio traditus, l , t. 9 Pharathzyi Jud:eis infensi, 521, t. T. . Phares dissectionem et partitionem siguificat, $34, to lares divisionem significat, 64, t. VIT res divisionem sign , 64, t. VIT. Pharetrius episcopus Ceesarez in Cappadocia, 615, ejus presbyteri cum Chrysostomo communicant, ibid. adventan- tem Cürysostomum ' se exoptare simulat, ibid. mum nunquam iuvisit Ceesarez, 615, 614. Monachos im- mittit in Chirysostomoum, ut eum ex urbe et ex finibus ejus pellant, 614, nec precibus flectitur, 614. Seleucise matrones minas intentat, quod Chrysostomum excepisset , 611, oo- git eam, ut pellat ex suburbio, 616; invidia motus heec agit, $57 INDEX. GENERALIS, 158 616. Pharetrium vituperio dignum non sequebatur ejus liceret, delrahiebat 30, eiiam evm per guam gram. scam, vit publicano scele- 125,0 VIL. Phariseus quod A fuit,. ne gratiarum actio cum aliorum vituperatione con- proventus sui pauperibus da- anc. Bapüsta increpati sint, 195, adJoannem Baptistam venientium affectus, maligoitas in $t VII. t. VII. icensus, 578, ion. VH. Phariszei eur esse dmoniacum, 444, μα. vit. . nihi tem ezhi- t, VIII. 20,58, t. VIII. xerunt, 552, rà christia- ienlis pon- : tem ale L * ere, 685, « dd philoso- jte addi. nter utitur. vom. vin. om. XL. M. T nen jn Phrygia fuisse putat Chrysostomus, 708, rum solu» aurum ig. rovidentia 18, LT. intersunt, ΣΧ. caritas, 985, t. X. Ein: rum humsnarum stultitia erat, δὲν externorum prostravit sapientia Dei, 4* , ^ Philosophi Fani mysteria Christi non possunt atlin« tou mue pet ASI Gorinti Christi docu μαι. [. lti i risti inam irridebapt, Tidisophas non coma, ant baculo, autabolle,sedanimo — 399, LY. Mind Ῥατλοι. Gs. LXIV. . αν 359 Philosophi exterm, qui dona non accipiebant, 501, t. X. Philosophus qui omaes facultates suas in mare demersit, 501, alius sinebat agros suos ab ovibus depasci , idque ad vanam gloriam, 501, t. X. Philoso; hanti nihil difficile , 454, t. XT. Philosophia vera qua, 595, t. XI. Philosophia est cognitio divinarum et humanarum re- rum, 361, t. XT. Philosophia triobolaris Grz»corum , 155, t. XT. Philosophia major est bona yro malis reddere, 376, t. XI. Philosopbus est, qui gloriam despicit, 561, t. XI. Philosophus verus dives est , nullo indiget, 154, t. ΧΙ. Philosophorum prolixa barba οἱ pallium , 694, t. XI. o ailesophi adhuc Ephesi erant tempore Chrysostomi, 9 , 10, t. XI. Philosophi externi pecunias contempserunt , 089, t. XT. Philosophiz excellentia quz, 267, t. VII. Philosophiz mater humilitas est , 451. Philosophis? om- nis principium est humilitas, 70, 71, t. ΥΠ. Philosophia idipsum est quod omnis virtus , 225, t. VIT. Philosophi:ze culmen est simplicem esse cuui prudentia , 600, 601, t. VIT. | Philosophia christianorum sublimior utiliorque , 574, tom. Vll. Philosophiam Christus induxit , 275, t. VIT. Philosophia pro humilitate adhibita , 565, t. VIT. Philosophia perfecta quse, 279, t. VII. Philosophis culmen quodnam , 269, t. VIT. . Philosophicum dictum, Nihil male passus es, nisi 1d fin- gas, 129, t. VIT. Philosophus quidam testamentum scripsit, non parvam relinquens hzreditatem, 392. Alius a discipulos pontis iustar substratos pertransiit, ibid., t. VIT. Philosophi greci p humana honestate innumera Ρ6Γ» tulerunt , 266, t. VII. Philosophi quidam Graci , et pecunias et mortem spre- verunt , 255, t. VII. Philosophi grzci loquaces et obscuri, 20, t. VII. Philosophi graecorum vitupevantur , 188, t. VII. Philosophorum exterorum stultitia, 155, t. XII. Philtra a meretricibus adlibita , 627, t. IX. Philtra et libamina meretrices adhibebant, 627, t. IX. Phinez factum reputatum est ad justitiam, $12. Phineze c:dem fecisse justitiam attulit , 961, t. 1. Phinees duplici perpetrato homicidio, quia ex voluntate Dei, sacerdotio honoratur , 814, t. I. Dhinecs quod meretricem interfecisset a Deo laudatus , ; V. V. S. Phocze reliquie ex Ponto adveniunt Constantinopo- lim, 699, t. II. Phaoben sororem vocat Paulus, 663, t. IX. Phbes laudes , 497. t. XII. lheenicia multos babet Judaeos , 855, C. T. Phenicie gentiles ut ad fidem Christi convertantur ad- modum curat Chrysostomus, 636, 657. Phoeniciz presbyte- nis et monachis , qui gentiles tn christiana religione insti- tuebant, scribit Chrysostomus, 676, ii vexantur, 677. Phowicie gentiles monachos partim vulnerant, partim interficiunt , 685, t. ΠΠ. enia episeopi adversarios Chrysostomi non admisere, Phooniciía de Spiritu sancto accepit , 186, t. V Phanissa, (4 est , Syrophaenissa, 355, t. VII. Pheenix Amyntoris fllius Achillis przcceptor , 695 , vide wotam, t. XI. Phortonmin, quinam sint , 105, t. VI. Φωσσάτον, μπα, vox militaris grzcis litteris expressa, 108, tom. Xt. Photíni hzrresis quaenam , 219, t. ΧΙ. Photinus confutatur, 21 , t. XII. Photini hzeresis, 90, 74, t. XII. Photinum prosternit Paulus , 219, t. XI. Photini heresis , 791, t. VI. Phylacteria quid essent, 669, t. VIL; 501, t. VIIT. Pictura et phrygionica non proprie artes sunt, 501, t. VITI. Pietatis semen lacryma rigani , 60, t. Il. Pietatis radice manente ornnia in tuto, 76, t. II. Pietas omnibus przponenda, 611, t. VII. Pietatis obtentu 2i mále operatur , graviore est suppli- cio dignus, 673, t. VIT. Pietas sola Ecclesiam commendat, 217, t. 1X. Pietatis gradus duo, 889, t. VI. pigritia perniciosa , 279, t. IT. Pilati prastorium nefarium, 910, t. T. Pilatus cur visionem non habuit, sed uxor dus 164, t. VII. Pilatus. Commento»ria sub Pilato scripta Paschze tempus definiunt, 718, t. VIII. diclum, 547, t. 1. IN OMNIA OPERA SANCTI JOANNIS CIIRYSOSTOMI 360 Piscationis spiritualis a vulgari differentia : iu liac qui ca- pinntur educuutur, in illa vero qui capiuntur imjiciuitur in aquam, 439, t. 1l. Piscatores in resurrectione ipsos imperátures prace- dent, 582, t. X. Piscatorum sepulcra magis honorantur quam imperato- rum, 582, t. X. Per yiscatores ac viles homines Deus mundum couvertit, t. 1. Piscina Christi in quo differat a piscina. ,robatica , 805 801, t. I. or 1 d tn t Piscina probatica quam inferior piscinz baptismi , 459, tom. 11. Piscina fons baptismatis appellatur , 805, t. TI. A piscibus abstinetur in quadragesima, 53. t. IT. Piscina probatica, baptismi figura , 204, t. VIII. μπας rine sacrae cruore perfusz in expulsione Chrysostomi, , t. 1]. ἳ Piscium et ferarum varia genera , 495, t. III. Placere Deo qui vult , vitam mollem ne sectetur , 1005, tom. I. Placandi Deum modus, 40, t. V. Placatio. Placamus Deum per nos melius, quam per alios, sedabantur , 168, t. II. eteri ''estameuto, 5:77, Plagiarii puerulos szepe parvos Phanctus funeris cur magnus in tom. IV. Plato novam vivendi rationem induxit , qux? non stetit , 886. Plato Dionysio Sicilize tyranno celebrior, 339 ; ex l'la- tone Socratis verba, 367. Platonis sublimitas, 669, t. I. Platonis locus, 556, alius Platonis locus, 558, t. 1. Plato turpis, absurdus, ineptus, $40, t. II. Plato impugnatur, $4, t. VIII. l'lato quam inferior apostolis , 552, t. VIIT. Plato pueri instar philosophatur, οὐ, t. ΠΠ. Plato ambitioni studebat , 25, metempsycosin docebat , ibid., t. VIII. Plato , ex quo evangelistz» venerunt , ne notus quidem fuit, 31, t. VIII. Plato in philosophis ntior , 414, t. IX. Platonem impugnavit Aristoteles, 414, t. IX. Platonis fastus carpitur , 407, t. IX. Platonis de Deo opiniones nugze sunt , 271, t. IX. Platonis nugse, 4$, t. IX. lato philosophus opulentus erat , 200, t. IX. Plato licet magnum consecutus honorem, eo redactus fuit ut etiam venderetur, 392, t. VII. Plato ridiculam rempublicam instituit , 30, t. VII. Platonis epistolae per Dionem missz Atheniensibus, 592, tom. . Plato an doctior Paulo , 27 οἱ seqq., t. X. Plato male de diis sentiens, ipsos tamen exterius cole- bat , 65, 64, t. X. Platonis sensa non nostra sunt, 65, t. X. Plato novam voluit instituere rempublicam , 36 ; ejus in Siciliam iter, ibid., t. X. . Plato dicit divinatores et vates eorum quz dicebant nihil scivisse , 21, t. X. Plato ejectus, non per alium sapientiorem, sed per pisca- torem, $35, t. X. . Plato multum laboravit circa lineam, angulum et pun- eum, Sb, ι. Χ. Plato philosophorum coryphzus , 694, víde notam, t. XI, Plato minus potuit quam Paulus, 675, t. Xl. latonica ar ab hereticis psurpata , 823, t. Tf. Plausus nibil utilitatis afferunt , 674, t. ΧΙ. Plausus Chrysostomo concionanti factus , 1015. Plausus Chrysostomus rejicit in concionibus, 935, silentium desile- rat, 085, t. I. Plausus respuit Chrysostomus , 98, 10 , t. 115 173, t. IIl. Plausus auditorum Chrysostomo concionante, 37, t. Vlll, Plausus et laudes in conciopibus C tomi , 21, 4948 08. Plausus rejicit Chrysostomus , 472, t. IV ; 364, t. Vll, t ον αμα quomodo excipiebat Chrysostomus, 226. 937, m. IX. Plebis infmse imago, 44, t. VIII. Plebs ignorationi et stultitiz affixa, 54, t. V. Plectrum ccelestis musices lingua precans , 46, t. V. Plenitudo Christi est Ecclesia, 26, c. XI. Plenitudo temporum quid sit, 15, t. Xl. Πλιονεξία, rei alien: usurpatio , 424, t. X. Pluvia ingeus messes deficit circa Coustantino, olim, 965, tom. VI. Pneumatomachi impugnantur, 465, t. II; 405, 421, tom. VIII. Pneumatomachi impuqnantur , 512, t. VI. Pocillatorei Nerouis salutavit. l'aulus, 525, t. IX. 361 rocuta vitrea jn usu, 534, 1. T. Pocula vitrea argeuto obiucta , 683, t. T. Pueua οἱ non proficiat , id non Deo , sed homini tribgen- dum, 441. Puna collata homini ipsi utilis, 429, medicgmen- tum peccati, 1050, 1051, t. I. Pena peccatum io memoriam revocare solct, 58. Ixena nos caytioros reddit, 663. Paen:e iu hac vita sun) remedium peccatis, 89, t. II. Ixeu:e a Deo illatze cum clementia conjunctze, 252, t. ]Y. Pacna gravior iis qui postquam ijs qui ante legem j.acca- yerunat, infligitur, 149, t. IV. Paene nobis utiles quomodo , 592, t. IV. Prenam effugere non est effugere iguominiam, 661, t. IV. Ixeus majores et minores in luturo seculo, 230, presenti ntibus iljata, minuitur zeterna , 221, t. IV. Pana secerna ludentes, et negligentes manet, 919, t. VIT. Puena major est a coelesti gloria privari, quam igni tradi, 517, t. VII. Poenam peccato longe leviorem infligit Deus , 18, t. VI. αυ inferni , 949, t. V. Pyen:e non ezdem semper pro iisdem peccatis, 72. 1. V. |. Pe»am inlligit ipsum vitium antequam supplicium eye- piat, 359, t. V. Ρο vitji viuum ipsum, 424, t. V. Pumas 3nte supplicium extremum dat improbus, 148, tom. Y. Pega cur zterna sit pro νι quse brevi temporis spatio p.3trata sunt , 655, 668, t. IX. l'aeuas post hanc vitam zeteruas fore probstur, 634, 1. IX. Paz luturz erunt aterns, 195, t. A. l'ena inferorum, 18, t. XII. Ponitentes Deus admittit et amplexatur , 501. Poeniten- Ar quibus prasteat 5, qui ngnquam lapsi sunt , 002 , , t. I. Penitentizs initjum ardauto, czetera deinceps facilja, 501. Poenitentig ex bono animi ιο peccata delet , $81, 154. Poenitentiam sinceram Dens nunquam ayersatur, 284, fom. I. ixeniteptixze modus , 734, ejus vis, 239. Pornitentiam de- struit persevergnua in iisdem peocalis , t. I. Poenitentig peccatorum cito agenda, 914, Peoeuitentise quantumvjs exiguz aliquis fructus, 287. Poenitentize breve tempus suffici) , αἱ quis oret , si sobrius ac vigilaus fuer , 754, 155. Poenitentia nos ex temporis longitudine , sed ex n ως, 281, per poenitentiam gratias agimus , Poenitentia sera post mortem, 985. Poenjtentise post mor- e DS ελα , 281, Poenitentia animas aure puriores it, 501, t. I. Poenitentia a nulla iniquitate superatur, 210, remedium M salutem , 527, nec vestigium nec cicatricem i re- inquit, 2341, 344, magnam ionem ex lectione Beripuirarum, 299, t. IT. reenitentia ex ipso corde sit , 328, t. ]I. ieeuitentig utilitas celerrima , 051. Poenitentize non py- Beat, sed j, 358. Pemitentia remedium, peccatum . tollens, 525, t. II. Peesitentja molesta ef formidabilis tori , 551, t. ΠΠ. Poenitepiim yi» yariz, Prima , confessio , 285. Secunda, lacrymas , 386 , 281. Tertia, humilitas , 280 , 292. Quarta , eleemosyna, 995. Quinta, oratio, 295, t. ΠΠ. Peeniteotiz yiz quinque, 265. Prima, damnatio peccato- rum ; secunda , injuriarum oblivio ; tertia , oratie ferveus ; quinta, modestia et hu- lum, etc., 321, non prodest post mortem, 657, t. II. írenitentia lervens, cet brevis, multa peccata delet,508, Pxenitentia lavacrum, 567, t. V. Pornitentia P latem assequi , illud est a Dej misericordia servari, 74, t. V. Penitentiz et lacrymarem fructps, 18, t. Y lonitentis perturbatjo mater est tranquillitatis, 77, t. V. Panitentie non nocet. nei preescientia, 150, t. V Panitentie exempla in wroque Testamento , 578, LY. Poenitentia quaenam vera sit, 196, t. VII. Poenitentia tegit peccatum , 492, t. VI. Pxenitentia in hac yita prodegt , 221 , 322. Ad penitep- liam omne tempus aptum est , 638, t. VII Poenitentiam timor adducit, 195, t. VII. Poenitentiam nisi agamus, precibus sanctorum non fiden- $um, 39, t. Vil. - Poenitentia eliam post lavacrum που tollitur, 281, t. VIL Peenitentiz yorte omuibus aporte, 162, t. Uu INDEX GENERALIS. 563 Poenitentia. Facilius est non cadere, quam p: "$: resipiscere, 385, t. VIII. '3 pot Pocsuns Penitentis initium est jejuntum , 676, t. VII. Tenitentia vera , peccata abluit. ἱ 3 pecca removeat, 197, t. vilt. ora essi a io P'a^uitentise phartnaca sunt, 187, 188, t. ]τ. Pcnitenti peccatum uullum non remittitur i t. IX. o enitentias nullus locus erit judicio advenjcnte , ; Lu xPaitentes lugere , sed beatos pradicare oportet , 00, Peeniteptiz vis, 297, t. X. Pcnitentja vera, que ? 425, t. χ. - Poxitentia In hac tantum vita. prodest, 195, t. Y. Poenitentiara quidam tollebent, 650, t. X. Pornitentes pps septis exclusi , 605, £. 1V. . ntia ante inflictam ili vium ihi profutura est, 16. t iva 55, 163, post. bane nitentiam aggere in arbitrjo nostro si l'oeuitentia omaia vitia solrit, 451, t. [id 56, 780, t TI, ην laudes, 401, t. VI. »" xipotiam qui non agit, ia menus Dei incjdut , 27, PenitenLim m modus , 215, t. XII. aniitentia Petri itentj ecloga, 589, ε s exacta et absolyta, 215, De preuitentja Prenitentia 4d magna, p; t. XII. enjtentize modi, £2. De itt D. jenen dors η &ermo, 853, t. ΧΙ]. eta dujusdam carmina a Chr Poolarum QUEE, ή n jsogtomo alluta , 21, t. X. Polvarchium pharmaci genus, 029, t. IIT. Polybius Consjantinopoli babitabat, 697. Polybio scr.hit m inia ger, alia Spistdla adeum, 967,1. tI. ολυθλρκόντες SiC appellabantur ο, quare, pommg satanica sunt theatra, circe censes, yracsigin "amins, 9 . e. , Pompeius Judzam cepi, 898-899, t. T. iow malia, improbitas & «o» lgbor deducitsr, 420, Pontif es d Pontido yeuges apu Judzos, 14, t. [Π. mni cum unctio: $85, t. ificis s vegiiius ast Chrisli Popiuss non Írequentandse, LIT. , WS. C VI Populus Dei peculiaris quinam , 411, t. Y. Populus Domini vines us, 49, f. V]. Nac i culpam sepe sequitur principam negiigentjs, 100, NACH toti sigpe vindidam accersit peccatum unjws, 105, Populi opinio sine 3cceptione esse solet, 5, t. ΤΠ. 1. Vti. Populus & signis alliciebawr, 340 Populi qura non qparenda 52, L ]X. Porphyrius j Christi sapieptia sapiens Theodoru μίητ, wt. pristinam vitam μοι δις 3 im eofyor- iom ο episcopo Rbosensi scribit Clrysostomne, 746, Porphyrius, Deo inimicus, adpersus Christiags scripsii, Por ! ad vitam au t0i7 itio, s peseals, id. lom. μα. ; angusta initjo, sed ri» inferi siguifjcant pericula quz in i T cun, 8S ler g . p 1 quz in infernum dedy- μο justitie, caelorum port, 355, t. V. Porta celi arcta, 607, t. "il. SS UY Porte inferi quid sint, 77, t. III. Porticus domorum, 518, t. V. [n portu naufragium, adagjum, 977, 1. T. P'ossessor rei possegse curam gerit, 445, t. V. jest, 440, t. V, nis ostendj;, 198, Potentiam Demipi Doiverma creatura ionem suam Deus in rebus Potentia Dei quanta, 489, t. V. Potentiam suam Deus quomodo declsrayit, 592, t. V. Potentia humana ]ubrica et preceps, 135. t. Y. Potenti Domini gu, 000, t. Υ. Potestates incorpórea natura, 714, t. [. Potestas non est semper bona, 31b, t. XT. Potestas omnis consortis impatens est, 675, t. ]f. Potestatem verbi Dei opera psa probant, 413, t. VI. Potus suavis eitienfibus tantum, 44, t. IT. prece ta legis veterig non ita sublimis erant, 36ij tom. VII. Priecepta legis Judaicam vilitatem spectant, 91, t. 1X. Min Dei impleri possuut, 298, uon sunt impossibilis, 7, t. YI. 9602 Praceptorum facilitas, 456, 790, t. VII. H Przecepta non ditlicilia sunt, 556 , non impossibilia sunt , sed facilia si vigilemus, 267, t. VII. Preceptorum difficultas non attendenda, sed przmíum illa servantibus paratum, 271, t. ΥΠ. l'riecepta Christi vitia radicitus auferunt, 271, t. VII. — Prx::cepta onerosa utilitate levia rediuntur, 407, t. VIT. Praecepta dedit Christus euam de miuoribus et exiguis rebus, 25, t. VI. Pr:xcopta Dei mutuo consonant, 61, t. IV. Prz:cepta Dei possibilia sunt, 518, 505. Praeceptorum ali- quando causam addidit Deus, aliquando non, 151, a quibus przceptis servandis excuset infirmitas, 198, t. II. Praecepta faciliora segnities onerosa reddit, difficiliora alacritas levia eflicit, 402, levia et facilia sunt volentibus, 402. eadem monachis et secularibus, 572, t. I. Praecepta ex amgre Dei implenda, 694, t. V. Ῥγαεθρία Dei in senectule, qitam 1n. juveniute facilius pos- &unl servari, 549, t. V. Precepta legis non principaliter data, 115, t. V. Prxcepta Dei gravia non sunt, 291, t. V. Prz:cepuam nullum dat Christus quod feri non possit, 112, t. XII. Praceptum non difficile, non grave est si velimus, 110, tom. XII. Preeceptoris officium quodnam, 281, t. ΧΙ. Prseceptoris officium multas habet molestias, 187, t. XI. Preedestinatio ex pravisis meritis, 1002-1005, t. I. Przedicatio omnes etiamque reges cepit, 440, t. T. Prsxdicatio Evangelica per orbem terrarum, lex in an- gulo data est, 222, t. V. Pr:edicationis Evangelicz? imago, 180-181, t. V. Praedicationis verbi vis quanta, 850, t. I. I Praxlicationis exitus mirabilis, 851-852. Predicationem persecutionibus et laboribus perílci voluit Christus, 429. brzedicationi verbi quot obices, 830, t. [. Frzedicandi officium qui requirat, 500-507, t. II. Przdicatiouis vis, 478-479, t. VII. Predicationis evangelic: tempora quam difficilia, 689, tom. VII. Przdicatio extenditur ut sinapi , superat ut fermentum, pretiosa est ut margarita, 485, t. VII. Przxicationis fructus quis erit,. 477-478, t. VII. Przedicantibus non timendz sunt :xerumnz, 478, t. VIT. Pradicationis Christi vis ac profectus subitaneus, 401, igne vehementius in orbe spargebatur, 402, t. IX. Pragdicatio per conteutionem magis extendebatur, 221, tom. IX. Prsxdicationem persecutiones promovent, 261, t. IX. Predicationem omnibus rebus preponebant apostoli, 305, tom. 1X. Prazedicatio cum fiducia est agenda, 666, t. ΧΙ. Przedicationis vis quanta sit, 685, t. XI. . Priedicationis Christi admiranda vis, 458, t. X. —— Pradicandum magis exemplo, quam philosophia, 28, ten. X. Prxxictiones & Christo factze jus potentiam ostendunt, 839, per miracula confirmate , ibid., prsedictiones Christi duplices, quomodo, 829, t. I. Przdictio de regnis explicatur, 906, t. Vl. Pr»dictio futurorum ab indignis aliquando vere facta, $61, t. VIII. ] Pradictiones nullam voluntati necessitatem inferunt , 706, t. VII. l'rz2diorum res, quam iniqui et immanes sope sini, 591. t. VII. . Prerfoctus, id est, primas, prepotens, optimus, 322, tom. IV. Prz»fectus gentilis Antiochenos ad fugam paratos videns consolatus est, et in bonam spem adduxit, 161, t. II. Pr2fecius a decano differt dignitate, 109, t. XII. Prefectura apostolorum tempore boaor non erat, sed providentia erga subditos, 57, t. IX. Przficarum chori in funeribus, 551, t. T. Prefice ad funereum lJuctum more gentilium adhibitz, 954-355, t. VII. Praieficarum mores, $16, t. VIII. Przücarum chori in funeribus, 461, t. VTII. Pr:zeficarum agmen in sepultura adhibituin, 106, 1. X. Precz in funeribus adhibite, 217, t. XI. Pradficze in funeribus arcentur a Clirysostomo, £4, t. XII. Priejudicata opinio tyrannis quiedam, 63. t. X. PraDium certantibus datur, 775, t. I. Praxmia non dantur sine certamine, 58,t. Ἡ. —— Pr»rnid uym apud Deum certiora, cum ab hominibus ne- gantur, 200-701, t. 1V. Przmia et corone in altera vita, 92, t. V. Prinia in nova lego majora, quia certamina sunt majora, IN OMNIA OPERA SANCTI JOANNIS CIIRYSOSTOMI 351 211-215. Przmia majora laboribus, 538, t. TX. Priemia futura immortalia sunt, 250, t. VIII. Premium justoruln in hac vita, 164, t. ΠΠ. Prai:emia justorum, 138, t. X. Ureputium fideli impedimentum nullum affert, 457, tom. IX. Przeputium niliil, circumcisio nihil, 37, t. XI. l'IéS2gia varia narrantur et irridentur, 92, t. ΧΙ. Priescientia Dei non est causa peccati, 170, t. VI. Prescientia Dei, 411, liominem bonum vel malum noa favit, 411-413, t. V. Prxsentia Dei, 444, 1005, t. I. Prasentia Christi in Eucharistia asseritur, 681, t. I. Prisentia non. prodest iucredulis, absentia non nocet credentibus, 273, t. VI. De priesentium contemptu sermo, 873, t. ΧΙ]. Ες esugiatores nostra. destruere incassum conati sunt, Przesti;ziatores vitandi, 448, t. IV. Prastigi» in morbis non adbibendz, 132, t. V. l'riestigiator nunquam celebrat. Deum, 523, t. V. Presstigias sustulit Christus, 62, t. VIT. Przstigiatores ex sceuis proficiscebantur, 427, t. VII. Preestigi-tores quidam pueros jugulabant, ut animas ip- sorum sibi ministrantes haberent, 555, t. VIT. Pr:estigiarum genera quzedam, 518, t. XI. C Pristigiarum geuera quot et quanta. tempore Chryso- stomi, 542 t UN 1 1 ου 3 πες οιδίαιοτίρυς et vatibus non attendendum, 658, om. XI. Prsstigiatores signa faciunt, 52, t. XII . rzsules Ecclesiastici rationem reddituri, 95, t. III. Prasulum est admonere, increpare, 456, t. XI. Prasumptio hzereticorum, 439, t. V, eter gesta futurorum przdictionibus fidem faciunt, , t. III. Preteritorum memoria, quam utilis, 453, C. V. . Pr&torium Pilati nefarium, 910, t. I. ego torium vocabatur velum, a velis que obtendebantur, » t. Al. Preavaricalionis duplez genus, 652, t. V. Preces Christi non Lazarum excitarunt, sed jussio ejus, 785. Preces Christi non eum Patri inferiorem arguuut, 779 el seqq., 181 el seqq., t. T. Preces qui segniter emittit, Deum non placat, sed irri- tat, 954. Precum efficacia non intervallo coércetur, 955. Preces pro defunctis, 681, t. I. . Preces in ecclesia longe praestabiliores, quam domi, 125-7326, t. I. Preces post mensam, 974. Precum modus quis, 744. rre- ces multe in mysteriis fusze, 642. t. T. Preces sunt animi nervi , 781, in ecclesia emisse , mul- tum possunt, 49, qui precatur cum Deo colloquitur , 179, tom. II Preces in funeribus christianorum, 654, t. TI. Precationi aptus quivis locus, 400-401, t. IT. Precatio vim aqu: habet ad irrigandum animum, 785- 784. Precatio virtutes habet comites, 785-788, t. II. .Precatio telum insuperabile, 778, omnis virtutis justitize- que m:ter, 780. Precationis officium est bominibus com- mune cum angelis, 780, t. II. Precatio scelera abluit, 717-718. Precibus jejunium coope- ratur, $0. Precibus qui se spoliat, est quasi piscis ex aqua eductus, 781. Qui precatur ut sibi detur temperantia , ju- stitia et mansuetudo, non potest voti composnon esse ri 9- 716. Non precari idem est ac mortuum esse, 776, t. If. Precatione non armis bellum exstinxit Ezechias, 785. Precatio Ninivitas conservavit, ibid., ignis vim superavit, leones edomuit, 786, t 1I. Precationis vis commendatur, 775 et seqq. Precationis assiduitas quanta esse debeat, 779, t. II. Precatio Deique cultus, est justitia argumentum, 776, templa Christi homines efficit, 785, non sola sufficit ad re- guum colorum obtinendum, 778, t. II. Preratio pro inimicis prestantior, quam pro amicis, 417, tom. IJ. rrecatio. Vide Oratio, 407-408. Preeandi modus, 563. Precandum sine intermissione, $19. Perseverautia in precaudo, 319. Deus per nos roga- tus ma is nos exaudit, quam si per alios rogetur, 319, tom. [I4. Precationis vis quanta, 26. Precatio cum eleemosyna juncta, 302. Precationem pro inimicis Christus exeunplo do- cuit, $9, t. ΠΠ. Precatio cum igne collata, 508, magnum telum, 358. Precationis modus «uis, 665,300. Precationi omnis locus oppertunus, 498, t. 111. $65 Preces in ecclesia, 770, t. ΠΠ. Precatio nmaguum telum, 745, precalionis laudes, 715, tom. I. Precando per alios non tantum perficimus, quam per nos ipsos, 410, t. 1V. NMNMNMAMM Precantem assidue οἱ ut decet, impossibile esl in pecca- Qum incidere, 666, t. IV. . Precandum cum perseverantia , 444, 447, assidue, 615, non in multitudine verborum, ibid., t. IV Precandi verus modus, 615, t. IV. Precationi nihil par est, 645. Precationi nihil zequale : ca ex imi ossibilibus possibilia, ex tortuosis recta facit, 666, tom. IV. Precatio et gratiarum actio, Spiritus Sancti gratiam attra- bunt, abizun: dz:monas, 056, t. 1V. Precationes secularibus negotiis iuterponends , 067, tom. IV. Precatio spes nostra, 671, t. IV. Precationcs crebras οἱ breves fieri jussit Paulus, 646, tom. IV. / Precatio magnum bonum, 250, frequenter repetenda, 667, in omnibus adhibenda, 652, t. IV. Precatio Ας, 610, t. ]V. Preces Deo offerendz, 281-282, t. IV. l'reces cum lacrymis quam accepue Deo, 663, t. IV. Precum Ecclesiz vis, 986, t. IV. Preces omnia levia et facilia reddunt, 261, t. IV. Preces sauctorum quam ferventes, 575, t. V. Precatio contra inimicos quam mala , 64, ejusmodi pre- catio non est bominis, sed diaboli, ibid. t. V. Precum profunditas quz, 919, t. V. Precatio nou arte indiget, sed voluntate, 45, t. V. Preces sauctorum quatn valida, 229, t. Y. Preces in quovis loco emitti possunt, 387, t. V. Precari ubique possumus, 42, t. V. Precationis verus modus quis, 39-40, t. V. Precantes per nos ipsos potius exaudiemur a Deo, quam si per alios precemur, 521, t. V. Precantes, ut a Deo exaudiamur in nobis est, 408, lom. Y. Precandum est nocte, $86, t. V. Precautes multi cur non exaudiantur, 49, t. V. Precatio digua caelis quze, 45-4, t. V. Precatio quielein. οἱ tranquillitatem postulat, 745, tom. Vil. Precibus diligenter incumbendum, 191, t. VII. Preces assiduz consolatio non vulgaris, 512, t. VIT. Precibus sanctorum non fidendum, nisi pceuitentiam aga- mus, 115, t. VII. l'recantis oon vox requiritur, 277, t. VII. Precationis assiduitas quanta res sit, 521, t. VII. Preces cum conatu jungantur, 222, t. VII. . Precandum pro inimicis, 518, qui precatur contra iniml- ους, Dom rogat ut prz:cepüs suis contraria faciat, 284-285, tom. . Precari quomodo oporteat, 510, t. VIT. Precatio assxdua omnia impetrat, 506, ante preces absti- Veliatur ab uxore, 510, t. VII. Precatio pro energumenis, 666, t. VIT. Precari pro nobis possunt ii maxime qui instar puerorum bumiles et sinceri suut, 608, t. VII. Precatio. Quz nam a Deo petenda sint, 285, t. VII. Precatio nihil terrenum , omnia colestia petot, 285, tom. VIII. Precari non est Dei, 3558, t. VIII. Preeatio nocturna commendatur, 201, t. IX. Precatiouis catechnmenorum initium, 527, t. IX. ανα. operibus , opera cum precibus esse debent , (1, V. τὰ. Precatio multam adjumenü affert, 3597, t. X. Precationis ab Ecclesia emisse quanta vis sit, 527, tom. A. Precatio muluütudinis quantum valeat apud Deum , 398, Precatio sanctorum quantam vim habeat, $98. Precibus misericordia Dei lenitur, 397. Ante precationem manüs 3bluebantur , 378. Qui ferventer precatur sicut aurum diendidior efficiuur, 435. Non precandum contra inimicos, , L. Precum non ebrietatis tempus est vita humana, 222, Preces pro Catechumenis in Ecclesia fiebant diaconus- que dicebat . pro. Catechumenis intente. oremus, 599, Preceri pro omnibus est acceptum Deo, 556, t. IX. Preces eimittendze pro omnibus, 201, t. XI. l'recatio viri cajusdum sancti, 5068, L. ΧΙ. l'reces accurate einiss quantum prosint, 597, t. XT. INDEX GENERALIS. 366 Preces sanctorum non contemnendis, neque tamen illis nimis fidendum, 3*8, t. XI. Precibus sanctorum non omnia permitlenda , sed uos quoque precari oportet, 401, t. XI. Preces contra proximum emisse damnantur, 531, 533 pro inimicis precandum, 533, t. XI. ' , Precum quanta sit vis , 566-567, de precatione seu ora- tione ecloga, 5:8, t. XII. Drecatio natutina et nocturna, 73, t. XII. resbyteris Homanis, qui cum episcopis v ihi Cirysesiomus 15, L. TTA ΕΝ Yenerant scribit Presbyteri et diaconi nomina non initio przdicationis ad- missa iere 116, t. 1X. 1 pradivationis ad esbyteri manu signaculum in fron ati ap neltur, 106, t. X te pueri recens nati Presbyteri baptizabant, 26, t. X. imatum qui ambiunt, seipsos maxi NADA q , Seipsos ime lzdunt , 622. Primitiz quaenam verz, 446, t. II. Primogeniturze sumrous bionor apud veteres, 451, t. 1V. Primogeniti et unigeniti differentia, 461, t. VI. Primogenitus quis, 635, t. VI. principatus εἰ potestates iuter dzemonas etiam liabentur,, Principatus incorporea natura, 714, t. T. Principatus perniciei causa, 565, t. VIII. Principatug amor ex arrogantia paritor, 470, t. XI. » Princi atus constituit Deus ad communem utilitatein, 551; uU Lriücipatus Unigeniti, 272, est in Christo perpetuus, 579, l'rincipes regibus potentiores, ibid., etiam post mortem eoruin leges in perpetuum duraturz, 202-905, t. V. Principum coiuditio eadem quz [Iebeiorum, 415, t. V. ο νο ροπι quomodo corripere debeat sacerdos, 131-132 Principes graviores dant poenas quam subditi, 48 , t. VL.. μυ negligentia 65ρο nascitur ex culpa populi, ; t vat ο Sacerdotum quinam erant apud Judzos, 720- Princ es optant improbos habere successores, quare, Princi es revereri oportet, 685, t. 1V. Principum principes sunt leges, 506, t. IV. ' 1 or ineipium verborum suni pellicitationes Abralie facia, Principium et finis virtutis est dilectio, 618-619, t. 1X. Principiis obstandum, 766, t. VII. Prisci illi iu Veteri Testamento, elsi sancti, resurrectio- nem non norant, inquit Chrysostomus, 492, t. XII. T'riscillae laudes, 498, t. XII. Priscilla laudes, μη IX. u Priscilla et Aquila adjutores Pauli, 604, pericula mul eubierunt, ibid., et domum suam ecclesiam Meere, ibid Priscilla Apollo virum ad fldem instituit, 069, t. ΙΧ. Priscilla et Aquila prz regibus beati, 195, quinam es- sent, 189, t. ΠΠ. Priscilla cur Aquilze marito anteponitur , 191-192, t. III. Priscilla οἱ Aquila quam bene viverent, 548, t. VIl. ο eriscilla Apostolicis certaminibus se dedidit, 3140, m. Priscilla Apollo per viam veritatis deduxit, 569, t. T. Privatio bonorum sensum eorum efficit, quem usus fru- &us non efficiebat, 518, t. Probe matrons Rom: degenti scribit Chrysostomus, T09. Proba laudes, ibid. Probam regat Chrysostomus ut Joannem presbyterum et Paulum diaconum benigne exci- piat, 709, t. III. Problema oratio obscura et enigmatico 236, t. V. Probo nullus potest nocere, 334, t vii. Probi duplici de causa przmiio digni, 755, t. VII. l'robos etiam vana gloria invadit, 275, L. VII. Probus quis sit ex consortio proborum, 102, t. V. Probis propinqui esse non possunt improbi, 65, t. V. Probus ille qui a vitiis omnibus abstinet, 165, t. VIIT. Probi cognati improbis non prosunt, 1351, t. Vill. "eu e proborum aerumnis non querendum, «ware, , . . De proborum morte gaudendum, quare, 1020, t. I. ,Iropra patienter ferre, id est peccata depoucre, 745, m. I. | l'rocerum damna, 572, vana species, 572, *, VJI. Processio in quo differat a generatione, 815, t. ML. l'rocessio singularis, 485, t. XII. Irocopio scribit Chrysostomus, 717, t. Π1. Prodigia quzenar facta, 205, t. V. 56) Pro igus filius non desperavit, ideo restitutus , 282-285, tom. i1. Prodigus filius figura poenitentium, 285, t. T. ποια et impurum sacra septa ingredi nefas, 586, tow. V. Profanis arcana Dei non detegenda, 406, t. V. Profectus. De profectu non superbieudum, 359, t. V. Progenitores mi nihil prosunt unprobe vivehtibus ne- potibus, 406, t. VII. l'tomnissa Del operatiotem nostram expetnnt ; 381, t. V. Pronissa Dei quomodo impleantur; 571, t, Ύ. Prowissiones Deo factaà: non differend:e, sed propere sol- vende, 441, t. V. btonissa Dei quar firm, 410, t. X. Ptomissio a Dvo facta Jacobo, 521, t. IV. Promissiones Dei certissimz, 020. t. IV. Promissa dora sequuntur ejus naturam qui promisit, 626, (tom. IY. . . . Profhiss'ohes «uas rion statim exliibet Deus, 169, t. XII. Promisis Dei credendum, 438, t. I. Prumoti aget quid, 723. Vide nolttm, t. 11. Ptohnbi et j rouotxe, 505, t. V. l'ruceiniorom rlecessitas, 136-157, t. TIT. | Propheta et operatione Syiritus S. loquitur , 723. pto- Jiete cur futura qussi jam preterita dicant , 764. Prophe- larum erumbe per banc. vitam, 485. Ex prophetia. proba- (αγ reproDatio pésorum , 916. Prophetz qu 0 Dei maghitudinem efferunt, 715, t. 1. - Ptoplietice Detis praedicit αἱ sni vitemu$, 996, t. I. Prophetia. Vide Yaticiniüm. Proplietia alia per figuram, siia per verba, 320, t. IT. Ptophetze pradixeruot crucem Christi ; 35, t. Ill. Ptophetze tanquam prietet?ta , futura prenumtiant , 35 ; $4. Quare, ibid. εἰ 98 t "t. . Proplietz: de. nondum factis ut de fictis loquuntur, 85, to m. IV. Proplietzz et sancti de aliorum malis dolebant , 2654204 , toin. IV. Proj let de Christo loquentes ab bumama natura inci- pini; 185. Et ad divinitatem ascendunt, ibid., t. V. Prophet:e et Evahgelist:e differentia, 187, t. V. I'ropheta differt a tate; 183-181, t. V. l'rophetze sepe loquuntur bon tanquam 5009, sed alio- tum affectus natrantes, 401, t. V. Prophete seriuonem suum interrumpebant , ct aliquam liistoriam thjiciebant, 203, t. V.—— Propltetis fides babenda, quire, 5Y, t. V. Ns el ü&vw, Ποά ijdem prorsus sunt, 184, m. Y; Prophetas Judzi non ultra hábent, 111, t. V. Propihoiz: itilmicos hdUuere pseudoproplictas , 88, t. V. l'ropheti:e cur plerumque obscurz, 35 5, t. V. Prophet(evirtutts el vitii pictores, 563, t. V. Prophetze cur res Judxis obvcebturas ολ που annufi- tlarunt, 172. PProphetze cur misel, 151, t. Vl. Propheta contribules suos paterhio ainore prosequeban« tür; 1h 1. VI. Prophietze a Deo confortabantur, 11, t. VT. rr etam dicta a Deo prodibant, 1&4. Prophctarurm ios, 18, t. VI. Prophet per Judzeam et Jerosolymam sepe Ecclesi:m intelligunt, 28, 1. VI. l'ropheus veri officimm, $5, t. VT, i Prophetas per nubes indicari dicebant quidam, 59, om. . 4 Prophetae alio audiebant modo quarn reliqui homines, 4, t. VI. Prophettt dun titerent raro grali et actepti fuerunt, 3, t. VI. a Proyhetee eium Apostolis consentami, 399, 1. YI, lrophetize cur obseur:ze, 168, t. VII. Propliimiz obscur:e fuerunt ne Judiei «ute tempus fitura intelligerent, 173, t. YI. Prophetize est non modo futura, sed ctiam pr:eteríta aperire, $917. Eüamque res arcauas revelare, ibidem. tom. Yl. P'roplietize quomodo (idem adderet Deus, TT, t. V1. υτο bhetia cur in hominum vitam invecta fuerit, 90, tom. Yl. Prophetia. [κατα mrophete excellentiam predieat, 14, Prophetia cessavit ob Ofie facibus, 67, t. VT. t'rojtielia est rerum futurariun euarratio, $5 , t. VH. P"rophetia duplex, 654, t. N11. Prophetiee tria genera, 451; t. XI. Prophetie' non uno eodemque tempore dict? , sed di- Versis temporibus, 27, t. VI. . Pro bete. quemque regem virtute clarum Davidem vo- cal:ant, 959, t. VH. IN OMNIA OPERA SANCTI JOANNIS C'IRYSOSTOMI N . $05 παρεις Sciebant Christum esse cruci&gendum , 410, tom. VIf. bctarem dicta, Domini dicta sunt, 555, t. VIL. Prophetici libri multi perierunt, 180, t. Vil. Prophet: futura ut jam facta sepe nuntiant, 89 , t. Vll. Proplietze quomodo Christum noveruut, 67, t. VII. Proplietie non minus quam signa movent, 122, t. VIII. Prophetis Spiritus Sanctus datus est, quomodo , 284, tom. VITI. Prophetz seminarunt, apostoli messuerunt, 195, t. VILE. Pro,lietiz nullam imponunt necessitatem , 576 , t. ΥΙΙΙ. Propbetias non possunt edere demones, 123, t. VIT. Propheta est interpres Dei, 311, t. X. Prophet jlures erant in. Ecclesia Christi quam in Veten Testamento, 265, t. X. Prophet, sacerdotes , et reges olim ungebantur , 411, om. X. Prophetle munus, 510, t. X. Prophetae doaun| consuetum et antiquum erat, 501, tom. λ. Prophietize postponitur gratia curationum, 2965, t. X. Proplietize domum dono linguarum praestat , 297, t. X. l'tophetia est. non futura dicere modo , sed etiam prze» sentia, 520, t. X. Prophetis major erat Paulus, 14, t. X. -- Propitiatorio vox prodibat przdicens futura, 909, m. I. Propitiatorium quid, 850, t. tif. Propompa quid sit, 577, t. ΧΙ. Propontis extra Favinum pontum , 731, p Vit. ropositum. Quid fit ex proposito Deo placet, non quod et necessitate, 638, t. V, P l'rosdoce soror Bernices, Domniase &lia, virgo et martyr, V. in Pernice, t. lI. Prosel tus, sic vocatur Aquila interpresScripturz , 748, om. . Προσεύχη eSt οἱ precatio et votum, 446-447, t. V. "EJ αγγ. tnanes, 109,1. V. Prospera et adversa permixta utilia, 855, t. V. Prospera hojts mundi queenam siut, 460, t. V. Prosperitas eorum qui vivunt in scelere fjeno compsra» tur, 572, t. Y. Prosperitas majora mrala parit quam adesersitas, 151 , tom. e Prosperitas facile dejicit et prostern&, 450, t. VIII. gol rosperitas aliquando improbis conceditur in Bac vita , t. . be prosperitate et adversitate ecloga , 001, t. ΧΙ]. Protagoras deos negabat, 56. Vide notam, t. Προθύρα limina sacra, 209, t. VI. Proverbium impium plebis Antiocbenz, 978, t. I Proverbia multa suadet recedendum esse a malis, 60, Providentia Dei erga Josejhum, 1011, t. I. Providentia Dei etiam in άμα Adami, 428. Providentia Dei erga hominem , 418-419. Providentja Del non sJuimi erga omues, sed erga singules, 435. Providentix Dei opus est, quod nobis virtutis existimationem et vitiorum ocium indiderit, 525, Cur infantes nibil uiali cuim fecerint inorte abripiantur, 445, t. f. Providentia Det mirabilis, 815. Quanta sit, 456 e segq. Providentia: Dci quiam üceusabanpt, 900, t. I. Provideotia Dei, 565-4 L7» 448, t. I. Providentia Dei defenditur , 440. Pcovidentiam esse Dei probatur, 106-109-112. Sjue providentia Dei mundus stare nequit, 115-114, t. 1[. Providentia Dei defenditnr contra eos qui dicebant. sic- citates, calamitates, bella, uon esse digna providentia Dei, 61, t. Π. : Providentia Dei. Y. Dei providentia, Vrovidentia Dei omnia regi (robatur, 488-193, 1. ΠΠ]. l'rovidentia divina, 408, «. IV. Providentia Dei erga Jacobum, 499, 500, t. IV. Trovidentiam dicebant quida usque ad lunam tantum pertingere, 391-302, t. V. Providentia Dei semper egemus, 154, t. V. Providentie Dei adscribenda terre fertilitas, 479, t. V. Providentia Dei quie apparet in seimeibilibus , 56, t. V. rrovidentia Dei infinita, 150, t. V. Providentia Dei apparet etiam cum dona contralit εἰ dat parcius, 56, t. V. Provideutiam Dei laudant opera ejus, 466, t. V. Providentia Dei probatur , 54. Fluviis eomparatur , 205. ex pei providentia sunt etiam pestilera et noxia, 467, tom. Y. Vrovidentia Ὠοἱ ad omnia pertinet , 592. Nulli dubio ob- noxia, 97, t. V. Piovidentóa Dei unde probatur, ο, t. V. $69 Providentia Dei nemo mon fruitur, 551, t. VIT. Providentia Dei, 216. Providentia Dei, non cura nostra, omnia perficit , 298. Providentiz divius incouiprebeusibi- litas, 694, t. VII. Provkleutia Christi, 458, t. VII. Providentia Dei etiam in daemoniacos exteuditur , 562, tom. VII. . Providentia communis omnibus, 147, t. 1X. Providentia Dei ratiocinium nostrum exsuperat, 558, Providentia Dei omnia geruntur, 338, t. ΧΙ. Providenti:ze est quod rationes ejus nobis arcanz sunt et ineffabiles, 132, toin. XI. Proxiiwi emendatio curanda, 881-882-9025 et seqq. , t. [. Proxiunm etiam saluti advigilare tenemur, 550, t. I. Proximus, quis vere sit, 047, t. |. Proximi. Vide Frater. Proximus corrigendus, 38. Proximi curanda salus , 674, Lom. 11. Proximi res curiosius inquirere quam periculosum, 605, Pruxinmi salus curanda, 625, tom. IV. Proximi peccata uon drtegenda, 2681, tom. IV. κα a malis prohibere debemus cum possumus , 5, L. IV. Proximi cura habenda, 951, t. V. Proxini dilectio facilis, 62, t. V. Proxiuis postris auxilio esse debemus, 462, t. V. Proxjmi res curare debemus , 709, 1. VIT. | roximi sedifivationi omnia postponenda, 709, t. VII. roximi vitia etiamsi vera sint, non revelanda, 491, tom. VII. Proxini utilitati advigilandum,:210, t. X. Proxituus qu o corrigendus, 126, t. XT. Proximo maledicere quante poenz? obioxium sit, 17, id aihil lucri οἱ damni plurimum affert, 17, t. ΧΙΙ. Pro.rimus noster qvis sit, , 814, 1. V Prudentia nou est etate metienda, 649, t. I. Prudentia serpentis quz, 590, t. VII. Prudentia caruis quz, 41, t. XI. P'rudentiam parit virtus, 258, t. VIII. Prudentis et temperantis viri felicitas, 351, t. X. Prudentia quomodo adhibenda. 5*0, 1. VI. Prytaneum Graecorum, 34, t. VII. Psaslmodia sedat vitia, 388, t. V. Psallere sine voce possuunus, 159. Post jsalmodiam oralio, 158, t. V. Psalmi non canendi tantum , sed et mente et animo am- plecteudi, 165, t. V. Psalmi cur inventi, 157. Eorum utilitas, ibid. Psallendum cum intelligentia, ibid., 1. V. Psalmus, Donne clamavi ad te, exaudi me , per omnem etatem ab omnibus cantabatur, 426-127. Vespere diceba- tur, ibid., t. V. Psalmi cur alij breves, alii longi, 121, t. V. Ps3lmi omnes Davidis fuere, , l. V. Psalterium instrumentum in choro Davidis, 555, t. V. Psalterium iustrumentum a superna parte movebatur , Psallere mente odo possumus, 538, t. V. Psalmus, Dixit Dominus, variis haeresibus obsistit , 965, tom Psalmus vespertinus, ct Psalmus matutinus, 427, t. V. Imus cum cantico, 155-156, t. V. Psalmus CXVIII, prima cujusque hebdomada die canta- betur, 675, t Υ. | P:almodia est doctrina, 605, t. V. Psalmi omnia ad Christum pertinent diversis in locis eumtiant, 555-596, t. V. Psalmi olim in ue libros distributi, 155, t. Y. Psalmorum cantus, 494. t. XII Psalmi in fnneribus Christianorum, 055, t. 1l. Per psalmodiam aér sauctus efficitur, 715, t. IT. Psalii omnes α Davide dicti, sed non omnes de cn lo- quin, 566, t. V. Psalmorum cantus in Ecclesiis , ubi populus succinebat , *16, t. VII. Psathsriani lzretici quinam sjut, 700. Vide notam ibid., un. . Pseudoapostolos diabolus excitavit, quia erant quidam Apostoli, 1010, t. I. μα 1 Pseudoapostoli tempore Apostolorum, 495, t. II. Pseudoapostolorum fallacia, 90, t. IV. Pseudoapostoli Apostolorum inimici fucrunt , 88, t. Y. Pscudoapostoli quinam essent, 569-570, t. X. Pseudoctiristos diabolus excitavit, quia verus eràt Chri- sus, 1610, t. T. | Pscudochristi et Pseudoprophete, 821, V. ΠΠ. INDEX GENERALIS. 510 Pseudoprophetas diabolus excitavit, quia erant aliqui veri Propliete, 1010, C. |. Pseudoprophetze tempore prophetarum , 197, t. IH. Pseudopropheue quid przestarent, 65, t. Vl. Pseudojroplictas diabolus immittit, 151, t. Vf. Pseudoprophete a seipsis pradicaverunt, 835, t. LI. Psittacos docebant buiiana voce loqui, 501, t. V. Psittaci in usu tempore Chrysostomi, 84, t. IX. sis tnibomphianech Joseph , id est occullorum cognitor , Puolemzei cum Seleuco pugnz a Daniele praedicto, 891, tom. 1. Ptolemaeus Philadelphus Scripturas Judzorum Grzce converti curavit, et in Serapidis templo reposuit, 851, tom. 1. Ptolemzns quidam rex multos libros cocgit, 42. Quos- dam Jud:orum Jerosolymitanorum accivit, qui Seripturae libros verterent in linguam gracam, ibid., is erat idolo» rum cultor, ibid., t. IV. Publicanum agere est idololatram esse, 661, t. VILI. Publicanus furibus ijsis durior, 450, t. III. Publicanus limes ultimus improbitatis , 305, t. Ml. Publicauus, extremum nequitie geuus , 716. Humili οἱ o nino confessus est, 746. Publicani compuuetio , P'ublicanorum conditio qualis, 290, t. II. Publicani orantis humilitas, 390, t. Il. Publicauo profuit Pbariszeus, 700-701, t. IV. Publicanus ex humilitate exauditus est, 85, t. V. . Publicanus in oratione magister, 44-45. Quomodo oravit; ;, t. V. Publicani humilitus, 154. Publicanus convicio Phariszii clarior factus, 583, t. III. Publicanus peccator justum superavit, 195, t. VI. Publio Paulus hospitálitatis vicem rependit, 374, t. IX. II iov liber, 188, t. V1II. Pudici viri voluptas, 518, t. X. Pudore affici quinam debeant, 450-451, t. I. Puella virgo vocatur, 111, t. VII. Puellas innuptas quidam domi detinebant non honesta το causa, 495, t. I. Pueri cujusdam a monachio instituti in piis exercitiis fervor, 570. Cilicio utitur, 571, t. f. 07 Puerorum iustitutio qualis esse debeat, 658-650, t. IV. Puerorum castitati advigilandur, 012, t. IV. Pueri cujusdam regrotantis historia, 274, t. IX. Pueri ludentes aciem fingebant, 16, t. X. Pueris insipientiores sunt qui irascuutur , 160, t. XII. Pugillaria deleta palimpsestum, 692, t. VIT. Pulchritudo corporis quam fluxa, 42, t. ΠΠ]. Pulcritudo corporis ex natura, auim:e ex virtute , 412, tom. ΠΠ. Pulchritudo corporis non semper luxurie causa, 255, tom. lil. P uleritudo corporis non ex se causa interitus , 209, tom. IV. Pulchritudo corporum nou spectanda quando non adest virtus, 285, t. V. Pulchritudo qua ratione admiranda , ut laudes artificem, Pulchritudo corporum quam fluxa, 405, t. VII. P'ulehritudinis corpore: quam fallax species , 907. Pul- cliritudo corporis sepulchrum dealbatum, 237, t. ]. ior μι ϱ uon ex se noxia est, sed hoininum vitio, 5, t. VI. | Pulchritudo quznam colenda, 201, t. XII. Pullarum vestium usus, 627, t. |. Punitio differtur, quare, 58, t. IT. Punitio secundum merita erit, 148. t. XIT. Punitio et vindicta Dei inferebatur iis etiam qui erant ante legcm. 481, t. V. Pu orum et viduarum habenda cura est, 381-385, tom. VII. Purgationes Judaicze, 529, t. VIT. Purpura imperatorum, 106, t. V. Puryjuroria quid petat ab apostolis, 219, t, V. Puteus juramenti unde nomen acceperit, 614, t. IV. Potei (aci ex quibusdam casibus denowinati , 611, tom. IV. Putipharis uxoris impudentia et nequitia, 557-558 , tom. IV. l'yriphlegon, 57, t. [. Pyriphilegon, 290, t. VI. Pythagoras gpovam vivendi rationem iuduxit qux: uon Stc, , V. £. Pythagoras pbilosophus celebris, 495, t. II. Pythazoras philosophus, 532, t. Vil. ] Pytliagoras pueri instar philosophatur, $0, t. VIII. 311 Pythagoras quinque annoram sileminm discipulis impe- rabàt, 32. Omnia numeris detiniri dicebat, sbid. , t. VII. Pythagoras quam inferior apostolis , 552, t. viit. l'ythagoras cum aquilis et bobus loquebatur, 52. Prz- stigiis stultos decipiebat, ibid., t. VIII. x ras nihil sanum de Deo invenire potuit, 570, om. . Pythagoras evangelistarum adventum cecidit, 51 , $2, t. vii. post evang Pytiagore sensa non nostra suut, 03-65, t. X. Pythagora successores acerbe cruciati, 668,t. V. Pythiz, qua tripodi Apollinis insidebat, divaricatis cru- ribus, historia, 215, t. X. πι Pyiiius da:mon. Apollo in Daphne suburbio Antiocheno, , t. 11. Pythonem increpavit Apostolus, quare, 985, t. T. Pythonissam ad Did aduiboerk eus, 66, t. Vil. Q. Quadragesima ad peccata nda instituta fuit, 867. Quadraginta diebus jejunatur, 867. Quadragesima semet in H'Quadragecima singulis diebus in eeclesia congregaba ragesima si s diebus in eec con n. tur Anticeheni, et lectionem Scripturarum audiebant , 85. In Quadragesima 4 piscibus et avibus abstinetur, $3, m. II. QuadragesNmae finis, 275, t. IV. -Quadrügesima remedium animarum nostrarum , 21. Do- mino statuta est, ibid., t. IV. Quadragesiue tempus aptum concionibus, 27, t. IV. uadragesima stationi, diversorio, lttorl et portui cum- paratur, 92, die Domniuico et Sabbato quadragesimae, vete- res non jejunabant, 92, t. IV. uadragesim:e etiam tempore ad circenses ludos accur- reb. ant. Antiocheni ; quos vituperat Chrysostomus , δέ, . Quadragesim:e dimidium, 124. In Quadragesima Impe- iri ον died 27, t. IV. H l nta dierum jejunium Moyses, Helias, et prxser- tim Christus celebravit. 3i, t. IV. " d uadringenti anni servitutis in to a quo principio ducendi, 546. Vide notam, t. IV. EY dim Quostionibus opus ron est in fidei rebus, 506. Quasstio evertit, qua (ides perfecit , 506. A quaestionibus Dei ser- vus abstineat oportet, 631-652, t. XI. Quzstoris imperatori: pecunie inopinata mors, 285, nm ,Quartodecimani hzretici cum Judzis pascha celebrabant, Quies in hac vita non speranda, 315, t. VII. ttes vtr(utis collactanea, 561, t. V. Quielis genera tria, 5$, t. ΧΙΙ. R. Rasb meretricis fides mirabilis, 488. Rab per poeniten- tam salute digna fuit, 532, t. 1I. Raab mirabilis mulier, 329. Per hospitalitatem salutem eonsequitur , 550. Predicavit Deum in lupanari, 550. Εό- elesi:x figura, 330, t. II. Raca Syrorum lingua quid significet, 2948-219, t. VII. Rachel furatur deos Labani, 494. Rachelis solertia, 503. Rachelis mors, 522, t. IV. Rachel quomodo adoravit Josephum, 567, t. IV. Rachel cur in czede infantium memoratur, 179. t. VII. Radix malorum est avaritia, 236-426-594-395, t. XI. In festum Ramorum, sermo, 817, t. XII. Rapaces et avari carpuntur, 574, t. VIII. Rapaces hontines quam graviter puniendi , 324, t. VIII. Rapaces exagitantur, 550, t. TX pacium misera couditio,54, $5, t. XII. vo apacitas crimen est, diviuse non sunt crimen, 999, Raphael. De Raphaele qusedam, 755, t. VIIT. sober gone non peritura bona, sed regnum coelorum, ααρίπα uthil turpius, titbil feedius, 292, t. VIII. Nu per lzssorum moestitiam animas exstinguit , 282, Rapina damnatur, 415, t. VIII. bz Rapina quantum malum, 420, t. VIII. pina. Α rapinis et a fraude abstinendum , 309, t. IV. Rapina quam hoxia rapientibus, 518. Crede deterior, 536. Rapuisti obolum, redde talentum, 525, t. VII. , Rapina est non impertire sua pauperibus, 987-992. Ra- pira quanto supplicio obnoxium facit, 987, t. I. Rayinam propter Deum ferre majus est, quam bene fa- IN OMNIA OPERA SANCTI JOANNIS CAIRYSOSTOMI vna cere, 459, t. XI. t Rapina grave malum matzime cum in pauperes exerce- ur, 49, t. VI. Raptores carpuntur, 501, t. IX. Raptores bonorum quanto supplicio obnoxii , 85, t. f. Rapteres belium internum circumferunt, 59, t. V. Raptores alienarum opum exagitantur, 460, t. XI. Ratio Deo reddenda accepti οἱ expensi, 22, t. III. Ratio etiam de cogitationibus reddenda, 21, t. ΠΠ. Ratio humana Dei opera assequi non polest , 68, potest omnia vitia domare quomedo, 98, t. 1V Ratio a Deo non poscenda, 426, t. V. L Rationi humane non innitendum in rebos divinis, 321, Ratio non querenda cum Deus operatur, 518, t. V. ο non exigenda de iisqus Deus facit, 3551-3332, m. XI. Ratiocinia mortalium timida, id est, incerta. 797, t. 1. Ratiociniis ea que fldei sunt sepe labefactantor, 31, Ratiociniis in rehus fldei omnia permittere quantum malum, 13, t. X. Ratiocinia rejicit fles, 535, t. ΧΙ. Batiocinia naufragium pariunt, fides est novis tutissima, ι ; t. XI. Rebecca cur sterilis fuit, 567. Rebeccs hoepitalitag et laudes, 250, t. III. Rebecca meeror pro filio, 465, t. T. Rebeccz continentia et modestia, 439, t. IV. Rebecca Jacobo favens divino miftistrabat oraculo, 465. Rebeccz consilium simile Christi cousilio, 475-474, t. IV. Rechabin filii, 460, t. VII. Recipere aliud quam capere, 1010, t. I. Reconciliatio cum fratre ante aditum ad altare necessa- ria, 398, t. I. . Reconciliare se oportet cum inimico, et priorem acce- dere, 201, t. II. Reconciliandum cum eo, qui quantacumque damna intu- lerit, 206, t. II. Reconcilistionis quanta merces, 206, t. II. Reconciliationis modus, 206, t. II. Reconciliationem cum inimicis, etsi gravem et difficilem, suadet Paulus, 181. Reconciliandum cum inimicis sive jure sive injuria iratis, 185, t. ILI, Reconciliationis quauta sit voluptas, 725, t. VIT. uo econciliatio cum fratre vere sacrificium est, 250, m. VII. Reconciliatio quomodo quzrenda, 319, t. IY. Reconciliare dissidentes quantum sit opus, 266, t. TY. Reconciliatio cum contumelia affectis quomodo faciends, Recordatio peccatorum utilis, 27, t. ΠΠ. Recordatuone injuriarum nihil deterius, 594, t. VIT. Recordatio injuriarum glacies est, 422, t. XI. Recordatio peccatorum fit remedium, 216, t. XII. Rectorem non habere malum est, 451, t. XII. Regeueratio quz:enam vera sit, 692, t. XI. Regenerationis lavacrum, 518, t. V. Regeneratio ex spiritu et aqua, 149, t. VIIT. Regiz seu Imperatoriz aula vitia, 152, t. XI. Regiua Austri Jud:eos damnabit, 459, t. ΥΠ Regnum colorum hominibus deputatur , gehenna ignis dzmonibus, 287. Regni caesis spes omnes hujus vits serumnas leves reddit, 471. Regni coelorum gradus varii, qui majorem nequit minoretn attingat, 508, t. I. . Regnum verum quodnam, 205, t. ΤΥ. . Regnum celorum, non regnum paradisi promisit nobís Deus, 614, t. IV. 24 Regnum co*lorum longo spatio distat a negligentibus, prope est studiosis, 39, t. VII. Regnum ca'lorum a livore et invidia purum, 615, t. VIT. Regni coelestis descriptio, 25, 24, 540, t. VII. — Regnum celorum consequi non possumus uisi per cru- cem, 250, t. IX. | Regnum cceloruin quomodo acquiritur, 117, t. X. Regnum ccelorum, pax, vita, gaudium, etc., 296, t. Xf. ας δν gorlorum amissio gehenba iutolerabillor est, 280- ; t. δι. Regni celorum felicitas, 98, t. XII. Regnum Dei quid sit, T11, t. V. Regnum celorum dicuntur Scripture, 881, t. VI. Regnorum qualuor Danielis. interpretatio , 91 el seqq., tom. αι. Regulus cur sic appellabatur, 201, t. VIII. Religiosus nemo despicitur, 178, t. IX. . Reliquis martyrum sua przsentia quid efficiant, 618, tom. I1. Reliquiz sanctorum perpetua virtutis monumenta, 672, puilosophie materia, 612, t. IJ. 375 t VIlL. 490, t. IT 695, t TI. icitat, 680, t. Tl. atent, 664, t. Π. as Martyrum pro- et minime dubiz,, "uris sumendum, Bemedia vitiis caute adhibenda, 635, t. T. Remissio non obtinetur, cum dolo bec dominica verba in (ratione truncantur, sicul et nos dimittimus, etc., 907 , Renisio pitamus ais, $09. Renisio proximo, $46, . ll. Remissio TÜLLIV. uc. ijo peccavrum potest impetrari , wmm. vil. Remissio et oblivio iniuriarumin Christiano dosideratur.. vo Megerrectio Dominica est totius mundi circumcisio, 807, NE 100. 703-161. [A pronissa. 4 t IV. LE E] — -, -.), Reenon t v. argumentum maxinum, 295, t. V. TNDZX GENERALIS. Un "n martyres. es ad mortem subeundam confortat, etrina, 57, t. VHT. mon credebant, et vil. Resurrectio Resurrectio Resurrectio Resurrectio zredunt, 257, r Sepe Chrisus memoret, 255, Bde 14, t. ΥΠ. Kesurrectio in veteri leg. [o4 emWrrecio Cristi non est cum auis commuuls, 57, Vom, IX. m itur, 19, ,16. t IX. 5s confutat [9 kedit vits ati Antio- ebant Co- urrectione onfutantur i . s erunt in »onsolatic- quo fuli ratiocinio negabant quidam, | credebant quidam : ii coufutantur, factam esse dicebant aliqni exitic Domini eur maxime probare nititur omnium futuram negabant quidam, 110, primum indicata, 485, per ante Christum, 484, t. XII. ο R v. in Ecclesie dogmata in- ducta, 691, t. VIL. ei füuem in ore habentes in barathrum traliebantur, 620, t. It. . Rei non ex 999, t. IY. 35, t. VIT. E dejectus in alis INS Regis offrium,, 387. Regi terribilis mors est, 391, tor. T. . Regis Gothi insolens dictum in Romanos, 605, t. T. — Regis etiam boni salus post mortem. minor , 3H2. Regis Legs CI mali hi immanis quantus post mortem cruciaus, 392, tom. [. $15 Reges ea quotidie exigunt, quz nulla lex permittit, 590, [πρό τος plus quam divites opprimuat, ibid., quantis ma- is subditos atficiant, 390, t. I. Reges in calamitatibus ad monachos coofugiunt, 591, tom. I. Reges seu imperatoresgemmis eL auro superbi, 389 -590, om. l. Rees nostra destruere incassum conati sunt, 536, om. II. Rex Gothorum rogat episcopum sibi mitti, 61S, t. ITI. Reges in solium evecti iis qui ante se offenderant peper- ceruut, 685, t. IV. Rex vocatur Deus, et qui cum Deo se loqui dicit non βασλα ait, Sed τῷ peccat, 184, C. V. Rex Persarum) non simplicller βασιλεύς vocabatur, sed Εασιλιὺς llioov, 181, t. V. ; ex Armeuiorum non simpliciter βασιχὼς vocabatur, 8Cd βασιλιὼὺς ἁρμείαν, 181, t. V. i Bx, sacerdous μου usurpare debet diguilatem, 125, om. VI. , Regum nomine appellabantur etiam plebeii, 196, t. VI. Rex quidam ignotus auream sibi fecit platanum, et coc- lum aureum, 090, t. XI. Rhaca Hebraice vacuus, 690, t. VI. , Rhetores verbo priedicationis adversabantur, 851. Rhe- tores scribunt ut sint in admiratione, 994, t. I. Rhetorum spectacula, 25, t. Vill Ridere et ludere, non est christianorum, 71, t. VII. Risus dissolutus prohibetur, ib. ,t. VII. Wisus non malus, sed ad malum ducit, 158, t. 1I. Risus solutus vitandus, 772, t. III. Risus, quinam probibeatur, 282, t. XT. Risus in ecclesia prohibitus, 122, t. XII. Rifa et Edocla filie Adami, sorores Caini ex libro apo- ergpho, e t. VI. nda, 231 1 ixze et jurgia vitanda in rixis quid agere oporteat, 250, t. VII. n TH ager Rom: Petrus, Paulus, Ignatius trucidati, ut ibi vigens impietas deleretur, 593, t. Π. om: codices asservantur , in quibus descriptio Cyrenii Syri» praesidis, 553, t. II. Romam occupavit Petrus piscator, 251, t. V. io ome ad sepulcra Petri et Pauli accurrunt omnes, 525, Womanorum ditio fidem Christi suscepit, 850, t. I. i Romanum Imperium per virgam ferream indicatur, T95, om. Il. Romanorum civium przerogativze, 355, t. IX. t Romanus senatus noluit Christum Deum declarare, $81, om. X. Romanus martyr vexatos christianos lingua et oratione contirinabat, 608. Romanus a Judice interrogatur, infantem Judicem appellat, a quo etiam infans recte loculus, mar- Lyrio coronatur, 615. Romanus in equuleum ductus, 615. Romani ad tyraunum oratio ante liugu:e exsectionem, 610. omanus amputata liogua loquitur, 612-616. Romanus exseela lingua clariori voce tyrannum arguit, 615, t. II. t Romauus martyr, GU3 , cibhar» comparatur, 613, om. . S. viomani panegyricon laudat Chrysostomus, 154, om. VI. Romanus presbyter Chrysostomi amicus, 625, ejistola Chrysostomi ad illum, ibid., alia ad euudein epistola, 050, alia, 6555, t. ΠΠ. ο μι] et Severina literas mittit Chrysostomus, 731- 32, t. ΠΙ. Romulus et Byzus monachi pietate. couspicui, ad. illos scribit Clrysostomus, 640, t. II. Romuli urbs, Roma, 176, L. ΠΠ. Ruben magno crimiai obnoxius, 523, t. IV. Rofhius vir primarius. Ciesarez in. Cappadocia, 615, tom. Ε{. Nus quidam : epistola Chrysostomi ad eum, 655, tom. IIl. liulino presbytero epistola Chrysostoini, 683 , ejus virtu- Les, 086, t. ΠΠ. co νο episcopo epistola, de loc Rufino, vide notam, 9 L. . Rufus dilectus in Domino salutatur a Paulo, qui matrem ejus matrem suam vocat, 671, t. . Ruth, quie extranea erat , memorata in gencalogia Cliri- $11.21, t. VII. , Ruth alienigena in genealogia Christi quid siguificet, $,,,t. VI. S Sabbatum Juda:s dederat Deus, non ut otiarentur, scd IN OMNIA OPERA SANCTI JOANNIS CIIRYSOSTOMI - 910 ut a Lturpioribus actionibus abstinerent, 61 &, in. Sabbato bine hostie offerebautur, 973. Sabbati violatio magmnun crimen apud Jud;eos, 809. Sabbatum non otii, sed mediia- tionis, causa datum, 972. Sabbata mendacia, quid, 972, tom. I. . Sabhatum cur a Christo solvebatur, 806, t. I. Sabbatum magua diligentia a Jud:xis cultum, 176, tom. ΠΠ]. Sabbatum in illis septem diebus ante Jericho solutum est, L. v. Sabbatum magnum erat caput magu:e hebdomadze, 519, m Sabbatum solutum a Jesu filio Nave, 537, t. VI. Sabbato ludis theatralibus adsunt Constantinopolitaui Christiani, 260, t. VI. Sabbatum quomodo Christus solvit, 453, t. VII. Sabbati utilitas, 456, t. VII. Sabbatum non necessariun. christianis, 437, t. VII. Sabbatum non observarunt. apostoli, 695, t. VII. Sabbaturmn szpe solutum fuit, 439, illud saeerdotes vio- Jabant, ibid., t. VIT. Sabbatum seeundum primum quid, 455, t. VIT. η solutio legis observatio fuit, quomodo, 277, tom. . Sabbatum est regni ccelorum typus, 55, t. XII. Sabbatum etiam in yeteri lege aliquando solvebatur, 522-525, t. XII. . . gos abbatum sive septimam diem expellit octava, quomodo , νι. IL. Sabellius iasanit, 667. Unam deitatem in suam pertrahit Insaniam, στ, unam hypostasim et unam personam ceuse- t, 761, t. I. Sabellii aliquid habetur in haresi Apollinarii , 797, tom. lit. Sabellii hzretica sententia, 218, confutatur, 219, t. ΧΙ. Sabellium Libycum prosternit Paulus, 319, t. ΧΙ. Sabellius confutatur, 21,t. ΧΙΙ. Sabellius post Marcionem venit, 75, t. Xil. Sabellium confutat Paulus, 28, t. XII. Sabellius inpugnatur, 20, t. XII. Sabetliani non meliores quam Jud:ei, 667, t. I. Sabelliani a Sabellio, 699, t. VIII. Sabelliani, 399, t. VIII., Sabelliani impugnantur, 405. t. VIII. . Sabelliani dicebant Filium hypostasin non habere, 64, tom. VIII. Sabellii heresis confutatur, 444, t. VIIT. Ssbollius putabat uuam esse in Deo personam, 223, tom. . Salellii dogmata qui tenet anathemate damnandus, 835. Subellius arguitur per illud, Ego et Pater uuum sumus, , t1. Sabellii heresis, 608, t. V. . & Sabiniana diaconissa Chrysostomum exsulantem sequi- tur, 611, putatur ipsius esse amita, 611, in ποία, jau ssate gravis, 6t, t. III. Sacerdos mysteria celebrans Spiritum S. gestat, 612. Sacerdotum peccata majori piena obnoxia, 680. Sacerdoti data potestas ligandi, 645, Sacerdotum dignitas quanta, 912. dacerdotes regibus formidabiliores, et patribus veue- rabiliores, 643. Sacerdotis puritas qua debeat esse, 612, tomm. |. | Sacerdos jubebatur in Sabbato binas hostias offerre, UT2. Sacerdotes uon amplius sunt apud Jud:eos, 011, nec esse possuut, 917-918, t. I. . 2. Sacerdos debet iutirmari pro infirmis, etc., 6450, ejus anima instar lucis splendeat oportet, 681. Sacerdotis virtus quanta debeat esse, 010, t. I. . Sacerdotes qux? faciunt, eadem Deus confirinat, 645, in ecclesia antequau benedicerent pacem ormuibus precabau- tur, 870, t. I. - Sacerdotum munera, 045. Sacerdotes immunditiam animae purgant, 6&4, t. I. . Sacerdos stat prope beatam et immortalem naturam, 045. Sacerdoti quam vitand:e mulierum illecebrze, 679, t. I. Sacerdus inysteria celebraus preces uulte tempore fun- dit, 945. Sacerdotum olim filie, peccantes gravius punmLb, , 9 P . Sacerdotes sal mundi, 681. Deum nobis reconciliant, 64$, ponas dant pro populi delictis, 677, t. I. Sacerdotii dignilas , 1001 el se t. I. Sacerdotes honorandi, 1068, t. 1. Sacerdos. Vidé Episcopus. Sacerdotium nova Legis, quam prsstet. sacerdotio ve- teris, 613. Vetus cessavit, novum inductum est, secundum ordinem Melchisedech, 925-925, t. I. Sacerdotii potestas οἱ dizuitas magna, 615. Sacerdotium imperio longe sublimius, 641, t. I. $71 Sacerdotium emebant quidam, 550, t. I. Sacerdos regi przestat, 50, t. 1I. Sacerdotes priestant. imperatoribus , 547; per Spiritus Eratiam liunt, 452. Sacerdotum oflicium dolentes consolari, » v. H. , Sacerdos proferendo Ίο verba , Hoc est corpus mem , ep sopa proposita in corpus et sanguinem Christi, 380, Sacerdotes peecitis obnoxii , quare, 726; si non pecca- rent, in alios peccantes inhumani essent, 720, t. 1l. πλ, pro Antiochenis vexatis multa praxstiterunt , P . . Sacerdos ante sacram mensam invocabat Spiritum San- ctum , 501, t. II. Sacerdos evocabatur ad baptizardum eos qui usque ad mortem bapüsmum differebaut, 234, t. IT. , Sacerdos summus semel in. anno in partem temy| li inte- riorem ingrediebatur, 556, t. II. Sacerdos | Ápollinis tortus ut. incens statux auctorem indicaret, 550, t. Η. Sacerdotes fenulium eessante lucro templa admodum negligebant, 514, t. II. Sacerdotum gentilium fraus insignis, 755; ignem e fo- As sub sra positis itimittebant, qui sacrificio ministraret, ^» t. [jJ Sacerdotes non divulgant peccatorum delicta , 3:50. Sa- cerdotibus maledicere non licet, etiamsi rci sint, 901, 905. Bacerdotum benedictio ín ecclesia, 770, t. IIT. Sacerdotes in ordinutiqne cruce obsiqnati, 8358, t. ΠΠ. Sacerdotes colendi, 564, t. IV Sace m officium monere peccantes, 695, t. IV. Sacerdos non aspernendus: multo dignior est honore - quam feges , 643; non judicandi sunt , sint moribus audiendi sunt, 6485, t. IV. otium quale temporibus Abel, Noe et Abraham, 338, t. IV. Sacerdos privatum longs superat, 511, t. V. Sacerdoti dignitas, 529, in sacerdotes Dei non iusur- gendum, 361, b V. vosacerdotem Scripura vocat et angelum et Deum , 407, Sacerdotes vijiosi, 953, t. V, ure ros medius stat iater Deum et naturam humauam, . V- YI. Sacerdotis quanta potestos, 151, t. VT, Sacerdotis nihil aliud est.quam monere , 127, t. VI. voee nos quomodo debeat corripere principem , 152, Sacerdotum major dignitas quam regis, 126, t. VI. προ οί dignitatem rex usurpare non debet, 125, 3 es mali vitiperandi, non sacerdotium, 1286, tom. VI. Sucerdos quo ritu ordinotur, 404. t. VI. Sacerdotum avaritia notatur, 884, ι. VI. Sacerdos calebs esse debet, 569, ἱ. VI. Sacerdotium invadere ne regibus quidem licet, 151, «om. Vi. μονο ο που γἱιυρογαπάυπι, sed sacerdotes mali, L. Yi. Sacerdotii continentia soror est, 469, t. VI. Sacerdotum prinvipes quinam eraut apud Judzos , 721, illorum nequitia, 721, t. ΠΠ. λα ibus non competit res seculares tractare, 762, tom. . Sacerdotum fornícatie malorum culmen , 695, t. VII. Sacerdos peccans multo graviores dabit [gas 541, sa- cerdos indighus admoutim Deo displicet, £5, C. ΥΠ. Sacerdotis oratio in liturgia, 331, t. VIL. Sacerdoti soli licebat sauguinis calicem tradere , 471, tom. VH. Sacerdotum dignitas et onus, 471, t. VIII. Sacerdotes in villis, 147, t. IX. Sacerdotes corrupti multi, 180, t. X. Sacerdotum fastus reprimitur, 85, t. X. Sacerdotes quinam eligendi, 525, t. XI. Sxcerdotis officium difficile est, 455, t. ΧΙ. Sacerdos angelus Domini est, 610, t. ΧΙ. Sacerdotem oportet cum auctoritate loqui, 564, t. XI. S.cerdolibus a singulis sumptus suppeditabantur. tem- pore jsostomi , 251, t. ΧΙ. Sacerdotes criminabantur quidam , quod expensas face- rcnt, 251, t. XI. Sacerdotis ad mysteria vocantis clamor, 132, t. XII. Sacerdotium cgis jam ejectum, 112, t. ΧΙΙ. qo αυ Melchisedechi melius sacerdotio Aaronis , 9 L. . Sacra, epistola imperatoris sic appellabatur, 959, t. ILI. , eliainsi pravis INDEX GENERALIS. s Saera mensa. V. Eucharistia, Communio. σης μον sanguine perfusa in expulsione Chtysostomi, 3, t. II. Sacriticia eur Deus Jud:is przecepit , 870. οἱ seqq. Sacri- ficia Judaeorum abolita, 920, ba. t. fF. Sacrificium in siugulis lit collectis, 867. Α sacerdotibus oflertur, 642. Sacrificium a. sacerdote oblatum horrendum est, 681, in sacerdote quantam puritatem οἱ pietatem e»i- gat, 681. Sacrilicium per corpus Christi, 918, 3 Davide pr:e- dietum , ibid., 920. Sacrificium cbristianorum sacrificium purum, 903, t. II. Sacrifleium in eucharistia, 570, 597; item sacrificium perfectum in Eucharistia, 380, t. 1l. Sacriflcium sunt mysteria, 369. Sacrificium in ecclesia offertur, 7325, est vulnerum remedium, ibid., t. IH. Sacrificium sine sanguine, 601, t. II. Sacrilicia diemones peroptabant, 555, t. IT. Sucrificium : ineo crux adhibebutur, 938, t. Ul. Sacrificia cur Judaeis cancessa, 839, 850, t. T1. Sacrilleium Abrah:e figura crucis, 452, t. IV. Sacrilicium maximum Dei beueficiorum recordari , 80, ipsique gratias agere, 80, t. (V. Sacrificium Dei offert. David tom. IV. Sac: cnm Ann» comparatur cum sacerdous sacrificio , », tom. IV. Sacrificium Deo maxime quodnam, 218, t. V. sacrificium vespertinum et sacrificium matutinum , 450, om. V. Sacrificium maximum gratiarum actio, 535, t. V. sacrificium laudis, 337, t. V. Sacrificium non semper acceptum, 400, t. V. Sacrificium Deo gratissimum laudes Dei sunt, 409, om. V. Sacrificium et oblatio est Dei beneficia habere perpetuo in memoria, 261, t. V. Sacrificium vespertinum cur sit dictum, 451, t. V. Sacriflcium justiti:e quid, 53, t. V. Sacrificia cur Jud:zis permissa, 247, t. V. Sacrilicia non pr:ecipua in eultu eraut, 247, 1. V. Bacrilicare cur Jerosolymis solum licebat, 549, t. V. εδ ο πα horreuduin corporis et sanguinis Domini , 35, L. V. Sacrificia voluntaria ea que ex animi liberalitate offcre- bantur, 695, t. V. Sucrificiorum varia genera, 635, V. V. | Sacrificium tremendum ac mysticum, 102, t. VI. Sacrilicia eur instituta, 19, t. Vl. Sacr iliciorum culius majestate Dei indignus erat, 19, tom. VI. Sacrificitun tinum quid , 456, t. Vl. Sacrifteium eucharistia est, 745, t. VII. Sacrilicia uon initiatorum qus, 251, t Sacrificia omnia sancta, 445, t. VI. —— . Sacrilierun uova quam praestet sacrificio veteris legis 402, t. VII. Sacrificia multa in lege erant , qux? enumerantur ; sed nullum contra iuiuiicos, 125, ι. X. Bacrilicium corporis Christi nos ad concordiam et ehari- tatem vocat, 202, 205, t. X. Sacrificia quaenam jat Deo sunt. offerenda, 92, t. XII. Sacrificia Jjudzorum quam infirma, t50, t. Xll. Saerificia vetera nou amovebant sordes ab auima , 118, tom. XII. . Sacrilegium quantum malum sit , ne dici quidem potest, immolaus iram, 688, Sacrorum expilatores tempore. Chrysostomi , 102, t. IX. Sadduczei secta Judzeorum, 657, t. VIL... Sad.luczcorum ad Joanuem Baptistam venientium affe- clus, 192, 192, t. VIT. Sad.luc:ei secta Judzorum, 324, t. IX. Sadducazeorum opinio, 341, t. IX. S;eculares etiam. homines ad correctionem fratrum te» nentur, 9323, t. I. . Smceulares perinde ac monachi mandata servare praci- piuntur, 575, L. I. . S:ecularia qui admiratur, futurorum conternplatione nuu quam dignus, 415, szecularia omnia umbris fallaoiora, 1093, ia soeculo qui vivunt divinis remediis magis egent, 994, tom. I. Sixeularium convivia quam turpla, 138, t. V. Szcularia omnia prorsus rejicienda , 469, t. VIE. Sxcularia desideria am sunt, 689, t. XI. Ssculare mandatum quidnam sit, 116, t. XII. Swculares cadem que monachi exscqui debent, exce- tis conjugii legibus, 67, t. MI. r Saeculum hos non retributioni , sed labori deputatum, οἱ, t. Il. 19 IN OMNIA OPERA SANCTI JOANNIS CIIRYSOSTOMI Seculum αμ] justis relictum est, 451, t. II. S:eculum futurum. In szculc futuro nullus peccator libe- *ari potest a supplicio, 397, t. IV. S;eculum malum quid sit, 618, t. X. Sagittze verbi vis efficax, 195, t. V. Salaminz in Cypro Marcionisue erant, 735, t. III. Salem pacem significat, 538, t. IV. . Salomon voluptatibus obsecutus resipuit , 512, ob patris virtutem, post peccatum sextam regni partem retinet, 311, tom. [. Salomoni credendum, divitiis detrahenti, 599, t. IT. — 1 Sulomon ad exemplar tabernaculi , templum cdificavit , 81, t. II. Dalomon petens spiritualia, illa accepit qn:e non petiit, Salomon ex modo petitionis exaudilus est, 85, t. V. Salomon improLorum consuetudine periit, 60, t. V. Salomon duodennis rex declaratus, 45, t. VI. Salomonem esse libri Jobi auctorem quidam dicebant, alii Moysen, 562, t. Y . Salomon cum illa petiit quz? petere oportebat, cito ac- cepit, 515, t. VII. Salomon, qui maxime omnium sciebat quid esset volu- ptas, luetum praffert risui, 445, t. VII. Salomonem peecantem | in Davidis gratiam non dejecit Deus, 545, t. VII Salomon lapsus non resipuisse fertur, 562, t. X. Saltationes et tripudia in Kalendis, 965, t. I. Saliatio ubi est, ibi diabolus, 491, t. VII. Saltationes et chori satanici , 386, t. XI. Saltationes in nu; Gis non admittendze, 145, t. XT. Salvator in multorum ruinam et resurrectionem est, et tamen salvator mauet, £50, t. X. Salvator. Vide Clirtstus. . Salvioni vel Gabioni (nam utroque modo legitur in mss.) scrihtt Chrysostomus, 727, 728, t. 1II Salus hominum quam curanda pastoribus, 1029. Salutem cousequi non potest qui salutem proximi negligit, 680. Sa- lutis gradus et modi varii, 356, t. T. Salutem tiuior parit, 76, t. |I. Saltem ubique nosvram operari possumus , 314, $15, Salutem quam pauci consequantur, 174. Salutem nostram plus Deus optat, quam nos ipsi, 20, t. Ill. Salus , in salute vel in sslutari Dei lzetari quid sit, 671. Salus aliorum curanda, 623. Salutem proximi curare de- bent christiani, 56, t. IV. Salus hominum Deo magis est cura, quam sua yer, 909, dé salute nunquam desperandum, 531, 532, t. V. Salutem Paulus vocat divitias, 388, t. V. Salutem nosuam Deus curaL magis quam nos ipsi , 526, tom. V. Salutem ut consequamur, illam perpetuo respicere opor- tet, et ab illa spe pendere, 376, t. V. Salus et virus nostra necessitati non subjacent, 3523, tom. Salutis ^atsa vel am;ci contemnendi, 59, t. V. Salutem ex misericordia consequimur, 552, t. V. Salus vel minimorum curanda, 579, t. VII. Salutem quomodo consequi possumus, 451, t. VIT. Salutem hominum quantum curet Deus, 580. Salutem et nostram et aliorum curare debemus, 581, t. VIT. Saluti proximi nihil anteponunt sancti, 52. Qu:e salu- tem spectant. sunt caeteris omnibus anteponeuda, 518, ad salutem voluntate simul et fide opus est, 196, t. VII. Salus vel pernicies in arbitrio hominis sila est, 208, tom. VIII. Salus nonnisi per fidem obtinetur, 438, t. IX. Salutem quam pauci consequantur, 183, t. IX. Salutem consequimur per gratiam, $15, t. IX. Salutem alioruui curare debet christianus , 162 p» Sa- lute vel unius aniüve nihil non agendum, 163, t. | . Salutis nostrae quam cupidus sit Deus, 568, t. IX. Salutis zeternas particeps corpus erit, 125, de salute nuniquam desperandum, 75, t. X. carus in Christo Jesu, vere salus est cum gloria seterna, t , De salute fratruin curanda: sermo, 859, t. XII. Salustio preshytero scribit Clirysostomus, objurgans eum quod segnior factus sit, 724. Salustius arguitur. quod ad collectam non venerit, 738, t. lII. Salustius tabellarii vicem agit, 732, t. III. Salutatio sepe amicitias solvit, 705, t. IV. Salutationis initium semper a nobis oriatur, 705, t. IV. Salutatio apostolorum quz, 385, t. VII. Salutando alter allerum pravertat. oportet, 272, t. VII. Samaritana mulier credidit , dum sacerdotes non crede- rcut, 829, ejus.salutem Cliristus quantuin curavit, 1022, 280 tom. I. N Samaritani exemplum , 952, quam mitis illo fuit et bu» manus, ibid. Samaritanus vere proximus, 947, t. [. Sumaritana sapientior Nicodeino, 184, ejus philosophia , 185, t. VIII. Samaritan:e humilitas, 1035, t. VIII. Samaritanz? prudentia et obsequentia, 182, t. VIIT. Samaritani discipuli, 199, nullo viso signo credideruut, ibid., ι. VIII. Samaritani Judaeorum nobilitatem ambhiebant, 178 tom. VIII. Samaritanorum origo, 177, t. VIIT. Samaritani Judzis pra/feruutur, quare, 198, t. VIT. Samaritans laudes , 501, t. ΧΙΙ. Samaritani solos quinque libros Moysis admittebaut , 990, t. VI. Samaritani Jud:zeorum adversarii, 581, t. VII. Samaritanos inter et gentes magnum discrimen erat, Sameas Judzis infensus, 321, t. T. Samson improborum consuetudine periit, 60. t. V. Samuel puer oracula fundit, 385. Saulem precibus suis non potuit a damnatione eripere, $12. Samuelis laus, 479, ejus eerumnz, 480, t. I. ' Samuel pro Saule precans non exauditur, non pxeni- tente Saule, $25, {. 1I. 1! i06, LH muel pro ingrato populo precatur, 406, t. II. Samuel se laudat, quomodo, 507, t. II. Samuel coactus seipsum laudat, 507, t. Π[. Samuel significat audiens Deum, 012, t. IV. Samuelis mater simul et pater fuit Anna , 645. Samuel fructus orationis, 652. Sainuel a matre divulsus non. me- leste tulit, 655, t. IV. Samuel in tem; lum transplantatus , 726. Samuelis fama et splendor in dies augetur, 729, t. IV. Sanciificatio quid sit, 15, t. X. Sanctificatio a cliaritate procedit, 309, t. IX Sanctificatio quid, 305, t. V. : Sauctiflcationi pax conjungitur, 541, t. IV. Sanctitatis ia veteri et in nova lege differentia, 95. San- clitatis varii gradus, 94, t. VIII. . Sancti encomiis nostris non. egent , 719. Sanctos qui ir- rident puniuntur, 948, t. I. Sanctorum Veteris Testamenti zerumn:e , 1001, t. T. Sancli cur non statim a malis eripiuntur, 1015. Minus mirabiles ex signis quam ex νι puritate , 407. Sanctos Deus probat potius quam segues. 47. Sancti quam vexa- tionibus quibuslibet superiores, 325. In angustis fiduciam erga Deum habuerunt , 454. Sancti quidam contra d:emo- nes potentissimi, 448. Sancti in ccelis nobis prosunt , 75f, to m. ο Sancti illi primzvi multa sine eloquentia przstiterunt, Sanctorum invocatio et intercessio, 957, t. T. Sanctorum fortitudo et virtus invicta, 573, t. IT. Sancti in erumnas labuntur, ne extollantur, 24, t. IT. Sanctorum serumnosorum exemplum, afflictis consolatio, 1, t. ΠΠ. Sanctorum in hac vita serumnz;e , sunt probatio et. argue mentum resurrectionis, 28. Sancti neque serumuis ueque secundis rebus franguntur, 302, t. TI. Sanctorum lapsus, al:os jrzestat segniores, 21, t. TI. Sancti persecutorum salutem curant, 166, t. II. os η) noa alius, quam nos, nàturz participes erant , , L. IT. Sanctorum intercessio, 520, t. IT. Sanctorum reliqui: urbes custodiunt , 698, t. II. Reli- quiz? houorantur, 709, t. VIII. μον μα ον thecae 1nonumenta spiritualis gratiz plena , )93, t. II. Sanctorum affectus pro filiis spiritualibus, 48, t. II. Sancta sanctorum figura Novi Testumenti, 850, t. IIT. Sancti Veteris Testamenti quoque amore ducti, uon ti- more fuerunt, 41. Sanctorum nou verba tantuin, sed et vita docet, 191, t. ΠΠ. Saucti viri regibus et prsefectis superiores, 68, t. Iff. Sancti peccata sua facile , laudes nonnisi coacti efferuot, 905, 510, t. HI. Sanclorum intercessio, 816, t. TIT. Sancti quo sensu hospites in hoc mundo, 665, t. IV. Sanctorum anim: priusquam cadaut resurgunt , 6S4, tom. iV. μην να exempla imitanda nobis proponit Serij.tura, 4 t. IV. Sanctorum non solum bona opera, sed et peccata pro- ponenda, 260, t. IV. Sanctorum invocatio et intercessio, 407, 408, t. IV. Sancti nou quoinodocunque nec fortujto moriuntur, 3536, 931 tom. V. Santorum Domini gloria est vicisse per Dei opem, 498, tom. Y. Sanctorum praesentia vires dzi?tmonum imbecillas Gcit, 125, tom. V. Sanctorum consuetudo cupiditatem sedat, 75, t. V. Sancti sunt qui jussa compleut, 469, t. V. Sauctorum aninie ante conspectum Dei apparere desi- derant, 491, t. V. Sanctos suos quomodo Deus conservet , 49, t. V. Sanctorum preces quam validze, 229, quam lerventes, 495, t. V. Sanctos qui mortui sunt, adhuc vivere probatur, 521, Sancti gratias agentes multos accersebant laudationis SOCios, t. V. Sancti nobis canentibus adsunt, 521, t. V. ' Sancius est inculpatus, rectus, purus , mundus, ab omni reprehensione alienus, 470, t. V. ancLorum fiducia, 685, t. V. Sauctorum vitia in. medicamenta mutata, 730, 760, tom. Y. Sancti invocantur in calamilatibus, 265, t. VI. j Novi Testamenti majorem exhibuere virtutem quam sa»cti Veteris, 15, t. VI. Sancti quanto niajore fruuntur honore,tanto magis humi- liantur, 72, t. VI.- Sanctorum animz fratrum amantes sunt, 274, t. VI. urn eontribules suos pateruo amore prosequebantur, . 13, t. YI. Sancti omnes angelos suos habent, 579, t. VII. Sancti nihil saluti proximi anteponunt, $2 , t. VII. Sancti invocandi sunt, sed ita ut ne ideo negligentes si« mos, 117, t. VII. Sauctorum vita speculum est, 49, t. ΥΠ. m corpora qui in morte Christi resurrexerunt, siguum futurz resurrectionis erant, 777, t. VII. Sancti quidam montes transtulisse narrantur, θὰ, tom. VII Sanctorum precibus non fidendum, nisi peenitentiam aga- eus, 59, t. ΥΠ]. Sanctorum vita in zrumnis versatur, 567, t. IX. Sanctis omnia prosunt, 255, t. IX. Sanctorum precatio quantam vim habeat, 398, t. X. Sancti christiani festos dies habent, 582, t. X. Sancti quinam sint, 12, t. XI. Sancti semper mirabiles sunt, maxime cum in periculo versantur, 71, t. XI. Sandi sunt omnes qui fidem rectamque viam servant , Sanc cur D lta i A5 tos cur Deus iserit multa ignorare, , tom. XI. pem Sanctorom precibus ra omia permittenda ; sed nos quoque oportet, 491, 492, t. ΧΙ. Sandali gesaba Petrus, 197, t. III. Sangnis Christi chirographum peccatorum delevit, 398. Sanguinem suum nobis communicavit Christus , 46, t. IT. Sanguis e latere Christi effusus in mensa mystica , 545. is in mysteriis sive in eucharistia ille est quem vendidit Judas, 388. Sanguis Christi in salutem effunden- uum ds ni 396, t. II. 1 , 700. LII martyrum angelis gaudium parit, 705, t. II. Sanguis Christi nobis otus in eucharistia, 249, t. III. Sanguis Christi sanctissimus in vestes militum effusus in expulsione i, 995, t. 1. inis animalium esus cur prohibitus, 216, t. IV. i ini potamur, corpore vescimur, 336, Sanguis Christi in eucharistia, 745, t. VII. uinem Christi dare sacerdoti soli licebat, 474, tom. . Sanguis Christi morbos animi exstinguit, 49, t. VII. Christ orbis pretium. E^ e vir. ibid ts Christi quanta effici ejus encomia, ibid. ο ο αυ b ; €) , , unguis Dominicus peccatorum remissionem operatur, , t. IX. Sanitas voluptate multo melior, 45, t. II. Sanitas absolute nec bona nec mala est, 148, t. VT. Sanitatis mater indigentia est. Hoe dictuin et de anima et de corpore verum est, 154, t. IX. πα animz est ejus fortitudo et prudentia, 174, Sapientia Dei immensa et inscrutabilis, 705, t. I. Sapientia Dei. Vide Dei Say ientia. Sapientia vera, Dei timor, 268, t. I. ος μα Dei areana non exploranda, 482 et seqq., INDEX GENERALIS, 582 Sapientia profana non confert ad pietatem, 152, t. lil. Sapientes viri, et sapientes existimati, 250, L V. Sapientiz definitio, 289, t. V. Sapientia pauperis nihili ducitur, 221, t. V. Sapiens non est qui a Deo sapientiam non habet, 203, om. VI. Sapientia grz:canica aranearum tela, 125, t. VI. κ. Dei przedicat creaturarum pulchritudo, 299, Sapientia christiani, ipse Christus est, 42, t. X. Sapientia spiritualis si distribuatur, magis augetur, 552, om. X. uo δὲ πα Dei externam philosophiam prostravit, 47, m. 9 Sapientia humana quam abjecta, 30, t. X. Sapientia exterua quid, 60, t. X. Sapientia externa rejrobatur, 83. Sapientia hujus mundi stulta, quomodo, 32, 33, t. X. Sapieulissimi omnium sunl qui opera Dei non curiose Pes restigant , amentissimi qui nimis curiose scrutantur, , t. XT. Sapphira. Vide Ananias, 21, t. TIT. o ara primo Sic dicebatur, postea Sarra, 125, 126, 128, m. lil. Sarra primo dicta Sara, 621, t. IV. sesarae virtus, 982, fortitudo, 297. Sarw sterilitas, 370, ,;t€ . Sara laudatur, 559, vocatur a Deo Sarra, 351. Vide no- tam ibi. Sara rapta ab Abimeleco rege Gerarorum, 417, 418. Sar: amor erga Abrahamum, 416, $. IV. Sara hospitalitatis Abrahze consors, 416, t. V. Sara uxor bona, 124, t. VI. Sara ridens correpta fuit, 69, t. VIT. Sara bospitibus ministravit, 666, t. IX. Sars laudes, 221, t. X. Saraceni nihil commune habebant cum Israelitico ge nere, 55, t. VII. qo sardanapalus Rex hic tacito nomine memoratur, 249, Sardicensis synodus laudatur, 5538, t. III. Sarephthana mulier Abrahamica, 753, t. II. sso rcp tane vidus, qua Eliam excepit, laudes, 555, Sarmaue, 58, t. V. ) Satan Hebraeorum lingua adversarium sonat, 577, 578, m. X. Satan vox hebraica significat. adversarium, 605, t. IT. Satanica cantica , 555, t. V. Satanica quzdam cantica, quz» in usu erant, proscribit Chrysostoinus, 363, t. ΧΙ. Satanodromus est hippodromus, 568, t. VIII. Satietas est morbi mater, 126. t. VII. Saturitatis et ingluviei mala, 207, t. XIT. Saturniuus et. Aurelianus viri pritnarii ad necem postu- lati, et in exsilium acti, 415, 414, t. 1II. Saturni locus in Cilicia, 679, t. XI. Sulurnus, vide Baal et Bel, 665, 664, t. V. νι pamuelis precibus non potuit a damnatione eripi, gU D thesauris versans regno przsenti et futuro exutus, , t. e Saül in quanta damna et pericula se ex juramento eonje- cerit, 145, 146, t. II. . Saül nulla lassus injuria Davidis perniciem machinatur, 93, t. II. p Saül christus Dei, id est unctus in regem, 685, t. IV. Saül Davidi insidias parat, 681. Saül Davidem occidere tentat, 680. Saüle deterior nullus inimicus, 098, t. IV. Saülis odium in Davidem, 686. Saülis in Davidem injusta euspielo, 2 invidia, 679. Saülis odium Davidi nihil nocuit, ;V.1Y. Saül Davidis mansuetudine placatus, 702, t. IV. Saül in manus Davidis incidit, et illesus abit, 682. Da- vidis mansuetudine fractus lacrymas fundit, 701, t. IV. Saül unde sciebat Davidem esse regnaturum, 707, ho- stem puavidem filiorum suorum tutorem reliquit, 107, tom. IY. Saül occidere voluit flium, omnes reclamarunt, occidit sacerdotes, nemo vocem emisit, 394, t. V. Saüle nihil scelestius, 601, t. VIT. Saül quomodo periit, 766, 767, t. VIT. Salus, primum nomen Pauli, mutatum, 195, t. III. Saülus priscum nomen Pauli, 624, t. IV. Saiili sive Pauli conversio, 153, t. IX. Saüli nomen in Paulum mutatur, 209, t. IX. Sauromate, 714, ad fidem accessere, 822, t. T. Scahella et cathedra ex argento a divitibus quibusdam fiebant, 550, t. XI. 3823 Scammata transilire, ὑπὶρ τὰ cexápgara πηδᾷ», adagium, 80, tom. V. Scandalum qui patiuntur quandonam contemnendi sunt, 522, t. I. Seandalum etiam injuste susceptum vitandum, si fieri potest, 498, 499, 500. Scandalo esse aliis, etiam non pec- cantem, non culpa vacat, 532. Scandalum quauto studio vitaverit Paulus, 499. Scandalum aggravat supplicium, $06, tom. 1. Secandala probo utilia esse possunt, 575, t. VII. Seaudala aliquaudo contemnenda, 514, t. VII. Scena quanta. inferat tala, 427, t. VII. Sceuz spectatores carpuntur, 428, in scena quidam agi- lior«s corpora pervertebant, 574, 575, t. VII. Scena theaiwralis stupenda exhibebat tempore Chrysosto- mi, 292, t. VII. Scenopegia festum Judzorum, 841, 876, t. T. Scenopegia Jud:eorum, 548, t. V. Scenopegia festum Juddiorwn, 189, t. II. Schismatis mala, 387, t. VIJ. Schisma perdit unitatem, 25, t. X. Scliismata quid sint, 236, t. X. Schismatum causa erant Spiritus Sancti dona , 215, tom. X. Schisma Eustathianorum hic notari videtur, quod longo tenipore Ántiochiz perseveravit, 87, t. XI. Vide monitum ad has. Homilias, itemque monitum ad Homiliam de non , anuthematizandis vivis et defunctis, 941, 042, 945, t. I. Schismatis peccatum ne sanguis quidem martyrii polest delere, 87, t. XI. μονο ο ad meridiem usque a puerulis frequentabantur, ο. t. IIT. Scientia destruetur, quomodo id intelligendum, 702, 705, non de universali, sed de particulari scientia, 705. Scientize partem minimam in hac vita tenemus, 703. Scientie im- perfectio destruitur, non scientia, 705, t. I. Scienti:e nimizxe cupiditas quanta mala pariat, 703, t. I. Scientia Dei quomodo mirabilis facta, 412, t. V. Scientiae indicium est nolle omnia iuquirere , 641, tom. XI. scientia sine caritate inutilis, caritas sine scientia utilis, . ο ο o ecientia destruetur, quo pacto id intelligendum sit, 287, m. X. Scire male pejus est quam bene ignorare, 768, t. IT. Scorlatio etiam ante contractum matrimonium dampa- bilis, 217, t. III. ͵ Scortatio mala, sed nuptiz non malz, 122, t. VI, Scortatio omnia implet fretore, 424, t. ΧΙ. Scortatorum infelicitas describitur, 285, t. XI. Scoplatores acriter insectatur Chrysostomus, 427, 428, tom. Al. Scribe et Pharisei Jetosolymitani csteri$ nequiores erant, 509, t. VII. Scribuarum et Phariszeorum impudentia et malignitas in Christum, 455, 456, t. VIT. Scrib: sapiéutes qui se putabant ex se prudentes esse ob tumorem exciderunt 450, t. VII. Scriptoris veteris locus, 50, t. V. Scripturam sacram sí non intelligas, consule sapientio- rem, 995. Ejus lectio commendatur, 812, 992, ejus lectio post mensam, 974, etiam non intellecta, utilis, 959, t. I. Scripturz libri sancti non sanctam faciunt Syuagogam, 913. Periptura sacra pauca ex iis αυ contigeruut relert, Seriptura ignoratio hzereses parit, 095. Scripturis arma- tura sumenda, 992, t. T. Scripturze doctrina gravior quam testimonium suscitati a mortuis, 1009. Scripture sacra opulentia, ejusque profundi sensus, 1006, 1007, t. I. Scripturarum interpretatio a Ptolemaeo Philadelpho cu- rata, in templo Serapidis Alexandria servatur, 851, t. I. Scriplurz sacra counparantur mari tempestatibus non agitato, 1040, t. I. Scriptur:ze sacre Synagoga Judzeorum nullam conferunt sanctitatem, 8090, t. Ἱ. Scriptura auctoritas potior rationibus, 79, t. T. Scriptura tempore Mosis data, cur nou tempore Noé vel Abrahz, 105. Respondetur objectioni, si utiles Scripture, cur non a princ.pio date suot, 105, t. II. Scripturarum thesaurus, 17, t. il. Scripture sacre expositio est exhortatio et consolatio, 92. Consolationem parit Scriptura sacra οἱ singuke ejus partes, 95, t. II. Scriptura lectionis utilitas, 299, 500. Scripturarum le- £110 paradisus, qui flores et fructus profert, 18, Scripturze £acrz lectione sedatur. calamitatis dolor, 532, t. 1I. Scripturarum vel tenues dictiones utiles, 17. Scripturae IN OMNIA OPERA SANCTI JOANNIS CHRYSOSTOMI 584 non accusandi sed ii accusandi qui Scripturas adulteraut, 705, tom. 1l. . Scripturae sacrze profunditas, 124. Scriptura nihil super- vacaneum habet, 187. Seripturze sacrae totum orbein per- vaseruut, 87. Semper legenda, 90, 126; quomodo tra- ctands, 90, nubi comparantur, 90, t. Il]. Scripturarum lectio cum prato collata, 87, t. IT. Seriplurarum sacrarum lectio suave pratum, suavis hortus, 397, t. Ill. Scripuirz non legende modo sunt, sed explorandz, 148. Seripturz lectio pim religionis notitiam affert, 41. Scripturz lectio in. ecclesia, 70, t. ΠΠ]. Scriptura sacra litterz sunt a Deo nobis missz, 38, Scriptura divina nihil supervacaneum habet, $07. Se ad nostram infirmitatem attemperat, 55, thesaurus iuex- haustus, 33, 70, t. IV. IN Scripturs vel in rea dictione immensas divitias com. plectuntur, 126, t. 1V, Scripturz sacr: diligentia, 87, 232, 480. Scriptura sacra aromatibus comparata, 106, t. IV. Scriptura sacra prato comparator, $95, ad captum no- strum se attemperat, 152, t. IV. 2 - Scriptura sacra in calamitatibus antidotum, $62, nibil temere positum habet, 85, t. IV. | Seriptura sacra nihil sine aliqua raliooe seripuun vel inutile habet, 2350, 257, t. IV. Scriptura thesaurus spiritualis, 532, t. IV. I Scriptura sacra ad utilitatem nostram humanis ulitur verbis, 109, t. IV. ' Scripturae divinze, ne una quidem syllaba praetereunda, | 419. 1.1 Scripturz, utpote a divino Spiritu «rofeeue, ingentem continent thesaurum, 115, ubi nec syllaba nec apex inuli» lis, V7 981, t. IV. SH. LIV ipturs sacra virtus, 541, . Scriptura cum aurifodinis comparatur, 280, t. IV. Scripture diligentia in notandis annis, 561, t. IV, Seriptura sacra lapidibus pretiosis comparatur, 141, $90, in ncriptura sacra nihil redundans, 88, nihil otiose positum, » t. IV. Scriptura magna verborum attemperatione utitur, 138, tom. 1Y, Scriptura sacra spiritualium similitudines petit a sensi» bilibus, 1114, 112, t. IV. Scripturze nunquam sibi repugnant, 285, t. 1V. Bcriptura sacra historias qui animo versat, non polest a.cupiditatibus superari, 686, t. IV. Scriptura sacra quomodo traetanda, 78, t. TV. Scripturze sacra? lectio, 185, ingens bonum,324 , 393. Scripturarum lectio cum doctorum admoniuonibus, 473 quantam consolationem afferat, 261, t. IV. Scripture legenda omne tempus bonum, 325. Scriptura sacra non obiter legenda, 206. Scriptura sacrge lectio thee sauro comparatur, 32, t. iv. Scripturze sacrz? mos qualis, 99, t. IV. Scriptura sacra non in ecclesia solum, sed etiam domi legenda, 262. Scripturze sacra historie in colloquiis adhi- benda, 686, t. IV. αλλα meditatio quantum pariat lucrum, 591, m. . | Bcriptyram cur noluerit Deus esse claram, $02, t. IV. Scriptura sacra Veteris Testamenti Hebrzorum lingua initio scripta fuit, 42, t. IV. Scriptura sapientem doctorem et attentum auditorem quzrit, 499, t. V. Scripturse sacrze lectio quam utilis, 512, t. V. . scripturae obscuritas lectorem ad mquisitionem invitat, t Scripturarum cognitio magnam affert. consolationem et philosopbiam, 455, t. V. . Scrptera sacra ad faciendam fklem nibil validius, 36, tom, Y. Scriptura sacra quibus modis accipienda, 208, 209, sen- sus allegoricus, ibid.,t. V. Sceriplura sine scopo inutilis, 35, t. V. . Scripturg omnes sanctp , sed. aliquid amplius habenf psalmi, 555, t. V. Scriptura sacra explicatu difficilis, 258, t. VI. Scriptura sacra palam arguit, 122, t. VI. Scriptura sacra quomodo tractanda, 169, t. ΥΠ. Scriptura nihil habet supervacuum, 110, t. VI. Scripturz divinz autoritas, 274, t. VI. ιο ατα sacre lectiones in Ecclesia mulue et varias, , t. VI. . Scripturze finis est morum correctio, 186, t. VI. νὰ sacra allegorias ab se allatas expiicat, 606, tom. Y1. . $8) éeriptarz quomodo a4udiendz, 108, t. VI. ScripLura sub Ptolemazo annis ante Christum trcceutis ex liebraico grzce translata est, 178, t. V Scripturz sacr loca quadam non separatim ab aliis su- menda, ue pravum hine dogina deducatur, 156, t. V Scripturze quidam locus depravatus per additionem ali- quam, 408. Scripture verba quomodo tractanda , 158, tom Scripturz cur Judsis relicup, 465, t. VI. Scripturze sacrze dignitas utilirisque, 429, t. VI. Seriptura dicuntur regnum celorum, 881. Scripture sa- €re& quare obscura, 881, ἱ. VI. Scripture sacrae verborum efficacia, 50, 31, t. VII. Scripturze divin: notitia omues egeut, 50, t. VII. Serre sacra auxilio non uti, quantum crimen sit , (5, wm. VII Scriptur:e sacrz libri cur dat, L5. t. ΥΠ. Scriptura sacra quautum lucri afferat, 50, t. VII. Scripturze sacrze cenigmata, 54, 55, t. VII... Seri fprarum neglectus, quantum damuum, 484, 485, tom. . Scripturze sententiarum profunditas, 51, t. VII. — μα sacra lectio morbos animi exünguit, 50, tot. YII Scripturarum lectio lecto jucundior, $85, t. VII. $cripturz cum accuratione magna et perquisitione le- gends, 97, non perfunctorie tractandze, 295, t. VII. Scripturae divine nihil temere positum babent, 277, tom. ΥΠ]. Scripturze non prztercurrendz, 511, t.- VIII. . Scripturarum sacrarum utilitas quanta, 207. Scriptura thesaurus medicinarum, ibid.,t. VIII. Scriptura de futuro ut de praeterito aliquando loquitur, 455, t. VIII. . Scripturae saercee pharmacum sunt, 459, t. VIII. Scripturae divinze accuratissime exploraudse, 205, t. VII. Scriptura sacra est qusestíonum abyssus, 185, t. IX Ser durae sacre nihil supervacaneum habent, 667, tom. 11. Beripturz remedia ad vitia curanda suppeditant, 919, Ser με sacre mos de uno ut de pluribus loqui, 85, tom. ἵλ. Scripurarum ignorantia quanta pariat mala, 391, t. IX. $criptararum lectio quam utilis, 154. Scripturis qui at- tendit non opus habet signis, 155, t. ΙΧ. $cripturse non curiosius scrutandze sunt, 142, t. X. Scripturze eacrz libri multi μα ση, 58, t. X. Scripturse sacrz? legendz, 485, t. XI. Scri sacra qux? agenda οἱ qux» non agenda sunt do- cent. t. XI. Scripturze sacre legende sunt, 561, t. XT. Seriptara sacra magistri loco habenda, 562, t. XT. Scripturz quos habuerint interpretes, 75. t. XII. $currilia et faceta verba reprehenduntur, 119. Scurrilitas inollem efficit animam et pigram, ibid.,t. XI. Scutum bonz voluntatis quid, 69, t. V. $cythz, 58, t. V. MEE Scythia de Spiritu Sancto accepit, 186, t. V. Scytharum lingua loquebantur apostoli et. discipuli, 450, Scvthze ad (idem accesserunt, 822, 850, t. I. Sebastiano presbytero scribit Chrysostomus, 729, t. III. Secretum alteri qi revelat etiam secreti nomine, secre- tum yrodit, 951, t. I. secta varie Judxurum, 651, t. VII. Securitas viue non qu:erenda, 317, t. V. Securitas et gloria in Deo simul sunt, secus in homini- bus, 70, t. V. Sedec justitiam significat, 538, t. IV. Sedeciz 194. sedecias Babylonem non vidit, et Balylonem tamen inductus est, 195, t. II. $edere super thronum sanctum dicitur Deus, id est, sancie regnare, 186, t. V. Seóitio et contentio mortem parit, 385, t. Ὑ. Segnities vel probam vitain. instituentes dejicit, 114, wn Seleucia matrona, Rufini uxor, Chrysostomum in agro ezesariensi excipit, 615, t. IIT. . Seleuci cum Ptoleueo pugne a Daniele predicte, 891, Seleucus episcopus,relicta domo, Chrysostomum adit, 650, er Hymmerio archiatro commendatur a Curysostomo , 1, t. lii. $ella uxor Lamechi, 167, t. IV. Semi benedictio a patre, 271, t. IV. $emi et Japheti probitas et honestas, 966, t. IV. $emcei Davidi maledicit, 6417, t. IV. 485, t. I. Seule SigDa quibus usus est Constantinus Presbyter quid INDEX GENERALIS, 556 cessent, 0. vide Prxfationem ad Ilomilias in epistolani ad Hebr:eos, num. 3, t. XII. Semen jactuim, cur maxima ex parte periit, 468, cur ja- ctum est supra petram, in spinis, in via, ibid.,t. VII. Seinen non frustra spargitur, eLiamsi pauci suscipiant, Semen non recipimus, nostra, non semiuantis, culpa, seniciueti3 et sudaria ante portas eoclesiz Juda v . baut 648, t. VIII. ba cde natum maguum qui occupabant, usuram exerceie poterant, 957, t. VII piant σαν non λα. virtuti adeundz non opportuna, ὅτ8, 379, m. I. Senectus virtute przedito non metuenda, 545, t. I. Senex non ex canitie probatur, 610, t. |. Senectus bona quz, 545, t. IV. Senes circensibus addicti inhonestiores, 661, t. IV. Senectus in quo sita sit, 508, t. V. Senes appellantur doctores Juderorum, 694, t. V. Senes christiani ad tlieatra aecurrebant, 286, t, VI. e peccantes graviores danL poenas quam juvenes, Senectutem parit peccatum, 480, t. IX. enes tempore sostomi zdilicia cunstrucre incipi bant, quos carpit ille, 530, t. IX. EM" Senes speciacula adire turpe est, 520, t. VIII. Senum vitia quzenam et unde proveniant, 681, t. XI. Seuectutis lionor quis sit, 66,1. ΧΙΙ. Senectus in Ecclesia utilissima, 525, t. ΧΙΙ. Senes ut juvenes currere debent in via salutis, 65. Se- num vitia te e Ch omi, 65, t. XII. Sensibilia ad spiritualia nos ducuut, 91, t. IIT. Sententiz varie de Deo et de mundo, 67, t. VIII. . Septenarius numerus in Scripturis, infinitae multitudinis significationem liabet, 950, t. I. κο septies, infinite, perpetuo οἱ semper ἀοπο- Septuagiula interpretes cxteris anteponendi, 58,1. VII. Septuaginta Interpretes Scripturze commendautur, 748. Eorum Neo a Judzis sapientibus olim recipiebatur, ibid. , m. Septuaginta hebdomadum Danielis explicatio, 889, t. I. Sepulcrum Christi guam honorabile, R35, t. I. Sepulera P'etri et Pauli Rome adeunt omnes, 825, t. T. Ad sepulcra mortuorum quidam intolerabili dolore aífe- cti, domicilium posuerunt, 551, t. II. Sepulcra martyrum daemones formidant, 669, t. II. Sepulerorum effossores multi, 762, t. II. o Sehulerorum effossores, 675, t. IV, 359, t. V, 738, m. VII. Sepulera splendida non immortalem pariunt. memoriam, Sepulcrum triculitale divitis, 511, 512, t. V. Sepulerorum fastus, 251. Sepulcra domum perpetuam putare insanum est, 251, t. V. Sepulcra sumpüiosa eL zedes magnilicze quam vana sint, Sepulera conspicienda et cogitanda, ut sedentur animi motus, 554, t. V. Sepulcra martyrum in civitatibus honorata, 526, frequen- tàta et culta, 512, t. V. Sepulcra extra urbes, 68, t. V. Sepulcrum patens vocantur qui obsecena verba loquuntur, Sej ulcra martyrum frequentanda, 428, t. VIT. Sepulera in urbibus nou construebautur, 076, sepulcris reversi multi sese abluebaut, 426, t. VII, ος eiMicrorum effussores, 9598, t. VIII; 295, 301, 505, m. λ. 7 Seraphim et Cherubim oculos corporeos non habent, oh t E Seraphim velant faciem, quia lumen Dei ferre non pos- sunt, 722, 725, quomodo possunt Deum videre, 722, t. d. Seraphim significant ignita ora, 724, t. [. Seraphícus hymnus in sacra liturgia, 138, t. VI, Seraphim iguita ora significant, 70, t. VI. Seraphim dignitas maxima, 137, t. VI. . Seraphiincur non faciem tantum, sed eliam pedes velant, 101, 102, t. VI. Seraphinorum αἱ quid designant, 1357, t. VI. Seraplinorum αἱ celsitudineni et sublimitatem signifi- cant, 70, t. VI. Serapidis templum Alexaudris, 851, in. eo versio Scri- pturarum a Ptolemaeo curata servatur, 852, t. [. Serapion episcopus apud Marsos οἱ Golllios episcopos delituit, 618, t. 11]. Seric vestes, 69, t. TIT, 510, t. V. S37 Serica flia in calceis, 501, 502, t. VII. Serivone alitur anima, 141, t. VI. Sermo evanyelieus per apostolos prolatus, quavis penna levius pervolabat, 484, t. V. ME Sermo brevis esto in rebus uon necessariis, 49, t. IX. Serino coutra pnewmatomaclies et arianos incerti aucto- ris antequam Chrysostomus concionaretur scriptus, 951, tom. XII. Serorum Regio unde serica veniunt, 506, t. XI. Serpens quare ,uuiaLur, licet a diabolo in ministerium usurpatus, 141, serpentis maledictio, 142, 145. Serpentis Evam alloquentis astutia, 127, 128 οἱ seq. Serpens qui Evam decepit non erat ratione preditus, sed illo usus est diabolus, 127, t. IV. ] Serpentes et scorpii quid commodi afferant, 490, t. V. Serpentes devorat cervus, 162, t. V. Serpentis prudentia ας, 390, t. VIT. Ser entum imagines inter deos relat:ea gentilibus, 19, tom. . Serpens quomodo Evam. allocutus sit, 485, 486, L. VI. Serpens mulierem «alloquens mentitus est, 496, t. VI. Serpentis pruaentía que, 805, t. ΠΠ. Servire Dornino in timore qui sit, 100, t. VI. Servitulis species diverse, 4, t. VI. Servitus nihil nocuit Josepho, 132, t. VI. Servitutis sub Antioclio tem: us, 895, t. I. Servus nudum nomen, 1039,servi aliquando moribus nobiliores heris, ibid .,t .1. Servis beris simuliates agentibus, improbiores funt, στὸ, t. T. Servorum cura agenda, 905, t. I. Servi nunquam milites, 70, t. ΠΠ. Servitus nomen tantuin est, 270. Servitutis modos quot widuxerit. peccatum, 594, 595, 590. Servitus non naturam , sequitur, sed peccatum, 600, t. IV. Servi ab heris appellationem sumunt, 665. Servus est qui peccatum operatur, 270. Servos Dei elementa reve- rentur, 101,1. IV. Servi adulterorum conscii puniebantur, 255, t. V. Seryum aut liberum quid potissimum faciat, 278, 279, tom. V. Seria morientibus heris libertate donabaniue, 215, tom. Yit. Servitus omnium teterrima quz, 336, t. VIII. Servitus peccati gravissima, 297, t. VIT. Servi forma Filii Del dignitatem non minuit, 79, t. VIIT. Se phristi quantum differant a servis Mammonz, 68, tom. . Servus et liber in iis, quz ad Christum spectant, pares suut, 156, t. X. Servus non est qui a peccato liber est, 198, t. X. Servorum multitudo vituperatur, 355, t. X. Servitutlem peperit avaritia, 157, t. XT. Serrius etiam in heris est, et mutua sunt. officia, 151, tom. AL. Servus qui beri sui mandatis paret, Dei precepta implet, 686. Servi boni officia, 686, t. XI. Servi quomodo instituendi, 158, cum servis quomodo agendum, 711, t. XI. Servos nostros Christus fratres vocat, cur nos non voce- mus, 711, t. XI. Servorum officia, 135, t. XI. Servum esse bonum admodum difficile est, 685, cum servis quomodo agendum, 685, t. XI. Servi mores suos componunt ad exemplum dominorum, 149, 150, t. XI. Servis et famulis quam male uterentur quidam tempore Chrysostomi, 709, 710, t. XI. Servus et liber nomina tintum sunt, 491, t. 12, Sessio et resurrectio quid, 471, t. V ' Sethi ortus, 171, t. IV. Selh nomen libri apocryphi, t. VI. Severe epistola Chrysostomi, 751, t. III. Severiani episcopi Gaba lorum oratio,cum susceptus esset a Joanne Chrysostomo, 4:6, t. IIT. Severiani de sigillis sermo, $539, t. ΧΙ. 4 Severine et Komulz litteras mittit Chrysostomus, 7351, om. II. Severus presbyter ad Theophilum missus a Chrvsostomo, 551. Severo presbytero epistola Chrysostomi, 66f, t. ILI. Sexta hora qua Christus crucifixus est, 106, t. V. Sextee editionis lectio, 754, t. V. Sicarii quinam, 9524, t. IX. t Fiecas magna Helis jussu terram occupavit, τ2, Siceitas Antiochize deficiente pluvia, 549, t. X. NEA palinarum succus, 62, est soporifica, ibidem, με. VI. IN OMNIA OPERA SANCTI JOANNIS .CHRYSOSTOMI δὲ Siclus in vectigal datus, 566, t. VIT. Siderum motui rerum eventum quidam adscribelant , 9, t. I. siderum utilitas, 492, t. u. igma seu mensa sepicircularis in usu t ry90- stomi. 30 L. x empore Un Signaculum in fronte puerorum recens - sbvtero impressum, 106. X. natorum a pre Signatum Iuuen quid, δὲ, t. V. Signum crucis in. baptismo et in manuum impositione, Signum crucis. Ptde Crux. Signi crucis potestas, 940, t. I. Signa ο ιο Don d ο t. If. igna infiaetibus non. faeltbus propommtur, Signum crucis wbique uderat, 858, 1. lil. 55, t. HL. ignum. crucis quomodo faciendum, 857, ei. 3 nes mirabiles, MNT ΝΕ Operatio- igna vocantur ea qua non secund nét $1 qu um naturam. fint, ignum el symbolum promissorum a i batur, 515, p i. i promittentibus da- ignum, id est miraculum, debet i Su care, 84, t. VI. iei Laura eonditionem Signa quandonam Deus facere solet, 219, 320, t. VIT igna non sunt semper a suspici 3 "Ac pe uspicione libera, 387, Sigua sine virtute nihil prosunt, 533, t. VII. Signa non prosunt ad salutem, $03, t. VI. igna quibuseam nocueruht, opera bona nunquam sunt nocere, 388, t. VIT. ορ n pos- Signa cur edere cessaverit Deus, 587, t. VII. L Sina qui sub Juliano Apostata visa sunt, 40, 4, Signi crucis vis mirabilis, 557, t. VII. Signum crucis in pectore efforinabatur, 771, t. VII. Signum crucis in facie digito efforinabatur, 557, t. VII Sigua populum sliciebant. ot VIII. jl . na non ibus, S ibus tom. VII. damr, 301, 303, Signum crucis, 61, t. IX. Signa resurrectionem probabant, 96, t. IX. Signis omnibus przferenda caritae, 464, t. IX. Signa sunt mauifestatio Spiritus, 244, t. JY, Signa cur nunc non fiunt, 50, t. X Signa qui facit potest esse carnalis, 69, t. X. Sigma ciunt etiam przestigiatoros, 55, t. ΧΙΙ. entium desiderat SostLomu NV Chry s, plausus rejicit, 985, Silentium aliquando loquela utilius, u oquela ali- quando silentio, uulior, is), 435, t. A, redi ^ ali ilentium. Tum demum est. loquendum quando plus prosunt quam silentium 151,1. γ. . verba ilentium summum in ecclesia servand Silentii intempestivi malum, 434, t. v. um, 106, t. V. Silentium Dei ejus patientia est, 257, t. V, De silentio et secretis sermo, 847, t. XII, Simiam gentiles adoreverunt 115, t. II. imise colebantur ut dii a tiis, 582, t. IV. Simmias Thebanus, 537, t. I. spuis, 953, t IV Simon primum nomen Petri 125, t. ΠΠ. imon magus statim atque illuminatus izatus lapsus ust, 130. 5 s E et bant fake imon magus dicebat se Spiri haber. tom. ΠΠ. du ptritum Sanetum e , 824, σα irruens in minísterium , reprobatus, 510, 511, imon magus a Petro Rom: prostr 560, t vis us est, SUT, S9, imonis qui pecuniam Petro obtulit scelus, 1 Simon (magus dictus) Romam venit, 148, t. ^ un Sunon pecunia charismata emere voluit, 154, t. V. Simplicitas sectanda, superbia fugienda, 429, t. VII, Simplicitas columbz quse, 390, t. VIf. Simplicitas vera et bona quze, 115, 114, t. VIII. Simplicitas exsultationem parit, 65,t. IX. Siniplicitas via est ad philosophiam, 66, t. IX. Simulacra Grxcorum vana, 15, t. V. Simulacra iniquitas vocautur, 65, t. V. Simulacrorum vanitas, 397, t. V. Simufacra et idola gentium, 942, t. X. imulatio malum est, 716, t. VII. Simulatio et hypocrisis urcenda, 1073. et seqq.,t. T. s S mularor et invidus homines plus quam Deum veretur, Sinuitio nulla adhibenda, 180, t. V. | Simultates non exercende, et sinul t ατα. vo. Il ; tatus malum, 198, 199 29) simultates sedandse quomodo, 681, 682, t. IV. Sinapts similitudine cur utatur Christus, 562, 563, t. VII. singulariter in spe esse quid sit, 59, t. V. Sinopensis Diogenes, 339, t. I. Sinus Αυτα quid significat, 788, t. I. Siuus Patris quid, 99, 100, t. VIII. Sion est Ecclesia, 130, t. V. u Sion Judsorum metropolis, 212, illinc evangelium et apostoli exierunt, 243, t. V. Siouis cur mentio in psalmo, 3956, t. V. Sion appellatur is qui. Deum speculatur, 721, t. V. Sireuum locus, 179, t. V. . Sobrietas est deliciis utilior et suavior, 589, t. I. Sobrietas est non modo a fornicatione abstinere, sed etiam a reliquis vitiis alienum esse, 689, t. XI. sobrietas non potest cum deliciis consistere, 569, t. XI. Societas bonorum semper bona, 308, t. IX. Societas eorum qui. n moerore sunt, molem meeroris al- 1 vare solet, 606, t. XI. uU . socordia ea qus sunt facilia reddit difficilia, 201, t. V. Socrates novam vivendirationem induxit, quas non stetit, $50. Archelao rege celebrior, 539, t. 1. Socrates divitizs contempsit, 607 , ejus paupertas, 510. Socrati Crito pecunias offert, 550, 557, t. 1. . socratem jubebant tyranui a philosopbig doctrina absi- stere, 5351, t. I. - soerates non tam litteras curabat quam mores, 567, ejus verba ex Platone, 368, t. I. socratis venenum, 495, t. II... . Socrates, sophronici filius, philosophus semel ac bis in bellum exiit et in acie stetit, 55, t. Vl. - Socrates philosophus omnia a4 gloriam faciebat, 501 .1.1Χ. socrates jubet gallum &sculapio sacrificari, 414, t. 1X. Socrates, magnus. philoso; hus, cur ciculam bibere coa- ctus sit, 57, t. X. u socrales coacins cicutam bibit, 55, t. X. Socrates quomodo erga uxorem, dicacem, nügacem et conviciantem ου νο 225, 224, t. X. secratis mors, t. X. ] Eocrates vinctus fuit apud Grzcos, 310, t. XI. Socia'es ud mortem damnatus, 068, t. V sodonitz et hic et in futura vita plexi, 1053, eorum criminis monumentum adbuc superest, 561, eorum nefan- dum vitium in usu tunc erat, 361, el seqq., Antiochi:e πιασίοιο, 561, t. T. Sodouorum elades, 461, t. I. Sedomitas mon statim ultus est Deus, 104, t. IT. Ssodomitaruiu nefaria scelera, 540, 541, t. π, crapula, 21, tom. IV. sodomitarum exsecranda nequitia, $11, 512, 315, t. IV. Sodomorum clamor qualis, 599, peccatum quale, 399. Sodomorum incendium, 405, t. IV. Sodomitarum excidium deprecatur Abraham ut averta- twr, 15, t. VI. Sodomorum Miis n maledicto perseverabat tempore Airysostomi, 288, t. VI. a iordtaram crimina in urbibus, 160, t. VIT. sodomit:e erant Chrysostomi tempore, 104, t. IX. Scdomorum incendium gehennze imago, 420, t. IX. Sodomitarum ultio a quater mille aunis viget eL manet, 11, t. X. Sodomorum lacus deseriptie, 442, t. XT. . $ol stare jussus a Josue, retrocedere jussus ab [sauia, 118, t. II. Solem won corruptibilem esse putabant gentiles et ma- charts 500, solem non esse deum demonstratur, 116, 117, tom. Π. Solem aliqui adorabant, 90, 91, t. XT. ] Solis elegans descriptio, 57. Sol pro deo habitus fuit a gentilibus, ta. sol cur post tertium diem couditus, $8, con- tantur gentiles qui solem adorabant, 59, t. IV. solis et lunze utilitas, 59, t. IV.— So! justitize orbis tenebras dissipavit, 291, 205, t. V. solem adorabant genüles, 471, L. V. Solem dicebant Apollinem, 57, t. V. . Solem et luam cur non primo die fecerit Dominus, 418, tom. VI. Solatium in labore cantus affert, 156, 157, t. V. Solemnitates Antiochense cirea meridiem solvebantur, T90, t. I. Sollicitudo laboranti non adesse debet. 259,t. VIII. Sollicitudo nimia quam inutilis, 502, t. VII. Sollicitudo nalla Christi fdelibus esse debet, 302, 505, tom. VII. solitarii cujus pater. gentilis erat historia, 518, t. [. Solitarii et monachi laudantur, 61, t. V. Solitndipis encomium, 195, t. V. n solitudo ad virtutem conimmoda, 411. Solitudinislaus, 411. PATROL. Gn. LXIV. INDEX GENERAL:S. 590 Solitudo non loci tantum debet esse, sed etiam propositi, nt solitudo non mons tantum, sed etiam eubiculum est, 1, t. |. Solitudo eoemmceda est ad Deo supplicandum, ὃ quillitalis mater, 505, t. VII. PP : 5, tran- Solitudo philosophis idonea, 259, t. VITI. Solonis magni illius probrosa lex, 419, 1. TX. Solonis lex, 092, in nota, t. XI. Solum tapetibus stratum, 510, t. V. Somnioruui observationes vane, 561, 562, t. VITIT. Somniis similia sunt omnia in bac vita, 85, t. ΧΙΙ. Somniorum et visionum distinctio, 219, t. IX. semuus quam necessarius, 755, t. |. Somnus servis quam horis, suavior, 44. Sompum dul- cem labor excitat, 44, t. HI. souinus sic vocatur inors post Christi mortem, 594, t. II. Somnus cibo alitur, 561, t. III. Somnus suavior μαυρυτί quam diviti, 674, t. IV. az PPS naturae, et somnus voluntatis inter se differunt, (0, t. 9 somnus imago mortis, 203, t. IX. Sopater Armenia prafectus, ei prsefult ut. pater, Chry- Sostomum officiis colui, G44, t. ul. Sophistze verbo priedicationis adverssbantur, 831, t. 1. ος. μη ον nostra destruere incassum conati sunt, 536, m. II. Soplironii h:eresis qu: nam, 919, t. XT. Sophroniutn h:zereticum prosternit Paulus, 919, t. ΧΙ. sordes oris quxnam verge sint, 516. t. Vif. Seror Flaviani cum is ad Imyeratorem profectus cst, extremo laborabat morbo, 47, t. Il. Sors ministerii quid significet, 37, t. IX. sortes et incantationes Antiocheuis ip usu, 48, t. XI. i Sortilegia à christianis quibusdaut adBibebantur, 635, om. X. tia temporis quinque, 734, t. VIT. Specie lantum. putabant. quidam harreticé tnearnatiun fuisse Filium, 675, t. V. Spectacula turpia in counubiis tumultum turbationemque mvehunt, 697, t. IV. Spectacula Antiochize frequentia, 08, t. IIT. Spectacula (rinliea, id est circenses ludi ac theatra. vi- tanda, 102, t. VI. Speciacula theatri damnantur, 259, 645, t. VIT. Spectacula theatrorum quam turpia, 436, £. Vil. Spectaeulum utile quodnaw, 353. t. ΤΙ. Spectacula publica non adeunda, 320, 1. VIII. Spectacula vaua damnanurr, 130, 211, t. VII. Spectaculorum damnum, 330, t. VIII. ος ο theatri exagitantur a. Chrysostomo, 191, 2553, Spectacula exagitat Chrysostomus, 48, t. X. Spectatores scenze carpuntur, 428, t. ΥΠ. Speclatores circensium à sacro conveutu acc.fe vult Chrysostomus, 695, t. IV. Speeulator quid, 658, t. IT. Speculum spirituale quoduam, 49, t. VIT. spelunca matronz prope Autiocniam, 679, t. XI. Spes nunquam amittenda, 670 et seqq., quasi catena do cxlo κά animas sustinet, 279, non comuudit, 450, tom. Spes in Deum magnum bonum, 89. Spe futurorum omuia fortiter ferenda, 37, t. 1l. Spes christianorum aeterna et immota, 157, t. ΠΠ. Spes futurorum certior rebus entibus, 633. Spes boni futuri mala levat prassentia, 144. Spes bonorum Jabo- rcs minuit, 572, t. IV. Spes non pudefacit, 626, t. IV. Spes in rebus difficillimis habenda, 331, 522, t. V. Spes hsesitare non debet, 151, t. V. Spes salutis est vulnerum remedium, $70. Ancora s32- cra, 955, t. V. Spem parit justitia, 55, t. V. Spes in Deum omnia commutat, 140,t. Y. Spes in hominein periculosa, 551, t. V. Spes in Deum zerumuosorum praesidium, 441, t. V. spes in Deu:n, magnum robur, przsidium inexpugna- bile, portus tranquiiius, etc., 140, t. V. Spes in Deum immutabilis, firma, constans, invincilulis, inexpuguabilis, 557, valida οἱ tuta, 558. Qvo [acto spe- randum sit in. Dominum, ibid. Spes in Deum immortalis, Spes salutis in Dei benignitate et in recte factis po- nenda, 45, t. V. o bona etiam ii* qui male vivunt si voluer.nt converti, t. Y. Spes in hoc consistit, ut si non statim acceperimus ne despercinus, 478, t. V. 15 891 Spes futurze glorise omnia facilia reddit, 59, in spe singu- λείος esse quid sit, 59, t: V. Spes coronae coelestis a mala consuetudine avocat, 255, tum. VII; Spes futurorum ipso visu clarior, 900, t. VIT. . Spes in tnorum sanctitate solum habenda, 59, t. VIT. Spes semper esse potest viventi, 195, t. VII. Spes est, de futuris confidere, 532, t. IX. Spes in Deum securitatem et latitudinem pesatat, 099, yom. XI. Spes in D.:um rebos omnibus superior est, 687, t. XI. spes semper servanda quamdiu vivimus, ο], t. XII. Sphiaricum esse celum negabat Climrysostomus , 358, tom. , sphzeroter quid sit, 529, vide notam, t. IV. Spliendon locus in circo, 569, t. VIII. Spinze in Scriptura sacra peccata significant, 8£,t. ΧΙΙ. Spiraculum vit: a Deo iuspiratum, quid sit, 105, t. IV. spiritualia quomodo adeunda, 82, t. IV. Spiritualia distributione magis crescunt, 185, t. IV. Spiritualis homo quis, 632, t. IV. Spirilualia nulla externa operatione indigent, 55, in Spirituatibus omuino necesse est ut qui quaerit inveniat, ουν t. V. Syiritualia semper splendidiora evadunt, 250, t. VIII. Spiritualia a principio perfecta sunt, 155, t. VIII. Spiritualia non propriis cogitationibus permittenda, 116, tom. VIII. Spiritualia nequitiz& quie, 959, t. XI. Spiritualia spiritualiixis comparare quid. sit, 50, t. X. S iritualis vir ne quarat honorem a mulieribus, 511, tom. 1. Spiritualis homo omuia fert libenter, 256, t. XII. Spiritus Dei quomodo superferebatur. super aquas. 55, tom. iV. Spiritus Sanctus per Moysem loquebatur, 106, t. [V Spiritus Sanctus prophetarum linguam movefat, 51, ad nostram infirmitatem setinonem temperabat, $4, t. IV. Spiritus gratia templa facit, ut ubique orandi facultas sit, (, V. 1Y. Spiritum Sanctum vere cognoscere substanuam Dei pro- batur, 737, t. I. . - Spiritus punctus Pa'ri οἱ Filio consubstantialis, 1095, οἱ seqq., t. |. Spitius Sancli cum Patre et Filio »qualitas probatur, 465, 4606, t. 1I. Sirius Sanctus si non esset, Deum orare non possemus, 498, t. Il. Spiritus Sanctus cur in specie columb:e descenderit in Christum, 969, cur specie linguarum apparuerit , 467, tom. If. Spiritus Sanctus est ejusdem atque Pater auctoritatis, Spiritus Sanctus cum non adest, signum est ire diving, Spiritus Sancti fructus quinam, 408. Spiritus saneti. do- num est donum reconciliationis , 457, t. 1I. Spiritus gratia qualis, 587. Spiritus gratia nunquam parva vel vilis, 17, ceu iguis peccata ab»uinpsit, 460, t. 11, Spiritus Sanctus Paracletus, 407, t. IT. Syijritus Sanctus in veteri lege | ponissus, 183, quomodo in nobis retineatur, 270, 277, t. 11. Spirilus Sanctus inseparabilis natura, 815, t. IIT. Spiritus Sancti varia nomina, 815, t. ll. Spiritus Sancii varía attribula, 818, 819, t. 11. piritus Sancti varia dona, SY, t. [Η. Spiritus S. gloria a Macedonianis delonesiata, 822, t. Il]. Spirilus missionem harretici mcontumeligm capiunj, 830, iom. 1H. Spiritus Sanctus confirmat οἱ ἱπιρίοί ea qu& sunt Filii, 825, om. IIT. | . Spiritus Sanctus a semetipso non loquebalur ul neque Fi- lius, 824. t. LIH. Sprritus S. plenitudo Evangelii, 825, t. I1. Spiritus Sancius venit in Petrum, venit in Paulun, 821, tom. αι. Spiritus S, quomodo dignoscatur inesse alicui, 821, t. ILI. Spiritum S. mitti, est donum ejus milti, 836, t. MI. Spiritus idem utriusque testamenti conditor, 521, t. V. Spiritus illuminat, Pater trahit, Filius deducit, 323, t. V. spiritus gratia ducente convenit quies, ordo, moderatio, ; U. Y. Syiritus Sancti donorum multiplicitas, 170. Communica- tio, 187, t. V. Spiritus gratia cum magna celeritate procedit, 185, t. V. Spiritus sua natura est ex Dei substantia, 187, t. V. Spiritus vocatur Paracletus, 215, t, VI. Siirilus Sanctus quomodo corpus Chris in Virgine οἵ- IN OMNIA OPERA SANCTI JOANNIS CIIRYSOSTOMI 593 formavit, 714, t. VIII. Spiritus Sanctus lux est, quomodo, 513, t. ΤΠ]. Spiritus Sanctus cum Patre εἰ Filio iu calo et in terra conenrdissime celebratur, 705, t. VfL. spirilus est anima, 672, t. VILI. . piritus diviuus per sanctos suos ^utura. quasi przseniia przedicot, 705, t. VIII. i ' Spiritus sepe vocatur Gratia Sancti Spiritus, 672, t. ΤΙ. Spirit1s Sanctus non minor Christo, 205, t. VIf. Spiritus grata librorum instar esse deberet, 15, t. VII. Spiritus Sancti ^verauo iu Virgine non exyloranda, 42, om. VII. Spiritus Sanctus cut descendit In baptismo Chrisui, 904, tom. VII. ,q biritus Sanctus non per litteras locutus est apostolis, Spiritum Sanctum fuisse creatum pugnabant bereticl quidam, 55, t. VIII. Spiritus Sanctus factus non fuit, 56, t. VIIT. Spiritus Sancti virtus quanta, 406, t. VIII. Spiritus Sanctus immensus, 174, t. VIII. Spiritus Saucti operatio non curiose exploranda, 1554, 155, tom. . Spiritus Sanctus prophetis datus quomodo, 294, t. VIII. Sirius Sauctus cur non adveuit |,rzesente Christo, 401, tom ΥΠ. Spiritus unus evangelistas movebat, 47, t. VIII. Spiritus gratia ineffabilis, 471, t. vilt. Spiritus operatio numquam minuitur, 204, t. VHI. Spiritus Sanctus per iguem apte exprimitur, 46, t. IX. Spiritus Sanetus in erantes descendit, 45. Est par houore Patri et Filio, 44, t. IX. Spiritus Sanctus unam cum Filio potestatem habet, natu- ram unam, 250, t. IX. Spiritus Sancti virtus quanta, 96, t. IX. Spiritus Sanctus quos adit aureos ex luteis efficit, 46, om. IX. Spiritus Sanctus cur non Christo jresente advenit, 20, tom. iX. Spiritus Sancti quanta potestas, 175, t. IX. Spiritus Sancti donum maximum quoduam est, 470, t. IX. Spiritus Sanctus in iracundo non habitat, 138, t. IX. Spiritus Sanctus illa tradit quae certiora sunt, ex iis quae oculis videntur, 17, t. IX. Spiritu presente semper adest Christus, 518, t. IX. Spiritum adoptionis qui habet, Patrem vocat Deum 3 Spiritu motus, 527, t. IX. Spiritus signorum quisnam sit, 115, t. IX. Spiritus Sauctus ejusdem atque Pater et Filius essentiam esse probatur, 607, t. X. Spiritus Sanctus eamdetn habet quam Paler, dignitatem, . V. Spiritum Sauctum divin:e esse substantize probatur, 916, tom Spiritus Sanctus in Dei ordine est, 448, 1. X. Spiritum Saactum vcre Deuin esse probatur, 161, t. X. Spiritus Sancti dona sunt cequalia, δές, t. X. Spiritus Sancti dona, causa. erant schismaum, 259, t. X. Spirituum discretio quid sit, 2/48, t. X. Spiritui Sanctum possumus a:trahere, 129, t. ΧΙ. Spiritus Sancti reuovatio quid sit, 551, t. XI. Sj iritus graiia promptos et alacres homines efficit, (59. tom. . Spiritus servitutis quid sit, 536, t. IX, . Spiritus iu. Scerijturis aliquando appellatur aqua, ali- quando ignis, 185, t. VIIT. i Spongia balsamo impleta divitum mensas abstergebant, 9d, t. V. Sponsalium mos vetus, 405, t. IV, Sponsa pavor appellata, quare, 1058, t. T. Spons:e zona, 65. Spousse calcei qui, 65, t. V. Sponsus noster Christus, 63, t. V. Sponsus qualis quierendus virgini, 390, t, X1. Sportula quid significet, 151, t& nola, t. IIT. qu ας muudi et aequabilitas vicissitudinis temporum , , t. V. Stachys Pauli dilecta, 670, t. IX. . Stadia quindecim sunt milliaria duo, 344, t. VIII Stadium est vita przesens, 641, t. IX. |. Siagirius Asceta, 425, dsemone vexatus 435, in jejuniis ac vigiliis mullum temporis contriverat , 436 , ssuctum vi- rum dxoonibus imperare solitum frustra adierat , 4$t, ex moerore in desperationein pene decidebat, 426, verebatur patris iram in monachos si id comperiret, 436. Stayirii ma- ter pia, 426, eum horrendo modo diemon invadit, 436, su.« forma, 427, dzinone vexstus martyrum loca frequens adiit, 448, sanctos adiit, qui curationem huj i nuDquan frustra tentaverant, nee sanatus est, 418, t. L 395 Stagirii pater homo violentus, 417, habebat adulterinos . fios, IS Fox concubina, 448, comessationibus et fastui deditus, 448, t. I. Siagirio daemon desperationis comiationes immittit, 447. Stagirius a demone vexatus, ex hujusmodi vexatione nul- Hey profecit, 441-448, ante voxationem negligens fuerat, ται. t. 1. Stagirius Christianus a majoribus, 437, ab infantia sacras fter edidicerat, ibid. St*agirius solo pase et aqua couten- tus, 450, t. I. Stagirii famulus etiam a d:*mone vexatus, 447, t. I. Statera justa que, 40, t. V. Statuarum defectionem memorat Chrysostomus, 913, T. Statuzx Theodosii Magni dejecue, $5. Statuarum eversio non per cives Antiocheaos facta, sed per peregrinos et promiscaos honaünes, 38, t. II. Statu:z non immortalem pariunt memoriam , 061, t. IV. Statuz triumphales victoribus posite, 53, t. V. μον αν νυν a Chrysostomo petit librum de compunctione, . t. . Stel'arum. conversionibus omnia quidam adscrihebant, Stella que. Magis apparuit Ron ex numcro csterarum Stellarum erat, oi, ejus cursus et fulgur, ibtd., cur appa- ruit, 655; ostium gentibus aperit, ibid., t. VII. *tella que Magos duxit, super ipsum pueri capat ste- tit, 77, t. Vil. Stella, quie Magos duxit, noa ex numero ceterarum sel Isrum erat, 16-17, diu ante partum Magis apparuit, 76, 1. VII. Steila Magorum dux ab astrologis veritatis inimicis ín Vestimonium usurpatur, 61, t. VH. Stela, quz Magis apparuit, quid esset, 516-517, XII. Stellze nunquam senescunt, 75, t. ΠΠ. Stellarum in culo pulchritudo, $9, utilitas, 60, t. IV. Stellis cur non benedixerit Deus, 459, t. VI. Steplianze domnus primiti:e erant tolius Gracize, 575, V. Stephano cur viduarum cura eommissa ab Apostolis, 066, 5ἱ6] hanus lapidum imbroeg non respiciebal, sed coronas, $U. Stepbxous Apostolus Christum imitatur oraudo pro áuimécis, $05, t. Π. "Steplianus martyrii corona redimitus, 567, t. IV. Stephanus lapidatus petit salutem lapidantium, 499, V. flep5aenus diaconorum pravcépuus , «ρόκριιος, 908, tom. V. Btephanus calumoiis impetitur, 125, t. IX. Stephani mors quot boua attulerit, 146, de Stephani morte meesor, Pauli conversione compensatur, 125, án Stephano gratis florebat ex fkle, 122, t. IX. Stephanus coronam exprimit, 701, t. VIIT. Stephonus quam similis Christo in cruciatibus, 701, VIII. Stephani fortitudo mirabilis, 591, t. VIII. Ste] hanus protomartgr martyrii portas reseravit , 501, Stephanus lapidatus rogavit ut lapidantibus peccatum di- Rilteretur, 596, t. VII. . Stephani sapientia, 281, t. VIIT. Stephaui 0$ cuin siluit, mox sonuit taba Pauli, 159, III. Stephanus ad Paulum a Corinthiis missus, 12, t. X. Stephanum im, robitatis causa. ecclesiastico principatu dcejulgum doetrinze Urronum occupare jubet Juliauus Àpo- $1218, 5565, t. 1]. Sterilis et virgo ànexspectatee aunt matres, 756, {. Π. διοτι μας quanium malum, 630, quam gravis mulicribus, ο [ο MV. Sterilitas et orbitas liberorum ab uuo Deo yproficisciuir, 93, t. IV. . Stoicos confutat Paulus, 670. t. I. Stoicorum promiscua conjugia, 546, t. IT. Stoiri Aristotelem impetunt, 418, t. IX. Stoicorum doctrina, 270, t. IX. Stolz disconoruin, 520, t. VIII. δερανηλάτης, dux exercitus, 91. t. III. Studio praefecto urbis scribit Chrysostomus, 721, eumque de morte frairis, ibid.. t. III. gilet propter Chrisuu owni sapientia prudentior, . L. ο . Stupidis secnsari non grave, plecli terribile, 47, t. VI. Stygis unda, 347, t. T. Stygis aqua, 290, t. VI. u . Suhditi ut in officio contineantur auxilio Dei ojus est, L.. v. Subintroductz? quot quantasque curas afferant, 308, 601, quot damna pariant, 615, suhintroducue seu Ágapete vir- lues erant cohabitantes, 405, t. I. Vide Cohabitatio et gapeim. De Subintroductis feminis et Agapetis, 14006, αἱ seqq., t. I. Subiutroducti apud virgines dedecore illas afficicbant , INDEX GENERALIS. υφή 914-515-5616. Subintroduetorum turjissimus usus, 525 «f seqq. Subiutroducti aliquando zelotypi, 539, t. |. S roductee ancillarutu nomine, 561. t. VIII. Sublimibus humilia admiscet Paulus, t09, t. XII. Subsiantia substantiam superiorem non robe nowit euamsi parvo iutervallo distet, 740, t. I. Substautia et gloria una Patris et Filii, 544, t. VII. Substantia Dei quomodo cognoscatur, 704, eau se posse putare iasanum est, 705, t. I. Substantia Dei. Vide, Dei substantia. Substantia Dei nobis iguota, 459, t. V. Substantia eadem Patris et Filii, 120, t. V. suburbia Antiochis, 904, t. I. Sudaria et semieinctia ante lesi:v Judepi w bant, 648, t. VIII. portas Eec udi veade- Sudaria et semicinctía Pauli mirabilia, scd Ώου ut vincula, Sudores non metuendi, 1741, t. IH. Sues unguento suffocari dicuntur, 430-451, 4. X. Supellex argentea, 773, t. 1I. Superbia justum labefactat, 1041, t. T. Superbia bona opera pessutudat, 383, t. IV. Superbus quis vere sit, 41, t. V. Superbi quantopere fugiendi, 378, t. V. perbuin et arrogantem esse, injusliua est, 40, t. V. Superbia avaritix adjungitur, 49, t. VI. Superbia s:z:pe ex boua conscientia oritur, 113, t. VI. sia νο in animis idipsum «uod inflatio in corporibus, 9 . . Superbia vulnus periculoaum, 117, t. VI. Superbia mulierum maxime odiosa, 50, t. VI. Superhia malorum mater, 121, t. VI. Superbia malorum arx et radix, 224, maximorum orbw malorum causa, 234, t. VII. ! Superbia nihil 3bjectius, huniilitote nihil syl limius, 025, om, ΥΠ]. Superbia quantum noceat, humilitas quantum prosit, 6C- GT, superlua fugienda, sim licitas scetamla » 129, superbia fons omnis nequiti;e, 224, t. VII. Superbiam pariunt principatus et primi cousessus, 604, tem. Vif. Superbi non seipsos norunt, 552, t. VIT. Superbi admodum vidiculi, 625, t. VII. Superbi cum humili comparatio, 320, 624, t. VII. Superbia virtutes oinnes labefactat, 106, t. VIII. Superbia peccati principium, radix , niter 72, per cam Adam ab honore decidit, 72, superbia virtutes omnes reddit, inutiles, ibid., t. VIII. Superbia ex ignorantia nascitur, 591, t. XI. Superbia quam aliena ab anima christiana, 216, t. XI. uis ο hominis argumentum est quod. egeat ratione, μα 9 4 ο De superbia et vana gloria ecloga, 671, t. XII. Superior ab iuferiore suj.eratus quantum patiatur, 677 , om. [. jSupernae Virtutes Deum perfecte non compreliendunt, 729, t. 1. - souperstitiones singulares, cinis et fuligo et sales , 338, 999, t. AI. Superstitiones erga nascentes infantes adhibitz, 103- Suphir, vcl ΟΙ hir ubi aurum, 199, t. V. Supplex quis vere sit, 64, t. V. Supplicationes in Ecclesia offercbantur pro populi igno- rantia, 930, t. I. Sui plicium cur non statim flogitiosie inferatur, 564, om. |. goo bPlicia reipublice necessaria , 561 , suyplicla varia, 236, t.]. - Supplieii aeterni memoria, quantum peec&Us remedium , 9 t. ο Supplicium arcet improbitatem, 03, t. V. Supplicia pro peccatis cur in hac vita non inferautur, Supylicii differentize unde petita», τὸ, t. V. Supplicium improbitatis digpum non reperitur, 51, tom. V. Supplicium et in hoc et in futuro seculo infertur, quo- modo, 419, t. VII. Supplicium duplex damnatorum, 485, t. VII. Supplicinm debetur, non solum ei qui mala perpetrat, sed etiam ei qui bona non operatur, 714, t. Vil. Supplicii dilatio consolationemne afferat, 505, t. ΥΠ. Supplicium ipevitabile est iis qui recte vitam non insu tuunt, 200, t. VIT. Supplicil eterni horror quantus, 545, t. VIT. Supyilicia futura immortalia sunt, 350, t. Vi(1. Supplicium minus cst peccoto, 473, t. IX. Eo Supplicium, :eternum fore probotur, 4&4 et seqq., 446, tm. AL. . Supplieii metas quantam viin habeat, 477, t. MI. supplicium secumi fert nequitia, 46, t. VI. Sus non natura sua iumundus, cur quasi immundus pro- hibetur, 679, t. XI. Susa Persidis Metropolis. 806, t. T. Susanna uxor bona, 124,t. VI. Suspiciones eliau fals:, episcopis non contemnendes, 685, t. I. Sutor calceorum, 516, t. V. - Sybaritica mensa, 546, 697, 1051, 1010, t. kh Sybaritiez mens:, 654, 278, t. V. Svbaritica mensa.V ide notum, 651, t. X. Svycojliantia fortiter ferenda, 551, t. XI. σύζυγοι etiam fratres dicimtur, 809, t. VI. Syin^olun Nicene Synodi, 081, t. V. . «vmibola superstitiosà, apud christianos antiochenos , in usu, 58, t. X. - . Symcoaem in vincula conjicit Josephus frater, $51, m. IV. 4 ἅ Symon οἱ Maris ο ο et monachi ín apamiensi a rà, 639, iis scribit Chrysostomus , ibid., t. Ili. Symeon propheta erat, 810, t. IT. Symmaclio presbytero scribit. Chrysostomus , 6351, t. III. : gmmuciti et Aqvile lectio, 652, t. V. 5 yumacltuis, ATWila οἱ Theodorto, 682, t. Ὑ. Symmachi, Aq: ue el Theodotionis μον 106, t. V. sSynunacli el otionis lectio, 695, t. V. . Symmachi lectiones, 651, 640 , 61 , 644, 646, 648, 650, 651 * t. 9 . Symmachi el Syri lectiones, 088, t. V. Symmachi lectio, 601, 694, t. V. . Simmuchi leclio, 635, 656, 604, 667, 612, 614, t. V. δω οί lectio, 585, 501, 895, 594,608, 757, t. Ύ. Synagoga Judzorum diversorium d:emonum , 847, 850, 1i non adoratur Deus, ibid. Synagoge Judxorum Scriptu- rre libri nullam conferunt sanctitatem, 850, 910, 911, imo ideo illa maris odio habenda, ibi.|. Synagoga odio habenda uia legem fiabet et. Prophetas, 911. Syaa;roga Judzorum Christianos arcet Chrysostomus, 881. Synagogam prava po- testas inhabitat, 080. Synagoga lupanar, diaboli propugna- culum, ete., 915. Synazogam Judcorum inter et theatrum uihil diseriminis, 817, spelunca latronum 'erat et prostibu- Inn, 818, t. T. uU . Synagoga Judzeorum diversoriis inhonestior, 818, d:emo- num habitaculum, 800, non digna vencratione, 850, tom. I. . Syuagoga non omnes accipit, sed Ecclesia universos, 50, tom. VI. Συναλοισή commixtio, 791, t. IIT. Synaxis in Ecclesia, 860, t. I. Synaxim negligebant Antiochenorum multi, ul ad Cir- censes ludos pergerent, 755, t. 1.— Synaxis etiam post prandium Antiochie ad concionem audiendam, 109, t. IT. Συνάξιις Sive collecta jn ecclesia, 217, 1. ΙΧ. Nynclerium nobilis femina. pharmacum mittit. Chryso- stoumo, 590, t, ΠΠ]. u Σννδρομὴ οὐσιώδης καὶ μίξις Διππεσία, COnCUrSUS. tbstantialis, οἱ mixlio sacra divinitatis e& carnis, error Apullinaristarum, 51, t. TII. Syngrapha, 123, 165, t. V. κάνα debitorum, 208, t. V. Synodi decretum necessarium ad sedandos Constantino- politanos tumilus, 558, t. IIT. Synusiasue ApollinaristaP orant, 747, t. ΠΠ]. Svri, 714, t. I. Syri christiane philosophantur, $2, t. VIII. Syri ej.iscopi qui cum Theophilo Constantinopolin vene- runi, libellos accusationum ipsi dare recusant, 535, t. IIT. Syrorum lingua, 49, t. IV. S yrus et Hehrzus allati, 88, t. VI. Syri lectio, 236, t. V. u Syria de Spiritu Sancto accepit, 186, t. V. Syrophonissa ex assiduitate exaudita est, 85, t. V. Syrophoenissa quia vehementer petiit impetravit, 3206, tom. VII. Syrorum lingua, 74, t. VII. T. Tabernaculum nihil proderat Judseis, 153, t. IX. Tabernacula justorum, 535, t. V. Tabernacula j:eccatorum, quse, 145, t. IIT. Tabernaculum figura veteris Testamenti, 839, t. Ill. Tsberuaculorum festum apud Judxos, 915, t. Ἱ. IN OMNIA OPERA SANCTI JOANNIS CIIRYSOSTOVI 596 Tabernaculorum. festum quo. summus sacerdos in. sau- cinarium intrabat, 557, t. Il. In l'abernis ludi Kilendarum die, 055, t. [. T sbitha lacrymis viduarum, quibus benefecerat, ad vitam revocata, 926, t. I. Tabitha yropter eleemosyuam revixit, 484, t. IV. Tabitha bonis operibus celebris inortua suscitatur a Γο- tro, 106, t. IX . Ta illum mortuam viduarum (acryme suscitarunt , 791, tom. Ilf. Tabul:e de nuptiis, de debitis, deque reliquis contracti- bus nisi in frontispicio nomina Consulum baberent, nullain ex se vim habebant, 110, t. VI. Tactus virginibus vitandi, 518, t. I. Tactus mulieris quam periculosus, 497, t. I. Talenta in Evangelio quid significent, 714, t. VIT. Taleuti concrediti distributio facienda, 1015, t. |. Talentorum evangelicormn rationes, . C. Ιν T«lentum in terram abscondere quid, 954, t. VI. Tali et cubi ad ludum adhibiti, 187, t. VIII. Talorum ludus, 61, t. IV. Tantali fabula, v I. i Ταπεινοφροσύνη Quit, ; t. AL. Tapetes, 985, t. I. Tarsensis ej iscopus inter adversarios Chrysostomi, 725, tom. . 'Tarsum cur missus Paulus, 669, t. I. Tartarus tantum a terra distans quantum terra 3 ccelo, 915, t. 1V, $47, t. T. Tartari fu::dum, 385, t. IT. Telouium quid; 490, t. ΠΠ. Telonii quzsstus iniquus, 562-365, t. VII Temperantia ad sanitatem. conducit, 84, t. IV. Temperantia est animse pulehritudo, 174, t. XI. 'l'einperantiz voluptas, 320, t. X. Temperantium voluptas quanta, 520, t. X. Longe major ο, quam in: emperans percipit, 320, t. X. Tempestas quomodo seds:a a Christo, 350-351, t. VIT. Templum judaicum quam celebre, 815, in Lemnplumra in- terius solis sacerdotibus ingredi licebat, 854 ef seq.,t. T. Intemplo judaico iuis de coo decídebat, qui victimas consumnercet, 909, t. 1. Templum Judxorum Deus olim aversabatur ob illorum scelera, 835, t. I. Tein.li hierosolymitani destructionem preedixit Daniel, 898. ''emilum judaicum restaurari non yotuit , 855, nun- quam restaurandum esse probatur, 885-884. Templi vastitas per Romans zterna futura, 897-698. Templum cum re- si2urare vellet Julianus , ignis a fundamentis exsiliit, 835. Templo diruto anni plus quadringentis, 855, 905 et . Templum hierosolymitanum cum vellent rursus a«lilicare Judzi, igne e fundamento erumpente, cohibiti sunt , 285, Templum hierosolymitanum , 40 cubitos longitudinis, vi- ginti latitudiuis habebat, 430, t. V. Templum regis in psalmo quid, 903, t. V. Tem; lum secundum aunis 46 a diticatum , 362, t. V. Templi Judaeorum magnificentia , 127, XII. Templi [artes aliquot tempore Clirysostomi supererant, 'Templim in duas | artes divisum, ioteriorem οἱ exterio- rem, 555, t. If. Templum jam est universa terra, 409, t. Π. Templum hierosolymitanum , olim ita celebre, profanwun redditum, 170, 177, t. II. Templum Salomonis, imago mundi, 187, 788, ι. II. Templum Jerosolymitanum instaurare conatur Julianus A as 508, sed (frustra, igue ex fundamenus exiliente, t. 1. S emplm Apollinis igne labefactatum, ámmisso fulmine, 992. t. IT. Templum, carnis Domini figura, 150, t. III. Tenplum Judeorum, imago Dominici templi et Dominic corporis, 8506, t. lil. Templum Matrone in Daphnes suburbio Antiocheno , 851. Itemque Apollinis, 853, t. I. Templum Serapidis Alexandrie, 851, in eo Scriptura- rnm versio a PPtelemzo Philadelphlio curata servatur, ibid., tom. 1. Templum idolorum non licebat adire , 188, t. VIIT. Templum licet procul posituim adire oportet, 667, t. 1V. Templa Dei facit gratia Spiritus, ut ubique precandi fa- cul!as sit, 667, t. 1V. Templum Dei nos snmus, quomodo , 44, t. XI. era ripam Spiritus Saucti possunt esse siuguli christiani, ; t. 1. Tempus acceptabile quodnam est, 482, t. X. Tempus prgsens est chrisüanis tempus bclli, 411, t. XI. 497 Temporis spatia quinque , 724, 755, t. VIII. 1 emptus quo scriptum [wit opus unper[ectan in Matiluctum sul indicatur, 951, t. VI. í pel l'emporalium incertitudo, 136, t. Π. . Temporane:e res incerte 000, t. I. Temporis fluxa conditio, 930, t. I. Teniulenti cum mortuo comparatio , 549, 550, t. VII. Temulentia. Vide Ebrietas. Teuebre in Scriptura significant alflictionem , 411, t. V. Tenebre noctis non malum quidpiam sunt, 152, t. VI. Tenebrae dicuntur opera mala, 408, t. VII. Teuebrz non sensibiles, quz, 217, t. VII. Tenebrosi vocabantur qui tnisericordiam nen habebant, 713, t. VII. T entatio cur permittitur, 1003, t. [. Tentatiouum varia genera, 632, t. Il. 'Teutatio quiete melior, 69, non tentatio, sed tentatorum segnities ruinas efficit, 61, t. II. Tentatioues cor Deus permittat , 170, t. TII. Teutatorem habemus inimicum, 688, t. IV. Tentatio gravior est, ia dolosum homiuem incidere, 340, V. Tentationes diaboli depellendz , 551, t. V Teutationis et castigationis lucrum , 354. t. V. "Tentationes sustinendz etiamsi diuturnae sint, 473, t. V. 'Tentationem Deus permitit ad probationcu, 235, t. VI. Teutatio bonos reddit meliores, οὗ, t. VI. Tentattonim species, 654, t. VI. 'Tentatio non quxrenda, 209, t. VII. Tentat. fort.ter toleraudz, 208. Cur immittantur, 209,V1I. Tentationibus iustautibus unde cousolatiu sumenda, 418, tom. VIII. Tentationes ct afflictiones nos splendidiores reddunt , 213, in tentationibus jejunandum , 250, t. IX. entationes bonum afferunt , 54, 1. IX. Tentationes oratione pelluntur, 355, t. ]X. Teutationes tunendae pon sunt cum pro nobis est Deus , 915, t. IX. Tentationes magna pariu:t bona , 377, t. IX. Tentatioues animum dejicere non debeut, 588, t. X. Tentationibus fortiter obsistendum est, 596, de tentatio- uibus non dolendum, 467, t. X. Tentationes quantum lucri afferant, 459, t. X. Tentationes et 2rumna quomodo repellend:e, 171, t. XI. Terentius presbyter a Chrysostomo ad Otrcium Arabissi Cpiscopur missus , 687, t. ΠΠ. Terra nutrix , mater, patria nostra est et commuue se- pulcrum, 38, 77, t. IV. Terra fundata super aquas , 100, 102, t. IV. Terram non ex subjecta materia factam fuisse prob itur, 350. Terra ex non existentibus facta , 585, 581, t. IV. Terra eur inforinis creata , celum vero perfectum erea- Gm sit, S0. Terra cur paulatim. condita. sit ; caelum vero statim perfectum, 585, C IV. Terre fertilitas Dei providentize adsceribenda , 479, t. V. Terram omnium esse elenicntum dicebant quidam, 610. V. Terra ipsa ob peccata hominum plectitur , quomodo, 61, tom. VI. -- . Terra (οποιο invisibilis erat in principio , 4M, t. VI. "Terram. qui quzrit ab illa excidet , qui eulum prwfert , uiro que fruetur, 62, t. VIT. 'Ierra non vertitur , Πτα stat. secundum sententiam Ch: vsostomi, 682, (t. XI. Terre motus. et urbium eversiones tempore Chryso- stant, 314, t. ΧΙ. Terra motus lieri eur Deus permittit, 1037, eorum uti- litas quauta, 1033. Terra: motus Antiochliz, 1037, non terrae motus, sed ejus causa timenda, 1050, id est | eccata, ib.. [. Terra motus timor , 720 ; ingentis. terrie motus. imago, 530 ; terrx» motus. qui bicluo duravit , 71 $, ex terree motu «quis fructus collivendus, 721, ex terre motu quantum mu- tati. Antiocheni, 71t, t. II. 'Terr:z:: motus Antioclienios ad. vigilias οἱ pornitentiami provocat , 715, t. IT. Terr:x* motus frequentes Antiochi:, 57, t. IT. 'l'erre motus Constantino; oli babitus memoratur, 66, IX. Terrzx motus Coustintitiopoli, 201. "'errze motus ille κέρυσι, P4 rs ax? uno autequaum bomilian 41 iu Acta predicare, ; t. 1X. Terrz motis, conPsgrationes, hostium irruptiones Con- stanüncpoli, 222, t. XII. Terrena ounia fluxa sunt et nunquam consistunt, 156 , toin. ΥΠΙ. 'Terrena despicientibus terrena dat Deus «zvpe, 550, XIT. Tertia hora erat cum Spiritus semctus super apostolos «d - vemt, Το t. V. Tertius scriba Pauli iu Epistola. ejus lomnauos | salutat , 617, t. IX. Tesserarum husus, 61, t. IV INDEX GENERALIS. AUS Testamentum vetus cim novo consonat , 799, t. |. Testamentum novum prenuntiaur , 837, t. I. "Testamento aliis usum, aliis dowiuium tribueutia, 42, t. 1T. T'estameunorum duorum legislator unicus, 520, 521 . t, 11. Testamentum novum in Veteri przedietum, 518, t. II. "l'estameuti novi ac vet. concordia, 99t, aflinitas, 585, IV. ' Testamentum novum , unde novum dicitur , 515. Test:- menti novi et veteris unus est. scopus, ibid , t. Vl. Testamenti Novi librorum enumeratio, 317. Novum 'Fe- stummentum abrogavit Vetus, 72, t. VI. Testamenti Veteris obscuritatis causa prima, auditorum inimauitas, 176, secunda causa cst, quod hebraice scriptum fuerit, 178, t. VI. Testau.entum Vetus obscurum, 167, t. VT. Testumentum Noeun cur εἰς appelletur, 597, t. VI. Testunenta duo 1ωιο pati e orta, 455, 1. VT. 'T estamenta tabuleque de nuptiis, de debitis, deque re- liquis. contractibus nisi in. frentisj icio nomina. cousultum li3berent, nullam ex se viu liabebant, 110, t. VI. Testamenta dio per duas viduas expressa, 528, t. ΠΠ. Testamenta duo, vetus et novum, non iuvicem contraria sunt, 255. Testamenti Veteris et Novi vnus legislator, 281. Testamentum Yetus Novi pus, 217. Testanienti Veteris et Novi idem auctor. Deus , 2 ; el seqq. Tesuaneuti Veteris cum Novo cognatio, 217, 250, t. III. Testameuti utriusque idem conditor, 521. Novum Testa- mentum in quo differat a Veteri. 407, in Novo Testamento nova faeta suut omnia, 405, t. V. Testamentum totum vetus lex appellatur , 667, t. VII. 'lestamentum Vetus non excludit Christus, imo laudat , 480, in Testamento Veteri figura, in Novo veritas. 25,t. VIH. Testam. Novum quaudo et quomodo datum, 15, t. V1. Testameutum Vetus bonorum radix, 180, t. ΥΠ. Testameuti Veteris ἤρυγα in Novo uu; lcutur, 95, t. ΤΗ. Testamettum Novum veteri prastat, nec Luneu cuin illo ; ugnat, 417, t. X. Testamentum Novum non vitam solum dat , sed. etiain Spiritum, a quo vita affertur , 415, t. X.. Testamenti Veteris, εἰ Novi dilTereniia, 95, t. ΧΙ Testamentum Novum quodnam, 114, 1. XII. Testam, Novum babet remissionem peccatoruimn.133,X:1. T estis uloueus nemo in propria causa, 656, t. VI. Τετραχηλισ,,ένη resupinata, 61, t. XII. . . Thatlophori ficat (ueri. aduiodum juvenes , 658, t. IV. Thamar nurus Jud:e. nou. damuanda, quia dispensatiotit ministravit, 535, t. IV, 2 Thamar, quxs uite. audiebat , memorata in. gencalogia Christi, 21, 55, t. VII. | "Thamar a fratre« Amnone violata, 482, t. T. | Tlamatzum Judi adorarunt in Moabitide , 675, t. VII. "Tharsis, 219, 1. V. . . 'Tliasiun vinum cecleberrimum , 675 , vide notan , t. IV. "'hasium νου celebre, 501, 541, t. VII. 'l'heatra non peccatum sunt. manifestuin , sed ad inalum ducunt, 159, t. ή 'Theatra non adeunda, S37, contra theatrorum . specta- cula, 683, t. HT. . . . E 'Theatra frequeutahant. Antiocheni , 155, et illicita sal- tautium spectacula , 155, t. IT. ''hüeatra et spectacula damuautur, 265, 361, ea sunt dia- boli pomi a, 201, luxurie schola, incontinenti gynuia- sium , etc. , 514, Pejira. babylouica fornace , 515, quid in iis repriesentabatur, 315, t. I. Theatralium. spectaculorum. turpitudo , 690, 627, t. IV. a heat rum spectaculis a/lesse christiano uon couvenit, 660, t. IV. "''heatrum aliud est, aliud auditorium , 241, t. V. 'Theatrorum Chrysostomi tempore ratio, 100. t. V. 'heatroruimn et conviviorum pernicies, £39, t. V. — ''heatra tempore Chrysostomi cujusmodi erant, 267, L. VI. 'Theatra diabolus struxit, 71, conira theatri spectacuia, 31, 421, t. VII. ''heatrorum obscoenitas, 81, t. VII. Theatrorum spectatores insectatur Chrysostomus, 79, in theatris natantes mulieres exbibebantur, ibid.,t VII. ] heatrum diíabo:ica res, 81. Theatri spectacula dam- nantur, 259, 645, 677, t. VM. The3tra a tmnerciricibus mulieribus frequentata, 22. {η theatris meretrices πιά prodibaut, 71, t. VII. J heatrorum spectacula quam turpia, 426. Theatroruum pisciua, ubí mulieres πιά natabant, 79, t. Vil. T heatra noa adeunda, 120, t. VIIT. ''heatra pompa satanica sunt, 28, t. VIII. Theatra et spectacula damnantur, 188, t. VIII. ''heatrorum lasciva spectacula, $55, t. VIIJ. 'Theatrales ludi, 25, t. ὃν . 'Theatralium spectaculorum feditas, 28, t. VIIT. Theatrum ου careere comi aratur, 901, tücatroruia tur- ut ΙΝΕΗΕΧ GENERALIS. ὃν HOA in Macedonia cpiscopus, 709, t. 1. 3 persica v "herlus imperator. oxlesiom oppaguavit , R33, t. fk rion E: rante Cien e erucitivus a ntt fü ius Ei . Hil. or nullus ex lis qu:e a natura. EE 86, t. I1. Wii-iimens Deum felix est, 566, t. V. nor Del solus ad salutem non sufficit, 290, t. V. Dei omne malum exstinguit , 306, ^r non naturze est, sed. Solana E t ar non diuturni magister offii per totam vitam adsit oporte i mor more el summo sapietitia, 568, 1 Eagle cutignur bomiucs , m beneficiis al- cnr Dei n negligutur, 390, t. XI. uaa juam itur, ὃ or Dei null η [rn 5e m. "ur paupertatis VU nor calamitatis Aieeheis Lis] ποιοι quanto majoribus allluchat meritis, tauto ura- E οί, 30, t. II. . E. metheus mulia terrarum spaa pro Christo emensus, lemonas expellehant , 18, t. lf. the virtus, 19, t. il. Pauli fili s 30. Timotheus frcquen- ei philosophia, 19, vi- vm asperitas quanta, 19, 31, t. 1. Timothenm cur Deus ia morbum incidere p. ?2- ^V grum car Paulus non curaverit, 19, t. If. T Timoleus a morbo multuu lucri retuli, 35, 59, L IIT. Timotheo ia erumnis versauti nibil beatius, 308 t V. limotheus pius impio patre natus, (i38, t. ira 'iovenl$ sapicater Ecclesias Ministra heus adjutor Pauli in epistola. cjus Romanos salu- uL eri. t Ix. Timotheus ad Corinthios a Paulo missus est, 12, t. X. Timothei virtus, 575 Cur circuncinus fuit a l'aulo,636, X. Timothei ande» et εποοπή miserit, » UL XI i reliquit, 9, t. ΧΙ. Jimotheo presbytero scriblt Chrysostomus, 728, t. lll. "Litames ferro instrucil, ügmeuta vesanis, Titulus erueis Crisi cui sol fuerit, 461, t. Y Titus imperator. Ecclesiam oppuguavit, 833. Judzam *eyit, 899. Judaeos excidit, 824, udzam dersstacunt. 501, t. V. "5, 3 Tit. reu lio afflictionis oritur. 48. t. V. ni parit libertas a curis, 582 , t. VIT. Alesim Antiocheuz quantum pertur- 89, t. ΧΙ. we, 270, t. ΧΙ. s nen totum futuri seculi 292, 1. f. Vi, 549, t. VIL. iitentis afflictio, 77, t. V. Trausul; ationes Judzeorum tres, 90] Trocenti decem et oeto P'atres. substantialem delluierunt, Οἱ], Tres ueri λε [ AZurias οἱ Mizal), ex fornace pro- c ignem exsixerunt, 16, t1 icem dejeeti , ri igis liberi quam Nabnuehn- u servati , 500. ibantur, 305, t. rium puerorui ipta, iot, c. Iv. Tres pueri cal irt udeyrum exprimant, 17], L V. Tres pueri liberati, 129, t. NUS puerorum fortitudo, Six nosti 98, dicendi 99, 100, dots 102, 103, 5, t VII. omiiia, ortüudo, ab hominibus viueli,, ab i E "renati, quomodo levi: ribulatio maguum honum hunalia rei t vitae ordine sustule- unt, 22, 25, t. lil. istuleris , om ris. 82, t, If. ribuial Christi ubi fugienda, 156, t sigo, BO9, T i lorrendum et terribile est, 05, t. XI. Tribus duodecim per. duodceim lapides Ephod desiu- biutur, 405, t. VI. T ND exactores conmumes quidam regionis Ίο” . 38 ibutorum nimiorum immauitas. 0, t ieodosio iudicium sl Seditionis Autio- stature est lomo, 570, t. VII. Tricubitalis homo, 255, t. V. Tricubitale se ulcrum divitis, δεις 513, t. dinis glori non. mure eet πριᾶς ripis incra, ,Ul inen, ih M. Ilis, M01, initatix gloriam vidit Joannes baptizans , T8, t. V. s iu mouarchize flgura radi quur, o td NS initatis να mm sc » 831, t. VT. Trinitatem horelicus scriptor vocut. triungulam impictu- jen, Tl, t. V. ilas el unitas per illud : Faciamus, indicantur, rim personarum. por roles, ἆ πίνει tres hyyost; itas nunquam tl ias hypostasium, 54 nitas ibi abest, wi IR na Trlltatis πανε, τοπ, ZN t Tem Yiiheton foni quod staturam habeat. trium cubitorum, 233. Τμ, tricu ipus "Arii d 213, C T tilia ob peccatum utilis , 103, tanc. jure admittitur. eum vel a nobis vel a proximo "Deus offenditur, 492, L. I. secundum Deum utilis, 651, t. H. istitia de. lapsis concepta. magnam retributionem ha- 80, t. IH. Tistitia seeundum Deum multo melior est. humana. lae- Μέι. "Tristia et mors de peccato nat sunt, et peccalum absumunt, 75, t. H. 959 pitudo, ibid., t. tX. "'heatrorum vanitas, 90, t. IX. Theatra rejicienda, 519, t. IX. Thentralia spectacula vituperantur , 191, 255, exagitan- tur a Chrysostomo, 191, t. IX. Theatrorum modus et ratio, 102, t. X. Tüveatrorum spectacula exagitat Chrysostomus , 48, t. X. Theatra describuntur, 427, 498, t. ΧΙ. Theatra. In theatris nudse nmmlieres comparent, 428, t. XT. Theatra proscribit auditoribus Chrysostomus, 519, t. XII. Thebani adolescentes OEipi filii, 461, t. I. "T hec; et reliquis Constantinopolitanze, 335, t. ΧΙΙ. Thecls parentes iBam nubere volunt, 746. Thecla nuptías r It, , V. Hl. Thecla protomartyr οἱ a 13, 745, t. II. Thecla a Paulo instituta, 490, VIII. "Thecla prima martyr nuda in theatro certavit, 545, C. ΤΠ. Thecla (S.) ut Paulum videret atrum suum dedit , 198, Themistocles dux przeclarus Atheniensibus ut naves eunscenderent suasit, 593, 395, t. VII. Theodora , ad eam epistolam mittit rsostomus , 672. Theodore scribit Chrysostomus cum iret in exilium post- quam C«saream adveuerat , 618, t. HI. Theodori virtus ante la; sum, 310. 15 non diu post aditum laborem dejectus , 510. Theodori responsum iis qui horta- bantur ut musea frequeutaret, οἱ. Theodorus Chrysostomi socius, monachus, layjsus, 277, 278, annum vigesimum nohR- dum agebat, 315. Theodoro annos nou plus quinquaginta superesse putat Chrysostomus, ut. extremam attingat 50- nectutem , 289. Theodorus Hermiones amore captus, 295. Valerio, Florentio, et Porphyrio monetur, ut pristinam vi- tam repetat, 515, t. T. Theodori lapsiad Chrysostomum responsio spuria,1065, I. orus Mopsuestenus , Epistola Joannis Constautino- politani ad ijssum, 545, vocatur thesaurus in Cilicia, ib. , t. VT. Theodorus e Cilicia, forma conspicuus , im perium affe- «tans, deprehersus et obtruncatus est, 601, t. [. ως ολα qui tyrannidem affectaverat a populo líbets- 5, 726, t. I. Tlieodori cojusdam casus. Vide prefationem, 293, t. TX. ο cujusdam casus totam Constantinopolin tercui, | U IA. Theodorus &t« nullos esse deos dicebat , 31. Editi prio- ves habebani Διοδωρος Vide notam, 51, t. X. Theodotus ex-consularibus , 612, ad eum scribit. Chry- sostomus, 643. 'Theodoto ex-cousularibus scribit Chrysosto- unis, 606, t. Ilf. Theodotus Theodoti ex-consularibus filius, Theodoto diacono traditur iustituendus , 642, 615, t. IIl. Theodotum lectorem Theodoto diacono commendat Chry- sostomus, 695, t. III. Thcodotus diacotius Theodotum Theodot ex consula- ribus tilium instituit, 612, t. Ill. 'Theodoto diacono scribit Chrysostomus, 691, 695, eidem Theodoto diacono epistole duze, 645, alia epistola ad euin- dem, 035, 612, alia, 695, t. III. Theodotos, Àj htbonius, Chzereas, nresbyteri οἱ monaohi: ad cos scribit Chrvsostomus, 647, alia ad eosdem epistola, 656, alia, 698. t. III. 'Theodotus lector oculorum imbecillitate laborabst, 062, 691, epistol:e Chrysostomi ad eum, 063, 693, t. ΙΙ. Theodotus presbyter Chrysostomum exulem adit, 686, TII. Theodoru: episcopus, 728, cU . 008. 4 eodoro episco istola osiomi, 688, hic puulur e5se Theodorus θεια. Vide notam ibül., t. ti. Theodoro litteras mittit Chrysostomus, 738, t. TLI. Tüieodotus diaconus Chrysostomo addictus, 633, t. IIT. "Theodoro consulari Syrüe- scribit. Chrysostomus, 695 ianus Chrysostomu Theodorus πι Cucusum addu- 1t, 671, t. ΙΠ. Theodoro medico scribit omus, 1386, t. Tif. Theodosius imperator jussit pecunias pendi, 101, tribu- tum exegit, tumultusntur Antiecheni , 75, t. II. Th Ἡ Magni statuse dejecte, 53. A Theodosio ponnz Antiochenis illatzz, otchestre obstructio , eirci Iinterdietio , metropoleos sublata denominatio, 175, 176. Theodosius ia poenam Antiochenos balucis faterdixerat ob eversas statuas, 151, t. II. Theodosii ad Flavianum verba, 214. Theodosius queritur Ántiochenos etiam in defunctos &x«iisse , 214, t. ii "'Theodessi imperatoris pium et mite responsum , quo se ylacatum Anti nis testiGcatur, 219, 230, t. II. Theodosii imperaonis in psschate clementia, 75, eo tem- pore omnes pene qui in carcere erant liberavit , 81, t. II Theodosii imperatoris pietas , 84, t. II. Theodosii imperatoris clementia , et dictum lrunianilat« plenum, 216, t. TI. Theodcsius quintam retulit coropam ez remissione {α- IN OMNIA OPERA BANCTI JOANNIS CHRYSOSTOMI 406 furize, 915, t. If. Theodosii tempore hegreses exorto eun, 001, t. VT. Theodosii imperatoris in Antiocheuos ira, tacito nomine uxlicatur, 548, t. XI. Theodosium ro Antiochenis civitas quvdam maritima rogavit, 548, t. XI. heodosii Magni dias videtur esse dies quo mortuus est, 499, ejus laudes, 499, t. XII. eoi aeodosio Scyuiopolitano episcopo epistola Chrysostomi, » t. III. Theodosius in Macedonia episcoj:us, TOG, t. IIT. Theodosius ex-ducibus Chrysostomo scribit, et ab eo gratulatorias accipit, 64], t. Η1. . Theodosii filius Theodosii patcr imperat innatura atto, ἀσύστατον. Vide notam, 808, t. 111. 0.21 T heodotionis lectiones, 0938. Y leodotionás lectio, 157, ἱ. X. T heodotionis ct Quintas lectiones, 139, t. V. Tlicodulo diacono scr iit Choygostomus, ipsique commen- dat Ecclesias Gotthiz , 726, t. III. Theophauiorum festum, 752, t. T. Theophania quandonam cel ur, 746, t. VIII. | heophilus 4 Luca initio Actorum memorstus quis sit, 781, eidem ipse est cui Evang. nuncupaverat, 783, t. ΠΠ. Thcophilus episcopus Alexandriuus jussus ab imperatore Constautinopolin venire cagmsam dicturus , 550, multis co- mitatus episcopis venit, 550, rogatus a Chrysostomo ut apud se diverteret, id negat, ejusque communionem respuit, $31. Theophilus Alexandrinus eeclesiam Constantiuopol:- tanam invasit , 445, clerum Chrysostoui ab eo divellit sibi- que adjungit, 551. um vocat 3d judicium, 531, ILI. "Theophilus excommunicatos a Chrysostomo absol vit, 5532. Chrysostomum vi 8ο potentia Constantinopoli ejecit, ibid., tom. ΠΠ. Theophilus jussus ab imperatore, ut Constantino,:olin de- Polo iiprsostomo causam dicturus accedaí, id recusat, 55, t. Theophilo presbytero epistola Chrysostomi , 071 , alia ad eumdem, 673, t. ΠΠ]. Theophilus presbyter segnior factus , 724. Theophilus arguitur quod ad collectam: non venerit , 728. Theophilo presbytero scribit Chrysost, illamque objurgat, 729, t. III. Theophilus comes medicamenta mittit Chrysost., 591, II. Theoplilus Ephesius, quzxe ad Stagirium spectabaut Chry- sostomo aperit, 426, L. I. ] Therasius , humanitate , probitate, modestia , elc., prxe- ditus , 602, ad przfectorum dignitatem preveheudus esse sperabatur, 009, corporis forma conspicuus, 603, {. I. Thesaurus verus qui, 107, t. III. Thesaurus quis vere sit, 295, t. VII. Thesauri terreni noxa, ccelestis utilitas, 290, t. VII. Thesaurus spiritualis auferri nequit , 801, t. I. Thesauri tenebricosi apud Isaiam, sunt iufernus, 595, II. Thesauri reperti historia, 206, t. IX. Thessalia , δή, ι.]. . Thessalides , iujurie vox, significat veneficam , prsest- giatricem, maleficam, 109, t. XI. Theud:e scelta dissoluta , quia non ex Dco, R87, t. I. Theudas veritatem impugnare tentavit , 45, t. ΠΠ. Theudas et Judasrebellesin deserto, 189 "I heudas et Judas perierunt,quod tributa Caesari pendere probiberent,Go5, V L1. Theudas et Judas, juste occisi, 492, t. VIT. Theudas statim periit, 168, t. VIIf. Theudas falsus Christus , 525, 525, t. VIII. . Theudas et Judas, magnos h3bentes coetus cum discipu- lis Terierunt, 43, t. X. . bobel malleator eris et ferri , 168, t. IV. Thome dubitatio multis causa credendi , 718, t. TIT. Thomas cur post 8 tantum dies Christum viderit, 475, ΥΠ. Thomas magis incredulus, quam czeteri apostoli , 545, postea omnium fortissimus effectus est , 541 , orbem fere percurrit, ibid., t. VIII. Thom» confessio, 685, t. VIII. "Thomas JEthiopas baptismate dealbavit , 495, t. VIIT. Thomas apostolus in mundo toto celebris, 407, t. VIIT. T. . in Magorum regione praedi δι VL 'Thomz sepulcrum manifestum erat, 179, t. X Thraces ad tilem accesserunt , 822, t. I. Thracia, 714, t. I. Thracia de Bpiritu Sancto accopiL, 186, t. V. races, t. v. . . Thracam agua | r apostoli et discipuli, 159, 11. Thracia a tyrannide Arianorum liberata, 500, t. VIII. TThroni incorporea natura, 714, t. I. Thronus regni signum, 196, t. V. Throni quid significent , 611, t. VII. Thucydidis gravitas, 668, t. |. Thuribulum lingu:e typus, 451, t. V. Thymiamata in "Ecclesia ponebantur, 481, t. VIL At1 Thyrsus in Macedonia episcopus, 709, t. 111. Tiara persica, 259, t. VI. Tiberius imperator Ecclesiam oppuguavit , 855, t. T. Tiberio imperante Christus erucilxus est, 111, t. ΠΙ. Tibertus Ecclesiam impugiumit, 801, 808, t. HI." Tiberius Augusto succedit, 700, t. I. Tibicines post epulas introducti , 619, t. IV. Tigrius yter Chrysostomi amicus, 610, t. III. Timoris utilitas, 1827, 1028, t. I. Timor Dei omnibus peccatis uberior thesaurus, 936, t. I. Timor salutem parit, 76, t. II. Timor murus, munimentum, turrisinex pujmabilis, 156,IT. Timor virtutis magister, 155, quanta bona afferat, 135, HU Timor magistratuum. utilis, 81, t. II. Timor gelienn: regni coronam affert, 155, 151, t. II. Timorem consuetudo facile viucit, 153, t. 1f. Timor nullus ex iis qu:e a natura inferuntur, 86, t. II. Timens Dcum felix est, 566, t. V. "Timor Dei solus ad salutem non sufficit, 390, t. V. Timor Dei omne malum exstinguit , 506, t. V. Timor non naturze est, sed voluntatis, 132, t. V. Timor Dei belJa interna sedat , 58, t. V. Timor non diuturni magister officit, 562, t. VIT. Timor per totam vitam adsit oportet, 593, t. Vi. Timor ad penitentiam adducit et. impellit, 195, t. VII. Timor quam necessarius, 333. t. VIII. Timor Dei summa sapientia, 258, t. VIII. 'Iinore magis castigautur homiues , quam beneficiis al- liciuntor, 66.1. IX. Timor Dei quam negligatur, 590, t. XI. Timor Dei nulli rei coinpararí potest, 201, t. Xl. Timor paupertatis quain futilis, 197, t. XI. "Timor calamitatix Ántiochenis, 80, t. XI. "Timotheus quanto ma;oribus aifluebat eieritis, tatio 0ia- gis timebat, 30, t. II. o Timheus multa terrarum spatia pro Christo einensus, 21, t. i1. "Timothei ossa dz:?monas expellebant , 18, t. LI. Timothei virtus, 19, t. II. Tinotheus quomodo Pauli filius, 90. Timotheus frequen- tibus morbis agitabatur, 18. Timothei philosophia, 19, vi- ctus asperitas quanta, 19, 21, t. Il. Timotheum cur Deus in morbum incidere permiserit, 95, xgrum cur l"aulus non curaverit, 19, t. Π. "Timotheus a morbo multum lucri retulit, 595, 591, t. TIT. Tinotheo in xrwunnis versauti nihil beatius, 568, t. V. Timotheus pius impio patre natus, 628, t. IV. Timotheus juvenis sapienter Ecclesias administravit , 45, t. VI. "l'unotheus adjutor Pauli in epistola ejus Romanos salu- Lat, 611. t. IX. Timotheus ad Corinthios a Paulo missus est, 12, t. X. 'Timothei virtus, 575 Cur circumcisus fuit a l'aul0,636, X. "Timothei laudes et encomia, $03, t. Xl. Timothei encomia, 265, t. XI. Timotheum Paulus Ephesi reliquit, 9, t. XI. Timotheo presbytero scríbit Chrysostomus, 798, t. ΠΠ. Titanes ferru instructi, figmeuta vesani:e, 595, t. XI. Titulus crucis Chrisu cui usui fuerit, 461, t., VITf. Titus imperator Ecclesiam oppuguavit, 835. Judzam cepit, 899 Judaos excidit, 824, t. |. Titos et Vespasianus Judzam devastarunt, 501, t. V. Titus Pauli socius, cujas esset, 661, t. XI. Titum cur Paulus in Creta reliquit, 071, t. XI. Titum, quem ia Creta przfecerat Paulus, cur Nicopolin 3.3 se vocet, 008, t. ΧΙ. Titum quanti faceret l'aulus, 199, t. X. Titi laudes, 512, t. X. Tolerantía conviciorum, occasio meriti, 617, t. IV. Tonsio capitis signum luctus, 52, t. VI. Tonsura crinium, 961, t. I. N Topaxmn lapis pretiosus, 609, t. V. Traditio Ecclesizz, fide digna, 488, t. XI. Traditiones Judslee quales, 511, t. VIT. Tranquillinus episcopus ad quem seribit Chrysostomus, 610, alia ad eumdem epistola, 645, t. Tif. Tranquillitatem animus recte compositus parit, 750, t. IT. Tranquillitas in hac vita non speranda hominibus eximia v.rtutis, 619, t, III. Tranquillitatis mater est itentis afflictio, 77. t. V. Tranquillitas in medio afflictionis oritur, 44. t. V. Tranquilitatem animi parit libertas a curis, 582 , t. VII. Tronquillitatem Ecclesim Antioelienze quantum. pertvr- baret schisma, 87, 88, 89, t. XI. T ranquillitas vera quz, 270, t. XI. In Transügurstione Christus non. totum futuri seculi splendorem exhibuit, 292, t. [. Transfiguratio Christi, 549, t. VII. INDEX GENERALIS. uv? Transnilgrationes Judzorum tres, 501, t. V. Trocenti decem et octo Patres Niczni l'ilium Patri con- substantialem deflnierunt, 605, *. VIII. Tres pueri (Ananias, Azarias et Mizaél), ex fornace pro- dierunt, 285, t. [. Tres pueri oratione ignem exstinxerunt, 746, t. ]. Tres pueri in fornacem dejecti, religionem obliti noa sunt, G3. Tres pueri cur non ferro necati, 54. Tres pueri noluerunt cibis Barbarorum vesci, 521, 1. If. Trium puerorum magnanimitas, 88, coustautia, 65. Trium puerorum victoria, 65, t. II. Trium puerorum tropzum, 478. t. ΠΠ. Tres pueri ut. yusti calcabant [lanunam , loquebantur tt peccatores, 818, t. III. Tres pueri in fornace, 600, magis liberi quam Nabucho- donosor , 601, in igne Dei nutu servati, 501, iu. cantio quasi in | rato et iu horto versabautur, 305, t. IV. Trium puerorum historia eleganter descripta, 101,t. IV. Tres pucri calamitates Jud:icorum exp: imuut , 177, t. V. Tres pueri liberati, 129. t. V. . Trium puerorum fortitudo, 398, philosophia, 98, dicendi libertas , 99, 100, 101, 103, 105, t. VII. Trium puercrum constantia,modestia, fortitudo,150,151,X. Tres (ueri in fornace ab hominibus vincti, ab igue so- luti fuerunt, 700, t. Xt. Tres pueri in fornace , humiles erant et coutriti, 712, XI. Τρίδων pallium philosophorum, 274, t. III. Tribonia pallia pbilosophorum externorum, 175, t. It. Tribulatio ad studium revocat, 60. 'l'ribul. utilitas, 01, II. Tribulatio. V. /Erumna et Afflictio. ο ribnlationes ad peccotorum remissionem ümputantur, », t. III. Tribulatio, quomodo levis est , 511, t. VIT. Tribulatio magnum honum, 200. t. IX. Tribunalia reipublice necessoria, 365, t. F. Tribunal Christi in extremo judicio terribile , $15, t. IT. Tripanalia si sustuleris, oinuem vitae ordinem: sustule- ris. 82, t. If. Tribunal Cbristi ubi omues aderunt, 33, 25, t. Ill. 'Tribunalia fugienda, 150, t. X. Tribunal Ecelesig, 509, t. X. Tribunal Dei horrendum et terrihile est, 0155, t. XT. Tribus duodecim per. duodecim lapides Ephod designa- buntur, 405, t. VI. . Tributorum exactores commuues quidam regionis lo- οἱ, 390, t. I. Tributorum nimiorum immanitas , 596, t. I. ] 'ributum a Theodosio indictum causa seditionis Antio- chen, 16, t. IT. Tricubitalis etaturse est homo, 570, t. VII. Tricubitalis homo , 255 t. V. ricubitale sepulerum divitis, εἰς «pdtg κήχεις ῥάκτιται, 311, 512, t. V Ms nt 'Trinitatis gloria non minuenda, 716, t. I. 'J rinitas consuhstantialis, 1087, t. I. Trinitatis zequalitas probatur, 1088. et segq., t. T. De S. Trinitate agitur, 1087 αἱ seqq. , t. |. . Trinitasindivisa est, 465, nullum admittitdiscrimen, ib. ,li. Trinitas consubstamiialis, 801, 831, t. II. Trinitatis gloriam vidit Joannes baptizans , 189, t. 1l. Trinitas in monarchize figura jcaedicatur, 829, t. IT. Trinitatis personarum ratio, 187, t. V Trinitatis doctrina, 606, t. V. - Trinitatis gloria non scinditu-, 431, t. VT. E Triitatem, hareticus scriptor vocet. Lriangulam unpleta- tem, 140, t. V. ] De Trinitas οἱ nitas per illud :Vaciamus, indicantur, 465, VIT. Trinitas. "Trium personarum par potestas, 471, t. VIII. In Trinitate tres hyjostases, 707, t. VII. . Trinitas nunquam thronum reliquit, 707, 708, t. VIIT. Jrinitas hypostasium, 545, t. VIII. . Trinitas ibi abest, ubi est una Trinitatis hypostasis, 767, tom. IX. Trinitas persouarum probatur, 614, t. X. Trinitas nihil diversum habet, £77, t. X. . τρίπηχυς Epitheton hominis, quod staturam habeat trium cubitorum, 225, t. V. Τμεηχως, tricubitalis homo est, 495, t. VIIT. ripus Apollinis, 242, t. X. Tristitia ob peccatum utilis , 105, tane jure admittitur cum vel a nobis vel a proximo Deus offenditur, 492, t. I. . Tristitia secundum Deum utilis, 651, t. IT. Tristitia de lapsis concepta. magnam retributionem lia- bet, 185, t. IT Tristitia secundum Deum multo melior est humaua la- titia, 184, t. IT. Tristitia et mors de peccato nate. sunt, ct peccatum absumunt, 75, t. H. A03 Tristitia vere peeniLentium bona , 553, t. IT. 'Tristitis nube obruta πια non facile audit, 50, t. H. "Tristitia nimia cur mortem operetur, 290, t. VI. Tristitia salutaris quzetam, 901, t. VI. Tristiia duplex, 29:5,L. VI. Tristitia qusenami Dona sit, 119, t. VIII Tristitiam delici» pariunt, 65, t. IX. "TTristtbus Deus semper leta miscet, 145, t. IX. TTristiti:e admixta est ketitia humana, 125, t. XII. De 'Fristitia et marore, 685, t. XII. 'lriumpbales statux vietoribus posit:e, 53, t. V. Tropza dolo parta majori laude celebrata, 629, t. T. Tryphzna et Trvpliosa que laborabaut iu Domino, sa- lutantur a Paulo, 671, t. IX. 'Tuba canere Judzis nunc non licet, 881, t. I. 'Tuba? festum Judx»orum, 844, 915, t. XI. 'Tubarum usus in bellis, 215, t. V. Tub: instrumenta iu clioro Davidis, 932, t. V. Tumultus constantinoj,.olitani, 513, t. V. Tuuica inconsutilis, 461, t. VII. Turns militum viarum securitati advigilantium, 658, t. I. Turpis lucri cupiditas quanta mala pariat, 673, 674, t. ΧΙ. "Turpitudo theatralium spectaculorum, 696, 097, t. IV. Turpitudo nulla in paupertate, 181, t. VII. Turris :ediflcatio, quantze nequitize, 275, t. IV. Tympanum anagogice siguificat carnis mortificationem, 401, tom. V. Tymparta instrumenta in choro Davidis, 532, t. V. Tvpum obscurat et eliminat veritas, 337, t. XI. Tvpus Antichristi Nero, 485, t. XI. 'I vranni nostra destruere incassum conati sunt, 556, t. Il Tyrrhenum fretum angustum est, 757, t. IV. V. Valens imperator a Gothis combustus, 606, t. I. Valens veritatis adversarius, 560, t. VIII. Valentiniani confutantur qui dicebant deum quemdam esse malum, 5106, t. VII. Valentiniani legein Moysis e Canone Scripture expun- gehaut, 697, t. I. Valentinus, 797. Incarnationem negabat , 759, mali cau- sam statuebat, 565. Valentiuus matrimonium damnabat, 536, |. Valentinus dicebat i nonnisi per speciem adve- nisse, 38, t. III. Valentinus , 632, t. ΠΠ]. Valentini morbus, 85, t. VI. Valentinus ceconomiam passionis Christi negabat, 739, Y IT. Valentinus resurrectionem negabat, 364, t. VILE. Valenünus dicebat materiam pr:eexistere, 20, 50. Deum creatorem esse negabat, 981, t. IV. ". alentinus heresiarcha humi serpentes habet rationes, , t. Al. Valentinus perniciosum dogma induxit, 607, t. XT. Valentinum hzresiareham prosternit Paulus, 218, 219, XT. Valentinus sanctus vir Theodorum colortatur ut ,risli- nam vitam repetat, 515, t. I. Valeutinus vir primarius, amicus Chrysostomi , qui ipsi epistolam mittit, 652. Valentino scribit iterum Chrysosto- mus, 671. Valentinus ad magnm dignitatem evectus, ibid. Valentino scribit tertio Chrysostomus , eumque laudat ab amore pauperum, 750, t. ri Valerius, Castus, Digphantes , Cyriaeus Antiocheni pre- sbyteri, ad eos scribit Chrysost., 615, 644, 665, 089,753, LII. Valerio et Diophantoscribit Constantius presbyt., 745, ILI. Vana gloria fugienda, 377, t. V1I. Vana gloria ex malis et ex bonis queritur, 661, ultra vi- tam etiam extenditur, ibid., t. VII. Van: glorise conditio, 51, t. VII. Vanam gloriam insectatur Chrysostomus, 068, t. ΥΠ. Yana gloria quantum malum, 53, t. 1V. Vana gloria, tide Gloria. lo anc gloriz damna, 170, 171. Yana gloria quomodo fu- ganda, 170, t. VIII. ' : . Vanss glorize tyrannis etiam sapientium oculos exczcat , nisi vigilent, 86, t. VIII. Vana gloria omnium radix vitiorum, virtutis fructum tollit, 405, 166, t. VIII. Vana gloria quie, 512, t. XI. Vana gloria s:va bellua, 303, quomodo sanetur, ibid., X. Vesnitas mundani splendoris, 388 ef segq., t. I. Vanitas omnia sunt, 48, t. V. Vanitas divitiarum, 500, t. V. Vanitas rerum buruanarum, 700, t. VII. . Vanitas est peccatum et inendacium; vita recta cst ve- nitas, 95, t. XI. Vanitas humanarum rerum, 32, t. XII. IN OMNIA OPERA SANCTI JOANNIS CIR YSOSTOMI 404 VarieLis attentionem meri, 195, t. Y. . Varronianus Joviani fMius iu periculo, 598, in Monito, t. L. Vasa sacra non a quovis tangenda, 654, 055, t. IV. Vasa aurea Ecclesi offerebantur, $08, t. VIT. Vates differt a propheta, 185, t. V. Vates, μάντεις, quando responsa canebani , non intellige- bant quid dicerent, 181, t. V. . Vatibus et przsstigiatoribus non attendendum, 650, t. ΧΙ. Vaticinium Christi de templi Judaici destr., 854et seqq. |. Vaticinia Christi, quam certa, 855 et segq., t. I. Vaticinium. P. Prophetia. Vaticinia , 901, t. VIII. Y aticinia aj ud christianos antiochenos [n usu, 38, t. X. Ubal locus, 895, t. I. Vectigal. V. Tributum. Velle satis est ad virtutem, £9, t. TI. Velum templi cur scissum, 597, t. If. Velum templi figura Dominici corporis, 850, t. HI. Velum, preetorium, ita dictum a velis, que obtendeban- tur, 629, t. XI. Vela judices obtegebant, 555, t. VIT. Venellcia Judzorum ad curandos morbos, 935, t. I. Veneflcia, 501, t. VIII. Venerio episc. mediolanensi scríbit Chrvsostotuus,7 14,[15. Veneris et Martis adulterium, 561, t. TI. Venerem non pudet infamibus uti ministris, 905, t. Ἡ. Venia peccatorum. V. Peccatum. Yeniam przcidit perseverantia in peccato, 1238, t. V. Venia peccat. brevi tempore potest impetrari , 485, IV. Veniam consequimur quia Deus dives in misericordia cet miserationibus, 708, t. X . Venter quo sensu deus vocetur, 296, t. ΥΠ. Ventri qui serviunt, immundi sunt, quare, 911, t. XIT. Venti quomodo in thesauris Dei, 591, t. V. Ventorum commoda, 391, t. V. Ventorum utilitates, 491, t. III. Verbum probatur ante secula fuisse, 40, t. VIII. Verbum cur vocatur vita et lux , 54, t. VIIT. Yerbum (Filius) ab hereticis impetitum, 39, t. VIII, Verbum est substantia in. hypostasi, quie a Patre sine passione procedit , 47, :eternum est ut Pater, ibid. , οἱ 45, 49, eadem est ejus et Patris substantia , 4^, t. VIL. Verbum coxteruum Patri : μμ να hxrelicorum ob- jectiones retutaptur, 49, 50, t. VIII. Verbum prolatitium et internum, λόγος κροφοριιὸς καὶ ἑνδιάθετος» 41, vide notan, t. VIII. Verbum. V. Filius Dei, et Christus. Verbum Deus, con[orinis et consubstantialis Patri, 831, I1. Verbi Del semen, non frustra spargitur etiamsi | auci suscipiant, 1039. Verbum doctrine laetitiam parit, 953. Verbum Dei nunquam transit, 853. Verhi pradicauouis quanta vis, 829, t. f. Yerba Dei jura et mendacio libera, 117, t. V. Verbi vis efficax sagittze suut, 195, t. V. Verbi Dei duplex fructus, 791, t. VI. Verbum Dei delicie vere, 397, t. VI. Verbum Dei purgare solet, 445, t. VIII. ] Verbi divini auditores, sitientes esse oportet, 985, VIII. Verbis philosophari facile est , opera autem exhibere fortis et magui animi, 595, 455, t. VIII. Verbum lux est, quomodo, 515, t. ΥΠ. Verbum Dei nou parum ex persecutione pro'ecit , 198, per contradictionem magis extendebatur, 231, t. !X Verbum vit:ze quid sit, 394, t. XI. Verba quzdam quz in Ecclesia proferebantur,533,325, X f. Verborum pugnz quanta mala pariant, 503, t. ΧΙ. Verbi Dei virtus, 471, t. XII. Verbum Dei cum timore audiendum. $85, t. XII. Verba quz in oblatione dicebantur, 199, t. ΧΙΙ. Verba Dei opera exhibent mirabilia , 851, t. I. Verbum. Fide Doctrina. Verbum. Vide Filius Dei. Verba turpia qux: mala pariant, 209, t. Til. Verba obsccena qui loquuotur, sepulcrum patens vocan- tur, 67, civitatis pernicies, 68, t. V. Veritas est id quod vere est, mendacium id quod nom est, 145, t. V. Veritas abundat justis rationibus, 246, t. V. Veritas per umbram operitur, 457, t. VII. Veritas est perspicua, 95, t. VII. . . Veritas una est, nec in partes divisa , 483, veritate qut semel aberrarunt, solent in multos deduci errores, 431 Υ11. Veriati fallaciam semper substituit diabolus , 315, 516, toin. VII. Veritas quam firma, 318, t. VIII. . Veritas iis firmatur, quibus impeutur, $15, t. VIII. Veritate nibil clarius, nibil simplicius, 387, t. V It. Veritas admirationi est etiam apud inimicos, 161, t. VIII 405 Veritas ενα, 168, vis quanta, 987, t. VIIT. Veritate nihil clarius. mendacio nibil infirmius, 105, VTIIT. Yeritas una, error varius, 412, t. IX. Yeritas est Ecclexize columna et firmamentum, 551, t. XI. Y'eritas typum obscurat et eliminat, 257, t. XI. Veritatisaznitio secundum fidem, qu:enan sit,605,606, XT. Veritas etiam inimicis os obturat, 530, t. ΧΙ. Veritatem qui impugnat, nihil potest, 194, t. XI. Veritati mendacium se intermiscet, 615. t. XI. Veritas rerum omnium dominatriz, 639, t. V1. Vermis immortalis, 288, t. I. Yerimium fontes ex miraculo, 285, t. V. Vorses qui succinebatur, Oculi onmium in te sperant, etc., ου » t. f. Vespasianus Judzam cepit, 808. Jud:zos excidit , 851. Ecclesiam opj.ugnavit, 855, t. I. Vespasiauus et Titus Jerosolymam ceperunt , 111, t. III. Vespasianus et "Titus Judieam devastarunt, 301, t. V. Vespera non est finis diei, 459. Vesperau initium esse $e.quontis divi dicebant Jud:ei, 52, t. IV. 'uspertiliones dicuntur idola, quare, 39, t. V]. Vcstos aurez, 515, L. V. Vestes nigr-e in luctibus, 305, t. VI. Vestam nuptialem quinam habeaat, 551, t. VII. Vestiuia pulchritudo nou expetenda, 962, t. XI. Vestium cultus quam vanus, quam futilis , 315, t. XI. Vestium luxus cohibetur, 150, t. 1V. Vestium ritus in Palatina, 461, t. VIIT. Vestimenta imperaloria serica cum draconibus depictis, et aspidibus αυ aureis oculis instruct:e erant, 987, t. VI. Vestimenta maguifica feno viliora, 500, t. VII. Yestimenta pretiosa rejicieuda, 267, t. VII. Vestibula Eclesis& christiani osculabautur, 606, t. X. Vetera iuter et nova discrimen, 95, t. VII. Vetera erant typus et fizura, 538, t. V. Veteres laudaudi qui virtutem soli sectarentur, 141, t. V. Vetera tantum distabani ab iis que in nova lege sunt, quautum caelum a terra, 83, t. VI. Vetus testamentum. V. Testamentum. Vetule preestigiatrices vitandze, 210, t. IT. Vexillum imperatorium, labarum vocabatur, 516, t. XI; Via Domiui quomodo aspera et non aspera, 1000. Via augusta seclanda , 1055. Viam arctai et. :jerumnosarn qui suscipiunt pro Christo, aliis sunt alacriores, 582, t. I. Via ad mortem lata et spatiosa initio, angusta liue, 1047, I. Vis strat» lapidibus, 458, t. T. Via ad caelum angusta, tamen est via, 607, t. III. Vi:e varia ad salutem, 410, t. III. Vise diverse quibus Dei henevulentia acquiritur, 85, IV. Vix: multe ad salutem, 307, t. V. Vis dus ad virtutem ducentes, liberatio a vitio, et vir- tutis actio, 62, t. V. Via Domini est vita quas ex virtute instituitur, 367, t. V. Vía est vita przesens, qu;e superno ductu opus labet,67, V. Vise 3d peruiciem multe, 481, t. VII. Via peccatorum angustior est, quam justorum, 438, t. VII. Via arcta quomodo facilis evadat, 314, t. VII. Vja angusta cum fiducia et timore adeunda, 540, t. VIT. Via salutis quxznam, 64. Iu ea senes perinde atque ju- venes currere debent, 61, t. XII. Via quse ducit ad vitam arcta seinper est, 206, t. XII via [ράλι ad virtatem, σα t. X. 108 χι ie te sunt ad purganda peccata, 708, t. AT. Vicissitudines temporum ad quid, 470, t. V. Vicissitudo loquendi et tacendi, 432, t. V. Victime imagines Christi, 829, t. ΠΠ. Victorise ratio vera, 448, 1t. I. Viclor est vere qui vincit in bono malum, 142, t. V. Victoribus statuse posite triumphales, 35, C, V. Victoribus inscriptiones posite, S5, t. V. Victores a^ omnibus celebrantur, 35, t. V. Victoria patiendo rej.ortatur, 266, 591, 736, t. VII. Victoria contra mortem sine labore nostro, 396, t. II. Victus tenuis cupiditatem sedat, 75, t. V. Y Muarum genus importunum, 655, t. T. Vidua qua duos obolos dedit, et alia qux» pugillum fa- rin:P, laudantur, 770, t. I. Viduam juniorem censolatur Clirysostomus, 599, 600, t. 1. V yluze DL virorum subsidio carere, 6153, t. T. V iduze delecume sumptibus Ecclesiz alebantur, 655, t. I. V iduis varie insidi» parantur, 600, t. I. Vidwe junioris prolem habentis curz, 024, 625. Vidux juniori conjugium non iterandum, 009 et seqq., t. T. Viduis omnibus non eadem proposita merces, 619, t. I. Viduae cur iterum nubere veliut, 0101. I. Viluarmn cvra Episcopis, esse dehet, 655, {. I. Viduis Deus viri luco cst, 600, t. |. INDEX GENERALIS. 406 Viduarum dignitas, 601, t. I. , Viduitatis laus, 551. Viduitas est. nomen bonoris, 600. Viduitas fornaci comparata, 025, t. I. . Viduz quz contineuliam Deo promisit, et tamen nupsit, supplicium destinatum est, 615. Yidua quie nubet, non Lama grata viro, quam vírgo, 617, t. I. Vidu: ver: non contemnend:e, 525. Viduarum varia ge- nera, ibid. Viduaruip chori olim , 525. Juniores vidu:e nu- bebant, sed non de omuibus id dicitur, 531. t. III. , Vidu in educandis liberis laus, 327, t. III. Viduz ipsas virgines meritis [oun superare, 559, t. IIT. Vidua hospitiis esse debet, 332. Viduarum arma ]a- eryie, gemitus, yreces, 511. t. III. iduz Sarejtang modestia. οἱ humanitas, 545, 544. Ea nullam relinquit excusatiouem divitibus, 344, t. ΠΠ]. Viduitatis laus, 925, t. III. Vidua Sareptana hospitalis, 595, t. IV. Viduis przsidio esse quanta bona pariat, 22, t. Vf. Viduarum et ju; illorum habenda cura est, 384, t. VII. Vidue in Ecclesia constitute, 251, t€. X. Vidua: verum ornamentum, 315, t. X. Vidoz juuiores vitand:, Qnare, 519, L. XI. Viduarum officia, 566, t. XI. Viduarum electarum officia, 572, t. XT. ; » idusrum et virginum alimenta in Ecclesia curanda suni, η] 4 * L. e. Vidue qus& secundas nuptias appetunt, non vituperan- tur, sed nec laudantur, 641, t. XI. npe P Vigilantia nobis magua opus est, 37, t. IV, Vizilanta facit ut difficilia videantur facilia, 114, t. IV. Vigilaniia assidua quam necessaria, 476, t. Vll. Vigilantia laudatur, 203, t. IX. Vigilantia opus est ut gratia fiuamur, 21, t. IX. Vigilintia quam sit necessaria, 396, t. XI Vigilantia diaboli, 518, t. XI. Vigili: nocturn:e in festis, 765, t. II. Vigili: Autiochenorum, 715, t. II. Vilitas generis non debet iu opprobrium proferri, 118,L X. Villarum usus, 550, t. I. Villa quae ecclesiam liabet paradiso Dei similis est,118,1X. Villa sacerdotes εἰ ecclesias haebaunt,147,148, 119, IX. . Vinctum esse pro Clristo ma;us pulatur quam sedere a dextris ejus, 55, t. XI. Vinculis amoris nibil magis tyrannicum, 157, t. XT. Vincula pro Christo iuxjosita, quam veneranda, 703, t. XI. Vincula Pauli qualia, 165, t. Il. Vincula aua ogice peccata, 327, t. V. Vindieta Dei ob flliorum neglectum, 355, t. I. zar ας desiderio recordatio peccatorum opponenJa, , t. Hi. Vindictse cupiditas ex animo eliminanda, 85, t. IV. Vindicta : qui se vindicat, seipsum euse petit, 2506, t. V. Yindictam δι Deus statim sumeret, jamdiu sublatum essct geuus humanum, 310, t. V. Vindicta Dei cum clementia conjuacta, 137, t. VI. Viudicta Dei mansuetudine temperata, 133, t. Vl. Vindictze Dei nemo potest resistere, 28, t. VI. Vindicte malum : qui se ulciscitur mille plagis afficitur, bk, t. Ἱ ο Vindicta christiano non competit, 51, 52, t. VIIT. Vindicte cupido quantum malum, 294, 295, t. IX. Vinea Domini populus ejus, 49, t. VI. Vini usus in luctu, 1058, t. I. Yinum tempestatem in anima creat, 955, t. I. Vinum modicum bibendum, 21. Vinum που malum,.sed ebrietas, 40. Vini immodicus usus quot mala pariat, 22. Cur hominibus datum, 22, t. TT. Viuum incusabant haeretici quidam ut malorum causam, 22. 'Tum etiam alii quidam simpliciores nou lizeretici, ib., 11. Yinum ud meusuram bibere non malum, sed ebrietati se dedere, 82, t. IV. Vinum infirmis utile, 673, t. IV. Vin datum est ad lstitiam, non ad turpitudinem, 564, tom. . dinum ín mysteriis 265, t. IV, necessario requisitum 740, t. VII. Vinum concupiscentiam et iram incendit, 625, t. IX. Vini hemina, et panis unus sufficiunt ad impleuduin vetr trem, 129. t. XI. Vini usus qualis esse debeat, 129, t. XI. Violentia errorem subvertere nefas christianis 517, t. II. Viperz viscera natris corrodunt, ut in lucem prodeat, 105, 104, t. VII. -. Viro Deus forensia munia commisit, mulieri domestica, 615, t. I. Vir houus exerceri potest, vinei nequit, $58, t. IIT. Vir Deum diligeus nec effertur aniio nec gloriatur, 645, tou. IV. 401 Viri regnum est uxor, 58, t. V. Vir bonus nihil mali patitur, 764, t. VII. . Viri multi asperi ab uxoribus mitigat sunt, 510, t. VII. Vir in quibusdam mulierem przecedat, 218, t. X Viri comam alebant, utpote qui in Philosophia versaren- tur, 215. Hoc improbatur, 307 et seqq. , t. X. Vir quomodo erga uxorem se gerat oportet, 221, t. Y. Vir quomodo se gerere debeat erga uxorem, 145, t. XT. Viro dedecus est verberare mulierem, 110, t. XI. Viro quid quzierendum in oxore, 158, t. XI. Vir et mulier non suut duo hom., sed homo umas,587, XI. Vir uxorem tanquam propriam caruem foveat, uxor au- tem timeat virum, 140, t. XI. Viri cum uxore pugua quam acerba, 560, t. XI. Vir pius non affectat ut talis videatur, 190, t. AI. Viri cujusdam sancti precatio, 368, t. X. Virga regni signum, 196, t. V. Virga virtutis crux Christi, 309, t. V. Virga aliquaudo castigat, aliquando consolatur, 268, t. V. Virga ferrca Ronunum Impe ium significat, 795, 1. ll. Virgo, lignum et mors, cladis nobis symbola fuerunt, vice versa, Maria virgo, lignum crucis, murs Domini victo- ειν nobis causa sunt, 768. Ὑΐτσο mater. pee Edem terram virginem figuratur, 129. Virzinis partui fidem faciunt ste- riles parientes, 559, 560, t. III. — V irginis partus probatur per sterilium fecunditatem, &i5, 416, t. IV. B. Virgo quz: uterum gestabat, non noverat arcanum mysterii, 212. Atqui novit Angelo nuntiante, 213, t. V. . Virgo nos Paradiso expulit, per virgiuem vitam ayernam lu venimus, 195, t. V. - irginem parere, et rium virginem manere συ diflicile est, 743, t. vi" m δ Virgo Maria admiranda, 45, t. VII. . Virgo in Isaia dicitur Maria, non puella, $7, t. VII. Virginis partui fidem fach Elizabetav sterilis et vetulee partus, 786, 787, t. HI. Virgo el sterilis inexspectatee sunt matres, 780, t. ll. Virgo Maria Deipara, 810, t. II. virginitas admiranda et coronis multis digna, 5:55-500. Α curis liberat, 575, t. I. . Virginitss H:ereticorum przmium non habet, $25. Vir- ginitatis etiam poeuas dant Hzretici, quare, $55, t. I. Virginitas igni comparatur in J'rabola decem Virginum, 112. Virginitas angusta via, 1015. Eam des; icere periculo- sum, 517, tL I. Virginitatis decor non Veteris, sed Novi Testamenti, 825. Virgiuitatem qui potest servare et matrimonium contrahit, damnum sibi parit, 550, 551. Contra virginitatem objectio solvitur, 515 el seqq. Virginitatis labores minores doloribus partus, 583, 585, t. T. . Virgo de terrenis sollicita deterior est quam nupta, 589, $90. Virgo facilius quam nupta regnum consequitur, 350, I. . Virgo raro foras egrediatur, 657. Virginis apparatus, 009. Certamina, 556, 560, 561, 656. Virginis modestia, 232. Virgini necessari:e honestas et decora assiduitas, 5902. Virgo non vestibus, aut. colore, sed animo spectatur, 598. Virginis vere mores, 537, t. I. Virgo nullo eget quod in cea positum non sit, 980. Virgo non est qu& de terrenis sollicita est, 58). Pecunias et fa- cultates curare non debet, 503. Virginis quis mundus, qu:e pulchritudo, 981. Virgo arcenda a funeribus et. pervigiliis, 001. 058. Yirgo Chris sponsa, 551, 553, t. I. , Virgines angelis similes, 510. Quam libers curis, 580. Virginem non decet cultus corporis, 516-527, t. I. Virginis tranquillitas, 581, t. I. Virgines curare debet Episcopus, 656 et seqq. Minus tu- 4cla opus habent, quam vetul:e, quare, 501, t. I. Virgines diutius pulchritudinem conservant quam couju- g.t&, 406, t T. Virgines a thalami sponso exclus ob inhumanitatem, 527, 528, 514, quod eleemosynam non erogarent, 520, t. |. ' Virgo quiz virginitatem amittit, facinus adulterio gra- vius Merperrat, 615. Virgines quzdam lapsee memorantur, 656. Virgines ob subintroductos virosde decore afficiuntur, G15, $916 ef seqq. Vagiuum quie subintroductos habent tur- itudo maxima, . Ad tirgines misse obstetrices, ut irginitas probaretur, 516, t. 1. irgo non potesl esse qux a fide deficit, N57. H:eretica Don anima Lantum, sed et corpore pollutze, 557, t. I. Virgines apud gentiles non erant, 514, t. I. ^ Virgini fastus et nu despectus peruiciosus, 558, [. Virgini cui nubere Paulus permittat, 561, t. I. .Virginias non genus nostrum minuit, sed peccatuni, 510. Virginitatis laudes, 525, 517. Fjus bona, 531. Virgini Latis amatores, non inferiores angelis, 591.Virginitas pr:e- 9 conjugio, 515. Sed. non rite servato, cst longe conju- gio inferior, 914, 519, ι. I. IN OMNIA OPERA SANCTI JOANNIS CHRYSOSTOMI 408 Virfinitatis serium magis ornat quam corona regia, $16, tom. 1. Virginitas pradicanda sine vituperio matrimonii, $59. Virginitatem Paulus modesti: causa donum appellat, 938. irgintatis definitio, et anima et corpore sauctam esse, 591. Virginitaüs praemia, 555, 571. Virginitas ma- Lrimonio melior, 540. V:rginitatis praestautia, 589, t. I. Virginis scelestior quam meretricis lascivia, 748, t. LI. Virgines quiuque fatu: oleum sive eleemosynam non habebant, 295. Erant corpore virgines, non corde purse, LI. Virginitatis commoda, 748, t. 1I. Virginitas est martyrium, 745, t. IT. Virginitatem veteres non servabant, 295, t. 1I. Yirziuilas magna res, 290, t. II. Virginis partu! fidem facit partus Saree sterilis, 742, t. LI. Virgo vera quz, 539. Virgo radix nuptaruin, 410. Vir- gines a patribus suis quanta sollicitudine custodirentur, 11.Quo pacto priscis Lemporibus educarenter, 259. Virgi- nes a matribus quomodo SS fus d oe t. IIl. 'irginitas quanta res, 965. Ejus difficultas, 365. Virgini- tatis diemitas, 978, t. ΠΙ ' "E Virginitas cum eleemosyna conjuncta sit, 277. Stult:e virgines oleo carebant, id est eleemosynam non ve- rant, 2/7. Virginitas sine aliis virtutibus non prod ΙΙΙ. Virgiuitas multis laudibus effertur, 644. Ab initio. jal- mam principatus obtinuit, 155. Virginitatis dignitas, 153, 41V. Virginitatis flos vestis Ecclesi», 205, t. V. Virginitas quomodo introducta, 513, t. V. V irginilas ositi el virginitus necessitatis, 027, t. Y. Yirgo crucifixa in coelum suspicieus, fruitur gaudio spi- ritus, 202, t. V. Virginum chori, 97$, t. V. Virgines Hareticorum non vere virgines, 993, t. V. Virginitus est incorrupiibilitas, 651, t. VI. Virgiaitas quanta res, 711, t. VII. Virginitas magna grati:: ope eget, 600, t. VII. Virginitas vera quze, 777, t. VII. Virginitas sine eleemosyna nou prodest, 710, t. VII. Virginitatem Christus occulte suadet, 339, t. VII. Virginitas non nota Grecis et genülibus, 19, t. VII. Virginitatem qi ncn potesl servare, caste connubium incat, 4714, t. VII. Yirgo vocatur puella, 57, t. VIT. Yirgines nud:e ad spectacula inducta» a Grzcis, 19, t. VII, Virgines fatuse ideo ex thalamo exclus, quod eleemo- synam non dedissent, 710, t. VIT. Virginum ofeum quid signilicet, 712, t. VIT. qn f irgines fatui ob pecuui:» amorem ex thalamo exclus, ' 9 t. j e. Virgines secum habitantes qui habebanl, à Chrysostomo carpuntur, 256, t. YII. Virginum officia, 160, t. X. Virginum Chori, $2, t. X. Virgines fatuze pecuniarum epar capize erant, 561, X. Virginis cujusdam historia, 325, t. 1X. Virginum cbori ubique terrarum, 517, t. IX. Virginitas olim rara, nunc ubiqueterrarum s Virginitas majorem parit laborem, 698, t. M. Virginis officia, 560, t. XI. Virgini qualis sponsus quarendus, 300, t. XI. Virginum cultus vestium nimius, 541. Virgines gestis suis id efficiunt ut despiciaptur, 515. tL. XT. Virgines Christo dicatze delicias respuunt, 00. Asperrimis ciliciis indut:ze, 98, t. XT. Virginitas vera qua, 202, C XIT. Virtutis sectatores tanquam luminesria sunt, 361. Virtute praeditus mortem non timet, 542. Virtutis preuium neto potest auferre, 545, t. I. Virtutis perfectioris consilia auditorum desiderium requirunt, 542. Virtus quanta res, 3359 οἱ seqq. , t. 1. 'irtutem inter et vitium, maguum intervallum, 1065. Virtus prima etate adeunda, 2579. Viriuteui odiosis nomi- nibus obscurare quam noxium, 559. Virtute przditi quanta voluptas, 516. Virtute przeditum nemo potest ledere, 511 Nemo vult etiam si tQ 541. Viriutis gradus primus , aliens virtuti applaudere, 981, t. I. Virtus major eorum esse debet , qui majus donum acce- perunt, 543. Virtutis perfecte est, non nequitiam vitare , sed bona forüiter adire etíam ea qux» nou jubentur, 3539. virtutis supremum. fastigium που es m) wiulur, 383. irtute clariores efhcimur, quam opi . Viruse prse ditus inimicos diligit, 513, t. I, » Virtus Christi quanta, 851, t. I. Virtus ubius sepe multos conservat, 662, t. TI. Virtus parentum, posteris prodest, 335, t. II. u Virtus non in futurc lautum, sed in presenti etiam utilis, 42. In virtute labor ninor, quam iu viliis, 101, t. HI. Virtutes parvo veudibiles, 959. Ad virtutem via expo- 3,0487, X. 409 dita et facillima, 711, t. II. Virtutis coguitionem iudiJit Deus anims πορτα», 110, IT. πριν ετων cum quanto tremore de Deo loquun- tur, 31, t. 1l. Vietus sine labore non magnam laudem refert, 580. Vir-* tus ian pugnata floret, improbitas etiam cum floret ridenda, ;541. Virtus, etiain impuguatoribus admirationi est, 587. Virtus hominis est vera doctriuz diligens studium et vitse honestas, 455, t. 111. Virtutem bominis quid kedere possit, 404. Virtus dum belio vexatur, clarior efficitur, 604. Virtutem qui sectatur furente mari in tranquillitate navigat, 694. Virus sola ho- uorem conciliat, 470, t. Η1. Virtus sula iu uxore quzrenda, 257, t. III. Virtus et vitium non naturzz, sed liberi arbitrii , 638. Virtmtis robur et malitiz iutirisitas, S531. Virtus infestata δι clarior, 5323, t. IV. -- Virtus, quantum bonum, 193. Virtutis potentia, 461. Yirtuti nihil par, nihil poteutius, 370, t. IV. Virtus, iuunortalis, invicta, non cedens hujus vitze varie- tatibus, (97. Virtuti nihil par est, 75. Ejus dotes, 75, IV. Virtus non in natura sed in voluntate homiuis sita, 390- 291. Virtus omnibus dominatur et yraxvalet, 537, t. IV. Virtus vera qus , 400. Virtutem qui sectatur liber est et superior regibus, 601, t. IV. Virtus justorum thesauro similis, 532, C. IV. Virtutem gloria humana sequitur, 55, t. IV. Virtus vera est quz coujunctam babet humilitatem, 5350. Virtus etiam in mediis urbibus servari potest, 596, t. IV. Virtus quanta res, 571. Viriute praediti prosunt posteris, 412. Virtutis studiosi non labores, sed pr:emia sibi pro; o- aunt, 547. Virtutum viaticum ad vitam iuturam, 49, t. IV. Virtatis scientia in natura honinis insita , 212. Virtututa studiosis niille coronarum materia, 65. Virtutum gaza mag- ma dilizentia custodienda, 49. Virtute pr&ditos laudare prodest, 651, t. IV. Virtus latens mercedem habet, 984. Virtus magna est curare ot proximus suil-etur, 65. Virtutetn qui seetautur Bon metuunt feras, 601, t. IV. Virtus ex zrumuis fi illustrior, 176. Virtus patiendo vincit, 456, t. IV. Virtus admirabilis Josephi, 558, t. IV. Virtus est ps ei expedita, improbitas perversa et varia, 559. t. Y. Virtus omnis jostitis nomine comprehenditur , 55, t. V. Virtutis omnis radix innocentia, 651 , t. V. Virtutis laus eximia, 201, t. V. Virtus res facilis, vitium res difficilis, 101, t. V. Virtus nomen iminortale parit, 251. A virtute cessatiout paniomur efficit, 53, t. V. es ruris via angusta viatorum arbitrio lata redditur, ,L. Y. Virtus etiam suprema, misericordia opus habet , 44, V. Virtus bominem Deo familiarem reddit, 219, t. V. Virtus ante remunerationem reiuueratur, 359, t. V. Virtutis splendor, 299, t. V. Ad virtutem ducunt duz viz, liberatio a vitio, et virtutis actio, 62, t. V. Virtus, etsi sola sit, est omnium potentissima : vitium etsi secum habeat totum orbem terrarum, est maxime nu- becillum, 83, t. V. Virtus ardua res, maxime iis qui cum paucis virtutem sectantibus versantur, 141. Virtutis aciui post compuuctio- uem aptiores sumus, 55, t. V. Virtus stimulus et gladius acutus quomodo, 421, t. V. Virtus 2. m operatione hsbet remunerationem ante ia, t. V. Virtus et salus nostra necessitati non subjacent, 523, V. Virtus non cedit tempori, nunquam marcescit, 296, t.V. "Virtus magna eosdem liabere quos Deus amicos et ini- Bricus, 00, t. V. Virtutem qui sectatur, tranquillitate et sedata mente Καίμως, 100, L V. Virtatis fructas aeterni, 410, t. V. Virtus augetur ex colloquio cum Dco, 101, t. V. Virtus etiam ab iis, qui illam non sectantur , laudatur , t. Y. Virtis est honor hominis, 252, t. V. Virtus libera, vitium servum, 251, t. V. Virtus auro exprimitur, 201, t. V. Virtus sola memoriam gloriusam parht, 952, t. V. Virtus non parva gaudere de bonis, 557, t. V. "a : est maxima ipjuria affici potius quam afficere , Virtus hymnorum quants, 522, t. V. Virtus et vitium non ex natura, sed ex animi proposito jidicantur, 121, t. VI. Virtutis peesenta improbos dolore afficit, 46, t. VI. INDEX GENERALIS. 410 Virtate przditus zequabiliter serpere vivit, 336, t. γι. Virius est viro perfectio ornamentum, 404, t. VI. Virtutum calestium officia, 70, t. VI. Virus io servitutem redigi non potest, 133, t. VI. . Virtutis evercend:e dificultates, 21, t. V], Virtus gaudium parit, 531, *. VII. Virtutis vis et przrogativae, 525, t. VII. Virtutis jugum dulce, 435, t. VII. Virtutem qui colunt, non apad omnes bene acdire βος. sunt, 229, de virtute non minor cura habenda, quani de augendis pecuniis, 512, t. VIL. Irlutes sunt fructus Spiritus, 530, t. VII. Virtutis cacumen est pro inim:cis orare, 271, t. VII. Virtus a fine facilior redditur, 239, t. VII. Virtutes quasi catenze mutuo cohzrent 230, t. VII. a2! rie sectauti nihil damni ex parentum improbitate, Virtus etiam apud improbos laudi est, 489, t. VII. virtus fortis, nequitia iufirma, 729, t. VII. irtutem qui colit, nun potest non multos h imi- cos, $94, L VIL oe e abere inimi m. irtute prxditis qui insidiatur, ipse cst quí periclitatur, Virlutem qui colit, nulla re externas eget, 181, t. VII. Virtus est tota aniuii philosophia, 228, t. VIL ' Virtus ideo adiniranda, quod vel inimicos suos ín admi- tatiouem rapiat, 288, t. vit. Virtus secundum naturam nobis inest, quomodo, 511. Virtutis adeunde ratio 201, t. YII. Virtutis vis quanta, 4588, t. VII. Virtus facilis, nequitia onerosa 553, virtus aspera vide- tur ob pravos affectus, 354, t. VII. si rtis larva qui dircuinferqut, soditctores vocantur, Virtus post laborem levis facilisque est, 954, t. VII. Virtus non ex studio nostro tantum, sed. et. ex superna gratia pendet, 279, t. VII. Virtuteui universalem qui possident, mundi sunt, 237, VII. »" V irintis vel pars una coutempta dauinationein affert, 614, m. VII. Virtutem strenue colent! nullus obex, 464, t. VII. Virtus non par in omnibus exigitur, 469, t. VII. Virtus, non opulentia, divitias parit, 558, t. VII. Virtus simulata damnatur, 288, in virtute οἱ íu vitio [a- boratur, 464, t. VII. Virtus libera est, 85, quibus dura sit, 418, t. VIII. Virtus voluptatem parit, 254, t. Vlil. Virtute tantum opus habenuis, 278, t. VII. Virtus apud improbos sibi odium parere solet, 441, VIII. Virtus difficilior erat ante Christi passionem, 588, t. VIII. Virtus eutiam et omnia bona parit, 958, t. VIIf. Virtus i083, 20S. t ul. 1 irtutis immortale gaudium, nequitis voluptas brev 907, t. VIIT. ^ d 5 Virtutes arbitrii, non necessitatis sunt, 517, t. VIIT. za rum, universa bonitas est, 6553, et virtus omnis justitia, 16, t. 1A. Virtus semper proficit, unquam gradum sistit, 72, t. IX. Virtutis principium et finis, est dilectio, 618, t. ΙΧ. Virtus quantum sit boni, 365, per exercitium acquiri- tur 565. Virtutis exercitte fortior evadit anima, 220, t. ΙΧ. Virtutis exercitium cito deseret, qui vanam gloriam ex- petit, 215, t. IX. Virtus post Christi adventum facilior, 517, t. IX. Virtus christianorum prisci sevi, 188, 189. t. IX. Virtutis priucipium et finis est dilectio, 610, t. IY. Virtus opere et exemplo melius praedicatur quam verlio, 925, in virtute prima laboriosa sunt, et quae se antur sua- via, 504. In virtute invocare quid sit, 202. t. IX. Virtute clarus vir eutn quanta observantia commemore- tur, 85, t. 1X. Virtute absente nihil esse potest , virtute przesente nihil damni infertur, 258. Sine virtute dicendi libertas ni- hil perficit, 284. t. IX. Virtus desinit ín. vitam, voluptas in mortem, 505, t. IX, Virtus parentum nibil boni filiis affert, nisi ipsi virtutem adeant, 595, t. IX. Virtus et philosophia tantum. nostra intersunt , 249, t. X. Virtus maxima est, omnia Deo adscribere, 431, t. X. Virtutis inia dura, finis qiuestuosus, 118, t. X. Virtus non ex aspera, 119, t. X. Virtus calida est et fervens, 401, t. X. ia, 486. I irtus majorem parit voluptatem, quam nequitia, 186, X. Virtus incspognahilem reddit hominem, sd, t. X. Virtutem suscipiamus, si voluptatem amanius, 188, t. X. Virtute przeditos qui civitati prodesse poterant οὗ mou- tes et ad Monachos secedentes non apyrebat Chrysostomus, 891 Spes futur:ze glorise omnia facilia reddit, 50, in spe singu- lariter esse quid sit, 59, t: V. Spes coron: coelestis a mala consuetudine avocat, 255, Lum. Spes futurorum ipso visu clarior, 990, t. VIT. spes in tnorum sanctitate solum habenda, 59, t. VIT. Spes semper esse potest viventi, 195, t. VII. Spes est, de futuris confldere, 532, t. IX. Spes in Deum securitatem et latitudinem pesatat, 099, yom., AI. Spes iu D:um rebus omnibus superior est, 687, t. XI. spes semper servanda quamdiu vivimus, 957, t. XII. Spharicum esse celum negabat Chrysostomus, 208, tóm. " , Sphzroter quid sit, 339, vide notam, t. IV. Sphendon locus in circo, 569, t. VIII. Spina in Scriptura sacra peccata significant, 84,t. XII. Spiraculum γι a Deo iuspiratum, quid sit, 105, t. IV. Spiritualia quomodo adeunda, 82, t. IV. Spiritualia distributione magis crescunt, 185, t. IV. spiritualis homo quis, 632, t. IV. Siiritualia nulla externa operatione indigent, 55, in spiritualibus omuino necesse esl ut qui quzrit inveniat, 9U, t. Sjiritualja semper splendidiora evadunt, 250, t. VIII. Spiritualia a principio perfecta sunt, 155, t. VII. Spiritualia nun propriis cogitationibus permittenda, 116, tom. Vlil. Spiritualia nequitiz qu:e, 959, t. XI. Spiritualia spiritualibus comparare quid. sit, 59, t. X. spiritualis vir ne quixrat honorem a. mulieribus, 511, tom. 1. Spiritualis homo omnia fert libenter, 256, t. XII. Spiritus Dei quomodo superferebatur &uper aquas. 35, lom. iV. Spiritus Sanctus per Moysem loquebatur, 166, t. IV Spirites Sanctus prophetarum linguam movefaat, 91, ad nostram infirmitatem sefinonem temperabat, 34, t. IV. Spiritus gratia templa facit, ut ubique orandi facultas sit, t. IV. Spiritum Sanctum vere cognoscere substanuam Dei pro- batur, 737, t. I. . - . Spiritus Sanctus. Patri οἱ Filio consubstantialis, 1095, el seqq. , t. T. u Spiritus Sancti cum Patre et Filio c qualitas probatur, 405, 460, t. II. i μοι αν Sanctus si non esset, Deumorare non possemus, , t. Il. Spiritus Sanctus cur in specie colunib:e descenderit in Christum, 969, cur specie linguarum apparuerit , 467, tom. 1i. Spiritus Sanctus est. ejusdem atque Pater auctoritatis, Spiritus Sanctus cum non adest, signum est irie diving, , V. H. Spiritus Sancti fructus quinam, 408. Spiritus saüeti do- num est donum reconciliationis , 457, t. Π[. Spiritus gratia qualis, 587. Spiritus gralia nunquam parva vel vilis, 17, ceu ignis peccata absumpsit, 400, t. 1I, Spirilus Sanctus Paracletus, 467, t. IT. Sy iritus Sanctus in veteri lege | powissus, 185, quomodo in nobis retineatur, 276, 277, t. HI. Spiritus Sanctus inseparabilis natura, 815, t. III. Spiritus Sancti varia nomina, 813, t. III. Spiritus Sancii varia attributa, 818, 819, t. ΠΠ. Spiritus Sancti varia dona, S17, t. ΠΠ. Spiritus S. gloria a Macedonianis delhonestata, 822, t. ΠΠ]. Spirilus missionem haretici mcontumeligm capiunj, 836, tom. Hi. Spiritus Sanctus confirmat ctimplet ea que sunt Filii, 825, tom. 1]. Spiritus Sanctus a semetipso non loquebatur ul neque Fi- lius, 824. t. III. Spiritus S. plenitudo Evangelii, 825, t. ΠΠ. Spiritus Sanctus venit ἐν Petrum, venit in Paulum, 821, tom. ΠΠ. Spiritus S. quomodo dignoscatur inesse alicui, 821, t. ILI. Spiritum S. initti, est donum ejus milti, 836, t. HI. Spiritus idem utriusque testamenti couditor, 821, t. V. Spiritus illuminat, Pater trahit, Filius deducit, 333, t. V. sus iritus gralia ducente convenit quies, ordo, moderatio, [] t. . Spiritus Sancti donorum multiplicitas, 1760. Communica- tio, 181, t. V. Spiritus gratia cum magna celeritate procedit, 185, t. V. Spiritus sua natura est ex Dei substantia, 181, t. v. Spiritus vocatur Paracletus, 215, t. VI. Síirilus Sanctus quomodo corpus Christi in Virgine οἵ- IN OMNIA OPERA SANCTI JOANNIS CIIRYSOSTOMI 493 formavit, 714, t. VIII. Spiritus Sanctus lux est, quomodo, 513, t. VIII. Spiritus Sanctus cum Patre εἰ Filio iu cavo et in terra concordissime celebratur, 705, t. ΤΠ. Spiritus es anima, 672, t. VIII. : piritus diviuus per sanctos suos ftiura. quasi prz:eseniia priedicat, 705, t. VIII. Tas P ' Spiritus sepe vocatur Gratia Sancti Spiritus, 672, t. ΥΠ. Spirit1s Sanctus non minor Christo, 205, t. VII. Spiritus graC« librorum instar esse deberet, 15, t. VII. Spirits Sancli coeratio iu Virgine non exjloranda, 42, om. VII. ,oüPiritus Sanctus em descendit in baptismo Christi, 901, Spinus Sancius non per litteras locotus est. apostolis, ,U . Spiritum Sanctum fuisse creatum pugnabant. biaretici quidam, 55, t. VIII. Spiritus Sanctus factus non fuit, 56, t. VIII. Spiritus Sancti virtus quanta, 406, t. VIII. Spiritus Sanctus immensus, 174, t. VIII. Spiritus Saucti operatio non curiose exploranda, 15, 155, tom. . Sj iritus Sanctus prophetis datus quomodo, 284, t. VIII. Si ius Sanctus cur non advenit |, rzseute Christo, 401, tom VIII. Spiritus unus evangelistas movebat, 47, t. VIII. Spiritus gratia ineffabilis, 471, t. γΠι. Spiritus operatio numquam minuitur, 204, t. VIII. Spiritus Sanctus per iguem apte exprimitur, 46, t. IX. Spiritus Sanctus in orantes descendit, 45. Est par honore Patri et Filio, 44, t. IX. Spiritus Sanctus unam cum Filio potestatem habet, natu- ram unam, 250, t. IX. Spiritus Saucti virtus quanta, 96, t. IX. Spiritus Sanctus quos adit aureos ex luteis efficit, 4U, om. IX. Spiritus Sanctus cur non Christo jrz»sente advenit, 20, tom. IX. Spiritus Sancti quanta potestas, 173, t. IX. Spiritus Sancti donum maximum quoduam est, 470,t. IX. Spiritus Sanctus in iracundo uou liabitat, 138, t. ΙΧ. Spiritus Sauctus illa tradit qu: certiora sunt, ex iis qua oculis videntur, 17, t. IX. Spiritu pr::sente semper adest Christus, 518, t. IX. Spiritum adoptionis qui habet, Patrem vocat Deum 3 Spiritu motus, 537, t. IX. Spiritus signorum quísnam sit, 115, t. IX. Spiritus Sauctus ejusdetn atque Pater et Filius essentia esse probatur, 607, t. X. Spiritus Sauctus eamdetni habet. quam Pater, dignitatem, 9 9 eme Spiritum Sauctum divin: esse substantize probatur, 216, Spiritus Sanctus in Dei ordine est, 448, t. X. Spiritum Saactum vere Deuin esse probatur, 164, t. X. Spiritus Saucti dona sunt e:qualia, 205, t. X. Spiritus Sancti dona, causa. erant schismauuim, 250, t. X. Spiriluum discretio quid sit, 2/5, t. X. Spiritui San-tum possumus attrahere, 129, t. XI. Syiritus Sancti reuovatio quid sit, 354, t. XI. Si iras grauia promptos et alacres lionines efficit, 159, Lom. . Spiritus servitutis quid sit, 520, t. IX, Spiritus in Serijturis aliquando appellatur aqua, al- quando ignis, 185, t. VIIT. 4 Spongla balsamo impleta divitum mensas abstergebant, 9 » t. . . Sponsalium mos vetus, 405, t. IV, Sponsa pavor appellata, quare, 1058, t. I. Spons:e zona, 63. Sponsse calcei qui, 65, t. V. Sponsus noster Christus, 03, t. V. Sponsus qualis qu:erendus virgini, 390, t, X]. Sportula quid significet, 751, ἐν nola, t. LIT. μὴ αν iuuudi et axquabilitas vicissitudinis temporum , , t. V. Stachys Pauli dilecta, 670, t. IX. Stadia quindecim sunt milliaria duo, 344, t. VIII Stadium est vita przsens, 641, t. IX. uu Siagirius Asceta, 425, dsgemone vexa 435. ia jejuniis ac vigiliis multum temporis contriverat , 436 , sauctum vi- rum d:emonibus imperare solitum frustra adierat , 438, ex moarorc in desperationein pene decidebat, 420, verebatur patris iram in monachos si id cocmperiret, 436. Stag mae- ter pia, 426, eum horrendo modo demon invadit, 426, su.s forma, 421, demone vexatus martyrum loca frequens adii, 448, sanctos adiit, qui curationem hujusmodi nunquan frustra tentaverant, nee sanatus est, 418, t. |. 3935 Stagirii patet. homo violentus, 417, habebat adulterinos Πιο», 4485, ex iu2, 418, comessationibus et fastui deditus, 445, t. |. Siagirio dzemon desperationis cogitationes immittit, 447. Stagirius a dzemone vexatus, ex hujusmodi vexatione mul- n profecit, 441-448, ante vexationem negligens fuerat, ται. t. 1. Stagirius Christianus a majoribus, 437, ab infantia sacras Titeras edidicerat, ibid. Stagirius solo pane et aqua couten- tus, 450, t. I. Stagirii famulus etiam a d:*mone vexatus, 447, t. I. Statera justa quz, 40, t. V. Statuarum defectionem memorat Chrysostomus, 913, T. osii Magni dejects, S5. Statuarum eversio (23, sed per peregrinos et Statuz The Don per cives Ántiochenos pronisceuos homines, 38, t. IH. Statux non immortalem pariunt memoriam , 661, t. IV. Status triumphales victoribus positze, 3à, t. V. μα ο α bios a Chrysostomo petit librum de compunctione, bU 1. Stel'arum. conversionibus omnia quidam adscrihebant, Siella que. Magis apparuit non ex numcro cseLerarum steilarum erat, oi, ejus cursus el fulgur, ibid., cur appa- fuit, 05; ostium gentibus aperit, ibid., t. VII. *tella quse Magos duxit, super ipsum pueri caput ste- Qt, 77, t. VII. Stella, quse Magos duxit, noa ex numero citerarum stellarum erat, 16-17, diu ante partum Magis apparuit, 76, 4. VII. Steila Magorum dux ab astrologis veritalis inimicis ín testimonium usurpatur, 61, 1. Vif. Siela, qu» Magis apparuit, quid esset, 516-517, XII. Stellz nunquam seueseunt, 75, t. LI. Stellarum in culo pulchritudo, 59, utilitas, 00, t. IV. Stellis cur non benedizert Deus, 459, t. Vl. Stephauz domns primiti:e eraut totius Gracie, 5735, V. Stephano cur viduaruni cura eommissa ab Apostolis, 606, 5Stej hanus lapidum imbres non respiciebat, &ed coronas, $U. Stepbsous Apostolus Christum imitatur oraudo pro $uinicis, $05, t. II. "SSteplianus martyrii corona redimitua, 567, {. IV. Stephanus lapidatus petit salutem lapidantiur, 439, V. Btep'anus diaconorum pra cépuus , «eixocxo;, 908, tom. V. Stephanus calumaiis impetitur, 125, t. IX. Stephani mors quot boua attulerit, 146, de Stephani morte mersor, Paulj conversione compensatur, 155, án Stephano gratis florebat ex fide, 132, t. IX. Stephanus coronam exprimit, 701, t. VIIT. Stephanus quam similis Christo in cruciatibus, 701, ΥΠ. Stephani fortitudo mirabilis, 591, t. VII. Stej hapus protomartyr martyrii porlas reseravit , 501, tom. VIII. Stephanus lapidatus rogavit ut lapidantibus peccatum di- Enilleretur, 596, t. VIT. Stepliani sapientia, 281, t. VIIT. Stephaui os cuin siluit, mox sonuit taba l'auli, 159, 1H. Stephanus ad lanlum a Corinthiis missus, 12, t. X. Stephanum im, robilatis causa. ecclesiastico principatu dequlsum doetrinz νου] occupare. jubet Julianus Αρο- $la!a, 569, t. T]. Sterilis et virgo àinexspeclatae aunt matres, 7*6, {. IT. Sterilitos quantum malum, 630, quam gravis mulieribus, ανν et orbitas liberorum ab uuo Deo yrolficisciuur, 23, t. IV. . Siuicos confutat Paulus, 670. t. I. Stoicorum promiscua conjugia, 546, t. IJ. Stoici Arutotelem imyetunt, 41i, t. IX. Stoicorum doctrina, 270, t. IX. Stol:ze diaconorum, 520, t. VIII. Σερανηλάτης, dux exercitus, 91, t. IIT. Studio prsefecto urbis scribit Chrysostomus, 721, eumque tvusolewr de morte fratris, ibid.. 1. ΠΠ. κα propter Christuw omni sapientia prudentior, ν L. f. . Stuyádis aecnsari non grave, plecii terribile, 47, t. VI. Stygis unda, 347, t. I. Stygis aqua, 290, t. Vl. . . δν ut in officio contineantur auxilio Dei opu est, L.. Y. Subintroductz: quot quantasque curas afferant, 308, 601, quot damna parisot, 615, suhinLroducue seu Ágapete vir- iues erant cohasbiLuntes, 405, t. I. Vide Cohabitatio οἱ gayelz. De Subintroduciis feminis eL Agapetis, 1056, et seqq., t. 1. Suhintroduci apud virgines dedecore ülas afficicbant , INDEX GENERALIS. 9391 3I4-515-516. Subintroduetorum turjissimus usus, 528 «f seq. Subintroducti aliquando zelotypi, 539, t. |. ubintroductee ancillarutu nomine, 561. t. VIII. sublimibus humilia admiseet Paulus, 109, t. X1I. Substantia substantiam superiorem noa ,robe nowit euamsi parvo intervallo distet, 740, t. I. Substantia et gloria uua Patris et Filii, 544, t. VIT. Substantia Dci quomodo cognoscatur, 704, esu se posse putare iasanum est, 705, t. I. Substantia Dei. Vide, Dei substantia. Substantia Dei nobis ignota, 459, t. V. Substanüa eadem Patris et Filii, 120, t. V. Suburbia Antiochiz, 904, t. I. aria et semieinctia ante portas Ecclesi» Judei: bant, 648, t. VIII. dmi vendo- Sudaria et semicinctia Pauli mirabilia, scd noo ut vincula, Sudores non metuendi, 174, t. IH. Sues unguento suffocari dicnntur, 430-451, 4. X. Supellex argentea, 773, t. ΠΠ. Superbia justum labefactat, 1041, t. T. Superbia bona opera pessuudat, 389, t. IV. Superbus quis vere sit, 41, t. V. Superbi quantopere fugiendi, 378, t. V. Superbuni οἱ arrogantem esse, injueliua est, 40, t. V. Superbia avaritize adjungitur, 49, t. VI. Superbia sepe ex Ώου conscientia oritur, 113, t. VI. να in animis idipsum «uod inffatiu in corporibus, 4 ve 9 Superbia vulnus periculosum, 117, t. VI. Superbia mulierum maxime odiosa, 50, t. VI. Superbia malorum mater, 121, t. VI. Superbia malorum arx et radix, 224, maximorum orbw malorum causa, 224, t. VII. ! Superbia nihil abjectius, humilitate nihil syl limius, 635, om. Vil. Superbia quantum noceat, humilitas quantüm prosit, 6C- 61, superbua fugienda simplicitas seetarda , 129, Superia funs otnnis nequiti;r, ài. t. VII. superbiam panunt principatus et primi cousessus, 601, tom. Vil. Superbi non seipsos norunt, 532, t. VII. Superbi admodum vidiculi, 625, t. VII. Superbi cum humili comparatio, 520, 624, t. VII. Superbia virtutes oinnes labefactat, 106, t. VIIL Superbia peccati principium, radix , mater 72, per eam Adam ab honore decidit, 72, superbia virtutes omnes reddit, inutiles, ibid., t. VII. Superbia ex ignorantia nascitur, 591, t. XI. Superbia quam alieua ab anima christiana, 216, t. XI. μῷ ο hominis argumentum est quod. egeat ratione, 72, t, De superbia et vana gloria ecloga, 011, t. ΧΙΙ. Superior ab inferiore suj;eratus quantum patiatur, 677 , Superna Virtutes Deum perfecte non compreliendunt, 129, t. Ἱ. . Superstitioues singulares, cinis et fuligo et sales , 509. 050, t. XI. Superstiliones erga nascentes intantes adhibitz, 103- Suphir, vel Ojhir ubi aurum, 199, t. V. Supplex quis vere sit, 65, t. V. Supplicationes in Ecclesia offercbantur pro populi igoo- rantia, 950, t. I. Sul plicium cur non statim flogitiosie inferatur, 304, om. ]. oS 'bplicia reipublice necessaria , 561 , supplicia varia, 20,t.1. - Tuphlieii eterni memoria, quantum peecális remediuin , Supplicium arcet improbitatem, 05, t. V. o5 uPplicia pro peccatis cur in hac vita non inferautur, ,U. Y. Sup licii diffeeentize unde petita», 73, t. V. ως ον improbitatis digpum non reperitur, 51, Suppliclum et in boc et in futuro seculo infertur, quo- modo, 449, t. VII. Supplicium duplex damnatorum, 485, t. VH. Supplicium debetur, non solum ei qui mala perpetrat, sed etiam ei qu bona non operatur, 714, t. VII. Supplicii dilatio consolationemne afferat, 595, t. ΥΠ. Supplicium ipevitabile est iis qui recte vitam non insu tuunt, 200, t. VII. Supidicit eterni horror quantus, 545, t. VIT. Supplicia futura immortalia sunt, 250, t. Vi(1. Supylicium minus cst peccato, 472, t. IX. 395 Supplicium, :eternum fore probotur, 444 et seqq., 440, tun. AIL. . . Supplieii metas quantam vim habeat, 477, t. XI. Supplieium secum fert nequitia, 46, t. VI. Sus non natura sua immundus, cur quasi immundus pro- hibetur, 079, t. XI. Susa Persidis Metropolis, 896, t. I. susonna uxor bona, 124,t. VI. Suspiciones etiau) fals:e, episcopis non. contemnende, 9 t. e. Sutor calceorum, 516, t. V. Sybaritica mensa, 546, 697, 1051, 1010, t. Sybariticze mens, 654, S18, t. γ. Sybaritica mensa. Vide notam, 651, t. X. Sycopbantia fortiter ferenda, 551, t. ΧΙ. σύζυγοι etiam rares dicuntur, 800, t. VI. S yin*olan Nicene Synodi, 681, t. V. «vmbola superstitiosa, apud christianos antiochenos , in usu, 58, t. X. uu . Symeonem in vincula conjicit Josephus frater, $51, tom. IV. 2. Symon et Maris presbyteri et. monachi in apamieusi a, r0, 639, iis scribit Chrysostomus , ibtd., t. Ii. Symeon propheta erat, 810, t. II. Symmnelio presbytero scribit. Chrysostomus , 657, t. ll. :ymnmaciti et ΑΙ lectio, 652, t. V. 5 yumachus, Aowila οἱ Theodorto, 682, 1. V. Symmachi, A τισ οἱ Theodotiouis lecticnes, 106, t. V. siyminachi οἱ Theodotionis lectio, 096, t. V. - Symmachi lectiones, 651, 640 , 641, 644, 646, 648, 600, G31, t. V. Symmachi et Syri lectiones, 088, t. V. Symmachi lectio, 691, 695, t. V. Symmachi ἰοοιίο, 655, 056, 60$, 667, 612, G14, C. V. Synmchi lectio, 585, 501, 595, 594, 698, T9],t. V. Synagoga Judieorum diversorium dzemonum , 847, 850, Iii non adoratur Deus, ibid. Synsgog:e Jud:eorum Scriptu- επ libri nullam conferunt sanctitatem, 850, 910, 911, imo ideo illa magis odio habenda, ibi:1. Synagoga odio habenda quia legem iabet et. Prophetas, 911. Syaagoga Judsorum Christianos arcet Chrysostomus, 881. Synagogam prava po- testas inhabitat, 980. Synagoga lupanar, diaboli propugna- culum, etc, 015. Synagogam Jud:eorum inter et theatrum nihil discriminis, 817, spelunca latronum 'erat et prostibu- Inn, 818, t. T. uU Synagoga Judzorum diversoriis inhonestior, 818, dxmo- nüm habitaculum, 800, non digna veneratione, 850, tom. ]. . . : Syuagnga non omnes accipit, sed Ecclesia universos, 30, tom. VI. Σωναλοισὰ commixtio, 791, t. TIT. Synaxis in Ecclesia, 800, t. I. Synaxim negligebant An'iochenorum multi, ut ad Cir- censes ludos pergerent, 755, t. T. — — Synaxis etiam post prandium Antüiochis ad concionem audiendam, 105, t. II. Σννάξεις sive collectae jn ecclesia, 217, t. IX. Synclerium nobilis femina pharmacum mittit Chryso- stomo, 590, t, III. u Σννδρομὰ οὐσιώδης καὶ μίξις θιστισία, 0/10/5145 tttbstaniialis, el mixlio sacra divinitatis e carnis, error Apollinaristaruu, 151, t. TII. Syngrapha, 1223, 165, t. V. Synrraphie debitorum, 9298, t. V. Synodi decretum necessarium ad sedandos Constantino- politanos tumultus, 558, t. ΤΠ. Synusiasue Apollinarist: orant, 747, t. IJI. Syri, 714, t. I. Syri christiane philosophantur, $2, t. VIII. Syri ejiscopi qui cum Theophilo Constantinopolin vene- runt, libellos accusationum ipsi dare recusant, 535, t. IIT. Syrorum lingua, 4$, t. IV. S yrus et Hebrzus 2lloti, 88, t. VI. Syri lectio, 226, t. V. Syria de SpirituSancto accepit, 186, t. V. Syrophownissa ex assiduitate exaudita est, 85, t. V. Syropho:nissa quia vehementer petiit impetravit, $00, tom VII. Syrorum lingua, 74, t. VII. T. Tabernaculum nihil proderat Judseis, 1535, t. TX. "TTabernacula justorum, 533, t. V. Tabernacula peccatorum, quae, 145, t. IIT. Tabernaculum figura veteris Testamenti, 829, t. TI. Tsberuacul'orum festum apud Judxos, 915, t. Ἱ. IN OMNIA OPERA SANCTI JOANNIS CIIRYSOSTOVI 596 Tabernaculorum festum quo. summus sacerdos in. san- ctnarium intrabat, 57, t. [I. In T'abernis ludi Kilendarum die, 0S5, t. [. T abitha lacrymis viduarum, quibus benefecerat, ad vitam revocata, 926, t. I. Tabitha propter eleemosynam revixit, 484, t. IV. Tabitha bouis operibus celebris mortua suscitatur a e- tro. 166, t. IX. . Talium mortuam viduarum lacryma suscitarunt , 794, tom. 11. Tabul:e de nuptiis, de debitis, deque reliquis contracti- bus nisi in frontispicio nomina Consulum baberent, nullam ex se vim habebaut, 110, t. VI. Tactus virginibus vitandi, 518, t. I. Tactus mulieris quam periculosus, 497, t. I. Talenta jn Evangelio quid significent, 715, t. VII. Taleuti concrediti distributio facienda, 1015, t. 1. Talentorum evanzelicormm rationes, 608-009. t. IV Tuleitum in terram abscondere quid, 934, t. VI. Tali et cubi ad ludum adhibiti, 187, t. VIII. Talorum ludus, 61, t. IV. Tantali fabula, 497, t. T. Ταπεινοφροσύη quid, 321, t. XT. Tapetes, 985, t. I. Tarsensis ej iscopus inter adversarios Chrysostomi, 725, tom. ΠΠ. Tarsum cur missus Paulus, 660, t. I. Tartarus tantum a terra distans quantum terra a caelo, 915, t. 1V, 547, t. T. Tartari fu:idum, 385, t. IT. Telouium quid; 490, t. III. Telonii quzsstus iniquus, 562-365, t. VII Temperantia ad sanitatem ccnducit, 84, t. IV. Temperaulia est anims pulchritudo, 174, t. XI. 'Temperantie voluptas, $20, t. X. Temperantium voluptas quanta, 320, t. X. Longe major ca, quam in:emperans percipit, 320, t. X. 'empestas quomodo seda:a a Christo, 350-351 , t. VIT. Templum judaicum quam celebre, 815, in templum in- terius solis sacerdotibus ingredi licebat, 854 et seq.,t. T. Inteumplo 114.100 Ipuis de codo decidebat, qui victimas consumerct, 909, t. f. Templum Judaorum Deus olim aversabatur ob illorum scelera, 855, t. T. Temj.li hierosolymitani destructionem preedixit Daniel, 898. emi lum judaicum restaurari non potuit , S54, nun- quam restaurandum esse probatur, 885-884. Templi vastitas pier Romanes ;terna futura, 897-698. Templum cum re- staurare vellet Julianus , ignis a fundamentis exsiliit, 835 Templo diruto anni plus quadringentis, 855, 905 el . Templum hierosolymitanum cum vellent rursus axlifieare Judzi, igne e fundamento erumpente, cobibiti sunt , 285, Templum bierosolymitanum , 40 cubitos longitudinis, vi- ginti latitudiuis liabebat, 450, t. V. Templum regis in psalmo quid, 903, t. V. T em, lum secundum annis lo x dificatum , 362, t. V. Templi Judaeorum magnificentia , 127, XII. Templi peres aliquot tempore Clirysostomi supererant, , t. VII. Templum in duas | artes divisum, interiorem et exteria- rem, 955, t. il. Templuin jain est universa terra, &09, t. TI. Templum hierosolymitanum, olim ita celebre, profanum redditum, 176, 177, t. II. Templun Salomonis, image mundi, 187, 7188, ι. TI. Templum Jerosolymitanum instaurare conatur Julianus A a 908, sed frustra, igue ex fundamentis exiliente, t. il. S Lempinm Apollinis igne labefactatum, immisso fulmine, , V. H. Templum, carnis Domini figura, 150, t. ΠΠ. Teniplum Judeorum, imago Dominici templi et Domiuici corporis, 850, t. III. Templum Matrone in Daphnes suburbio Antiocheno , 851. Itemque Apollinis, 853, t. I. Templum Serapidis Alexandrim , 851, in eo Scriptura- rnm versio a l'telemoxo Philadelpho curata servatur, ibid., tom. 1. Templum idolorum non licebat adire , 188, t. VIIT. Templum licet procul posituin adire oportet, 607, t. IV. Templa Dei facit gratia Spiritus, ut ubique precanui fa- cultas sit, 667, t. IV. Templum Dei nos s1mus, quomodo , 4i, t. XT. gi plam Spiritus Saucti possunt esse singuli christiani, [] t. e. Tempus acceptabile quodnam est, 482, t. X. Tempus presens est chrisuanis tempus bclli, 411, t. ΧΙ. 4397 T einporis spatia d dui , 124, 13H, 1. VII. emptus quo scriplum [wit opus unper(ecuum in. Multluctun sul'indicalur 951. VI. " pet Temporalium incerlitudo, 436, t. Il. . Temporane:e res incertis , 609, t. I. Tetnjoris fluxa conditio, 956, t. I. Teniulenti cum mortuo coinparatio , 549, 550, t. VII. Tenmulentia. Vide Ebrietas. Tenebre in Scriptura signilicant alflictionem , 41 1, t. V. Tenebrs noctis non malum quidpiam sunt, 1352, t. VI. Tenebrae dicuntur opera mala, 408, t. VIII. Teuebrz non sensibiles, quz, 217, t. VII. Tenebrosi vocabantur qui misericordiam nen habebant , 1135, t. VII. Tentatio cur permittitur, 1003, t. T. Tentationum varia genera, 62, t. 1I. Teutatio quiete melior, 69, non tentatio, sed tentatorum seemnities ruinas efficit, 61, t. II. Tentauoues cur Deus permitat, 170, t. Ilf. Tentatorem habemus inimicum, 688, t. IV. Tentatio gravior est, in dolusum hominem iucidere, 540, V . Teutationes diaboli depellendz , 551, t. V. Tentationis et castigationis lucrum , 554. t. V. "6Tentationes sustinendze etiamsi diuturias sint, 475, t. V... ''entationem Deus rmittit ad probationem, 335, t. VI. Tentatio bonos r j i it meliores, 595, t. VI. Tentattonim species, 654, t. VI. 'l'entatio non querenda, 209, t. VII. "Tentat. fort.ter toleraud:e, 208. Cur immittantur, 202, VII. Tentationibus iustantibus unde consolatiu sumenda, 418, tom. VIII. 'Tentationes οἱ afflictiones nos splendidiores reddunt , 913, in tentationibus jejunandum , 2506, t. IX. Tentationes bonum afferunt , 54, &. IX. Tentationes oratione pelluutur, 55, t. 1X. Teutationes timenda non sunt cum pro nobis est Deus , 515, t. IX. Tentationes magna pariuzt bona , 377, t. IX. Tentatioues animum dcejicere non debent, 588, t. X. Tentationibus fortiter obsistendum est, 596, de tentatio- uibus non dolendum, 467, t. X. Tentationes quantum lucri afferant, 459, t. X. Tentationes et zrumnz quomodo repellende, 171, t XI. Terentius presbyter a Cir sostomo ad Otrcium Arabissi episcopum missus , 687, t. Ill. Terra nutrix , mater, patria nostra est et commuue se- pulcrum, 38, 77, t. IV. Terra fundata super aquas , 100, 103, 1. IV. Terram non ex subjecta materia factam fuisse prob itur, 90. Terra ex non existentibus facta , 585, 581, t. IV. Terra eur informis creata , calum vero. perfectum erea- tum sit, 50. Terra cur paulatim condita. sit ; coelum vero statiui perfectum, 585, t. IV. Terrz fertilitas Dei providentiae adscribenda , 479, t. V. Terram omnium esse elemcntum dicebant quidam, 610, V . 'Terra ipsa ob peccata hominum plectitur , quomodo, 61, tow. VI. 2L . Terra quomodo invisibilis erat in principio , 4M, t. VI. 'Terram qui quazrit ab illa excidet , qui eulum priefert , uire-que früueiur, 62, t. VII. Terra non vertitur , firraque stat. secundum sententiam Ch: vsostomi, 680, t. XI. Terr:e motus. et urbium eversiones tempore Cliryso- sion, 314, t. ΧΙ. Terr: motus lieri cur Deus permittit , 1027, eorum uti- litas quanta, 1028. Terra: motus Autiochix, 1027, non terri motus, sed ejus causa timenda, 1050, it est | eccata, ib.. F. Terre uotus timor, 720 ; ingentis terrae motus. imago, 730; terr: motus qui biiuo duravit , 71 $, ex terre motu «qiiis fructus colligeudus, 731, ex terre motu quantum mu- tati. Antioclieui, 71t, t. IT. 'Terrz:: motus Ántioclienos ad. vigilias οἱ poenitentiam provocat, 713, t. IT. 'Terr:» motus frequentes Antioclizs, 57, t. IT. 'l'errze motus Constautino; oli habitus memoratur, 66, IX. Terr: motus Constantinopoli, 901 "Terrae motus ille ig, ki est anco uno autequam bomiliam 41. iu Acta przedicare!, 291, t. IX. Terre rotis, confisgrationes, hostium irruptiones Con- stantinepoli, 222, t. XII. Terrena ounia fluxa sunt et nunquam consistunt, 156 , tom. VIIT. 'Terrena despicientibus terrena dat Deus «mpe, 550, XII. Tertia hora erat cum Spirilus sanctus super apostolos ad- temt, TO5, t. V. Tertius scriba Pauli iu Epistola ejus ltomanos salutat , 617, t. IX. Tesscrarum δις, 60, t. IV INDEX GENERALIS, AUN Testamentum vetus cum novo consonat , 790, t. |. 'l'estamentum novum pranuntiaur , 827, t. I. 'Testament? aliis usum, aliis do-wiuium tribuentia, 43, C 1T. 'l'estamentorum duorum legislator unicus, 520, 521 . t, (1. "Testamentum novum in Veteri priéedictum, 518, t. Il. 'Testameuti novi ac vet. concordia, 591, affiuitas, 585, IV. Testamentum novum , unde novum dicitur , 515. 'Test:- menti novi et veteris unus est scopus , ibid , t. Vl. Testamenti Novi librernm enumeratio, 517. Novum Te- ιοί] abrogavit Vetus, 72, t. VI. Testamenti Veteris obscuritatis causa prima, auditorum immauitas, 170, secunda causa cst, quod hebraice scriptum fuerit, 178, t. VI. Testamentum Vetus obscurum, 167, t. VI. Testumentum Noviun cur sic appelletur, 597, t. VI. Testumnenta duo uio pati e orta, 455, t. VT. 'Testamenta tabulzque de nuptiis, de debitis, deque re- liquis. contractibus nisi in. frontisjicio Ποια οὐ δέ] haberent, nullam ex se viu liabcbaut, 110, t. Vf. Testamenta di:o per duas viduas expressa, 598, t. Ilf. Testametta duo, vetus et novum, non invicem contraria sunt, 285. Testamenti Veteris et Novi unus legislavor, 384. T'estamentum Vetus Novi typus, 247. "Testamenti Veterisct Novi idem auctor Deus, 215. et seqq. Tesuaineuti Veteris eum Novo cognatio, 217, 250, t. III. Testamenti utriusque idem conditor, 521. Novum Testa- mentum in quo differat a Veteri. 407, in Novo Testamento nova faeta suut omnia, 493, t. V. lestamentum totum vetus lex appellatur , 667, t. Vif. 'l'estamcntum Vetus non excludit Christus , imo laudat , 480, iu Testamento Veteri figura, in Novo veritas. 25,1, VM. Testam. Novum quando et quomodo datuin, 15, t. VI]. . 'Testameutum Yetus bonorum radix, 180, t. VIII. Testameuti Veterisfigurz in Novo uu, lcutur, 95, t. VII. Testamentum Novum veteri. praestat, uec σου eum illo | ugnat, &17, t. X. 'Testamentum Novum non vitam soluu dat , sed. etiain Syiritum, a quo vita affertur , 415, C. X. Testamenti Veteiis, εἰ Novi differentia, 95, t. Xll ' Testamentum Novum quodnam, 114, 1. ΧΙΙ. Testam. Novum habet remissionem peccatorumn.133, X1. T estis idoneus nemo in propria causa, 656, t. VI. Τετραχηλισμένη resupinata, 61, L. ΧΙ. ] Thatlopliori fiebart (ueri aduoduto juvenes , 658, t. IV. Thamar nurus Jud:e non. damuanda, quia dispensatio ministravit, 555, t. IV, 2 ' Thamar, quie iuste. audiebat , memorata in. gencalogia Christi, 21, 55, t. VII. Thamar a fratre Amnone violata, 482, t. T. Thamatzum Jud.ri adorarunt in Moabitide , 675, t. VI. Tharsis, 219, 1. V. . 'Tiasium vinum ecleberrimum , 675, vide notai , t. IV. 'l'hasium vinuu celebre, 501, 5414, c. VII. ''heatra non peccatum sunt. inanifestuin , sed ad talum ducunt, 159, t. lu. 'Theatra non. adeunda, 597, contra theatrorum specta- cula, 682, t. Ἡ. . . an 'Theatra frequeutahant. Antiocheni , 155, et illicita sal- tabtium spectacula , 153, t. If. 'l'heatra et spectacula damuautur, 206, 361, ea sunt dia- boli pom(a, 208, luxurie schola, incontinentie gynuia- sium , ete. , 514, Ρο] να babyloníca fornace , 512, quid iu iis reprissentabatur, 315, t. Ην 'Theatralium. spectaculorum. turpitudo , 696, 697, t. IV. 'Uheatrorum spectaculis arlesse christiano uou couretit, , t. IV. ''heatrum aliud est, aliud auditorium, 241, t. V..— Theatrorum Chrysostomi tempore ratio, 100. t. V. ' heatrorum et conviviorum yerhicies, 459, t. V. . ''heatra tempore Chrysostomi cujusmodi eraut, 367, L. VI. η diabolus suruxit, 71, conira theatri spectacuia, 21, 421, t. VIL 'Theatrorum obscanitas, 81, t. VII. Theatrorum spectatores insectatur Chrysostomus, 79, in theatris natantes mulieres exbibebantur, ibid., t VII. ' heatrum diabo:ica res, 81. '"Thealii spectacula dani- paniur, 259, 645, 677, t. Vil. 'Theatra a merciricibus mulieribus frequentata, 22, ln theatris meretrices nud:e prodibant, 71, t. Vll. Theatrorum spectacula quam Lurpia, 426. "Theatrorum pisciua, ubi mulieres nudz? natahant, 79, t. VII. Theatra non adeunda, 120, t. VIII. 'heatra pompa satanica sunt , 28, t. VIIL. Theatra et spectacula damnantur, 188, t. VIII. 'Theatrorum lasciva spectacula, 355, t. VIII Theatrales ludi, 35, t. VIII. —— ] T heatvalium spectaculorum ferditas, 28, t. VIIT. Theatrum cum careere comyaratur, 901, ticatroruim tur- 959 pitudo, ibid., t, ?X. l'heatrorum vanitas, 90, t. IX. ολίγα rejicienda, 512, t. IX. Thestralia spectacula vituperantur, 191, 255, exagitan- tur a Chrysostomo, 191, t. IX. Theatrorum modus et ratio, 102, t. X, Tüeatrorum spectacula exagitat Chrysostomus , 48, t. X. Theatra describuntur, 427, 458, t. ΧΙ. Theatra. In theatris nudze mulieres comparent, 498, t. XT. Theatra proscribit auditoribus Chrysostomus, 519, t. XII. Thebani adolescentes O£lipi fiti, 461, t. I. " hecs et reliquis Constantinopolitan:e, 536, t. XIT. Thecl:e [reutes iBam nubere volunt, 740. Thecla nuptias r it, 747, t. II. Thecla protomartyr ct ajos 745, t. II. Thecla a Paulo instituta, 490, VIII. "Thecla prinia martyr nuda in theatro certavit, 5L5, C. VII. Thecla (S.) ut Paulum videret aurum suum dedit , 198, Themistocles dux przeclarus Atheniensibus ut naves eunscenderent suasit, 592, 395, t. VII. Theodora , ad eam epistolam mittit. Chrysostomus , 672. Theodore scribit Chrysostomus. cum iret in exilium post- quam Caesaream advenerat , 618, t. HI. Theodori virtus ante la; sum, $10. Is non diu post aditum laborem dejectus , 310. Theodori responsum iis qui horta- bantur ut musea frequeutarct, 511. Theodorus Chrysostonii socius, monachus, laysus, 277, 2;8, annum vigesimum non- dum agebat, 515. "Theodoro annos nou plus quinquaginta superesse putat Chrysostomus, αἱ extremam attingat sc- nectutem , 289. Theodorus Hermiones amore captus, 295. Valerio, Florentio, et Porphyrio monetur, ut pristinam vi- am ρα $15, T t005.T eodori lapsiad Chrysostomum responsio spuria, |. Theodorus Mojsuestenus , Epistola Joannis Constantino- politani ad ipsum, 515, vocatur thesaurus in Cilicia, ib., t. VI. "Theodorus e Cilicia, forma conspicuus , Imperium affe- etans, deprehersus et obtruncatus est, 604, t. [. eur Horus qui tyraunideim alfectaverat a populo libers- 5. . I. Theodori cojusdam casus. Vide prafationem, 393, t. IX. agr eodori Culasdam casus totam Constantinopolin tereuit, εἰ. 1λ. Theodorus ἄθιος nullos esse deos dicebat , 57. Editi prio- res habebunl Διοδωρος Vide nolam, 51, t. X. Theodotus ex-consularibus , 643, ad eum scribit. Chry- sostomus, 643. 'Theodoto ex-cousularibus scribit Chrysosto- unis, 690, t. ΠΠ. Theodotus Theodoli ex-consularibus filius, Theodoto diacono traditur instituendus , 642, 6145, t. [IIl Theodotum lectorem Theodoto diacono commendat Chry- sostomus, 695, t. III, Thcodotus diaconus Theodotum Theodot ex consula- ribus lilium instituit, 612, t. Ill. 'Tlieodoto diacono scribit Chrysostomus, 694, 695, eidem Theodoto diacono epistole duze, 645, alia epistola ad euin- der, 035, 642, alia, 695, t. TII. Theodotos, ΑΙ htbonius, Chzereas, nresbyteri οἱ monaehi: sd cos scribit Chrvsostomus, 647, alia ad eosdem opistola, 656, ulia, 698. t. III. Theodotus lector oculorum imbecillitate laborabat, 063, 691, epistole Ch i ad eum, 064, 695, t. III. otus presbyter Chrysostomum exulem adit, 686, III. Theodorus episcopus, 720, t. HI. -- eodoro episcopo epistola Chrysostomi, 668, hic puatur esse Theodorus mre . Vtde notam ibü., t lli Thoodoro litteras mittit Chrysostomus, 738, t. ΠΠ[. Threodotus diaconus Chrysostomo addictus, 633, t. IIT. Theodoro consulari Syrie scribit Chrysostomus, 695, ILI. usum addu- Theodorus pretorisnus Chrysostomura. Cuc zit, 671, t. ΠΠ. Theodoro medice scribit Chrysostomus, 708, t. TIT. Theodosius imperator jussit pecunias pendi, 102, tribu- tum exegit, tumultusntur Antiecheni, 73, t. IT. Theodosii Magni statue dejectze, 35. Α Theodosio παπα) Antochenis illatz, orchestre obstructio , eirci interdictio , metropoleos sublata denominatio, 175, 176. Theodosius i3 ponam Antiochenos balneis ínterdixerat ob eversas statuas, 151, t. TI. Theodosii ad Flavianum verba, 214. Theodosius queritur Ántiochenos etiam in defunctos sx«iisse , 214, t. II. Theodesii imperstoris pium et mite responsum , quo se vlacatum Anti is testiGcatur, 219, 230, t. II. Theodosii imperatoris in psscbate clementia, 74, ee tem- pore omnes pene qui in carcere eraat liberavit , 81, c. ΙΙ Theodosii tmperatoris pietas , 84, t. II. Theodosii imperatoris clementia , et diotum lrunianitate pomum, 216, t. IT. sius quantam retulit coronam ex remissione in- IN OMNIA OPERA BANCTI JOANNIS CHRYSOSTOMI 400 ]uriz, 213, t. If. Theodosii tempore haereses exorke eunt, 001, t. VIT. T heodosii imperatoris in Antiocheuos ira , tacito nominc uxlicatur, 348, t. XI. Theodosium Wo Antiochenis civitas quindam maritima rogavit, 548, t. XI. Theodosii Magni dias videtur esse dies quo mortuus est, 499, ejus laudes, 499, t. XII. "rin io Scytbopolitano episcopo epistola Chrysostomi, ντ. HII. Theodosius in Macedonia episcopus, 706, t. IIT. Theodosius ex-ducibus Clirvsostomo scribit, et ab co gratulatorias accipit, 641, t. LII. . Theodosii filius Theodosii patcr inperat àmnatura atate, ἁσύστατον. Vf e nolam, 808, t. lif. 24 . T heodotionis lectiones, 698. Y heodotionis lectio, 151, t. X. T'heodolionis et Quintas lectiones, 138, t. V. Theodulo diacono scribit Chrysostomus, Wwique commeu- dat Ecclesias Gotthise , 726, t. III. Theophauiorum festum, Urs bes Theophanisa quagadonam cel ur, 746,0. VII. — Theophilus a Luca initio Áctormm memorstus quis siL, 781, eidem ipse est cui Evang. nuncupaverat, 782, t. I1I. Theophilus episcopus Alexandrinus jussus ab imperatore Constautinopolin venire causam dicturus , 550, multis co- mitatus episcopis venit, 530, rogatus a Chrysostomo ut apud se diverteret, id negat, ejasque communionem respuit, $31. Theophilus Alexandrinus ecclesiam Constantiuopol:- tanam invasit , 445, clerum Chrysostoni ab eo divellit sibi- que adjungit, 531. 5 um vocal od judicium, 531, 111. Theophilus excommunicatos a Chrysostouio absolvit, 552. Ciryeostomnum vi &c potentia Constantinopoli ejecit, ibid., tom. III. Theophilus jussus ab imperatore, ut Constantino;.olin de- also iipysostouno causam dicturus accedat, id recusat, , L. Hif. Theophilo presbytero epistola Chrysostomi , 071 , alia ad eumdem, 673, t. ΠΠ. Theophilus presbyter segnior factus , 724. "Theophilus arguitur quod ad collectat! noa venerit , 728. Theophilo presbytero scribit Chrysost., illunque ohjurgat, 729, t. Η1. Theophilus comes medicamenta mittit Ghrysost., 591, If. Theophilus Epbesius, quz ad Stagirium spectabant Chry- sostomo aperit, 426, t. I. . . Therasius , humanitate , probitate, modestia , etc., pro- ditus , 602, ad przfectorum dignitatem provebendus esse sperabatur, 609, corporis forma conspicuus, 605, t. I. Thesaurus verus qui, 107, t. 111. Thesaurus quis vere sit, 995, t. VIT. Thesauri terreni noxa, ccelestis utilitas, 200, t. VII... Thesaurus spiritualis auferri nequit , 801, t. I. T hesauri terebricosi apud Isaiam, sunt iufernus, $05, LI. Thesauri reperti historia, 996, t. IX. Thessalia, 151, t. I. . . Thessalides , iujurie vox, significat vene(icam , prsesu- giatricem, maleficam, 108, t. XI. Theud:e scceta dissoluta , quia non ex Dco, 887, t. I. T heudas veritatem i nare tentavit , 495, t. Il. Theudas οἱ Judasrebellesin deserto, 182." heudas et Judas perierunt,quod tributa C:esari pendere prohiberent 655, Y l1. Theudas et Judas, juste occisi, 492, t. VIT. Theudas statim periit, 168, t. VIIU. Theudas falsus Christus , 525, 335, t. VIII. .. Theudas οἱ Judas, magnos habentes coetus cum discipu- lis ]erierunt, 43, t. X. . lhiobel malleator seris et ferri , 168, t. IV. Thome dubitatio multis causa credendi , 718, t. TIT. Thomas cur post 8 tantum dies Christum viderit, 475, VITI . Thomas magis incredulus, quam ceteri apostoli , 545, postea omnium fortissimus effectus est , 941 , orbem fere percurrit, ibid., t. VIII. Thom confessio, 685, t. VIII. 'Thomas ZEthiopas baptismate dealbavit , 495, t. VIIT. Thomas apostolus in mundo toto celebris, 497, t. VIII. Thomas apost. in Magorum regione praedicavit, 658, t. VL 'Thomz sepulcrum manifestum erat, 179, t. ΧΙ. Thraces ad ü idem accesserunt , 822, t. I. oquebantor apostoli et discipuli, 359, I1. Thracia a tyrannide Arianorum liberata, 500, t. VIII. 'Threoni incorporea natura, 714, t. 1. Thronus regni signum , 198, t. V. Türoni quid siguificent , 611, t. VII. Thucydidis gravitas, 669, {. T. Thuribulum lingue typus, 451, t. V. Thynyiamata in Ecclesia ponebantur, 481, t. VIL A01 Thyrsus in Macedonia Cjriecopus, 109, t. 111. Tiara persica, 238, t. VI. Tiberius imperator Ecclesiam oppugnavit , &55, t. T. Tiberio imperante Christus crucifixus est, 111, t. ΠΠ. Tiberius Ecclesimn impugiuvit, 801, 808, 1. HI." Tiberius Augusto succedit, 799, t. 1I. Tibicines post epulas introducti , 619, t. IV. Tigrius presbyter Chrysostomi amicus, 610, t. ΠΠ]. T ünoris utilitas, 1827, 1028, t. I. Timor Dei omnibus peccatis uberior thesaurus, 956, t. T. Timor salutem parit, 76, t. II. Timor murus, munimentum, turris inex pugnabilis, 156, 1T. "T imor virtutis magister, 155, quanta bona afferat, 155, IT. Timor magistratuum. utilis, 81, t. If. Timor gehennz regni coronam affert, 1555, 151, t. IT. Timorem consuetudo facile vincit, 153, t. II. Timor nullus ex iis qu:e a natura inferuntur, B6, t. II. T imens Dcum felix est, 566, t. V, Timor Dei solus ad salutem non sufficit, 290, t. V. Timor Dei omne malum exstinguit, 306, t V. Timor non naturze est, sed voluntatis, 132, t. V. Timor Dei bella interna sedat, 58, t. V. "Timor non diuturni magister officii, 502, t. VIT. Timor per totam vitam adsit oportet, 592, t. Vil. "Timor ad penitentiam adducit οἱ impellit , 195, t. VII. "'imor quam necessarius, 333, t. VIII. Timor Dei summa sapientia, 258, t. VIII. 'Tímore magis castigautur bomines, quam beneficiis al- liviuntur, 96, t. IX. Timor Dei quam negligatur, 590, t. XI. Timor Dei nulli rei compararí potest, 201, t. XI. Timor paupertatis quam futilis, 197, t. XI. Timor calamitatis Antiochenis, 80, t. XI. Timotlieus spun majoribus aifluebat eicritis, tanto ma- gis timebat, 30, t. II. 2 Timtheus multa terrarum spatia pro Christo emensus, 31, t. II. 'Yimuthei ossa d:zeraonas expcellebant , 18, t. ΠΠ. Tímothei virtus, 19, t. II. Timotheus quomodo Pauli filius, 90. Timotheus frequen- tibus morbis sgitabatur, 18. Timothei philosophia, 19, vi- ctus asperitas quauta , 19, 21, t. IT Timotheum cur Deus in morbum incidere permiserit, 95, :zegrum cur Paulus non curaverit, 19, t. II. Timotheus a torbo multum lucri retulit, 595, 594, t. IIT. Tinotheo in xrumnnis versanti nihil beatius, 568, t. V. Timotheus pius impio patre natus, 628, (. IV. — Timpiheus juvenis sapienter Ecclesias administravit , 43, L. ο 'l'imotheus adiutor Pauli in epistola ejus Romanos salu- tat, 617. t. IX. Timotheus ad Corinthios a Paulo missus est, 12, t. X. Timothei virtus, 575 Cur circumcisus fuit a laulo, 650, X. Timothei laudes et encomia, $05, t. ΧΙ. Timothei encomia, 215, t. Xl. Timotheum Paulus Ephesi reliquit, 9, t. ΧΙ. Timotheo presbytero scríbit Clirysostomus, 798, t. ΠΠ. Titaues ferru instructi, figmeuta vesaui:e, 905, t. XI. Titulus crucis Cheisü cui usoi fuerit, 461, t. VII. Titus imperator Ecclesiam oppuguavit, 835. Judsani εομίι. 899 Judaeos excidit, 824, t. |. Titus et Vespasianus Jud:xeam devostarunt, 501, t. V. Titus Pauli socius, cujas esset, 661, t. Xl. Titum cur Paulus in Creta reliquit, 071, t. XI. Titum, quem io Creta przfecerat Paulus, cur Nicopolin ad se vocet, 006, t. ΧΙ. Titum quanti faceret Paolus, 199, t. X. Titi laudes, 512, t. X Tolerantia conici , oecasio meriti, 617, t. IV. Tonsio capitis s!gnumn luctus, 52, t. V Tonsura crinium, 961, t. I. Ἆ Topazum lapis pretiosus, 699, t. V. Traditio Ecclesize, fide digna, 488, t. XI. Traditiones Judslee quales, 511, t. VIT. Tranquíllinus episcopus ad quem scerihit Chrysostomus, 010, 3lia 3d eumdem epistola, 645, t. III. Tranquillitatem animus recte compositus parit, 750, t. IT. Tranquillius in hac va non speranda hominibus eximi: v.rtutis, 619, t, III. Tranquillitatis mater est itentis afflictio, 77. t. V. Tranquillitas in medio afflictionis oritur, 4£, t. V. "Tranquillitatem animi parit libertas a curis, 582, t. VIT. Tranquiliftatem Ecelesise Antioehenz quantum. pertvr- baret schisma, 87, 88, 89, t. XI. 'Tranquillitas vera que, 276, t. XI. lu Transüguratione Christts non. totum futuri seculi splendorem exhilmit , 292, t. [. Transfiguratio Christi, 540, t. VII. INDEX GENERALIS. 40. Transuigrationes Judsorum tres, 361, t. V. Trocenti decem et octo Patres Niczni l'ilium Patri con- substantialem detluierunt, 690, *. VHI. Tres pueri (Ananias, Azarias et Mizaél), ex fornace pro- dierunt, 383, t. [. Tres pueri oratione ignem exstinxerunt, 746, t. ]. Tres pueri in fornacem dejecti, religionem obliti non sunt, G5. "Tres pueri cur non ferro necati, 54. Tres pucri noluerunt cibis Barbarorum vesci, 531, 1t. II. Trium puerorum magnanimitas, 88, constautia, 65. Trium pueroru: victoria, 65, t. II. Trium puerorum tropzum, 478, t. ΠΠ. Tres pueri ut justi calcubant flanunam , loquebantur 1 peccatores, 818, t. IIT. Tres pueri in fornace , 600, magis liberi quam Nabueho- donosor , 601, in igne Dei nulu servati, 501, in. camino quasi in | rato et in horto versabautur, 305, t. IV. Trium puerorum historía eleganter descripta, 101,t. IV. Tres pucri calamitates Judzorum exp: imuut , 177, t. V. Tres pueri liberati, 139, t. V. Trium puerorum fortitudo, 3598, philosophia, 98, dicendi libertas , 99, 100, 101, 103, 105, t. vil. Trium puercrum constantia,modestia, fortitudo, 150,151, X. Tres r.ueri in fornace ab hominibus vincti, ab igne so- luti fuerunt, 700, t. XI. Tres pueri in fornace , humiles erant et coutriti, 712, XI. Τρίδων pallium philosophoruni, 274, t. IIl. ribonia pallia philosophorum externorum, 175, t. If. Tribulatio ad studium revocat, 60. 'Tribul. utilitas, 61, HI. Tribulatio. V. /Erumna et Afflictio. ? Tribolationes ad peccotorum remissionem imputantur, 35, t. Η[. Tribulatio, quomodo levis est , οἱ &, t. VII. 'Tribulatio magnum bonum, 200. t. IX. Tribunalia reipublicae necessoria, 365, t. F. Tribunal Christi in extremo judicio terribile , 014, t. IT. 'Tribunalia sí sustuleris, otnucm vitae ordinem. sustule- ris. 82, t. II. Tribunal Christi ubi omnes aderunt, 23, 25, t. IIl. 'lribunalia fugienda, 1306, t. X. Tribunal Ecelesigs, 509, t. X. Tribunal Dei horrendum et terribile est, 015, t. XI. Tribus duodecim per duodecim lapides Ephod designa- buntier, 405, t. VI. Tribmtorum exactores communes quidam regionis lo- stes, 300, t. I. 'Tributorum nimiorum immanitas , 596, t. I. 'Tributum a Theodosio iudictum causa seditionis Áutio- clenz, 15, t. II. Tricubitalis staturse est liomo, 570, t. VII. Tricubitalis homo, 955, t. V. Tricubitale se, ulcrum divitis, εἰς τρεῖς ee ῥάκτιται, 511, 512, t. V. Trinitatis gloria non minuenda, 746, t. f. η rinitas consubstantialis, 1087, t. I. Trinitatis qualitas probatur, 1088. εί .5 t [. De 5. Trinitate agitur, 1087 αἱ seqq. , t. |. . Trinitasiudivisa est, 465, nullum admittitdiscrimen, ib. 1l. Trinitas consubstemtialis, 801, 831, t. II. Trinitatis gloriam vidil Joaumes baptizans , 789, t. Il. Trinitas iu monarchlz figura iraedicatur, 829, t. t1. Trinitatis personarum ratio, 187, t. V. Trinitatis doctrina, 606, t. V. Trinitatis gloria non scinditu", 421, t. VT. .. Trinitatem hareticus scriptor tocet. triangula ünpieta- tein, 140, t. V. u T rinitas et unitas per illud :Faciamus, indicantur, 465, VI. Trinitas. ''rium personarum potestas , 471, t. VIII. In Trinitate tres hyyostases, 707, t. Vlil. . 'Trinitas nunquam thronum reliquit, 707, 708, t. VIII. "Trinitas hypostasium, 545, t. VIII. -- Trinitas ibt abest, ubi est una Trinitatis hypostasis, 767, tom. 1X. Trinitas persouarum probatur, 614, t. X. Trinitas nihil diversum habet, 4357, t. X. τῴπηχνς Epitheton hominis, quod staturam habeat. trium cubitorum, 255, t. V. Τρίκηχος, tricubitalis homo est, 195, t. ΥΠ]. ripus Apollinis, 242, t. X. . Tristitia ob peccatum utilis , 103, tunc jure admittitur cum vel a nobis vel a proximo Deus offenditur, 492 , t. I. . Tristitia secundum Deum utilis, 651, t. IT. Tristitia de Isis concepta magnam retributionem ha- bet, 185, t. IT. lristitia secundum Deum multo melior est humana l2- titia, 184, t. IT. 'Tristilia et mors de peccato natx sunt, cet peccatum ahsumunt, 75, t. H. A05 Tristitia vere peenitentium bona , 552, t. IT. Tristitis nube obruta anima non facile audit, 50, t. 1]. Tristitia nimia cur mortem operetur, 290, t. VI. Tristitia salutaris quzuam, 501, t. VI. Tristiia duplex,29:5,t. VI. 'Tristilia quaenam Dona sit, 119, t. VIII Tristitiam delici» pariunt, 65, t. IX. Tristibus Deus semper lzta miscet, 145, t. IX. "Tristiti:e admixta est ketitia humama, 132, t. XII. De Tristitia et mcrore, 685, t. XII. 'lriumpbales statu:x victoribus positze, 53, t. V. Tropzea dolo parta majori laude celebrata, 629, t. I. Tryph:iena. et 'Tryphosa Que laborabaut iu Domino, 5a- lutantur a Paulo, 671, t. IX. 'Tuba canere Jud:eis nunc non licet, 881, t. I. 'Tubz festum Jud:eorum, 841, 915, t. XI. 'Tubarum usus in hellis, 915, t. V. Tube instrumenta iu clioro Davidis, 552, t. V. 'Tumultus constantino;.olitani, 513, t. V. Tuuica inconsutilis, 401, t. VIT. Turms» militum viarum securitati advigilantium, 658, t. I. Turpis lucri cupiditas quanta mala pariat, 073, 674, t. Al. Turpitudo theatralium spectaculorum, 696, 697, t. IV. Turpitudo nulla ín paupertate, 181, t. VII. Turris :edificatio, quantse nequitize, 275, t. IV. Tympanum anagogice significat carnis mortificationem , 404, tom. V. Tymparta instrumenta in choro Davidis, 532, t. V. Tvpum obseurat et eliminat veritas, 357, t. XI. Tvpus Antichristi Nero, 485, t. XI. 'Ivranni nostra destruere incassum conati sunt, 556, t. Il Tyrrhenum fretum angustum est, 737, t. IV. Valens imperator 4 Gothis combustus, 600, t. I. Valens veritatis adversarius, 560, t. VIII. Valeatiniani confutantur qui dicebant deum quemdam esse malum, 546, t. VII. Valentiniani legem Moysis e Canone Scripture expun- gelaut, 607, t. T, Valentinus, 797. Incarnationem negabat , 759, mali cau- s3m slatuebat,565. Valentinus matrimonium damnabat,556, I. Valentinus dicebat Christum nonnisi per speciem adve- misse, 38, t. III. Valentínus, 6523, t. III. Valentini morbus, 85, t. VI. Valentinus occonomiam passionis Christi negabat, 739, Y If. Valentinus resurrectionem negabat, 564, t. VIIf. Valentinus dicebat materiam prxeexistere, 29, 50. Deum creatorem esse negabat, 5984, t. IV. ". alentinus hwresiarcha humi serpentes habet rationes, , t. AL. Valentinus perniciosum dogma induxit, 607, t. XT. Valentinum hzresiarebam prosternit Paulus, 218, 219, XI. Valentinus sanctus vir Theodorum cohortatur ut. |risti- uàm vitam repetat, 516, t. I. Valentinus vir primarius, amicus Chrysostomi , qui ipsi epistolam mittit, 653. Valentino scribit iterum Chrysosto- mus, 671. Valentinus ad magmm dignitatem evectus, ibid. Yalentiuo scribit tertio Ch tomus , eumque laudat ab amore pauperum, 750, t. ni Valerius, Castus, Diophantes , Cyriaeus Antiocheni pre- sbyteri, ad eos scribit Chrysost., 615, 644, 6655, 689,753, LIT. Valerio et Diophantoscribit Constantius presbyt., 745, ΠΠ. Vana gloria fugienda, 377, t. VII. Vana gloria ex malis et ex bonis quzritur, 661, ultra vi- tam etiam extenditur, ibid., t. VII. Van: glorise conditio, 51, t. VII. Vanau gloriam insectatur Chrysostomus, 068, t. VII. Vana gloria quantum malum, 53, t. 1V. Vana gloria, vide Gloria. 1 ani gloria damna, 170, 171. Vana gloria quomodo fu- ganda, 170, t. VIII. , s , Vans glorize tyrannis etiam sapientium oculos exczeal , nisi vigilent, 66.1. VIII. Vana gloria omnium radix vitiorum, virtutis fructum tollit, 105, 166, t. VIII. Vana gloria qu:ze, 513, t. XI. Vana gloria s2va bellus, 503, quomodo sanetur, ibid., X. Vanitas mundani splendoris, 388 ef seqg., t. I. Vanilas oinnia sunt, 48, t. V. Vanitas divitiarum, 500, t. V. Vanitas rerum humanarum, 700, t. VII. , Vanitas est peccatum et inendacium; vita recla cst ve- Hlas, 95, t. XI. Vanitas humanarum rerum, 32, t. ΧΙ. IN OMNIA OPERA SANCTI JOANNIS CIIRYSOSTOMI 404 Varietus attentionem parit, 155, t. V. . Varronianus Joviani fHius in periculo, 998, in Monito, t. [. Vasa sacra non a quovis tangenda, 651, 653, t. IV. Vasa aurea Ecclest:e offerebantur, $08, t. VII. Vates differt a jrophieta, 185, t. V. Vates, μάντεις, quando respousa canebani , non intellige- baut quid dicerent, 184, t. V. Vatibus ei preestigiatoribus non attendendum, 650, t. ΧΙ. Vaticinium Christi de templi Judaici destr., 854 ef segq.., Ll. Vaticinia Christi, quam cerla, 855 et segq., t. I. Vaticiniuni. P. Prophetia. Vaticinia , 561, t. VIII. Y aticinia aj ud chiristianos antiochenos In usu, 38, t. X. Ubal locus, 895, t. I. Vectigal. V. Tributum. Velle satis est ad virtutem, 19, t. HI. Velum templi cur scissum, 397, t. IT. Velum templi a Dominici corporis, 850, t. Η]. Velum, praetorium, ita dictum a velis, quie obtendeban- tur, 629, t. XI. Vela judices obtegebant, 555, t. VII. Venelicia Judzorum ad curandos morbos, 955, t. [. Veneflcia, 561, t. VIII. Venerio episc. mediolanensi scribit Chrysostomus,7 1 £, 1] J. Veneris et Martis adulterium, 56t, t. ΠΠ. Venerem non pudet infamibus oti ministris, S33, t. H. Yenia peccatorum. V. Peccatum. Veniam przcidit perseverantia in peccato, 128, t. V. Venia peccat. brevi tempore potest impetrari , 485, IV. Yeniam consequimur quia Deus dives in misericorJia ei miserationibus , 708, t. Xf. Venter quo sensu deus vocetur, 296, t. VII. Ventri qui serviunt, immundi sunt, quare, 91i, t. ΧΙΙ. Venti quomodo in thesauris Dei, 591 Ventorum commoda, 391, t. V. Ventorum utilitates, 491, t. ΠΠ. Verbum probatur ante secula fuisse, 40, t. ΥΠ. Verbum cur vocatur vita et lux , 34, t. VHT. Verbum (Filius) ab hzreticis impetitum, 39, t. Vt. Verbum est substantia iu. hypostasi , quz» a Patre sine passione procedit , 47, seternum cst ut later, ibid. , οἱ 48, eadem est ejus et Patris substantia, 4*, t. ΥΠ. Verbum cozternum Patri : n faptium hzreticorum ob- jectiones retfutaptur, 49, 50. t. VIII. Verbum prolatitium et internuin, λόγος «ροφορυιὸς καὶ ἑ»διάθετος», 41, vide notan, t. VIII. Verbum. V. Filius Dei, et Christus. Verbum Deus, conformis et consubstantialis Patri, 821, Tt. Verbi Dei semen, non frustra spargitur etiamsi | auci suscipiant, 1039. Verbum doctrius lztitiam parit, 055. Verbum Dei nunquam transit , 853. Verbi prexdicationis quanta vis, 829, t. IJ. Yerba Dei pura et mendacio libera, 117, t. V. Verbi vis efficax sagittae sunt, 195, t. V. Verbi Dei duplex fructus, 194, t. VI. Verbum Dei delicie vere, 391, t. VI. Verbum Dei purgare solet, 445, t. VIII. Verbi divini auditores, sitientes esse oportet, 985, VIII. Verbis philosophari facile est, opera sutem exhibere fortis et magui animi, $95, 455, t. VIII. Verbum lux est, quomodo, 513, t. VIII. Verbum Dei nou parum ex persecutione profecit , 101, per contradictionem magis extendebatur, 231, t. ΙΧ. Verbum vitze quid sit, 944, t. XI. Verbaquzedam quz in Ecelesia proferebantir 532,525, XT. Verborum pugna quanta mala pariant, Verbi Dei virtus, 471, t. ΧΙΙ. Verbum Dei cum timore audiendum. 83, t. XLI. Verba qua in oblatione dicebantur, 129, t. ΧΙΙ. Verba Dei opera exhibent mirabilia , 851, t. I. Verbum. Vide Doctrina. Verbum. Vide Filius Dei. Verba turpia qux mala pariant, 209, t. IIT. Verba obsceena qui loquuntur, sepulcrum patens vocan- tur, 67, civitatis pernicies, 68, t. V. Veritas est id quod vere est, mendacium id quod nom est, 145, t. V. Veritas abundat justis rationibus, 246, t. V. Veritas per umbram operitur, 437, t. VII. Veritas est perspicua, 53, t. VII. . Veritas un& est , nec in divisa , 483, veritate qut semel aberraruat, solent in multos deduci errores, 43) , VI). Veriau fallaciam semper substituit diabolus , 515, 516, toin. VII. Veritas quam firma, $18, t. VIII. . Veritas iis irmatur, quibus impeutur, 315, t. VIII. Veritate nihil clarius, nibil simplicius, 387, t. VIII. Veritas admirationi est etiam apud inimicos, 161, t. VIII η. ο 2, t. ΧΙ. 40ο Veritatis ve, 168, vis quanta, 987, t. VIII. Veritate πλ clarius. mendacio nihil infirmius, 105,V TIT. Yeritas una, error varius, 413, t. IX. Y eritas est Ecclesize columna et firmamentum, 551, t. XI. Y eritas typum obscurat et eliminat, 257, t. XI. Veritalisagnitio secundum fldei, quzenain sit,605,606, XI. Veritas etíam inimicis os obturat, 550, t. ΧΙ. Veritatem qui impuguat, nihil potest, 194, t. XT. Veritati mendacium se intermiscet, 615. t. XT. Y eritas rerum omnium dominatrix, 629, t. Vl. V ermis immortalis, 258, t. [. Y ermium fontes ex miraculo , 985, t. V. "bi qui succinebatur, Oculi omnium in te sperant, etc., ;V. Y. Vespasianus Judzeam cepit, 808. Judzos excidit , 831. Ecclesiam op. ugnavit, 853, t. I. Vespasiauus et Titus Jerosolymam ceperunt , 111, t. III. Vespasianus et 'l'itus Judieam devastaruut, 504, t. V Vespera non est finis diei, 45. Vesperam inilium esse scqnautis diei dicebant Judei, 52, t. IV. 'uspertiliones dicuntur idola, quare, 39, t. VI. Vestas aurez, 515, t. V. Vestes nigre in luctibus, 3505, t. VI. Vestum nuptialem quinam habeant, 551, t. VII. Vestium pulchritudo non expetenda, 962, t. XI. V etium cultus quam vanus, quam futilis , 915, t. XI. Vestium luxus cohibetur, 150, t. IV. Vestium ritus in Palzstina, 461, t. VIIT. Vestimenta imperatoria serica cum draconibus depictis, et aspidibus qui aureis oculis instructe erant, 287, t. VI. Vestimenta maguifica foeno viliora, 500, t. VII. Yestimenta pretiosa rejicienda, 267, t. VII. V estibula Ecclesie christiani osculabantur, 606, t. X. Vetera iuter et nova discrimen, 95, t. VILI. Yetera erant pus el figura, 328, t. V. Veteres laudaudi qui virtutem soli sectarentur, 141, t. V. Y etera tantum distabani ab iis qux» in nova lege sunt, «quantum caelum a terra, 82, t. VI. Vetus testamentum. V. Testamentum. Vetulze przstigiaurices vitand:ze, 210, t. IT. Vexillum imperatoriun, labarum vocabatur, 516, t. XI; Via Domiui quomodo aspera ei non aspera, 1000. Via augusta sectanda , 1055. Viam arctam. et. zerumnosam qui suscipiunt pro Christo, aliis sunt alacriores, 583, t. I. Via ad mortem lata et spatiosa initio, angusta fiue, 1017, I. Vis strate lapidibus, 458, t. T. Via ad coelum angusta, tamen est via, 607, t. III. Vi: varize ad salutem, 410, t. III. Vis diverse quibus Dei benevolentía acquiritur, 85, IV. Vix multz? ad salutem, 367, t. V. Vise dux ad virtutem ducentes, liberatio a vitio, et vir- tutis actio, 62, t. V. Via Domini est vita qus ex virtute instituitur, 367, t. V. Via esl vita praesens, quie supernoductu opus liabet,67, V. Viz x perniciem multe, 481, t. VII. Via peccatorum angustior est, quam justorum, 438, t. VII. Via arcta quormodo facilis evadat, 314, t. VII. Va angusta cum (fiducia et timore adeunda, 540, t. VII. Via salutis quznam, 614. ln ea seues perinde atque ju- venes currere debent, 65, t. ΧΙΙ. Via quie ducit ad vitam arcta seinper est, 906, t. XII V ia facilis ad virtutem, 670, t. X. ^ Vie multze sunt ad purganda peccata, 708, t. XI. Vicissitudines temporum ad quid, 470, t. V. Vicissitudo loquendi et tacendi, 453, t. V. Victima imagines Christi, 829, t. ΠΠ. Victorise ratio vera, 448, t. I. Victor est vere qui viucit in bono malum, 142, t. V. Victoribus statuse positae triumphales, 35, t. V. Victoribus inscriptiones positze, σὺ, t. V. Victores ab omnibus celebrantur, 35, t. V. Victoria patiendo re,ortatur, 266, 591, 736, t. VII. Victoria conlra mortem sine labore nostro, 506, t. II. Victus tenuis cupiditatem sedat, 75, t. V. Yiduarum genus importunum, 655, t. T. Vidua quz duos obolos dedit , et alia qux» pugillum fa- ruxP, laudantur, 770, t. I. Vidaam juniorem censolatur Chrysostomus, 599, 600, t. I. "μυς nt virorum subsidio carere, 615, t. I. Vidu: delecue sumptibus Eeclesize alebantur, 655, t. I. Viduis varize inside parantur, 600, t. I. . Vidwe junioris prolem habentis curs, 624, 625. Vidux juniori conjugium non iterandum, 009 ef seqq., t. I. Yiduis omnibus non eadem proposita merces, 619, t. |. Viduz cur iterum nubere velint, 010,1. I. Viluarin cvra Episcopis,esse dehet, 655, t. I. Viduis Deus viri loco est, 600, t. I. INDEX GENERALIS. 406 Viduarum dignitas, 601, t. I. , Viduitatis laus, 551. Viduitas est. nomen honoris, 600. Viduitas fornact comparata, 625, t. I. . Viduz quz continentiam Deo promisit, et tamen nupsit, supplicium destinatum est, 615. Yidua quie nubet, non tam grata viro, qua: vírgo, 617, t. I. άμα verz non contemnendze, 525. Viduarum varia ge- nera, ibid. Viduaruin chori olim , 523. Jupiores vidu:e nu- bebant, sed non de omuibus id dicitur, 5231, t. TIT. , Vidus in educandis liberis laus, 527, t. III. Vidui ipsas virgines meritis [possunt superare. 559, t. IIT. Vidua hospitalis esse dehet, 553. Vidjuarum arma ]la- crymz, gemitus, preces, 511. t. TIT. idu:e Sarejtanie. modestia. et. humanitas, 545, 544. Ea nullam relinquit excusationem divitibus, $44, t. ΠΠ. Viduitatis laus, 225, t. III. Vidua Sareptaua hospitalis, 395, t. IV. Viduis presidio esse quanta bona pariat, 23, t. Vf. Viduarum et j.uj illorum habenda cura est, 581, t. VILI. Vidus in Ecclesia constitute, 251, t. X. Vidua: verum ornamentum, 3215, t. X. Vidoz juniores vitandz, quare, 579, t. XI. Viduarum offlcia, 568, t. xt. Viduarum electarum officia, 572, t. XT. " duarum el virginum alimenta in Ecclesia curanda sunt, 53, t. XI. Vidu:z quse secundas nuptias appetunt, non vitupcran- tur, sed nec laudantur, 611, t. XI. in d Vigilantia nobis magua opus est, 37, t. IV, Vizilanta facit ut difficilia videantur facilia, 1114, t. IV. Vigilantia assidua quam necessaria, 470, t. Vll. Vigilantia laudatur, 303, t. IX. Vigilantia opus est ut gratia fiuamur, 21. t. IX. Vigilantia quam sit necessaria, 396, t. ΧΙ. Vigilautia diaboli, 518, t. XI. Vigili:e nocturns in festis, 765, t. II. Viuili:e Antiochenorum, 715, t. II. Vilitas generis non debet iu opprobrium proferri, 118,LX., Villarum usus, 339, t. I. | Villa qua: ecclesiam habet paradiso Dei similis est,148,1X. Ville sacerdotes et ecclesias hat:ebant,147,149, 119, IX. Viuctum esse pro Cliristo maius putatur quam sedere a dextris ejus, 55, t. XI. Vineulis amoris nihil magis tyrannicum, 157, t. XI. Vincula pro Christo iuiposita, quam veneranda, 7/05, t. XI. Vincula Pauli qualia, 165, t. Il. Vincula anagogice peccata, 337, t. V. Vindieta Dei ob filiorum neglectum, 553, t. I. sor indim desiderio recordatio peccatorum opponenda, 901, t. III. Vindicte cupiditas ex animo eliminanda, 85, t. IV. Vindicta : qui se vindicat, seipsum euse petit, 256, t. V. Vindictam δι Deus statim sumeret, jamdiu sublatum essct genus humnanurn, 310, t. V. Vindicta Dei cum clementia conjuucta, 137, t. VI. Vindicta Dei mansuetudine temperata, 1353, t. Vl. Vindictse Dei nemo potest resistere, 28, t. VI. VindicLe malum : qui se ulciscitur mille plagis afficitur, 54, t. VIII, Vindicta christiano non competit, 51, 52, t. VIII. ViudicLe cupido quantum malum, 294, 295, t. ΙΧ. Vinea Domini populus ejus, 49, t. VI. Vini usus in luctu, 1058, t. I. Vinum tempestatem in anima creat, 9355, t. I. Vinum modicum bibendum, 21. Vinum non malum,.sed ebrietas, 40. Vini immodicus usus quot mala pariat, 22. Cur homiuibus datum, 22, t. TT. Vinum incusabant hzretici quidam ut malorum causam, 22. Tum etiam alii quidam simpliciores non bizretici, ib., l1. Vinum ud meusuram bibere non malum, sed ebrietali se dedere, 82, t. IV. Vinum infirmis utile, 675. t. IV. Vin datum est ad l:titiam, non ad turpitudinem, 564, Lom. . Vinum in mysteriis 265, t. IV, necessario requisitum 740, t. VII. . Vinum concupiscentiam et iram incendit, 635, t. IX. Vini hemina, et panis unus sufficiunt ad implenduin vem trem, 129, t. XI. Yini usus qualis esse debeat, 139, t. ΧΙ. Violentia errorem subvertere nefas christianis 517, 1. 1T. Viperz viscera matris corrodunt, ut in lucem prodeat, 195, 194, t. VII. .. , Viro Deus forensia munia commisit, mulieri domestica, 15, t . Vir bouus exerceri potest, vinei nequit, 3o8, t. III. Vir Deum diligeus nec effertur animo nec gloriatur, 645, tou. 1V. Au Viri regnum est uxor, 38, t. V. Vir bonus nihil mali patitur, 704, t. VII. . Viri multi asperi ab uxoribus mitigat sunt, 940, t. VII. Vir in quibusdam mulierem przecedat, 218, t. X. Yiri comam alebant, utpote qui in Philosophia versaren- tur, 215. Hoc improbatur, 307 et segq., t. X. vir quomodo erga uxorem se gerat oportet, 231, t. X. Vir quomodo se gerere debeat erga uxorem, 145, t. XI. Viro dedecus est verberare mulicrem, 110, t. XI. Viro quid querendum in oxore, 1538, t. XI. Vir et mulier non suut duo hom., sed homo unns,587, XI. Vir uxorem tanquam propriam caruem foveat, uxor au- tem timeat virum, 140, t. XI. Viri cum uxore pugua quam acerba, 366, t. XT. Vir pius non affectat ut talis videatur, 190, t. XI. Viri cujusdam sancti precatio, 3568, t. X Virga regni signum, 196, t. V. Virga virtutis crux Christi, 909, t. V. Virga aliquaudo castigat, aliquando consolotur, 268, t V. Virga ferrca Romanum Impe ium significat, 195, 1. M. Virgo, lignum et mors, cladis nohis symbola fuerunt, vice versa, Maria virgo, lignum crucis, mors Domini victo- ric nobis causa sunt, 768. Virgo mater. pee Edem terram virginem figuratur, 129. Virginis partui fidem faciunt ste- riles parientes, 559, 550, t. ΠΠ. ' virginis partus probatur per sterilium fecunditatem, 0, 410, t. IV. B. Virgo quz: uterum gestabat, non noverat arcanum mysterii, 212. Atqui novit Angelo nuntiante, 215, t. V. . Virgo nos Paradiso expulit, per virgiuem vitam aternam invenimus, 195. t. V. Virginem parere, et post partum virginem manere eque difticile est, 715, t. Vlil. V:rgo Maria adiniranda, 45, t. VII. . Virgo in Isaia dicitur Maria, non puella, $57 , t. VII. Virginis partui fidem fact Elizabetav sterilis et vetula parius, 150, 181, t. HI. Virgo el sterilis inexspectatae sunt matres, 786, t. 1l. Virgo Maria Deipara, 810, t. Π. Virgiuitas adiniranda et coronis multis digna, 555-900. Α curis liberat, 575, t. I. . Virginitss Hzreticorum przmium non habet, 5535. Vir- ginitatis etiam peeuas dant Hzretici, quare, 555, t. I. Virginitas igni comparatur in parabola decem Virginum, 112. Virginitas angusta via, 1015. Eam des; icere periculo- suin, 517, t. I. Virginitatis decor non Veteris, sed Novi Testamenti, 825. Virginitatem qui potest servare et matrimonium contrahit, damnum sibi parit, 530, 551. Contra virginitatem objectio solvitur, 915 et seqq. Virgiuitatis labores minores doloribus partus, 583, 585, L. I. Virgo de terrenis sollicita deterior est quam nupta, 589, 590. Virgo faciltus quam nupta regnum consequitur, 556, I. Virgo raro furas egrediatur, 057. Virginis apparatus, D08. Cerlamiua, 556, 560, 561, 056. Virginis modestia, 982. Virgini necessari:e honestas el decora assiduitas, 502. Virgo non vestibus, aut. colure, sed animo spectatur, $58. Virginis verz mores, 537, t. I. Virgo nullo eget quod in ea positum non sit, 580. Virgo non est que de terrenis sollicita est, 58). Pecunias et fa- cultates curare non debet, 503. Virginis quis mundus, qu:e pulchritudo, 981. Virgo arcenda a funeribus et pervigiliis, 057, 658. Virgo Chrisi sponsa, 551, 532, t. I. . Virgines angelis similes, 510. Quam libers curis, 580. Virginem non decet cultus corporis, 516-527, t. I. Virginis tranquillitas, 581, t. Ἱ. Virgines curare debet Episcopus, 656 et seqq. Minus tu- tela opus habent, quam vetul:e, quare, 504, t. 1. Virgines diutius pulchritudinem conservant quai couju- g.tt& , 496, t. T. Virgines a thalami sponso exclus» ob inhumanitatem, $27, 328, 514, quod eleemosynam non erogarent, 526, t. |. Virgo quz virginitatem amittit, facinus adulterio gra- vius perpetrat, 615. Virgines quaedam laps: memorantur, Q56. Virgines ob subintroductos virosdedecore afficiuntur, 605, $16 et seqq. Virginum quie subintroductos habent tur- itudo maxima, . Ad tirfines misse obstetrices, ut wginitas probaretur, 516, t. f. irgo non poLesL esse qux» a fije deficit, 537. Hxretica Don apima tantum, sed et corpore pollutze, 557, t. [. Virgines apud gentiles non eraut, 514, t. I, Virgini fastus et nuptarum despectus perniciosus, 538, [. Virgini cui nubere Paulus permittat, 561, t. |. .VirginHas non genus nostrum minuit, sed peccatum, 510. Yirginitatis laudes, 525, 517. Ejus bona, 551. Virginie tatis amatores, non inferiores angelis, 591.Virginitas pr:e- sux conjugio, 515. Sed non rite servata, cst longe conju- gio inferior, 514, 519, t. I. IN OMNIA OPERA SANCTI JOANNIS CHRYSOSTOMI 408. Virginitatis sertum magis ornat quam corona regia, 516, tom. Virginitas praedicanda sine vituperio matrimonii, 539. Virginitatem Paulus modesti:e causa. donum appellat, 998. Virginitatis definitio, et anima eL corpore sauctam esse, $57. Virginitatis praemia, 935, 571. Virginitas ma- trimonio melior, 540. V:rgiuitatis praestantia, 589, t. I. Virginis scelestior quam meretricis lascivia, 748, t. 1L. Virgines quiuque fatua oleum sive eleemosynam non babebant, 295. Erant corpore virgines, non corde purze, lI. Virginitatis commoda, 748, t. 1I. Virginitas est martyrium, 745, t. IT. Virgiuitatem veteres non servabant, 295, t. 1I. Virziuitas magna res, 290, t. II. Virginis partui fidem facit partus Sar sterilis, 742, c. I]. Virgo vera qua, 559. Virgo radix nuptiarum, 410. Vir- gines a patribus suis quanta sollicitudine custodirentur, 211.Quo pacto priscis Lemporibus educarenter, 259. Virgi- nes a matribus quomodo erudienz, 210, t. ri. Virgiuitas quanta res, 963. Ejus difficultas, 365. Virgiui- tatis dignitas, 278, t. TIT. Virginitas cum eleemosyna conjuncta sit, 277. Stult»e virgines oleo carebant, id est eleemosynam nen erogave- rant, 277 .Virginitas siue aliis virtutibus non prodest,536, 0H IT. Virgiuitas multis laudibus effertur, 644. Ab imtio pal- mam principatus obtinuit, 155. Virgiuitatis diguitas, 153, 1 V. Virginitatis flos vestis Ecclesi», 202, t. V. Virginitas quomodo introducta, $12, t. V. V irginilas propositi el virginitts necessitatis, 627, t. Y. Virgo crucifixa in coelum suspiciens, fruitur gaudio spi- ritus, 2023, t. V. Virginum chori, 272, t. V. Virgines Hzreticoruui noti vere virgines, 392, 1. V. Virginitus est incorruptibilitas, 651, t. YI. Virginitas quanta res, 711, t. VII. Virginitas magna grati:e ope eget, 609, t. VII. Virginitas vera quse, 777, t. ΥΠ]. Virginitas sine eleemosyna non prodest, 710, t. VII. Virginitatem Christus occulte suadet, 399, t. VII. Virginitas non nota Grzcis οἱ genülibus, 19, t. VII. Virginitatem n ncn potesl servare, caste. connubium ineat, 471, t. VII. Virgo vocatur puella, 57, t. VIT. Yirgines nud: ad spectacula inducta? a Grzcis, 19, t. VII, Virgines fatus ideo ex thalamo excluse, quod eleemo- synam non dedissent, 710, t. VII. Virginum oleum quid significet, 712, t. VII. "ic fatuxe ob pecuuiz amorerm ex thalamo exclusz, t. . Virgines secum habitantes qui habebant, 4 Chrysostomo carpuntur, 250, t. VII. Virginum officia, 160, t. X. Virginum Chori, 53, t. X Virgines fatuze pecuniarum cu itat capte erant, 561, X. Virginis cujusdam historia, 525, t. 1X. Virginum chori ubique terrarum, 517, t. IX. Virginitas olim rara, nunc ubiqueterrarum Sansa S67, X. Virginitas majorem parit laborem, 698, t. XM. Virginis officia, 566, t. XI. Virgini qualis sponsus quarendus, 300, t. XI. Virginum cultus vestium nimius, 544. Virgines gestis suis id efficiunt ut despiciantur, 543, t. XI. Virgines Christo dicatze delicias respuunt, 99. Asperrimis ciliciis indutze, 98, t. XI. Virginitas vera quz, 202, t. XII. Virtutis sectatores tanquam luminaria sunt, 581. Virtute praeditus mortem non timet, 542. Virtutis prauiitiu nemo potest auferre, 545, t. I. Virtutis perfectioris consilia auditorum desiderium requirunt, 542. Virtus quanta res, 359 οἱ seqq. , t. 1. 'irtutem inter et vitium, maguum intervallum, 1055. Virtus prima setate adeunda, $79. Ἠἱνιμίριι odiosis nomi- nibus obscurare quam noxium, 559. Virtute prediti quanta voluptas, 516. Virtute prz ditum nemo potest kedere , $11 Nemo vult etiam si it, 4l. Virtutis gradus primus , aliens virtuti applaudere, 981, t. 1. Virtus major eorum esse debet , qui tajus donum acce» perunt, 543. Virtutis perfecte est, non nequitiam vitare , sed bona fortiter adire etiam ea qu» non jubentur, $539 Virtutis supremum fastigium nou omnes axsequnulur, 382. Virtute clariores efficimur, quam opibus, 330. Viruae prae» ditus inimicos diligit, 512, t. 1. Virtus Christi quanta, 851, t. T. Virüus uuius sepe multos conservat, 663, t. IT. Virtus parentum, posteris prodest, 325, t. IL. u Virtus non in futurc lantum, sed iu przesenti etiam utilis, 42. In virtute labor minor, quain in vitiis, 101, t. LI. Virtutes parvo veudibiles, 939. Ad virtutem via expo- 409 dita et facillima, 711, t. II. . Virtutis cognitionem iudilit Deus anims» nostrze, 110, IT. Virtates quperuze cum quanto tremore de Deo loquun- tur, t. 1]. Virtus xino labore non magnam laudem refert, 580. Vir-* tis impugnata floret, improbitas etiam cum floret ridenda, ; 54. Virtus, etiain impusuatoribus admirationi est, 587. Virius bominis est verae doctrine diligeus studium et vitze honestas, 4655, t. ΠΠ]. Virtutem bominis quid ]zdere po-sit, 464. Virtus dum bello vexatur, clarior efficitur, 604. Virtutem qui sectatur furente mari iu tranquillitate navigat, 604. Virus sola ho- gorem conciliat, 470, t. ΠΠ. Y irtus sola in uxore quzrenda, 257, t. ΠΠ. Virtus et vitium non nature, sed liberi arbitril , 638. Virtutis robur et malitiz iufirmitas, 931. Virtus infestata δι clarior, 552, t. IV. E Virtus, quantum bonum, 193. Virtutis potentia, 461. Virtuti nihil par, nihil potentius, 570, t. IV. Virtus, iumortalis, invicta, non cedeus hujus vite varie- tatibus, 197. Virtuti nihil par est, 75. Ejus dotes, 75, IV. Virtus non in natura in voluntate homiuis sita , 391. Virtus omnibus dominatur et prxvalet, 537, t. IV. Virtus vera quas , 400. Virtutem qui sectatur liber est el superior regibus, 601, t. IV. Virtus justorum thesauro similis, 552, t. IV. Virtutein gloria humana sequitur, 55, t. IV. Virtus vera est quz? comjunctau babet liumilitatem, 35:50. Virlus eliam in mediis urbibus servari potest, 396, t. IV. Virtus quanta res, 571. Virtute praediti prosunt y:osteris, 412. Virtuus studiosi non labores, sed przemia sibi pro; o- mont, 547. Virtutum viaticum ad vitam iuturam, 49, t. IV. Virtutis scientia in natura hominis insita , 212. Virtutum studiosis niille coronarum materia, 65. Virtutum gaza mag- τα diligzentia custodienda, 49. Virtute praeditos laudare prodest, 687, t. IV. Virtus latens mercedem habet, 384. Virtus magna est eurare ut proximus suilicetur, 65. Virtutem qui sectautur uon metuunt feras, 601, t. IV. Virtus ex srumnuis 4 illustrior, 116. Virtus patiendo vincit, 456, t. IV. Virtus admirabilis Josephi, 558, t. IV. Virlos est ρα. et expedita, improbitas perversa et varia, 599. t. Y. Yirtas omnis justitiss nomine comprehenditur , 55, t. V. Virtutis omiis radix innocentia, 651 , t. V. Virtutis laus eximia, 301, t. V. Virtus res facilis, vitium res difficilis, 101, t. V. Virtus nomen iminortale parit, 251. A virtute cessatio ut puniamoar efficit, 53, t. V. to cis via angusta viatorum arbitrio lata redditar, » t Y. Virtus etiam suprema, misericordia opus habet , 44, V. Virtus homirem Deo familiarem reddit, 249, t. V. Virtus ante remunerationem remuneratur, 559, t. V. Virtutis splendor, 299, t. V. Ad virtutem ducunt dus viz, liberatio a vitio, et virtutis sctio, 62, t. V. Virtus, etsi sola sit, est omnium potentissima : vitium etsi secum habeat totimn orbem terrarum, est maxime ün- becillum, 83, t. V. Virtus ardua res, maxime iis qui cum paucis virtutem sectantibus versantur, 144. Virtutis actui post compunctio- sem aptiores sunius, 95, t. V. Virtus stimulus et gladius acutus quomodo, 421, t. V. Virtus in fpsa operatione habet remunerationem ante gemis, 392, t. V. Virtus et salus nostra necessitati non subjacent, 533, V. Virtus non cedit tempori, nunquam marcescit, 296, t.V. Virtus magna πι habere quos Deus amicos οἱ inj- M Miriate: wi tranquil t sed irtutem sectatur , uilitate ο ata mente kuitur, 101, L V. ΄ Virtutis fructus seterni, 419, t. V. Virus augetur ex colloquio cum Dco, 101, t. V. ως etiam ab iis, qui illam non sectantur , laudatur , Virus est honor hominis, 252, t. Y. Virtus Vibera, vitium servum, 257, t. Y. Virus aoro exprimitur, 201, t. V. Virtus sola memoriam gloriosam parit, 959, t. V. Virtos non parva gaudere de bouis, 557, t. V. wm est maxima ipjuria afBci potius quam afficere , Virtus quants, 523, t. V. . Virtus οἱ vitium non ex uatura, sed ex auim proposito Jicantar, 124, t. VI. Virtutis pezesentia improbos dolore aflicit, 46, t. VI. INDEX GENERALIS. 410 Virtnte praditus tequabiliter semper vivit, 326 t. VI. Virius est viro per(eclo ornamentum, 404, t. Vl. Virtutum coxestium officia, 70, t. VI. 'Irlus iu servitutem redigi non pot 133, t. VI. . Yirtutis evercend:e diflicultates, RAE T " Virtus gaudium parit, 531, *. VII. Virtutis vis et przrrogativse, 325, t. VII. Virtutis jugum dulce, 435, t. VII. Virtutem qui colunt, non apad omnes bene acdiro ρος. suut, 229, de virtute non minor cura habenda, quam de augendis pecuniis, $12, t. VIL 'Irtutes suut fructus Spiritus, 530, t. VIT. Virtutis cacumen est pro inim:cis orare, 271, t. VII. Virtus a fine facilior redditur, 239, t. VII. Virtutes quasi cavenze mutuo cohzerent 220, t. VII. a rtt sectauti nihil damni ex parentum improbitate, Virtus etiam apud improbos laudi est, 489, t. VII. Virtus fortis, nequitia iufirma, 739, t. VII. Virtutem qui colit, non. potest non multos babere inimi- cos, 254, t. VII. x irtute praxitis qui insidiatur, ipse est qui periclitatur, Virtutem qui colit, nulla re externa 181, t. VII. Virtus est tota animi. philosophia, 325. VII. ' Virtus ideo admiranda, quod vel inimicos suos [n admi- tationem rapiat, 288, t. VII. Virus secundum. naturam nobis inest, quomodo, 511. Virtutis adeundze ratio 201, t. VII. Virtutis vis quanta, 488, t. VII. Virtus facilis, nequitia onerosa. 555, virtus aspera vide- tur ob pravos affectus, 354, t. VII. sn mutis larvam qui dircunferqut, seductores vocantur, 3. L. » Virtus post laborem levis facilisque est, 954, t. VII. Virtus non ex studio nostro tantu, sed et ex superna gratia pendet, 279, t. VII. Virtutem universalem qui possident, mundi sunt, 3327 VII. » V ritis vel pars una coutempta dawinationem affert, 614, m. VII. Virtutem strenue colenti nullus obex, 464, t. VII. Virtus non par in omnibus exigitur, 469, t. VII. Virtus, non opulentia, divitias parit, 358, t. VII. Virtus simulata damnatur, 388, in virtute οἱ ín vitio |ι- boratur, 464, t. VII. Virtus libera est, 85, quibus dura sit, 418, t. VIII. Virtus voluptatem parit, 254, t. Vlil. Virtute tantum opus habemus, 278, t. VIII. Virtus apud improbos sibi odium parere solet, 44, VIII. Virtus difficilior erat ante Christi passionem, $88, t. Vili. Virtus entiam el omnia bona perit, 258, t. VIII. Virtus laboriosa, 905, t. VIII. Virtutis immortale gaudium, nequitie voluptas brevis, 907, t. VIII. Virtutes arbitrii, non necessitatis sunt, 517, t. VIII. , A rum, universa bonitas est, 655, et virtus omnis justiLi, 18, t. IX. Virtus semper proficit, nunquam gradum sistit, 72, t. IX, Virtutis principium et finis, est dilectio, 618, t. IX. Virtus quantum sit bonam, 365, per exercitium acquiri- tur 565. Virtutis exercitio forhor evadit ania, 220, t. IX. Virtutis exercitium cito deseret, qui vanam gloriam ex- petit, 214, t. IX. Virtus post Christi adventum facilior, 517, t. IX. Virtus christianorum prisci δν, 188, 189. t. IX. Virtutis priucipium et (iuis est dilectio, 610, t. IY. Virtus opere et exemplo melius praedicatur quam verlo, 925, in virtute prima laboriosa sunt, et quz sednontur sua- vi3, 904. [n virtute invocare quid sit, 282. t. IX. Virtute clarus vir eum quanta observantia commemore- tur, 85, t. IX. . Virtute absente nibil esse potest , virtute presente nibil damni infertur, 238. Sine virtute dicendi ni- liil perficit, 384. t. IX. Virtus desinit in. vitam, voluptas in mortem, 505, t. IX, Virtus parentum nihil boni fiiis affert, nisi ipsi virtutem adeant, 595, t. IX. Virtus et philosophia tantum. nostra intersunt , 249, t. X. Virtus maxima est, omnia Deo adscribere, 451, LX Virtutis initia dura, fiuis qiuestyosus, 118, t. X. Virtus non ex aspera, 118, t. X. Virtus calida est et fervens, 491, t. X. ia. 486. X irius majorem parit voluptatem, qnam nequitia, 186, X. Virtus incspugnahilem reddit hominem, 301, t. X. Virtutem suscipiamts, si voluptatem amamus, 188, t. X. Virtute prxeditos qui civitati prodesse. poterant οὐ mog- tes et ad Monachos secedentes nen apprebat Chrysostomus, $5, οἱ, t. X. el Virtus omuia superat, omnia vincit, 688, t. XI. Virtus ipsas feras tnansuetas facere potest, 687, t. XT. Virtus ellicax est cum opera exhibet, sine operibus fi fles niortua est, 708, 709, t. XI. Virtutum exercitio multo opus est, ut regnum caelorum assequamur, 111, t. XI. Virtutem totam et integram justitiam vocat Paulus, 651, XT. Virtute preditus, est pecuniis superior, 71, t. ΧΙ. Virtute nihil jucundius, nihil suavius, nihil desiderabi- lius, 389, t. X Virtus est inserenda, et vitia avellenda, 115, t. XI. Virtutis basis est parentes honorare, 150, t. XI. Virtus ut mater affert securitatem, 296. Nisi virtus exer- . Ceatur pax esse non potest, 73, t. XI. . Virtute omni caret fides sine operibus 641, t. XI. Virtus christianorum Pauli tempore, 200, 210. t. XI. Virtutem qui exercet, justus vocatur, 511, t. XI. αι ts est secundum naturam, vitium contra naturam, ; t. A. . Virtutis viam. qui capessit non erit absque scruinnis et tentationibus 6195, t. XI. Virtus perpetua esse debet, et usque ad decessum, 351, uua viruis non sufficit, 54, t. XI. Virtutis νί multe suut, 573, t. Xl. . Virtus sola nobiscum, tiigrare solet, 556, ex virtute, po- sito timore, caritas gignitur, 603, t. X Virtus omnis puritas et mundities est, peccatum omne est immuuditia, 419, 430, ex virtute ea accipimus, qua nunquam speravimus, 53, t. XI. Virtutis auginentum est abnegatio secularium, 689, XI. Virtus est et facilis et utilissima, 707, t. XI. Virtus vera et sincera nuuquam expuguari poLest, 688, XI. Virtus quanta res sit, 508, t. XII. Virtutis et vitii differentia, 208, t. XII. Virtus est immortaliset plus quam sol fulget 475, t. XII. Virtus in admiratione est etíam iis qui ilism non sectan- tur, 167, t. ΧΙ. Virtus prima et universa qusenam «sit, 165, t. XII. Virtus impugnata fll potentior 486, de virtute et vitio ecoga, 795, t. XII. Virtute nihil congruentius, 84, ad virtutem quomodo accedendum, 107, t. ΧΙΙ. Viscera quomodo Deum laudent, 532, t. V. Visio angelorum adstantium in sacrificio altaris, 851, t I. Visio Dei iu carlo, pro sanctorum captu, 750, t. I. Visio pro cognitione accipitur, 7506, t. I. Yisiote non opus habet fides, 905, t. ΥΠ. Visiones morientium, 532, t. VII. Visio pro cognitione accipitur, 398, t. VIIí. Visionum et somniorum distinctio, 249, t. IX. Vita praesens nihil aliud est quam hebdomas una, octava vero est dies Domini magna, 415, vita przeseus brevis, si tuti futuro seculo comparetur, 1030, vite hujus brevitas cursori courparatur, 515, ejus brevitas ex Dei clementia ne Jiutius laboremus, 259. vite longitudo non expectanda, 610, vita μ.ο veluti somnium, si cum zterua comparetur, 287, 580, 978,1048, vita praesens quid ad inflpita secula, 289,1. . Vitam mollem ne sectetur qui vult placere Deo, 1005, vita przesens laborum esl, futura preemiorum, 455, vita hu- mana nihil a scena differt, 312, vita omnium hominum srumnis plena, 481, vita luctuum ac gemituum est, 5935, vitze hujus sollicimdines qui, 314, vita h:ec non vere vita, 911, umbra inanior 515, t. I. Vita hzc iu nullo :seternz comparanda, 978, t. I. . Vita futura quantum pr:esenti praestet, 524, in nullo huic vite comparanda, yre, ejus felicitas, quam praestet prze- senilis vitxe felicitati, 295, vite stern: felicitas, 201, mi- paratam describitur, ibid. Christi cousortio fruemur, 291, 2, 299, 200, t. I. À vita et gloria zerna excidisse major est poena, quam ipsa gehenna. 293, 295, t. [. Vita bona οἱ (ldes simul requiruntur, 527, t. I. Vita non cibi causa data est, sed cibus vite causa, 975, t. I. Vita praesens est certaminum areua, 1000, t. I. , Vitze voluptates nihil ab umbris et somuiis differunt, 515, vita praseus zrumuosa, 686, ejus voluptatibus frui non possumus, et future, 455, A54, t. T. Vita praesens ideo bona, quia vitz futurze materia est, 80. Non in hac vita res nostre, 27, vita bxc perpetuum certamen,667, |. ΠΠ. Vite mollis amor, mortis timorem parit, 85, t. IT. Vità a pietate ac legibus aliena mors cst animi , 775, t. Π]. Vitam laboriosam nobis paravit Deus ut futuram coucu- pisceremus, 85, vita laboriosa ad cceluni ducit, 45, t. ΠΠ. Vitze christiane perfectio, 421, t. H. Viue mutatio sola iram Dci mitigare potest, 55, t. IT. Vitam futuram qui sperat, mortem ue timcat, 71, t. ΠΠ. Vite zterna arguinentunr sunt. sau. ti erumnosec, iui IN OMNIA OPERA SANCTI JOANNIS Cil YSOSTOMI M23 probi prospere hic agentes, 28, t. II. Vita lec luctie tempus, 51, t. 1f. Vita praesens, via est, 612, vila prx::sens non magni fa- cieuda, 45, t. Π{ Vita presens flores verni, umbra, somniorum fallacia, 672, est peregriuatio, 672, 401, est diversorium, ibid., vits hujus res, umhrz naturam imitantur, 664, quam flaxee, 391, t. Lil. Vita presens certamen οἱ luctaest, 772, vita evanzeliva dogenes, rs 90U, vità futura. presenti quam priestantior, , LU. HIE. Vit. contemptus rerun humanarum despectium parit , Vita non est [eopter cibum et potum, sed cibus et potus propter vitam, 196, t. IV. Vite liujus res quam. incerte, 025, rot: comparantur, 626, priusquam recte appareant, avolant, 626, inira. cele- ritate recedunt, ibid.,t. 1V Vita non differt ab amnium fluentis, 197, qgam hrevis, 279. Vita przseps fallax, umbra, somnium, 531, mare ma- msn "t v patiosum, 025, non tam certa est, quam futura 25, t. IV. Vita isthice serendi tempus, 516. Vita pezsens quasi pa- kestra, 567, t. IV. Vite virtutis studiosze nibil comparari potest, 259, t. IV. ολα. consonare debet cum tiJei doguaatibu:, t. 1Y. Vita pura basis et fundamentum virtutis, 525, C. IV. Vitse sanctorum nobis utiles, 441, t. IV. Vit czlestis felicitas, 639, t. IV. Vita diei nomine expressa, 176 t. V. s Sia [roseus bonis longa videtur, malls autem brevis, 2t Y. Vite presentis Euripus, 420, t. V. Vita przsens est quasi gyiunasium, 119, t. V. a; à νι non coronas, sed pignora corouarum habet, ντ. Y. ' Vita presens incerta et. instabilis, 61, in vila praesenti labores ; bona autem ad futurum seculum reservautur, 01, in vila pr:esenti faciendi sunt amici per eleemosynas, 335, V. για presentis res sunt umbris imbeeilliores, 55, t. V. Vita przsseus est. laborum , futura coronarum, '5, L V. Vita lxec seinper bellis impetiti, 70, t. V. Vita nosira versatur in certamine, 78, t. V. Vita pr:esens via est, quae superno ductu opus habet,67, V. Yit hujus Euripus, 513, t. V. Vite d'esentis limitibus res nostra cireuniscripLe non suut, 76, t. V. Vita {μου tempus est tristitie, 116, t. V. "ni (reseus incolatus, 911, vita praesens fluxa et fallax, 9 L. . Vita Ίο plurimam habet vanitatem et curas importunas, «$9 ve . Vita vera illa est quae habet bona pura, non mixta, 919,V . Vitze securitas uon quaerenda, 517, t. V. Vitam leporis agere semper timere, οὗ, t. V. Viia uostra teudit ad aliam meliorem 333, t. V. Vita corrupta impedimento est, quominus sublimia dogmat: assequamur, 950, t. V. . Vita. qua ex virtute iustituitur est vía Domini, S67, t.V. Viue emendaiionem historia parit, 55, t. V. ] Vita flagitiusa aliquando cum tide perfecta, 901, t. V. Vila lupc peregrinatio est, 680, t. V. Vita prasens nox est, 655, t. Y. Vita hiec bouis et malis permixta, 930, vita praesens car- cere niliilo melior est, 222, aranea est ct umbra, 96, quot referta malis, 574, t. VII. Vita ligue non est lusus, imo potius lusus, quomodo, 518, tom. . "i vete voluptate nec dolore vacua reperiri potest, οἱ. t. VII. Vita, cujusque finem cur Christus incertum reliquit, 7U5, tom. VII. Vita bona et fides recta ad salutem necessarke, 611, t. VII. Vita pura signis Diestantiors $81, t. V1. Vita bona que, 480, t. VII. uu Vitam ad communem utilitatem. ducere, Dco gratissi- mum est, 715, t. VIT. Vitze finis eamdem vim crga singulos liabet, quam cei summatio seculi, 190, t. VII. ] "i eom nihil sunt, cum regno coelesti comparatis, , t. . Vita corrupta est incredulitatis causa, 667, t. VII. Vita Christi nobis exemplum, 623, t. VII. Vita sanetorum, speculum est, 19, t. VII. Vita przsens, mari similis, 153, t. VIIT. Vitam cur siepe Christus memoret, 204, t. ΥΠ. Yita nihil optatius, nibil suavigs, ibid.,t. VIIL. 110 V ite instituto optimo nihil splendidius, 90, t. VIII. Vita nosira luctus est et gemitus, 552, t. VIII. γι [resens datur, ut pro futura vita negoliemur, 182, tom. VIII. Vita alia longe melior expeetatur, 150, t. ΥΠ. Vitz hominum inzqualitjs et conditionum ex avaritia proveuit, 102, t. VII. Vita praesens somnus est, 621, certamen est, 198. t. IX. Vita praesenti terminantur passioses omnes, 529, t. IX. Yita ns st:dium est, 6&1. Viam hauc cer laborio- sam nobis Deus fecerit, 475, t. IX. Vita comnuuis priscorum christianorum, 94, t. IX. Vit christiauz? perfectio, 499. Vita adinirabilis christia- norum teinporibus apostolicis, 105, t. IX. Vita optima ex divina operatione, 351, quantum valeat 3$ persuadendum, 552, t. [X. Vita bonà laudes Deo conciliat, 67, t. IX. Vita [robs juvat àd fidein, 332, t. IX. Vita bona ad Dei gloriam cedit, 550, t. IX. Vita sanctorum aruiunis exposila, i7, t. IX. Vite nonaddietum esse magna pars ,hiloso;.hize est; 500, TX. Vite auctor cst qui a seipso vitam. habet, 78, 79, t. IX. Vitus radix justiti», 476, t. IX. ViUe praesentis cum futura discrimen, 980, t. VI. Vitam bonam segnities dejicit, 114, t. VI. Vita humona teuipestati comparatur, 419, t. X. Vitz brevitate considerata philosophus imperturbatus mauet, 3552, t. X. Vita hizec precum tempus est, non ebrielatis, 253, t. X. E. ita qostra in perpetua cura οἱ sollicitudiae sit ο; ortet, , L. X. Vita lxec mala per se non ost, 618, t. X. Vitze hujus fuis quam incertus, 551, 552, t. X. Vita recta est veritas, peccatum οἱ mendacium est va- nitss, 95, t. XI. Vita omnis quz in virtute agitur est justitia, 167, t. XI. Vitae beue agendz ratio, , t. XI. Vitze et tortis genera quaedam, 201, t. XI. Vita hzc non est nostra, est alia vita nostra, 515, in hap- Us:uo est oris οἱ interitus, 316, t. XI. Vita przseus fluxa ut areua, 556, t. XI. s ia πυρ quasi nidus conglutinatus paleis et luto, 91 4, t. XI. Vita ns, scena quzedam est vel somnium, 581, 6. XI. Vita sine laboribus esse nequit, 296, t. XI. Vita inculpata nihil prodest ignavo et somuiculoso, 47, XI. Vitz finis ignoratur ad utilitatem viventium, 448, t. XI. Vitze verum medicamentum est amicus fidelis, 405, t. AI Vitam puram parat fides firma, 77, t. XII. Vita hzc certaminis est, non requiei, 51, t. XII. ViUe hujus res somniis similes, 82, t. ΧΙΙ. Vita bona nihil melius, 109, t. XII. Vit» pi.rit-5 quam opportuna, 84, t. XII. Vitia mature et a prima slate corrigenda, 381, t. I. Vitiaprzeelaris nominibus ubtegere, qan noxium,559,I. Vitia paulatim eradican'ur, 551, t. Il. Vitia senum lempore Chrysostomi, 65, t. XII. Y itiuin auirnze mors est, 6085. t. ΠΠ. Vitium noa in natura sed in voluntate hominis situm 365. 290. Y itii volu momentauea, 6623, t. 1V. Vuium res difficilis, virtus res facilis, 101, t. V. Vitiis et virintis collatio per contraría, 292, t. V. Vitium, etsi secum habeat orbem terrarum, est semper imh»cillum, S2, t. V. V itiorum consuetudo quid pariat, 257, t. V. Vitium obtenebrat et exciecat mentem, 50, t. V. Vitium ipsum est J.oena, 100, t. V. Vitium servum, virtus libera, 257, t. V. Vitium quod laudatur ab iis qui illo laborant, magnam malz cupiditati facit accessionem, 255, t. V. Vitiuni sibi ipsi poena est, 435, 421, t. V. Vitium aulequaum supplicium adveniat penam infligit, Yitii foeditas, 299, t. V. Vitium interitus vocatur, 152, t. V. Vitium lacryniantem non adit, 77, t. V. Vitia sedat psalmodia, 388, t. V Vhtinm animz inimicum, infestum, et perniciosum, 142, Y. Yitium ex auimi [l'oposito judicatur, 131, t. V. Vitüun anim: nullum insanabile, 188, t. IX. Vitium aliquando aliud vi&um superat, 212, t. IX. Vitiis qui subjectus est, non vivit, 539, t. IX. Viti: quomodo corrigenda, 505, t. 1X. Vitium contra naturam homicidio pejus, 419, t. IX. Vitium, solum nomen habet voluptatis, non ipsam volup- latem, 188, t. X. Vilis aditus initio intercludendus, 760, in vitio et in vir- lute latoratur, 456, t. VII. Vitia proximi, etiamsi vera sunt, non revelanda, 451, VII. INDEX GENERALIS. 414 ος ναό nos porcos facit, vitiositas famem affert auitnz, , t. AL. Vitium unde oriatur, 453, t. XI. Vitium human:e naturae inimicissimum est, 285, t. XT. Vitium omne est anime ebrietas, 450, t. XI. Vitium res omuino ceca est, 107, t. XI. Vitiutn contra naturam, virtus secundum naturam, 21. XI. Vitulus ub Israelitis adoratus erat Apis. 662, t. V. Llcisci inimicos nou debemus, 125, t. V. Ultio Dei cur non semper in hac vita in jeccantes im- mittitur, $54, t. I. Ultio quantum malum sit, 470, t. ΠΠ. Ultio Dei non ex imbecillitute differtur, 96, t. V. Ultio Dei clemens est, 127, t. VI. ) Ultio Dei minus gravis quain offensa, 400, t. IX. Ultione de iuimicu sumj.ta nihil tam jucundum, 012, t. IX. Ultio vera qua, 457, t. XT. Ultio vera hxc est, bona pro malis rependere, 114, t. XT. Umbra discipulorum mortuos suscitabat, 782, t. |. aL nbn quid et discrimen umbram inter et veritatem, ^ 1, t. . Umbra» a veritate discrimen, 455, t. IV. Umbra mortis quid, 179, t. V. Umbra et fumus sunt humana omnia, 467, t. XT. Umbra erant omnia in lege : circumcisio, sacritlcia, sab- batum, 105, t. XII. Unctio pontificum, 385, t. V. Unctio per Spiritum Sanctum, 21, t. IX. Unguenta corporibus superfusa in usu tempore Ch stomi, 972, eorum usum dauinat Chrysostomus, 972, t. I. Unicornes sunt justi quomodo, 165, t. V. ! Unigeuitus docet uemiuem vidisse Deum, 751. Unige- mtus filius, ibid. Unigeniti gloria, 785, 798, 799, 805, est ejus divinitas, 499. Unigeniti gloriam, id est Filii divinitatem asserit Chrysostomus, 757, 738, t. I. Unigeniti vox uni fllio Dei competit, 751, 732, t. I. Unigenitus. Vide Filius et Christus. Unigeniti essentia ante secula, 121, t. V. Uuigeniti principatus, 272, t. V. Unigenitus filius, 255, t. V. u - Uuigenitus Dei Filius,quam terribilisin die judicii,287, VI. Uuigeuiti generatio non ratione inquirenda, 157, VIII. Unilas adwirandus vir a Chürysostomo Gothix episcopus ordinatus, 618, t. III. . . . Unitio naturarum fit in Christo, 758, si. non fit unitio, confusio est et abolit;o,ibid. Unitionem qui dicit duas dicit naturas, unitio nón potest unius tantum esse, 759, t. ΠΠ]. Vocatio uon necessitatem infert, 488, t. . Vosatio Dei nulluui cogit, necessitatem non infert, 738, Vocatio non ex merito fit, sed ex gratia, 650, t. VIT. Vocativ. Vocati omnes suut, sed non omnes accesserunt, 554, t. IX. 0 .n . V oluntaria sacrificia ea que ex animi liberalitate offere- bantur, 696, t. V. . Voluntas eadem Patris et F'ilii, 521, t. VII. Voluntus uon natume terminis alligatur; sed libertate arbitrii honorata fuit, 562, t. VIf. . Yoluniati pradictiones nullam necessitatem imferunt , 706, t. VII. Voluntas et propositum bonorum radix, 475, t. VII. — Yoluntiti, non operi, poenam et mercedem decernit Christus, 274, t. VII. ] Voluntas siue gratia non agit, ut nec gratia sine volun- tate, 713, L. VII. . Voluntas sutlicit, οἱ totum perfectum est, 501, t. VIT. voluptatis provosito probi et improbi effleimur, 535, t 9 e. ὃο Voluntates du: per hiec verba, non. sicul ego tolo, sed sicut Lu, euuntiautur, alia Patris, alia Filii secundum hu- manitatem, 765, t. I. 2 . Voluntatem Dei qui facit, sexcentis impiis melior, 277, I. Voluutatis proposita boni vel mali sumus, 208, t. IL. Voluntate libera boni eflicimur, 501, t. 1 . Yoluntate et proposito quie flunt ultra. debitum Splendi- das coronas pariunt, 318. Voluntate boni vel mali sumus, 987, t. II. Voluntas ubique dojuiua, 255, t. IT. Volautas uua Patris et Fili, οὐ, 40, t. III. Voluutates dua in Cliristo, 36, t. IIl. Voluutas depravata. potest corrigi, 228, t. lil. Voluntas, ia voluntate hominis situm est, vel. bonum vel malurn adire, 187, t. [V. Voluutatis bo;e seutum quid, 60, t. νο Yoluntas una Patris et Filii et Spiritus Sancti, 4255, t. XT. Voluntates nos!ras uon provenit Deus, ue perdat nostrum liberum arbitrium, 99, t. AII. Yoluntates dux i» Cbristo, 936, t. VIII. 115 Voluntas tantum requiritur a nobis ad salutem, το, t. XI. Voluntas wna Patris, Filii et Spiritus sancli, 473, t. V. Voluptas quid, 346, sensibilis illa quam brevis, 510 ef seqg.. t. 1. eluptas ex libidine, quam turpis, brevis et molesta, 346, voluptas sensuum qus, 346. 'oluptas temporalis, do- lor inde consequens perpetuus, 119. t. |. Voluptas pura et solida, quz, 979, t. T. Voluptuosi in zerumnis philosophantur, 408, t. 1. Voluptas major in moderato cibo, quam in nimio, 772. Voluptate multo melior sanitos, 45, t. II. . uv κα. in conviviis ex fame, non ex [ετουίοζυπι οορἰα, , t. dH. Voluptas brevis et temporaria, 25. Voluptas vitii momen- tanea, 662, t. IV. Velujtatem veram qui sectatur, fugiat juveniles coneu- piseentias, 662, t. IV. Yoluptas vera in Deo, 12£, t. V. Voluptates et felicitates vitz:, inanes sunt, 48, t. V.— Voluptas non est minus malum, qu.m dolur, 445, t. VIT. Yeluptas vera qus, 566, t. IX. Voluptas desinit in mortem, virtus in vitam, 503, t. IX. Voluptas humilitate paritur, 152, t. IX. Yoluptas contra naturam carpitur 417, t. IX. Voluptas brevis est, dolor hinc partus per,.etuus, 187, X. Voluptas quà sccundum Deum perci,itur , quibus is zr- niis est valentior, 588, t. X. Voluptas temperantie, 320, t. X. Voluytatem si amamus, virtutem suscipiamus,186, t. X. Voluptas vera que, 514. t. ΧΙ. Voluptas mundana, quanta mala secum afferat, 508, XI. Volu,'tatis tyrannis quanta, 508, t. XI. Voluj:tas et gloria mundi, mendacia suut, 284. t. XI. Vota sunt promissa et pollicittiunes, 225, t. V. Vex inimici invisa, amici jucunda, 703, t. IV. Vox sanguinis clamat, quomodo, 161, t. IV. Vox Davidis jrostravit alienigena, 703, t. IV. Vox tuba ia Scriptura Apos significat, 214, t. V. Yzaa ἡ (quid, t. V. κακρή responsum, 196, t. V. Trexcóc quid, t. V. Ίκαρος l't&tor, 91, t. Π[. Υκέρθασις SeU supergressio, nomen est Paschse, 750, VIII. Σκιφάλλεν Succincre quid, vide notum, 528, 404, V Urbanus Phoenix, juvenis dives, monachorum statum adit, in virtute progressus facit, 905, corruptorum suasu resiliit, 505. Voluptati οἱ amoribus deditus, 305, sanctis viris abductus, pristina repetiit, 301, t. 1. Urbicio episcopo epistola Chrysostomi, 667, t. IJI. Urhis ccelestis descriptio, 40, t. VII. Urbium tutamen in providentia civium, 41, t. VI. Vrias mortuus Davidis domum expilavit, 454, t. VT. Virsos variasque feras multi alebant tempore Chrysosto- mi. 368, VII. - A , squequo wox in mis, non est moleste fercu'is, se dolentis, 415, 414, t. V. Usuras qui exigunt, quam iniqui, 08, t. III. Usura cur prohibita, 376, t. IV. Usur:e immanitas, 557, 558, t. VII. Usuram exagitat Chrysostomus, 596, t. VII. Usura nihil turpius, nihil crudelius, 61, t. VII. Usura carpitur, 228, t. VII. Usura centesima quid, 556, Vide notam, t. VII. Usur: genus horrendum, qu non centesima, sed dimi- dium sortis exigitur, 592, t. VII. Usurarii qui feenora fenoribus adjiciunt carpuntur, 586, tom. . Ltilitas historiarum sacrarum, 169, t. V. Utilitas festorum et conventuum, 549, t. V. Utilitas calmitatum, 378, t. IX. Utilitati proximi advigilandum, 210, t. X. κά propria Christiani in utililate proximi sila est, t Vulcanus, ignis penuarius vocatur » Libanio, 565, t. 1T. Yulsno Apollo indicat adollerium Martis et Veneris, t vagus ignorationi οἱ stultitize affixus, 54. t. V. Vulnera Christus quare servavit, 616, t. VI. . Uxor dives sgre viro subdita, 567, et uxor pauper viri divitis, quanta jatiatur, 577, t. |. Uxor cur adjutrix in Geuesi vocata, αι impediat, 967, quomodo virum adjuvet in spiritualibus, 568, t. I. να. ut viro placeat sollicitudo et cura, 989. Uxor que vito vire continens est, graviores dat poenas si ille a wieoret, 5:0, t. I. IN OMNIA OPERA S. JOANNIS CHRYSOSTOMI INDEX GENERALIS, 416 Uxor calamitatum viri particeps, 610, t. T. Uxor Imperatoris cujusdam vix reditum ah exilio impe- travit, 605, t. I. Uxor Theodori qui imperium offectarat et obiruncatus fuerat, in penuria degit, 604, t. I. Uxores quomodo diligendze, 227. Uxor parentibus pre- ferenda, 150, in uxore quaerenda sola virtus οἱ morum probitas, 951, t. III. Uxorem repudiare, et aliam ducere non licet, 570. Uxo- rem repudiatam non lice alteri ducere, 218, t. III. Uxores divites proterva', 221, t. ΠΠ. Uxor adjutrix viri, quomodo, 360, t. IV. Uxores viris parere debent, 145, t. IV. Uxoresduce;e plures priscis tempoe:bus licegat,489,1V. Uxor est viri regnum, 35, t. V. Uxores viris inlestz, 356, t. V, Uxor mala peccatori colaphus, 36, 57, t. Y. Uxor Jobi ipsi iusidiatur insonti, 57, t. V. Uxor mala corrigenda, auferenda, 125, 136, t. VI. Uxor qualis ducenda, 888, t. |. Uxor quomodo a viro amari poterit, 541, t. VILI. Uxor quznam quaerenda est, 341, t. IX. Uxorem verberare quam turpe sit, 922, t. X. Uxorum officia, 685, t. XI. Uxor ne exigat seualitatem honoris, 140, t. XI. Uxoris optimae dotes modestia, moderatio, lenitas, beni- gnitas, 158, nemo expectet ut ditetur ab uxore, nec quae- rat ejus pecunias, 158, t. XI. Uxores quoniodo dirigendz, 499, 500, in uxore qusedam vitia ferenda, 140, t. ΧΙ. Uxorem quo pacto erudire debet maritus, 147, 148, t. XI. X. Xanticus Aprilis, 358, t. 1I. aod enodochla morborum dolorumque exempla suppeditant, t. 1. Xenon, bospitinm, peregrinorum communis ecclesia domus, 319, t. IX. Xenophon Cyri puerilem institutionem scripsit, $15, VI. Xenophontis locus, 597, t. I. Xenophontem tacito noaiiue in exemplum affert, 575, VII. Xerxes Graeciam bello impetiit, 593, t. VI]. Xerxes Darii filius et successor, 899, t. 1. Z. Zacchzi poeuitentia in exemplum adducitur, 4909, t. I. Zacchzus multa legitime possidebat, 125, t. ΧΗΙ. Zacharias filius Barachi.e, quis, 681, t. vit. Ην pater Joannis bapt. princeps sacerdotum, 186, Zacbariz lingua ligata fuit ob animse peccatum, 40, VI. Zacharias mense septimo, decima die mensis in sauctua- rium ingressus mense sejtembri, 557, in. festo Taberua- culorum, 337, t. II. Zacharias summus sacerdos, οὐ] et seqq..,t. Tl. Zucharias pater Joanris cum Abrahamo comparatur, Zucharias Jonunis pater incredulus, 1077, t. Ἱ. Zamolxi fabulosa attribuuntur, 556, t. II. . Zara figura Ecclesize, 535, sigpilicat orientem, ibid., TV. Zara ex utero manum extrahens quid significet, 55, VI. Zara cur nominetur in genealogia Chris, 55. t VII. Zebedsi filii quid vere λα a Christo, 6ἱ8:ε. Vil. Zelotz? quinam, 524, t. IX. Zelotypi:xe malum, 460, 574, ejus descriptio, 575, t. ἵ Zelotypize malum, 351, desinit in insipientiam, 491, t. VI. Zelotypia quam intulerabilis, 418, t. IV. Zelotyyiz insania quanta, 298, t. IV. Zelus Dei non est affectus, 525, t. I. Zelus sine venia furor esi, 621, t. IV. gaseDo novam vivendi rationem ipduxit, quz» Don stetit, » t. I. Zeno de republica male scripsit, 19, t. VII. Zeno philosophus Ionicus et Ephestus, 9, 10, t. X. Zona quid significet, 491, t. VII. Zona olim in usu erat, 189,t, VII. Zona Sponsa: qu;e, 65, 1. V. Zona pectori vel lumbis admovchatur, 25, t. VIIT. Zoroastri fabulosa attribuuntur, 5356, t. 1I. Zorobabelem spectare dicebant Judei quzdam de Chri- sto prxnuntiata, 145, t. VII. Zorobabel ita in Babele, seu Babylone natus esset, 145, η T n. FINIS INDICIS GENERALIS, £ — - SUPPLEMENTUM AD OPERA S. JOANNIS CHRYSOSTOMI ARCIIIEPISCOPI. CONSTANTINOPOLITANI. AD HOMILIAS. OMIAIA A' (f). Eic τὴν ἁγίαν Πεντηκοστήγ. α. Ἡ τὰς γλώσσας σ]μερον διανείµασα χάρις, αὕτη οὐκ id µε δεδοιχέναι τῇ τῆς γλώττης πενίᾳ, fj τοὺς ἀγραμμάτους τῷ χόσμῳ πα!δευτὰς ἐπιστήσασα, & τοὺς ἁλιέας χειροτονῄσασα ῥήτορας αὑτοσχεδίῳ σοφέᾷ, τοὺς τοῦ χύσµου σογοὺς χαταισχύνασα. Πό- 0:v γὰρ ἄλλοθῦεν αἱ τῶν ἀνθρώπων ἁγέλαι τῇ εἰδωλο- χατρείᾳ νοσοῦσα:, πρὸς τὴν εὐσέδειαν ἕδραμον; Πό- ! gy τὸν πολυδέσποτον τῶν δαιμόνων δουλείαν µετέμα- 05v; Πόθεν βραχὺς μαθητῶν ἀριθμὸς, ἀνθρώπων ἁμοῦ καὶ δαιµύνων ἀντηγωνίσαντο φάλαγξιν, εἰ μὴ τῷ τῆς θεότητος πυρὶ καθωπλίσθη; Σήμµερον d$ διὰ τοῦ πυρὸς πηγὴ τῆς χάρετος ἑξέδλυσε, xal φλὸξ δια- πρέχουσα, ταῖς abpat ὑφείη τοῦ Πνεύματος. Ταύττν 5 Χριστὸς τὴν χάριν τοῖς μαθηταῖς εὐαγγελ'ζόμενος έλεχεν Οὐκ ἐάσω ὑμᾶς ἀρφαγούς * dlÀoyr. ὑμῖν ἁποστέ.1ει Παράχ.Ίητον ὁ Πατήρ. 'H γὰρ el; οὗ- ῥανὸν ἄνοδος τοῦ Δεσπότυ τὴν ἐξ οὐρανοῦ κάθοδον Σγγυᾶται τοῦ Πνεύματος ἔδει yxp τοὺς τὸν Ἰησοῦν ἁτιρδεξαμένους, ὑποδέξασθαι xal την τοῦ Πνεύματος 8. 2ιξιν, ἵνα δράµη πρὸς εὑτελεστέραν &voloy τὰ τῆς θεογνω-ῖας διδάγματα; ὁ μὲν οὖν Ἰησοῦς ἀνθρωτί- νην thv ςὖτιν λαθὼν xal συγγενη τοῖς ἀνθρώποις περιδαλλόμενος θέαν, πρὸς τὴν τοῦ Πνεύματος ὑπ;- δοχὲν τοὺς ἀνθρώπους ἁνέστησε Ἔτι γὰρ, r2, ποι.]ὰ ἔχω «1έχειν , ἀλλ οὗ δύνασθε βαστάξζει’ ὅταν δὲ Σ.10ῃ ὁ Παράκ.λΊητος, τὸ Πγεῖμα τῆς àdAn- θείας, ὁδη)ήσει ὑμᾶς εἰς πᾶσω» τὴν ἀ.λήθειαν' HOMILIA |. De sancta Pentecoste. 1. Quz linguas hodie gratis distribuit, ca me lingu:e defectum non sinit metuere : gratia videlicet qua indoctos orbi magistros profecit, piscatores improvisa sapientia rhetores effecit, mundique sa- pientes pudore suffudit. Quo etenim alio impuhu greges hominum idololatri: morbo contaminati, ad veram pietatem accurrerunt? Quomodo multiplicem dieimonum dominationem abjecerunt? Qui Ποιὶ po- terat, ut pusillus discipulorum numerus, cum ho- minum simul ac dznonum legionibus depugnaret, nisi divinitatis igne foissent armati? Hodle per ignem fons grati: exundavit, et discurrens flamma p flabris Spiritus veniilabatur. Ilanc Christus gra- tiam. discipulis nuntians aiebat : Von sinam του orphanos, alium vobis Paraclitum mittit Pater*. Nam Domini in cadum ascensus, Spiritus de caelo de- scensum spondet. Oportuit enim eos qui Jesum re- ceperant, Spiritum quoque supervenientem excipere, ut doeirina de veri Dei cognitione facilius se attol- leret. Et Jesus quidem humana natura. suacepta, et communi mortalibus flgura indutus, ad suscipien- dum Spiritum homines excitavit : Adhuc enim, inquil, multa vobis dicere habeo, sed non valetis perferre ; cum vero Paraclitus, qui est Spiritus veritatis,senerit, ille in. omnem deducet vos. veritatem * : post πο veulet, qui par miht dignitate est. Cujus ergo rei nuntium verbis acceperant, eam opere Ipso agnove- ἐλεύσεται μετ ἐμὲ τὸ χατ᾽ ἐμὲ τὴν ἀξίαν ἑφάμιλλον" C runt: quod sibi promissum fuerat, id reapse experti οχοὺν ἃ τοῖς λόγοις εὐηγγελίαθγσαν, τοῖς ἔργοις ἐπέγνωσαν. "Qv τὴν ἐπαγγελίαν ἐδέξαντο, τούτων thv πεῖραν ἐνέμενον, iv τῷ συμπληροῦσθαι «hy ἡμέραν tz; Πενττχοστῆς' βραχὺς tv µέσῳ τῆς àv- sunt, cum Pentecostes dies compleretur. Brevi post ascensionem Domini intervallo, Spiritus adven- tus accidit: Servatoris promissio veracem exitum nacta est. ὥσι χαιρὸς, xai fj τοῦ Πνεύματος γίνεται χάθοδος ἡ τοῦ «7,00; ὑπόσχεσις, ἔργοις τὸ «έρας ἑλάμὸς- Wy, ! Josun. xiv, 18... * Joan, xvi, 12. (1) Aug. Mai. δυὶι il. Hom. IV. στι]. 419 SUPPLEMENTUM ÀD S. J. CHRYSOSTOMI OPERA. 430 9. Apostolorum ergo coetus, promissione Domini A — 8'. Ὁ μὲν οὖν τῶν ἁποστόλων χορὸς τῆς ὑποσχέ- tunquam ancora innixus, Spiritus adventum exspe- ciabat. Cum autem dierum cursus ad qninquagena- rium numerum devenissct, septemque hebdoma- darum revolutus, ex legis przescripto, circulus inter utriusque festi terminos, conclusus fuisset, tunc scilicet Spiritus descensio contigit : qui tamen, ne- quaquam ut Filius carnem assumpsit, neque in hu- mana apparuit figura, neque ut antea. in Jordanis fluentis columb:e species praesentiam Spiritas signi- licavit: domina enim rerum natura, pro suo libito semet ostendit : tonitru tub:e instar coelitus clanxit, omni qui auditur strepitu lovge resonantius : flamma discurrens linguas igneas pariebat; iguis divisio, linguarum mater fiebat; lingu: vicissim, discipu- lorum verticibus iusidebant. liac igitur ratione B Spiritus mauifestatio peracta est. 9. Porro hanc potissimum: diem, cxteris omissis, delegit: neque euim sine «ausa, vel solemnitatem celeritate pravertere noluit, vel post hanc diein transactam descendere. Cur? Tres hie tantummodo spud Judaeos publicz:e solemuitates sunt ; prima quidem, Pascha est, qua dum ovem immolarent» verum agnum non agnoverunt; et dum typo hono- rem deferrent, adversus typi auctorem iinpii exsti- terunt ; eujus umbram venerantes, pr:esentiam con- tempserunt. Altera post. illam solemnitas, Pente- coste est, nomen a Spiritus adveuicntis intervallo sortita. Praeter has, festum erat umbrosorum Ta- bernaculorum, qua fuit deserti imitatio. ll: ni- mirum solemnitates Judzos omnes necessario ad unam veluti exercitationem piumve ludum congrega- bant. Quoniam igitur prima solemnitate crux fixa fuit, οἱ patiens Christus sublatus, cui spectaculo universus Judaoruim populus adfuit ; resurrectionis autem miraculum sponte ignorarunt, fidem ei dero- garunt, celarunt, et calumniis appetiverunt; statim post illam primam solemnitatem, quo lempore rur- $us necesse erat cunclas Judaorum tribus ad eum- dem locum confluere, idoneo tempore arrepto Spi- ritus gratia in discipulos effunditur, omniumque oculos auditumque ad se convertit, ut Christi do- num in discipulos collatum, resurrectionem ejus teataretur. Sic enim qui surrexisse Christum non D crediderant, eumdem dona de coelo mittentem con- σεως τῆς ΔεσποτικΏς, χαθάπερ ἀγχύρας τινὸς, ἔπιλα- βόµενος, τὴν τοῦ Πνεύματος παρουσίαν ἀνέμενον. Ἐπεὶ δὲ τῶν ἡμερῶν ὁ δρόµος πρὸς τὸν πεντηκοστὸν ἀριθμὸν ἀνελήλυθε, ὅ τε τῶν ἑπτὰ ἑθδομάδων χύχλος χατὰ τὴν τοῦ νόµου διάταξιν ἑαυτὸν ἀναστρεφόμενος ταῖς ἑορταῖς ἑχατέρωθεν περιγράφεται, τότε οὖν f, τοῦ Πνεύματος γίνεται κάθοδος ἀλλ᾽ οὗ σαρχὸς ὡς Υἱὸς ὑπελάθετο, οὐδὲ δι΄ ἀνθρωπίνης ἑἐφανερώθη µορ- φῆς, οὐδ' ὥσπερ ἓν τοῖς Ἰορβάνου ῥείθροις τὸ τῆς περιστερᾶς εἶδος τὴν τοῦ Πνεύματο: παρουσίαν ἐμῆ- νυσε' οὐσία Υὰρ Δεσποτιχὴ χαθὰ βούλεται ἐπιφαίνε- ται’ βροντὴ δὲ σάλπιγξ οὐρανόθεν ἐθόα, πᾶσαν ἀχοῖς ἐνέργειαν τῇ ἀπηχήσει νικῶσα"' χαὶ φλὸξ διιπταµένη, γλώσσας πυρίνας ἀπέτιχτε΄ à τοῦ πυρὺς διαίρεσις, γλωσσῶν ἐγένετο µήτηρ' γλῶσσαι διάδοχοι ταῖς tov μαθητῶν κορυφαῖς ὑπεκαθέκοντο. Οὗτος μὲν οὖν τῆς τοῦ Πνεύματος ἐπιφανείας ὁ τρόπος. Υ’. Ἐχλέγεται ἡμέραν, ταῖς ἑτέραις παρατεµ.τό- µενος οὐ yàp δὴ λόγου χωρὶς, οὔτε τῷ τάχει λαμ- θάνει τὴν ἑορτήν' οὔτε μετὰ τῆς ἡμέρας τΏν πἀροδονν ἐπάγει τὴν κάθοδον. Atà τί; Τρεῖς εἰσιν αΌται µόναι παρὰ Ἰουδαίοις δημοτελεῖς ἑορταί: πρώτη μὲν ἡ τοῦ Πάσχα, xa0' ἣν τὸ πρόδατον θύοντες, τὺν ἀλτπθ:νὸν ἁμνὸν οὐχ ἐπέγνωσαν' xal τιμῶντες τὸν τύπον, εἷς τὸν τοῦ τύπου παρηνόµουν παραίτιον οὗ yàp thv σχιὰν προσεχύνουν, τούτου τὴν παρουσίαν ἠτίμαξον. Δευτέρα δὲ ἡ μετ ἐχείνην ΠἨεντηχοστὴ, ὄνομα λα- χοῦσα, *b τοῦ Πνεύματος διάστηµα. "En τούτοις al σχιαὶ [σκηναὶ], τῆς ἑρήμου τὸ pípmpa αὗται πάντας ὁμοῦ Ἰουδαίους ἀνάγχῃ πρὸς μίαν πάλην συνήθροϊκον. Ἐπειδ); τοίνυν ἐν τῇ προτέρᾷ σταυρὺς ἐπάγη xol τὸ πάθος ὑψώθη, xa θεατὲς ἣν µέχρι τούτων ἅπας τῶν Ἰουδαίων ὁ ὃημος, τὸ δὲ τας ἀναστάσεως 0αῦνμα ἠγνόουν ἑχόντες, Ἱπίστουν, ἔχρυπτον, ἐσυχοφάν- τουν, μετὰ τὴν πρώτην εὐθὺς καθ) fv ἅπαντα τῶν Ἰουδαίων τὰ φῦλα πάλιν ἀνάγχη νόµου πρὸς τὸν αὖ- τὸν Άγειρεν τόπον, ἐπιττροῦσα τὸν χαιρὸν ἐπὶ τοὺς μαθητὰς ἡ χάρις ἐχχεῖται, καὶ τοὺς ἁπάντων 0702) - μοὺς xal ἀχοὰς ἐπιστρέφει, ἵνα πρὸς τοὺς Χριστοῦ μαθητάς ἡ δωρεὰ φεροµένη ἁἀναστάντα μαρτυρῖτα!:. Kat ἐγηγέρθαι Χριστὺν ἀπιστῆσαντες, ἓξ οὐρανόθεν ὁρῶσι δωρεὰς ἀντιπέμποντα οἱ τὸν τἀάφον σφραγί- ῥοντες, τῶν ἐξ οὐρανοῦ θεαµάτων θεαταὶ χαταστώὠσι’ ἥχος οὖν βροντῆς xal πῦρ οὑρανόθεν xai ἐνέρχεια τού Πνεύματος ἄφιξιν πιστουµένη. spiciunt; qui sigillo sepulcrum muniverant, prodigiorum ejus coelestium | spectatores fiunt. Itaque to- nitrui sonitus, ignisque el vis quzedam caelestis adventum Spiritus comprobait. 4. Sic quoque antiquitus circa Sinaiticum mon- tei. flamma micabat, dum Moyses medio in igne {υγειά legis artem discebat. Nunc autem ex altiore Joco flamma demissa in apostolicos vertices currit. Qui enim Moysen ad ferendam IHebrzis legem ex- citavit, idem nunc ad salutem gentium incumbit. Atque ideo, veterum memoria prodigiorum novis miscetur, voluitque rursvs pari specie ignem inter- venire, uL unum eumdemque Deumet nunc et. oli operantem inonsiraret. ldeirco autem Spiritus in divisas linguas se fingit, ut receptores aiscipulus &. Οὕτως ἄρα ποτὲ xal χατὰ τὸ Σίναιον ὄρος ἡ φλὸς ἑτινάσσετο, xal Μωῦσης iv µέσῳ πυρὸς νοµο- θετεῖν ἐδιδάσχετο' ἀλλὰ νῦν µετεύρου πυρὸς ἵπτετο φλὸξ, τὰς ἁἀποστολικὰς χορυφὰς σταδιεύουσα. Ὁ γὰρ τότε Μωῦσέα ταῖς εἰς Ἑδθραίους νοµοθεσίαις κινήσας αὐτὰ [ita cod.], εἰς τὴν τῶν ἐθνῶν σωτη- ρίαν. Διὰ τοῦτο καὶ παλαιῶν μνήμη θαυμάτων τοῖς νέοις ἀνεμίγνυτο καὶ πάλιν µεσιτεύειν τὸ πῦρ τῷ παραπλτσἰῳ τῆς θέας, τὺν αὐτὸν ἐχεῖνον εἶναι Θεὸν τοῖς παροῦσι πιστούµενος: πρὸς δὲ γλώσσας µερινο- μένη τορνεύεται, ἵνα διδασχάλους τοὺς ὑποδἐχομέ- 42 HOMILIA IN S. PENTECOSTEN. 493 νους ἐργάτηται’ (v! Ey πυρὶ πορενόµενοι, παιδευταὶ A erudiret, quatenus ignis instar discurrentes, muudi τῆς οἰχουμένης ὑπάρξωσι. Πάλαι μὲν οὖν µίαν φω- vf τε xal γλῶσσαν ἁπάντων ὑπάρχουσαν, ἡ πάλαι " ςῆς πυρχοποιῖας διεµέριστο τόλµα, xal µάχη γλωσ- σῶν ἀντεισείη, τὸν χατὰ «bv οὐρανὸν πόλεμον παύουσα. Καὶ γλῶσσαι µυρίαι µνρίοις φθέγμασιν ἔπληττον, ἀχοὴν δὲ µίαν οὐχ εὕρισχον πρὸς τὸν fjyov cüx ἐπινεύουσαν' ἁλλ᾽ ἡ γλῶττα τμηθεῖσα, xal τὰς γνώµας ipép:ge xa γλῶττα λυθεῖσα, τὰς χεῖρας ἐπέδησε. Νυνὶ δὲ ἡ χάρις διαιρεθείσας γλώσσας κατὰ στόµατα εἰς τὴν ἑνὸς ἑχάστου γλῶσσαν συν/θροισε magistros se przeberent. Et olim utique unam linguam et universalem, turris illa fabrica audax divisit ; lin- guarum vero discordia subsequens, bellum contra coe- lum diremit. Et infinitz quidem lingua iufinitia sona- hant vocabulis, verumtamen unum audítum non repe- riebaut, quia hic sono illo non' percellebatur; sed ὁἷ- visa lingua, mentes ipsas dividebat; εἰ soluta lingua manus vincicbat. Nunc vero gratia divisas per ora lin- guas, in unam cujusque linguam coadunavit, sic ter- minos magisterii dilatans, viasque fidei multiplicans. «0j; τῆς διδασχαλἰας ὅρους πλατύνουσα, xal πολλὰς ὁδοὺς τεχνουµένη τῆς πίστεως. €. Ὢ τῶν παραδόξων θαυμάτωνὶ Απόστολος ἑλά- Ast, xai "Ivi; ἐδιδάσχετο' "E6patoz ἐφθέγγετο, xol 5. O insperata miracula! Apostolus concionaba- tur, e£ Indus erudiebatur : llebrzus loquebatur, et Βάρδαρος ἐπαιδεύετο * ἡ χάρις ἐξηχεῖτο, χαὶ ἀχοὴ p Barbarusod fidem iuforinabatur : gratia sonum ede- τὸν λόγον ἑἐδέχετο. Γότθοι τὴν φωνὴν ἐπεγίνωσχον, xai Αἰθίοπες τὴν γλῶτταν ἐγνώριζον. Πέρσαι τοῦ λαλοῦντος ἐθαύμαζον, χαὶ ἔθνη βάρδαρα ὑπὸ μιᾶς ἠρδεύετο γλὠώττης, 030v f] φύσις τοῖς Ὑένεσιν ἑπλα- τύνετ», τοσοῦτον ἡ χάρις ἀντεπλούτει ταῖς γλὠτταις. Ἡ μὲν οὖν τοῦ πυρὸς φύσις µεριζοµένη πολυπλα- σιάζει τὴν ἑνέργειαν' πηγἡ γὰρ φωτός ἐστιν ὁ πλοῦ- τος τῆς χάριτος. Πάλιν ἡ τοῦ πυρὸς φύσις οὐκ o:bsv ἑφαπτομένη μειοῦσθαι ἀλλ ἡ µετάδησις, αὔξησις' οὕτως fj χάρις ἐχχεομένη πολυπλασιάζει τὸ ῥεῖθρον» - µία μὲν λαμπὰς µυρίους ἀποτεχοῦσα πυρσοὺς, χα) πάντας δείχνυσι χοσμοῦντας τοῖς φέγγεσι' xa 1) τοῦ Φφωτὸς λαμπηδώὠν, οὐχ ἀγφίησι ' οὕτως ἡ χάρις τοῦ Ἠνεύματος, ἀφ᾿ ἑτέρων cel; ἑτέρους μεταφοιτῶσα, bat, et auditus sermonem excipiebat. Gothi vocem agnoscebant, /Ethiopes linguam intelligebant : Per- 0 dicentem mirabantur, et gentes barbarz | unica lingua edocebantur: quanto inagis humana natura in nationes varias se dilatabat, tanto gratia linguis ditior flebat. Rursus veluti vis ignis tacta non minui- tur, sed dando potius augetur; sic gratia effusa, fluentum suum auget; una fax innumeras faces accendit, cunctasque splendoribus micantes efficit ; lucis quoque lampas nequaquam deficit : sic pror- sus Spiritus gratia ab his in alios transiens, et illos simul, et eos unde discedit, replet, Quamobrem primo quidem in apostolos gralia veniens, atque his tanquam acropoli occupatis, atque — ipsorunt xaX τοὺς ἑτέρους πληροῖ, xal τοὺς àg' ὧν mpóstat. C opera credentes inundans, cunctos reple!, neque id- Πρῶτον τοίνυν ἐπὶ τοὺς ἁποστόλους ἡ χάρις 6160038, χαὶ τούτους ὥσπερ ἀχρόπολιν χαταλαθοῦσα, καὶ δι) αὐτῶν τοὺς πιστεύοντας ἐπιχυμαίνουσα, πάντας πλη- ρ0, xai τὰ τῆς χάριτος οὗ συστέλλεται ῥεῖθρα. d) μὲν οὖν τοῦ πυρὸς ἐφίπτατο γλῶσσα) γλωσσῶν δὲ ἦν μυρίων δοχεῖον μαθητὴς ἕχαστος, xal τοὺς παρόντας ἀπεφθέγγοντο, τῶν διδασχαλιχῶν ἀγώνων ἁπτόμενοι” χαὶ θέατρον σαν ol παρόντες τοῦ θαύματος. Καὶ πλῆθος ἀχροατῶν τῷ γένει µεριζόµενον, οὐχ Ἱπόρει, γλώσσης ἀποστολιχῆς πειθούσης συγγενέσι τοῖς ῥή- pact. Ὥσπερ Ὑάρ τινι Bag, τῇ τοῦ πυρὸς ἑπαφῇ την φωνὴν ἐχδεχόμενοι, ἄχρονον τὴν γνῶσιν ἐλάμδα- vw xai πίστις ἑἐδιδάσχετο, xal χάρις ἐθαυμάκετο, €. 'AJX ὁ Ἰουδαῖος ἐχλεύαζε, καὶ µέθην xat- circo grati: fluvius sistitur. Descendit igitur ignea lingua, unusquisque autem discipulus innumerarum linguarum fit receptaculum, atque coram — przsen- tibus eloquenter orant, et in. magisterii stadium so immittunt, quos theatri instar circumsistebant mira- culi admiratores. Multitudo autem | audientium dis- tincta licet nationibus, attamen non lixsitaba!, quia vox apostolica gentilibus cujusque verbis suadebat. Nám veluti tinctura quadam, ignis contactu, imbuti, vocem apostolicam recipientes, zelernam doctrinam lauriebant : fides tradebatur, gratiz admiratio erat, Deus cognoscebatur. xai θεὸς ὀγνωρίζετο. 6. Attamen Judzeus . irridebat, pro miraculo cra- ηγόρει τοῦ θαύματος, xat γλεύκους ἔργον ἐχάλει τὸ D pulam dictitabat, grati: mysterium in musti. effe- ες χάριτος μυστήριον᾽ γλεύχους Υάρ φησι uepeotu- µένοι alat. Ὢ τῆς συντρόφου τῶν Ἰουδαίων ἆγνωμο- σύνης! Ἐννόει τὸν χαιρὸν, à Ἰουδαῖε, xal viv γλῶσ- σαν σνχοφαντοῦσαν ἀνάστελλε' ποῦ γὰρ Ὑλεύχους δη; παρελαύνοντος θέρους’ ἔαρος δὲ ἀντιφανέντος. ποῦ χώραν ἔχει γλεύχους ἡ μνήμη; Λογίζου τὴν ὥραν, xai χαλίνου τὴν γλῶτταν. TU οὖν Πέτρος ὁ Ἀρωτεύων τῷ Πνεύματι, χαὶ ῥρύων τῇ χάριτι; 'O αλησθεὶς πυρὶ συνήγορον τὴν γλῶτταν ταῖς γλὠτ- fug ἀφίησι ' Οὐ γὰρ, ὡς ὑμεῖς ὑπολαμθάνετε, φη- Αν, οὗτοι µεθύουσι' ἀλλὰ toov! ἔστι τὸ παρὰ τοῦ εροφῄτου Ἰωὴλ εἰρημένον, ᾽Εχχεῶ ἀπὸ τοῦ []νεύ- µατός µου πἐλαγες χαρισµάτων. Ὁ προφήτης εὐαγγελίζεται, Ἐκχεῶ, cnoiv, ἆἀπὺ τοῦ Πγεύμα- PaTROL. Gn. LXIV., clum trahebat ; hi musto, dicens, pleni sunt. O in- natain. Judsis vecordiam! Considera, ο Judae, tempus, et lirgnam cohibe calumniosam. Quando- nam etenim mustum apparet? nempe atate. jam pretervecta.. Atqui verno nunc tempoje, qui licet facere musti mentionem ? Cogita anni tempus, et liugux frenum impone. Quid ergo Petrus, spiritu praecipuus, gratia pollens? Igne concepto plenus linguaàin. snam ad linguarum patrocinium solvit : Nequaquam hi, inquit, ut vos putatis ebiii sunt ; sed illud accidit, quod Joel propheta dicit: E/fun- dam de Spiritu meo donorum pelagus. Nuntiat nini- rum propheta dicens : £ffundam de Spiritu meo. Num ergo deinceps flaentum hoc. cohibitum fuit? 16 4925 SUPPLEMENTUM AD 5. J. CHRYSOSTOMI OPERA. 424 aut ad Judos tantummodo id donum pertinet ? A cóc µου. Ἁλλ' ἄρα μὴ συνέσταλται πάλιν τὸ ῥεῖθρον: Nego enimvero. Effundam, inquit, super omnem car- nem !. Nunc vaticinio audito, exitum spectate : pro- pheticam linguam praevertit lingua Spiritus. Nos quoque oremus, ut guttam saltem illius gratize con- sequamur, ut qui prodigiorum illorum memoriam custodimus, gratia quoque compendio fruamur. Facile gratia conceditur boni propositi viro. ldem quippe est Deus cuncta in cunctis operans; cui glo- ria est οἱ potestas per infinita secula. seculorum. ÁÀwen. HOMILIA 1I. Sancti Patris nostri Joannis Chrysostomi archiepi- scopi Constantinopolitani in penitentiam. Ninivita- rum. Benedic, Pater. Cum dies meos anteactos docendi munere non $2tis exercitatos, et meipsum propter infirmitatem silere cosctum viderem, affligebar, idque segre ad- suodum ferebam, liaud secus, aique luctator alacris, ΄ qui ad sua certamina stadium ingredi foret impedi- 1us. Intuebar vos spiritualis alimenti desiderio fla- granies, me vero illi suppeditando imparem. Vide- bsm prie foribus esse tempus mercandi, me vero pacisci vobiscum nulla ratione posse. Videbam vena- tionem multam, sed xenatorem preda non sufficien- tem. Verumtamen com liac de re magnus me dolor incesseret, potius existimavi, hos mihi labores eo pàctó ad»ptandos esse, ut frequentare possem in dies etclesiam, et aliam vobis liturgiam communi- cáre, quam transactis in laboreduobus modo tribusve C ad sammum diebus lectum repeterem, et. denuo a. vobis sejungerer. Idcirco quotidianis sermonibus supersedeus hodie per gratiam Domini «accedo meis erga vos partibus satisfacturus. Adeste igitur, navi- culam nostram in mare Ninivitarum poenitentis tra2- iramus. Etsi enim alize aliis prosint human: ratio- «es, poenitentit tamen remedia omnibus arbitror conducere: cum enim neque unus peccati sil expers, aeahifestum est nullum eese, qui poenitentiste non indigeat. Veraámtamen egentibus iilius, exemplo eorum, qui poenitentia salvati sunt, opus est, quod el ipsos pariratione ad salutem perducat. Vidi- mus λαο eos, qui improbam vitam egerant, a ἡ «ph; Ἰουδαίους περιγράφεται µόνον τὸ δῶρον ; οὗ μὲν οὖν ᾿Εχχεῶ, φησὶν, ἐπὶ πᾶσαν cápxa. Μαθόν- τες τὴν πρόῤῥησιν, ὁρᾶτε τὴν ἔχθασιν * προέλαθε τὴν προφητιχὴν γλῶτταν f| γλῶσσα τοῦ Πνεύματο;. Ἐχείνης xa ἡμῖν τῆς χάριτος ἐπελθεῖν Φταγόνα ma- ῥακαλέσωμµεν, ἵνα τὴν μνήμην τῶν θαυμάτων φυλάτ- τοντες, τῆς χάριτος τὸ χέρδος τρυγήσωμεν’ εὔχολος γὰρ δόσις, ἂν εὕροι προαίρεσιν. 'O γὰρ αὐτὸς θεὸς ὁ ἑνεργῶν τὰ πάντα ἓν πᾶσι' αὐτῷ fj δόξα xal τὸ κράτος εἰς τοὺς ἀτελευτήτους αἰῶνας τῶν αἰώνων. Αμήν. OMIAIA ΕΒ’ (2). Τοῦ ἐν ἁγίοι; Πατρὸς ἡμῶν Ἰωάννου ἀρχιεαι- σκόπου Κωγσταντινουπόλεως τοῦ Χρυσοστό- µου εἰς τὴν µετάγνοιαν τῶν Νυευϊτων. Εὐλόγησον, Πάτερ. Καὶ τὰς προλαθούσας ἡμέρας διδασχαλίας ἆπαι- τούσας ὁρῶν, καὶ ἐμαντὸν διὰ τὴν ἀσθένειαν Ίναγ- xacuévoy αιγᾷν, ἠνιώμην, xal ἑδυσχέραινον, χαθ- ἁπερ τις πρόθυμος ἀθλητῆς χεκωλυµένος παρὰ τοὺς ἀγῶνας αὑτοῦ εἰσελθεῖν εἰς τὸ στάδιον. Ἑώρων ὑμᾶς τῆς λογικῆς ἐφιεμένους τροφῆς, xal ἑμαυτὸν yoo- ηγεῖν οὐχ ἰσχύοντα. Ἑώρων τὸν χρόνον ἑμπορίας, xat ἐμαντὸν οὐδὲν συµθόλαιον θἐσθαι πρὸς ὑμᾶς δυνἀ- µενον. Ἔθλεπον τὴν θήραν πολλὴν, xai τὺν θηρευτὴν ἁτονοῦνῖα πρὸς τὴν ἄγραν. ᾽Αλλὰ xal λίαν ὀδυνω- µένῳ ἐπὶ τούτῳ κάλλιον ἡγούμην ἁμαυτῷ τοὺς πό- νους ἐπιμετρεῖν, ὥστε xal εἰς ἐχκλησίαν ἔχειν χαθ' ἡμέραν ἐπιφοιτᾷν, καὶ τῆς ἄλλης χοινωνεῖν ὑμῖν λειτ- ουργίας, Ἡ δύο χαὶ ερεῖς ἡμέρας πλέον µόνον µο- χθήσας προσηλῶσθαι πάλιν τῇ χλίνῃ, xat πάλιν ὑμῶν ἀπολελεῖφθαι. Διά τοῦτο τὰς χαθημερινὰς ἐχλείπων διαλέξεις fix σήμερον διὰ τῆς Δεσποτιχῆς χάριτος τὸ χρέως ὑμῖν καθήσων. Δεῦρο δὴ οὖν τὸ σχάφος εἰς τὸ πέλαγος τῆς Νινευϊτῶν µετανοίας ἑλχύσωμεν. "Λλλλοι μὲν γὰρ ἄλλοις εἰσὶ τῶν ἀνθρώπων χρῄσιµοι λόγοι, τὰ δὲ τῆς µετανοίας φάρμαχα πᾶσιν οἶμαι ὠφέλιμα' ἐπειδὴ γὰρ οὐδεὶς ἁμαρτίας ἑλεύθερος, εὔ- δηλον ὡς οὔτε µετανοίας ἀνενδεής. Tot, δὲ χρῄξουσι ταύτης ἀναγχαῖον τὸ παράδειγµα τῶν ἓχ µετανοίας σωθέντων τῷ ἴσῳ ερόπῳ κἀκχείνους πρὸς τὴν ὑγιείαν εἰσάγον. Ἴδομεν τοίνυν τοὺς ἐπὶ πονηρίᾳ βεδιωμέ- νους ὀνομαστοὺς ἐπ᾽ ἀρετῇ Υινοµένους. Ίδομεν τοὺς θηρίοις ἑοιχότας ἀγγέλων τάξιν µεταλαμδόνοντας. vittute demum sibi nomen «eomparasse. Vidimus p Ἴδομεν τοῖς ἔργοις την πόλιν στρέφοντας τρόπῳ φι- feris olim non absimiles in ordinem angelorum transiisse. Vidimus eos, qui operibus civitatem everterant, honesta morum compositione eamdem denuo erigere. Vidimus Dei inimicos arcto amicitice vinculo ipsi fuisse conjunttos, ac dominam olim accusatorem, su tandem caus: patrocinantem ha- buisse. Vidimus judicio condemnatos de ipsa sen- tentia coram judice contendere, eamque reddere irritam. Vidimus sua ΤΑ genus humanum indelgen- tía Deum praeter id, quod comminatus fuerat facien- iem. Audivimus paulo ante quomodo prodicante propheta civitas eontgrbaretur, εἰ quemadmedum ! Jocl n, 98, 29. 43) Bandini Anecdota, tom. Ἱ. λοσοφίας τὴν πόλιν ἀνορθοῦντας. Ἴδομεν τοὺς ἐχθροὺς τοῦ θεοῦ, φίλους τοῦ Θεοῦ γεγονότας, xal τὸν πάλαι κατήγορον Δεσπότην, συνἠγορον ὕστερον Ἀτησαμέ- νους. Ἴδομεν χατακρίτους μετὰ τὴν ἀπόφασιν πρὸς τὸν δικαστὴν ἀγωνιζομένους, καὶ τὴν ἀπόφασιν ἆχν- ροῦντας. Ἴδομεν τὸν Θεὸν διὰ φιλανθρωπίαν Φψευδό- µενον. Ἠχούσαμεν πρώην, ὅπως ὁ μὲν προφήτης ἐχήρυσσεν, ἡ δὲ πόλις ἐθορυθεῖτο, καὶ ὅτι χαθάπερ el; πέλαγος πνεῦμα χαλεπὸν ταράττει, οὕτως εἰς τὸν δημον τῶν Νιευϊτῶν ἡ quvh πεσοῦσα ποῦ 'lovi πάντα ζάλης καὶ χειμῶνος ἔπλησεν. Ἠχούσαμεν, ὅπως πιστὺν ἡγουμένη fj πόλις τὸ χήρυγµα οὖν εἰς ου (0MILIA (x rOENITENTIAM. NINIVITARUM. A28 ἀπόγνωσιν ἔπεςεν, àXX εἰς µετάνοιαν ἕδρασεν xol Α ventus. vehementior in mare irruens illod pertur- ὅτι θαῤῥεϊν περὶ τῆς σωτηρίας οὐκ ἔχονσα, θερα- πεύειν καὶ χαταλλάττειν τὸν Θεὸν ἐπεχείρει. Τίνα δὲ ὑπὲρ τῶν κατφλλαγῶν τὰ πραττόμενα ἣν». εἴρη- ται μὲν àv μέρει. δεῖ δὲ τὸν πάντα λόγον ὑμῖν ἆπο- δοῦναι' ἐχήρυξαν γὰρ νηστείαν, xal ἑνέδυσᾳν τὸν σάκχον ἀπὸ μικροῦ αὐτῶν xai ἕως μεγάλου αὐτῶν. "fà ξένου θαύματος, φοθεροῦ μὲν ἀνθρώποιςι ἁγγέ- Ἆοις δὲ ποθεινοῦἶ Ἐννόησόν µοι τὰς πολλὰς µνριά- δας ἑχείνας ἀνδρῶν ὁμοῦ xal γυναιχῶν χαὶ παίδων σαχχοφορούσας, χαὶ εἰς ταὐτὸ σννηθροισµένας' ἔπιτ εγδεύµατα πάντα xal πράξεις πάσας ἀνθρωπίγας ἀργούσας, xai ἔργον μὲν οὐδὲν παρ οὐδενὸς οὖδα- pou τελούµενον, οἱμωγὴν δὲ ὁμοῦ πάντων xal 0ópu- 6ον, xaX Bohv εἰς οὐρανὸν πεµποµένην. Ἐννόησον δεσποτῶν καὶ δούλων ἀνωμαλίαν ἐχθεθλημένην, àp- χόντων xaX ἀρχομένων, βασιλέα μετὰ τοῦ ἴσου σχἠ- paro; παρόντα τοῖς πλήθεσι, xal χαθάπερ πολιτι- xfv «wa πφβράταξιν τὴν λειτουργίαν τάττοντα τοῦ 6«o5. ΄Ηγγισε γὰρ, φησὶν, ὁ Aóyoc πρὸς τὸ» βα- σιέα, καὶ ἐξαγέστη τοῦ θρόνου αὐτοῦ, καὶ ἐξ- οδύσατο τὴν στοΛἡν avtov, καὶ περιεδά.ἰετο cáx- χουν, ακὶ ἐκάθησεν ἐπὶ σποδοῦ. Ὢ σοφοῦ βασι- λέως. Ἐξάρχει τῆς µετανοίας αὑτὸς, ὥστε τὴν πόλιν πᾶσαν σπουφαιοτέραν ποιῆσα!, Ti; γὰρ Ίμελλεν ὅτι µαλακχίζεσθαι, τὸν βασιλέα ὁρῶν αὐτὸν ὑπὲρ τῆς σωτηρίας ἀγωνιζόμενον;, Τὰ τραύματα τῆς ἆλουρ- γίδος θεραπεύει διὰ τοῦ cáxxov τὰς ἁμαρτίας τοῦ θρόνου διὰ τῆς ἐπὶ σποδοῦ χαθέδρας ἐχπλύνει' τὴν νότον τῆς ὑπερηφανείας τῷ ταπεινῷ τοῦ σχήματος ἐξιᾶτα:. τῇ νηστείᾳ τὰ ἕλχη τῆς τρυφῆς qapua- χεύει χαὶ δείξας ταῦτα διὰ τῶν ἔργων πρὸς τὴν [env σπουδὴν πάντας διὰ χηρύγµατος ἑἐγείρει. Ἔκη- ῥύχθη TÀp, qnoi, παρὰ tov BactAéoc Οἱ ἄνθρω- Zo, xal τὰ κτήνη, xal οἱ βόες, καὶ τὰ πρόόδατα ph γευσάσθωσαν μηδὲν, μηδὲν vsuácÓwcar, xal ὕδωρ μὴ πιέτωσαν. Καινὴ βασιλέως νοµοθεσία; ἁσι- εἶαν τοῖς ἀῤῥώστοις ὡς ἰατρὸς ἑπιτάττει’ μᾶλλον δὲ τὰς ἀποστολιχὰς μιμεῖται διδασκαλίας εὑὐσεθοῦς νηστείας ὁ τρνφητὴς νομοθέτης, χαὶ τοῖς ἀνθρώποις χοινωνεῖν τὰ ἄλογα ταύτης κελέύει, διὰ τῆς ἄναμαρ- τήτου φύσεως εἰς οἶχτον μείζονα τὸν θεὺν ἐπισπώ- µενος. Kal xepue6d Aovto cáxxovc, φτοὶν, οἱ áv- θρωσρι xal τὰ κτήνη. Ὢ παρατάξεως οὑρανίας | à φάλαγγος τῷ διαδόλῳ φριχτῆς | Ἑστήχει θρηνῶν ὁ D ὁ ἆδολας ὁρῶν αὑτοῦ την στρατείαν πανδημὶ πρὸς τὸν 8sbv μεταστᾶσαν χαὶ πολεμοῦσαν τοῖς δαίµοσιν’ dta ταύτην τὴν µάχην xal παῖδες, xal γυναῖχες, vima μετὰ ἀνδρῶν Ἀγωνίζοντο' Ίδη δὲ ἡ τῶν κτη- νῶν φύσις ούμμαχος εἰς τὴν παράταξιν παρελήφθη. Καὶ ἴδε χαινὸν ὁ διάδολας θέαµα᾽ βοσχήµατα 6txato- οεύνην φυνεισφέροντα ἀνθρώποις, καὶ ὑπὲρ τῆς σῳ- "ac τῶν χεχτηµένων νηστεύοντα Οἱ ἄνθρωποι, καὶ οἱ βόες, ved τὰ κτήνη μὴ γπευσάσθωσαν μηδὲν, pits νεµέσθωραν. Τὰ τῆς ἀρχῆς ὁ βασιλεὺς σὐμ- 63 ῥίψας, τὴν τῶν ἱερέων µετέλαῦε τάξιν. Ἑστή- χι δημηγορῶν, xal φιλοσφφεῖν τοὺς Νιευῖτας * ibid. 7. * ibid. 8. *Jon. τι, 0. hat, ia vox Jonze populo Ninivitarum illapsa tur- bine omnia ac tempestate repleret. Audivimus quo- moo eivitos proodieationi fidem. adhibens spem non aljecerit, imo ad ponitentiam. eltato quasi cursu properaverit, et quoniam quo salutis sum fiduclum in (μία collecaret, non habebat, eelere αἱ reconciliare Deum conaretur. Que vero opera pro isib»e reeonciliatione intercessernnt? dictam quidem jam (uit ex parte : oportet autem omni- modem yobis ralionem reddere. Preedieaverunt enim jejunium, e a minore ad maximum usque saceo gesg. induernnt, O. novum prodigium, terri- bile hominibus, angelig vero desiderabile! Animo mecum perpande innumeram virorum, muliernm et puerorum, qui saeco induti sunt, multitudinem, qui ob eumdem Qnem congregati omnibus studiis ae humanis negotiis abstinent, et α quorum nemine operis quidquam perfcitur; ejulauum omnium eimut οἱ strepitum, et elamorem ad ceslos missum ; elimi- natam dominos iuter ac soreos, principes inter ac subditos disparitatem considera : in(uere regem pari habitu interesse multitudiai, et minjsterium Del publieum tanquam civilem aciem instruere. Appro- pinquasit enim, iuquit, sermo ad regem, et surrexit a solio suo, et ebjecil vestimentum suum, οἱ indutus esi aecco, el sedit in cinere *. O regem sapientemt Dat ipse initium peenitentie, ut tolam civitatem reJdat alacriorem. Quis enim ignavus adhuc foret, C Qui regem ipsum pro sua eslute luetari intueretur? ]ste vestis purpures vwulnetibus spceo medetur; peccata regalis solii eluit in cinere eedende : mor- bum superbiae humilitste habitus, jejuaio delielarum ulcera sanaf: atque hac omnia opere ipso demoa- straus, singulos ad eadem studia prsconis voce excitat, Edicium est enim, inquit, 4 rege : hemines el jumenta ei boses εἰ pecora non gueteni quidquam, neque paseantur, ei aquam mon bibam *. ΝΤΑ le- gislatio regis! jejunium velut medicus inürnis im- ponit : imo vero magis apostolicas inetitstiones imi- tatur delicatus ille pii jejunii legislator: nam illud brutis etiam commune esse jubet cum hominibus, ut mediante natura sceleris incapaci, majorem Dei commiserationem attrabat. Εἰ indui sunt saccis, inquit, el homines, el jumenta *. 0 calestem aciaull o plalangem diabole horribilem ! Stetit. diabolus plorans, cum exereitum auum videret ad Beum omnino renversum, et cum daemonibus confligentew : quandoquidem isthanc pugnam, et pueri,eL mulieres, et infontes cum viris aggrediebantur: ime ot ipsa jumentorum natures, ut commilitsreyir, io ecjem ad- missa foit. Vidit profeete novum diabolus speetaea- - lum : vidit armenta eonferre hominibus μία, et pro dominorum salate jejenare : homines, et bopes, et jumenta non gustent quidquam, uequa pescaniur. Rex insignia principatus abjiciens, im erdinem sa- cerdotum transibat. Stabat verba ad populum fa- 4t] SUPPLEMENTUM AD S. J. CIIRYSOSTOMI OPERA. ciens, el Ninivitas vero sapienti: amore imbuens. A παιδ:ύων. Aci, φησὶν, ὦ φίλοι, τὰ περιεστῶτα Gravia sunt, ait, ea mala, qux? nos, ο amici, cir- cumst5nt, Qui terram habitabilem manu nostra de- vicimus, tanquam ignavi divino judicio perimus, cunctisque imperantes hominibus, novo mortis ge- nere condemnamur velut omnium vilissimi; atque pro» celeris quondam beati, omnium miserrimi vi- debimur, et fabula omni viventi. erimus et fama evidentizte majoris, quam qua concessura sit, no- stra mala latere. Nunc ergo, Ninivitz», qui multa de- vicimus bella, generosius pro salute propria certe- mus. Enimvero ut alios ditioni nostre subjicere- mus, quem olim lapidem non movimus? Modo au- tem cum conjugibus, et prole non simul perire, premium erit nostri certaminis. Insurgente itaque καχά. "Thàv οἰκουμένην ystpeaápjevor πᾶσαν, ὡς πο- νηροὶ θείᾳ (figu φθειρόµεθα, χαὶ βασιλεύοντες πάν- των ἀνθρώπων, ὡς φαυλότεροι πάντων ξένῳ θανά- του χατεδιχάσθηµεν τρόπῳ, xaX τῶν ἄλλων πάντων µαχαρισθέντες, πάντων εἶναι δόξοµεν ἁθλιώτεροι, xai μῦθος ἑσόμεθα τῷ βίῳ παντὶ xal διἠγηµα, τῆς προτέρας λαμπρότητος οὔτε λαθεῖν συγχωρούση; 5 ἡμέτερα xax&. Πολλοὺς, à Νινευῖται, πολέμους νιχ{- σαντες, Ὑενναιότερον νῦν ὑπὲρ τῆς οἰχείχς ἀγωνισώ- µεθα σωτηρίας) πάλαι μὲν γὰρ ὅπως ἑτέρων Yeve- µεθα χύριοι, πάντα ἑπράττομεν * νῦν δὲ ἆθλον ἡ μῖν τὸ μὴ μετὰ γυναιχῶν, xal παίδων ἄρδην ἀπολέσθαι. Πρὸς ἐπανάστασιν ξένου πολέμου ξένως ἀγωνισώμ:- θα” εοξεύσωμεν τὸν οὐρανὸν ὑμνῳδίαις ἀχοντίσωμεν novo belli genere, nova ratione pugnemus: laudum B ἀντὶ δοράτων Excel. φαλμωῳδίαις' προσευχαῖς τὸν θεὺν praeconia ccelum versus jaculeinur: psalmorum can- tus pro hastis illuc vibremus: Deum precibus quasi funJ3 impelamus : indefessis lacrymis animum ejus emolliamus: fracto malorum operum agmine muni- menta malitis destruamus, et virtutis armis lucte- mur. Thoracem justiti:e telum non vulnerat : fidei secutum nullo potest comburi fulmine: spei galeam conuteri Deus non sustinet: loricam temperantia superum ira non scindit: comminatio demolitionis που valet diruere murum confessionis. Sententia perditionis solertem cum viderit poenitentíam, tan- «quam fumus illico dissolvitur. Si hoc pacto, amici, εἰ ejusmodi armis pugnaverimus, uti erra, sic οἱ c*elo potiemur. Adeste animo, Ninivite, adeste; nam qui nos impugnat, rex est hominum amantissi- mus, qui nonnisi contumaces debellat hostes, ac facile reconciliutus beneflcus fit inimicis. Adhortatoria ejusmodi oratione rex populum sti- mulabat ad poenitentiam ; Ninivita vero alacriter jussis obtemperabant! Jnduerunt. enim, ait, saccos εἰ homines, ei jumenia, el clamaverunt impense ad Deum. Nondum oratio erat in promptu, et. cogita- tio in sublimi versabatur : lingua nondum pronuntia- bat, mens autem agitabatur ; vox non proferebatur, el mens ad Deum efferebatur : imo vero utraque Ἰυπείο conatu Deum precabagtur. Nox ingruens et adsugens umorem fugabat somnum, et alacriorem σφενδονῄσωμεν' δάχρυσιν ἀπαύστοις αὐτοῦ τὸν θυ- μὸν ἐχμειλίξωμεν τῶν πονηρῶν πράξεων τὴν φά- λαγγα ῥήδωμεν' τὰ τῆς χαχίας ὀχυρώματα χαταθά. λωμεν μεθ) ὅπλων ἀρετῆς μαχησώμεθα. θώραχα διχαιοσύνης βέλος οὗ τιτρώσχει' ἀσπίδα πίστεως xs- ραυνὺὸς οὐ δύναται φλέξαι περιχεφαλοίαν ἑλπίδος συντρἰφαι 6 Θεὺς οὐχ ἀνέχεται ἡ ἄνωθεν óprh χι- τῶνα σωφροσύνης οὐ σχίζει. ἀπειλὴ καταστροφῆς, ἐξομολογήσεως τεῖχος χαθελεῖν οὐχ Ισχύει’ ἀπόφασις ἁπωλείας µετάνοιαν σπουδαἰαν ἰδοῦσα, ὡς χαπνὺς εὐθὺς διαλύεται. ἂν οὕτως, ὦ φίλοι, xal μετὰ τοιού- ttv πολεμήσωμεν ὅπλων, ὥσπερ τῆς γῆς οὕτω xat τοῦ οὐρανοῦ κρατήσοµεν. θαῤῥεῖτε, Νινενῖταει, θαῤ- ῥεῖτε, φιλάνθρωπος βασιλεὺς ἡμῖν πολεμεῖ: ἀνιχέ- τας µόνον τοὺς αὐτοῦ πολεμίους ῥίψας εὖ θεὶς τὴν ὀργὴν εὐεργέτης ylvexat τῶν Σχθρῶν. :Τοιούτοις μὲν παρακλητιχοῖς λόγοις ὁ βασιλεὺς elc µετάνοιαν τὸν λαὸν ἠρέθιξε. Νινευῖται δὲ προθύµως ἐξετέλουν τὰ χελευόµενα' Περιέδα.ἲον γὰρ, qnot, σάχκους οἱ ἄνθρωποι, καὶ τὰ κτήνη, καὶ ἑθόη- σαν ἑκτενῶς αρὸς τὸν θεόν. Οὐχ ὁ μὲν λόγος ἣν πρόχειρος, ὁ λογιαμὸς δὲ µετέωρος οὐχ ἡ μὲν γλῶσσα ἐφθέγγετο, ἡ δὲ διάνοια ἐρέμθετο ' οὐχ d φωνὴ προξφέρετο, ἡ γνώμη δὲ παρεφἑρετο ἀλλὰ συντεταµένως ἑχάτερα τὸν θεὸὺν ἑλιτάνενε. Νὺξ ἐπιοῦσα, xal τὸν φόδον αὔξουσα τὸν μὲν ὕπνον ἐδίω- hywaum reddebat. Dies caliginosum denuo ccelum D χε, σπουδχιότερον δὲ τὸν ὕμνον ἀνέπεμπεν. Ἡμέρα | ostendens, atquecontinuo fulgure et tonitru perstre- pens fatalem omnibus tremorem movebat, ei sum- mum elamorem. Terre motus summopere animos concetiebant. Infantes ad sinum maternum pra ti- more eurremies, et vagientes in ulnis ineffabilem spectantibes planctum eausabant, ac ejulatum. Boum et ovium greges, atque omne pecus, pascuis et aquis destituta, variis vocibus, vel adamantino awimo fletum ciehant. Quanquam vero commina- tio et pavor turbarent omnia, ut spem bonam ab- jicerent, nulla ratione adigi poterant. Quis enim scit, ait, sí convertatur Deus, et reveriatur α [urore irte sue, et mon peribimus !*? Verum ex imo cordis 1 Jon. 11, 9. πάλιν ζοφερὸν δειχνύουσα τὸν οὑὐρανὸν, xai &ctpa- παῖς ἁπαύστοις xai βρονταῖς χτυπουμένη εἰς τρό- pov ἑξαίσιον χαὶ βοὴν µεγίστην πάντας ἐχίνει. Ἡ Y σειοµέγη Χλόνον πολὺν εἰργάζετο ταῖς φνχαῖς. Τὰ νήπια πάντα τοῖς «όλποις ὑπὸ δέους προστρέ- χοντα τῶν µητέρων, καὶ ταῖς ἀγχάλαις χλανθμυρι- ζόμενα ἄφατον ἐποίει θρῆνον xal ὁδυρμὸν τοῖς ὁρῶσι. Αγέλαι βοῶν xal προδάτων, xaX θρέµµατα πάντα νομῆς, xal ὑδάτων χεχωλυµένα, χαὶ διάφορον φωνὴν ἀφιέντα, εἰς χλαυθμὸν xal ἀδαμα»τίνους ἑχίνει φυ- χάς. Πανταχόθεν 6b τῆς ἀπειλῆς καὶ τοῦ δέους tapáa- σοντος, οὐχ Ἠνέχοντο τὴν ἑλπίδα τὴν χρηστὴν ἀπορῤ- ῥίφαι. Tíc οἶδε γὰρ, φησὶν, εἰ (ιεταγοήσει ὁ θεὲς, 499 BOMILIA IN POENITENTIAM NINIVITARUM. 450 eal ἁποστρέψει ἁπὸ cpyüc θυμοῦ αὐτοῦ, καὶ οὐκ A ad Deum clamabant : Rex, vite Dominus et mortis, dxo.ós0a ; 'Ex βαθυτάτης τοίνυν χαρδίας πρὸς τὸν θεὸν ἀνεδόων' Βασιλεῦ, ζωῆς Κύριος xat θανά- του, ἡμεῖς μὲν fic ἠπείλησας ἀποφάσεως ἄξιοι, xal δίχην τὴν ἑχάστην ὀφείλομεν, ck τὸν ἁληθινὸν Θεὸν ἁγνοῄσαντες, xaX διεφθαρµένον ῥήσαντες βίον. Λὺ- εὺς δὲ τῷ πελάγει τῶν σῶν οἰχτιρμῶν χεχρηµένυς φαῦσον τὴν χαθ᾽ ἡμῶν τιµωρίαν’ νίχησον τὸ μέσον δίχαιον ἀγαθότητι, τὴν δὲ ἡμῶν ἀγνωμοσύνην φιλ- ανθρωπίᾳ’ εἰ μὲν ἐξαίφνης ἐπήγαγες τὴν πληγὴν, λόγος (5) τὰ τῆς χολάσεως εἶχε, xaX ἀλλοτρίους ὄντας xai φαύλους ἀπέχτενες' νῦν δὲ προθεσμἰαν διὰ χρη- στότητα δοὺς, ἂν µεταθληθέντας φονεύσῃς, οὐχ ἆλ- λοτρίους, ἀλλὰ σοὺς ἀπολλύεις. ᾿Ασεθοῦντας ἑφύλα- ξας, xaX νῦν φθείρεις πιστοὺς Υινοµένους; πονηροὺς ὄντας διέσωσας, xai ἁἀγαθεργοῦντας νῦν ἀναιρεῖς ; εἰδώλοις ἀναχειμένην τὴν πόλιν ηῦξησας, χαὶ βασι- Alba πεποίηχας, χαὶ χαταστρέφεις ohv γενομένην; Ox εἰδότες σε διὰ σοῦ τὴν οἰχουμένην ἐχρατήσαμεν, xal προσχυνοῦντές σε νῦν χαὶ τῆς ζωῆς αὐτῆς Ex- βαλλόμεθα: Τοῦ σοῦ, Βασιλεῦ, ὀνόματος φεῖσαι, pt Νινευῖτὰις ἁπαιτῶν δίχας, φευχτὴν ὡς ἀνόνητον τὴν εὐσέδειαν ποι]σῃς μὴ διχαίως ἡμᾶς κχολάζων τῆς µετανοίας τοῖς ἀνθρώποις χλείσῃς τὴν θὐραν. Ei μὲν γὰρ νοµοθέτου, xaX διδασγάλων τυχόντες εἰς πολλὴν χαχίαν προῄήλθαµεν, ἁπαραιτήτως διάφθει- pov, ἱχετεύουσι συγγνώµης μὴ µετάδος, χαλεπωτέ- pav fic ἠπείλησας ἐπάγαγε δίχην' εἰ δὲ οὗ µαθόν- φες, οὐδὶ παιδευθέντες Ev φαυλότητι, xal ἀσεθείᾳ nos quidem, quam comminatus es, sententia. digni sumus, et cujusvis poenz reos nos effecimus, te non agnoscentes verum Deum, et perditam vitam agentes. Tu vero mari misericordie (ud usus, po- nam tolle contra nos edictam : vince obstantem justitiam honitate, nostram ingratitudinem clemen- tia. Si enim repentinam nobis plagam infligere vo- luisses, sermo ille tuus supplicio ipso fuisset con- junctus, nosque cum adliuc a. te alieni essemus ac impii, neci dedisses: jam vero. cum tempus delini- tum in bonum nobis usum concesseris, si conversos occideris, non alienos perdis,. scd tuos. Cum impii essemus, nos protexisti, et eosdem, qui ad (dem redivimus, consumes? À bonis moribus alienos scr- vasti, el bene operantes e medio tolles ? Adauxisti civitatem idolis addictam, οἱ reginam ceterarum urbium constituisti, et ditioni tux nunc deditam evertes ? Terram, cum. te ignoraremus, adjuvante te, devicimus, nunc ipsa etiamnum erra, cum te adoremus, ejiclemur? Nomini tuo, Rex, parce, ne cum a Ninivitis supplicia poposceris, pietatom rei inutilis adinstar fugiendam reddas ; ne justam no- bis poenam infligens, januam peenitentiz bominibus precludas, Equidem si legislatorem et magistros sortiti ulterius in malitia progressi fuerimus, ruina nos destruas ínexorabili, ncc veniam supplicibus concedas, imo graviorem ipsa, quam comminatus es, poenam inducas : verum si non intelligentes, πο” δατελοῦμεν, qu τοσοῦτον ὄλεθρον, Πασιλεῦ, τῆς ϱ que edocti, in malitia et impietate perstiterimus, ἁγνοίας ἡμῶν χαταφηφίσῃ. Καταχλυσμῷ τοὺς ἀνθρώ- «τους διέῴθειρας πάλαι διχαίως’ διδάσχοντι γὰρ οὗ προσεῖχον τῷ Nóe* προεῖπας τὴν ἀπώλειαν, καὶ τὴν ἁμαρτίαν o0x ἔφυγον. Σοδοµίτας εὐλόγως ἀνέπρη- σας, δέξασθαι γὰρ τοῦ λὼτ τὰς συµδουλίας οὐχ ἠθέ- λησαν. Αἰγύπτιοι χατεπήύθησαν εἰχότως μετὰ τοῦ Φα- paio, Μωσέως γὰρ διδάσχοντος οὐχ ἑπείθοντο πλχ- Τέντες πολλάχις, καὶ τῆς σῆς δεξιᾶς πεῖραν λαθόὀν- «ες. Ὢ παρά τινος ἀντειπεῖν ἑτολμήσαμεν; "Eva νῦν μόνον ἀπέστειλας πρὸς ἡμᾶς, οὐδὲ τοῦτον διδάσχα- low, ἀλλὰ xa χαχῶν μηνυτην, χαὶ πιστεύσαντες «ανδημὶ «hv ohv λατρείαν τιμῶμεν. Προθεσμίαν ἡμῖν μιχρὰν δέδωχας, xai µεταθολὴν ἓν αὐτῇ µεγί- ετην ἑἐδείξαμεν. ᾽Απωλείας ἡμῖν χηρυχθείσης τὸ σὺν φιλάνθρωπον οὐκ ἀπέγνωμεν. Τοῦ προφήτου τὴν xa- p ταστροφὴν κχαταγγείλαντος, εἰς τὸ σὺν ἡλπίσαμεν Doc. Mh φεύσῃς ἡμῶν, ἀγαθὲ, τὰς ἑλπίδας! ΜΗ καύσῃς γλώττας ἀνυμνεῖν σου τὴν χρηστότητα βου- λομένας! Mà ἀποχτείνῃς ἄνδρας χηρύξαι σου τὴν ἀγαθότητα πάντα σπεύδοντας] Mh χωλύσῃς ἡμᾶς ἑιδασχάλους τοῖς ἡμετέροις πᾶσιν εὐσεθείας γενέσθαι! Mh διαµείνῃς ὁριζόμενος ὁμοίως πρὸς τοὺς οὐχέτι ος αὐτοῖς διαµείναντεςϊἹ Ἠλλάγχημεν ἡμεῖς, διαλ- λάγηθι σύ. Στῆσον τὴν ὀργὴν, ὥσπερ τὴν πλάνην ἡμεῖς. Πχῦσον «hv τιµωρίαν αὗτὸς, ὥσπερ ἡμεῖς τὴν χακίαν. Ἐξεπαίδευσας ἡμᾶς ἰχανῶς τῷ φόδῳ, 05, καιρὸν λοιπὸν ἡμῖν τὸ περὶ σε φίλτρον ἔνδςίδασθαι, nostram inscitiam ne tante, ο Rex, damnaverimus ruinzx. Perdidisti non immerito olim dilnvio homi- nes, Noe enim docenti prebere aures noluerunt ; prznuntiasti eis interitum, a peccato autem non abs- tinuerunt. Merito Sodomitas incendio concremasti, suscipere enim Loti consilia renuerunt. Submersi eunt simili ratione cum Pharaone Zgyptii; Mosi enim docenti fidem non habuerunt, s&xpenumero licet per- cussi, tuamque dexteram experti. Nos veronum con- tradicere aliqua in re ausi sumus ? Modo unicum no- bis, neque hunc magistrum, sed malorum potius in- dicem misisti ; pleuam nihilominus fidem ipsi prz- buimus, tuumque cultum rebus omnibus potiorem habemus. Spatium (peenitentiz) idque exiguum nobis concessisti, eLhsummam in eo mutationea ostendimus. Pernicie nostra prz:conis voce denuntiato, tuum, quo genus humanum amplecteris, amorem agnovimus. Propheta subversionem nuntiante,iu tna misericordia nostram collocavimus fiduciam. Noli, optime, spei nostram reddere inanem,ueque linguas cohibere tuam beneficentiam celebraturas. Noli committere, ut neci tradas viros, qui bonitatis tuze referre prxconia omnt conatu ambimus; neque impedias, quominus iis omnibus, qui aliquo pacto nobis suut conjuncti, magi- stri fiamus pietatis. Noli in cadem contra nos ira per« sistere, qui rebus iisdem non amplius immoramur. Nos mu'ati sumus, mulare et tu. Siste iram, sicut (3) Malun scribere λόγον, ul sensus sit : Vindicta justitiam habuissc. &51 SUPPLEMENTUM AD S. J. CHRYSOSTOMI OPERA. 432 πο cobibuimus errorem. Fac eesaare poenam, sicut A Φεῖσαι θρεµµάτων διὰ λιμὸν μυχωμένων' φεῖσαι refrenavimus malitiam. Satis edocuisti nos 1imore, da ut futurum tempus suaviora tui amoris incita- menta nobis offerat. Parce armentis a fame imu- gientibus. Parce innocuis pueris. planctu su(focatis, immaturis infautibus pre jejunio deflcientibus. Noli cum impiis perdere innocentes. Miseratio ie subeat matrum, qua ut te sibi iratum reconcilient, dilectissimze proli lac non praebent. Πίο denegaut parentes misericordiam, ut tuam sibi attrahant. Quivis hominum eadem, quam nos admisimus, de- tinetur malitia; unde sí nostra non reconciliatus Jueris poenitentia, totius mundi spem precidisti. In primordiis (poenitentiz) talibus fortasse serinonibus Ninlvita utebantur ; opera autem, jejunium, saccus, oratio continua, laerymze, peccati fuga, verbis erant B eonsona. Clamaverunt enim, ait, impense ad Domi- num, et reversus est quisque a via sua inala, et ab Injustitia, quz in manibus eorum erat. Sapientiam abipso suo culmine attingunt, et apicem virtutis basim ejusdem constituunt : quodcunque enim op- timum Deoque gratissimum opus foret, ei. quisque - studebat. Viderunt bellum ceelitus sibi illatum, atque Belpsos quási murum operibus suis communiveruut. Juduetrunt 66 saccis, miris profecto atiis. Fulmini- bus de coelo missis vota et preces in terrà opposue- vitu. Contra tonltruum fragores hymnodie sonum auhibueraüit. Jejuniurm fuit el$ conspicua turris. La- crfmarom fontibus exstinzerunt peecatorüm multi- tudinem. Inimicos sibi amleltia devinxetunt, üt Deum sib! recohciliarent : quam in offensotesfovebant, iram deposaerunt, ut eam, qua Dominus in eos eràát ac- *ensus, sédaftent. Libellam debitorum diruperunt fu ες, ut remissionem peccatorum ih supernis assequetentur. Servis dederunt libertatem, ut ipsi liberatiónem supplicii obtinerent. Bona pauperibus brogarunt, ut. in tuto c€ollocarent. propriarum re- fum possessionem. Voluptati renuntiantes, conti- nentiain sequebantur; fugientes luxuriam, tempe- rantiam ampl.ctebantur. À fastu dignitatum alieni omnes cum babitu humili ac lugubri figuram aliam jndaerunt. Venditionibus , pactis, et quocunque ne- goto supersedentes nonnisi Deo serviebant. Improbi wliro sua confitebantur latrocinia, neque judices ponam a confitentibus repetebant. Omnes tanquam in vitse termino constituti confitebantur. Divitiz eji- eiebantur absque custode, neque fur uspiam com- parebat, Aurum suppeditabatar egentibus, et pos- sessioném velut jacturam ipsam quisque fugiebat. Res unicáà , nimirum salus, omnibus ος erat. Di- vitibus seque, ac pauperibus unus erat conatus, vil scilicet servanda studium prz manibus erat. Omnia autem, quz eo uon colliiarent, velut vilia et inutilia rejiciebantur. Iucerta erat salus, et velut esttà omnem aleam posita quaerebatur. Non po- terant sibi promittere finem paenitentia, el tanquam ad terminum usque victuil in quodlibet opus bonum (4) Forte legendum ἐλεεῖν. παίδων ἀναμαρτήτων ὑπὸ κλανθμοῦ fvtyogévov. Φεῖσαι νηπίων ἀώρων ὑπὸ νηστείας ἐκλελυμένων. Mh αννδιαφθείρῃς τοὺς ἀναιτίους τοῖς αἰτίοις. Οἰχτείρησον μητέρας γάλα διὰ τὴν oiv ὀργὴν τοῖς φιλτάτοις o9 παρ- εχούσας ἠρνήσαντο γονεῖς ἐχείνους ἑλέων (4). ἵνα τὸ σὺν ἔλεος ἑπισπάσωνται. Πάντες ἄνθρωποι τοῖς αὐτοῖς, οἷς καὶ ἡμεῖς, ἀνέχονται πονηρεύμάσιν’ ἂν ἡμᾶς µε- τανοοῦντας μὴ δέξη, τοῦ χόσµου παντὸς τὰς ἑλπίδας ἐξέχοφας. Τοιούτοις παρὰ τὰς ἀρχὰάς, ὡς εἰχὸς, Νι- νευῖται λόγοις ἐχρῶντο' ἦν δὲ χαὶ τὰ ἔργα τοῖς λό- γοις ἑφάμιλλα, νηστεία, σάχχος, ἑκτεινὴς προσευχη, δάχρυα, πονηρίας φυγή. ᾿Ανεθόησαν Υὰρ, qnot, πρὸς τὸν θεὸν ἐκτενῶς, xal ἆ πέστρεφὲν ἕκαστος ἀπὸ τῆς ὁδοῦ αὐτοῦ τῆς πονηρᾶς, χαὶ ἀπὸ τῆς ἁδιχία; τῆς ἓν χεροὶν αὐτῶν. "Απτονται τῆς φιλοσοφίας ἁπὸ τῶν ἄχρων αὐτῶν τῆς φιλόσοφίάς, χαὶ τὴν κορωώνίδα εῆς ἀρετῆς χρητῖδα ποιοῦνται τῆς ἀρετῆς' πᾶν γὰρ ὅ τι κάλλιστον ἔργον, καὶ θεῷ προσφιλέστατον, τοῦτο Éxa- στος ἐπιτηδεύετο. Ἴδον πόλἐεμον οὐράνιον xat! αὐτῶν ἑγειρόμενον, καὶ ὠχύρωσαν ἔργοις ἀγαθοῖς ἑαντοὺς, ὥσπερ τεῖχος [τείχει]. Ἐνεδύόαντο θαυμαστήν τινα πανοπλίαν τοὺς σάχχους. ᾽Αντέταξαν χάτωβεν εὐχὰςι xa δεήσεις τοῖς ἄνωθεν κεραυνοῖς φεροµένοις. To πα- τάγῳ τῶν βροντῶν τὸν ἦχον τῆς ὑμνφδίας ἀντέστη» σαν. Νηστεία πύργος αὐτοῖς Υέτονεν ἑναργής. Κρου- νοῖς δακρύων τὴν τῶν ἁμαρτημάτων ἔσόδεσαν φά- λαγγα. Φίλους ἐἑποιήσαντο τοὺς ἐχθροὺς, ἵνα «by θεὺν ἑαυτοῖς χαταλλάξωσιν. Αφῆχαν αὐτοὶ τὴν ὀργὴν τοῖς λελν πηχόσιν, ἵνα τὴν χατ᾽ αὐτῶν ὀργὴν Παύσωσι τοῦ Δεσπότου. Ὀφλημάτων κάτω γραμματεῖον διέῤῥη- ζαν, ἵνα τῆς ἄνωθεν ἑπταισμένων ἀφέσεως τύχωσιν. Ἔδωχαν δούλοις ἐλενθερίαν, ἵνα λἀδωσιν αὐλοὶ τῆς τιμωρίας ἑλευθερίαν. Ἡροσέθηκαν τὰς κτήσεις τοῖς ἑνδεέσιν, ἵνα χτήσωνται βεθαίως τὰς ἰδίας ὀδσίας. Τρυφὴῆν ῥίφαντες, ἑγχράτειαν µετεδίωκον. ᾿Αχολα» σίαν φυγόντες, σωφροσύνην ἠσπάζοντνο. ᾿Αξιωμάτων ὄγχον µισῄσαντες, εἰς ταπεινὸν xal πενθηρὲς σχΏμα ἅπαντες µετεσχευάσθησαν. Ὠνίων, xat συµθολαίων, καὶ πάντων ἔργων σχολάσαντες τὸν θεὺν ἐθερά- πενον. Ul xaxoüpyot τὰς ληστείας οὐδενὸς ἀναγχά» ζοντος ὡμολόγουν. Οἱ διχασταὶ τοὺς ὁμολογοῦντας οὐχ ἑπράττοντο δίχας. Ὡς τεθνεῶτες τοῦ βίου πάν- τες ὡμολόγουν. Ὁ πλοῦτας ἀφύλακτος ἕῤῥιπτο, xal D ὁ χλέπτης οὐδαμόθεν ἑφαίνετο. Χρυσὸς τοῖς ἑνδεέσιν ἐχορηγεῖτο, καὶ τὴν χτῆσιν ἕχαστος ὡς ζηµίαν ἔφυ- γεν. "Ev µόνον ἑσπουδάξετο πᾶσιν, ἡ σωτηρία. Εἷς δρόμος xaX πλουσίοις, καὶ πένῆσιν, ὁ περὶ τῆς ζωῆς προὐχδιτο πόνος. lliv δὲ τὸ μὴ εἰς τοῦτο φέρον, ὡς ἀνόνητον χαὶ φαῦλον ἐχβέθλητο. "Αδγλος ἣν ἡ σωτη- pla, χαὶ ὡς ὁμολογουμένη παρ) αὐτοῖς ἑσπουδάζετο. Οὐχ εἶχον θαῤῥεϊν τῷ τέλει τῖς µετανοίας, xal ὡς ζησόμενοι πάντως ἀγαθῆς πάσης ἐπεμελοῦντο πρᾶ- ξεως. Ὢ φιλοσόφων βαρθάρων | ὢ σοφῶν ἁἀπαιδεύ- των! Ἔγνωσαν ἁδιδάχτως τὰ δέοντα, ἄνευ νοµοθέτου µετεῤῥνθμίσθησαν, ἄνευ διδασχάλων ἑσωφρονίσθη- σαν, Ex τῆς ἑσχάτης κακίας εἰς τὴν δὐράνιον πολι» 433 HOMILIA DE ELEEMOSYNA. A» τείαν ἀνέδραμον. Αὕτη ἡ ἆ.λοίωσις τῆς δεξιᾶς A curam omnem couferebant. O rudes philosophos ! ^ του ᾿Υψίστου. Εἷς ὄμθρος ἀπειλῆς, καὶ μυρίων ἀγαθῶν φορὰν ἐδλάστησαν Νινευῖται ἀνεχωνεύθησαν ὡς παλαιοί τινες ἀνδριάντες. Μετεσχευάσθησαν ἐκ τῆς µετανοίας ἐξ ἁμαρτωλῶν vevóvaot δίχαιοι, ἀγ- Υέλοις ἑράσμιοι, θεῷ ποθεινοἰ. Ἔστησαν σαλευοµέ- νην τὴν πόλιν, καταπίπτονσαν ὤρθωσαν, δονουµένην ἑστήριξαν. Μετεστράφησαν, καὶ οὐχ ἀντεστράφησαν' µετεθλήθησαν, xat οὐ διεφθάρησαν. ᾿1δε γὰρ, φησὶν, ὁ θεὸς τὰ ἔργα αὐτῶν, ὅτι ἀπεστράφησαν ἀπὸ τῶν ὁδῶν αὐτῶν xovnpor, καὶ µετθενόησεν ἐπὶ τῇ κακίᾳ, ᾗ ἐλάῑησε τοῦ ποιῆσαι αὐτοῖς. Ὢ πα- pabóSov πραγμάτων ! ᾿Ανεδίχασε τὴν δίχην ὁ διχα- στῆς, τὴν φονεύουσαν ἔλυσε φῆφον, xat τὴν σώζου- σαν ἑφηφίσατο. Μετενόγσαν Νινευῖται, καὶ µετενόη- σεν ὁ θεός. "Εσχισεν ἡ μετάνοια τῆς ἁπωλείας B τὸ πρόσταγμα. Διέῤῥηξαν ἐχεῖνοι τὴν πονηρίαν, διέῤ- ῥηδεν 6 θεὺς τῆν ἀπόφασιν. "D πάντα δυναµένης µε- *avola;l Ἐπὶ γῆς τελεῖται, καὶ τὰ ἓν οὐρανοῖς ἆνα- στρέφει. Οὕτω xai ἡμεῖς, ὦ φίλοι, µετανοῄσωμεν' 359 ντστεύσωμεν' ἀγαθὰς πράξεις τῇ νηστείᾳ συν- ξεύξωμεν' πονηρῶν πράξεων ἀπεχώμεθα: τῆς γεέν- νης τὴν ἀπειλῆν φοδηθῶμεν' διὰ µετανοίας τὴν παρὰ Θεοῦ σωτηρίαν χτησόµεθα. Αὐτῷ fj δόξα, χαὶ τὸ χρά- τος EL, τοὺς αἰῶνας τῶν αἰώνων. Αμήν, sapientes indoetos ! Ea quz decent, sine ργφεθρίοΓγα coguoverunt, emendati sunt sine legislatore, absque magistro bonis moribus imbuti sunt, ex profundo malitiz in supernam civitatem sursum cucurrerunt. liec mutatio deztere Exzcelsi *. Nonnisi. unus fuit minarum imber, οἱ Ninivite immensam bonorum copiam germinarupt. Denuo conflati sunt. velut antiquae quadam etatux. Poenitentia diversam sor- titi sunt formam. Ex peccatoribus facti sunt. justi, amabiles angelis, Deo desiderabiles; Commotam irmarunt civitatem, collapsam erexerunt, agitatam consolidarunt. Conversi sunt, οἱ non sunt reversi : iuutati $unt, οἱ non sunt destrueti, Vidit enim, ait, Deus opera. illorum , quia conversi aunt a viis suis malis, et miserius est super malitiam , quam locutus erat, uL faceret eis *. O ves admirabilis! Novam tulit judex sententiam, mortis decretum diremit, salutis sententiam edixit. Poenituit Ninivitas, et poenituit Deui. Poenitentia rescidit decretum interitus. Di- ruperunt ipsi impietatem, eL sustulit Deus senten- tiam. O poenitentiam omnipotentem ! Perficitur in lerra, et ea quz in ealo sunt, permutat. Talem nos quoque, amici, peenitentiani agamus : eodem modo jejunemus : bona opera jungamus jejunio : a pravis operibus abstineamus : inferni comminationem timeamus, οἱ per puenitenüam a Deo salutem conse- quemur : ipsi gloria et imperium in secula. saeculorum. Amen. OMIAIA Γ. Περὶ $Asnyoc órnc , δα εἰς nd π.λούσιον xal cór | )- ο Δαζαρογ Δ’. Μεγάλη τῆς ἑλεημοσύνης fj εὐεργεσία. Οὐδὲν ἆλλο ἑξισάζεται τῇ ἐλεημοσύνῃ . Οὐδεμία ἀρετὴ ἐξισχύει οὕτως ἑξαλεῖφαι ἁμαρτίας. Aux τοῦτο καὶ fj θεία Γραφή φησω 'O ἐλεῶν πτωχῷ, δανείζει OsQ. Ἐὰν δανείσῃς ἀνθρώπῳ χρνσίον, δεσμεύει τοῖς τραύμασι καὶ τοῖς γράµµασιν. Ἐπὶ δὲ θεοῦ οὐχ ἔστιν οὕτως. ᾽Αλλά τοῖς µαρτυρίοι; διδοῖς, τοῖς πὲ- νησεν, xal ὁ 8ab; προσχαλεῖ ἀποδοῦναι τὸ δάνειον. *À ἐδάνεισας τῷ πένητι, σπεύδει λῦσαι τὴν ἐγγύην, xai οὐχ ἁπλῶς ἀποδίδωσιν, ἀλλὰ μετὰ πολλῆς εὖλο- Ἱίας ἁποδιδοί λέγων , Δεῦτε οἱ εὐ.Ίογημένοι τοῦ Πατρός µου * κ. ηρονομήσατε τὴν ἠτοιμασμέγην ὑμῖν βασιλείαν ἀπὸ καταδο.Ίῆς κόσμου. "Άνθρωπον ἐὰν δανείσῃς, οὐκ, ἔστιν ὅτε, ἁποδίδωσι δάνειον, οὐδὲ *b πρόσωπόὀν σου θέλει ἰδεῖν. ὁ θεὸς δανεισάµενος D ἀντὶ τῶν παραμενόντων τοῖς µαρτυρίοις , xai τῶν χενήτων, οὑχ ἀποδίδωσι τὸ δάνειον χαὶ ἀποπέμπει, ἀλλὰ χαὶ συγκληρονόµους πο͵εῖ τοὺς δανειστὰς, λέ- Ίων * Δεῦτε οἱ εὐλογημένοι τοῦ Πατρός poi, xAn- βονοµήσατε τὴν ἠτοιμασμένην ὑμῖν βασφείαηυ ἐπὸ χαταδολῆς κόσμου. Πότε ἠτοίμασεν ὁ Κύριος; Πότε , ὅτε σὺ iv ταῖς ἐχχλησίαις καὶ ἐν τοῖς µαρ- τυρίοις ἑχαρποφόρεις, ὅτε σὺ τὰς µνήµας τῶν ἁγίων ἐκετέλεις, ὅτε σὺ τοῖς πέγησιν τὸν ἄρτον ἑδάνειζες, ! Psal. txxvi, 14... ? Jon. i, 10. 1 l'rov, xis, 107. IIOMILIA Ill. De eleemosyna , et in diritem ac Lazarum. Maguum eleemosyn:e. beneficium. Nibil aliud ex- aquabitur eleemosyna, Nulla virtus ita valet delere peccata. Quare et. divina dicit Scriptura : Quem miseret. pauperis fenerat Deo *', Si feneraveris ho- mini aurum, revincit te vulneribus et litteris. Αι penes Deum non ita se res habet. Sed martyriis quis dat vel pauperibus, et Deus vocat, ut fenus reddat. Qus fenerasti pauperi, festinat ipse ut eorum sol- vat vadimonium : nec simpliciter restituit, verum eliam cum multa reddit benedictione, inquiens : Venite, benedicti Putris mei, hereditatem adite pre- parati vobis regni α fundatione mundi *. Howini οἱ feneraveris, nunquam fenus reddit, nec faciem tuam vider: vult : Deus accepto fenore per eos qui martyriis assistunt, et per pauperes, non reddit fe- nus et dimittit, verum ctiam cohzredes facit fenc- ratores, dicens : Venite, benedicti Patris mei, heredi- latem. adite preparati vobis regui α fundatione mundi. Quando praeparavit Dominus? Quaado? cum iu in ecclesiis el ia. martyriia fructus affere- bas: cum tu memorias sanclorum efficiebas : eum tu pauperibus panem fenerabas : cum tu inendicos in domum !uam suscipiebas : cum te mendicos veste inducbas : cum tu infirmos et in cor- ? Matih. xav, ο. (5) Bibliotheca Gallandiana, tom. XIV, Append., p. 156, ex ius. Naniano. Menda amanuensis quedam emendantur. 457 ἀπέδωχεν, xaX τὴν βασιλείαν ἐχληρονόμησε τῶν οὐ- ῥανῶν. Καὶ πάλιν ἄλλη χήρα, ἡ £v τῷ Εὐαγγελίῳ μνημονευοµένη, μηδὲν ἔχουσα ἄλλο, εἰ μὴ δύο λεπτὰ xai µόνον , xal ἐχεῖνα ἔδαλεν àv τῷ Υαζοφυλαχίῳ, καὶ ἠγόρασεν τὸν παράδεισον. A'. Ob χρηµατίζει (8) ὁ πωλῶν τὸν παράδ::σον, ἀλλά φυχὴν ἑλεήμονα xal χαρδίαν εὑπροαίρετον. Abz τῷ πένητι, xal χτῆσαι τὸν Θεὸν χρεωστἠν. Ὁ ἐλεῶν Ἀτωχὸν, δανεἰζδι θεῷ. Καὶ πότε, φησὶν, ἀποδιδοῖ ὁ δανεισάµενος; Πότε: Ὅτε ἀφιεὶς τὰ χρήματα, τὰς οἰχίας, τὸν χρυσὸν, τὸν ἐματισμὸν, τὰ λοιπὰ πάντα, χαὶ ἀπέρχῃ γυμνὸς, χαὶ πάντα ἐγχαταλιπών' τήτε ὁ δανεισάµενος μετ) εὐχαριστίας ᾽ἀποδίδωσιν. llOMILIA DE ΕΙ ΕΕΜΟΘΥΝΑ. χήραν ἑχείνην τὴν θαυμαστὴν, fj τις δράχα ἀλεύρου A quie pugillum farinz dedit, e! regnum celorum bz- 435 reditavit. Et rursum alia vidua, eujus mentio Ίῃ Evangelio, eum nihil baberet aliud, nisi tantum duo minuta, illa quoque conjecit in arcam eleemosyuz, , €t emit paradisum. IV. Non opes postulat qui paradisum vendit, scd animam misericordem, et cor cui bona adsit volun- 13$ : Da pauperi, etacquire Deum debitorem. Qui miseretur. pauperis, fenerat Deo *. At. quando, iu- quit, reddit qui feneratus est? Quando? Cun re- linquens facultotes, et domos, et aurum, et vestes, et caetera omnía, abis nudus, desertis omnibus : tunc qui feneratus est, cum gratiarum actioue red- Πρόπεμφόν σου τὰ χρήματα &xct, καὶ τότε σὺ ὕπαχε. Β dit. Premitte opes tuas eo, et (απο perge et tu. Ne Mh ἀναμένης τὸν χρυσὸν, μὴ τηρήσῃς αὑτά. "Abn- Ἄος ὁ βίος * οὖχ οἶδας πότε ἐξέρχῃ τοῦ βίου. Ὡς γὰρ π.Ἱέστης ἐν νυκτὶ, οὕτως ἔρχεται ὁ θάνατος. Οἵᾳ ὥρᾳ οὗ γινώσχεις χαὶ προσδονᾷς, πορεύῃ * xal τὰ χρήματά σου ὧδε µένε: xal ἐχεῖ ἐπιθυμεῖς ῥα- γίδα ὕδατος, ἵνα βρέξῃς τὰ χείλη, χαὶ ἄλλοι ὧδε xa- ταµιρίζονταί σου τὸν βίον. P. Οὕτως ἐπεθύμησεν ῥανίδα ὕδατος xal ὁ πλο΄σιος ἐχεῖνος ὁ kv τῷ πυρὶ ὑπάρχων, xal παρεχάλει τὸν ΑἈθραὰμ λέγων Πάτερ ᾿Αόραὰμ, ἐλέησόν µε, καὶ, àxóc te. Aor Ad(apor, ἵνα τῷ μικρῷ δακτύ.]ῳ αὐτοῦ βρέξῃ µου τὰ χεί.Ίη, ὃτι ὀδυγῶμαι ἐν τῇ gor ταύτῃ. Οὗτος ὁ πλούσιος ὅτε ἦν ἐπὶ τῆς γῆς, πορφύραν ἑνεδιδύσκετο, ῥύασον xal σηρικά' xal προ- C Ίρχετο ὑπὸ ὀχήματος φερόμενος ' ol ἵπποι αὐτοῦ ἔξασπροι (9), χρυσῷ xa ἀργύρῳ χεχαλλωπισμένοι, χρυσῷ δὲ τὰ σχέλη ἐμπεπηγμένοι (10). Tlaiósz προ- τρέχοντες χαὶ ἀχολουθοῦντες, µανιάχια χρυσᾶ περι- πίμενα, Φέλλια xol ὀρμίσχοι, xol ἁπαξαπλῶς ἓν Μάλῃ φαντασίχ προήρχετο. Ἐν 6x τῷ ἀρίστῳ αὖ- *W χρυσὺς ἄμετρος διηχόνει, xat ἄργυρος ἀμύθητος, οἶνος πολύτιμος , φασιανοὶ , χΏνες , πορφυρίωνες, πίρδιχες, περιστεραὶ, ὄρνεις, λαγωοὶ, ἁρνία, ἔριφοι, Καχείρων πλῖθος θορυθουµμένων * ἄλλοι ῥιπίζοντες εποδὴ μὴ µία ὑφίσταται αὐτοῦ τῇ χεφαλῇ * ἄλλοι ἐρχυροῦς νιπτηΏρας χατέχοντες, xal ὀθόνια χαθαρὰ ἔπιμοι παρεστήχεισαν, τὰ ἄχρα τῶν ῥαχτύλων αἎ- ww ἀποσμ. έχοντες, ἀναχειμένου αὐτοῦ. Καὶ βλέπε τὴν ἐπινθρωπίαν καὶ τὴν αἰσχύνην. (0. OL πάντες ἔχαμνον ' αἱματοχειρίαι, θόρυδος ασοῦτος, ἵνα τοῦ ἑνὰς πλουσίου ἐχείνου τὴν χοιλίαν Ἱριάσωσιν. Μετὰ δὺ τὸ ἐμπλησθῆναι αὑτὴν τῶν τολυτελῶν βρωµάτων, προετοιμάζονται αὑτῷ xal αλίναι ἐλεφάντιναι, χηνόπλουµα, συνδόναι xaÜapat σαὶ τρυφεραί. Καὶ μὴ δυναµένου ἀφυπνῶσαι διὰ τὴν χαρηδαρίαν αὑτοῦ, ἄλλοι τοὺς πήδας ψηλαφῶσιν, E) τῆς οἰχία: φροντίζονται, τὰς θύρας xal τὰς Üv- βίδες φυλάσσοντες, fj που quvh, µή που ζόφοι xal 6 Prov. xix, 17. (8) Χρήματα ζητεῖ. (9) Voz incognita vel corrupta. ? [| Thess. v, 2; Il Petr. in, 10. exspectes aurum, ne opesattendas. Ἰηουγία est vita : ignoras quando vila sis discessurus. Tanquam fur enim in nocte, sic venit mors *. Qua hora non scis nec exspectas, venit : facultates porro hic ma- nent, tu vero ibi concupiscis stillam aqux», ut ir- riges labia, dum interim alii helc herciscunt inter se hona tua. V. llaud aliter concupivit stillam aqux etiam di- ves ille, qui in igne est, orabatque Abraham dicens: Pater Abraham, miserere. mei, et mitte. Lasarum, ut minimo digito suo irrigel labia mea : cruciorenim in hac flamma δ. Iste dives dum esset super terra, purpura inducbatur, bysso, οἱ sericis? procedebat curru vectus : equi ejus insignes, sSuro argentove ornati eraut; auro crura eorum solidabantur. Pueri pracedebant et sequebantur, Torques aurez cir- cumposite erant, armillas et. monilia, 4ο ut paucis eloquar, maguo incedebat apparatu, [n prandic ejus aurum immensum inserviebat et argentum copia. - indicibili : vinum aderat pretiosissimum, pbasiani, anseres, porphyriones, perdices, columbae, gallinae, lepores, ayu?, hzdi, coquorum | multitudo obstre- pentium : alii difflabant, ne quis pulvisculus ca- piti ejus insideret : alii argenteos pelves tenebant, et lintea. munda parati suggerebant, extrema digi- torum ejus abstergentes, ipso recumbente. Sed at- tende hominis crudelitatem pudendam. Vl. Omnes laboribus distenti erant, cultri jacta- bantur, tumultus tantus, ut unius illius divitis ab- domen satiarent. Postquam satietas contigit pretio- sissimorum ciborum, przparantur ei lecti eburnei, anserina lanugine plena cervicalia, sindones mundze et voluptuosz. At cum soinnos capere nequiret pro- pter capitis sui gravedinem, alii pedes palpaut, alii domus curam gerunt, ostia fenestrasque custodien- tes, ne quisstrepitus, ne qui elamores, ne qui ϱ0- 5 [uc. xvi, 24. (10) Vcl ἑσκ-πασιένο:. 435 SUPPLEMENTUM AD S. J. CIIRYSOSTOMI OPERA. da cere positos visitabas : cum tu hzc faciebas, ego A ὅτε σὺ τοὺς πτωχοὺς εἰς τὸν οἶχόν σου ἐδέχου, ὅτε regnum prrparabam. Π. Attende. vero. granditatem eleemosyna, quod nulla virtus z:equetur illi. Non enim dixit : Vir- ginitatem propter me custodistis. Hoc non dixit. (Sed) Esurivi et dedistis mihi manducare **. Magna est virginitas, et jejunium, et celere virtutes, at eleemosyna inferiores sunt. Custodierunt etiam quinque virgines fatum virginitatem : sed quia mi- sericordi& opera nou habobant exiwa thalamum mansere ; quinque enim prudentes una. eum virgi- nitate etiam misericordiam habebaut: propterea thalamum ingressz sunt. At quinque fatus virgi- nitatem solam custodierunt, ratz» ut per illam in- gressurz essent regnum coelorum, nec aliud quid- pian sibi comparaverunt, non eleemosynam, non aliud quid. Idcirco Dominus quoque ad illas inquit : Abite a me, non novi vos *. Idcirco etiam fatus au- diunt, quia virginitatem solum custodiebant, et mi- JSericordie opera nulla fecerant. , Ill. Quemadmodum enim si quis lucernam accen- dàt, et oleum non infundat, exstinguitur : haud ali- ter etiam, si quis virginitatem servet, nec oleo ta- meu eleemosyna nutriat pauperem, nihil lucratus est. Magnum est mercimonium eleemosyna. Si cu- pias vestimentum eimere aut boves, accipis impen- sas et argentum, ad nundinas proficisceris, et astu ardens aliquando esuris et sitis. [lec vero omnia ϱ ubi sustinueris, vix potes propositi tui compos fieri. FA οἱ quando compos flas, non ut vis venditor da- hit, sed ut ipsi libet. Juras tu, Non emo tanti : ju- yat ille, Tanti non vendam; fltque inter vos primum peccatum, sicut dixit Salomon: Inter venditionen: et emptionem generabitur peccatum. Necesse est enim ut alteruter pejeret, aut etiam uterque : quod ssepe etiam non uno verbo committit emptor, aut venditor. Aliquando post tot labores certus non es habendi quod possidere concupiscis. Szepe enim an- tequam domum tuam pervenias, vel moritur quod emptum est, vel perit, vel reprobum invenitur, ac- eiditque tibi duplex molestia. At enim pro regno Dei nihilo hujusmodi obnoxius es. Non itineris laborem sustines, et lassitudinem zstus, non decepta spei dolorem : nihil horum inquam. Sed domi tux resi- dente te, pauper venit, qui paradisum vendit, et dicit : Da panem et accipe paradisum : da attrite veatis frustum, et accipe regnum celorum. Nec dico tibi quanti, et non. hzereas, paupertatem causatus. Quanti vis eme paradisum. Da panem : non habes panem? da obolum, da calicem aqu: friyid:ie. Quod vis da; quod habes : omnia recipio : tantum eme paradisum. imitare viduam illam admirabilem, Matth. xxv, 99. "ibid. 12. 6) IIoc membrum interpositum malc videtur, aut aliquid dcessc. 5 Eccli. xxvii, 9. σὺ τοὺς πτωχοὺς περιετιθεις ἱμάτιον, ὅτε σὺ τοὺς ἀσθενεῖς xal τοὺς ἓν φυλαχῇ ἐπεσχέπτου, ὅτα σὺ ταῦτα ἐποίεις, ἐγὼ τὴν βασιλείαν ἠτοίμαζον. B'. Καὶ βλέπε τὸ μέγεθος τῆς ἐλεημοσύνης , ὅτι οὐδεμία ἀρετὴ ἐγχρίνεται αὐτῆς. Οὐκ εἶπεν γὰρ, ὅτι Παρθενίαν δι’ ἐμὲ ἐφυλάξατε' οὐδὲν τούτων εἶπεν (6). Ἐπείνασα, καὶ ἑδώκατέά pot φαγεῖν. Μεγάλη xaX f) παρθενία, xaX ἡ νηστεία, χαὶ αἱ λοιπαὶ ἀρσταί * ἆλ- λὰ τῆς ἑλεημοσύνης ἔλαττον τυγχάνουσαι. Ἐφύλαξαν xaX πέντε παρθένοι αἱ μωραὶ παρθενίαν * ἀλλ' ἐπειδὴ ἐλεημοσύνην οὐχ elyov, ἔμειναν ἔξω τοῦ νυμφῶνος. Al γὰρ πέντε φρόνιμοι μετὰ τῆς παρθενίας καὶ ἑλεημοσύνην etyov * διὰ τοῦτο εἰσῆλθον εἰς τὸν νυµ- φῶνα. Αἱ ὃξ πέντε μωραὶ τὴν παρθενίαν µόνον Ego- λαξαν προσδοχῶσαι δι’ ἐχείνης εἰσελθεῖν εἰς thv βα- σιλείαν τῶν οὐρανῶν, χαὶ οὐδὲν ἄλλο ἐχτήσαντο, οὗ- δὲ ἐἑλεημοσύνην, οὐδ ἕτερόν τι. Διὰ τοῦτο xai ὁ Κύ- pi φῆσιν πρὸς αὐτάς ' Απέ.θετε ἀπ ἐμοῦ, οὖκ οἶδα ὑμᾶς. Διὰ τοῦτο xal μωραὶ ἐχλήθησαν , ὅτι τἣν παρθενίαν µόνον ἑφύλαξαν, xal ἑλεημοσύνην οὐχ ἑποί[ησαν. I". Ὥσπερ γὰρ t&v τις ἄφῃ λύχνον, xal μὴ ἐμθά- λῃ τὸ ἔλαιον, σδέννυται οὕτως xal ἐὰν χτῄσηται παρθενίαν, xaX μὴ τῷ ἑλαίῳ τῆς ἑλεημοσύνης θρέφῃ τὸν πένητα, οὐδὲν ἑχέρδητεν. Μεγάλη τῆς ἐλεημο- σύνης fj πραγματεία. Ἐὰν ἐπιθυμῆς ἀγοράσαι lpá- τιον Ὦ βόας, ἑπαίρεις δαπάνας xai χρυσίον, καὶ πορεύῃ εἰς πανήγυριν, xal χαυσούμενος (7) ἑνίοτε πεινᾷς xal διψᾷς. Καὶ ταῦτα πάντα ὑπομένων, pó- λις δύνασαι τοῦ σχοποῦ tuyciv* xaX ὅταν ἐπιτύχης, οὐχ ᾧς θέλεις δώσει ὁ πωλῶν, à) ὡς αὐτὸς ἀρέσχε- ται. Ὀμνύεις οὐ, Οὐκ ἁγοράζω τοσούτου. ὀμνύει ἐχεῖνος, Οὐκ ἐπιπράσχω τοαούτου. Καὶ γίνεται ἀνὰ μέσον ὑμῶν πρώτη ἁμαρτία, χαθὼς εἶπεν Σολομὼν, ὅτι * Αγά μέσον πράσεως xal ἀγορᾶς γενήσεται ἡ ἁμαρτία. ᾿Ανάγχη γὰρ τὸν ἕνα ἐπιορχῆσαι, & τοὺς δύο. Πολλάχις γὰρ οὔτε 6 ἀγοράζων ἑνὶ ῥήματι, οὔτε ὁ πωλῶν. Καὶ ὅτε μετὰ τοσούτου χόπου κτῃ- σθαι«ὸ ποθεῖς, οὐκ ἔχεις τὸ ἀσφαλές. Πολλάχις γὰρ πρὸ τοῦ φθάσαι εἰς τὴν οἰχίαν σου, fj ἀπέθανεν, 1j ἀπώλετο, ἢ ἁδόχιμον εὑρίσχεται, xai Ὑίνεταί σοι διπλοὺς ὁ χόπος. Ἐπὶ δὰ τῆς βασιλείας τοῦ Θεοῦ οὗ -: δὲν τοιοῦτον ὑπομένεις * οὐχ ἑδοιπορίας χόπον xal χαύσωνος χαυνότητα, οὗ λύπην ἀποτυχίας * οὐδὲν τούτων. Αλλ' ἔσω κχαθηµένου σου ἓν τῇ οἰχίᾳ, Ép- χεται ὁ πένης πωλῶν τὸν παράδεισον, xal λέγει " Abg ἄρτον, χαὶ λάθε παράδεισον * ὃὸς ἁπότριμμα ἱματίου, xaX λάδε βασιλείαν οὐρανῶν. Καὶ οὗ λέγω σοι πόσου, ἵνα μὴ ὑπερτίθῃ, πενίαν ἀναλαμθανόμε- νος. Όσου θέλεις ἀγόρασον τὸν παράᾶδεισον Δὺς ἄρτον, Οὐκ ἔχεις ἄρτον; Ab; ὁδολὸν , bbc ποτήριον Ψυχροῦ ὕδατος. "O Όέλεις δ»ς, ὅ ἔχεις ' πάντα δέχο- μαι. Μόνον ἀγόρασον τὸν παράδεισον. Μίμησαι τὴν (7) Cod. καυσοῦσαι. &57 ἀπέδωχεν, xal τὴν βασιλείαν ἐχληρονόμησε τῶν οὐ- ῥρανῶν. Καὶ πάλιν ἄλλη χήρα, ἡ ἐν τῷ Εὐαγγελίφ μνημονευοµένη, μηδὲν ἔχουσα ἄλλο, εἰ μὴ δύο λεπτὰ xai µόνον , xal ἐχεῖνα ἔδαλεν ἓν τῷ γαζοφυλαχίῳ, xai Ἰγόρασεν τὸν παράδεισον. A'. Οὐ χρηματίσει (8) ὁ πωλῶν τὸν παράδεισον, ἀλλά φυχὴν ἑλεήμονα χαὶ χαρδίαν εὑπροαίρετον. Abc τῷ πένητι, χαὶ χτῆσαι τὸν Θεὸν χρεωστἠν. Ὁ ἐ 1εῶν' Ἀτωχὺν, δανείζει θεῷ. Καὶ πότε, φησὶν, ἀποδιδοῖ ὁ δανεισάµενος; Πότε; "Ote. ἀφιεὶς τὰ χρήματα, τὰς οἰχίας, τὸν χρυσὸν, τὸν ἐματισμὸν, τὰ λοιπὰ πάντα, χαὶ ἀπέρχῃ Υυμνὸς, χαὶ πάντα ἐγχαταλιπών' τότε ὁ δανεισάµενος μετ εὐχαριστίας ΄ἀποδίδωσιν. * llOMILIA DE ELEEMOSYNA. xhpav ἐχείνην τὴν θαυμαστὴν, f τις δράχα ἀλεύρου A quse pugillum farinz dedit, ef regnum celorum bz- 435 reditavit. EL rursum alia vidua, eujus mentio In Evangelio, cum nihil haberet aliud, nisi tantum duo minuta, illa quoque conjecit in arcam eleemosyuz, , €t emit paradisum. IV. Non opes postulat qui paradisum vendit, sed auimam misericordem, et cor cui bona adsit volun- 13s : Da pauperi, et acquire Deum debitorem. Qui miseretur. pauperis, fenerat Deo *. At quando, ἵη- quit, reddit qui feneratus est? Quando? Cun re- linquens facultotes, et domos, et. aurum, et vestes, et caetera omnía, abis nudus, desertis omnibus : tunc qui feneratus est, cum gratiarum actioue red- Πρόπεμφόν σου τὰ χρήματα ἐχεῖ, xal τότε σὺ ὕπαχε. p dit. Premitte opes tuas eo, et tunc perge et tu. Ne Mh ἀναμένῃς τὴν χρυσὺν, μὴ τηρήσῃς αὗτά. "Αδη- λος 6 βίος * οὐχ οἶδας πότε ἐξέρχῃ τοῦ βίου. Ὡς γὰρ α.1έπτης ἐν vvxtl, οὕτως ἔρχεται ὁ θάνατος. Ota ὥρᾳ οὐ γινώσχεις καὶ προσδοχᾷς, πορεύῃ * xal τὰ χρήματἁ σου ὧδε µένε: xal ἐχεῖ ἐπιθυμεῖς ῥα- νίδα ὕδατος, ἵνα βρέξῃης τὰ χείλη, xal ἄλλοι ὧδε χα- ταμερίζονταί σου τὸν βίον. Ε’. Οὕτως ἐπεθύμησεν ῥανίδα ὕδατος xal ὁ πλούσιος ἐχεῖνο;ς ὁ kv τῷ rupi ὑπάρχων, xal παρεχάλει τὸν 'A6paàp λέγων’ Πάτερ ᾿Αδραὰμ, ἐλέησόν µε, zal, ἁπόστει]ον Λάζαρον, ἵνα tQ μικρῷ δακτύὐῖφ αὑτοῦ βρέξῃ µου τὰ χείλη, ὅτι ὀδυνῶμαι ἐν τῇ φ.λογὶ ταύτῃ. Οὗτος ὁ πλούσιος ὅτε ἦν ἐπὶ τῆς γῆς, πορφύραν ἑνεδιδύσκετο, βύσσον xal σηριχά ' xal προ- σ ρχετο ὑπὸ ὀχήματος φερόμενος ' οἱ ἵπποι αὐτοῦ ἔξασπροι (9), χρυσῷ χαὶ ἀργύρῳ χεχαλλωπισμµένοι, χρυσῷ δὲ τὰ σχέλη ἐμπεπηγμένοι (10). Dlatós; προ- «ρέχοντες xal ἀχολουθοῦντες, µανιάχια χρυσᾶ περι- χείμεγα , Ψέλλια xal ὀρμίσχοι, xal ἁπαξαπλῶς ἓν Βεγάλῃ φαντασία προήρχετο. Ἐν δὲ τῷ ἀρίστῳ αὖ- «0j χρυσὺὸς ἄμετρος διηχόνει, χαὶ ἄργυρος ἀμύθητος, οἶνος πολύτιμος , φασιανοὶ , χΏνες , πορφυρίωνες, πέρδιχες, περιστεραὶ, ὄρνεις, λαγωοὶ, ἁρνία, ἔριφοι, µαγείρων πλῆθος θορυθουµένων * ἄλλοι ῥιπίξζοντες exobh μὴ µία ὑφίσταται αὐτοῦ τῇ χεφαλῇ * ἄλλοι ἀργυροῦς νιπτῆρας χατέχοντες, xal ὀθόνια χαθαρὰ ἔτοιμοι παρεστήχεισαν, τὰ ἄχρα τῶν ῥαχτύλων ab- τοῦ ἀποσμήχοντες, ἀναχειμένου αὐτοῦ. Καὶ βλέπε τὴν ἐκανθρωπίαν καὶ τὴν αἰσχύνην. Q'. Οἱ πάντες ἔχαμνον ' αἱματοχειρίαι, θόρυδος αοσοῦτος, ἵνα τοῦ ἑνὸς πλουσίου ἐχείνου τὴν χοιλίαν Ἱρτάσωσιν. Μετὰ δὲ τὸ ἐμπλησθῆναι αὐτὴν τῶν πολυτελῶν βρωµάτων, προετοιμάζονται αὐτῷ xal α]ΐναι ἑλεφάντιναι, χηνόπλουµα, συνδόναι χαθαραὶ x31 τρυφεραί. Καὶ μὴ δυναµένου ἀφυπνῶσαι διὰ τὴν χαρηδαρίαν αὐτοῦ, ἄλλοι τοὺς πόδας ψΨηλαφώσιν, ἕλλοι τῆς οἰχίας φροντίζονται, τὰς θύρας xal τὰς Üv- Flac φυλάσσοντες, μή που φωνὴ, µή που ζόφοι xal * Prov. xix, 17. (8) Χρήματα ζητεῖ. (9) Vox incoguita vel corrupta. * [ Thess. v, 2; Il Petr. in, 10. exspectes aurum, ne opesattendas. Ἱπουγία est vita : ignoras quando vila sis discessurus. Tanquam fur enim ín nocte, sic venit mors *. Qua hora non scis nec exspectas, veniL: facultates porro hic ma- nent, tu vero ibi concupiscis stillam aquse, ut ir- riges labia, dum interim alii heic herciscunt inter se bona tua. V. laud aliter concupivit stillam aqu: etiam di- ves ille, qui in igne est, orabatque Abrabam dicens: Pater Abraham, miserere. mei, et mitte. Laaarum, ut minimo digito suo irriget labia mea : cruciorenim in hac flumma *. Iste dives dum esset super terra, purpura inducbatur, bysso, et sericis: procedebat curru vectus : cqui ejus insignes, Suro argentove ornati erat; auro crura eorum solidabantur. Pueri pracedebant et sequebantur. Torques aurez cir- cumposite erant, armille et. monilia, sc ut paucis eloquar, maguo incedebat apparatu, [n prandic ejus aurum immensum inserviebat ct argentam copia indicibili : viuum aderat. pretiosissimum, pbasiani, anseres, porphyriones, perdices, columba, gallinze, lepores, ayu?, hiedi, coquorum multitudo obstre- pentium : alii difflabant, ne quis pulvisculus ca- piti ejus insideret: alii argenteos pelves tenebant, οἱ lintea. munda parati suggerebant, extrema digi- torum ejus abstergentes, ipso recumbente. Sed at- tende hominis crudelitatem pudendam. D VI. Omnes laboribus distenti erant, cultri jacta- bantur, tumultus tantus, ut unius illius divitis ab- domen satiarent. Postquam satietas contigit pretio- sissimorum ciborum, przparantur ei lecti eburnei, anserina lanugine plena cerviealia, sindones mund: et voluptuosz. At cum soinnos capere nequiret pro- pter capitis sui gravedinem, alii pedes palpant, alii domus curam gerunt, ostia fenestrasque custodien- tcs, ne quisstrepitus, ne qui elamores, ne qui 80- 5 Luc. xvi, 95. (109) Vcl ἑσκ-πασμέν»:. 45. SUPP! EMENTUM AD S. J. CHRYSOSTOMI OPERA. A40 nitus dormitantem perturbent. llujusmodi erat di- A τοῦτο (11) διυπνίσουσιν. Τοιαύτη fiv ἡ Φαντασία τοῦ vitis illius spectaculum. Vil. Erat vero.quidam pavper nomine Laaarus, et projecerat se. in atrio divitis vulneribus. scatens, optabatque satiari de micis qua. cadebant de mensa, divitis, el nemo dabat ei*. Videbat enim illum di- ves, et aversabatur faciem ejus, abominabatur, re- spuebat, przeteribat, atque adeo indignabatur. Nou dicebat miser: Hic homo est, perinde atque ego. Eadem manus utru:nque creavit; contribulis meus eat, et ejusdem particeps nature. Non inflectebat 'auimos, non remollescebat ad misericordiam, non est misertus liowinis gravi adeo infirmitate in atrio suo projecti. Canes sedenim veuientes videntesque ilum ita affectum et tabo scaturientem etiam ex πλουσίου. Z'. Ἡν δέ τις ατωχὸς ὁὀνόμαει Λάζαρος, nal ἐδέόλητο εἰς cv xvAcora τοῦ π.)ουσίου ἐλκόμε- . voc, xal ἐπεθύμει χορτασθηναι ἀπὸ τῶν φιχίων τῶν πιπτόντων ἀπὸ τῆς εραπέζης tov απ.λουσίσυ, καὶ οὐδεὶς ἐδίδου αὐτῷ. "Εθλεπε γὰρ αὐτὸν ὁ πλούσιος, xal ἀπέστρεφε τὸ πρόσωπον αὐτοῦ, ἑδδε- λύσσετο, διέπτυσεν, παρέτρεχεν, μᾶλλον δὲ παρεθλέ- πετο. Οὑχ εἶπεν ὁ ἅθλιος, ὅτι 0ὗτος ἄνθρωπός ἐστιν ὡς χἀγώ. Ἡ αὐτὴ χεὶρ τοὺς ἀμφοτέρους ἑδημιούρ- γησεν, ὁμόφυλός μού ἐστι xal ὁμογενής. Οὖκ ἔχλινς τὸν λογισμὸν, οὐκ ἐμειλίχθη πρὸς τὴν εὐσπλαγχνία»ν. Οὐκ ἠλέησεν τὸν ἓν τοταύτῃ ἁσθενείᾳ βεθλημένον εἰς τὸν πυλῶνα αὐτοῦ. Οἱ χύνες γὰρ ἐρχόμενοι xal meibris suis, multam prz se ferentes benignita- B βλέποντες αὐτὸν οὕτως χείµενον, xal τὸν ἰχῶρα πε- tem, veluti spongiam quamdam adbibentes, lingua $ua tabum abstergebant, membra illius circumlin- gentes quasi quidam optimi medici vulnera ejus curantes, multo ceu boni ominis prasagio intenta ora tenentes, caventesque diligenter, ne forte deu- tium virus praoccuparet vitiaretque aliquod justi membrum. O divitis crudelitatem! Canes medicam ariem pro se ferebant pro languente, qui nec Dei .moliiam habentes, nec resurrectionem — exspc- clantes, sese ad pauperis eurationem urgebant. At dives, qui ad terribile illud tribunal adstaturum se eciebat, pauperis non est misertus. Vill. Vidist divitis istius. heic, pompam οἱ In- xum? Vidisti pauperis nu'lo loco habitam conditio- ném οἱ divitiarum parcimoniam? lle gloriosus, iste ignobilis : ille in voluptatibus viveus, iste in- ürmitate prostratus : ille tantis opibus abundans, Bei recordationem nullam. habuit: iste in Deum . verba nou protulit. Agedum videamus etian in illa aternitate finem utriusque. TX. Accidit, inquit, at moreretur dives et deferre- (ur in supplicium eteruum. Mortuus est autem etiatu Lazarus, ei delatus est ab angelis in. sinus. Abrahe. Et cum esset in igne dives ille, vidit Lazarum requie- scentem in sinibus Abrahae, et ognovit eum. Et. cla- guavit dicens : Pater Abraham, miserere mei, et mitte Lasarum, ut minimo digito irriget lubia mea, quia -erucior in flamma ista !*, Ubi suut divitis? ubi serum? ubi argentum? ubi argeuteum laquear? ubi servorum pompa ? ubi eluvriatum vinum ? Nunc vero stillam aquse requiris et optas? Miserere mei, pater Abraham ? O miser dives! Quando in atrio tuo jacebat Lazarus, noluisti eum agnoscere : et nunc Lazarum ad opitulandum postulas ? Miserere mei ? AA enim inutiliter cessura est deprecatio tua. Ela- psum est misericordiz tempus. Ibi cxteroqui non ? Luc. xvi, 20, 21. Luc, xvi, 22, 25, 21. (11) Forte φόροι καὶ δοῦποι 91ozv(20317. ριῤῥεόμενον, xaX (12) τῶν μελῶν αὐτοῦ. εὐσπλαγχνίαν πολλὴν ἐπιδειχνύμενοι, ὥσπερ σπὀγγον τινὰ προσερ- χόµενοι τῇ γλώσσῃ ἀπέμασσον τὸν ἰχῶρα ix τῶν μελῶν αὑτοῦ, περιλείχοντες., ὡς ἄριστοί τινες ἰατροὶ θεραπεύοντες, τὰ ἕλχη, μετὰ πολλῆς εὐφημίας xeyn- νύτες, ἀσφαλιζόμενοι ἀκριθῶς, μή πως φθάσῃ ὁ ἰὸς τῶν ὁδόντων , xat χαταλυµήνηται τοῦ δίκαίου τι. "d τῆς ὠμότητος τοῦ πλουσίου | OL xóveq latpixhv τέχνην προεθἀλλοντο ἐπὶ τοῦ ἀσθενοῦντος, ol μὴ εἰδότει Θεὺν, μήτε ἀνάστασιν προσδοχῶντες, πρὸς θεραπείαν τοῦ πένητος ἐπείγοντο. Καὶ ὁ πλούσιος, ὁ προσδοχῶν τὸ φοθερὺν χριτήριον παραστῆναι, τὸν πένητα οὐχ ἠλέησεν. Η’. δες τοῦ πλουσίου «hv ἐνταῦθα δόξαν, τὴν τρυφήν; Ίδες τοῦ πένητος τὴν ὁλιγοφρόνιον περιφά- νειαν, χαὶ τὴν τοῦ πλούτου πρὸς ὀλίγον εὐτέλειαν, Ἐχεῖνος ἔνδοξος, οὗτος ἄτιμος * ἐχεῖνος ἓν τρυφε- ῥρότητι διάγων, οὗτος ἐν ἁσθενείᾳ χαταχείµενος. Ἐχεῖνος ἐν τοσούτφ πλούτῳ διάγων , τοῦ Θεοῦ οὐχ ἐμνημόνευσεν ΄ οὗτος by τοσαύτῃ ἀσθενείᾳ κα- καχείµενος τὸν θεὸν οὐχ ἐόλασφήμησεν. Δεῦρο λοιπὺν ἴδωμεν xai ἐν τῷ αἰῶν; ἑχείνῳ ἀμφοτέρου τὸ τέλος. €. Ἐγένετο , φῆσὶν, ἁποθαγεῖν τὸν π.Ἰούσισν, καὶ ἀπενεχθῆναι sic xóluciwv αἰώγιογ. Ἀπέθανε δὲ καὶ ὁ Λάζαρος, xal ἆτηνόχθη ὑπὸ cor ἁγγά- Aur εἰς τοὺς κὀ.Ίπους 'A6padp. Kal ὑπάρχων àv τῷ πυρὶ ὁ π.1ούσιος ἴδεν τὸν Λάζαρον ἀναπαυό- perov εἷς τοὺς χόὀ.Ίπους Ἀθραὰμ, καὶ ἑγγώρισεν αὐτόν. Kul Éxpats «έχων Πάτερ ᾿Αθραὰμ, ἐλέησόν µε, καὶ xépyov Λάζαρον, ἵνα τῷ μικρῷ δακτύ.Ίῳ βρέξῃ µου τὰ χεί.ῖη, ὅτι ὀδυνῶώμαι ὃν τῇ φ.λογὶ ταύτῃ. Ποῦ ὁ πλούτος; ποῦ ὁ χρυσός, ToU ὁ ἄργυρος; ποῦ ἡ στέγη fj ἀργυρᾶ ; ποῦ d) φαν- τασία τῶν παίδων; ποῦ ὁ oivoz ὁ ἐχχυνύμενος , καὶ νῦν ῥανίδα ὕδατος ἐπιζητεῖς xal ἐπιθυμεῖς ; 'EJAén- σόν µε, πάτερ Ἀθραάμ; "Q ἅθλιε πλούσιε 1 Ὅτε εἰς τὸν πυλῶνά σου ἔχειτο ὁ Λάζαρος, Ὑνωρίσαι αὐτὸν οὐκ ἄθελες ^ xai vov Λάζαρον ἐπιθυμεῖς εἰς (12) Forte &x. * 4M lIOMILIA ΡΗ ELEEMOSYNA. 414 μεήίειαν; "EAénoÓr µε; ἀνωφελῆς λοιπὸν ἡ ἰχεσία A est misericordia. Judicinm enim sine. misericordia eov. Παρῇλθεν ὁ χαιρὸς τοῦ ἑλέους. Ἐκεῖ λοιπὸν οὐκ ἔστιν Dio; Ἡ γὰρ κρίσις ἀνή.1εός ἐστι τῷ μὴ ποιήσαντι ἔ.1εος. Τί ἐπιθυμεῖς ἔλεος, ὅπερ σὺ ἐπὶ γῆς οὑκ ἐχτήσω;, Εάέησόν pe, πάτερ Ἀθραὴμ, xal £éuyor Λάζαρον. ἵνα τῷ μικρῷ δακςεύ.φ Δρέξῃ pov τὰ χεί-η, ὅτι ὁδυνῶμαι ἐν τῇ Ao) εαὔύςῃ. Ποίῳ δαχτύλῳ, ὦ πλοῦσιε; ὃν σὺ φαγεῖν às εραπέζης οὐ χατεδέξω; Τότε κατανοῆσαι τὰς {εῖρας αὑτοῦ οὐκ ἤθελες, ἀλλ ἑθδελύσσου , xal νῦν ςᾗ γλώσσῃ σου ἄγασθαι παρακαλεῖς; Ἐ λέησόν µε, zárep Αόραάμ. Πῶς καλεῖς αὐτὸν πατέρα μὴ πρά- ξας τὰ τοῦ υἱοῦ ; Ἐκείνος πατὴρ τῶν ἐν φωτὶ δια γόν- των ἑἐστίν. Οὐδεμία συμφωνία Φωτὶ πρὸς σχότος. Mi χαλέσῃς αὐτὸν πατέρα. Σὺ vào xatk τὸν ἀνελεή- est εἰ, qui non fecil misericordiam *'. Quid uiserl. cordiam desideras, quam tu in terris positus non habebas? Miserere mei, pater Abraham, et mitte La- sarum, ui minimo digito irriget labia mea, quia cru- cior in flamma ista, Quo digito, o dives? queim.ne iu in. mensa Lua comedere non tulisti? Tunc in- tendere animum ad manus illius nolebas, sei abo- minabare : et nunc ut linguam tuam ottrectet exo- ras? Miserere mei, pater Abraham. Quomodo eum vocas patrem, cum non feceris quz (ilii sont! llle pater est degentium in lumine. Nulla convenientia est luci ad tenebras. Ne voces illum patrem. Tu enim secundum immisericordes mores tuos, filius es tenebrarum et Gehennz. Quomodo vero vocas μονά σου τρόπον, υἱὸς σχότους xai γεέννης ὑπάρχεις. D eum Patrem, qui non es misertus. lii ejus Lazari ? Πὼς δὲ χαλεῖς αὐτὸν πατέρα, τὸν νἱὸν αὐτοῦ Λάζα- pov μὴ ἐλεῄήσας; Γ. Ὁ δὲ πατριάρχης οὗτος ὁ μέγας οὑχ ἐμάλλαξεν αὐτὸν τῇ ὁλύνῃ * οὐ προσέθηχεν πόνον, οὐχ ἔπληξεν αὐτὸν λόχοις * οὖχ ἠρνήσατο τὴν φύσιν τὴν ἀνθρω- πίνην. ᾽Αλλὰ πραείᾳ τῇ φωνῇ xat ἱλαρὸς τῷ προσ- ώπῳ ἀπεχρίνατο, λέγων Téxrov, ἀπέλαθες σὺ τὰ ἁἆγαθά σου ἐπὶ τῆς Tic. καὶ Λάζιρος τὰ xaxá. Διὰ τοῦτο οὗτος ἐνταῦθα ἀναπαύεται, καὶ σὺ ὀδυνᾶσᾶαι. Ὅμως χάσμα µέγα ἐστὶν dvà μέσον ὑμῶν xal ἡμῶν, xal οὐδεὶς δύγαται αὐτὸ περάσαι ἐξ ἡμῶν. ΙΑ’. Ἴδες τοῦ πλουσίου τὸ τέλος ; ἴδες τῆς τρυφῆς τὸ X. Magnus autem | íste patriarcha nequaquam il- lum. obruit dolore, afflictionem non adjecit, non perculit eum verbis, non abnegavit humanitatis na- turam. Sed blanda voce, et hilari vulta respoudit, dicens : Fili, recepisti tu bona (ua. super. terra, et Lazarus mala. Propterea iste hic requiescit, εἰ t eruciaris. Nihilominus hiatus. magnus est. inter. vos et nos : et nemo polest επ nobis illun transmit- tere *!", Xl. Vidistin" divitis nem? vidistin" luxus bre- . &pósxa:pov ; Mi) ἀναμείνῃς δοῦναι τὰ σὰ τοῖς πένη- C vitatem. momentaneam? Ne comperendines dare σιν, Μηδέποτε τηρήσῃς εἰς τὴν αὔριον. Ob γὰρ ol- ὃας εἰ τέξεται d) ἐπιοῦσα. Τί συντίθεις χρήματα; & μετ’ ὀλίγον μὴ δέλων χαταλιµπάνεις, χαὶ πορεύῃ λυπούμενος, xai ἐπιθυμεῖς ἑχεῖ ῥανίδα ὕδατος, χαὶ ἆλλοι ἐνταῦθα χαταμεριζόμενοί σου τὸν πλοῦτον, οὕτως (15) μνήμην τοῦ ὀνόματός σου ποιοῦνται. Πολ- λάχις Υὰρ xal οἱ χλγρονόμοι σου ἀνασκάπτουσιν τὰ ἠστᾶ χαταρώμενοί σου. Πρόπεμφόν σου τὰ χρήματα εἰς τὸν ἐχεῖ αἰῶνα τὸν ἀτελεύτητον. Δωρεάν σου παρ- έχων (44) τὴν βασταγὴν ὁ ἐχεῖ πανδοχεύς. Ἐνταῦθα ἐὰν θέλῃς μετενεγχεῖν σου τὸν πλοῦτον kx πόλεως tl; πόλιν ἑτέραν, μισθοῦ σὰ (15) κτήνη, μισθοφόρους χαµήλους, Ἀμιόνους , φύλαχας ξιφήρεις ἐν τῇ ὁδῷ, p^ τινες ἁλιτήριοι ἐπιῤῥίφαντες διαρπἀάξωνταί σου * "bw πλοῦτον. El; ἐχεῖνον δὲ τὸν χόσµον, ἐὰν θέλῃης μετενεγχεῖν σου τὸν πλοῦτον, οὔτε χόπον ὑπομένεις, οτε μισθὸν ἀναλίσχεις, οὔτε Σπηρίαν τινὰ ὑπομένεις, V ἐξέρχῃ ἐκ τῆς οἰκίας, ᾽Αλλὰ σὺ χάθη ἓν τῇ πή- lit dv κολλῇ ἀναπαύσει, χαὶ ἔρχετχι ὁ πένης εἰς τὴν Μύραν σου, ζητῶν σου τὸν πλοῦτον µετενέγχαι εἰς ὢν ἐχεῖ αἰῶνα τὸν ἀτελεύτητον. Καὶ οὗ παραχωρεῖς αὐτῷ οἰχείᾳ σου προθέσει οὔτε ἕνα ὁθολόν; 'Aváveu- συν, ὦ ἄνθρωπε, εἰ θέλεις ἔχειν πλοῦτον ἀτελεύτη- ww, Abc εἰς τὰς χεῖρας τῶν πενήτων, xal εὑρήσεις 11.6, n, 15. !!* Luc. Avi, 25, 26. Un Puto legendum o2742.Cod. liabet 0515;. (14) Forte καρέχει. tua pauperibus : ne differas jn erastinum. Nec enim nosli quid paritura sit crastina !*. Quid coacervas opes, quas baud ita multo post vel invitus deseris, et abis dolens, el concupiscis ibi stillam aqua, e' alii hic herciscunt divitias tuas, nec amplius μιθ- moriam nominis tui faciunt? Szepe enim hzredes tui effodiunt etiam ossa tua imprecantes tibi. Prie- mitte opes tuas in illudinterminabile saeculum. Gra- tis indulget tibi translationem portitor ille. Πίο si velis transferre divitias tuas, decivitate in civitatem aliam, pretio comparanda sunt jumenta, cameli meritorii, muli, gladio ornati custodes in via, ne qui forte latrones irruentes diripiant sibi divitias tuas. ΔΙ si facultates tuas in illum snuudum trans- mittere velis, nec laborem sustiues, nec pretium impendis, nec damnum ullum pateris, uec egrede ris domo. Sed resides jn civitate in multa quiete, sdvenitque pauperculus ad ostium tuum, quasrens transferre divitias tuas iu illud 8xculum aeternum ; et non concedis ei propria tua voluntate ne obolum quidem? Hesipisce, o homo, si vis habere divitias immortales. Trade in manus paupcrum, et invenies - ibi apud quem bhospiteris. Ne metuas, quia sine censu sunt pauperes ; vas eorum dives est οἱ be- 13 yov. axvi, |. (15) Legerem μισθοῦσαι, vel 1200232: τά. 445 SUPPLEMENTUM AD S. J. CHRYSOSTOMI OPERA. us mignus : Qui enim miseretur pauperis, | [enerat A ἐχεῖ ξενίαν σοι ποιούμενον. Mà «φοδηθῇς , ὅτι Deo. ΧΙΙ. Timeamus diem illam, qua die paterfamilias operarios vocat ad sationem frumenti, « friinentum- que colliget in horrea, paleas vero comburet igne inexstinguibili. Paterfamilias est Dominus, operarii sunt augeli, qui cogunt mundum in. judicium die el hora illa. Ac justos quidem cougregant in zterna tabernacula, qua: Dominus | assumptus praeparavit ; peccatores vero in ignem aternum. Studcamus igi- tur inveniri ut frumentum — pulchrum per opera mi- sericordiz, ut ingrediamur zterua tabernacula : per Christum, cui cum Patre et Spiritu sancto sit. glo- ria, iinperium, honor οἱ adoratio in szcula sxculo- rum. Amen. HOMILIA IV. In decem millia talenta. et centum denarios et. de oblivione injuriarum. Benedic, pater. Beatus Paulus apostolus, illud vas electionis, qui Christum in seipso loquentem babebat, ad Romanos scribens dicebat: «Nox precessit, dies autem salutis appropinquavit. Abjiciamus ergo opera tenebrarum et induamur arma lucis, ut in die honeste ambulemus '.»ldeo et nos, fratres, zelum quemdam ostendamus, assiduas ad Dominum xopol εἶσιν οἱ πένητες ' ἐγγυητὴς πλούσιός ἐστι χαὶ εὐγνώμων. Ὁ γὰρ ἑλεῶν απτωχῷ Oarsl- ἕει θεῷ. 18’. Φοθηθῶμεν τὴν ἡμέραν ἐχείνην, ἓν ἡμέρᾳ $6 οἰχοδεσπότης τοὺς ἑργάτας χαλεῖ εἰς τὴν σπεῖραν τοῦ σίτου, xal συνάξει τὸν σἵτον εἰς τὰς ἀποθήκας, τὰ δὲ ἄχυρα χατακαύσει πνρὶ ἁἀαθέστῳ. Ὁ γὰρ olxo- δεσπότης ἑἐστὶν ὁ Κύριος, οἱ δὲ ἑργάται εἰσὶν οἱ &y- γελοι, ol. συναγαγόντες τὸν χόσμον εἰς τὴν δίκην iv τῇ ὥρᾳ ixelv xal ἡμέρᾳ. Καὶ τοὺς μὲν διχαίους συνάξουσιν εἰς τὰς αἰωνίους σχηνἁς, ἃς ἠτοίμασεν ὁ ἀναληφθεὶς Κύριος, τοὺς δὲ ἁμαρτωλοὺς εἰς τὸ πὺρ τὸ αἰώνιον. Ὑπουδάσωμεν οὖν εὑρεθῆναι αἴτος ὥρι- toc διά τῆς ἑλεημοσύνης, ἵνα εἰσέλθωμεν elc τὰς αω- D νίους σχηνάς. Μεθ οὗ (16) τῷ Πατρὶ ἅμα τῷ Ylp χαὶ τῷ ἁγίῳ Πνεύματι δόξα, κράτος, «tjl χαὶ προσ- χύνησις εἰς τοὺς αἰῶνας τῶν αἰώνων. Αμήν. OMIAIA. A' (17). Εἰς τὰ pvpía cá.lavca καὶ ἑκατὸν δηγάρια, καὶ περὶ τοῦ μὴ μνησιχακεῖν. Εὐὑ-όγισογ, zácsp. 'O µαχάριος Παῦλος ὁ ἁπόστολος, τὸ σκεῦος τῆς ἐχλογῆς, ὁ τὸν Χριστὺν ἔχων iv ἑαντῷ λαλοῦντα, γράφων τοῖς οὖσιν ἐν 'Ῥώμῃ ἔλεγεν « Ἡ νὺς προέχοψεν, ἡ δὲ ἡμέρα Ίγχιχε τῆς σωτηρίας. Αποθώ- µεθα οὖν τὰ ἔργα τοῦ σχότους, xa ἑνδυσώμεθα τὰ ὅπλα τοῦ φωτὸς, ὡς Ev ἡμέρᾳ εὐσχημόνως περιπα- τήσωμεν. » Διὸ χαὶ ἡμεῖς, ἁδελφοὶ, σπονυδήν τινα mittamus preces, in lacrymis effundamur, inde- C ἐπιδειξώμεθα, εὐχὰς ἐχτενεῖς ἀναπέμψωμεν πρὸς τὸν sinenter que fecimus mala damnemus, quasi medico anims nostre vulnera illi exponamus et aperiamus, remedium ab ipso flagitantes ; refrene- mus atque eradicemus passiones quz rationem per- tirbant, nec in nos dominari permittamus desideria divitiarum, neque erga proximum memoriam inju- riarum aut inimicitias servemus. Nihil enim iram Dei repulsumque adeo movet quam bomo qui lujuriarum memor est odiumque contra proximum continuo servat. Tanta est enim hujus peccati pernicies ui etiam Dei misericordiam revocet. Ut illud discatis, in memoriam revocare volo parabo- lam qu: in sancto Evangelio legitur*Je servo qui de- cem millium talentorum remissionem obtinuit, post- quam procidens supplex Dominum rogavisset. Misc- ricordia motus dominus ejus, illi dedit veniam debi- tumque remisit. Vidistine benignitatem Domini ? flle procidens dilationem sibi dari supplex petebat servus : « Patientiam babe ín me, inquit, et omnia reddam tibi. »Sed benignus, indulgens et misericors Dominus precibus servi motus tantum illi concessit quantum nec petebat nec poterat cogitare. Sic eteniin Deus semper petitiones nostras solet vincere et przvenire. ! tom. xui, 12, 12. * Matth. xvii, 25 seqq. (16) Deest aliquid, fortasse consueta fermula, "tv ένοιτο ἡμᾶς ἐπιτυχεῖν χάριτι xoX φιλανθρωπίχ τοῦ Κυρίου ἡμῶν Ἴησου Χριστοῦ. mox. τῷ vid ceea- Δεσπότην, δάκρυα θερμὰ προχέωμµεν, χατηγορήσω- μεν συνεχῶς τῶν ἡμῖν πεπραγμένων, προθῶμεν χαθάπερ ἱατρῷ τὰ ἡμέτερα τραύματα, xoi τὰ τῆς Ψυχῆς ἕλκη ἐπιδειξώμεθα, xal τὴν παρ αὑτοῦ la- τρεἰαν ἐπιζητήσωμεν, χαὶ τὰ πάθη τὰ διαταράττοντα ἡμῶν τὸν λογισμὸν χαλινώσωμεν καὶ ἐχριζώσω- μεν, καὶ μήτε ὑπὸ τῆς τῶν χρημάτων ἐπιθυμίας πολιορχεῖσθαι, μήτε μνησικαχεῖν πρὸς τὸν πλησίον χαὶ ἐχθρωδῶς διαχεῖσθαι πρὸς τοὺς ὁμοχενεῖς. Οὔτε γὰρ οὐδὲν οὕτως ὁ θεὺς μισεῖ xal ἁποστρέφεται, ὡς τὸν μνησιχακοῦντα ἄνθρωπον, xal τὴν ἔχθραν τὴν πρὸς τὸν πλησίον ἐπὶ τῆς ψυχῆς διηνεχῶς φυλάσ- σοντα. Τοσαύτη Yàp ταύτης τῆς ἁμαρτίας ἡ λύμη ἐστὶν, ὅτι xat φιλανθρωπίαν θεοῦ ἀνεχαλέσατο. Καὶ ἵνα µάθητε, ὑπομνῆσαι ὑμᾶς βούλομαι τῆς παραθο- λῆς τῆς ἓν τῷ ἁγίῳ Εὐαγγελίῳ χειµένης, ὅπως ixst- νος ὁ τῶν µυρίων ταλάντων τὴν συγχώρησιν δεξά- µενος παρὰ τοῦ δεσπότου, ἐπειδη προσέπεσε xal ἐδεήθη xai ἰχέτευσε. Σπλαγχνισθεὶς οὖν ὁ χύριος αὐτοῦ ἀφῆχεν αὐτῷ, καὶ τὸ δάνειον αὐτῷ συνεχώ- ρησεν. Είδες εὐσπλαγχνίαν Δεσπότου;, ἐχεῖνος προδ- έπιπτεν ἰχετεύων προθεσμἰαν αὐτῷ δοθῆναι’ Μα- χροθύμησον γὰρ, φησὶ, xal πάντα σοι ἀποδώσω. ιοί manu additam est. -- (17) Ex quinque cod. mss. edidit. C. F. Μο], univ, Cesare? Mosquensis prof., aun. 1776. έν ΗΟΜΙΩΑ IN DECEM MILLIA TALENTA. 416 Ἁλλ) 6 ἀγαθὸς Δεσπότης, ὁ κηδεμὼν xal φιλάνθρω- A Servum igitur dilationém sibi dari petentem οἱ ος, Σπιχαμφθεὶς, τῷ οἰχέτῃ οὐχ ὅσον ᾖτησε, τοσ- οὖτον παρέσχεν, ἀλλ ὅσον οὐδὲ ἑνενόησε. Τοιοῦτον γὰρ αὑτῷ ἔθος ἀεὶ νιχᾷν xal προφθάνειν τὰς ἥμε- τέρας αἰτῆσεις. Ἐχείνου τοίνυν ἑνδοθῆναι παρακαλέ- σαντος, xal ὑποσχομένου πᾶσαν ποιῄσασθαι τὴν ἔχ- τισιν, ὁ ἁἀγαθότητι νιχῶν τὰ ἡμέτερα πλημμελή- µατα, σπλαγχνισθεὶς, ἀπέλυσεν αὐτὸν, xal τὸ δά- νειον συνεχώρησεν αὐτῷ. Εἶδες τί μὲν ὁ δοῦλος ᾖτη- σεν, ὅσον δὲ ὁ δεσπότης ἑχαρίσατο;, "Opa δὲ πάλιν ούτου τὴν πυλλην ἀπήνειαν. Δέον γὰρ, μετὰ τὴν τοσ- αὗύτην φιλανθρωπίαν xal την ἆφατον εὐεργεσίαν «i.v iv αὐτῷ γεγενηµένην, συμπαθέστερον αὐτὸν xaza- στησαι περὶ τοῦ ὁμογενοῦς, ὁ δὲ τὸ ἑναντίον ἐπεδεί- χνυντο. € Ἐξελθὼν, φησὶν, οὗτος ὁ τῶν µυρίων τα” integram fore solutionem promittentem | misertus liberavit qui bonitate sua peccata nostra superat, illique remisit debitum. Vidistine «quid servus petebat, et quantum concessit dominus? Sed con- sidera multam illius inhumanitatem. Oportebat igitur illum post tantam inisericordiam et ineffaLile beneficium quo fuerat donatus magis erga proximum esse compatientem. Sed alium omuino ostendit animum. « Egressus, inquit Evangelista*,qui decem millium talentorum remissionem "acceperat, »? altente, quaxso, audite ; que enim illi acciderunt animz vestre possunt convenire, et vobis suadere ut hune perniciosum morbum mentibus vestris eradicetis. « llle igitur, egressus invenit. unum λάντων τὴν συγχώρησιν δεξάµενος. » ᾿Αχούετε, πα- D ex conservis, qui dehcbat illi centam denarios. » ρακαλῶ, μετὰ ἀχριθείας * τὰ yàp αὐτῷ τούτῳ συµ- θάντα ixavà χαθιχέσθαι τῆς ἡμετέρας ψυχῆς, xal αεῖσαι τὸ χαλεπὸν τοῦτο νόσηµα ἑξορίσαι τῆς ἁμετέρας διανοίας. Οὗτος τοίνυν « ἐξελθὼν εὗρεν ἕνα κὼν συνδούλων αὐτοῦ, ὃς ὤφειλεν αὑτῷ ἑχατὸν δη- νάρια. » Σχόπει, πόσον τὸ μέσον. "Qs xal σύνδουλος ὁ ὀφείλων, xal ἑκατὺν δηνάρια. "Exel καὶ δεσπότης, xai μύρια τάλαντα, xal ὅμως, ἐπειδὴ εἶδεν ἱχετεύοντα χαὶ παραχαλοῦντα, συνεχώρησεν. θὗτος δὲ « xpa- τίας αὐτὸν ἔπνιγελέγων, Απύδος μοι, εἴτι ὀφείλεις.» Tiojv; « Πεσὼν ὁ σύνδουλος αὐτοῦ παρεχάλει λά- quv* » "Opa πῶς συνεχῶς στρέφει τοῦτο τὸ ῥῆμα ὁ εὐαγγελιστὴς λέγων, « ὁ σύνδουλος αὐτοῦ, » οὐχ ἀχλῶς, ἀλλ’ ἵνα µάθωμεν, ὅτι οὐδὲν μεταξὺ αὐτῶν C d µέσον, καὶ ὅμως τὴν αὐτὴν ἱχετηρίαν πρὸς αὑ- ὧν ἐποιῄσατο. fv οὗτος πρὸς τὸν Δεσπότην, λέγων, «Μακροθύμησον ἐπ ἐμοὶ, xal πάντα σοι ἁποδώ- eu. Ὁ δὲ, φησὶν, ἀπελθὼν ἔδαλεν αὐτὸν cl; φυλα- xip, ἕως οὗ ànobp τὸ ὀφειλόμενον αὐτῷ. » Ὢ ἁγνωμοσύνης ὑπερδολή | ἔναυλον ἔχων τὴν μνήμην Considera, quanta sit differentia. llic, debitor conservus ; debitum, centum denarii ; illic, creditor dominus ; debitum, decem millia talenta. Dominus tamen cum illum suppliciter royantem vidisset, tetum ei debitum dimisit ; ille autem apprehensum couservum « suffocabat dicens : Redde quod debes. » Quid igitur ille ? « Procidens conservus ejus, rogabst eun dicens : » Considera quomodo idem verbum vertit. evangelista dicens : « Conservus ejus, » non sine intentione, sed wt discamus nullam inter eos esse differentiam, et illum tamen eodem suppli- cationis 100do ad eum usum fuisse, quo ipse ad Dominum : « Patientiam habe in me, » inquit, « et omnia reddam tibi. llleauteim, dicit evangelista, abiit et in carcerem illum conjecit donec omne debitum persolveret. » O inhumauitatis excessum! Recentem habens tante muniflcenti$ memoriam, nullam potuit concipere compassionem, sed primum eum smffocabat , deinde autem «et in carcerem coujecit. » τῆς φοσαύτης φιλοτιµίας οὐδὲ οὕτως Ἀνείχετο συµπαθές τι λογίσασθαι, ἀλλὰ πρότερον μὲν ἔπνι]ε, νῦν ἃ e καὶ sl; δεσμωτήριον ἔθαλεν. » *AX* δρα, τί γίνεται. « Ἰδόντες, φησὶν, οἱ σύν- ἔσυλοι αὐτοῦ ἑλυπήθησαν, χαὶ ἑλθόντες διεσάφησαν τῷ χυρίῳ αὐτῶν πάντα τὰ γινόμενα. » Οὐχ ἐχεῖνος à πεπονθώς: πῶς γὰρ, χαθειργµένος ὧν ἐν τῷ δεσ- μωτηρίῳ; ἀλλ ol σύνδουλοι, οἱ μηδὲν ἡδικημένοι, ὡς ἁδικηθέντες οὕτως ἤλγησαν, χαὶ ἀπελθόντες p ἅπαντα ἐμήννσαν. 'AX Opa λοιπὸν την ἀγανάκτη- av. « Τότε προσχαλεσάµενος αὐτὸν, φησὶ, λέγει ab- τῷ, « Δοῦλε πονηρέ.» Αληθῶς ἐνταῦθα ἔστιν ἰδεῖν, ὅσος τῆς µνησιχακίας ὁ ὄλεθρος. Ἠνίχα τὰ μύρια τάλαντα µ:θώδευεν, οὐχ ἑἐχάλεσεν αὐτὸν πονηρὸν, ἀλλὰ νῦν, ὅτε περὶ τὸν σύνδουλον Υέγονεν ἁπηνῆς, «e qnot, « Πᾶσαν τὴν ὀφειλὴν ἐχείνην ἀφ'χά σοι, ἐπεὶ παρεχάλεσάς µε. » "Opa, πῶς δείχννσιν αὐτοῦ εἲς κακίας την ὑπερδολήν; Mh yàp πλέον τι ἐπ- εδείξω ; φησίν * οὐχὶ ῥήματα φιλὰ ἐποιίσω, xai δε- ξάμενόςσου τὴν ἱχετηρίάν, πᾶσαν τὴν μεγάλην ixcl- vrv xai ἀφόρητον ὀφειλὴν συνεχώρησα ; οὐχ ἔδει καν Σε), xvin, 98. Sed considera quid accidit. « Videntes, inquit, conservi ejus, contristati sunt valde, et venerunt etnarraverunt domino suo omnia qua facta erant?.» Non ille qui irjuriam passus fuerat, quomodo enim conclusus erat in carcere? sed conservi cjus, qui nullam passi erant iujustitiam, sicut injuria affecti contristati sunt et vencrunt οἱ omnía narrave- runt. Sed vide exinde dowini indignationem. « Tunc. vocavit eum dominus, inquit, et ait illi : Serve nequam. » Vere tunc videre possumus quanta sit. injuriarum recordationis pernicies. Cum decein millia talenta deberet , dominus non vocavit malum ; quaudo autem circa conservum immanis effectus est, tunc dicit : Omne debitum dimisi tibi, quoniam rogasti me. Considera quomodo illius malitiz ostendat excessum. Quid enin amplius obtulisti? inquit : nonne verba tantum dedisti ? et deprecationem tuam accipiens, omne tibi magnum απ] SUPPLEMENTUM AD S. 6. CIIRYSOSTOMI OPERA. ciens, οἱ Ninivitas vero sapientie amore imbuens. A παιδ:ύων. Δεινὰ, φησὶν, ὢ φίλοι τὰ περιεστῶτα Gravia sunt, ait, ea mala, qux nos, o amici, cir- cumstont, Qui terram habitabilem manu nostra de- vicimus, tanquam ignavi divino Judicio perimus, cunctisque imperantes hominibus, novo mortis ge- nere condemnamur velut omnium vilissimi; atque prs ceteris quondam beati, omnium miserrimi vi- debimur, et fabula omni viventi. erimus et fama evidenti» majoris, quam qua concessura sit, no- stra mala latere. Nunc ergo, Ninivitze, qui multa de- vicimus bella, generosius pro salute propria certe- uus. Enimvero ut alios ditioni nostre subjicere- mus, quem olim lapidem non movimus? Modo au- tem cuim conjugibus, et prole non simul perire, premium erit nostri certaminis. Insurgente itaque καχά. Τὴν οἰχουμένην χξιρωσάμενοι πᾶσαν, ὡς πο- γηροὶ θεία ψήφῳ φθειρόµεθα, xat βασιλεύοντες πάν- των ἀνθρώπων, ὡς φανλότεροι πάντων ξένῳ θανά- του κατεδιχάσθηµεν τρόπῳ, καὶ τῶν ἄλλων πάντων µακαρισθέντες, πάντων εἶναι δόςοµεν ἀθλιώτεροι, καὶ μῦθος ἑσόμεθα τῷ βίῳ παντὶ xal διἠγηµα, τῆς προτέρας λαμπρότητος οὔτε λαθεῖν συγχωρούσης τὰ ἡμέτερα xaxá. Πολλοὺς, à Νινευῖται, πολέμους vuxt.- σαντες, Υενναιότερον νῦν ὑπὲρ τῆς οἰχείας ἀγωνισώ- μεθα σωτηρίας) πάλαι μὲν γὰρ ὅπως ἑτέρων γενύ- µεθα χύριοι, πάντα ἑπράττομεν * νῦν δὲ ἆθλον ἡμῖν τὸ μὴ μετὰ γυναιχῶν, xal παίδων ἄρδην ἀπολέσθαι. Πρὸς ἑπανάστασιν ξένου πολέμου ξένως ἁγωνισώμ:- θα” τοξεύσωμεν τὸν οὗρανὸν ὑμνῳδίαις' ἀχοντίσωμεν novo belli genere, nova ratione pugnemus: laudum D ἀντὶ δοράτων ἐχεῖ Ψαλμωδίαις" προσευχαῖς τὸν Gsbv praeconia celum versus jaculeinur:; psalmorum can- ius pro hastis illuc vibremus: Deum precibus quasi funda impetamus : indefessis lacrymis animum ejus emolliamus: fracto malorum operum agmine muni- mentia malitiss destruamus, et virtutis armis lucte- mur. Thoracem justitie telum non vulnerat : fidei scutuu nullo potest comburi fulmine: spel galeam conteri Deus non sustinet: loricam temperantiz superum ira non scindit: comminatio demolitionis non valet diruere murum confessionis, Sententia perditionis solertem cum viderit poenitentiam, tan- «quam fumus illico dissolvitur. Si hoc pacto, amici, ej ejusmodi armis pugnaverimus, uti terra, sic οἱ exvelo potiemur. Adeste animo, Ninivit, adeste; nam qui nos impugnat, rex est liominum amantissi- muu$, qui nonnisi contumaces debellat hostes, ac facile reconciliatus beneficus fit inimicis. Adhortatoría ejusmodi oratione rex populum sti- mulabat ad penitentiam ; Ninivita vero alacriter jussis obtemperabant! Induerunt. enim, ait, saccos et homines, ei jumenia, et clamaverunt impense ad Deum. Nondum oratio erat in promptu, et. cogita- tio in sublimi versabatur : lingua nondum pronuntia- bat, mens autem agitabatur ; vox non proferebatur, et mens ad Deum efferebatur : imo vero utraque juneto conatu Deum precabagtur. Nox inugruens et adsugens timorem fugabat somuum, et alacriorem σφενδονῄσωμεν δάχρυσιν ἀπαύστοις αὑτοῦ τὸν θυ- μὸν ἐχμειλίξωμεν' τῶν πονηρῶν πράξεων τὴν φά- λαγγα ῥήδωμεν' τὰ τῆς χαχίας ὀχυρώματα χαταθά - λωμεν μεθ) ὅπλων ἀρετῆς μαχησώμεθα θώραχα δικαιοσύνης βέλος οὗ τιτρώσχει' ἀσπίδα πἰστεως χε- ραυνὺὸς οὐ δύναται φλέξαι περιχεφαλαίαν ἑλπίδος συντρίφαι ὁ θεὸς οὐχ ἀνέχεται' ἡ ἄνωθεν ópph χι- τῶνα σωφροσύνης οὐ σχίζει' ἀπειλὴ χαταστροφῆς, ἐξομολογήσεως τεῖχος χαθελεῖν οὐχ ἰσχύει' ἀπόφασις ἁπωλείας µετάνοιαν σπουδαἰαν ἰδοῦσα, ὡς χαπνὸς εὐθὺς διαλύεται’ ἂν οὕτως, ὦ φίλοι, xal μετὰ τοιού- των πολεμήσωμεν ὅπλων, ὥσπερ τῆς γῆς οὕτω xal τοῦ οὐρανοῦ χρατήσοµεν. θαῤῥεῖτε, Νινευῖται, θαῤ- ῥεῖτε, φιλάνθρωπος βασιλεὺς ἡμῖν πολεμεῖ. ἀνιχέ- τας µόνον τοὺς αὐτοῦ πολεμίους ῥίφας εὖ θεὶς τὸν ὀργὴν εὐεργέτης Υίνεται τῶν ἐχθρῶν. :Τοιούτοις μὲν παραχλητιχοῖς λόγοις ὁ βασιλεὺς elc µετάνοιαν τὸν λαὸν ἠρέθιζε. Νινευῖται δὲ προθύμως ἐξετέλουν τὰ χελευόµενα' Περιέθα.ον γὰρ, qno, cáxxove οἱ ἄνθρωποι, xal τὰ κτήνη, καὶ ἑδόη- σαν ἐκτενῶς πρὸς τὸν Θεόν. Οὐχ ὁ μὲν λόγος ἣν πρόχειρος, ὁ λογιαμὸς δὲ µετέωρος οὐχ ἡ μὲν γλῶσσα ἑφθέγχετο, ἡ δὲ δ.άνοια ἐρέμθετο ᾿ οὐχ d) φωνὴ προεφέρετο, ἡ γνώμη 6b παρεφέρετο ἀλλὰ συντεταµένως ἑχάτερα τὸν Θεὸν ἑλιτάνευε. Νὺυξ ἐπιοῦσα, xat τὸν φόδον αὔξουσα τὸν μὲν ὕπνον ἑδίω- bywaum reddebat. Dies caliginosum denuo ccelum D χε, σποιδχιότερον δὲ τὸν ὕμνον ἀνέπεμπεν. Ἡμέρα — oéteadens, atquecontinuo fulgure et tonitru perstre- pens fatalem omnibus tremorem movebat, et sum- mum elamorem. Terre motus summopere animos concetiebant. Infantes ad sinum maternum prz ti- more eurremies, et vagientes in ulnis ineffabilem spectantibas planctum eausabant, ac ejulatum. Boum et ovium greges, atque omne pecus, pascuis et aquis destituta, variis vocibus, vel adamantino awimo fletum ciebant. Quanquam vero commina- Vo et pavor turbarent omnia, ut spem bonam ab- jieerevt, nulia ratione adigi poterant. Quis enim scit, ait, εἰ convertatur Deus, εἰ revertatur α [urore irte sw, et κοκ peribimus *? Verum ex imo cordis 1 Jon. n, 9. πάλιν ζοφερὸν δειχνύουσα τὸν οὑρανὸν, χαὶ ἁστρα- παῖς ἁπαύστοις xai βρονταῖς χτυπουµένη εἰς τρό- μον ἐξαίσιον χαὶ βοὴν µεγίστην πάντας ἐχίνει. Ἡ Y σειοµένη χλόνον πολὺν εἰργάζετο ταῖς φνχαῖς. Τὰ νῄπια πάντα τοῖς ἁόλποις ὑπὸ δέους προστρί- χοντα τῶν µητέρων, καὶ ταῖς ἀγχάλαις χλαυθμυρι- ζόμενα ἄφατον ἐποίει θρῆνον xat ὀδυρμὸν τοῖς ὁρῶσι. Αγέλαι βοῶν xai προδάτων, χαὶ θρέµµατα πάντα νομῆς, xal ὑδάτων χεχωλυµένα, xat διάφοβον φωνὴν ἀφιέντα, εἰς χλανθμὸν χαὶ ἀδαμα»τίνους kxlvet ψυ- χάς. Πανταχόθεν δὲ τῆς ἀπειλῆς καὶ τοῦ δέους ταράσ» σοντος, οὐχ ἠνέχοντο τὴν ἑλπίδα τὴν χρηστὴν ἀποῤ- ῥίψαι. Tíc οἶδε γὰρ, φησὶν, εἰ μιεταγοήσει à θεὲς, 429 ROMILIA IN POENITENTIAM NINIVITARUM. 150 καὶ ἁποστρέψει ἀπὸ ὀργῆς θυμοῦ αὐτοῦ, καὶ οὐκ A ad Deum clamabant: Res, vitze Dominus et mortis, ἁπολώμεθα; Ἐκ βαθυτάτης τοίνυν καρδίας πρὸς τὸν Θεὸν ἀνεδόων' Βασιλεῦ, ἑωῆς Κύριος xat 0avá- του, ἡμεῖς μὲν fic ἠπείλησας ἀποφάσεως ἄξιοι, xal δίχην τὴν ἑχάστην ὀφείλομεν, ck τὸν ἁληθινὸν Θεὸν ἁγνοῄσαντες, xaX διεφθαρμένον ζήσαντες Blov. Λὺ- εὓς δὲ τῷ πελάγει τῶν σῶν οἰχτιρμῶν χεχρηµένος παῦσον τὴν χαθ᾽ ἡμῶν τιµωρίαν’ νίχησον τὸ μέσον δίκαιον ἀγαθότητι, τὴν δὲ ἡμῶν ἀγνωμοσύνην φιλ- ανθρωπίᾳ' εἰ μὲν ἐξαίφνης ἐπήγαγες τὴν πληγὴν, λόγος (5) τὰ τῆς χολάσεως εἶχε, χαὶ ἀλλοτρίους ὄντας καὶ φαύλους ἀπέκτενες' νῦν δὲ προθεσµίαν διὰ χρη- στότητα δοὺς, ἂν µεταθληθέντας φονεύσῃς, οὐχ ἆλ- λοτρίους, ἁλλὰ σοὺς ἀπολλύεις. ᾽Ασεθοῦντας ἑφύλα- ξας, xai νῦν φθεἰρεις πιστοὺς Ὑινοµένους; πονηροὺς ὄντας διέσωσας, χαὶ ἀγαθεργοῦντας νῦν ἀναιρεῖς ; εἰδώλοις ἀναχειμένην τὴν πόλιν ηῦξησας, xo βασι- λίδα πεποίηχας, xal χαταστρέφεις σὴν γενοµένην; Ox εἰδότες σε διὰ σοῦ τὴν οἰχουμένην ἐχρατήσαμεν, xai προσχνυνοῦντές σε νῦν χαὶ τῆς ζωῆς αὐτῆς Ex- βαλλόμεθα; Tou αοῦ, ΒἩασιλεῦ, ὀνόματος φεῖσαι, μὴ Νινενῖτὰις ἀπαιτῶν δίχας, φευχτὴν ὡς ἀνόνητον τὴν εὐσέδειαν ποι]σῃς μὴ διχαίως ἡμᾶς χολάζων τῆς µετανοίας τοῖς ἀνθρώποις χλείσῃς τὴν θύραν. Ei μὲν γὰρ νοµοθέτου, χαὶ διδασγάλων τυχόντες εἰς πολλὴν χαχίαν προήλθαµεν, ἁπαραιτήτως διάφθει- ῥρον, ἱχετεύουσι συγγνώµης μὴ µετάδος, χαλεπωτέ- pav fic Ἠπείλησας ἐπάγαγε δίχην' εἰ δὲ οὗ µαθόν- τες, οὐδὲ παιδευθέντες ἐν φχυλότητι, xal ἀσεθείᾳ nos quidem, quam comminatus es, sententia digni sumus, et cujusvis poenz reos nos. effecimus, te non agnoscentes verum Denm, et. perditam vitam agentes. Tu vero mari misericordie tux usus, ρ- nam tolle contra mos edictam: vince obstantem justitiam honitate, nostram ingratitudinem clemen- tia. Si enim repentinam nobis plagam infligere vo- luisses, sermo ille tuus supplicio ipso fuisset εὐ- junctus, nosque cuim adhuc a te alieni cssemus ac impii, neci dedisses: jam vero. cum tempus defini- tum in bonum nobis usum concesseris, si conversos occideris, non alienos perdis, sed tuos. Cum impii essemus, nos protexisti, et eosdem, qui ad (idem redivimus, consumces? Α bonis moribus alienos ser- vasti, e! bene operantes e medio tolles ?. Adauxisti civitatem idolis addictam, et reginam ceterarum urbium constituisti, et ditioni tux nunc deditam everles ? Terram, cum te ignoraremus, adjuvante te, devicimus, nunc ipsa etiamnum terra, cum te adoremus, ejiciemur? Nomini tuo, Rex, parce, ne cum a Ninivitis supplicia poposceris, pietatem rei inutilis adinstar fugiendam reddas ; ne justam Πο” bis poenam infligens, januam poenitentiz. bominibus precludas. Equidem si legislatorem et magistros sortiti ulterius in malitia progressi fuerimus, ruina nos destruas ínexorabili, ncc veniam supplicibus concedas, imo graviorem ipsa, quam comminatus es, poenam inducas : verum si. non intelligentes, πο” διετελοῦμεν, μὴ τοσοῦτον ὄλεθρον, Ἡασιλεῦ, τῆς C que edocti, in malitia et impietate perstiterimus, ἁγνοίας ἡμῶν χαταψηφίσῃ. Καταχλυσμῷ τοὺς ἀνθρώ- τους διέφθειρας πάλαι δικαίως: διδάσχοντι γὰρ οὗ «ροσεῖχον τῷ Ne: προεῖπας τὴν ἀπώλειαν, xal τὴν ἁμαρτίαν οὐκ ἔφνγον. Σοδοµίτας εὐλόγως ἀνέπρη- σας, δέξασθαι γὰρ τοῦ Λὼτ τὰς συµθουλίας οὐχ ηθέ- λπααν. Αἰγύπτιοι χατεπύθησαν εἰχότως μετὰ τοῦ Φα- px, Μωσέως γὰρ διδάσχοντος οὐχ ἐπείθοντο πλη- γέντες πολλάχις, καὶ τῆς σῆς δεξιᾶς πεῖραν Aa6óv- «tc. Ὢ παρά τινος ἀντειπεῖν ἑτολμήσαμεν; "Eva νῦν μόνον ἀπέστειλας πρὸς ἡμᾶς, οὐδὲ τοῦτον διδάσχα- jov, ἀλλὰ xaX χαχῶν μηνυτὴν, xai πιστεύσαντες πανδημὶ «hv σὴν λατρείαν τιμῶμεν. Προθεσμίαν ἡμῖν μιχρὰν δέδωχας, xaX μεταδολὴν ἓν αὐτῇ ueyt- στην ἐδείξαμεν. ᾽Απωλείας ἡμῖν χηρυχθείσης τὸ σὺν φιλάνθρωπον οὐκ ἀπέγνωμεν. Τοῦ προφήτου τὴν xa- p ταστροφὴν χαταγχεἰλαντος, εἷς τὸ σὺν ἡλπίσαμεν Έλεος. Mh φεύσῃς ἡμῶν, ἀγαθὲ, τὰς ἐλπίδας! ΜΗ παύσῃς γλώττας ἀνυμνεῖν σου τὴν χρηστότητα βου- λομένας! Mh ἀποχτείνῃς ἄνδρας χηρύξαι σου τὴν ἀγαθότητα πάντα σπεύδοντας! Mh χωλύσῃς ἡμᾶς διδασχάλους τοῖς ἡμετέροις πᾶσιν εὐσεθείας γενέσθαι ! Mh διαµείνῃς ὁριζόμενος ὁμοίως πρὸς τοὺς οὐχέτι tel; αὐτοῖς διαµείναντες! Ἠλλάγημεν ἡμεῖς, διαλ- λάγηθι σύ. Στῆσον τὴν ὀργὴν, ὥσπερ τὴν πλάνην ἡμεῖς. Παῦσον τὴν τιµωρίαν αὑτὸς, ὥσπερ ἡμεῖς τὴν χαχίαν. Ἐξεπαίδευσας ἡμᾶς ἱχανῶς τῷ φόδῳ, δὸς χαιρὸν λοιπὸν ἡμῖν τὸ περὶ 5$ φίλτρον ἑνδςίξχσθαι. nostram inscitiam ne tante, o Rex, damnaverimus ruinz, Perdidisti non immerito olim diluvio homi- nes, Noe euim docenti prebere aures noluerunt ; pranontiasti eis interitum, a peccato autem non abs- tinuerunt. Merito Sodomitas incendio concremasti, suscipere enim Loti consilia renuerunt. Submersi sunt simili ratione cum Pharaone AEgyptii; Mosi enim docenti fidem non habuerunt, sxpenumero licet per- cussi, tuamque dexteram experti. Nos veronum con- tradicere aliqua in re ausi sumus ? Modo unicum no- bis, neque hunc magistrum, sed malorum potius in- dicem misisti ; plenam nihilominus fidem ipsi prz- buimus, tuumque cultum rebus omnibus potioreui babemus. Spatium (poenitentiz) idque exiguum nobis concessisti, elsummam in eo mutationea ostendimus. P'ernicie nostra pr:econis voce denuntiat, tuum, quo genus humanum amplecteris, amoreni agnovimus, Propheta subversionem nuntiante, iu tua misericordia nostram collocavimus fiduciam. Noli, optime, spem nostram reddere inanem,nequelinguas cohibere tuom beueficentiam celebraturas. Noli committere, ut neci tradas viros, qui bonitatis tie referre przconia omnt conatu ambimus; neque impedias, quominus iis omnibus, qui aliquo pacto nobis sunt conjuncti, magi- stri fiamus pietatis. Noli in cadem contra nosira per« sistere, qui rebus iisdem nou amplius immoramur. Nos mu!ati. sumus, mutare et tu. Siste iram, sicut (3) Malim scribere λόγον, ul sensus sit : Vindicta justitiam habuisse, 4 SUPPLEMENTUM AD S. J. CHRYSOSTOMI OPERA. 432 nos cobibuimus errorem. Fac eesaare poenam, sicut Α Φεῖσαι θρεµμµάτων διὰ λιμὺὸν μυχωμένων' φεῖσαι refrenavimus malitiam. Satis edocuisti nos timore, da ut futurum tempus suaviora tui amoris incita- menia nobis offerat. Parce armentis a fame imu- gientibus. Parce innocuis pueris planctu suffocatis, immaturis infauüibus pre jejunio deficientibus. Noli cum impiis perdere innocentes, Miseratio te subeat matrum, qua ut te sibi iratum reconcilient, dilectissims proli lac non praebent. Πιο denegaut parentes misericordiam, ut tuam sibi attralant. Quivis hominum eadem, quam nos admisimus, de- tinetur malitia; unde si nostra non reconciliatus fueris poenitentia, totius mundi spem pracidisti. In primordiis (poenitentiz) talibus fortasse serinonibus Ninivita: utebantur ; opera áutem, jejunium, saccus, oratio continua, lacrymze, peccati fuga, verbis erant B consona. Clamaverunt enim, ait, impense ad Domi- num, et reversus est quisque a via sua mala, et ab Injustitia, qux» in manibus eorum erat. Sapientiam abipso suo culmine attingunt, et apicem virtutis basim ejusdem constituunt : quodcunque enim op- timum Deoque gratissimum opus foret, οἱ quisque - studebat. Viderunt bellum ccelitus sibi illatum, atque ,, belpsos quási murum operibas suis communiveruut, Iniuerünt 86 saccis, miris profecto atiis. F'ulimini- bus de caelo missis vota et preces in lerrà opposue- runt. Contra tonitruum fragores hymnaodie sonum auhibueraünt. Jejunium fuit eis conspicua turris. La- crymarum fontibus exstinzerunt peecatorüm multi- tudinem. Inimicos sibi amicitia devinxerunt, üt Deum sibi retohciliarent : quam in offensoresl'ovebant, iram deposuerunt, ut eam, qua Dominus in eos erat ac- *ensus, sédatent. Libellum debitorum diruperunt ju tetra, ut remissionem peccatorum in supernis assequerentur. Servis dederunt libertatem, ut ipsi liberatiónem supplicii obtinerent. Bona pauperibus brogarunt, ut. in tuto collocarent propriarum re- fum possessionem. Voluptati renuntiantes, conti- nentiam sequebantur; fugientes luxuriam, tempe- rantiam ámplcctebantur. À fastu dignitatum alieni omnes cum habitu humili ac lugubri figuram aliam jnducrunt. Venditioulbus , pactis, et quocunque ne- gotio supersedentes nonnisi Deo serviebant. Ἱιηρτυυὶ eliro sua confitebantur latrocinia, neque judices ponam à confitentibus repetebant. Omnes tanquam in vitse termino constituti confltebantur. Divitiae eji- €tiebantur absque custode, neque fur uspiam coin- parebat, Aurum suppeditabatar egentibus, et pos- sessionem velut jacturam ipsam quisque fugiebat. Res uníicá , nimirum salus, omnibus curz erat. Di- vitibus seque, ac pauperibus unus erat conatus, viti scilicet setvandz studium prae manibus erat. Omnia autem, qua eo non collimarent, velut vilia et inutilia rejiciebantut. Tucerta erat salus, et velut esSita oftoynem aleam posita qusrebatur. Non ypo- trant sibi promittere finem poenitentiz, el tanquam ad terminum usque victuii iu quodlibet opus bonum (4) Forte legendum £sziv. παίδων ἀναμαρτήτων ὑπὸ κλανθμοῦ Δνιγομένων. Φεῖσαι νηπίων ἀώρων ὑπὸ νηστείας ἐχλελνμένων. Mt αννδιαφθείρῃς τοὺς ἀναιτίους τοῖς αἰξίοις. Οἰχτείρησον μητέρας γάλα διὰ τὴν oiv ὀργὴν τοῖς φιλτάτοις o9 παρ- εχούσας' ἠρνήσαντο γονεῖς ἐχείνους ἑλέων (4). ἵνα τὸ σὺν ἕλεος ἐἑπισπάσωνται. Πάντες ἄνθρωποι τοῖς αὐτοῖς, οἷς καὶ ἡμεῖς, ἀνέχονται πονηρεύμάσιν’ ἂν ἡμᾶς µε- τανοοῦντας μὴ δέξη, τοῦ χόσμου παντὺὸς tà; ἑλπίδας ἐξέχοψφας. Τοιούτοις παρὰ τὰς ἀρχὰς, ὡς εἰχὸς, Νι- νευῖται λόγοις ἐχρῶντο' ἣν δὲ xat τὰ ἕργα τοῖς λό- γοις ἐφάμιλλα, νηστείἁ, σάχχος, ἑκτεινῆς προσευχἠ, δάχρυα, πονηρίας φυγή. Ανεθόησαν γὰρ, qnot, πρὸς τὸν θεὸν ἐκτενῶς, xal ἆ πέστρεφεν ἕπαστος ἀπὸ τῆς ὁδοῦ αὑτοῦ τῆς πονηρᾶς, χαὶ ἀπὸ τῆς ἁδιχία; τῆς ἓν χ20οὶν αὐτῶν. "Απτονται τῆς Φιλοσοφίας ἀπὸ τῶν ἄχρων αὐτῶν τῆς φιλὀσοφίάς, καὶ τὴν κορωνίδα «ῆς ἀρετῆς κρηπἶδα ποιοῦνται τῆς ἀρετῆς' πᾶν γὰρ ὅ κι κάλλιστον ἔργον, καὶ Btip προσφιλέστατον, τοῦτο ἔχα- στος ἐπιτηδεύετο. Ἴδον πόλἐµον οὐράνιον xat' αὐτῶν ἐγειρόμενον, καὶ ὠχύρωσαν ἔργοις ἀγαθοῖς ἑαυτοὺς, ὥσπερ τεῖχος [τείχει]. Ενεδύόαντο θαυμαστήν τινα πανοπλίαν τοὺς σάχκους. ᾽Αντέταξαν χάτωθεν εὐχὰςν χαὶ δεἠσεις τοῖς ἄνωθεν κεραυνοῖς φερομένοις. To πα- τάγῳ τῶν βροντῶν τὸν fiyov τῆς ὑμνφδίας ἀντέστη» σαν. Νηστεία πύργος αὐτοῖς Υέχονεν ἑναργής. Kpou- vol; δαχρύων τὴν τῶν ἁμαρτημάτων ἔσδεσαν φά- λαγγα. Φίλους ἑποιήσαντο τοὺς ἐχθροὺς, ἵνα «bv. θεὺν ἑαυτοῖς χαταλλάξωσιν. ᾽Αϕῆχαν αὐτοὶ τὴν ὀργὴν τοῖς λελυπηχόσιν, ἵνα τὴν xaz' αὐτῶν ὀργὴν παύσωσι τοῦ Δεασπότου. Ὀφλημάτων κάτω γραμματεῖον διέῥῥη- ζαν, ἵνα τῆς ἄνωθεν ἑπταισμένων ἀφέσεως εὐχωσιν. "ESuxav δούλοις ἐλευθερίαν, ἵνα λάδωσιν αὐτοὶ τῆς τιμωρίας ἑλευθερίαν. ΠἩροσέθηκαν τὰς κτήσεις τοῖς ἑνδεέσιν, ἵνα χτήσωνται βεθαίω; τὰς ἰδίας ὀὐσίας. Τρυφὴν ῥίψφαντες, ἑγχράτειαν µετεδίωκον. 'Axolae σίαν φυγόντες, δωφροσύνην Ἱσπάζοντο. ᾽Αξιωμάτων ὄγχον µισήσαντες, εἰς ταπεινὸν xat πενθηρὲς σχῆμα ἅπαντες µετεσχευάσθησαν. Ὠνίων, xat συµθολσίων, χαὶ πάντων ἔργων σχολάσαντες τὸν θεὺὸν ἑθερά- πενον. Οἱ καχοῦργοι τὰς ληστείας οὐδενὸς ἀναγχά» ζοντος ὡμολόγουν. Οἱ δικασταὶ τους ὁμολογοῦντας οὐχ ἑπράττοντο δίχας. Ὡς τεθνεῶτες τοῦ βίου πάν- τες ὡμολόγουν. Ὁ πλοῦτας ἀφύλακτος ἕῤῥιπτο, xal D ὁ χλέπτης οὐδαμόθεν ἑφαίνετο. Χρυσὸς τοῖς ἑνδεέσιν ἐχορηγεῖτο, xal τὴν χτῆσιν ἕχαστος ὡς ζηµίαν ἔφυ- γεν. "Ev µόνον ἑσπουδάζετο πᾶσιν, ἡ σωτηρία. Εἷς δρόμος xaX πλουσίοις, χαὶ πένησιν, 6 περὶ τῆς ζωῆς προὐχειτο πόνος. 1ᾶν 65 τὸ ph εἰς τοῦτο φέρον, ὡς ἀνόνητον χαὶ φαῦλον ἐκβέθλητο. "Αληλος ἣν ἡ σωτη» pía, χαὶ ὡς ὁμολογουμένη παρ) αὐτοῖς ἑσπουδάζετο. Οὐκ εἶχον θαῤῥεϊν τῷ τέλει τΏς µετανοίας, xaX ὡς ζησόμενοι πάντως ἀγαθῆς πάσης ἐπεμελοῦντο πρά- ξεως. Ὢ φιλοσόφων βαρθάρων ἱ ὦὢ σοφῶν ἀπαιδεύ- τωνὶ Ἔγνωσαν ἁδιδάχτως τὰ δέοντα, ἄνευ νοµοθέτου µετεῤῥνθμίσθησαν, ἄνευ διδασχάλων ἐσωφρονίσθη- σαν, ἐκ τῆς ἑσχάτης xaxíuq εἰς τὴν ὀὑράνιον πολι» 433 HOMILIA DE ELEEMOSYNA. 4» τείαν ἀνέδραμον. Αὕτη ἡ ἁλλοίωσις τῆς δεξιᾶς A curam omnem couferebant. O rudes philosophos | ^ τοῦ 'Υψ/στου. Ki; ὄμδρος ἀπειλῆς, xai µυρίων ἀγαθῶν φορὰν ἐθλάστησαν Νινευῖται' ἀνεχωνεύθησαν ὡς παλαιοί τινες ἀνδριάντες. Μετεσχενάσθησαν ix τῆς µετανοίας' ἐξ ἁμαρτωλῶν γεγόνασι δίχαιοι, ἀγ- Ὑέλοις ἐράσμιοι, θεῷ ποθεινοί. Ἔστησαν σαλενοµέ- νην τὴν πόλιν, χαταπίπτονσαν ὤρθωσαν, δονουµένην ἑστῇριξαν. Μετεστράφησαν, καὶ οὐχ ἀντεστράφησαν' µετεθλήθησαν, χαὶ ob διεφθάρησαν. "1δε yàp, φησὶν, ὁ θεὺς τὰ ἔργα αὐτῶν, ὅτι ἀπεστράφησαν ἀπὸ τῶν ὁδῶν αὐτῶν πονηρῶν, xal µετενόησεν ἐπὶ τῇ xaxíg, ᾗ ἐ.λάῑησε τοῦ ποιῆσαι αὐτοῖς. Ὢ πα- ραδόξων πραγμάτων ! ᾿Ανεδίχασε τὴν δίχην ὁ διχα- στῆς, τὴν φονεύουσαν ἔλυσε φῆφον, xal τὴν σώζου- σαν ἐφηφίσατο. Μετενότσαν Νινευῖται, καὶ µετενόη- σεν 6 θεός. "Εσχισεν ἡ μετάνοια τῆς ἁπωλείας B τὸ πρόσταγμα. Διέῤῥηξαν ἐχεῖνοι τὴν πονηρίαν, διέῤ- ῥηξεν 6 θεὸς τὴν ἀπόφασιν. Ὢ πάντα δυναµένης µε- *avoía;! Ἐπὶ γῆς τελεῖται, xol τὰ ἐν οὐρανοῖς àva- στρέφει. θὕτω xal ἡμεῖς, ὦ φίλοι, µετανοῄσωμεν' αὖτω νηστεύσωμεν' ἀγαθὰς πράξεις τῇ ντστείᾳ συν- (co psv" πονηρῶν πράξεων ἀπεχώμεθα; τῆς yedv- νης τὴν ἀπειλῆν φοθηθῶμεν' διὰ µετανοίας τὴν παρὰ θεοῦ σωτηρίαν χτησόµεθα. Λὐτῷ ἡ δόξα, xal τὸ xpá- τος εἰς τοὺς αἰῶνας τῶν αἰώνων. ᾽Αμήν, sapientes indoetos ! Ea quae decent, sine przceptore cognoverunt, emendali sunt sine legislatore, absque magistro bonis moribus imbuti suut, ex profundo maliti2 in supernam civitatem sursum cucurrerunt. liec mutatio deztere Excelsi *. Nonnisi. unus fuit minarum imber, οἱ Ninivite immensam bonorum copiam germinarupt. Denuo conflati sunt velut antique quaedam etatux. Poenitentia diversam sor- titi sunt formam. Ex peccatoribus facti sunt justi, 3mabiles angelis, Deo desiderabiles; Commotam irmarunt civitatem, collapsam erexerunt, agitatam consolidarunt. Conversi sunt, e& non sunt reversi : t&ulati sunt, et non sunt destructi, Vidit enim, ait, Deus opera. illorum , quia conversi sunt a viis suis malis, et misertus est super malitiam , quam locutus erat, ut faceret cis *. O ves admirabilis! Novam tulit judex sententiam, mortis decretum diremit, salutis sententiam edixit. Poenituit Ninivitas, et poenituit Deum. Poenitentia rescidit decretum interitus. Di- ruperunt ipsi impietatem, et sustulit Deus senten- tiam. O poenitentiam omnipotentem ! Perficitur in ferra, et ea qui in ecelo sunt, permutat. Talem nos quoque, amici, peeniteniiam agraus : eodem modo jejunemus : bona opera jungamus jejunio : 4 pravis operibus abstineamus : inferni comminationem timeamus, et. per penitentiam a Deo salutem conse- quemur : ipsi gloria οἱ imperium in οι] saeculorum. Amen. OMIAIA Τ’. Περὶ &Aenpocórnc ,. xal εἰς τὸν π.λοέσιον καὶ τὸν , f C Λάζαρον (5) Α’. Μεγάλη τῆς ἐλεημοσύνης ἡ εὐεργεσία. Οὐδὲν ἕλλο ἐξισάζεται τῇ ἐλεημοσύνῃ . Οὐδεμία piti ἰξισχύει οὕτως ἐξχλεῖφαι ἁμαρτίας. Διὰ τοῦτο xa ἡ Kia Γραφή qnsw: 'O ἐϊλεῶν ατωχῷ, δανείζει θεῷ. Ἐὰν δανείσῃς ἀνθρώπῳ χρυσίον, δεσμεύει τοῖς εραύμααι xal τοῖς Ὑράμµασιν. Ἐπὶ δὲ θεοῦ oix ἔστιν οὕτως. ᾽Αλλὰ τοῖς µαρτυρίοι; διδοῖς, τοῖς πὲ- νησιν, xal ὁ 82b; προσκαλεῖ ἀποδοῦναι τὸ δάνειον. 'À ἐδάνεισας τῷ πένητι, σπεύδει λῦσαι τὴν ἐγγύην, xal οὐχ ἁπλῶς ἀποδίδωσιν, ἀλλὰ μετὰ πολλῆς εὖλο- Ἱίας &xobibol λέγων * Aette οἱ εὑ.]ογημέγοι τοῦ Πατρός µου * χ.ηρονομήσατε τὴν ἡτοιμασμένην ὑμῖν βασελείαν ἀπὸ καταδο.ῖῆς κόσμου. "Άνθρωπον ἐὰν δανείσῃς, οὐχ, ἔστιν ὅτε, ἁποδίδωσι δάνειον, οὐδὲ τὸ πρόσωπόν σον θέλει ἰδεῖν. ὁ θΘεὸς δανεισάµενος D ἀντὶ τῶν παρα[ιιενόντων τοῖς µαρτυρίοις, xal τῶν πενήτων, οὐχ ἁποδίδωσι τὸ δάνειον xat ἀποπέμχει;, ἀλλά χαὶ συγχληρονόµους ποιεῖ τοὺς δανειστὰς, λέ. [9 * Δεῦτε οἱ εὐλογημένοι τοῦ Πατρός pot, xAn- ρονοµήσατεα εν ἠτοιμμσμένην ὑμῖν Bac Jelav ἀπὸ χαταδο.ῖῆς κόσμου. Πότε ἠτοίμασεν ὁ Κύριος; Πότε; ὅτε c0 ἐν ταῖς ἐχχλησίαις καὶ ἓν τοῖς µαρ- τευρίοις ἑκαρποφόρεις, ὅτε σὺ τὰς µ»νήµας τῶν ἁγίων ἐκετέλεις, ὅτε σὺ τοῖς πένησιν τὸν ἄρτον ἑδάνειζες, ! Jon. ! Psal. Lxxvi, 11. u, 10. 1f "νυν, xix, 17. IIOMILIA 1l. De eleemosyna , et iu diritem ac Lazarum. Magnum eleemosyns beneficium. Nibil aliud ex- aquabitur eleemosyna, Nulla virtus ita valet delere peccata. Quare et. divina dicit Scriptura : Quem miseret pauperis fenerat Dco *', Si feneraveris ho- mini aurum, revincit te vulneribus et litteris. Αι penes Deum non ita se res habet. Sed martyriis quis dat vel pauperibus, et Deus vocat, ut fenus reddat. Qus fenerasti pauperi, festinat ipse ut eorum sol- vat vadimoniuin : nec simpliciter restituit, veruu etiam cum multa reddit benedictione, inquiens : Venite, benedicti Putris mei, haereditatem adite pre- parati vobis regni a (undatione mundi *. Homini αἱ feneraveris, nunquam fenus reddit, nec faciem tuam vider: vult : Deus accepto fenore per eos qui martyriis assistunt, et per pauperes, non reddit fe- nus et dimittit, verum etiam colieredes facit fenc-- ratores, dicens : Venite, benedicti Patris mei, heredi- tatem. adite preparati vobis regui a fundatione mundi. Quando praeparavit Dominus? Quaado? cum lu in ecclesiis et im martyriia fructus affere- bas: cum tu memorias sanetorum efficiebas : eun tu pauperibus panem fenerabas : cum tu. inendicos in domum {απ suscipiebas : cum tw mendicos veste iuducbas : cum tu iníirinos et in car- ? Matih. xxv, 51. (8) Bibliotheca Gallandiana, tom. XIV, Append., p. 156, ex 1us. Naniano. Menda amanuensis quedam emendantur. 435 SUPPLEMENTUM AD S. J. CIIRYSOSTOMI OPERA. € 136 cere positos visitabas : cum tu hac faciebas, ego A ὅτε σὺ τοὺς πτωχοὺς εἰς τὸν οἶκόν σου ἐδέχου, ὅτε regnum prz parabaimn. Π. Attende vero granditatem eleemosyna, quod nulla virtus :equetur illi. Non enim dixit : Vir- ginitatem propter me custodistis. Hoc non dixit. (Sed) Esurivi et dedistis mihi manducare **. Magna est virginitas, et jejunium, et calerz virtutes, at eleemosyna inferiores sunt. Custodierunt etiam quinque virgines fatum virginitatem : sed quia mi- sericordi:e opera nou habobant exta thalamum mansere ; quinque enim prudeutes una eum virgi- nitate etiam misericordiam habebant: propterea thalamum ingressz sunt. At quinque fatus virgi- nitatem solam custodierunt, rate ut per illam in- gressura essent regnum colorum, nec aliud quid- piam sibi comparaverunt, non eleemosynam, non aliud quid. Idcirco Dominus quoque ad illas inquit : Abite a me, non novi vos *. Idcirco etiam fatus au- diunt, quia virginitatem solum custodiebant, et mi- Sericordiz opera nulla fecerant. « Ill. Quemadmodum enim si quis lucernam accen- dat, et oleum non infundat, exsünguitur : haud ali- ter etiam, si quis virginitatem servet, nec oleo ta- men eleemosyna nutriat pauperem, nihil lucratus est. Magnum est mercimonium eleemosynz. Si cu- pias vestimentum emere aut boves, accipis impen- sas et argentum, ad nundinas proficisceris, et aestu ardens aliquando esuris οἱ sitis. [απο vero omnia ϱ ubi sustinueris, vix potes propositi tui compos fieri, EA si quando compos filas, non ut vis venditor da- bit, sed ut ipsi libet. Juras tu, Non emo tanti : ju- yat ille, Tanti non vendam; fltque inter vos primum peccatum, sicut dixit Salomon: [nter venditionem et emptionem generabitur peccatum. Necesse est enim ut alteruter pejeret, aut etiam uterque : quod ssepe etiam non uno verbo committit emptor, aul venditor. Aliquando post tot labores certus non es habendi quod possidere concupiscis. Szpe enim an- tequam domum tnam pervenias, vel moritur quod emptum est, vel perit, vel reprobum invenitur, ae- eiditque tibi duplex molestia. At enim pro regno Dei nibilo hujusmodi obnoxius es. Non itineris laborem sustines, et lassitudinem zstus, non decepta spei dolorem : nihil horum inquam. Sed domi tuz resi- dente te, pauper venit, qui paradisum vendit, et dicit : Da panem et accipe paradisum : da attrite - vestis frustum, et accipe regnum coelorum. Nec dico tibi quanti, utt non. hzereas, paupertatem causatus. Quanti vis eme paradisum. Da panem : non habes panem? da obolum, da calicem aqu: frigid:e. Quod vis da; quod habes : omnia recipio : tantum eme paradisum. fmitare viduam illam admirabilem, δαν. xxv, 55. * ibid. 19. (6) Που membrum interpositum male videlur, aut aliquid deesse, * Eccli. xxvit, 9. σὺ τοὺς πτωχοὺς περιετιθεις ἱμάτιον, ὅτε σὺ τοὺς ἀσθενεῖς xal τοὺς ἓν φυλακῇ ἑπεσχέπτου, ὅτε σὺ ταῦτα ἐποίεις, ἐγὼ τὴν βασιλείαν ἠτοίμαζον. B'. Καὶ βλέπε τὸ μέγεθος τῆς ἑλεημοσύνης, ὅτι οὐδεμία ἀρετὴ ἐγχρίνεται αὐτῆς. Οὐκ εἶπεν γὰρ, ὅτι Παρθενίαν 6t ἐμὲ ἐφυλάξατε' οὐδὲν τούτων εἶπεν (6). Ἐπείνασα, καὶ ἑδώκατό qoc φαγεῖν.Μεγάλη xa ἡ παρθενία, καὶ 1j νηστεία, χαὶ αἱ λοιπαὶ ἀρσεταί * ὁλ- λὰ τῆς ἑλεημοσύνης ἔλαττον τυγχάνουσαι. Ἐφύλαξαν xaX πέντε παρθένοι αἱ μωραὶ παρθενίαν * ἀλλ᾽ ἐπειδὴ ἐλεημοσύνην οὐχ εἶχον, ἔμειναν ἔξω τοῦ νυμφῶνος. Al γὰρ πέντε φρόνιμοι μετὰ τῆς παρθενίας xal ἑλεημοσύνην εἶχον * διὰ τοῦτο εἰσῆλθον εἰς τὸν νυµ- φῶνα. Λἱ δὲ πέντε μωραὶ τὴν παρθενίαν µόνον ἐφύ- λαξαν προσδοχῶσαι δι’ ἐχείνης εἰσελθεῖν εἰς «hv βα- σιλείαν τῶν οὐρανῶν, καὶ οὐδὲν ἄλλο ἐχτήσαντο, οὐ- δὲ ἑλεημοσύνην, οὐδ) ἕτερόν τι. Διὰ τοῦτο xai ὁ Κύ- ριός φησιν πρὸς αὐτάς * Απέλθετε ἀπ᾿ ἐμοῦ, oix οἶδα ὑμᾶς. Διὰ τοῦτο χαὶ μωραὶ ἐχλήθησαν, ὅτι τὴν παρθενίαν µόνον ἑφύλαξαν, xai ἑλεημοσύνην οὐχ ἑποίησαν. I". Ὥσπερ γὰρ £&v τις ἄφῃ λύχνον, χαὶ μὴ Ep6á- λῃ τὸ ἔλαιον, σδέννυται’ οὕτως xal ἐὰν χτῄσηται παρθενίαν, xat μὴ τῷ ἑλαίῳ τῆς ἑλεημοσύνης θρέψῃ τὸν πένητα, οὐδὲν ἐχέρδητεν. Μεγάλη τῆς ἔλεημο- αύνης ἡ πραγματεία. Ἐὰν ἐπιθυμῇς ἀγοράσαι ἱμά- τιον f) βόας, ἑπαίρεις δαπἆνας xal χρυσίον, xa πορεύῃ εἰς πανῄγυριν, xal χαυσούμενος (7) ἑνίοτα πεινᾷς xal διψᾷς. Καὶ ταῦτα πάντα ὑπομένων, µό- λις δύνασαι τοῦ σκοποῦ τυχεῖν' xal ὅταν ἐπιτύχης, οὐχ ὡς θέλεις δώσει ὁ πωλῶν, ἀλλ᾽ ὡς αὐτὸς ἀρέσχε- ται. Ὀμνύεις σὺ, Οὐχ ἁγοράζω τοσούτου. ὀμνύει ἐχεῖνος, Οὐχ ἐπιπράσχω τοσούτου. Καὶ γίνεται ἀνὰ μέσον ὑμῶν πρώτη ἁμαρτία, χαθὼς εἶπεν Σολομὼν, τι Ἀγὰ µἐσον πράσεως καὶ dyopüc γεγήσεται ἡ ἁμαρτία. ᾽Ανάγχη γὰρ τὸν ἕνα ἐπιορχῆσαι, ἢ τοὺς δύο. Πολλάχις γὰρ οὔτε 6 ἀγοράζων ἑνὶ ῥήματι, οὔτε à πωλῶν. Καὶ ὅτε μετὰ τοσούτου χόπου κτῆῃ- σθαι.ὅ ποθεῖς, οὐκ ἔχεις τὸ ἀσφαλές. Πολλάχις γὰρ πρὸ τοῦ φθάσαι εἰς «bv οἰχίαν σου, fj ἀπέθανεν, ἢ ἀπώλετο, 3) ἁδόχιμον εὑρίσχεται, χαὶ Ὑγίνεταί σοι διπλοὺς ὁ χόπος. Ἐπὶ δὰ τῆς βασιλείας τοῦ Θεοῦ οὐ -- δὲν τοιοῦτον ὑπομένεις * οὐχ ὁδοιπορίας χόπον καὶ χαύσωνος χαυνότητα, οὗ λύπην ἀποτυχίας * οὐδὲν τούτων. Αλλ' ἔσω καθηµένου σου ἐν τῇ οἰχίᾳ, ἔρ- - χεται ὁ πένης πωλῶν τὸν παράδεισον, xal λέγει * Abe ἄρτον, xal λάθε παράδεισον * Ob; ἁπότριμμα ἱματίου, xat λάδε βασιλείαν οὐρανῶν. Καὶ οὗ λέγω σοι πόσου, ἵνα μὴ ὑπερτίθῃ, πενίαν ἀναλαμθανόμε- νος. Όσου θέλεις ἀγόρασον τὸν παράᾶλεισον δΔὸς ἄρτον. Oüx ἔχεις ἄρτον; Ab; ὁθολὸν, bbc ποτήριον' Ψιυχροῦ ὕδατος. "O θέλεις ὃδς, ὅ ἔχεις ' πάντα δέχο- μαι. Μόνον ἀγόρασον xbv. παράδεισον. Μίμησαι τὴν (7) Cod. χαυσοῦσαι, 457 IIOMILIA DE ELEEMOSYNA. 456 yfpav ἐχείνην τὴν θαυμαστὴν, fj τις δράκα ἀλεύρου A quie pugillam farinz dedit, el regnum celorum bz- ἀπέδωχεν, xal «hv βασιλείαν ἐχληρονόμησε τῶν οὐ- ῥρανῶν. Καὶ πάλιν ἄλλη χήρα, fj ἐν τῷ Εὐαγγελίῳ μνημονευοµένη, μηδὲν ἔχουσα ἄλλο, εἰ μὴ δύο λεπτὰ xai µόνον , xai ἐχεῖνα ἔδαλεν ἓν τῷ γαζοφυλαχίῳ, xa Ἱγόρασεν τὸν παράδεισον. A'. Οὐ χρηµατίζει (8) 6 πωλῶν τὸν παράδεισον, ἀλλά φυχὴν ἑλεήμονα xaX χαρδίαν εὐπροαίρετον. Ab; τῷ πένητι, χαὶ χτῆσαι τὸν Θεὸν χρεωστήν. Ὁ ἐ λεῶν Ἀτωχὸν, δανείζει Θεῷ. Καὶ πότε, φησὶν, ἀποδιδοὶ ὁ δανεισάµενος; Πότε; Ὅτε ἀφιεὶς τὰ χρήματα, τὰς οἰχίας, τὸν χρυσὸν, τὸν ἐματισμὸν, τὰ λοιπὰ πάντα, χαὶ ἀπέργῃ γυμνὸς, χαὶ πάντα ἐγχαταλιπών' 4óvz ὁ δανεισάµενος μετ) εὐχαριστίας ἀποδίδωσιν. Πρόπεμφόν σου τὰ χρήματα ἐχεῖ, xai τότε σὺ ὕπαγε. Mh ἀναμένῃς τὸν χρυσὺν, μὴ τηρήσῃς αὗτά. "A6n- λος 6 βίος * οὐκ οἶδας πότε ἐξέρχῃ τοῦ βίου. Ὡς γὰρ α.Ίάπεης àv vvxtl, οὕτως ἔρχεται ὁ θάνατος. Ota ὥρᾳ οὗ γινώσχεις χαὶ προσδοχᾶς, πορεύῃ’ xal τὰ χρήματά σου ὧδε µένε: xal ἐχεῖ ἐπιθυμεῖς ῥα- γίδα ὕδατος, ἵνα βρέξῃς τὰ χείλη, χαὶ ἄλλοι ὧδε χα- καμερίζονταί σου τὸν βίον. E'. Οὕτως ἐπεθύμησεν ῥανίδα ὕδατος xal ὁ πλούσιος ἰχεῖνος ὁ iv τῷ πυρὶ ὑπάρχων, xal παρεχάλει τὸν ᾿Αθραὰμ λέγων Πάτερ ᾿Αδραὰμ, ἐλέησόν µε, zal, ἁπόστειΊον Λάζαρου, ἵνα τῷ pixpQ Caxci Ao αὐτοῦ βρέξῃ µου τὰ χεί.Ίη, δει ὀδυνῶμαι ἐν τῇ gAorl ταύτῃ. Οὗτος ὁ πλούσιος ὅτε ἦν ἐπὶ τῆς γῆς, πορφύραν ἐνεδιδύσκετο, βύσσον xal σηρικά * xal προ- C Ίρχιτο ὑπὸ ὀχήματος qepópsvoc* ol ἵπποι αὐτοῦ Εασπροι (9), χρυσῷ xal ἀργύρῳ χεχαλλωπισμένοιι χρυσῷ δὲ τὰ σχέλη ἐμπεπηγμένοι (10). Παῖδες προ- ερέχοντες χαὶ ἀχολουθοῦντες, µανιάχια χρυσᾶ περι- Ἠίμενα, Ψέλλια xaX ὁρμίσχοι, xal ἁπαξαπλῶς ἓν Μγάλῃ φαντασίᾳ προῄρχετο. "Ev δὲ τῷ ἀρίστῳ αὖ- οἳ χρυαὺς ἄμετρος διηχόνει, χαὶ ἄργυρος ἀμύθητος, ενος πολύτιμος , φασιανοὶ , χῆνες , πορφυρἰωνες, αίρδιχες, περιστεραὶ, ὄρνεις, λαγωοὶ, ἀἁρνία, ἔριφοι, µεχείρων πλῆθος θορυδουµένων * ἄλλοι ῥιπίζοντες «x μὴ µία ὑφίσταται αὐτοῦ τῇ χεφαλῇ * ἄλλοι ἐργυροῦς νιπτηρας χατέχοντες, καὶ ὀθόνια χαθαρὰ ἵνιμοι παρεστήχεισαν, τὰ ἄχρα τῶν ῥαχτύλων αὖ- 19 ἀποσμήχοντες, ἀναχειμένου αὐτοῦ. Καὶ βλέπε τὴν ἐτανθρωπίαν καὶ τὴν αἰσχύνην. Q*. Οἱ πάντες ἔχαμνον , αἱματοχειρίαι, θόρυδος ασοῦτος, ἵνα τοῦ ἑνὸς πλουσίου ἑχείνου thv χοιλίαν Ἱορτάσωσιν. Ματὰ δὲ 55 ἐμπλησθῆναι αὑτὴν τῶν πολυτελῶν βρωµάτων, προετοιμάζονται αὐτῷ xal χλῖναι ἐἑλεφάντιναι, χηνόπλουµα, συνδόναι χαθαραὶ καὶ τρυφεραί. Καὶ μὴ δυναµένου ἀφυπνῶσαι διὰ τὴν χαρηδαρίαν αὐτοῦ, ἄλλοι τοὺς πήδας ΨΦηλαφῶσιν, Bo τῆς οἰχίας φροντίρονται, τὰς θύρας xal τὰς 0υ- pa; φυλάσσοντες, µή που φωνὴ, µή που ζόφοι xal * Prov. xix, 17. (8) Χρήματα ζητεῖ. (9) Vox incognita vel corrupta. * I Thess. v, 2; Il Petr. in, 10. reditavit. EL rursum alia vidua, eujus mentio in Evangelio, eum nihil haberet aliud, nisi tantum duo minuta, illa quoque conjecit in arcam eleemosynz, , €t emit paradisum. IV. Non opes postulat qui paradisum vendit, sed animam misericordem, et cor eui bona adsit volun- 135: Da pauperi, et acquire Deum debitorem. Qui miseretur. pauperis, fenerat Deo *. At. quando, in- quit, reddit qui feneratus est? Quando? Cun re- linquens faeultotes, et domos, et aurum, et vestes, et cetera omnía, abis nudus, desertis omnibus : tunc qui feneratus est, cum gratiarum actioue red- dit. Preemitte opes tuas eo, et tunc perge et tu. Ne exspectes aurum, ne opesattendas. Inceria est vita : ignoras quando vita sis discessurus. Tanquam fur enim ín nocte, sic venit mors *. Qua hora non scis nec exspectas, venil: facultates porro hic ma- nent, tu vero ibi concupiscis stillam aqux, ut ir- riges labia, dum interim alii helc herciscunt inter se oua tua. V. Maud aliter concupivit stillam aqux etiam di- ves ille, qui in igne est, orabatque Abrabam dicens: Pater Abraham, miserere mei, et mitte. Lazarum, ut minimo digito suo irriget labia mea : cruciorenim in hac flamma. Iste dives dum esset super terra, purpura inducbatur, bysso, et sericis? procedebat curru vectus : equi ejus. insignes, sSuro argentove ornati eraut; auro crura eorum solidabantur. Pueri pracedebant et sequebantur. Torques aurez οἱγ- cumposiLe erant, armilla et. monilia, ac οἱ paucis eloquar, maguo incedebat apparatu. ἵω prandic ejus aurum immensum inserviehat οἱ argentum copia indicibili : viuum aderat. pretiosissimum, pbasiani, anseres, porphyriones, perdices, columbae, gallinze, lepores, ayni, hzdi, coquorum multitudo obsitre- pentium : alii difflabant, ne quis pulvisculus ca- piti ejus insideret : alii argenteos pelves tenebant, ei lintea. munda parati suggerebant, extrema digi- torum ejus abstergentes, ipso recumbente. Sed at- tende lominis crudelitatem pudendam. D Vl. Omnes laboribus distenti erant, cultri jacta- bantur, tumultus tantus, ut unius illius divitis ab- doimen satiarent. Postquam satietas contigit pretio- sissimorum ciborum, przparantur ei lecti eburnei, anserina lanugine plena cervicalia, sindones mundz et voluptuosz. At cum soinnos capere nequiret pro- pter capitis sui gravedinem, alii pedes palpaut, alii domus curam gerunt, ostia fenestrasque custodien- tes, ne quisstrepitus, ne qui clamores, ne qui 80- 5 Luc. xvi, 24. (10) Vcl Σσχ-πασιέν».. 419 SUPPLEMENTUM AD S. J. CHRYSOSTOMI OPERA. 420 9. Apostolorum ergo caus, promissione Domini A — 8'. Ὁ μὲν οὖν τῶν ἀποστόλων χορὸς τῆς ὑποσχέ- t.nquam ancorá innixus, Spiritus adventum exspe- ctabat. Cum autem dierum cursus ad qninquagena- rium numerum devenissct, septemque hebdoma- darum revolutus, ex legis praescripto, circulus inter utriusque festi terminos, conclusus fuisset, tunc scilicet Spiritus descensio contigit : qui tamen, ne- quaquam ut Filius carnem assumpsit, neque in hu- mana apparuit figura, neque ut antea. in Jordanis fluentis columb:e species presentiam Spiritas signi- licavit: domina enim rerum natura, pro suo — libito semet ostendit : tonitru tube instar coelitus celauxit, omni qui auditur strepitu longe resonantius : flamma discurrens linguas igneas pariebat; ignis divisio, linguarum mater fiebat; lingu:e vicissim, discipu- lorum verticibus insidebant. Hac igitur ratione B 5piritus manifestatio peracta est. 9. Porro hanc potissimum diem, caeteris omissis, delegit: neque enin sine «ausa, vel solemuitatem celeritate pravertere noluit, vel post hanc diein ransactam descendere. Cur? Tres lie tantummodo apud Judaos publice solemuitates sunt ; prima quidem, Pascha est, qua dum ovem immolareut verum agnum non agnoverunt; et dum typo lono- rem deferrent, adversus typi auctorem iinpii exsti- terunt ; cujus umbram venerantes, pr:esentiam con- tempserunt. Altera post illam solemnitas, Pente- coste est, nomeu a Spiritus advcuientis intervallo sortita. Preter has, festum erat umbrosorum Ta- bernaculorum, quz fuit deserti initatio. ILe ηἱ- mirum solemnitates Judeos omues necessario ad unam veluti exercitationem piumve ludum congrega- bant. Quoniam igitur prima solemnitate crux fixa fuit, et patiens Christus sublatus, cui spectaculo universus Judaeorum populus adfuit; resurrectionis autem miraculum sponte ignorarunt, fidem ei dero- garunt, celarunt, et calumniis appetiverunt; statim post illam primam solemnitatem, quo tempore rur- sus necesse erat cunctas Judzorum tribus ad eum- dem locum confluere, idoneo tempore arrepto Spi- ritus gratia in discipulos effunditur, omniumque oculos auditumque ad se convertit, ut Christi do- num in discipulos collatum, resurrectionem ejus testareiur. Sic enim qui surrexisse Christum non crediderant, eumdem dona de ccelo mittentem con- σεως τῆς Δεσποτιχκῆς, χαθάπερ ἀγχύρας τινὸς, ExtÀa- βόµενος, τὴν τοῦ Πνεύματος παρουσίαν ἀνέμενον. Ἐπεὶ δὲ τῶν ἡμερῶν à δρόμος πρὸς τὸν πενττκοστὸν ἀριθμὸν ἀνελήλυθε, ὅ τε τῶν ἑπτὰ ἑβδομάδων χύχλος κατὰ τὴν τοῦ νόµου διάταξιν ἑαυτὸν ἀναστρεφόμενος ταῖς ἑορταῖς ἑκατέρωθεν περιγράφεται, τότε οὖν fi τοῦ Πνεύματος γίνεται κάθοδος" ἀλλ οὗ σαρχὸς ὡς Y; ὑπελάθετο, οὐδὲ δι’ ἀνθρωπίνης ἑφανερώθη uoo- φῆς, οὐδ' ὥσπερ ἓν τοῖς Ἰορβάνου ῥείθροις τὸ τῆς περιστερᾶς εἶδος τὴν τοῦ Πνεύματος παρουσίαν ἐμῆ- νυσε’ οὐσία γὰρ Δεσποτικὴ χαθὰ βούλεται ἐπιφαίνε- ται βροντὴ δὲ σάλπιγξ οὐρανόθεν ἐθόα, πᾶσαν ἀχοῆς ἑνέργειαν τῇ ἀπηχήσει νικῶσα' καὶ φλὸξ διιπταµένη, γλώσσας πυρίνας ἀπέτιχτε' ἡ τοῦ πυρὸς διαίρεσις, γλωσσῶν ἐγένετο µήτηρ' γλῶσσαι διάδοχοι ταῖς τῶν μαθητῶν χορυφαῖς ὑπεχαθέζοντο. Οὗτος μὲν οὖν τῆς τοῦ Πνεύματος ἐπιφανείας ὁ τρόπος. Υ.. Ἐχλέγεται ἡμέραν, ταῖς ἑτέραις παρατεμτό- µενος οὗ γὰρ δὴ λόγου χωρὶς, οὔτε τῷ τάχει λαμ- θάνει τὴν ἑορτήν' οὔτε μετὰ τῆς ἡμέρας τὸν πἀροδον, ἐπάγει τὴν κἀθοδον. Διὰ τί; Τρεῖς εἰσιν αὗται póvat παρὰ Ἰουδαίοις δημοτελεῖς ἑορταί' πρώτη μὲν ἡ του Πάσχα, καθ) ἣν τὸ πρόθατον θύοντες, τὸν ἀλπηθ.νὺν ἁμνὸν οὐκ ἐπέγνωσαν' xal τιμῶντες τὸν τύπου, εἷς τὸν τοῦ τύπου παρηνόµουν παραἰτιον οὗ γὰρ shy σχιὰν προσεκύνουν, τούτου τὴν παρουσίαν ἠτίμανον. Δευτέρα δὲ ἡ μετ ἐχείνην Πεντηχκοστῃ, ὄνομα λα- χοῦσα, «b τοῦ Πνεύματος διάστηµα. "Em τούτοις al σχιαὶ [σχηναὶ], τὴς ἑρήμου τὸ μίμημα΄ αὗται πάντας ὁμοῦ Ἰουδαίους ἀνάγχῃ πρὸς μίαν πάλην συνἠθροιζου. Ἐπειδὴ τοίνυν ἓν τῇ προτέρᾳᾷ σταυρὸς ἐπάγη xal τὸ πάθος ὑψώθη, xal θεατὶς ἣν µέχρι τούτων ἅπας τῶν Ἰουδαίων ὁ ὅΏημος, tb δὲ της ἀναστάσεως θαυμα ἠγνόουν ἑχόντες, d mlotouv, ἔχρυπτον, ἑσυκοφάν- τουν, μετὰ τὴν πρώτην εὐθὺς χαθ) ἣν ἅπαντα τῶν Ἰουδαίων τὰ φῦλα πάλιν ἀνάγχη νόμον πρὸς τὸν αὐ- τὸν Ίγειρεν τόπον, ἐπιττροῦσα τὸν χαιρὸν ἐπὶ τοὺς μαθητὰς ἡ χάρις ἐκχεῖται, xal τοὺς ἁπάντων 670a - μοὺς xal ἀχοὰς ἐπιστρέφει, ἵνα πρὸς τοὺς Χριστοῦ µαθητὰ; ἡ δωρεὰ φεροµένη ἀναστάντα μαρτυρῆται. Καὶ ἐγηγέρθαι Ἀριστὺν ἀπιστήσαντες, ἐξ οὐρανόθεν ὁρῶσι δωρεὰς ἀντιπέμποντα' ob τὸν τάφον σφραγί- ζοντες, τῶν ἐξ οὐρανοῦ θεαµάτων θεαταὶ χαταστὼσι; Ίχος o9v βροντῆς καὶ πῦρ οὐρανόθεν xai ἑνέρχεια τοῦ Πνεύματος ἄφιξιν πιστουµένη. spiciunt; qui sigillo sepulcrum muniveraut, prodigiorum ejus coelestium spectatores fiunt. Itaque to- nitrui sonitus, ignisque οἱ vis qu:xedam ccelestis adventum Spiritus comprobaiit. 4. Sic quoque antiquitus circa Sinaiticum mon- tei. flamisa micabat, dum Moyses medio in igne ferenda legis artem discebat. Nunc autem ex altiore Joco flamma demissa in apostolicos vertices currit. Qui enim Moysen ad ferendam Πο υτανίς legem ex- citavit, idem nunc ad salutem gentium incuubit, Atque ideo, veterum memoria prodigiorum novis miscetur, voluitque rurses pari specie ignem inter- venire, ut unum eumdemque Deumet nunc et. olii operantem monstraret. ldcirco autem Spiritus iu divisas linguas se fingit, ut receptores oiscipulos 6. Obst; ἄρα ποτὲ xal χατὰ τὸ Σίναιον ὄρος ἡ φλὸξ ἑτινάσσετο, xal Μωῦσῆης ἓν μέσῳ πυρὸς νοµο- θετεῖν ἐδιδάσχετο' ἀλλὰ vov µετεώρου πυρὸς ἵπτετο φλὸξ, τὰς ἁποστολικὰς χορυφὰς σταδιεύουσα. Ὁ γὰρ τότο Μωῦσέα ταῖς εἰς Ἑθραίους νοµοθεσίαις χινήσας αὐτὰ [ita cod.], εἰς τὴν τῶν ἐθνῶν σωτη- ρίαν. Aix τοῦτο xal παλαιῶν μνήμη θαυμάτων τοῖς γέοις ἀνεμίγνυτο' xal πάλιν μεσιτεύειν τὸ πῦρ τῷ παραπλγσἰῳ τῆς θέας, τὸν αὐτὸν ἐχεῖνον εἶναι Θεὺν τοῖς παροῦσι πιστούμενος' πρὸς δὸ γλώσσας µεριζο- µένη τορνεύξται, ἵνα διδασχἀάλους τοὺς ὑποδἐχομέ- 421 HOMILIA IN S. PENTECOSTEN. A2 νους Εργάτηται’ ἵν' by πυρὶ πορευόµενοι, παιδευταὶ A erudiret, quatenus ignis instar discurrentes, mundi τῆς οἰχουμένης ὑπάρξωσι. Πάλαι μὲν οὖν µίαν φω- vfjv τε xal γλὠσσαν ἁπάντων ὑπάρχουσαν, 1j πάλαι " πῆς πυργοποϊῖας διεµέριστο τόλµα, xal µάχη γλωσ- σῶν ἀντεισείη, τὸν χατὰ τὺν οὐρανὸν πόλεμον παύουσα. Καὶ Ὑγλῶσσαι μυρία: μυρίοις φθέγμασιν ἔπληττον, ἀκοὴν δὲ µίαν οὐχ εὕρισχον πρὸς τὸν Ίχον οὖκ ἐπινεύουσαν, ἁλλ᾽ ἡ γλῶττα τμηθεῖσα, xal τὰς γνώµας ἐμέρισε' χαὶ γλῶττα λυθεῖσα, τὰς χεῖρας ἑπέδησε. Νυνὶ δὲ ἡ χάρις διαιρεθείσας γλώσσας κατὰ στόµατα εἰς τὴν ἑνὸς ἑχάστου γλῶσσαν συνῄθροισε magistros se przeberent. Et olim utique unam linguam et universalem, turris illa fabrica audax divisit ; lin- guarum vero discordia subsequens, bellum contra cce- lum diremit. Et infinit:e quidein linguz iufinitiá sona- hant vocabulis, verumtamen unum auditum non repe- riebaut, quia hic $ono illo non' percellebatur; sed dí- visa lingua, inentes ipsas dividebat; et soluta lingua manus vinciebat. Nunc vero gratia divisas per ora lin- guas, in unam cujusquelinguam coadunavit, sic ter- minos magisterii dilatans, viasque fidei multiplicans. τοὺς τῆς διδασκαλίας ὄρους πλατύνουσα, xai πολλὰς ὁδοὺς τεχνουµένη τῖς πίστεως. & . Ὢ τῶν παραδόξων θαυμάτων] Απόστολος ἑλά- Att, xai Ἰνδὸς ἐδιδάσχετο' 'E6paloz ἑφθέγγετο, xol 5. O insperata miracula! Apostolus concionaba- tur, e£ Indus erudiebatur : llebrxus loquebatur, et Βάρδαρος ἐπαιδεύετο * ἡ χάρις ἐξηχεῖτο, xal ἀχοὴ p Harbarus od fidein iuforinabatur : gratia sonum ede- τὸν λόγον ἐδέχετο. Γότθοι τὴν φωνὴν ἐπεγίνωσχον, xai Αἰθίοπες τὴν γλῶτταν ἐγνώριζον. Πέρσαι τοῦ λαλοῦντος ἐθαύμαζον, xai ἔθνη βάρθαρα ὑπὸ μιᾶς ἠρδεύετο γλώττης, ὅσον fj φύσις τοῖς Υένεσιν ἕἔπλα- τύνετ», τοσοῦτον f) χάρις ἀντεπλούτει ταῖς γλώτταις. Ἡ μὲν οὖν τοῦ πυρὸς Φὖσις µεριζομένη πολυπλα- σιάνει τὴν ἐνέργειαν' πηγἩ γὰρ φωτός ἐστιν ὁ πλοῦ- τος τῆς χάριτος. Πάλιν ἡ τοῦ πυρὸς φύσις οὐκ οἵδεν ἑφαπτομένη μειοῦσθαι' ἀλλ ἡ µετάδοσις, αὔξησις, οὕτως ἡ χάρις ἐχχεομένη πολυπλασιάζει τὸ ῥεῖθρον" - µία μὲν λαμπὰς µυρίους ἀποτεχοῦσα πυρσοὺς, χαὶ πάντας δείχνυσι χοσμοῦντας τοῖς φέγγεσι' xal ἡ τοῦ φωτὸς λαμπηδὼν, οὐχ ἀγίησι ' οὕτως ἡ χάρις τοῦ Πνεύματος, ἀφ᾿ ἑτέρων εἰς ἑτέρους μεταφοιτῶσα, χαὶ τοὺς ἑτέρους πληροῖ, xal τοὺς ἀφ᾿ ὧν πρόεισι, C Πρῶτον τοΐνυν ἐπὶ τοὺς ἁποστόλους ἡ χάρις ἑλθοῦσα, χαὶ τούτους ὥσπερ ἀχρόπολιν χαταλαθοῦσα, xat δι’ αὐτῶν τοὺς πιστεύοντας ἐπιχυμαίνουσα, πάντας πλη- ροῖ, χαὶ τὰ τῆς χάριτος οὗ συστέλλεται ῥεῖθρα. d) μὲν οὖν τοῦ πυρὺς ἐφίπτατο γλῶσσα᾽ γλωσσῶν δὲ ἣν µυρίων δοχεῖον μαθητὴς ἕχαστος, χαὶ τοὺς παρόντας ἀπεφθέγγοντο, τῶν διδασχαλιχῶν ἀγώνων ἁπτόμενοι" xai θέατρον σαν οἱ παρόντες τοῦ θαύματος. Καὶ πλῆθος ἀχροατῶν τῷ γένει µεριζόμενον, oüx Ἠπόρει, γλώσσης ἁἀποστολιχῆς πειθούσης συγγενέσι τοῖς ῥή- pact. Ὥσπερ Ὑάρ τινι Bag, τῇ τοῦ πυρὸς ἑπαφῇ thv φωνὴν ἐχδεχόμενοι, ἄχρονον τὴν γνῶσιν ἑλάμδα- bat, et auditus sermonem excipiebat. Gothi vocem agnoscebant, /Ethiopes linguam iutelligehant : Per- sx dicentem mirabantur, et gentes barbare | unica lingua edocebantur: quanto inagis humana natura in nationes varias se dilatabat, tanto gratia linguis ditior fiebat. Rursus veluti vis ignis tacta non minui- tur, sed dando potius augetur; sic gratia effusa, fluentum suum auget; una fax innumeras faces . accendit, cunctasque splendoribus micantes. efficit ; lucis quoque lampas nequaquam deficit : sic pror- sus Spiritus gratia ab his in alios transiens, et illos simul, et eos unde discedit, replet, Quamobrem primo quidem in apostolos gratia veniens, aique his tanquam acropoli occupatis, atque ipsorum opera credentes inundaus, cuuctos replet, neque id- circo gratie fluvius sistitur. Descendit igitur ignea lingua, unusquisque autem discipulus innumerarum linguarum fit receptaculum, atque coram przsen- tibus eloquenter orant, et in. magisterii stadium se immittunt, quos theatri instar circumsistebant inira- culi admiratores. Multitudo autem | audientium dis- tineta licet nationibus, attamen non hxsitaba!, quia vox apostolica gentilibus cujusque verbis suadebat. Nám veluti tinctura quadam, ignis contactu, imbuti, vocem apostolicam recipientes, zernam doctrinam liauriebant : fides tradebatur, gratize admiratio erat, Deus coguoscebatur. vov: xai πίστις ἑδιδάσχετο, xal χάρις ἐθαυμάκετο, xal θεὺς ἐγνωρίζετο. €'. Αλλ' ὁ Ἰουδαῖος ἐχλεύαζε, καὶ µέθην χατ- 6. Attamen Judzus irridebat, pro miraculo cra- τγόρει τοῦ θαύματος, xal γλεύχους ἔργον Σχάλει τὸ D pulam dictitabat, gratize mysterium in musti effe- «T€ χὰρ΄τος μυστήριον’ γλεύχρυς γάρ φησι µεμεστω- µένοι alat. Ὢ τῆς συντρόφου τῶν Ἰουδαίων ἆγνωμο- σύνης !. Ἐννόει τὸν χαιρὸν, à Ἰουδᾳῖε, xai τῆν γλῶσ- σαν συχοφαντοῦσαν ἁνάστελλε ποὺ Υὰρ Ὑλεύχους εἴδη; παρελαύνοντος θέρους’ ἔαρος 65 ἀντιφανέντος. ποῦ χώραν ἔχει γλεύχους ἡ μνήμη; Λογίσου τὴν ὥραν, xal χαλίνου τὴν γλῶτταν. Τί οὖν Πέτρος ὁ πρωτεύιών τῷ Πνεύματι, xal ῥρύων τῇ χάριτι; ὸ πἱλησθεὶς πυρὶ συνῄχορον την γλῶτταν ταῖς γλώτ- €3ig ἀφίησι ' Οὐ γὰρ, ὣς ὑμεῖς ὑπολαμθάνετε, φη- οἷν, οὗτοι µεθύουσι ἀλλὰ τοῦτ ἔστι τὸ παρὰ τοῦ Γροφήτου Ἰωὴλ εἰρημένον, ᾿Εχχεῶ ἀπὸ τοῦ Πγεύ- µατός µου zélayec χαρισμάτων. Ὁ προφήτης εὐανγγελίζεται, Ἐκχεῶ, φησὶν, ἀπὸ τοῦ γε ύ[ια- PaTBOL£. Gn. LXIV, clum trahebat ; hi musto, dicens, pleni sunt. O in- natam Judais vecordiam! Considera, ο Judae, tempus, et lirguam cobibe calumniosam. Quando- nam etenim mustum apparet? nempe state. jam pretervecta. Atqui verno nunc tempore, qui licet facere musti mentionem ? Cogita anni lempus, et liugua frenum impone. Quid ergo Petrus, spiritu przcipuus, gratia pollens? Igne concepto plenus linguam suam ad linguarum patrocinium solvit : Nequaquam hi, inquit, ut vos putatis ebiii sunl ;. sed illud accidit, quod Joel propheta dicit: Effun- dam de Spiritu meo donorum pelagus. Nuntia nini- rum propheta dicens : Effundam de Spiritu meo. Num ergo deinceps flaentum hoe. cohibitum fuit? 16 4*5 SUPPLEMENTUM AD 5. 1. CIIRYSOSTOMI OPERA. 424 aut ad Jud;ros tantummodo id. donum pertinet ? A τός µου. Ἁλλ' ρα uh συνἑσταλται πάλιν τὸ ῥεῖθρον; Nego enimvero. Effundam, inquit, super omnem car- nem !. Nunc vaticinio audito, exitum spectate : pro- pheticam linguam pravertit. lingua. Spiritus. Nos quoque oremus, ut guttam saltem illius gratie con- sequamur, ut qui prodigiorum illorum memoriam custodimus, gratia quoque compendio fruaimnur. Facile gratia conceditur boni propositi viro. Idem quippe est Deus cuncta in cunctis operans; cui glo- ria est et potestas per infinita secula. szeculorun. AÀwen. HOMILIA 1I. Sancti Patris nostri. Joannis Chrysostomi archiepi- scopi Constantinopolitani in penitentiam. Niniviia- ru. Benedic, Pater. Cum dies meos anteactos docendi munere non satis exercitatos, ei meipsum propter infirmitatem silere cosctum viderem, affligebar, idque zgre ad- suiodum ferebam, lisud secus, atque luctator alacris, - qui ad sua certamina stadium ingredi foret impedi- tus. Iptuebar vos spiritualis alimenti desiderio fla- granies, me vero illi suppeditando imparem. Vide- bem prs foribus esse tempus mercandi, me vero pacisci vobiscum nullaratione posse. Videbam vena- tionem multam, $ed xenatorem preda non sufficien- tem. Veramtamen com liac de re magnus me dolor incesseret, potius existimavi, hos mihi labores eo pàctó adsprandos esse, ut frequentare possem in dies eeclesiam, et aliam vobis liturgiam communi- care, quam Lraniactis in laboreduobus modo tribusve ad sammum diebus lectum repeterem, οἱ denuo a. vobis sejungerer. ldcirco quotidianis sermonibus supersedens hodie per gratiam Domini accedo meis erga vos partibus satisfacturus. Adeste igitur, navi- culam nostram in mare Ninivitarum poenitentiz tra- bamus. Eu enim alis aliis prosint human: ratio- «e$, poenitenti:* tamen remedia omnibus arbitrer conducere: cum enim neque unus peccati sil expers, manifestum est nullum esse, qui poenitentiste non indigeat. Ver&ámtamen egentibus illius, exemplo eorum, qui poenitentia salvati sunt, opus est, quod el ipsos pariratione ad salutem perducat. Vidi- sus itque eos, qui improbam vitam egerant, a C ἡ πρὸς Ἰουδαίους περιγράφεται µόνον τὸ δῶρον ; οὗ μὲν οὖν ᾿Εχχεῶ, φησὶν, ἐπὶ πᾶσαν σάρκα. Μαθόν- τες τὴν πρόῤῥησιν, ὁρᾶτε τὴν ἔχθασιν * προέλαθε τὴν προφητικὴν γλῶτταν fj γλῶσσα τοῦ Πνεύματο». Ἐχείνης χαὶ ἡμῖν τῆς χάριτος ἐπελθεῖν σταγόνα πα- ῥαχαλέσωμεν, ἵνα την μνήμην τῶν θαυμάτων φυλάτ- τοντες, tfe χάριτος τὸ χέρδος τρυγήσωμεν᾽ εὔκολος γὰρ δόσις, ἂν εὕροι προαἰρεσιν. Ὁ γὰρ αὐτὸς θεὸς ὁ ἐνεργῶν τὰ πάντα ἓν πᾶσι' αὐτῷ fj δόξα καὶ τὸ κράτος εἰς τοὺς ἀτελευτήτους αἰῶνας τῶν αἰώνων. Αμήν. OMIAIA P' (2). Tov ἐν ἁγίοις Πατρὸς ἡμῶν Ἰωάννου ἀρχασπι- σκόπου Κωνσταντιουπό]ῖεως τοῦ Χρυσοστό- µου εἷς τὴν µετάνοιαν τῶν Νιγευϊτων. Εὐλόγησον, Πάτερ. Καὶ τὰς προλαθούσας ἡμέρας διδασχαλίας &mat- τούσας ὁρῶν, καὶ ἑμαντὸν διὰ τὴν ἀσθένειαν Ίναγ- Χασμένον σιγᾷν, Ἱνιώμην, χαὶ ἑἐδυσχέραινον, χαθ- άπερ τις πρόθυμος ἀθλητῆς χεχωλυµένος παρὰ τοὺς ἀγῶνας αὑτοῦ εἰσελθεῖν εἰς τὸ στάδιον. Ἑώρων ὑμᾶς τῆς λογιχῆς ἐφιεμένους τροφῆς, xal ἐμαντὸν χοο- ηγεῖν οὐκ ἰσχύοντα. Ἑώρων τὸν χρόνον ἑμπορίας, καὶ ἐμαντὸν οὐδὲν συµθόλαιον θέσθαι πρὸς ὑμᾶς δυνά- µενον. Ἔθλεπον τὴν θήραν πολλὴν, xai τὸν θηρευτὴν ἀτονοῦντα «pic τὴν ἄγραν. ᾽Αλλὰ καὶ λίαν ὀδυνω- µένῳ ἐπὶ τούτῳ Χάλλιον ἡγούμην ἑμαυτῷ tob; πό- νους ἐπιμετρεῖν, ὥστε xal εἰς ἐχκλησίαν ἔχειν xo" ἡμέραν ἐπιφοιτᾷν, xal τῆς ἄλλης χοινωνεῖν ὑμῖν λειτ- ουργίας, Ἡ δύο καὶ spei, ἡμέρας πλέον µόνον µο- χθήσας προσηλῶσθαι πάλιν τῇ κλίνῃ, xal πάλιν ὑμῶν ἀπολελεῖφθαι. Διὰ τοῦτο τὰς χαθημερινὰς ἐχλείπων διαλέξεις χω σήμερον διὰ τῆς Δεσποτιχῆς χάριτος τὸ χρέως ὑμῖν καθήσων. Δεῦρο Dh οὖν τὸ σχάφος εἰς τὸ πέλαγος τῆς Νινευϊτῶν µετανοίας ἑλχύσωμεν. Άλλοι μὲν γὰρ ἄλλοις εἰσὶ τῶν ἀνθρώπων χρήσιμοι λόγοι, τὰ δὲ εἲς µετανοίας φάρμαχα πᾶσιν οἶμαι ὠφέλιμα) ἐπειδὴ γὰρ οὐδεὶς ἁμαρτίας ἐλεύθερος, εὖ- δηλον ὡς οὔτε µετανοίας ἀνενδεῆς. Τοῖς δὲ χρῄξουσι ταύτης ἀναγχαῖον τὸ παράδειγµα τῶν ix µετανοίας σωθέντων τῷ lau τρόπῳ χἀκείνους πρὸς τὴν ὑγιείαν εἰσάγον. Ἴδομεν τοίνυν τοὺς ἐπὶ πονηρἰᾳ βεθιωμέ- νους ὀνομαστοὺς bx ἀρετῇ Υινοµένους. Ἴδομεν τοὺς θηρίοις ἑοιχότας ἀγγέλων τάξιν µεταλαμθόνοντας. virtute demum sibi nomen eomparasse. Vidimus p Ἴδομεν τοῖς ἔργοις τὴν πόλιν στρέφοντας τρόπῳ φι- feris olim που absimiles ia. ordinem angelorum transiisse. Vidimus eos, qui operibus civitatem everterant, honesta morum compositione eamdem denuo erigere. Vidimus Dei inimicos arcto amicitiz vinculo ipsi fuisse conjunétos, ac dominam olim accusatorem, su tandem causz patrocinantem ha- buisse. Vidimus judicio condemnatos de ipsa sen- tentia coram judice contendere, eamque reddere irritam. Vidimus sua in genus humanum indelgen- tia Deum praeter id, quod comtníinatus fuerat facien- tem. Andivimus pawlo antc quomodo prodicante propheta civitas eonturbaretur, εἰ quemadmedum ! Joel v, 28, 99. (2) Baudini Anecdota, tom. Ἱ. λοσοφίας τὴν πόλιν ἀνορθοῦντας. Ἴδομεν τοὺς ἐχθροὺς τοῦ θεοῦ, φίλους τοῦ θεοῦ γεγονότας, xal τὸν πάλαι κατἠγορον Δεσπότην, συνῄγορον ὕστερον πτησαμέ- νους. Ἴδομεν χαταχρίτους μετὰ τὴν ἀπόφασιν πρὸς τὸν διχαστὴν ἀγωνιζομένους, καὶ τὴν ἀπόφασιν &xu- ροῦντας. "Ióopev τὸν Θεὺν διὰ φιλανθρωπίαν ψευδό- µενον. Ἠχούσαμεν πρώην, ὅπως ὁ μὲν προφήτης ἐχήρυσσεν, ἡ δὲ πόλις ἐθορυθεῖτο, καὶ ὅτι χαθάπερ εἰς πέλαγος πνεῦμα χαλεπὺν ταράττει, οὕτως εἰς τὸν δήμον τῶν Νινευϊτῶν ἡ quy πεσοῦσα τοῦ Ἰωνδ φάντα ζάλης xol χειμῶνος ἔπλησεν. Ἠχούσαμεν, ὅπως πιστὸν ἡγουμένη fj πόλις τὸ κήρυγμα οὐ» tiq -....2 HOMILIA iN OENITENTIAM. NINTIVITARUM. 4.0 ἁόγνωσιν ἔπεεεν, ἀλλ᾽ εἰς µετάνοιαν ἕδρασεν' xal Α ventus. vehementior in mare irruens illud pertur- ὅτι θαῤῥεϊν περὶ τῆς σωτηρίας οὐκ ἔχονσα, 0spa- πεύειν καὶ χαταλλάττειν τὸν θεὸν ἐπεχείρει. Τίνα δὲ ὑπὲρ τῶν καταλλαγῶν τὰ πραττόµενα Tv; εἴρη- ται μὲν àv µέρει' δεῖ δὲ τὸν πάντα λόγον ὑμῖν ἆπο- δοῦναι. ἐχήρυξαν γὰρ νηστείαν, xat ἑνέδνσαν τὸν cáxxoy ἀπὸ μιχροῦ αὐτῶν xal ἕως μεγάλου αὐτῶν. "fà ξένου θαύματος, φοθεροῦ μὲν ἀνθρώποιςι ἀγγέ- Ἆοις δὲ ποθεινοῦ] Ἐννόησόν µοι τὰς πολλὰς µνριά- δας ἑχείνας ἀνδρῶν ὁμοῦ xal γυναικῶν xal παίδων σαχχοφορούσας, χαὶ εἰς ταὐτὸ σννηθροισµένας' ἔπις εγδεύµατα πάντα χαὶ πράξεις πάσας ἀνθρωπίγας ἀργούσας, χαὶ ἔργον μὲν οὐδὲν παρ) οὐδενὸς οὖδα- μοῦ τελούμενον, οἰμωῳγὴν δὲ ὁμοῦ πάγτων xal θόρυ. 6ον, xaX βοὴν εἰς οὐρανὸν πεµποµένην. Ἐννόησον δεσποτῶν καὶ δούλων ἀνωμαλίαν ἐχδεθλημένην, &p- χόντων xaX ἀρχομένων, βασιλέα μετὰ τοῦ [oou σχἠ- pato; παρόντα τοῖς πλήθεσι, καὶ χαθάπερ πολιτι- χἠν «ινα παράταξιν τὴν λειτουργίαν τάττοντα τοῦ Θεοῦ. Η]γγισε γὰρ, φησὶν, ὁ JAóyoc πρὸς τὸ» βα- σιωία, καὶ éCavéctn τοῦ θρόνου αὐτοῦ, καὶ é£- οδύσατο τὴν ccodiyy αὐτοῦ, καὶ περιεδἀ.Ίετο cáx- xov, καὶ ἐκάθησεν ἐπὶ σποδοῦ. Ὢ σοφοὺ βασι- Mex. Ἐξάρχει τῆς µετανοίας αὑτὸς, ὥστε τὴν πόλιν πΆσαν σπονῥαιοτέραν ποιῆσα!, Τίς γὰρ ἥμελλεν ἔτι µαλαχίζεσθαι, τὸν βασιλέα ὁρῶν αὐτὸν ὑπὲρ τῆς σωτηρίας ἀγωνιζόμανον, Τὰ τραύματα τῆς ἆλουρ- γίδας θεραπεύει διὰ τοῦ cáxxoy* τὰς ἁμαρτίας τοῦ θρόνου διὰ τῆς ἐπὶ σποδοῦ χαθέδρας ἐχπλύνει' τὴν νόσον τῆς ὑπερηφανείας τῷ ταπεινῷ τοῦ σχήματος ἐξιᾶται τῇ νηστείᾳ τὰ Έλχη τῆς τρυφῆς qappa- χεύει xal δείξας ταῦτα διὰ τῶν ἔργων πρὸς τὴν ἴαην σπουδΏν πάντας διὰ χηρύγματος ἐγείρει. Ἔκη- Γύχθη ràp, qno, παρὰ τοῦ βασιλέως * Οἱ ἂνθρω- Zo, xal τὰ κτήνη, καὶ οἱ Αόες, καὶ τὰ πρόδατα μὴ γευσἀάσθωσαν μηδὲν, μηδὲν νεµέσθωσα», xal ὕδωρ μὴ πιέτωσαν. Kath βασιλέως νοµοθεσία" ἁσι- τἶαν τοῖς ἀῤῥώστοις ὡς ἰατρὸς ἐπιτάττει' μᾶλλον δὲ τὰς ἁποστολιχὰς μιμεῖται διδασχαλίας εὐσεθοὺῦς νΏστείας ὁ τρυφητὴς νοµοθέτης, χαὶ τοῖς ἀνθρώποις χοινωνεῖν τὰ ἄλογα ταύτης κελεύει, διὰ τῆς ἀναμαρ- τήτου φύσεως εἰς olxtov μείζονα τὸν θεὺν ἐπισπώ- ενος. Kal περιεδά.Ίόγτο cáxxovc, φησὶν, οἱ ἄν - θρωποι xal τὰ κτήνη. Ὢ παρατάξεως οὐρανίας ! ὢ φάλαγγος τῷ διαδόλῳ φρικτῆς | Ἑστήχει θρηνῶν ὁ D δ.άδολος ὁρῶν αὐτοῦ τὴν ocpatclav πανδημὶ πρὸς τὸν Θεὸὺν μεταστᾶσαν xal πολεμοῦσαν τοῖς δαίµοσιν' εἶτα ταύτην τὴν µάχην xal Ππαΐδες, χαὶ γυναῖχες, νήπια μετὰ ἀνδρῶν ἠγωνίζοντο' Ίδη δὲ ἡ τῶν κτη- vv φύσις ούμμαχος εἰς τὴν παράταξιν παρελήφθη. Καὶ ἴδε χαινὸν ὁ διάδολας θέαμα βοσχήµατα διχαιω- σύνην φυνεισφέροντα ἀνθρώποις, καὶ ὑπὲρ τῆς au- typlac τῶν χεχτηµένων νηστεύοντα' Οἱ ἄνθρωποι, xa) οἱ Bósc, val τὰ κτήνη μὴ γευσάσθωσαν μηδὲν, pice νεµέσθωσραν. Τὰ τῆς ἀρχῆς ὁ βασιλεὺς σὐμ- 62 ῥίψας, τὴν τῶν ἱερέων µετέλαῦς τάξιν. Ἑστή- χει δημηγορῶν, xal φιλοσφφεῖν τοὺς Νυωευῖτας !Jon. 11,6. *ibid. 7. * ibid. 8. bat, ità vox Jonze populo Ninivitarum lillapsa tur- biue omnia ac tempestate repleret. Audivimus quo- modo eivitos. prodieationi. fidem. adhibens spem nou aljecerit, imo ad ponitentiam. eitato quasi cursu properaverit, et quoniam quo salutis sum fiduclum in iuto. collecarct, non habebat, celere οἱ reconeiliare Deum eonaretur. (Que vero opera pro isiboe reeonciliatione intercessernnt? dictam quidem jam [nit ex parte : oportet autem omni- modam vobis rationem reddere. Prosdieaverunt enim jejunium, e 3 minore ad mesximum usque $aceo gesa. iniluernnt, O. novum prodigium, terri- bile hominibus, angelis vero desiderabile! Animo mecum perpande innumeram virerum, muliernm et paerorum, qui saeco induti sunt, multitodinem, qui ob eumdem (nem congragati omnibus studiis ac humanis negotiis abstinent, et à. quorum nemine operis quidquam perfcitur; ejulatum omnium simut οἱ strepitum, et elamorom ad eeslos missum ; elimi- natam dowinos inter ac soreos, prineipes inter ac subditos disparitatem considera : in(uere regem pari habiiu interesse multitudini, et minjsterium Del publienm tanquam civilem aciem instruere. Appro- pinquesit enim, iuquit, sermo ad regem, el surrexit a &olio suo, et ebjecil vesiimenlum suum, οἱ indutus est aecco, el sedit in cinere *. O regem sapientem! Dat ipse initium peenitentiz, uL totam civitatem redat alacriorem. Quis enim ignavus adhue foret, C qui regem ipsum pro sua salute luetari intueretur? ]ste vestis purpures vulneribus &gceo medetur; peccata regalis solii eluit in einere eedende : mor- bum superbise humilitate habitus, jejuaio delielarum ulcera sanaj: atque hzc omuia opere ipso demoa- suraus, singulos ad eadem studia praconis voce excitat, Ediclum est enim, inquit, a rege : hemines et jumenta et boues εἰ pecora non gusteni quidquam, neque paseantur, et aquam mon bibant *. Nova. le- gislatio regis! jejunium velut medicus inürmis im- ponit : imo vero magis apostolicas institutiones imi- tatur delicatus ille pii jejunii legislator: nam illud brutis etiam commune esse jubet cum hominibus, ut mediante natura sceleris incapaci, majorem Dei. commiserationem attrabat..— Et indui eunt saccis, inquit, el homines, el jumenta *. Ocalestem aeieul o phalangem diabole horribilem ! Stetit. diabolus plorans, cum exereiium suum ridere ad Deum omnino conversum, et cum daernonibuseoafligentew : quandoquidem isthanc pugnam, et pupri,el muliepes, οἱ infontes cum viris aggrediebantur: imo et ipsa jumentorum natura, ut commilitareunr, io aciera ad- missa fait. Vidit profeete novum diabolus speetaeu- . lus: vidit armenta conferre hominibus justitiam, et pro dominorum salate jejunare : homines, el Φορές, el jumenta non gustent. quidquam, neque pescaniur. Rex insignia prineipatus objiciens, im erdjnem sa- cerdotum transibat. Stabat verba ad populum fa- 4t? SUPPLEMENTUM AD S. J. CIIRYSOSTOVMI OPERA. ciens, οἱ Ninivitas vero sapienti: amore imhuens. A παιδ:ύων. Δεινὰ, φηαὶν, ὦ φίλοι; τὰ περιεστῶτα Gravia sunl, ait, ea mala, quz nos, 0 amici, cir- cumstont, Qui terram hi2bitabilem manu nostra de- vicimus, tanquam ignavi divino Judicio perimus, cunctisque imperantes hominibus, novo mortis ge- nere condemnamur velut omnium vilissimi; atque prse ceteris quondam beati, omnium miserrimi vi- debimur, et fabula omni viventi erimus et fama evidenti: majoris, quam quz concessura sit, no- Stra mala latere. Nunc ergo, Ninivitse, qui multa de- vicimus bella, generosius pro salute propria certe- mus. Enimvero ut alios ditioni nostra subjicere- mus, quem olim lapidem non movimus? Modo au- tem cum conjugibus, et prole non simul perire, premium erit nostri certaminis. Insurgente itaque καχά. Τὴν οἰχουμένην χειρωσάμενοι πᾶσαν, ὡς πο- γηροὶ θεία ψήφῳ φθειρόµεθα, xat βασιλεύοντες πάν- των ἀνθρώπων, ὡς φαυλότεροι πάντων ξένῳ θανά- του χατεδιχάσθηµεν τρόπῳ, xaX τῶν ἄλλων πάντων µακαρισθέντες, πάντων εἶναι δόξοµεν ἁθλιώτεροι, καὶ μῦθος ἑσόμεθα τῷ Blip παντὶ xat διήγημα, τῆς προτἐρας λαμπρότητος οὔτε λαθεῖν συγχωρούσης τὰ ἡμέτερα xaxá. Πολλοὺς, à Νινευῖται, πολέμους νιχ{- σαντες, Ὑενναιότερον νῦν ὑπὲρ τῆς οἰχείας ἀγωνισώ- µεθα σωτηρίας πάλαι μὲν γὰρ ὅπως ἑτέρων γενό- µεθα χύριοι, πάντα ἑπράττομεν * vov δὲ ἆθλον ἡ μῖν τὸ μὴ μετὰ γυναιχῶν, xal παίδων ἄρδην ἀπολέσθαι. Πρὸς ἐἑπανάστασιν ξένου πολέμου ξένως ἀγωνισώμε- θα” τοξεύσωμεν τὸν οὐρανὸν ὑμνῳδίαις ἀχοντίσωμεν novo belli genere, nova ratione pugnemus: laudum B ἀντὶ δοράτων ἐχεῖ ψαλμῳδίαις' προσευχαῖς τὸν 8sbv praconia ccelum versus jaculeinur: psalmorum can- iua pro hastis illuc vibremus: Deum precibus quasi funda impelamus : indefessis lacrymis animum ejus emolliamus: fracto malorum operum agmine muni- menia malitiz:e destruamus, et virtutis armis lucte- mur. Thoracem justitie telum non vulnerat : fidei secutum nullo potest comburi fulmine: spel galeam couteri Deus non sustinet: loricam iemperantize superum ira non scindit: comminatio demolitionis non valet diruere murum confessionia. Sententia perditionis solertem cum viderit paenitentiam, tan- «quam fumus illico dissolvitur. Si hoc pacto, amici, el ejusmodi armis pugnaverimus, uti terra, sic et ccelo potiemur. Adeste animo, Ninivite, adeste ; nam qui nos impugnat, rex est hominum amantissi- mius, qui nonnisi contumaces debellat hostes, ac facile reconciliatus beneficus fit inimicis. Adhortatoria ejusmodi oratione rex populum sti- mulabat ad penitentiam ; Ninivita vero alacriter jussis obtemperabant! Induerunt. enim, ait, saccos et homines, ei jumenta, el clamaverunt impense. ad Deum. Nondum oratio erat in promptu, ei. cogita- tio in sublimi versabatur : lingua nondum pronuntia- bat, mens autem agitabatur ; vox non proferebatur, el mens ad Deum efferebatur : imo vero utraque juncto conatu Deum precabaniur. Nox ingruens et adaugens timorem fugabat somuum, el alacriorem σφενδονῄσωμεν' δάχρυσιν ἀπαύστοις αὐτοῦ τὸν θυ- μὸν ἐχμειλίξωμεν τῶν πονηρῶν πράκσεων τὴν φά- λαγγα ῥήζδωμεν' τὰ τῆς χαχίας ὀχυρώματα χαταδά. λωμεν μεθ) ὅπλων ἀρετῆς μαχησώμεθα. θώραχα διχαιοσύνης βέλος οὗ τιτρώσχει’ ἀσπίδα πίστεως χε- ραννὸς οὐ δύναται φλέξαι περιχεφαλαίαν ἑλπίδος συντρίψαι ὁ θεὸς οὐχ ἀνέχεται' dj ἄνωθεν ὀρτὴ χι- τῶνα σωφροσύνης οὐ σχίζει' ἀπειλὴ καταστροφῆς, ἐξομολογήσεως τεῖχος καθελεῖν οὐχ ἰσχύει’ ἀπόφασις ἁπωλείας µετάνοιαν σπουδαίαν ἰδοῦσα, ὡς καπκνὺς εὐθὺς διαλύεται: ἂν οὕτως, ὦ φίλοι, xal μετὰ τοιού- των πολεμήσωμεν ὅπλων, ὥσπερ τῆς γῆς οὕτω xal τοῦ οὐρανοῦ χρατἠσοµεν. θαῤῥεῖτε, Νινευῖται, θαῤ- ῥεῖτε, φιλάνθρωπος βασιλεὺς ἡμῖν moles ἀνιχέ- τας µόνον τοὺς αὐτοῦ πολεμίους ῥίψας εὖ θεὶς τὸν ὀργὴν εὐεργέτης Υίνεται τῶν ἐχθρῶν. - Τοιούτοις μὲν παρακλητιχοῖς λόχοις ὁ βασιλεὺς elc µετάνοιαν τὸν λαὸν ἠρέθιζε. Νινευῖται δὲ προθύµως ἐξετέλουν τὰ χελευόμενα Περιέδα.ον γὰρ, qnot, σάκκους οἱ ἄγθρωποι, καὶ τὰ κτήνη, xal ἐθόη- σαν ἐκτενῶς xpóc τὸν θεόν. Οὐχ 6 μὲν λόγος ἣν πρόχειρος, ὁ λογιαμὸς δὲ µετέωρος᾽ οὐχ ἡ μὲν γλῶσσα ἑἐφθέγγετο, ἡ δὲ δ.άνοια ἐρέμθετο οὐχ 1j φωνὴ προεφέρετο, 1j γνώμη δὲ παρεφέἐρετο ἀλλὰ συντεταµένως ἑχάτερα τὸν Θεὸν ἑλιτάνενε NOE ἐπιοῦσα, xaX τὸν φόδον αὔξουσα τὸν μὲν ὕπνον ἑδίω- bywaum reddebat. Dies caliginosum denuo «εαΐυιη D χε, σπουδαιότερον δὲ τὸν ὕμνον ἀνέπεμπεν. Ἡμέρα — ostendens, atquecontinuo fulgure et tonitru perstre- pens fatalem omnibus tremorem movebat, et sum- mum elamorem. Terre motus summopere animos concuiehant. Infantes ad sinum maternum pre ti- more curremjes, et vagientes in ulnis ineffabilem spectantibus planctum caugabant, ac ejulatum. Boum et ovium greges, atque omne pecus, pascuis et aquis destituta, variis vocibus, vel adamantino awimo fletum ciebant. Quanquam vero commina- tio et pavor turbarent omnia, ut spem bonam ab- jicerent, nulla ratione adigi poterant. Quis enim scit, ait, si convertatur Deus, εἰ revertatur α (urore irte sum, εἰ mon peribimus *? Verum ex imo cordis 4 Jon. 11, 9. πάλιν ζοφερὸν δειχνύουσα τὸν οὐρανὸν, xalàstpa- παῖς ἁπαύστοις xal βρονταῖς χτυπουμένη εἰς τρό- μον ἐξαίσιον καὶ βοὴν µεγίστην πάντας ἐχίνει. Ἡ γή σειοµένη χλόνον πολὺν εἰργάζετο ταῖς φνχαῖς. Τὰ νήπια πάντα τοῖς «όλποις ὑπὸ δέους προστρέ- χοντα τῶν µητέρων, καὶ ταῖς ἀγχάλαις χλαυθμµυρι- ζόμενα ἄφατον ἑποίει θρΏνον χαὶ ὀδυρμὸν τοῖς ὁρῶσι. Αγέλαι βοῶν χαὶ προδάτων, χαὶ θρέµµατα πάντα νομῆς, xal ὑδάτων χεχωλυµένα, χαὶ διάφοβον φωνὴν ἀφιέντα, εἰς χλανθμὸν χαὶ ἀδαμα»τίνους ἑχίνει ψυ- χάς. Πανταχόθεν δὲ τῆς ἀπειλῆς xat τοῦ δέους ταράα» σοντος, οὐχ ἠνέχοντο τὴν ἑλπίδα τὴν χρηστὴν ἀπορ- ῥίβαι. Τίς οἶδε γὰρ, φησὶν, εἰ ιεταγοήσει ὁ θεὸς, 499 BROMILIA IN POENITENTIAM NINIVITARUM. 550 καὶ ἁποστρέψει ἀπὸ ὀργῆς θυμοῦ αὐτοῦ, xal οὐκ A ad Deum clamabant : Rex, vite Dominus et mortis, dxoAós0a ; Ἐκ βαθυτάτης τοίνυν χαρδίας πρὸς τὸν Θεὸν ἀνεδόων' Βασιλεῦ, ζωῆς Κύριος χαὶ θανά- του, ἡμεῖς μὲν fic ἠπείλησας ἀποφάσεως ἄξιοι, xol δίχην τὴν ἑχάστην ὀφείλομεν, σὲ τὸν ἀληθινὸν Θεὸν ἁγνοῄσαντες, χαὶ διεφθαρµένον ζήσαντες βίον. Ao- εὺς δὲ τῷ πελάγει τῶν σῶν οἰχτιρμῶν χεχρηµένος παῦσον τὴν χαθ᾽ ἡμῶν τιµωρίαν’ νίχησον τὸ μέσον δίκαιον ἀγαθότητι, τὴν δὲ ἡμῶν ἁγνωμοσύνην φιλ- ανθρωπίᾳ’ εἱ μὲν ἑξαίφνης ἐπήγαγες τὴν πληγὴν, λόγος (3) τὰ τῆς χολάσεως εἶχε, χαὶ ἀλλοτρίους ὄντας καὶ φαύλους ἁπέκτενες" νῦν δὲ προθεσµίαν διὰ χρη- στότητα δοὺς, ἂν µεταθληθέντας φονεύσῃς, οὐχ ἆλ- λοτρίους, ἀλλὰ σοὺς ἀπολλύεις. ᾽Ασεθοῦντας ἑφύλα- ξας, xat νῦν φθείρεις πιστοὺς γινοµένους; πονηροὺς ὄντας διέσωσας, χαὶ ἁγαθεργοῦντας νῦν ἀναιρεῖς ; εἰδώλοις ἀναχειμένην τὴν πόλιν ηὔξησας, χαὶ βασι- λίδα πεποίηχας, xal χαταστρέφεις σὴν γενοµένην; Ox εἰδότες σε διὰ σοῦ τὴν οἰχουμένην ἐχρατήσαμεν, xai προσχυνοῦντές σε νῦν χαὶ τῆς ζωῆς αὐτῆς ix- βαλλόμεθα: Tou σοῦ, Βασιλεῦ, ὀνόματος φεῖσαι, pit Νινενῖταις ἁπαιτῶν δίχας, φευχτὴν ὡς ἀνόνητον τὴν εὐσέδειαν ποιῄσῃης μὴ δικαίως ἡμᾶς χολάζων τῆς µετανοίας τοῖς ἀνθρώποις χλείσῃς τὴν θύραν. Ei μὲν γὰρ νοµοθέτου, χαὶ διδασχάλων τυχόντες εἰς πολλὴν χαχίαν προήλθαµεν, ἁπαραιτήτως διάφθει- pov, ἱχετεύουσι συγγνώµης μὴ µετάδος, χαλεπωτέ- pav Tc Ἠπείλησας ἐπάγαγε δίχην' εἰ δὲ οὗ µαθόν- τες, οὐδὶ παιδευθέντες ἓν φαυλότητι, xal ἀσεθεία nos quidem, quam comminatus es, sententia digni sumus, et cujusvis poen reos nos effecimus, te non agnoscentes verum Deum, et. perditam vitam agentes. Tu vero mari misericordie lus usus, pa nam tolle contra nos edictam : vince obstantem justitiam bonitate, nostram ingratitudinem clemen- tia. Si enim repentinam nobis plagam infligere vo- luisses, sermo ille tuus supplicio ipso fuisset con- junctus, nosque cum adhuc 4 te alieni cssemus ac impii, neci dedisses: jam vero eum tempus dcfini- tum in bonum nobis usum concesseris, si conversos occideris, non alienos perdis, scd tuos. Cum impii essemus, nos protexisti, et eosdem, qui ad fidem redivimus, consumes? Α bonis moribus alienos ser- vasti, e! bene operantes e medio tolles ?. Adauxisti civitatem idolis addictam, et! reginam cieterarum urbium constituisti, et ditioni tux: nunc deditam everles ? Terram, eum te ignoraremus, adjuvante te, devicimus, nunc ipsa etiamnum terra, cum te adoremus, ejiciemur? Nomini tuo, Rex, parce, ne cum a Ninivitis supplicia poposceris, pietatem rei inutilis adinstar fugiendam reddas ; ne justam πο” bis penam infligens, januam poenitentiz bominibus precludas. Equidem si legislatorem et magistros sortiti ulterius in malitia progressi fuerimus, ruina nos destruas ínexorabili, ncc veniam supplicibus concedas, imo graviorem ipsa, quam comminatus es, poenam inducas : verum si non intelligentes, πό» διετελοῦμεν, μὴ τοσοῦτον ὄλεθρον, Ἡασιλεῦ, τῆς C que edocti, in malitia et impietate perstiterimus, ἁγνοίας ἡμῶν χαταφηφίσῃ. Καταχλυσμῷ τοὺς ἀνθρώ- «τους διέφθειρας πάλαι δικαίως" διδάσχοντι γὰρ οὐ φροσεῖχον τῷ Νῶε' προεῖπας τὴν ἀπώλειαν, xat τὴν ἁμαρτίαν οὐχ ἔφυγον. Σοδοµμίτας εὐλόγως ἀνέπρη- σας, δέξασθαι γὰρ τοῦ λὼτ τὰς συµθουλίας οὐκ θέ- Ἄτσαν. Αἰγύπτιοι χατεπήθησαν εἰχότως μετὰ τοῦ Φα- poi», Μωσέως γὰρ διδάσχοντος οὐκ ἑπείθοντο πλι- γέντες πολλάχις, xai τῆς σῆς δεξιᾶς πεῖραν λαθόν- τες. Ἡ παρά τινος ἀντειπεῖν ἐτολμήσαμεν; "Eva νῦν μόνον ἀπέστειλας πρὸς ἡμᾶς, οὐδὲ τοῦτον διδάσχα- λον, ἀλλὰ xai χαχῶν μηνυτην, xaY πιστεύσαντες φανδημὶ την σἣν λατρείαν τιμῶμεν. Προθεσμίαν ἡμῖν μιχρὰν δέδωχας, xal µεταθολὴν Ev αὐτῇ µεγί- στην ἑδείξαμεν. ᾿᾽Απωλείας ἡμῖν κηρυχθείσης τὸ σὺν φιλάνθρωπον οὐκ ἀπέγνωμεν. Τοῦ προφήτου τὴν xa- p εαστροφὴν κχαταγγείλαντος, εἰς τὸ σὺν ἡλπίσαμεν Έλεος. Mh φεύσῃς ἡμῶν, ἀγαθὲ, τὰς ἐλπίδας! Mi παύσῃς Ὑγλώττας ἀνυμνεῖν σου τὴν χρηστότητα βου- λορένας! Mhà ἀποχτείνῃς ἄνδρας χηρύξαι σου τὴν ἀχαθότητα πάντα σπεύδοντας! Mh χωλύσῃς ἡμᾶς Διδασχάλους τοῖς ἡμετέροις πᾶσιν εὐσεθείας γενέσθαι | Μὴ διαµείνῃς ὁριζόμενος ὁμοίως πρὸς τοὺς οὐχέτι τοῖς αὐτοῖς διαµείναντες! Ἠλλάγημεν ἡμεῖς, διαλ- λάγηδι σύ. Στῆσον thv ὁὀργὴν, ὥσπερ τὴν πλάνην ἡμεῖς. Παῦσον τὴν τιµωρίαν αὐτὸς, ὥσπερ ἡμεῖς τὴν χαχίαν. Ἐξεπαίδευσας ἡμᾶς ἱχανῶς τῷ φόδῳ, δὸς καιρὸν λοιπὸν ἡμῖν τὸ περί σε φίλτρον ἑνδςίξασθαι, nostram inscitiam ne tante, o Rez, damnaverimus ruinze. Perdidisti non immerito olim dilnvio homi- nes, Noe enim docenti prebere aures noluerunt ; pranuntiasti eis interitum, a peccato autem non abs- tinuerunt. Merito Sodomitas incendio concremasti, suscipere enim Loti consilia renuerunt. Submersi sunt simili ratione cum Pharaone AEgyptii; Mosi enim docenti fidem non habuerunt, sxpenumero licet per- cussi, tuamque dexteram experti. Nos veronum con- tradicere aliqua in re ausi sumus ? Modo unicum no- bis, neque hunc magistrum, sed malorum potius in- dicem misisti ; pleuam nihilominus fidem ipsi prz- buimus, tuumque cultum rebus omnibus potiorem liabemus. Spatium (poenitentiz) idque exiguum nobis concessisti, eLhsummam in 60 mutationea) ostendimus. l'ernicie nostra pr:conis voce denuntiato, tuum, quo genus humanum amplecteris, amoreni agnovimus. Propheta subversionem nuntiante,iu (tua misericordia nostram collocavimus fiduciam. Noli, optime, spem nostram reddere inanem,uequelinguas cohibere tuam bereficentiam celebraturas. Noli committere, ut neci tradas viros, qui bonitatis tuze referre prxconia omnt conatu ambimus; neque impedias, quominus iis omnibus, qui aliquo pacto nobis sunt conjuncti, magi- stri fiamus pietatis. Noli in cadem contra nosira per- sistere, qui rebus iisdem non amplius immoramur. Nos mu'ati. sumus, mulate et tu. Siste iram, sicut (3) Malim scribere λόγον, ul sensus sit : Vindicta justitiam habuisse. 4&9 SUPPLEMENTUM AD S. J. CHRYSOSTOMI OPERA. 432 nos cobibuimus errorem. Fac eesaare poenam, sicut A Φεῖσαι θρεµµάτων διὰ λιμὸν puxogívoy: φεῖσαι refrenavimus malitiam. Satis edocuisti nos timore, da ut futurum tempus suaviora tui amoris incita- menta nobis offerat. Parce armentis a fame mu- gientibus. Parce innocuis pueris planctu suffocaüis, immaturis infautibus prz jejunio deficientibus. Noli cum impiis perdere innocentes, Miseratio 1e subeat matrum, qua ut te sibi iratum reconcilient, dilectissim:x prolilac non przbent. lluic denegaut parentes misericordiam, ut tuam sibi attrahant. Quivis hominum eadem, quam nos admisimus, de- tinetur malitia; unde sí nostra non reconciliatus Jueris poenitentia, totius mundi spem precidisti. In primordiis (poenitentiz) talibus fortasse serinonibus Ninivit utebantur ; opera autem, jejunium, saccus, oratio continua, laerymz, peccati fuga, verbis erant B consona. Clamaverunt enim, ait, impense ad Domi- num, et reversus est quisque a via sua inala, et ab Injustitia, qux in manibus eorum erat. Sapientiam abipso suó culmine attingunt, οἱ apicem virtutis basim ejusdem constituunt : quodcunque enim op- timum Deoque gratissimum opus foret, οἱ quisque . studebat. Viderunt bellum coelitus sibi illatum, atque ο belpsos quási murum operlibas suis communiveruut. ]uduerünt 66 saccis, miris profecto armis. Fulmini- bus de ccelo missis vota et preces in terrà opposue- vünt. Contrá tonitruum fragores hymnodie sonum auhibuerant. Jejunium fuit els conspicua turris. La- crymarum fontibus exstinzerünt peecatorüm multi- tudinem. Inimicós sibi amicitia devinxerunt, ut Deum sibi recobciliarent : quam in offensoteslovebant, iram deposuerunt, ut eam, qua Dominus in eos erat ac- ^ensus, sédafent. Libellam debitorum diruperunt fu lerra. ut remissionem peccatorum ih supernis assequerentur. Servis dederunt libertatem, ut ipsi liberatiónem supplicii obtinerent. Bona pauperibus erogarunt, ut in tuto éollocarent propriarum re- fum possessionem. Voluptati renuntiantes, conti- nentiain sequebantur; fugientes luxuriam, tempe- raentiàm àmplcctebantur. À fastu dignitatum alieni omnes cum habitu humili. ac lugubri figuram aliam jndueruht. Venditionibus , pactía, et quocunque ne- goto supersedentes nonnisi Deo serviebant. Ἱιηρτυυὶ altro sua confitebantur latrocinia, neque judices penam a confitentibus repetebant. Omnes tanquam in vitse termino constituti confitebantur. Divitiz eji- eiebantur absque custode, neque fur uspiam corm- parebat, Aurum suppeditabatar egentibus, et pos- sessioném velut jacturam ipsam quisque fugiebat. Res unica , nimirum salus, omnibus curz erat. Di- vitibus seque, ac pauperibus unus eral conatus, vit scilicet. setvandz studium pre manibus erat. Omnia autem, qua eo non collimarent, velut vilia et inutilia rejiciebantur. Ineerta erat salus, et velut etstta omnem aleam posita querebatur. Non po- terant sibi promittere finem penitentie, et tauquam ad terminum usque victuii iu quodlibet opus bonum (4) Forte legendum £Aeciv. παίδων ἀναμαρτήτων ὑπὸ κλαυθμοῦ fvtyopgévov. Φεῖσαι νηπίων ἀώρων ὑπὸ νηστείας ἑκλελνμένων. Mt συνδιαφθείρῃς τοὺς ἀναιτίους τοῖς αἱτίοις. Οἰχτείρησον μητέρας γάλα διὰ τὴν ov ὀργὴν τοῖς φιλτάτοις οὐ παρ- εχούσας' ἠρνήσαντο γονεῖς ἑχείνους ἑλέων (4), ἵνα τὸ σὸν ἕλεος ἑπισπάσωνται. Πάντες ἄνθρωποιτοῖς αὐτοῖς, οἷς καὶ ἡμεῖς, ἀνέχονται πονηρεύμάσιν’ ἂν ἡμᾶς µε- τανοοῦντας μὴ δέξη, τοῦ χόσµου παντὺὸς τὰς ἑλπίδας ἐξέχογφας. Τοιούτοις παρὰ τὰς ἀρχὰς, ὡς εἰχὸς, Νι- veulxat λόγοις ἐχρῶντο' ἣν δὲ χαὶ τὰ ἔργα τοῖς λό- γοις ἐφάμιλλα, νηστεἰᾶ, σάχχος, ἑχτεινὴς προσευχἠ, δάχρυα, πονηρίας φυγή. ᾿Ανεθόησαν Υὰρ. φησὶ, πρὸς τὸν Ocby ἑκτενῶς, xal ἆ πέστρεφὲν ἕκαστος ἀπὸ τῆς ὁδοῦ αὑτοῦ τῆς πονηρᾶς, xal ἀπὸ τῆς ἁδιχίας τῆς ἓν χεροαὶν αὐτῶν. "Απτονται τῆς φιλοσοφίας ἀπὸ τῶν ἄχρων αὐτῶν τῆς φιλόσοφίάς, χαὶ τὴν χονωνίδα εῆς ἀρετῆς χρηπἶδα ποιοῦνται τῆς ἀρετῆς' πᾶν γὰρ ὅ τι κάλλιστον ἔργον, καὶ θεῷ προσφιλέστατον, τοῦτο ἔχα- στος ἐπιτηδεύετο. Ἴδον πόλεµον οὐράνιον xat' αὐτῶν ἑγειρόμενον, καὶ ὠχύρωσαν ἔργδις ἀγαθοῖς ἑαυτοὺς, ὥσπερ τεῖχος [τείχει]. Ἐνεδύόαντο θαυµαστήν τινα πανοπλίαν τοὺς σάχκχους. ᾽Αντέταξαν χάτωθεν εὐχὰς, xa δείῄσεις τοῖς ἄνωθεν κεραυνοῖς φεροµένοις. To πα- τάγῳ τῶν βροντῶν τὸν ἤχον τῆς ὑμνφδίας ἀντέστη- σαν. Νηστεία πύργος αὑὐτοῖς Υέτονεν ἑναργής. Κρου- νοῖς δαχρύων τὴν τῶν ἁμαρτημάτων ἔσθεσαν φά- λαγγα. Φίλους ἐποιῄσαντο τοὺς ἐχθροὺς, ἵνα «bv θεὺν ἑαντοῖς χαταλλάξωσιν. ᾿Αφῆχαν αὐτοὶ τὴν ὀργὴν τοῖς λελν πηχόσιν, ἵνα τὴν xaz' αὐτῶν ὀργὴν παύσωσι τοῦ Δεσπότου. Ὀρλημάτων χάτω γραμματεῖον διέῤῥῥη- ξαν, ἵνα τῆς ἄνωθεν ἑπταισμένων ἀφέσεως τύχωσιν. Ἔδωκαν δούλοις ἑλευθερίαν, ἵνα λάδωσιν αὐτοὶ τῆς τιμωρίας ἑλευθερίαν. Προσέθηχκαν τὰς κτήσεις τοῖς ἑνδεέσιν, ἵνα χτήσωνται βεθαίω; τὰς ἰδίας οὐσίας. Τρυφὴν ῥίφαντες, ἑἐγχράτειαν µετεδίωκὀον. 'Axolae σίαν φυγόντες, σωφροσύνην Ἱσπάξοντο. Αξιωμάτων ὄγχον µισῄσαντες, εἰς ταπεινὸν xal πενθηρὲς σχηµα ἅπαντες µετεσχευάσθησαν. Ὠνίων, χαὶ συµθολαίων, xai πάντων ἔργων σχολάσαντες τὸν θεὺν ἑἐθερά- πενον. Οἱ καχοῦργοι τὰς ληστείας οὐδενὸς ἀναγχά» ζοντος ὡμολόγουν. Οἱ διχασταὶ τοὺς ὁμολογοῦντας οὖχ ἑπράττοντο δίχας. Ὡς τεθνεῶτες τοῦ βίου πάν- τες ὡμολόγουν. Ὁ πλοῦτος ἀφύλακτος ἕῥῥὂιπτο, xal D ὁ χλέπτης οὐδαμόθεν ἑφαίνετο. Χρυσὸς τοῖς ἐνδεέσιν ἑχορηγεῖτο, xai τὴν χτῆσιν ἕχαστος ὡς ζημίαν ἔφυ- γεν. "Ev µόνον ἑσπουδάζετο πᾶσιν, ἡ σωτηρία. Εἷς δρόμος χαὶ πλουσίοις, xai πένησιν, 6 περὶ τῆς ζωῆς προὐχειτο πόνος. lldv δὲ τὸ μὴ εἰς τοῦτο φέρον, ὡς ἀνόνητον xal φαῦλον ἐκβέθλητο. "Αδηλος ἣν ἡ σωτη- pla, χαὶ ὡς ὁμολογουμένη παρ) αὐτοῖς ἑσπουδάξετο, Οὐκ εἶχον θαῤῥεϊν τῷ τέλει τῖς µετανοίας, χαὶ ὡς ζησόµενοι πάντως ἀγαθης πάσης ἐπεμελοῦντο πρά- ξεως. Ὢ φιλοσόφων βαρθάρων | à σοφῶν ἀπαιδεύ- των! Ἔγνωσαν ἀδιδάχτως τὰ δέοντα, ἄνευ νοµοθέτου µετεῤῥνθμίσθησαν, ἄνευ διδασκάλων ἐσωφρονίσθη- σὰν, £X τῆς ἑσχάτης κακίας εἰς τὴν ὀοὐράνιον πολι» 433 HOMILIA DE ELEEMOSYNA. 451 τείαν ἀνέδραμον. AUtq ἡ ἆλΊοίωσις τῆς δεξιᾶς A curam omnem couferebant. O rudes philosophos ! ^ του 'Υψίστου. Eíg ὄμδρος ἀπειλῆς, xal µυρίων ἀγαθῶν φορὰν ἐθλάστησαν Νινευῖται ἀνεχωνεύθησαν ὡς παλαιοί τινες ἀνδριάντες. Μετεσχευάσθησαν ix τῆς µετανοίας’ ἐξ ἁμαρτωλῶν γεγόνασι δίχαιοι, ἀγ- qw ἐράσμιοι, θεῷ ποθεινοί. “Έστησαν σαλενοµέ- νην τὴν πόλιν, χαταπίπτονσαν ὤρθωσαν, δονουµένην ἑστῇριξαν. Μετεστράφησαν, xaX οὐχ ἀντεστράφησαν' µετεθιήθησαν, xat οὐ διεφθάρησαν. "Ide yàp, φησὶν, ὁ θεὸς τὰ ἔργα αὐτῶν, ὅτι ἀπεστράφησαν ἀπὸ τῶν ὁδῶν αὐτῶν πονηρῶν, xal µετενόησεν ἐπὶ τῇ xaxíg, ᾗ &Ad.lno& τοῦ ποιῆσαι αὐτοῖς. "D πα- ῥαδόξων πραγμάτων ! Ανεδίχασε τὴν δίχην ὁ διχα- στῆς, τὴν φονεύουσαν ἔλυσε φῆφον, xal τὴν σώτου- σαν ἑφηφίσατο. Μετενόησαν Νινευῖται, καὶ µετενόη- sapientes indoetos ! Ea qux decent, sine przceptore coguoverunt, emendati sunt sine legislatore, absque magistro bonis moribus imbuti sunt, ex profundo malitiz iu supernam civitatem sursum cucurrerunt. liec mutatio dextere Ezcelsi *. Nonnisl. unus fuit minarum imber, et Ninivit:e immensam bonorum copiam germinarupt. Denuo couflati sunt velut antiqua quzdam statux. Poenitentia diversam sor- titi sunt formam. Ex peccatoribus facti sunt justi, amabiles angelis, Deo desiderabiles; Commotam firmarunt civitatem, collapsaim erexerunt, agitatam consolidarunt. Conversi sunt, ei non sunt reversi : Iuutati $unt, οἱ non sunt destructi, Vidit enim, ait, Deus opera illorum , quia conversi sunt a viis suis σεν ὁ θεός. "Έσχισεν ἡ μετάνοια τῆς ἀπωλείας B malis, ei misertus est auper malitiam , quam locutus x5 πρόαταγµα. Διέῤῥηξαν ἐχεῖνοι τὴν πονηρίαν, διέῥ- ῥηξεν ὁ θεὺς τὴν ἀπόφασιν. Ὢ πάντα δυναµένης µε- tavola; "En γῆς τελεῖται, xal τὰ ἐν οὐρανοῖς áva- στρέφει. Οὕτω xal ἡμεῖς, ὦ φίλοι, µετανοήσωμεν' 359» ντστεύσωμεν' ἀγαθὰς πράξεις τῇ νηστείᾳ συν- ζεύξωμεν΄ πονηρῶν πράξεων ἀπεχώμεθα" τῆς Υεέν- νης τὴν ἀπειλῆν φοθηθῶμεν' διὰ µετανοίας τὴν παρὰ Θεοῦ σωτηρίαν χτησόµεθα. Λὐτῷ ἡ δόξα, χαὶ τὸ χρά- τος εἷς τοὺς αἰῶνας τῶν αἰώνων. ᾽Αμήν, eral, ut faceret eis *. O res admirabilis! Novam tulit judex seutentiam, mortis decretum diremit, salutis sententiam edixit. Ρος Ninivitas, et poenituit Deum. Posnitontia rescidit decretum interitus. Di- ruperunt ipsi impietatem, et sustulit Deus senten- tiam, O penitentiam omnipotentem ! Perficitur in lerra, et ea qui in οσο sunt, permutat. Talem nos quoque, amici, paenitentiam agnus : eodem modo jejunemus : bona opera jungamus jejunio : a pravis operibus abstineamus : inferni comminationem timeamus, οἱ per puenitentiam a Deo salutem conse- quemur : ipsi gloria et imperium in secula saeculorum, Amen. OMIAIA I*. Περὶ ἑεημοσύγης, xal εἰς τὸν π.λούσιον xal cór C Adtapor (5). Δ΄. Μεγάλη τῆς ἐἑλεημοσύνης fj εὐεργεσία. ΟΩὐδὲν ἄλλο ἐξισάζεται τῇ ἑλεημοσύνῃ . Οὐδεμία ἀρετὴ ἐξισχύει οὕτως ἐξαλεῖφαι ἁμαρτίας. Διὰ τοῦτο xal tj θεία Γραφή φησω; 'O ἐλεῶν ατωχῷ, δανείδει Θεφ. Ἐὰν δανείσῃς ἀνθρώπῳ χρυσίον, δεσμεύει τοῖς τραύμασι xal τοῖς γράμμασιν. Ἐπὶ δὲ θεοῦ οὐχ ἔστιν οὕτως. ᾽Αλλὰ τοῖς µαρτυρίοι; διδοῖς, τοῖς πὲ- νησιν, xal ὁ 83b; προσχαλεῖ ἀποδοῦναι τὸ δάνειον. *À ἐδάνεισας τῷ πένητι, σπεύδει λῦσαι τὴν ἐγγύην, καὶ οὐχ ἁπλῶς ἀποδίδωσιν, ἀλλὰ μετὰ πολλῆς εὖλο- γίας ἀποδιδοί λέγων ' Δεῖτε οἱ sb Aoyny£rot τοῦ Πατζρός µου * χ.ηρογομήσατε τὴν ἠτοιμασμένην ὑμῖν βασελείαν ἀπὸ καταδο.ῆς κόσμου. "Ἀνθρωπον ἐὰν δανείσῃς, οὐχ, ἔστιν ὅτε, ἁποδίδωσι δάνειον, οὐδὲ τὸ πρόσωπὀν σον θέλει ἰδεῖν: ὁ θΘεὸς δανεισάµενος ἀντὶ τῶν παραιιενόντων τοῖς µαρτυρίοις, χαὶ τῶν χενήτων, οὐχ ἀποδίδωσι τὸ δάνειον χαὶ ἀποπέμπει, ἀλλὰ χαὶ συνγκληρονόµους πο,εῖ τοὺς δανειστὰς, λέ- ἵων * Δεῦτε οἱ sb doynpéroc τοῦ Πατρός poi, xAn- ρονοµήσατε τν ἠτοιμασμένην ὑμῖν βασ.]είαγ' ἀπὸ xaca6oAnc κόσμου. Πότε ἠτοίμασεν ὁ Κύριος ; Πότε; ὅτε σὺ iv ταῖς ἐχχλησίαις καὶ ἓν τοῖς µαρ- τυρίοις ἑχαρποφόρεις, ὅτε σὺ τὰς µ»νἡμας τῶν ἁγίων ἐπετέλεις, ὅτε σὺ τοῖς πένησιν τὸν ἄρτον ἑδάνειζες, ! Psal. Lxxvi, 11. ? Jon. αμ, 10. 1 νυν. xix, 07. ΠΟΜΗΙΑ Ill. De eleemosyna , et in diritem ac Lazarum. Magnum eleemosyus beneficium. Nihil aliud ex- aquabitur eleemosyna, Nulla virtus ita valet delere peccata. Quare οἱ divina dicit Scriptura : Quem miseret pauperis [επεγαί Deo ". Si feneraveris ho- mini aurum, revincit te vulneribus et litteris. At penes Deum non ita se res habet. Sed martyriis quis dat vel pauperibus, et Deus vocat, ut fenus reddat. Quas fenerasti pauperi, festinat ipse ut eoruin sol- vat vadimonium : nec simpliciter reslituit, veru eliam cum multa reddit benedictione, inquiens : Venite, benedicti Putris mei, haereditatem adite pre- parati vobis regni α fundatione mundi *. Homini οἱ feneraveris, nunquam fenus reddit, nec faciem tuam vider. vult : Deus accepto fenore per eos qui D martyris assistunt, et per pauperes, non reddit fe- nus et dimittit, verum ctiam colzredes facit feuc- ratores, diceus : Venite, benedicti Patris mei, heredi- talem. adite preparati vobis regui α fundatione mundi. Quando praeparavit Dominus? Quaudo? cum tu in ecclesiis et in. martyriia fructus affere- bas: cum tu memorias sanctorum efficiebas : eum tu pauperibus panem fenerabas : cum tu. mendicos in domum uam suscipiebas : cuim t& mendicos veste iuduebas : cum tu infirmos et in cor- ? Matih. xav, 5L. (5) Bibliotheca Gallandiana, tom. X]V, Append., p. 1560, ex ius. Naniauo. Meuda amanuensis quzdam emendantur. 435 SUPPLEMENTUM AD S. J. CITRYSOSTOMI OPERA. "m cere positos visitabas : cum tu hzc faciebas, ego A ὅτε σὺ τοὺς πτωχοὺς εἰς τὸν οἶχόν σου ἐδέχου, ὅτε Fegnum prarparabaim. Π. Attende vero granditatem eleemosyna, quod nulla virtus aequetur ΙΙ. Non enim dixit : Vic- ginitatem propter me custodistis. Hoc non dixit. (Sed) Esurivi et dedistis mihi manducare **. Magua est virginitas, et jejunium, et czalerse virtutes, at eleemosyna inferiores sunt. Custodierunt etiam quinque virgines fatus virginitatem : sed quia mi- sericordi:e opera non babebant extra thalamum mansere ; quinque enim prudeutes una. eum virgi- nitate etiam misericordiam habebant: propterea thalamum ingress:e sunt. At quinque fatuse virgi- nitatem solam custodierunt, rat» ut per illam in- gressurz essent regnum colorum, nec aliud quid- piam sibi comparaverunt, non eleemosynam, non aliud quid. Idcirco Dominus quoque ad illas inquit : Abite a me, non novi vos *. Idcirco etiam fatua au- diunt, quia virginitatem solum custodiebant, et mi- JSericordiz opera nulla fecerant. . Ill. Quemadmodum enim si quis lucernam accen- dat, et oleum non infundat, exsünguitur : haud ali- ter etiam, si quis virginitatem servet, nec oleo ta- inen eleemosyna nutriat pauperem, nihil lucratus est. Magnum est mercimonium eleemosyna. Si cu- pias vestimentum emere aut boves, accipis impen- sas et argentum, ad nundinas proficisceris, οἱ astu ardens aliquando esuris et sitis. Ilaec vero omnia ϱ ubi sustinueris, vix potes propositi tui compos fieri. Et οἱ quando compos fias, non ut vis venditor da- bit, sed ut ipsi libet. Juras tu, Non emo tanti: ju-. rat ille, Tanti non vendam; fitque inter vos primum peccatum, sicut dixit Salomon: [nter venditionem et emptionem generabitur peccatum*. Necesse est enim ut alteruter pejeret, aut etiam uterque : quod sape etiam non uno verbo committit emptor, aut venditor. Aliquando post tot labores certus nou es habendi quod possidere concupiscis. Sepe enim an- tequam domum tuam pervenlas, vel moritur quod emptum est, vel perit, vel reprobum invenitur, ac- eiditque tibi duplex molestia. At enim pro regno Dei nihilo hujusmodi obnoxius es. Non itineris laborem sustines, et lassitudinem zstus, non decepta spei dolorem : nihil horum inquam. Sed domi tux resi- dente te, pauper venil, qui paradisum vendit, et dicit : Da panem et accipe paradisum : da attritze vestis frustum, et accipe regnum celorum. Nec dico - tibi quanti, ut non. hzereas, paupertatem causatus. Quanti vis eme paradisum. Da panem : non habes panem ?: da obolum, da calicem aque friyid:e. Quod vis da ; quod liabes : omnia recipio : tantum eme paradisum. fImitare viduam illam ^ admirabilem, Math. xxv, 99. "ibid. 12. 6) Hoc membrum interpositum male videtur, aut aliquid dcessc., 5 Eccli. xxvii, 9. σὺ τοὺς πτωχοὺς περιετιθεις ἱμάτιον, ὅτε σὺ τοὺς ἀσθενεῖς xal τοὺς ἓν φυλαχῇ ἐπεσχέπτου, ὅτα σὺ ταῦτα ἑποίεις, ἐγὼ τὴν βασιλείαν ἠτοίμαζον. Β’. Καὶ βλέπε τὸ μέγεθος τῆς ἑλεημοσύνης , ὅτι οὐδεμία ἀρετὴ ἐγχρίνεται αὐτῆς. Οὐκ εἶπεν γὰρ, ὅτι Παρθενίαν δι’ ἐμὲ ἐἑφυλάξατε' οὐδὲν τούτων εἶπεν (6). Ἐπείνασα, καὶ ἑδώκατό μοι φαγεῖνγ.Μεγάλη xaX fj παρθενία, καὶ fj νηστεία, xaX αἱ λοιπαὶ ἁρεταί ' ἆλ- λὰ τῆς ἐλεημοσύνης ἔλαττον τυγχάνουσαι. Ἐφύλαξαν χαὶ πέντε παρθένοι αἱ μωραὶ παρθενίαν * ἀλλ᾽ ἐπειδὴ ἐλεημοσύνην οὐκ εἶχον, ἔμειναν ἔξω τοῦ νυμφῶνος. Al γὰρ πέντε φρόνιμοι μετὰ τῆς παρθενίας xal ἑλεημοσύνην εἶχον * διὰ τοῦτο εἰσῆλθον εἰς τὸν νυµ- φῶνα. ΔΙ δὲ πέντε µωραὶ τὴν παρθενίαν µόνον ἑφύ- λαξαν προσδοχῶσαι δι’ ἑχείνης εἰσελθεῖν εἰς τὴν βα- σιλείαν τῶν οὐρανῶν, καὶ οὐδὲν ἄλλο ἐχτῆσαντο, οὗ- δὲ ἑλεημοσύνην, οὐδ' ἕτερόν τι. Διὰ τοῦτο xa ὁ Κύ- ριός φησιν πρὸς αὐτάς ' Απέάθετε ἀπ᾿ ἐμοῦ, οὐκ οἶδα ὑμᾶς. Διὰ τοῦτο xal μωραὶ ἐχλήθησαν , ὅτι τὴν παρθενίαν µόνον ἑφύλαξαν, xal ἑλεημοσύνην οὖχ ἑποίησαν. I". Ὥσπερ γὰρ ἑἐάν τις ἄφῃ λύχνον, χαὶ μὴ ἐμόά- λῃ τὸ ἔλαιον, σθέννυται. οὕτως καὶ ἐὰν χτήσηται παρθενίαν, χαὶ μὴ τῷ ἑλαίῳ τῆς ἑλεημοσύνης θρέφῃ τὸν πένητα, οὐδὲν ἑχέρδητεν. Μεγάλη τῆς ἔλεημο- σύνης ἡ πραγματεία. Ἐὰν ἐπιθυμῆς ἀγοράσαι ἰμά- τιον f| βόας, ἑπαίρεις δαπάνας xal χρυσίον, χαὶ πορεύῃ εἰς πανήγυριν, xal χαυσούμενος (7) ἑνίοτε πεινᾷς xai διψᾷς. Καὶ ταῦτα πάντα ὑπομένων, µό- λις δύνασαι τοῦ σχοποῦ tuyclv* xal ὅταν ἐπιτύχης, οὐχ ὡς θέλεις δώσει ὁ πωλῶν, ἀλλ᾽ ὡς αὐτὸς ἀρέσχε- ται. Ὀμνύεις ob, Οὐχ ἁγοράζω τοσούτου: ὀμνύει ἐχεῖνος, Οὐκ ἐπιπράσχω τοσούτου. Καὶ γίνεται ἀνὰ μέσον ὑμῶν πρώτη ἁμαρτία, χαθὼς εἶπεν Σολομὼν, ὅτι * Αγά μέσον zpácsoc καὶ ἀἁγορᾶς γενήσεται ἡ ἁμαρτία. ᾿Ανάγχη γὰρ τὸν ἕνα ἐπιορχκῆσαι, ἢ τοὺς δύο. Πολλάχις γὰρ οὔτε 6 ἀγοράζων ἑνὶ ῥήματι, οὔτε ὁ πωλῶν. Καὶ ὅτε μετὰ τοσούτου χόπου κτῆῃ- σθαι.ὃ ποθεῖς, οὐκ ἔχεις τὸ ἀσφαλές. Πολλάχις γὰρ πρὸ τοῦ φθάσαι εἰς «5v οἰχίαν σου, 7] ἀπέθανεν, ἢ ἁἀπώλετο, Ἡ ἁδόχιμον εὑρίσχεται, xai Ὑίνεταί σοι διπλοῦς ὁ χόπος. Ἐπὶ δὲ τῆς βασιλείας τοῦ θεοῦ οὗ -' δὲν τοιοῦτον ὑπομένεις * οὐχ ὁδοιπορίας χόπον xai χαύσωνος χαννότητα, οὗ λύπην ἀποτυχίας * οὐδὲν τούτων. ᾽Αλλ) ἔσω κχαθηµένου σου ἐν τῇ οἰχίᾳ, ἕρ- χεται ὁ πένης πωλῶν τὸν παράδεισον, καὶ λέγει ^ Abc; ἄρτον, χαὶ λάθε παράδεισον * Db; ἀπότριμμα ἱματίου, xaX λάδε βασιλείαν οὐρανῶν. Καὶ οὗ λέγω cot πόσου, ἵνα μὴ ὑπερτίθῃ, πενίαν ἀναλαμθδανόμε- νος. Όσου θέλεις ἀγόρασον τὸν παρᾶδεισον Δὺς ἄρτον. Οὐχ ἔχεις ἄρτον, Ab; ὁθολὸν, δὺς ποτήριον᾽ ψυχροῦ ὕδατος. "O θέλεις ὃλς, 0 ἔχεις ' πάντα δέχο- μαι. Μόνον ἀγόρασον xbv. παράδεισον. Μίμησαι τὴν (7) Cod. χαυσοῦσαι. 457 llOMILIA DE ELEEMOSYNA. 4985 yhpav ἐχείνην τὴν θαυμαστὴν, ἡ τις δράχα ἀλεύρου A quse pugillum farinz dedit, ef regnum celorum bz- ἀπέδωχεν, xal τὴν βασιλείαν ἐχληρονόμησε τῶν οὐ- ῥρανῶν. Καὶ πάλιν ἄλλη χήρα, ἡ ἐν τῷ Εὐαγγελίφ μνημονευοµένη, μηδὲν ἔχουσα ἄλλο, εἰ μὴ δύο λεπτὰ xai µόνον , xai ἐχεῖνα ἔδαλεν ἓν τῷ γαζοφυλαχίῳ, xai Ἰγόρασεν τὸν παράδεισον. A'. O0 χρηµατίζει (8) 6 πωλῶν τὸν παράδεισον, ἁλλά φυχὴν ἑλεήμονα χαὶ χαρδίαν εὑπροαίρετον. Δὸς τῷ πένητι, χαὶ χτῆσαι τὸν Θεὸν χρεωστήν. Ὁ & Aer Ἀτωχὸν, δαγείζει Θεῷ. Καὶ πότε, φησὶν, ἀποδιδοῖ ὁ δανεισάµενος; Πότε; "Ote. ἀφιεὶς τὰ χρήματα, τὰς οἰχίας, τὸν χρυσὸν, τὸν ἰματισμὸν, τὰ λοιπὰ πάντα, χαὶ ἀπέργῃ γυμνὸς, xal πάντα ἐγχα-αλιπών' τότε ὁ δανεισάµενος μετ εὐχαριστίας ᾿ἀποδίδωσιν. Πρόπεμφόν σου τὰ χρήµατα ἐχεῖ, xal τότε σὺ ὕπαχε. Mt ἀναμένῃς τὸν χρυσὺν, μὴ τηρήσῃς αὐτά. ᾿"Αδη- λος 6 βίος * οὐχ οἶδας πότε ἐξέρχῃ τοῦ βίου. Ὡς γὰρ wAézrnc ἐν νυκτὶ, οὕτως ἔρχεται ὁ θάνατος. Ota ὥρᾳ o0 γινώσχεις xal προσδοχᾶς, πορεύῃ * xal τὰ χρήματά σου ὧδε pfve: xal ἐχεῖ ἐπιθυμεῖς ῥα- νίδα ὕδατος, ἵνα βρέξῃς τὰ χείλη, χαὶ ἄλλοι ὧδε xa- «φαμερίζονταί σου τὸν βίον. Ε’. Οὕτως ἐπεθύμησεν ῥανίδα ὕδατος xal ὁ πλούσιος ἐχεῖνος ὁ iv τῷ πυρὶ ὑπάρχων, xal παρεχάλει τὸν ΑἈδραὰμ λέγων, Πάτερ ᾿Αόραὰμ, &Aéncór µε, «αἱ, ἁπόστειλον Λάζαρον, ἵνα τῷ μικρῷ Qaxci Ao αὐτοῦ βρέξῃ µου τὰ χεί.η, ὅτι ὀδυνῶμαι ἐν τῇ gJorl ταύτῃ. Οὗτος ὁ πλούσιος ὅτε ἦν ἐπὶ τῆς γῆς, πορφύραν ἑνεδιδύσκετο, βύσσον xal onpixá * xal προ- C ἠρχετο ὑπὸ ὀχήματος qepópevoc* ol ἵπποι αὐτοῦ ἕξασπροι (9), χρυσῷ xal ἀργύρῳ χεχαλλωπισμένοιι χροσῷ δὲ τὰ σχέλη ἐμπεπηγμένοι (10). Παΐδες προ- τρέχοντες xal ἀχολουθοῦντες, µανιάχια χρυσᾶ περι- χείµενα , Ψέλλια χαὶ ὀρμίσχοι, xal ἁπαξαπλῶς ἓν prr φαντασίᾳ προήρχετο. Ἐν δὲ τῷ ἀρίστῳ αὖ- ww χρυσὸς ἄμετρος διηχόνει, xat ἄργνρος ἀμύθητος, οἶνος πολύτιμος , φασιανοὶ, χΏνες , πορφυρίωνες, αἱρδιχες, περιστεραὶ, ὄρνεις, λαγωοὴ, ἀρνία, ἔριφοι, μαγείρων πλῆθος θορυδουµένων * ἄλλοι ῥιπίζοντες εποδὴ] ph µία ὑφίσταται αὐτοῦ τῇ χεφαλῇ * ἄλλοι ἐρχυροῦς νιπτῆρας χατέχοντες, xal ὀθόνια χαθαρὰ ἴιμοι παρεστήχεισαν, τὰ ἄχρα τῶν ῥαχτύλων αὖ- οὗ ἀποσμήχοντες, ἀναχειμένου αὐτοῦ. Καὶ βλέπε τὴν ἐκανθρωπίαν καὶ τὴν αἰσχύνην. Q'. Οἱ πάντες ἔχαμνον * αἱματοχειρίαι, θόρυδος ασοῦτος, ἵνα τοῦ ἑνὸς πλουσίου ἐχείνου τὴν χοιλίαν Ἱορτάσωσιν. Mexx δὲ τὸ ἑμπλησθῆναι αὐτὴν τῶν πολυτελῶν βρωµάτων, προετοιμάζονται αὑτῷ xal xiva: ἑλεφάντιναι, χηνόπλουµα, συνδόναι χαθαραὶ xài τρυφεραί. Καὶ μὴ δυναµένου ἀφυπνῶσαι διὰ τὴν χαρηδαρίαν αὐτοῦ, ἄλλοι τοὺς πήδας ψηλαφῶσιν, ἕλλοι τῆς οἰχίας φροντίξονται, τὰς θύρας χαὶ τὰς 0υ- βίδας φυλάσαον-ες, μή που φωνὴ, µή που ζόφοι xal 6 Prov. xux, 17. (8) Χρήματα ζητεῖ. (9) Vox incoguita vcl corrupta. ? | Thess. v, 2; Il Petr. in, 10. reditavit. Et rursum alia vidua, cujus mentio in Evangelio, eum vihil baberet aliud, nisi tantum duo minuta, illa quoque conjecit in arcam eleemosynz, , €t emit paradisum. IV. Non opes postulat qui paradisum vendit, sed animam misericordem, et cor cui bona adsit volun- 135 : Da pauperi, et acquire Deum debitorem. Qui miseretur. pauperis, fenerat Deo *. At quando, | iu- quit, reddit qui feneratus est? Quando? Cum re- linquens facultates, et domos, et aurum, et vestes, et cetera omnia, abis nudus, desertis omnibus : tune qui feneratus est, cum gratiarum actioue red- dit. Pramitte opes tuas eo, et tunc perge et tu. Ne exspectes aurum, ne opesattendas. Inceria est vita : ignoras quando vita sis discessurus. Tanquam fur enim in nocte, sic venit mors *. Qua hora non scis nec exspectas, venil: facultates porro hic ma- nent, tu vero ibi concupiscis stillam aquse, ut ir- riges labia, dum interim alii heic herciscunt inter se hona tua. V. Παπά aliter concupivit stillam aqu: etiam di- ves ille, qui in igne est, orabatque Abrabam dicens: Pater Abraham, miserere. mei, et mitte. Laaarum, ut minimo digito suo irriget labia mea : cruciorenim in hac (laumma *. Iste dives dum esset super terra, purpura inducebatur, bysso, et sericis? procedebat curru vectus : equi ejus. insignes, $uro argentove ornati eraut; auro crura eorum solidabantur. Pueri przcedebant et sequebantur. Torques aurez cir- cumposite erant, armilla et. monilia, ac ut paucis eloquar, maguo incedebat apparatu. ln prandic ejus aurum immensum inserviebat οἱ argentum copia indicibili : vinum aderat pretiosissimum, pbhasiani, anseres, porphyriones, perdices, columbze, gallinae, lepores, ayu?, hiedi, coquorum multitudo obstre- pentium : alii difflabant, ne quis pulvisculus ca- piti ejus insideret : alii argenteos pelves tenebant, οἱ lintea. munda parati suggerebant, extrema digi- torum ejus abstergentes, ipso recumbente. Sed at- tende hominis crudelitatem pudendam. Vl. Omnes laboribus distenti erant, cultri jacta- bantur, tumultus tantus, ut unius illius divitis ab- domen satiarent. Postquam satietas contigit preltio- sissimorum ciborum, pr:parantur ei lecti eburnei, anserina lanugine plena cervicalia, sindones mundz et voluptuosz. At cum soinnos capere nequiret pro- pter capitis sui gravedinem, alii pedes palpant, alii domus curam gerunt, ostia fenestrasque custodien- tcs, ne quisstrepitus, ne qui elamores, ne qui 80- 5 Luc. xvi, 94. (10€) Vcl ἑσκ:πασμένο:. 433 SUPP! EMENTUM AD S. J. CHRYSOSTOMI OPERA. 10 nitus dormitantem perturbent. Ilujueuodi erat di- A τοῦτο (11) διν πνίτουσιν. Τοιαύτη ἣν f φαντασία τοῦ vitis illius spectaculum. VII. Erat vero.quidam pauper. nomine Lazarus, et projecerat se in atrio divitis vulneribus scatens, optabatque satiari. de micis que. cadebant de mensa, divitis, εἰ nemo dabat ei*. Videbat enim illum di- ves, et aversabatur faciein ejus, abominabatur, re- spuebat, przeteribat, atque adeo indignabatur. Non dicebat miser : Mic homo est, perinde atqwe ego. Eadem manus utrumque creavit; contribulis meus eat, et ejusdem particeps natura. Non inflectebat "animos, non remollescebat ad misericordiam, non est misertus hominis gravi adeo infirmitate in atrio suo projecti. Canes sedenim veuientes videntesque illum ita affectum et tabo scaturientem etia ex πλουσίου. 7’. "liv δέ εις ατωχὸς ὀνόματι Λάζαρος, nal &666Anto εἰς cv απυ.λῶνα τοῦ π.]ουσίου &Axópe- . voc, xal ἐπεθύμει χορεασθήγαι ἀπὸ τῶν φιχίων τῶν πιπτόντων ἀπὸ τῆς τραπέζης τοῦ π.1ουσίου, xal οὐδεὶς ἑδίδου αὐτφ. "Ἔθλεπε γὰρ αὐτὺν ὁ πλούσιος, xal ἀπέστρεφε τὸ πρόσωπον αὐτοῦ, ἐ6δε- λύσσετο, διέπτνυσεν, παρέτρεχεν, μᾶλλον δὲ παρεθλέ- πετο. Ox εἶπεν à ἅθλιος, ὅτι θὗτος ἄνθρωπός ἐστιν ὡς χἀγώ. Ἡ αὐτὴ χεὶρ τοὺς ἀμφοτέρους ἑδημιούρ- γησεν, ὁμόφυλός μού ἐστι xat ὁμογενῆς. Οὐκ ἔχλινε τὸν λογισμὸν, οὐκ ἐμειλίχθη πρὸς τὴν εὐσπλαγχνίαν. Οὐκ ἠλέησεν τὸν iv τοταύτῃ ἀσθενείᾳ βεθλημένον εἰς τὸν πυλῶνα αὐτοῦ. Οἱ χύνες γὰρ ἐρχόμενοι καὶ mewbris suis, mulla prz se ferentes benignita- B βλέποντες αὑτὸν οὕτως χείµενον, xaX τὸν ἰχῶρα πε- tem, veluti spongiam quamdam adbibentes, lingua $ua tabum abstergebant, membra illius circuimlin- gentes quasi quidam optimi medici vulnera ejus curantes, multo ceu boni ominis prasagio intenta ora tenentes, caventesque diligenter, ne forte deu- tium. virus praoccuparet vitiaretque aliquod justi membrum. O divitis crudelitatem! Canes medicam arem prz se ferebant pro languente, qui nec Dei notitiam babentes, nec resurrectionem | exspo- ciantes, sese ad pauperis eurationem urgebant. At dives, qui ad terribile illud tribunal adstaturum se &ciebat, pauperis nou est misertus. VIII. Vidist divitis istius. eie, pompam οἱ In- xum? Vidisti pauperis nu'lo loco habitam conditio- nem et divitiarum parcimoniam? llle gloriosus, iste ignobilis : ille in voluptatibus viveus, iste in- ürmitate prostratus : ille tantis opibus abundans, Bei recordationem nullam habuit : iste in. Deum . verba nou protulit. Agedum videamus etiam in illa aternitate finem utriusque. TX. Accidit, inquit, at moreretur dives et deferre- tur in supplicium cteruum. Mortuus est autem etiam Lazarus, ei delatus est ab angelis in. sinus. Abrahe. Et cum esset in igne dives ille, vidit Lazarum requie- scentem in sinibus Abrahe, et ognovit eum. Et. cla- siavit dicens : Pater Abraham, miserere mei, et mitte Lasarum, ut minimo digito irriget lubia mea, quia crucior in flamma ista **. Ubi suut divitis? ubi serum ? ubi argentum? ubi argeuteum laquear? ubi servorum pompa ? ubi eluwiatum vinum ? Nunc vero stillam aquse requiris et optas ? Miserere mei, pater Abraham ? O miser dives! Quando in atrio two jacebat Lazarus, noluisti eun agnoscere : et nunc Lazarum ad opitulandum postulas ? Miserere mei ? At enim inutiliter cessura est deprecatio tua. Ela- psum est misericordie tempus. Ibi cateroqui non * Luc. xvi, 20. 21. 9 Luc, xvi, 22, 25, 91. (11) Forte φόροι καὶ 0022: διυπνίσωσ.». C D ριῤῥεόμενον, xaX (12) τῶν μελῶν αὐτοῦ, εὐσπλαγχνίαν πολλὴν ἐπιδειχνύμενοι, ὥσπερ σπόγγον τινὰ προσερ- χόµενοι τῇ Υλώσση ἀπέμασσον τὸν ἰχῶρα &x τῶν μελῶν αὑτοῦ, περιλείχοντες. ὡς ἄριστοί τινες ἰατροὶ θεραπεύοντες, τὰ ἕλχη, μετὰ πολλῆς εὐφημίας χεχη- νότες, ἀσφαλιζόμενοι ἀχριθῶς, uf πως φθάσῃ ὁ Db; τῶν ὁδόντων , xai καταλυµήνηται τοῦ δἰκαίου τι. Ὢ τῆς ὠμότητος τοῦ πλουσίου | Οἱ χύνες latpuxhv τέχνην προεθάλλοντο ἐπὶ τοῦ ἀσθενοῦντος, ol μὴ εἰδότε, Θεὸν, μήτε ἀνάστασιν προσδοχκῶντες, πρὸς θεραπείαν τοῦ πένητος ἐπείγοντο. Καὶ ὁ πλούσιος, ó προσδοχῶν τὸ φοθερὸν χριτήριον παραστῖναι, τὸν πένητα οὐχ Ἠλέησεν. Η’. δες τοῦ πλουσίου thv ἐνταῦθα δόξαν, την τρυφἠν; Ἴδες τοῦ πένητος τὴν ὁλιγοφρόνιον περιφά- νειαν, xai τὴν τοῦ πλούτου πρὸς ὀλίγον εὐτέλειαν; Ἐχεῖνος ἔνδοξος, οὗτος ἄτιμος * ἐχεῖνος kv τρυφε- ῥρότητι διάγων, οὗτος kv ἀσθενεία χατακείµενος. Ἐχεῖνος iv τοσούτῳ πλούτῳ διάγων , τοῦ θΘςοῦ οὐχ ἐμνημόνευσεν ΄ οὗτος ἐν τοσαύτῃ ἁσθενείᾳ κα- καχείµενος τὸν θεὸν οὐχ ἐθλασφήμησεν. Δεῦρο λοιπὸν ἴδώμεν xax Ev. τῷ aliov: ἑχείνῳ ἀμφοτέρου τὸ τέλος. 6’. Ἑγένετο , φησὶν, dxo0avsiv τὸν π.ούσιον, καὶ ἀἁπενεχθῆναι εἰς κὀ.ασιν αἰώγιογ. Ἀπέθανο δὲ καὶ ὁ Λάζαρος, καὶ ἆπτηνέχθη ὑπὺ τῶν ἀγγᾶ- Avr εἰς τοὺς κό. πους Αδραάμ. Καὶ ὑπάρχων àv τῷ πυρὶ ὁ π.]ούσιος ἴδεν τὸν Λάζιρον ἀναπανό- µεγον εἰς τοὺς χό.Ίπους Ἀδόραὰμ, καὶ ἑγγώρισεν αὐτόν. Kul ἔκραξε «έγων' Πάτερ Αόραὰμ, ἀ1έησόν µε, καὶ πέµμψον Λάζαρο», ἵνα τῷ pixpsp óaxtÜ.kp fpétn µου τὰ xyslAn, ὅτι ὀδυνῶμαι ὃν τῇ φ.Ίογὶ ταύτῃ. Ποῦ ὁ πλοῦτος; ToU ὁ χρυσός, ToU ὁ ἄργυρος; ποῦ fj στέγη ἡ ἀργυρᾶ; ποῦ dj φαν- τασία τῶν παίδων», ToU ὁ οἶνος ὁ ἐχχυνύμενος , καὶ νῦν ῥανίδα ὕδατος ἐπιζητεῖς xal ἐπιθυμεῖς ; 'EAén- cór µε, πάτερ Ἀδραάμ; "Q ἅθλιε πλούσιε ! "Ote εἰς τὺν πυλῶνά σου ἔχειτο ὁ Λάζαρος, Ὑνωρίσαι αὐτὸν οὐκ ἔθελες ^ xai vov Λάζαρον ἐπιθυμεῖς εἰς (12) Forte &x. 4 “1.1 lOMILIA DÉ ELEEMOSYNA. 414 Κήέειαν; "EAéqoór µε; ἀνωφελῆς λοιπὸν dj ἰχεσία A est misericordia. Judicium. enim sine misericordia eov. Παρῇῆλθεν ὁ χαιρὸς τοῦ ἑλέους. Ἐκεῖ λοιπὸν οὐχ ἔστιν ἔλεοι. Ἡ }ὰρ κρίσις ἀνή.ἒεός ἐστι τῷ μὴ ποιῄσαντι ἔλεος. Τί ἐπιθυμεῖς ἔλεος, ὅπερ σὺ ἐπὶ γῆς οὖν ἑπτήσω; Ε.έησόν µε, πάτερ Ἀόραὴμ, xal πέμψον» Λάζαρον. iva τῷ μικρῷ δακεύ.ἰφ Βρέξῃ gov τὰ χαίη, ὅτι ὀδυνῶμαι ἐν τῇ gAoyl εαύεῃ. Ποίῳ δαχτύλῳ, ὦ πλούσιε; ὃν σὺ φαγεῖν ἐπὶ εραπέζης οὗ κατεδέξζω; Ίότε χατανοῆσαι τὰς [sigas αὐτοῦ οὐκ ἤθελες, ἀλλ᾽ ἑθδελύσσου , καὶ νῦν 1f Υλώσσῃ σου ἄγασθαι παρακαλεῖς; Ἐ.ἰέησόν µε, zársp Αάραάμ. Πῶς καλεῖς αὐτὸν πατέρα μὴ πρά- ξας τὰ τοῦ υἱοῦ ; Ἐχεῖνος πατὴρ τῶν ἐν φωτὶ διαγόν- των ἑστίν. O 26s pla. συμφωνία φωτὶ πρὸς σχότος. Mh καλέσῃς αὐτὸν πατέρα. Σὺ Υὰρ κατὰ τὸν ἀνελεή- μονά σον τρόπον, υἱὸς σχότους xal γεέννης ὑπάρχεις. D Dog δὲ χαλεῖς αὐτὸν πατέρα, τὸν υἱὸν αὑτοῦ Λάζα- pov μὴ ἑλεῄσας; V. Ὁ δὲ πατριάρχης οὗτος ὁ μέγας οὑχ ἐμάλλαξεν αὐτὸν τῇ ὁδύνῃ * o0 προσέθηχεν πόνον, οὐχ ἔπληξεν αὐτὸν λόγοις * οὐχ ἠρνήσατο τὴν φύσιν τὴν ἀνθρω- «iv». ᾽Αλλὰ mpasia τῇ φωνῇ xat ἱλαρὸς τῷ προσ- ώπῳ ἀπεχρίνατο, λέγων Téxror, ἀπέαδες σὺ τὰ ἆγαθά σου ἐπὶ τῆς Τῆς, καὶ Λάζαρος τὰ xaxá. Ai τοῦτο οὗτος ἐνταῦθα ἀναπαύεται, καὶ σὺ ὀδυνᾶσαι. Ὅμως χάσμα µέγα ἐστὶν ἀνὰ uécor ὑμῶν καὶ ἡμῶν, καὶ οὐδεὶς δύναται αὐτὸ περάσαι &£ ἡμῶν. ΙΑ’. Ἴδες τοῦ πλουσίου τὸ τέλος ; ἴδες τῆς τρυφῆς τὸ κ«ρόσχαιρον; Mh ἀναμείνῃς δοῦναι τὰ cà τοῖς πένη- (C cw. Μηδέποτε τηρήσῃς εἰς τὴν αὔριον. Ov γὰρ ol- δας εί τέξεται d) ἐπιοῦσα. Τί συντίθεις χρήματα; & μετ) ὀλίχον μὴ Ὀέλων χαταλιµπάνεις, xaX πορεύῃ λυκούμενος, xat ἐπιθυμεϊῖς ἐχεῖ ῥανίδα ὕδατος, xat ἆλλοι ἐνταῦθα χαταμεριζόμενοί σου τὸν πλοῦτον, οὕτως (15) μνήμην τοῦ ὀνόματός σου ποιοῦνται. Πολ- λέχις γὰρ xai οἱ χληρονόμοι σου ἀνασκάπτουσιν τὰ ἑατᾶ χαταρώμενοί σου. Πρόπεμφόν σου τὰ χρήματα εἰς τὸν ἐχεῖ αἰῶνα τὸν ἀτελεύτητον. Δωρεάν σου παρ- έχων (14) τὴν βασταγὴν ὁ Exst πανδοχεύς. Ἐνταῦθα ἐὰν θέλῃς μετενεγχεῖν σου τὸν πλοῦτον Ex πύλεως εἰς πόλιν ἑτέραν, μισθοῦ ox (15) κτήνη, μισθοφόρους χαµήλους, ἡμιόνους , φύλαχας ξιφἠήρεις ἓν τῇ ὁδῷ, pi τινες ἁλιτήριοι ἐπιῤῥίφαντες διαρπάξωνταί σου i ον πλοῦτον. El; ἐχεῖνον δὲ τὸν χόσµον, ἐὰν θέλῃς μετενεΥχεῖν σου τὸν πλοῦτον, οὔτε χόπον ὑπομένεις, οὔτε μισθὸν ἀναλίσχεις, οὔτε Σπηρίαν τινὰ ὑπομένεις, οὐτ' ἐξέρχῃ ἐκ τῆς οἰκίας, ᾽Αλλὰ σὺ χάθη ἓν τῇ πύ- lt kv πολλῇ ἀναπαύσει, χαὶ ἔρχετχι ὁ πένης εἰς τὴν ῥύραν σου, ζητῶν σου τὸν πλοῦτον µετενέγχαι εἷς *by ἐχεῖ αἰῶνα τὸν ἀτελεύτητον. Καὶ οὗ παραχωρεῖς αὐτῷ οἰχείᾳ σου προθέσει οὔτε ἕνα ὁθολόν; ᾿Ανάνευ- συν, ὦ ἄνθρωπε, εἰ θέλεις ἔχειν πλοῦτον ἀτελεύτη- tw, Abc εἰς τὰς χεῖρας τῶν πενήτων, χαὶ εὑρήῆσεις 5 Jac, n, 15. !* Luc. avi, 25, 20. 13) Puto legendum οὕπω.(0. liabel ουτὸς. Ἡ Forte καρέχει. est ei, qui non fecit. misericordiam *'. Qnid wiserl. cordiam desideras, quam tu in terris positus non habebas? Miserere mei, pater Abraham, et mitte La- sarum, ui minimo digito irriget labia mea, quia cru- cior in flamma ista. Quo digito, o dives? quem.ne tu in mensa tua. comedere non tulisti? Tunc in- ten lere animum ad manus illius nolebas, sed abo- mipnabare : et nunc ut linguam tuam attrectet exo- ras? Miserere mei, pater Abraham. Quomodo eum vocas patrem, eum non feceris quz filii sont! llle pater est degentium in lumine. Nulla convenientia est luci ad tenebrae. Ne voces illum patret.- Tu enim secundum immisericordes mores tuos, filius es tenebrarum et Gehennz. Quomodo vero vocas euin Patrem, qui non es misertus. filii ejas Lazari ? X. Magnus autem. íste patriarcha nequaquam il- liim obruit dolore, afflictionem non adjecit, non perculit eum verbis, non abnegavit humanitatis na- turam, Sed blanda voce, οἱ hilari vulta respondit, dicens : Fili, recepisti tu bona (ua. super. terra, εἰ Lazarus mala. Propterea. iste hic requiescit, εἰ tx eruciaris, Nihilominus hiatus magnus est. inter. vos et nos : et nemo potest ex nobis illun. transmit- tere *!7, Xl. Vidistin' divitis inem? vidistin' luxus bre- vitatem momentaneam? Ne compereadines dare tua pauperibus : nedifferas in erastinum. Nec enim nosli quid paritura sil crastina !*. Quid coacervas opes, quas baud ita mullo post vel iuvitus deseris, et abis dolens, el concupiscis ibi stillam aqux, e* alii hic herciscunt divitias tuas, nec amplius wie- moriam nominis tui faciunt ? Sepe enim hbazredes tui effodiunt. etiam 058a tua imprecantes tibi. Pree- mitte opes tuas in illud interminabile szculum. Gra- tis indulget tibitranslationem portitor ille. Hic si velis transferre divitias tuas, decivitate in civitatem aliam, pretio comparanda sunt jumenta, cameli meritorii, muli, gladio ornati custodes in via, ne qui forte latrones irruentes diripiant sibi divitias tuas. At si facultates tuas in illum snundum trans- miuere velis, nec laborem sustiues, nec pretium impendis, nec damnum ullum pateris, nec egrede ris domo. Sed resides jn civitate in inulta quiete, advenitque pauperculus ad ostium tuum, quaerens transferre divitias tuas in illud sx:culum aeternum ; et non concedis ei propria tea voluntate ne obolum quidem ? Resipisce, o homo, si vis habere divitias immortales. Trade in manus pauperum, et invenies - ibi apud quem bospiteris. Ne mcpuas, quia sine censu sunt pauperes ; vas eorum dives est et. be- 3 DPyov. xxvi, 1. (15) Legerem μισθοῦσαι, vel μισθοῦσα: τά. 415 SUPPLEMENTUM AD S. J. CHRYSOSTOMI OPERA. 44 wignus : Qui enim miseretur. pauperis, [έπεται A ἐχεῖ ξενίαν σοι ποιούμενον. Μὴ «φοδηθῆς , ὅτι Deo. ΧΙΙ. Timeamus diem illam, qua die paterfamilias operarios vocat ad sationem frumenti, « frumentam- que colliget in horrea, paleas vero comburet igne inexstinguibili. Paterfamilias est Dominus, operarii sunt augeli, qui cogunt mundam η judicium die el hora illa. Ac justos quidem eougregant in xterua tabernacula, qua Dominus. assumptus proeparavit ; peccatores vero in iguem aeternum. Studeamus igi- tur inveniri ut frumentum. pulchrum per opera mi- sericordiz, ut ingrediamur zterna tabernacula : per Christum, cui cum Patre et Spiritu sancto sit. glo- ria, iinperium, honor et adoratio in szcula sxeulo- rum. Aen. HOMILIA 1V. In decem millia talenta. εἰ centum denarios et. de | oblivione injuriarum. Benedic, pater. Beatus Paulus apostolus, illud vas electionis, qui Christum in seipso loquentem babebat, ad Romanos scribens dicebat: «Nox przcessit, dies autem salutis appropinquavit. Abjiciamus ergo opera tenebrarum et induamur arma lucis, ut in die honeste ambulemus '.»Ideo et nos, fratres, zelum quemdam ostendamus, assiduas ad Dominum mittamus preces, in lacrymis effundamur, inde- sinenter quz fecimus mala damnemus, quasi medico anims nostre vulnera illi exponamus et aperiamus, remedium ab Ipso flagitantes ; refrene- mu$ atque eradicemus passiones quz rationem per- Utrbant, nec in nos dominari permittamus desideria divitiarum, neque erga proximum memoriam inju- ríarum aut inimicitias servemus. Nihil enim iram Dei repulsumque adeo movet quam homo qui injuriarum memor est odiumque contra proximum continuo servat. Tanta est enim hujus peccati pernicies ut etiam Dei misericordiam revocet. Ut illud discatis, in memoriam revocare volo parabo- Jam quz in sancto Evangelio legitur*de servo qui de- cem millium talentorum remissionem obtinuit, post- qnam procidens supplez Dominum rogavisset. Mise- ricordia motus dominus ejus, illi dedit veniam debi- tumque remisit. Vidistine benignitatem Domini ? flle procidens dilationem sibi dari supplex petebat servus : « Patientiam babe ín me, inquit, et omnia reddam tibi. »Sed benignus, indulgens et misericors Dominus precibus servi motus tantum illi concessit quantum nec petebat nec poterat cogitare. Sic eteniin Dens semper petitiones nostras solet vincere et prevenire. ! [tomn. xui, 19, 45... * Matth. xvii, 25 seqq. (16) Deest aliquid, fortasse consueta fcrmula, "£y ένοιτο ἡμᾶς ἐπιτυχεῖν χάριτι xot φιλανθρωπίχ τοῦ Κυρίου ἡμῶν Ἴησου Χριστοῦ. µιοχ τῷ vii τεθεί» &zopol εἶσιν οἱ πένητε ' ἐγγυητὴς πλούσιός ἐστι xal εὐγνώμων. Ὁ γὰρ ἐλεῶν ztoxo δαγεί- ζει θεῷ. ΙΒ’. Φοθηθῶμεν τὴν ἡμέραν ἐχείνην, ἓν ἡμέρᾳ ᾗ ὁ οἱκοδεσπότης τοὺς ἐργάτας καλεῖ εἰς τὴν σπεῖραν τοῦ σίτου, xai συνάξει τὸν σἵτον εἰς τὰς ἀποθήχας, τὰ δὲ ἄχυρα καταχαύσει πνρὶ ἀαθέστῳ. 'O γὰρ olxo- δεσπότης ἐστὶν 6 Κύριος, οἱ δὲ ἐἑργάται εἰσὶν οἱ ἄγ- γελοι, ol. συναγαγόντες τὸν χόσμον εἰς τὴν δίχην ἓν τῇ ὥρᾳ ἱχείνῃ xai ἡμέρᾳ. Καὶ τοὺς μὲν διχαίους συνάξουσιν εἰς τὰς αἰωνίους σχηνἁς, ἃς ἠτοίμασεν ὁ ἀναληφθεὶς Κύριος, τοὺς δὲ ἁμαρτωλοὺς εἰς τὸ πὺρ τὸ αἰώνιον. Ὑπουδάσωμεν οὖν εὑρεθῆναι cito; ὥρι- poc διὰ τῆς ἑλεημοσύνης, tva εἰσέλθωμεν εἰς τὰς ale- DB νίους σχηνάς. Μεθ' οὗ (16) τῷ Πατρὶ ἅμα τῷ Yl χαὶ τῷ ἁγίῳ Πνεύματι δόξα, κράτος, τιμὴ xat προσ- χύνησις εἰς τοὺς αἰῶνας τῶν αἰώνων. Αμήν. OMIAIA. A' (17). Eic τὰ µυρία cádavra xal ἑκατὸν &nrádgia, καὶ περὶ τοῦ μὴ urncixaxstr. Εὐὑ1όγισογ, πάτερ. 'O µαχάριος Παῦλος ὁ ἀπόστολος, τὸ σκεῦος τῆς ἐχλογῆς, ὁ τὺν Χριστὺν ἔχων ἐν ἑαυτῷ λαλοῦντα, γράφων τοῖς οὖσιν iv Ῥώμῃ ἔλεχεν « Ἡ vot προέχοψεν, ἡ δὲ ἡμέρα Ίγγιχε τῆς σωτηρίας. Αποθώ- μεθα οὖν τὰ ἔργα τοῦ σκότους, xal ἑνδυσώμεθα τὰ ὅπλα τοῦ φωτὸς, ὡς ἐν ἡμέρᾳ εὐσχημόνως περιπα- τήσωμµεν. » Διὸ χαὶ ἡμεῖς, ἁδελφοὶ, σπουδἠν τινα C ἐπιδειξώμεθα, εὐχὰς ἐχτενεῖς ἀναπέμψωμεν πρὸς τὸν Δεσπότην, δάχρυα θερμὰ προχέωµεν, χατηχορῄσω- μεν συνεχῶς τῶν ἡμῖν πεπραγμένων, προθῶμεν χαθάπερ ἱατρῷ τὰ ἡμέτερα τραύματα, xoi τὰ τῆς Quyfj; ἕλκη ἐπιδειξώμεθα, xal τὴν παρ αὑτοῦ la- τρείαν ἐπιζητήσωμεν, χαὶ τὰ πάθη τὰ διαταράττοντα ἡμῶν τὸν λογισμὸν χαλινώσωμµεν xai ἐχριξώσω- μεν, χαὶ μήτε ὑπὸ τῆς τῶν χρημάτων ἐπιθυμίας πολιορχεῖσθαι, μήτε μνησιχαχεῖν πρὸς τὸν πλησίον xai ἐχθρωδῶς διακεῖσθαι πρὸς τοὺς ὁμογενεῖς. Οὔτε γὰρ οὐδὲν οὕτως ὁ chc μισεῖ xal ἁποστρέφεται, ὡς τὸν μνησικακοῦντα ἄνθρωπον, xal τὴν ἔχθραν τὴν πρὸς τὸν πλησίον ἐπὶ τῆς ψυχῆς διηνεχῶς φυλάσ- σοντα. Τοσαύτη Yàp ταύτης τῆς ἁμαρτίας ἡ λύμη ἐστὶν, ὅτι xat φιλανθρωπίαν θεοῦ ἀνεχαλέσατο. Kat ἵνα µάθητε, ὑπομνῆσαι ὑμᾶς βούλομαι τῆς παραθο- λῆς τῆς ἓν τῷ ἁγίῳ Εὐαγγελίῳ χειµένης, ὅπως ἑχεῖ- vos ὁ τῶν µυρίων ταλάντων τὴν συγχώρησιν δεξά- µενος παρὰ τοῦ δεσπότου, ἐπειδῃη προσέπεσε xal ἐδεήθη χαὶ ἱκέτευσε. Σπλαγχνισθεὶς οὖν ὁ χύριος αὐτοῦ ἀφῆχεν αὐτῷ, xal τὸ δάνειον αὐτῷ συνεχώ- ρησεν. Εἶδες εὐσπλαγχνίαν Δεσπότου; ἐχεῖνος mpos- έπιπτεν ἱχετεύων προθεσμίαν αὐτῷ δοθῆναι' Μα- χροθύμησο» Υὰρ, qnot, xal πάντα σοι ἁποδώσω. iori manu additum est. -- . (17) Ex quinque ced. mss. edidit C. F. Μα, υμίν. Cesareze Mosquensis prof., ang. 1776. A5 HIlOMILIA IN DECEM MILLIA TALENTA. 416 Ἁλλ) 6 ἀγαθὸς Δεσπότης, ὁ κηδεμὼν xol φιλάνθρω- A Servum igitur dilationém sibi dari petentem et Cog, ἀπιχαμφθεὶς, τῷ οἰχέτῃ oy ὅσον ᾖτησε, τοσ- eütov παβέσχεν, ἀλλ᾽ ὅσον οὐδὲ ἑνενόησε. Τοιουτον [Xp αὑτῷ ἔθος ἀεὶ νικᾷν xal προφθάνειν τὰς ἡμε- τέρας αἰτήσεις. Ἐχείνου τοίνυν ἑνδοθῆναι παραχαλέ- σαντος, χαὶ ὑποσχομένου πᾶσαν ποιῄσασθαι τὴν Ex- τίσιν, ὁ ἁἀγαθότητι νιχῶν τὰ ἡμέτερα πλημμελή: µατα, σπλαγχνισθεὶς, ἀπέλυσεν αὐτὸν, χαὶ τὸ δά- νειον συνεχώρησεν αὐτῷ. Εἶδες τί μὲν ὁ δοῦλος ᾖτη- σεν, ὅσον δὰ ὁ δεσπότης ἐχαρίσατο; "Opa δὲ πάλιν ύτου τὴν πολλὴν ἀπήνειαν. Δέον γὰρ, μετὰ τὴν τοσ- αύτην φιλανθρωπίαν xal την ἄφατον εὑεργεσίαν τῖν iv αὐτῷ γεγενηµένην, συμπαθέστερον αὑτὸν χατα- στῆσαι περὶ τοῦ ὁμογενοῦς, ὁ δὲ τὸ ἑναντίον ἐπεδεί- χνντο. « Εξελθὼν, φησὶν, οὗτος ὁ τῶν µυρίων τα- integram fore solutionem prowmittentem misertus liberavit qui bonitate sua peccata nostra superat, illique remisit debitum. Vidistine quid servus petebat, et quantum concessit dominus ? Sed econ- sidera multam illius inhumanitatem. Oportebat igitur illum post tantam misericordiam et ineffaLile beneficium quo fuerat donatus magis erga proximum esse compatientem. Sed alium omulno ostendit animum. « Egressus, inquit Evangelista*,qui decem millium talentorum remissionem "acceperat, » altente, quxso, audite ; qux enim illi acciderunt auimz vestra possunt convenire, et vobis suadere ut hune perniciosum morbum mentibus vestris eradicetis. « llle igitur, egressus | invenit. unum ἠλάντων τὴν συγχώρησιν δεξάµενος. » ᾿Αχούετε, πα- D ex conservis, qui debebat illi centam denarios. » ραχαλῶ, μετὰ ἀχριθείας * «à yàp αὐτῷ τούτῳ συµ- θάντα ἐκανὰ χαθιχέσθαι τῆς ἡμετέρας ψυχῆς, xal πιῖσαι τὸ χαλεπὸν τοῦτο νόσηµα ῥἑξορίσαι τῆς ἁμετέρας διανοίας. Οὗτος τοίνυν « ἐξελθὼν εὗρεν ἕνα «iv συνδούλων αὐτοῦ, ὃς ὤφειλεν αὐτῷ ἑχατὸν δη- νάρια. » Σκχόπει, πόσον τὸ μέσον. "δε καὶ σύνδουλος ὁ ὀφείλων, καὶ ἑκατὸν δηνάρια. Ἐχεῖ χαὶ δεσπότης, xai μύρια τάλαντα, χαὶ ὅμως, ἐπειδὴ εἶδεν ἱχετεύοντα χαὶ παρακαλοῦντα, συνεχώρησεν., θὗτος δὲ « χρα- τήσας αὐτὸν ἔπνιγε λέγων, Απόδος pot, eb tt ὀφείλεις.» Ti οὖν; « Πεσὼν ὁ σύνδουλος αὐτοῦ παρεχάλει λά- Ίων" » "Opa πῶς συνεχῶς στρέφει τοῦτο τὸ ῥῆμα Ó εὐαγγελιστὴς λέγων, € ὁ σύνδουλος αὐτοῦ, » οὐχ ἀπλῶς, ἀλλ’ ἵνα µάθωμεν, ὅτι οὐδὲν μεταξὺ αὐτῶν C 9 µέσον, xai ὅμως τὴν αὐτὴν ἱχετηρίαν πρὸς αὖ-- τὺν ἐποιῄσατο, fjv οὗτος πρὸς τὸν Δεσπότην, λέγων, c Μακροθύμησον ἐπ᾿ ἐμοὶ, xai πάντα σοι ἀποδώ- eu. Ὁ δὲ, φησὶν, ἀπελθὼν ἔθαλεν αὐτὸν εἰς φυλα- xi», ἕως οὗ ἁποδῷ τὸ ὀφειλόμενον αὐτῷ. » "ü ἀγνωροσύνης ὑπερδολή | ἔναυλον ἔχων τὴν μνήμην Considera, quanta sit differeutia. Mic, debitor couservus ; debitum, centum denarii ; illic, creditor dominus ; debitum, decem millia talenta. Dominis tamen cum illum suppliciter royantem vidisset, tetum ei debitum diwisit ; ille autem apprehensum couservum « suffocabat dicens : Redde quod debes.» Quid igitur ille ? « Procidens conservus ejus, rogab:st eum dicens : » Considera quomodo idem verbuin vertit evangelista dicens : « Conservus ejus, » non sine intentione, sed ut discamus nullam inter eos esse differentiam, et illum tamen eodem suppli- cationis inodo ad eum usum fuisse, quo ipse ad Dominum : « Patientiam habe in me, » inquit, « et omnia reddam tibi. lHlleauteim, dicit evangelista, abiit et in carcerem illum conjecit donec omne debitum persolveret. » O inhumauitatis excessum! Recentem habens (ante munificenti$ memoriam, nullam potuit concipere compassionem, sed primum eum sm/ffocabat , deinde autem cet in carcerem conjecit. » ες τοσαύτης φιλοτιµίας οὐδὶ οὕτως Ἠνείχετο συµπαθές τι λογίσασθαι, ἀλλὰ πρότέρον μὶν ἔπγιγε, νῦν € ε καὶ εἰς δεσμωτήριον ἔθαλεν. » -*AXX' ὅρα, τί γίνεται. « Ἰδόντες, φησὶν, οἱ σύν- ἔσελοι αὐτοῦ ἐλυπήθησαν, χαὶ ἑλθόντες διεσάφησαν εῷ xupltp αὐτῶν πάντα τὰ γινόμενα. » Οὐκ ἐχεῖνος ὃ κεπονθώς πῶς γὰρ, χαθειργµένος ὧν ἐν τῷ δεσ- Μωτηρίῳ; ἀλλ᾽ ol σύνδουλοι, οἱ μηδὲν ἡδικημένοι, Sed considera quid accidit. « Videntes, inquit, conservi ejus, coutristati sunt valde, et venerunt etnarraverunt domino suo oninia qua facta erant*.» Non ille qui irjuriam passus fuerat, quomodo enim conclusus erat in carcere? sed conservi ὡς ἁδικηθέντες οὕτως λγησαν, xol ἀπελθόντες D cjus, qui nullam passi erant injusütiam, sicut injuria &xavta ἐμήνυσαν. "AX Opa λοιπὸν τὴν ἀγανάκτη- ew. « Τότε προσχαλεσάµενος αὐτὸν, qot, λέγει αὖ- vip, « Δοῦλε πονηρέ.» Αληθῶς ἐνταῦθα ἔστιν ἰδεῖν, ὅσος τς µνησιχακίας ὁ ὄλεθρος. Ἠνίχα τὰ μύρια τάλαντα μτθώδευεν, οὐχ ἐχάλεσεν αὐτὸν πονηρὺν, ἀλλὰ νῦν, ὅτε περὶ τὸν σύνδουλον Υέγονεν ἀπηνὴς, αὖτε «not, « Πᾶσαν τὴν ὀφειλὴν ἐκείνην ἀφτχά σοι, ἐπεὶ παρεχἀλεσάς µε. » "Opa, πῶς δείχννσιν αὐτοῦ the χακίας τὴν ὑπερδολήν; Mh Υὰρ πλέον τι Em- εδείξω; φησίν * οὐχὶ ῥήματα φιλὰ ἐποιίσω, χαὶ δε- ἔάμενός σου τὴν ἱχετηρίαν, πᾶσαν την μεγάλην ἐχεί- vrv xal ἀφόρητον ὀφειλὴν συνεχώρησα ; οὐχ ἔδει χαν Σεν. xvii, 98. affecti contristati sunt et vencrunt et omnia narrave- runt. Sed vide exinde domini indignationem. « Tunc vocavit eum «dominus, inquit, εἰ ait. illi : Serve nequam. » Vere tunc videre possumus quanta sit injuriarum recordationis pernicies. Cum decem millia talenta deberet , dominus non vocavit malum ; quaudo autem circa conservum immanis effectus est, tunc dicit : Omne debitum dimisi tibi, quoniam rogasti me. Considera quomodo illius malitiz: ostendat excessum. Quid enim amplius obtulisti ? inquit : nonne verba tantum dedisti ? el deprecationem tuam accipiens, omne tibi magnum 441 SUPPLEMENTUM AD S. J. CHIRYSOSTOMI OPERA. 448 illud οἱ permolestam debitem. dimisi. Nonne ergo A σὲ ἐλεῆσαι τὸν σύνδ;υλόν σου, ὡς καὶ ἐγὼ σὲ tÀEn- oporiuit et ωἱφθεγοί conservi tni, sieut οἱ ego tui misertus sum ? Quanam, inquit, indulgentia dignus esses ? Ego quidem tantam illam debitorum molem propter verba tantum dimisi tibi. Tu vero nulla misericordia motus fuisti in conservum et consiaiilem tuum, nec indulgentia qua erga te usus sum, te in illum misericordem effecit, sed immanis et erwdelis elfecius es, οἱ conservi tui misereri noluisti, Nunc autem experientia disce quantorum malerum tibi causa factus es. « Et iratus. dominus tradidit eum tortoribus. » Considera dominum et iratum propter ejus in conservum crudelitatem, et. illum tortoribus tradentem. Quod dominus non fecerat cum tantis debitis gravaretur servus, nunc fieri jubet : tradidit eum tortoribus, donec omne debitum persolveret, donec decem millia talenta, quibus diruissis jam abierat, redderet. Maxima et ineffabilis Dei miseri- cordia. Quando quidem servus domini benevolentiam capiaret, eamque supplex deprecaretur , dominus dimisit. Sed cum illum vidit erga conservum cru- delem immanemque factum, propriam deinceps nmiunilicentiam revocat, ostendens effectu, non tan- tum ή quantum eibi damnum intulisse, Ft quemadmodum ille conservum in carcerem conjecit donec omne debitum persolveret , sic (lominus eum tradidit tortoribus donec debitum redderet. , Hic autem, fratres, non de talentis et denariis agiur; sed de gravitate peccatorum — debitores Deo constituti, per ineffabilem ipsius misericordiam, remissionem ab co accipimus. Sed οἱ erga conser-- voseteoa qui ejusdem suut natura et familie, crudeles et inbumani efficiamur, uec eorum in nos offensas dimiserimus, sed de parvis rationem ab eis exege- rimus, tuuc jn nos inducimus Domini indignationem, οἱ quorum primum remissionem acceperamus, horum debitum tormentis exigi jubet, Quantum. enim centum denarii a decem millibus talentorum distant, tantum inter se differunt peccata nostra in Dominum et proximi offensz iu nos. Sed ut accurate discamus ad utilitatem nostrarum animarum hanc parabolam esse prolatam, audi quid addidit Dowi- nus : « Sic et Pater vester coelestis faciet vobis, si non remiseritis unusquisque fratri suo de cordibus ves- σα; Ποίας ἂν εἴης, φησὶν, ἄξιος συγγνώµτς; "Evo μὲν, φησὶ, τοσοῦτον ὄγχον ὀφλημάτων διὰ τὰ dO. ἐχεῖνα ῥήματα συνεχώρησα; σὺ δὲ τὸν σὐνδονλόν σου τὸν ὁμογενη οὐχ Ἰλέησας, οὐδὲ ἑπεχάμφθης, οὐδὲ εἰς μνήμην ἐλθὼν τῶν ὑπαρξάντων σοι παρ ἐμοῦ ἐπ- εδείξω περὶ αὐτὸν συµπάθειαν, ἀλλ' ἀνηλεῆς ἑγένου χαὶ ὠμὸς, καὶ ἑλεῆσαι σὐνδουλόν σου οὐχ Ἠθέλησας. Διὰ τοῦτο ἐνταῦθα διὰ τῆς πείρας µάνθανε, ὅσων καχῶν αἴτιος σεαυτῷ χατέστης. « Καὶ ὀργισθεὶς ὁ χύριος αὐτοῦ παρέδωχεν αὐτὸν τοῖς βασανισταῖς. » "Upa αὐτὸν xaX ὀργιζόμενον διὰ τὴν εἰς τὸν σύν- 67030) ἀἁπανθρωπίαν, xat τοῖς βασανισταῖς παραδι- δόντα" χαὶ ὃ πρότερον οὐχ ἐποίησεν, ἠνίχα τοσού- τοις ὀφλήμασιν ὑπεύθυνος ἣν, νῦν χελεύει γενέσθαι; B παρέδωχεν αὐτὸν τοῖς βασανισταῖς, ἕως οὗ ἁποῷ τὸ ὀρειλόμενον, ἕως οὗ τὰ μύρια τάλαντα, ὧν τὴν avy- χώρηΣιν ἤδη λαδὼν ἀπῆλθε, ταῦτα γαταθαλεῖν. Με- γίστη χαὶ ἄφατος fj τοῦ Θεοῦ φιλανθρωπία. Ἠν/χα μὲν αὐτὸς µεθώδενεν, ἐπειδὴ τὴν ἱχεσίαν ἑποιῄσατο, συνεχώρτσεν’ ἐπεὶ δὲ εἶδεν αὐτὸν περὶ τὸν σύνδονλον ὠμὸν xai ἁπάνθρωπον γεγονότα, λοιπὸν «kv οἰχείαν ᾽ ἀναχαλεῖται φιλοτιµίαν, δειχνὺς αὑτὸν διὰ τῶν πρα- γµάτων, ὡς οὐ τοσοῦτον αὐτὸν ἠδίχησεν, ὅσον ἑαυτόν. Καὶ χαθάπερ ἐκεῖνος εἰς φυλαχὺν ἔδᾳλεν, ἕως οὗ ἁποδῷ τὸ ὀφειλόμενον, οὕτω xaX αὐτὸς ταῖς Becá- νοις παρέδωχεν, ἕως οὗ ἅπασαν χαταθῇ «hv ὀφειλήν. Ταῦτα δὲ, ἀδελφοὶ, οὗ περὶ ταλάντων καὶ δηναρίων ὁ λόγος ' ἁλλά μεγέθους πλημμελγµάτων δίχας ὀφεί- λοντες τῷ Αεσπότη, διὰ τὴν αὐτοῦ ἄφατον φιλανθρω» πίαν συγχώρησιν παρ᾽ αὐτοῦ δεχόµεθα. Εὰν δὲ περὶ τοὺς ὁμοδούλους xaX ὁμογενεῖς xal τοὺς τῆς αὐτῆς ἡμῖν φύσεως χοινωνοὺς ὠμοὶ xal ἀπάνθρωποι γενώµεθα, xaY τὰ cl; ἡμᾶς πλημμελήματα μὴ λύωμεν, ἀλλ ὑπὲρ τῶν εὐτελῶν τούτων δίχας ἁπαιτῶμεν, τότε xai τὴν ἀγανάκτησιν ἐπισκῶμεν τοῦ Δεσπότου, xal ὧν πρῶτον τὴν συγχώρησιν ἑδεξάμεθα, τούτων πάλιν τὴν ὄφλησιν μετὰ βασάνων ἀπαιτεῖσθαι κελευόµεθα. Ὅσον γὰρ ἑκατὸν δηνάρια, xal μύρια τάλαντα, τος- οὔτον τὸ µέσον τῶν ἡμετέρων πρὸς τὸν Δεαπότην πλημμελημάτων, xal τῶν εἰς ἡμᾶς Υενοµένων παρὰ . τῶν ὁμογενῶν. "Iva δὲ µάθωμµεν ἀχριθῶς, ὅτι πρὸς . ὠφέλειαν τῶν φυχῶν τῶν ἡμετέρων τὴν παραθολὴν ταύτην παρήγαγεν ὁ Δεσπότης, ἄχουε τοῦ ἑπαγομέ- tris peccata eorum. » Magnum parabole lucrum, οἱ p νου « Οὕτως xal ὁ Πατηρ ὑμῶν ὁ οὐράνιος ποιἠσει modo ei attendere velimus. Quomodo enim tantum aliis dimittere possumus, quantum nobis a Domiuo dimittitur ? Nos quidem si velimus conservis dimittimus, et a Domiuo remissionem accipimus. Considera etiam quam accurata sint verba. Non dicit simpliciter : Si non remiseritis hominibus peccata eorum : sed quid? « Si non remiseritis unusquisque fratri suo de cordibus vestris peccata eorum.» Considera quomodo velit cor nostrum ipsum esse inpace εἰ tranquillitate, mentem iimperiurba- tam, οἱ ab omni passione liberam, et nos multam in proximum ostendere benignitatem. Sed οἱ aliunde iterum illum audire cst dicentem : « Si enim howi- nibus remiseritis peccata corum, sic dimittet vobis ὑμῖν, φησὶν, ἐὰν μὴ ἀφῆτε ἔχαστος ἀπὸ τῶν xopbsuy ὑμῶν τὰ παραπτώματα αὐτῶν. » Μέγα τῆς παρα- 6ρλἠς 10 χέρδος, µόνον ἐὰν προσέχειν βουλώμεθα. Ti γὰρ τοσφῦτον δυνάµεθα ἀφιέναι, ὅφον ἀφίεται ἡμῖν παρὰ τοῦ Δεσπότου; xa ἡμεῖς μὲν, ἐὰν τοῦτο ποιῆσαι βουλώμεθα, ὁμοδούλοις ἀφίεμεν' αὐτοὶ δὲ «api τοῦ Δεσπότου τὴν συγχώρησιν δεχόµεθα. Καὶ ὅρα xal τὴν ἀχρίδειαν τῶν εἱρημένων. OO γὰρ εἶπεν ἁπλῶς, Ἐὰν μὴ ἀφῆτε τοῖς ἀνθρώποις -ὰ ἡμαρττ- μένα ἀλλά τί; « Ἑὰν μὴ ἀφῆτε ἕχαστος τῷ ἁδελσῷ αὐτοῦ ἀπὸ τῶν χαρδιῶν ὑμῶν τὰ παραπτώματα αὖ- τῶν. ) Σχόπει, πῶς βούλεται αὐτὴν ἡμῶν τὴν xap- δίαν ἓν γαλήνῃ xaX ἡσυχίᾳ τυγχάνειν, καὶ τὸν Xoyt- σμὺν ἡμῶν ἁτάραχον εἶναι, χαὶ παντὸ; ἀππλλάχθαι e Ὁ 449 IN DECC.M MILLIA TALENTA. - 4350 πάθους, xal πολλὴν πρὸς τὸν πλησίον τῆν φιλαγα- A Pater vester qui in. colis est. » Nec. igitar cum θοσύνην ἡμᾶς ἐπιδείχνυσθαι. Καὶ ἀλλαχου δὲ πάλιν ἔστιν αὐτοῦ ἀχοῦσαι λέγοντος « "Eàv yàp ἀφῆτε «olg ἀνθρώποις τὰ παραπτώματα αὐτῶν, ἀφήσει xal ἡμῖν à Πατὴρ ὑμῶν 6 οὐράνιος.» Mi) τοίνυν νοµί- ζωμεν ἕτερον εὐεργετεῖν, ὅταν τοῦτο ποιώμεν, f| μεγάλην τινὰ εἰς ἐχεῖνον κατατίθεσθαι χάριν. Αὺ- «ob Υάρ ἐσμεν οἱ τῆς εὐεργεσίας ἀπολαύοντες καὶ πολὺ τὸ χέρδος ἐντεῦθεν ἑαυτοῖς προξενοῦντες, ὥσπερ, ἐὰν μὴ τοῦ-ο ποιῶμεν, πάλιν ἐχείνους μὲν οὐδ' ὅλως ἁδικῆσαί τι δυνησόµεθα, ἑαυτοῖς δὲ τὴν ἀφόρητον ες γεέννης χόλασιν προευτρεπίζημεν. Διὸ, rapaxa- A, ταῦτα λογιζόµενο: µηδέποτε ἀνεχώμεθα τοῖς λε- λυκηχόσιν ὑμᾶς j| ἑτέρως πως ἀδικήσασι µνησιχα- χεῖν Ἡ ἐχθρωδῶς πρὸς αὑτοὺς διαχεῖσθαι' ἀλλ ἐν- νοοῦντες, ὅσης ἡμῖν εὐεργεσίας πρόξενον xal παρὰ B τῷ Δεσπήτῃ, xal πρὸ πάντων, ὅτι δαπάνη τυγχάνει τῶν ἡμετέρων ἁμαρτιῶν ἡ πρὸς τοὺς λυπῄσαντας χαταλλαγὴ, σπεύδωµεν xai ἐπειγώμεθα, xal τὸ ἐχ εούτου Χχέρδος ἐννοοῦντες τοσαύτην ἐπιδειτώμεθα foc τοὺς Ἱδιχηχότας θεραπε-αν, ὡσανεὶ πρὸς εὗερ- χέτας ἀληθῶς. ᾿Εὰν γὰρ νήφωμεν, οὐχ οὕτως πρὸς ἡμᾶς οἱ γνησίως διαχείµενοι χαὶ παντὶ τρόπῳ θερα» πεύειν σπουδάζοντες ὠφελῆσαι ἡμᾶς δυνήσονται, ὡς fj περὶ τούτους θεραπεία ἀξίους τῆς ἄνωθεν εὐνοίας ἀπεργάζεται, xol τοῦ φορτίου τῶν ἡμαρτημένων ἡμῖν ἑπιχουφίζουσα, Ἐννόησον Υάρ pot, ἀγαπητὲ, ὅσον τῆς ἀρετῆς ταύτης τὸ μέγεθος ἀπὸ τῶν ἐπ- όθλων, ὧν ἐπηγγείλατο τοῖς αὐτὴν χατορθοῦσιν ὁ τῶν hec fecerumnus, aliis benefacere existimemus aut magnum illis aliquod conferre beneflcium. Ipsi elenim samnus qui fruimur beneficio et multum nobismetipsis exinde Inerum acquirimus, quemad- modum si Llc neglexerimus, aliis iterum nec omnino injuriam afferre poterimus, sed intolera- bilem nohis metipsisgehenna poenam przparabimus. ldeo, quao, hac considerantes nec injuriarum memoriam nec inimicitias unquam servemus in eos qui nos dolore vel aliqua alia injustitia affecerupt, sed recogitantes quante a Deo heneficentize origo est cam affligentibus nos reconciliatio, et quia in primis peccatorum nostrorom redemptio exsistit, studeamus atque enitamur, et magnüm ex hoc lucrum intuentes tantum iis qui nos lxdunt exbi- besmus obsequium quantum et vere benefactoribus. Si sapiamus, non tam nobis utiles esse poterant qui: 3d servitium nostram aincere sunt dediti, etiamsi omhi modo nobis servire studeant, quam servitium erga inimicos benevolentia coelesti nos dignos cflicit, onus peccatorum fostrorum allevans. Cogita enim, charissime, quanta sit hujus virtutis excellentia, ex preemils qux promisit universorum Deus illis qui eam colunt. Cum enim dixisset : «Dili- gite inimicus vestros; benefacite his qui persequuntur v0s ; orate pro calumniantibus vos *; » quia magna eraut mandata el ad summam perfectionem per- üngentia, adjecit : « Ut sitis (ilii Patris vestri, qui ὅων θεός. Εἰπὼν γὰρ, « Αγαπᾶτε τοὺς ἐχθροὺς C in ecelis est ; qui solem suum oriri facit soper bonos ὑμῶν, εὐλογεῖτε τοὺς διώχοντας ὑμᾶς, προσεύχεσθε ὑπὲρ τῶν ἑπηρεαζόντων ὑμᾶς' » ἐπειδὴ μεγάλα ἣν τὰ ἐπιτάγματα, xal τῆς ἄχρας αὐτῆς χορυφῆς ἁπ- «όμενα, φπσίν' « "Όπως Υένησθε ὅμοιοι τοῦ Πατρὸς ὑμῶν τοῦ ἐν οὐρανοῖς, ὅτι τὸν Ίλιον αὑτοῦ ἀνατέλλει ἐπὶ πονηροὺς χαὶ ἀγαθοὺς, xai βρέχει ἐπὶ δικαίους xai ἀδίχους. » El δὲ xarà δύναμιν ἀνθρωπίνην ὁ οἰχτίρμων 8:00 παρόμοιος γίνεται, ὁ ph µόνον ἁμυ- γόµενος τοὺς λελυπηχότας, ἀλλὰ xal προσεύχεσθαι ὑπὲρ τούτων σπουδάχων, τίνων οὐ τεύνεται ἆγα- θῶν; Mh τοίνυν ἀποστερῶμεν ἑαυτοὺς διὰ ῥᾳθυμίας φοσούτων δωρεῶν, xal τῶν ἐπάθλων τῶν πάντα λό- Τον ὑπερδαινόντων, ἀλλὰ πάντα τρόπον τοῦτο xat- ορθῶσαι σπουδάσωµεν, xal βιασάµενοι τὸν λογισμὸν et malos , et pluit super justos et injustos 5. » Si enim juxta vires humanas Deo similis evadit vir misericors, qui affligentibus se non tantum auxilía- tar, sed eiiam pro illis orare studet, quznam non obtinebit bona ? Ne igitur iguavia nos a tantis abstraliamus bonis et przemiis que omnem superant serinonem, sed oimnni modo studeamus hoc sequi, et vim rationi inferentes banc doceamus obsequi Dei mandato. ldeireo enim ego nunc hanc adhor- tationem feci et in medium adduci parabolam, oblivionisque injuriarum excellentiam ostendi, et - quantum ex boc nobis lucrum oriatur, ut, 8i quis inter nos servet inimicitias, duia adliuc tempus est, $ludeat per multum obsequium efficere reconeilia- παιδεύσωµεν εἴχειν τῷ τοῦ θεοῦ ἐπιτάγματι. Διὰ D tionem. Et πο quis dicat, quia semel et iterum γὰρ τοῦτο χἀγὼ νῦν ταύτην Exomságr,, τὸν παραί- νισιν, xai τὴν παραθολὴν εἰς μέσον Ίγαγον, χαὶ τὸ φοῦ χατορθώματος ἔδειξα μέγεθος, xal ὅσον ἡμῖν ἐχ τούτου χέρδος Υίνεται, ἵνα ὡς ἔτι χαιρὸς ἕχαστος ἡμῶν ἐχθρωδῶς διαχείµενο;, σπουδὴν ποιῄσεται διὰ τῆς πολλῆς θεραπείας χαταλλάναι ἑαυτῷ. Καὶ pf, hortatus sum ei non obtemperavit inimicus. Si hzc €x sincera mente fecerimus, non prius cessabimus, quau iteratis precibus vincentes cum attraxerimus. Nullam enün illi gratiam conferimus; ad nos transit beneficium, Dei benevolentiam attrabimus el inultam Domino loquendi fiduciam exinde accipimus. μοι Ἰεγέτωτις, ὅτι "Ama καὶ δεύτερον παρεχάλεσα, χαὶ οὐ προσήκατο. El ἀπὸ εἱλικρινοὺῦς διανοίας τοῦτο πράττοµεν, μὴ πρότερον πανσώµεθα μέχρις ἂν τῇ πολλῇ προσεδρεἰᾳ νιχῄσαντες ἐφελχυσώμεθα ἑαυτόν. Mh γὰρ ἐχείνῳ τι χαριζόμεθα, εἰς ἡμᾶς διαθαΐνει τὰ τῆς εὐεργεσίας, τοῦ Θεοῦ τὴν εὔνοιαν ἐπισπώ- µεθα, παῤῥησίαν πυλλην πρὸς τὸν Δεστότην ix τούτου λαμθάνοµε». Ἐὰν τοῦτο χατορθώσωµεν, δυνησόµεθα μετὰ χα- θσροῦ συνειδότος xal τὰ τῆς εὐχῆς ῥήματα προέσθαι * Mattb. v, 44. " ibid. 4635. Si ιο observaverimus, pura cum conscien'ia proferre poterimus, inter terribilia mysteria verba 4n SUPPLEMENTUM AD S. J. CHRYSOSTOMI OPERA. 452 Dominieze orationis . « Et dimitte nobis debita nostra A χατὰ «bv xatpbv τῶν μυστηρίων τῶν φοθδερῶν, «b, sicut et nos dinittimus debitoribus wostris : » si vero hzc neglexerimus, quomodo nobis non fleret coudemnationis causa, contraria verbis agere? Temere et in vanum orationis verba proferre audentes, — majorem — nolismetipsis congerimus ipnem, et Domini indignationem provocamus. Gaudeo leiorque vos verba audientes videns et plausu ostendentes qui studetis esse paratos ad Dominicam adbortationem exsequendam. |lec est enim animarum vestrarum medicina, hoc vulneribus remedium, bxc via optima, hzc maxima animz Dei amantis nota, omnem a Deo legem amplecti, non humane in(rmitatis cogitationibus ατα], sed passionibus e-se superiorem. Unusquisque igitur exinde pretiosam hanc virtutein colat, ad thesauruim maximum festinct, neque oblatam repellat fortunain, ei5i laborare, querereet longum iter facereoporteat, etsi quzdam occurrant diílicultates, omnia vincat obstaculo boc unum intendens, quomodo mandatum Dei adimplere poterit, promissamque obedientiam mercedem reportare. Non me fugit equidem, quia molestum et dillieile videtur ad inimicum ire, coram illo apparere et cum illo colloqui ; sed si intuearis et jubentis majestatem et mercedis magnitudinem etnon in illum referri beneficium, omnia tibi et levia et facilia videbuntur. lkec igitur meutibus volventes consuetudinem vincamus ct corde pie Christi mandata adimpleamus ut. digni efficiamur mercede quam promittit, gratia. et misericordia Domini nostri Jesu Christi, cui cum Patre et Spiritu sancto gloria, imperium, honor et adoratio, nunc et semper, et iu s:ecula seculorum. — Amen. « Καὶ ἄφες ἡμῖν τὰ ὀφειλήματα ἡμῶν, ὡς καὶ ἡμεῖς ἀφίεμεν τοῖς ὀφειλέταις ἡμῶν. » El δὲ ῥᾳθυμήσο- μεν, πῶς ἡμῖν οὐχ ἂν γένοιτο χατακρίσεως αἴτιον, ἑναντία τοῖς ῥῆμασι διαπραττοµένοις, τολμᾷν ἁπλῶς, καὶ εἰχῇ προσφέρειν τὰ τῆς εὐχῆς ῥήματα, xat μεῖ- ζον ἑαυτοῖς ἐπισωρεύειν τὸ πὺρ, xal τὴν ἀγανάχτησιν ἐχχαλεῖσθαι cou. Δεσπότου ; Χαίρω xai εὐφραίνομαι μεθ) ἡδονῆς ὁρῶν ὑμᾶς ἀχούοντας τὰ λεγόμενα, διὰ τοῦ χρότου δειχνύντας, ὅτι ἔτοιμοι γενέσθαι σπουδά- ζετε, χαὶ εἰς ἔργον ἀγαγεῖν τὴν Δεσποτιχὴν ταύτην παραίνεσιν. Τοῦτο γάρ ἐστι τὸ ἰατρεῖον τῶν ὑμετέ- pov φυχῶν, τοῦτο τὸ φάρμακον τοῖς ὑμετέροις τραύ- µασιν, αὕτη ἀρίστη ὁδὸς, τοῦτο µέγιστον δεῖγμα φιλοθέου φυχῆς, τὸ διὰ τοῦ Δεσπότου νόµον πάντα χαταδέχεσθαι, χαὶ μὴ] ὑποσύρεσθαι ὑπὸ τῆς τῶν λο- γισμῶν ἀσθενείας, ἁλλ' ἀνωτέρω γενέσθαι τῶν πα- θῶν. Ἔχαστος τοίνυν ἐντεῦθεν ἄξιον τοῦτο «b ἔργον ποιησάσθω, χαὶ ἐπὶ Oncavphv µέγιστον σπευδέτω, xaX μηδὲ τὸ τυχὸν ἀναθαλέσθω, x&v καμεῖν δέῃ, xàv ζητῆσαι, κἂν μαχρὰν ὁδὸὺν ἀπελθεῖνρχκᾶν δυσχολίαι τινὲς ὣσι, πάντα ταῦτα τὰ χωλύματα ἀνελὼν Evi; μόνου γενέσθω, πῶς τὸ παρὰ τοῦ Θεοῦ ἐπιταχθὲν εἰς ἔργον ἀγαγεῖν δυνηθῇᾖ, xat τῆς ὑπαχοῆς τὸν μισθὸν χοµίσασθαι. Mh γὰρ οὐκ οἶδα, ὅτι βαρὺ xaX ἐπαχθὲς φαίνεται τὸν ἐχθρωδῶς διαχείµενον πολεµίως ἀπελθεῖν xa στῆναι, xai διαλεχθΏναι; ἀλλ ἐὰν ἐννοῄσῃς χαὶ τοῦ ἐπιτάττοντος τὸ ἀξίωμα, xal τῆς ἁμοιθῆς τὸ μέγεθος, xai ὅτι οὐχ εἰς Exelvov ἀνατρέχει τὰ τῆς εὐεργεσίας, πάντα σοι χοῦφα xai ῥάδια φανεῖται. Ταῦτα τοίνυν στρέφοντες ἓν τοῖς λογισμοῖς τοῖς ἡμετέροις περι- γενώµεθα τῆς συνηθείας καὶ εὐσεθεῖ λογιφ[ιῷ τῶν τοῦ ἐπιταγμάτων Χριστοῦ πληρωταὶ γενώµεθα. ἵνα τῶν παρ αὐτοῦ ἁμοιθῶν ἀξιωθῶμεν, κάριτι καὶ φιλανθρωπίᾳ τοῦ Κυρίου ἡμῶν Ἰησοῦ Χριστοῦ, μαθ᾽ οὗ τῷ Πατρὶ ἅμα τῷ ἁγίῳ Πνεύματι δόξα, κράτος, τιμὴ χαὶ προσχύνησις νῦν xal ἀεὶ xal εἰς τοὺς αἰῶνας τῶν αἰώνων. Αμήν. MONITUM IN QUINQUE HOMILIAS SEQUENTES (18). Jnter exquisitissima Bibliothece regie Dresdensis χειµήλια asservatur codex manuscri- ptus nitidissimus, undecim homilias, que sancti Joannis Chrysostomi nomen pre se ferunt, continens. Àd hunc codicem perlegendum et, si fieri posset, usui communi ad- aptandum eo libentius appuli animum, quo gravioris momenti mihi hac res esse videbatur. Ἱιηροαίταία igitur ob illustrissimo Musei Dresdensis curatore, viro excell., Bernardo L. B. de Lindenau, venia, has orationes perscrutatus magna ex parte typis descriptas vidi; sed quinque homilias neque in editione Montefalconii, neque in Chrysostomi libris singulatim editis, quotquot Bibliotbeca regia in promptu habet, usquam vulgatas reperi. Omissis igitur HI, V, VIII, IX, X, XI"? codicis orationibus, in ed. Montefalconii typis jam excusis, pri- mam, tertiam, quartam, sextam et septimanr homiliam ea, qua fieri potuit, diligentia descripsi, descriptas bis contuli et primam harum homiliarum additis simul reliquarum quatuor inscriptionibus et vocibus primoribus speciminis exemplique loco typis describen- dam et hoc usus titulo : Homilia Joannis Chrysostomi ad eos qui magni estimant opes. et erga res vite splendidas frustra affecti fuerunt. E codice Dresd. primum edita et Lat. reddita ( Dresd. 1837) edendam curavi, precatus ab universis ac singulis, quibus hoc (18) Homilias hasce e codice ms. Dibl. reg. Dres- densis, primum cdidit οἱ Latine reddidi: M. Guill. Tüeod. Maur. Becher, pastor eorum qui in erga- stilo militari Dresdze ceustodiuntur, societatis Hist. Theol. Lipsiensis sodalis. — Lipsie, sumptibus et Πρίν Car. Tauchbnitii, 1859 45S HOMILIA AD EOS QUI MAGNI ΑΡΤΙΝΑΝΙ OPES, ET(. 45 specimen legendum olferretur, ut, si orationes illas prelo jam subjectas vulgattsquo esse cognossent, meliora me edocerent. Quod cum per biennii spatium fecerit nemo, contra vero complures viri docti, conatui meo benigne faventes, ut. quatuor a ine omissas bo. milias adderem, suasores hortatoresque exstiterint : precibus adii typographum Li- psiensem, Carolum Christianum Tauchnitz, euuique, promptus ut est ad proinerenduin de optimis litteris, in re mea et suscipienda et scite probeque gerenda haud diflicilem ex- pertus sum. Utrum vero ha homiliae, ipsignite nomine Joannis Chrysostomi, celeberrimi Ecclesia Christiane doctoris, τοῦ καὶ ἀπὸ γάώττης μέλιτος TÀvx(ov. ῥέεν αὐδή. ad eum sint referend&, necne, penes viros doctos, Chrysostomi cognitione longe me su- periores, sit judicium. Constat quidem inter omnes, multos scriptores, ut facilius opera sua venditarent, Chrysostomi nomine ea ornare consuevisse , ita ut Montefalconius multa sese, quà tam insignis Ecclesie Patris auctoritatem ementirentur, vidisse fateatur; tamen non solum duo loca, scilicet p. 10 : Οὐδὲ τῶν κτηνῶν τὸ γένος ἀστένακτον * οὐ µόνον εἰς ἡμᾶς àmap- αιτήτῳ δουλείφ κοπτόµενα, ἀλλὰ xal δαἰμοσι µάτην ἓν Ὑωνίαις σφαττόµενα, 6ἱ p. 68: 6 μηδενὶ τούτων παρ Αρείου κατ᾽ αὐτοῦ προσφεροµένων φωνῶν γνωριζόµενος, 5Φου]ο quo vixit Chrysosto- mus, sunt convenientissima, sed etiam statim prima homilia cua: sermonis elegantia et ubertate, tam argumento simillimo aliis ejusdem oratoris sacri operibus, verbi causa ho- mili& εἰς τὸ ῥητὸν τοῦ προφήτου τὸ λέγον * Μἡ φοδοῦ, ὅταν πλουτήσῃ ἄνθρωπος, καὶ περὶ φιλοξενίας, in psalm. χιισ, vers. 16, in ed. Montefalc. tom. V, p. 504 : — que quidem et ipsa, octavum Occupens inter homilias nostras undecim locum, in codice Dresdensi legitur — genuinum prodere nobis scriptorem videtur. Sed hac in re neque decernerequidquam, neque tempus locumve, quo orationes ille habite sint, terminare ausim. Deinde quod attinet ad interpretationem Latinam, Greco codicis textui a me additam, ea consulto litteralis et ad verbum facta est. Animeadversiones alias, quam quas Greco textui subjeci, addere prorsus alienum duxi. He vero preter codicis sacri loca a me addita allegant p. 10 et 52. Chrysostomi et Basilii Magni verba, que cum locis nostris conferantur dignissima, et simul quid mihi de iis codicis locis, in quibus lectio non sana vel depravata deprehenditur, visum fuerit, indicant. Hoc autem codice, summa cura, fido et diligentia edito, jam nemo vir doctus alterius hominis de argumento sententiam aut animadversiones desiderabit, sed sine ullo erroris periculo facile suo utetur judicio. Scripsi Dresd, die xxii mensis Aprilis a. Dom. MDCCCXXXIX. [md OMIAIA E'. Α Πρὸς τοὺς μεγά]α τὸ παρόντα νομίζοντας xal περὶ tà τοῦ βίου JAauzxpà µάτην ἑπτοημέ- νους. Αγγέλοις μὲν οὐρανὸς εὑὐφροσύνης χωρίον, Ἐκ- χλησία δὲ πιστοῖς ἀντ᾽ οὐρανῶν ἓν διαίτηµα xa vó- µιµον, ταῖς φυχαΐς ἡδονην δωρουµένη τῶν ἱερῶν ἀπῳδῶν τὴν ἀχρόασιν. Ταύτης ποτὲ «hv Μαρίαν ix- χρεµαμένην ὁ τῆς µαχαριότητος δοτὴρ ἐμαχάρισεν' Mapía, φησὶν, τὴν κα] µερίδα ἑξελέξατο, ῆτις οὐκ ἀφαιρεθήσεται ἀπ αὐτῆς. Μόνον δὲ τής εὖσε- 6οῦς διδασχαλίας τὸ χέρδος χαὶ ζῶσιν ἡμῖν ἀγαθὸν φυλακτήριον, xat τεθνεῶσιν πρὸς τὸν χριτὴν συν- οδεῦον * ἡ δὲ τῶν ἄλλων ἁπάντων εὐχατάλυτος κτῆ- δις, οὗ µόνον ὅτι τάφον τὴν διάδοχον ἔχει, ἀλλ' ὅτι xal πρὸ τοῦ τάφου µυρίἰα τὰ τοῦ βίου ναυάγια. Β Κσθάπερ γὰρ θάλατταν τὸν παρόντα ναυτιλλόμεθα βίον σφοδροτέροις χυµάτων συμπτώµασι χρώμµενον. O0 πλοῦτος σταθερᾶς ἀἁπολαύει γαλήνης, ἀλλ᾽ ἐξ οὗ- ρἱσ- "τολ)άχις τοῖς χεχτηµένοις συµπλέων, αἰφνιδίῳ λαΐλαπι πειρασμῶν ἐδαπκτίσθη. Οὐ θρήνος τὸ τῆς * luc. x, 12. Parnor. Gn. LNXIV. IIOMILIA V. Ad eos qui magni acstunant opes, et erga res vite splendidas temere affecii [ueruni. 1-3 Angelis quidem ccelum lattitize est domicilium, Ecclesia vero fidis loco ccelorum hospitium unicum ac legitimum, quod animis voluptatem largitur san- ctorum carminum auditu. Huic intentam quondain Mariam salutis auctor beatani praedicavit : Maria, inquit, bonam partem elegit, que non auferetur ab ea *. Solum pix doctrinz lucrum et viventibus nobis bouum tutamentum, et mortuis ad judicem vi: co- mes ; sed reliquarum rerum omnium facile disperdi potest possessio, non solum quia sepulcrum succes- sorem habet, sed etiam quia ante sepulcrum innu- meras vita ruinas ostendit. Nam t!snquam mare przsentem navigamus vilain, vehementioribus agi- tatam undarum fluctibus. Non opulentia constanti quiete fruitur, sed sepe, cum a vento secundo simul cum possessoribus vehitur, repentina mergitur tempestate. Non thronus altitudo dominatus οι 11 455 SUPPLEMENTUM AD S. J. CHRYSOSTOMI OPERA. 456 inconcussa; frequenter enim stridentes tempestates A δυναστείας ἀχατάτειστον Όψος' ἀθρόαι γὰρ πνεύσα. periculosa naturalein ejus felicitatem diripiunt, Non sanitatis donum caret vicissitudine; sed hinc quoque insidiatur morborum A&-B inexspectata pernicies. Disperditur vario modo bons conditionis possessio, et arbori similis est bomo, nunc quidem felicitatis florem prs se ferens, sed nunc profecto flore illo spoliatus, queuadmodum arbor foliis. Quzre florein vitalem cui marcor non sit proximus , nullum iu- venies. Sic enim nobis vitam Creator constituil, ut eorum qui rebus terrestribus dediti sunt, cupidita- tem. cohiberet, et conjunxit. cum marcore vitae splendorem, ut, si t6 rerum terrenarum suavitas voluptate irretiverit, speratam felicitatem auferret. Nam prasentis vitze viator ordinatus es, non. do- σαι χαταιγίδες χινδύνων αὑτόῤῥιζον τὴν εὑημερίαν ἀνέσπασαν. Οὐ τὸ τῆς ὑγείας ἁδιάδοχον δῶρον, à32* ἐφεδρεύει xal ταύτῃ νοσημάτων ἁπροσδόχητος βλάδη. Πτεροῤῥυεϊ ποιχίλως τῆς εὑπραγία; f χτῆσις, xal δένδρῳ τινὶ προσέοιχεν ἄνθρωπός, νῦν μὲν τὸ τῆς εὐθηνίας ἀνθηρὸν περιφέρων, νῦν δὲ τῷ ταύτης ὡς δένδρον ἐχδυόμενος φύλλον. Οὐδὲν τῶν βιωτιχῶν &v- θηρῶν ἐξετάζων γείτονα χεχτημένον τὸν μαρασμὸν οὐχ εὑρήσεις. Οὕτω γὰρ ἡμῖν τὸν βίον ὁ Κτίστης συν- e έθηχεν τῶν πρὺς τὴν rrjv χεχηνότων ἐχλύων τὴν δρε- Gv, χαὶ συνέζευξεν μαρασμφῷ τὸ τοῦ βίου περίδλε- πτον, ἵν' ὅταν σε τῶν Υπῖνων τὸ τερπνὸν χαταθέλξῃ., 45 πρόσκαιρον ἑλπισθὲν ἀναστήση. ToU γὰρ παρόντος αἰῶνος ὁδοιπόρος κατετάχθης, οὗ χτήτωρ, xai τὴν inus, eL iu. mundo tantum veluti deversorii habe- D à, τῇ κτίσει µόνην ὡς πανδοχείου παροδεύοµεν χρῆ- mius ejus usum fructum. Quemadmodum enim via- tores brevi in diversorio mora fruiti, ordine dein- ceps demigranl et absolvunt iter : ita nos. quoque bujus vitae spatium ewmetientes, paululuin tanquaui in diversorio, in vita commorati, ex hoc emigramus domicilio. Aliam enim vitau nobis Deus destinavit, et praesentem vitam nonnisi viam qua ad illam tenderemus, esse voluit, sed commoda e :mnundo conditio profecta in viaticum tantum viz ordinavit. Hanc vero nobis viam emetientibus bonorum om- nium non vie comes est opulentia; nihil cnim eorum qua habemus, ut nostrum possidejnus. Etenim, quam ferimus primum tanquam propriam vestem, eam ab ovibus accepimus; quas circumjici- mus pedibus calceamenta, ea e pecorum cute fleri curavimus; cibos potusque e terre sinu nobis com- paramus ; hujus est etiam aurum, quod omnes tan- quam nostrum tenemus. Margaritas a conchis vel reges emendicant. Ex Q-7 aliena vitam agimus collatione et divites reddimur, Redde ovibus lanam, neque ullum habebis corporis vestimentum : redde gregibus cutem ipsorum, neque tegmen proprium pedibus invenies : redde bombycina bombycibus texia, neque bombyeinam propriam vestem inve- nies. Sed ne minutorum quidem frustulorum pro- priorum tibi copia erit, nisi almz telluri ii$ quibus vult blanditiis, ea sustuleris. Hoc etiam Christus significans dixit : Si in alieno fideles non fueritis, vestrum quis vobis dabii * ? Ne mili copiam pecorum prediorumque rusticorum ostendas, tanquatn pro- priis glorians iis quz tua non sunt. Unius es pos- sessionis, solius pietatis dominus. Sed hac mors superveniens te non spoliabil ; sed ex reliquis om- nibus expellet vel invitum. Etenim tanquam vitz sustentandz przsidia accepimus possessiones, et tantum usum earum. Quisque, postquam iis est perfruitus, abit, parvulum e vita reportans moni- mentum. Hic enim totius felicitatis fluis est, hic vitalium bonorum exitus. Opulentam possessionem multorumque taleatorum aurum angusta et putida permutamus saudapila. Revera Omnis caro gramen, * Lac. xvi, 42. σιν. Καθάπερ γὰρ ὁδοιπόροι μιχρᾶς ἓν πανδοχείῳ διατριθῆς ἀπολαύσαντες, τὴν ἑφεξῆς ἐχδάντες πλη- ροῦσιν ὁδοιπορίαν, οὕτω xal tbv τῆς ζωῆς ταύτης ὁδοιποροῦντες αἰῶνα, μιχρὸν ὡς iv χαταλύματι τῷ Bip προσµείναντες, τῆς ἐντεῦθεν ἐχδημοῦμεν οἰκή- σεως. "Αλλον γὰρ ἡμῖν ὁ θεὺς προηυτρέπισεν βίον xaX τοῦ πρὸς ἐχεῖνον δρόμου τὴν παροῦσαν ζωὴν ὁδὸν χατεσχεύασεν, τὰς παρὰ τῆς χτίσεως χρείας εἰς ἑφόδιων µόνον τῆς ὁδοῦ χατατάξας. Ταύτην δὲ ἡμῖν τὴν ὁδὺν ἐξελθοῦσιν ὁ τῶν χτηθέντων ἁπάντων &suvó- δευτος πλοῦτος. οὐδὲν γὰρ ὧν ἐσχήχαμεν, ἐσχήχαμεν ἴδιον. "Hv γὰρ φοροῦμεν πρῶτον ὡς ἱδίαν ἐσθῆτα, την τῶν προδάτων ἐξεθύσαμεν φύσιν ἃ περιθἀάλλο- μεν τοῖς ποσὶν ὑποδήματα, παρὰ τῆς τῶν βοσχηµά- των δορᾶς χεχομίσμµεθα᾽ τὴν τῶν βρωµάτων καὶ πο- τῶν χορηγίαν Ex τῶν ττς γῆς συμπορίζομεν χόλπων᾽ ταύτης ἐστὶν καὶ χρυσὺς, ὃν πάντες ὡς ἡμέτερον σφίγγοµεν. Μαργαρίτας ἐξ ὀστρέων xal βασιλεῖς ἑρανίζονται. "EZ ἀλλοτρίας ζῶμεν εἰσφορᾶς χαὶ πλου- τοῦμεν. ᾿Απέδος τοῖς προθάτοις τὸ ἔριον, xal οὐδὲν ἕξεις τῆς σαρχὸς περιθόλαιον ' ἀπόδος τὰς αὐτῶν δο- ρὰς τοῖς βοαχκήµασιν, χαὶ σχέπην ἰδιόχτητον τοῖς πολὶν οὐχ εὐρήσεις᾽ ἁπόδος τὰ σηριχἁὰ τοῖς σχώληξι νήµατα, καὶ σηριχὴν ἰδίαν οὗ προσοίσεις ἐσθητα. 'AXX' οὐδὲ φιχῶν εὐπορήσεις ἱἰδίων, ἂν μὴ τὴν τρέ- φουσαν γῆν οἷς φιλεῖ χολαχεύσῃς. Τοῦτο xal Χρι- στὸς ἑνδειχνύμενος ἔλεγεν * El ἐν' τῷ à AAorplq σπι- στοὶ οὐκ ἐγένεσθε, τὸ ὑμέτερον τίς ὑμῖν δώσεις D Mf, got τῶν ἐχ τῶν χκτηνῶν xat τῆς γῆς προθαλλό- µενος πλοῦτον, ὡς ἐπ᾽ ἰδίοις τοῖς pij σοῖς χαλλωπί- Cou. Ἑνὸς el χτήµατος µόνου εὐσεθείος ἰδιοκτήτωρ. Ταύτης σε θάνατος ἐἑπελθὼν οὗ συλήσει’ τῶν ἄλλων δὲ ἁπάντων ἐχθαλεῖ χαὶ μὴ θέλοντα: εἰς ὑποχατά. στασιν γὰρ τὴν βιωτικὴν πάντες παρελάέοµεν κτῆσιν xai µόνην ταύτης thv χρῆσιν ἕκαστος χαρπούμε- vog ἄπεισιν, βραχὺ παρὰ τοῦ βίου χομιζόµενος µνη- μα. Τοῦτο γὰρ πάσης εὐημερίας τὸ τέλος, τοῦτο τῶν βιωτικῶν ἀγαθῶν «b συμπέρασμα. Μετὰ πολύπλε- θρον χτῆσιν καὶ χρυσὸν πολυτάλαντον στενἠν τινα καὶ δυσώδη κληρονομοῦμεν Gopóv. "Όντως Ηᾶσα σὰρξ χόρτος καὶ πᾶσα δόξα ἀνθρώπου ὡς ἄγβος &t1 HOMILIA AD EOS QUI MAGNI ZSTIMANT OPES, ETC. 458 χόρτου. Μικρὰ οφοδρότης πυρετῶν ἐμπεσοῦσα πᾶ- A εἰ omnis gloria hominis flos graminis?. Brevis vehe- σαν τοῦ βίου τὴν εὐθηνίαν baxópnigtv* προσέλεγε μὲν γὰρ ἔξωθεν fj τέχνη τὰ φάρμακα ᾿ τοῖς φαρμά- xotg δὲ πυχτεύων ἀοράτως ὁ θάνατος, χατὰ μικρὸν προϊὼν χειροῦται τὸν ἄῤῥωστον , ὁ 6b βλέπων τὸν ἄρυχτον ἐγχείμενον δήµιον, καὶ τὴν Ψυχὴν βιαίως ὠθοῦντα πρὸς ἔξοδον, τρέπει μὲν στένων τὴν x:qa- λἣν ἐφ᾽ ἑκάτερα, περιφέρει δὲ τὸ βλέμμα σὺν δάκρν- ew. Οὐδαμόθεν δὲ τῆς βίας βοήθεια’ οὐκ οἰχέται, thv κλίνην περιεστῶτες, ἑλχόμενον σώζουσιν, οὗ τὰ τῶν Φίλων κολαχεύει τὸν θάνατον δάχρυα, οὗ χρυσὺς τὴν πρὺς τὺν χριτὴν χωλύει παράστασιν. Αδωροδόχητος γὰρ à θάνατος δήµιος, καὶ δεξιὰν οὐκ ἔχων τῷ χρυσῷ πειθοµένην, οὐδὲ πλουσίου ἑξδαργυρίζων νεχροὺς, ἀλλὰ πάντας iv τάφοις ὡς ἐν εἰρχταῖς φυλαχίζων. Πρὸς τὰ τῶν ὁστῶν παράχυψον λείφανα, xai πικρό- «ερον χλαύσεις τοῦ βίου τὸ µάταιον. Τετέφρωται «ρόσωπον, μελανθὶν ὑπὲρ ἄσδολον * ὀφθαλμοὶ διατέ- «ρΏνται σηπεδόνι γλυφέντες ΄ διακέχηνεν στόµα xA πάροδον πολλάκις ἑρπετῶν ὑποδέχεται. Τί καθ’ ἔχα- στον µέλος ἑνδιατρίδω; Φθορᾷ σχώληχες ἅπαν τὸ εῶμα καθάπερ πολέμιοί τενες συμμερίζοντα: χαὶ xai νεῦρα καὶ φλέδας ἀχριδῶς ἑρευνῶντες. Καλῶ, ἄρα τὸ βρέφος τῖς Υαστρὸς παραχύψαν, 0pf- νων εὐθέως οὐ γέλωτος ἄρχεται΄ χλαίει γὰρ ὥσπερ τοῦ βίου καταδοῶν, παρ᾽ οὗ θνησιµαίων ἐκ προοιµίων ἀπογεύεται δώρων. Τεχθὲν γὰρ χεῖρας εὐθέως σπαρ- ανοῦται xai πέδας xai δεσμοῖς ἐνειλημμένον τῆς ἑαλῆς ἀπολαύε;, ὡς προοιµίου ζωῆς προδρόµου νεκρώ- mentia febris qui» nos opprimit, omnem vitze. in- columitatem dispellit; nam admovet quidem ex- trinsecus ars remedia, sed remediis repugnat oculos effugiens mors ; sed mox procedens in potestatem suam redigit eegrotum ; hic vero videns carnificem instantem ineffugibilem, vitamque violenter urgen- tem ad exiluin, vertit gemens caput utrolibet, cir- cumfert vultum lacrynias fundentem. Nusquam &-9 vero validum auxilium : non familiares, lectuin circumstantes, s»egrotantem servant, non amicorum adulantur mortem lacrymae, non aurum corau judice collationem impedit. Est enim incorruptus carnifex mors, neque dextram habens auro obtemperautem, nec magno pretio vendens mortuos, sed omnes in sepulcris tanquam in carceribus in vincula cen- jiciens. Ad ossium reliquias si deflexeris, acerbius flebis vitae vanitatem. In cinerem redacta est facies, nigra pras fuligine ; oculi perforati sunt putredino absumpti ; hiat os et transituin saepius reptilibus ad - mittit. Sed quid in singulis membris commoror 8 Corruptione vermes totum corpus hostium iustar inter se distribuunt, et carnes el nervos et venas accurate rimautes. Jure igitur fetus ex utero caput exserens, lacrymare statiin, noo ridere incipit : nam flet quasi vitam accusans, in qua morticina ex pri- mordiis gustat dona. Natum enim manibus pedi- busque in fasciarum vinculis alligatur, et sic mamma fruitur, tanquam in primordio vitze previa sepul- esesc. "ÀAgti τὸ βρέφος εἰς ζωὴν παρελήλυθεν, xat ( tura. Modo infans in vitam pervenit, el mortuorum νεκρῶν εὐθέως αὐτῷ στολισμὸς προσηνέχθη. Ὕπο- μιμνήσχει γὰρ τοῦ τέλους «οὺς τεχθέντας ἢ quoi: &b xa τὸ παιδίον γεννηθὲν ἀποδύρεται καθάπερ τῇ μητρὶ διὰ τοῦ θρήνου βοῶν' Τί μὲ πρὸς ταύτην, ὦ κῆτερ, τὴν ζωὴν ἀπεχύησας, ἐν ᾗ τοῦ Qv ἡ προσθήκη προσχοπὴ πρὸς τὸν θάνατον; Ti µε πρὺς πολυτάρα- yov αἰῶνα παρήγαγες οὐ τεχθέν; Τί µοι τὰ προοίµια επάργανα; Τί μὲ τοιούτῳ παρῄήγαγες Bip, bv ᾧ καὶ νεότης ἐλεεινὴ τρυγωµένη πρὸ Υήρως, xai Υῆρας φευκτὸν ὡς ἐπὶ θάνατον ἄγον; Δεινὸν, ὦ μῆτερ, τοῦ βίου «b στάδιον, θάνατον ἔχον τῶν τρεχόντων χαμ” ατῆρα. Πικρὰν τὴν βιωτιχὴν ὁδοιποροῦμεν 655v, xal εάφον ἔχουσαν τῶν ὁδευόντων κατάλυμα. Χαλεπὸν τὸ τοῦ βίου διαπλέοµεν πέλαγος ἅδην Υὰρ ἔχει πειρα- thv ἐφεστῶτα. Οὐχ ὡς πονηρὸν στηλιτεύω τὸν Blov ; D Τοῦτο γὰρ τῶν τῆς µανίας ἐπωνύμων τὸ νόσημα’ ἀλλ᾽ ὡς προσκαΐρου μὴ σφοδρῶς ἐξηρτῆσθαι μαρτύρομαι. Ταύτην τοῦ βίου xai Παῦλος χηρύττων «hv ἀθλιότη- τα, thv τῆς Χτίσεως φύσιν εἰσῆγεν στενάνουσαν * Πάσα, φησὶν, ἡ κτίσις στενάξει καὶ συγωδίνει ἄχριτοῦ νῦν. Ὅλη γὰρ σχυθρωπότητος dj χτίσις ἀνάμεστος * κἂν ἀχριδῆ morior, τῶν ὄντων ἐρεύνη- ew, τὸν οἰχεῖον &v ἑχάστῳ στεναγμὸν χαθοπτεύσεις * αρῶτος παρ) ἀνθρώπων στεναγμὸς ἀναπέμπετα: τῇ εἲς φθορᾶς λειτουργούντων Davy. statim vestitus ei allatus est, Adnionet enim natura natos finis; propterea etiam infans recens natum lamentatur, quasi ad matrem querela clamans : Cue me in eam, o mater, vitam peperisti, in qua vi- vendi additamentum lzesio est ad mortem? Cur ine ad tumultuosam vitam adduxisti non partum ? Quid mihi fasciie tanquam primordia ? Quid me in eam introduxisti. vitam, in qua et juventus miserabilis esi, exarescens ante senectutem, et senectus fu- gienda, tanquam ad mortem ducens? Durum, e: mater, vite 10-11 estcurrieulum, quia mortem habet currentium conversionem, [ugratum vitale emetünur iter, quia sepulcrum habel viatorum diversorium. Diffleulter vite navigamus mare; Orcum enim habet piratam astantem. Nonne tan- quam calamitatum nota compungam vitam? Etenim morbus est vesanize similis : sed cum sít nonnisi temporarius, haud ita multum inde pendere testor. llanc vitx miseriam Paulus quoque praedicans, muidi naturam induzit gementem : Totus, inquit, mundus conditus gemit, εί lanquam par(urientis do- lores usque adhuc communicat *. Totus enim mun- dus tristem vultum prz se fert, et cum accuratam feceris rerum omnium investigationem, suum cufus- que rei gemitum observabis. Primus ab lominibus gomitus editur, de sumptibus corruptela suse misere sollicitis. 3 Isa. σι, 6; HL Petr. 1, 24. Montefalconii tom. ll, p. * Rom. vii, 92. Siwiliter in Homilia 5 ad populum Antiochenum edit. 61 : Πῶς οὐχ αἰσχρὸν, ὅτι σὺ διὰ θάνατον ὁδυνᾶσαι ; Παῦλος xoi διὰ ttv παροῦσαν ἔστενε Quy, xoi Ῥωμαίοις Υράφων Σ)εγεν, ὅτι καὶ ἡ κτίσις συστενράξει, xat ἡμεῖς αὐτοὶ τὴν &napyhv ποῦ [Πνεύματος ἔχοντες στενάζοµεν. 459 SUPPLEMENTUM AD S. J. CHRYSOSTOMI OPERA, 460 Gemlt cum hominibus terra quoque, dirarum per A ᾖΣτένει μετ' ἀνθρύπων xol γῆ, τὴν xatápa» δι nos Consors; plorat mare, quod cum a principio Deus pulcherrimum fecisset, post peccata multis sepulcro fuit, Vultu tristi 80] quoque splendet, iis lucens qui ipsius "Creatorem non vident; stelle cum luna gemunt, quia dum concordi inter sese clhorea coucordii? auctorem ostendunt, hominibus fidem non faciunt. Ac ne pecorum quidem genus sime:gemitn est : quippe qui non solum gravissimo servitutis nostr: jugo premantur, sed etiam diis temere in. angulis imactentur.. Communis. quidim est universi. undecunque gemitus, presentis νι deplorantis conditionem, quam apte propheta voca- vit imaginem : Adeo, inquit, omnino nihili esl omnis fiominis natura : adeo imaginariam vitam agit homo*. 19-193 E! vide ejus vocis veritatem, dum. bhuma- E nam accurate examinas vitam. Nam sicut in imagine rex sedet in throno auro ornato, dum afferunt urbes dona diversi coloris, regisque manus capit tributa ; omnia vero umbra et scena, qua videntur , el discisso linteo actus nudatur : codem modo. homi- num natura regina quizedam est in imagine sedens : suscipit quidem maris et terre collationes, quemad- modum illas ex urbibus quibu-dam oblatas; di- scissa vero ei vita, lintei instar, omnis pulchritudo, qua in vita ipsifuit, evanescit. Unum vero maximum inter homines bonorum cordis contriti est huuilia- tio, diei mortis semper cousiderantis, quo nudi ex vitali hoc exeuntes mari, factorum triumphantes do mundo condito videbimus columnas. Visne tibi bujus rei afferri similitudinem? Una navi simul. vehebautur. quidam, idemque junctim navigantes mare, varia invicem furta patrabant. lle»c accurate quidem gubernator observavit, sed furto- rum tandiu non misil accusatorem; cum vero portui navem appropinquantem videret, nudos omnes ex uavi exire jussit, el cujusque furtum in navi situm invenit. Ad liujus rei similitudinem mihi vite exemplum spectat : proposita enim nobis est pre mari vita; pavem vero ad navigandum creatura adorist ; gubernatore utitur illa Deo, omnes operum merces recipit. Si quis corruptam mercatus. fuerit vitam, in inundi navi eam seponet, sin hene ordi- ἡμᾶς δεξαµένη ' ἀποδύρεται θάλαττα, χαχ] μὲν ἐξ ἀρχΏης παρὰ sou γενοµένη, τάφος δὲ μετὰ τὴν ápap- tía» εὑρισκομένη πολλοῖς. Σχυθρωπάζει χαὶ Ίλιος, τοὺς τὸν αὐτοῦ χτίστην οὐχ ὁρῶντας φωτίζων' ἁστέ- ρες σὺν σελήνῃ στενάζουσιν, ὅτι διὰ τῆς εἰρηναίωυ μετ ἀλλίλων γορείας τὸν εἰρηνοποιὸν δειχνύντες c) πε[θουσιν. Οὐδὲ τῶν κτηνῶν τὸ γένος ἀστέναχτον: οὗ μόνον εἰ; ἡμᾶς ἁπαᾳραιτήτῳ δουλείᾳ κοπτόµενα, ἀλλὰ καὶ δαίμοσι µάτην ἐν Ὑγωνίαις σφαττόµενα. Κοινός τις τῆς χτίσεως πανταχόθεν ὁ θρΏνος τὴν τῆς παρού- σης ζωῆς κλαιούσης χατάστασιν, ἣν εὐστόχως χέχλη- xtv ὁ προφήτης εἰχόνα" Τὰ σύμπαντα γὰρ, qno, µαταιότης, πᾶς ἄνθρωπος (ov, µέντοιγε ày. εἰκόγι διαπορεύεται ἄγθρωπος. Καὶ βλέπε τῆς φωνῆς τὴν ἀλήθειαν, τὴν ἀνθρωπίνην ἀχριδῶς ἀνερευνῆσας ζωήν. Καθάπερ γὰρ ἓν εἰκόνι χάθηται μὲν ἐπὶ θρό- νων βασιλεὺς χρυσοπάστων ' προσφέρουσι δὲ πόλεις ἐν τοῖς χρώµασι δῶρα ' δέχεται δὲ τοῦ βασιλέως 9) χεὶρ τὰ διδόµενα * πάντα δὲ σχιἁ χαὶ σχηνἡ τὰ φαινό - μενα, καὶ ῥαγείσης τῆς σινδόνος ἐγυμνώθη τὸ σχῆμα” τὸν αὑτὺὸν τρόπον, xaX τῶν ἀνθρώπων fj φύσις xa0- άπερ Ev εἰχόνι τῷ βίῳ βασιλεύς τις ἐγχαθημένην cé- χεται μὲν τὰς τῆς θαλάττης xal γῆς ὥσπερ Ex τινων πόλεων εἰσφορὰς διδοµένας' ῥαγείσης δὲ αὐτῇ -ης ζωῆς ὡς σινδόνος, ἅπαν ἔσχεν τοῦ βίου διαῤῥέον τὸ χάλλος. "Ev δὲ µέγιστον τῶν ἐν ἀνθρώποις χαλῶν καρδίας συντετριµµένης ταπείνωσις xal τὴν τῆς τε- λευτῆς ἀεὶ μελετώσης ἡμέραν, καθ fjv γυμνοὶ τῆς βιωτικῆς ταύτης ἐξιόντες θαλάττης τὰς τῶν πράξεων ἐχπομπευούσας τῇ χτίσει χατοψόμεθα στῄήλας. Βούλει σοι τούτου παραγάγω παράδειγµα; Ἐτὶ plac τινὸς ὀλχάδος συνέπλεόν τινες χαὶ τὴν αὐτὴν ἀλλήλοις συνναυτιλλόµενοι θάλατταν , πηιχίλας xat ἀλλήλων χλοπὰς ἐπεδείχνυντο. Ταύτας ὁ χυδερνήτης ἀχριθῶς χατοπτεύων, τὸν τῶν χλεμμάτων τέως οὖκ ἑπόμπενεν ἔλεγχον * ἀλλ ὡς λιμένι τὸ σχάφος προσ- εγγίζον ἑώρα, γυμνοὺς πάντας τῆς ὀλχκάδος ἐξιέναι κελεύσας, εὗρεν ἑχάστου τὴν χλοπὴν iv τῷ πλοίῳ χειμένην. Κατὰ τοῦτό pot τῆς ζωῆς τὸ παράδειγµα σχοπεῖ. πρόὀχειται γὰρ ἡμῖν ἀντὶ θαλάττης ὁ βίος; σχάφος δέ τι πρὸς τὸν πλοῦν ἡ χτίσις συνήρµοσται, κυθερνήτῃ μὲν τῷ sip χεχρηµένον, πάσας δὲ τὰς τῶν ἔργων ἑμπορείας δεγόµενον. Ἂν διεφθαρµένον natam vitam egerit, — ad judicium erit asservatum p) τις ἐμπορεύσηται βίον, ἐν τῷ τῆς χτίσεως αὐτὸν ἆπο- quidquid patraverit. Tunc, cum propiuquus erit con- sumimationis portus, 14-15 nudos nos ex terrena navi gubernator expellit, et manet omniuim actio in judicio solemni. Propterea inculpati vitae navigemus mare ; operum bonorum lucrum comparemus nobis lesiem ; umbra similem rerum presentium trans- eamus ipagnificentiam ; mortali animum liberemus voluptate ; fugiamus studium pernicie desinens ; ne terrenis alligemus animum laqueis; fluxam parvi estimemus mortalium gloriam ; ut colorem facile proluendum felicititum — fugiamus. florem; preca- tione ccelum petente, alata percurramus vitaun, vi- θήσεται πλοίῳ ’ ἂν εὐπολίτευτον ζωὴν πραγματεύ- σηται, ἐπὶ τῆς χρίσεως ἔσται τὸ πραχθὲν φυλαττό- µενον. Εἶτα τῶν τῆς τελευτῆς ἐγγισάντων λιμένων, γυμνοὺς ἡμᾶς ἐχ τοῦ Yntvou. σχάφους ὁ χυθερνήτης ἐχθάλλει, xat μένει πάντων dj πρᾶξις ἐν τῇ χρίσει πομπευοµένῃ. "Αμεμπτοι τοίνυν τὸ τοῦ βίου ναντιλ- λώμµεθα πέλαγος, ἔργων ἁγαθῶν τὴν χτίσιν κτησώ- µεθα μάρτυρα" τον σχιώδη τῶν παρόντων ὑπερθαίνω- μεν χόμπον’ τῆς θνητῆς ἀποστήσωμεν τὴν καρδίαν τερπνότητος * τὴν εἰς φθορὰν τελευτῶσαν σπουδΏν ἀποφύγωμεν' τοῖς Υηΐνοις τὴν ψυχὴν pij συνδήσωμεν βρόχοις ' τῆς ἀποῤῥύτου τῶν θνητῶν ὑπερφρονήσω- * Psal. xxxix, S εἰ 0500, versionenr LXX interpretum ed. Reineccii. / 461 IIOMILIA DE PRECATIONE. 402 pev δόξης ' ὡς βαφὴν εὐαπόπλυτον τὸ τῶν προσχαί- A tale: viam emetientes, ac supernae vocationis pr:e- gov διαπτύσωµεν ἄνθος obpavonóp τὸν βίον πτε- ῥώδει διαδράµωµεν εὐχῇ, οἱ τὴν βιωτιχὴν ὁδοιπο- ροῦντες ὁδὸν χαὶ τὸ τῆς ἄνω κλήσεως βραδεῖον τῶν αἰώνων. ᾽Αμήν. OMIAIA G*. Περὶ εὐχῆς. Πρότερον διεξελθόντες ὑμῖν περὶ νηστείας, xat τὰ ταύτης πλεονεκτήματα διηγησάµενοι χατὰ δύναμιν, χαὶ πάλιν τῇ προτέρᾳ περὶ βαπτίσματος τῇ ὑμε- τέρᾷ διεξελθόντες φιληχοῖᾳ, βουλόμεθα xal περὶ εὑ- χῆς ὑμῖν διηγήσασθαι σήμερον. τίς γε ἡ ταύτης δύναµις, xa τίς dj ἀπ αὐτῆς ὠφέλεια περιγίνεται τοῖς ταύτην συνδιατελοῦσιν. Παρακαλῶ οὖν ὑμᾶς, εὐγνωμόνως xai εὐλαθῶς ἀχούσατε, τὴν ἀχοὴν οὐ- θεῖαν τοῖς λεγοµένοις ὑποθέντες. Μεγίστη οὖσα ἆλη- θῶς xai πρεσθυτέρα, xat ufjvnp τῶν ἐντολῶὼν ἁπασῶν αὕτη τετύχηχεν, ἅπαντα τὰ τοῦ Κυρίου ἁπογεννῶσα προστάγµατα. Τίς γὰρ εὐχόμενος παριδεῖν τὸν πλησίον πενόµενον δύναται, ἵνα τὸν πόνον τὸν περὶ ταύτην ἀνόνητον ἔχη; Τίς δὲ τοιούτου πλούτου xal περιουσίας ὀρέγεσθαι δύναται, ἵνα τῷ σώματι µόνον ἀναδέχηται χάµατον εἰκαῖον, ἀλλαχοῦ που τῆς χαρδίας ἁλωμένης ;. Ἔοιχε γὰρ τῖς φιλοχρηµατίας ἡ νόσος πάθει τινὶ δυσιάτῳ καὶ παραµόνῳ, μήτε τάχιον ἐπάγοντι τὸν θάνατον, μήτε τελείαν τὴν ὑγείαν παρέχοντι, ἀλλὰ κατὰ βραχὺ «b σῶμα τῶν οἰχείων ὁπεχλύοντι τόνων, ἄχρις οὗ ταῖς ἐγγινομέναις ἑνολχαῖς ὑποῤῥεῦσαν μετὰ. µυρίους χαµάτους τῷ χοινῷ τοῦ θανάτου παραπέμψῃ πτώ- pat. Τίς δὲ τῆς εὐχῆς ἐραστῆς νηστείας ἀμελῆσαι δυνῄσεται ὑπ' αὑτῆς τῆς Γραφῆς διδασχόµενος, ὅτι Νηστεία καὶ δέησις ἐκ θανάτου ῥύεται. "Αλλως γε οὐ δυνατὸν Ex χαρδίας ἐπικαλεῖσθαι τὸν Κύριον ἁδη- φαγίᾳ xaX χραιπἀλῃ συζῶντα' χαθὼς χαὶ ὁ Κύριος ἐν τῷ Εὐαγγελίῳ τοῖς ἑαυτοῦ μαθηταῖς παρήγγειλαν’ Βλέπετε, φησὶν. μὴ βαρηθῶσιν αἱ καρδίαι ὑμῶν ἐν κραιπἀ1ῃ καὶ µέθῃ. Ἡ yàp ἀναθυμίασις τοῦ «λήθους τῶν εἰσπορενομένων τροφῶν περὶ τὰ χοῖλα φοῦ ἐγχεφάλου µέρη τὸ περὶ αὑτὸν τὸν λογισμὸν ἐπι- θολοῖ χρήσιµον, αὐτὴν ἐπιταράττουσα τὴν καρδίαν, Οὗτως ἡ χατὰ ἀλήθειαν εὐχὴ πασῶν τῶν ἐντολὼν ἀφετηρία τις ὑπάρχει, συμπαρατρέχειν τῷ οἰχείῳ χόσμῳ πάαας καταναγχάζουσα. Κορυφαιότατον ἀγα- θὸν εὐχὴ xal ὁμιλία Θεοῦ» χοινωνία áp ἐστι xal ἕἔνωσις πρὸς Θεόν ΄ xat ὥσπερ ol τοῦ σώματος ὀφθαλ- pot φῶς χαθορῶντες φωτίφονται, οὕτως καὶ duyh πρὶς θεὸν ἑἐχτεινομένη τῷ ἀνεκλαλήτῳ αὑτοῦ φωτὶ χαταλκμπομένη φωτίζεται. Εὐχῆ οὖν οὐκ iv σχή- past γινοµένη, ἁλλ᾽ ix χαρδίας ἐπιτελουμένη' οὗ χαιροῖς xai διαστἠµασιν ὡρῶν περιχλειοµένη, ἀλλὰ γύχτωρ xal μεθ) ἡμέραν ἅπαυστον τὴν ἑργασίαν ἴχουσα. O2 γὰρ χρὴ µόνον ἐπὶ τὴν εὐχὴν ἀπιόντα ὀξέως ἁπάγειν τὸν λογισμὸν πρὸς τὸν Ocóv: ἁλλά δεῖ χαὶ ἐπί τινας ἀσχολούμενον χρείας, ἡ περὶ χηδεµο- vay πτωχῶν, 7| περὶ φροντίδας ἑτέρας, 3) ἐπωφελεῖς * Tob. xu, 8, 9. mium consequaniur in Christo, cui gloria in. szecula sc:culorum. Amen. μεταδιώξωμεν ἐν Χριστῷ, ᾧ ἡ δόξα εἰς τοὺς αἰῶνας HOMILIA VI. 168 17 De precatione. 18-19 Postquam prius. expesuiumms: vobis de jejunio, ejusdeuque virtutes explieuimus pro. viri- bus, et tum quoque, cum — baptisma pertracta- remus, priorem experti. sumus vestram audiendi cupiditatem, volumus hodie etiam de precatione vobis exponere, qu:e sitejus via, ct. quid emolu- B menti redundet in ejus studiosos. Itaque vos lor- tor, auscultate benevole etattente, dicla mea recte intelligentes. Profecto maximum est et antiquissi- mum, et mater praceptorum omnium, omnia. Do- mini gignens mandata. Quis enim preces faciens negligere propinquum egenum potest, ut studium ejus inutile habeat? Quig autem opulenti: et abundanti: adeo studiosus esse potest, ut corpore tantum lucrum vanum suscipiat, sed anims alibi jacturam faciat? Nam avaritiz morbus affectui cuidam vix sanando et continuo si- milis est, neque celeriter adducenti mortem, neque plenam sanitatem prabenti, sed hrevi corpus a ner- vis suis.solventi, donec illud, uleeribus intus exor- tis tabescens, poet inpumeros dolores communi mortis ruinze transmittat. Quis autem 290-91 prc- cis amator jejunium negligere poterit, ex ipsa Seri- ptura sacra edoctus, Jejunium el precationem libe- rare a morte *. Praseriim non potest ex animi seusu invocari Dominus, si quis edacitati: εἰ ebrietati indulserit : quemsdmodum etiam Dominus in Evan- gelio discipulos suos monuit : Cavetote; inquit, ne quando obruantur animi vestri crapula et ebrietale." Nam vapor copiz immissorum ciborum medullaia cerebri occupans, intelligendi facultatem. debilitat, ipsumque animum turbat. Sic preces juste stadii quasi sunt carceres, a quibus inde omnia prece- pta emittuntur : qui quidem carceres omnia nfficia, p 50ο quodque ornatu decoratum, ad metam junctim currere jubent. Summum bonum est. precalio οἱ colloquium.cum Deo ; nam est consociaiio et unio cum Deo : et sicuti corporia oculi lucem videntes illustrantur, sic etiain. animus in Deum intentus, ineffabili ejus lumine illustratur. Precationem, iu- quam, quz? non sit in habitu, sed flat ος animo; qu: non certis temporibus horarumve discriminibus circumsceribatur, sed noctu diuque continuo perfi- ciatur. Etenim non solum tunc oportet. animum repente in Deum intendere, cum precationem medi- tetur, sed oporlet etiam tunc, cum ofliciis quibuse dam occupatus sit, vel cura circa egenos, vel curis. aliis, vel utilibus munificentia operibus, desideriuyx ' Luc, xxt, $$, ubi προσέχετε &auvol; pro βλέπετε. 462 SUPPLEMENTUM AD S. J. CHRYSOSTOMI OPERA. 464 et memoriam Dei commiscere, ut ceu sale Dei amore A εὐποιῖας, τὸν πόθον καὶ τὴν μνήμην τοῦ θεοῦ χατα- eondita, cibus dulcissimus Domino universi fiant. Sed 93-23 licet nobis emolumento inde redun- dante frui per totam perpetuo vitam, si plurimum temporis ei tribuimus. Precatio lumen est animi, vera Dei cognitio, Dei et hominum mediatrix, affectuum medicina, dolori- bus morborum remedium, delinimentum animi, dux vie caelestis, non circa terram versans, sed in ipsum celorum culmen proficiscens. Volat supra creaturas, scindit animo aerem, super aerem mi- grat, pergreditur stellarum choreas, aperit portas eceloruin, super angelos ascendit, thronos et doini- nationes prztergreditur, pervadit Cherubim, et super omuen naturam creatam evecla, ad ipsam inacces- sam Trinitatein accedit. lbi Numen adorat, ibi ha- betur digna qua consocietur cum Rege coelesti. Auimus per eam sursum elatus in coelos, amplectitur Dominum complexibus ineffabilibus, sicuti infans ad suam matrem lacrymans clamat, divinum lac appe- &eus ; expetil vero propria vota, et accipit dona meliora omni visibili natura. Nam internuntia venerabilis coram Deo adest precatio, exhilarat animum, tranquillat ejus affe- ctum, timorem giguit poinze, regni ccelestis deside- rium, animi humilitatem docet, cognitionem peccati praebet, omnino omnibus exornat bonis hominem, dum tanquam vestem quamdam variam omnem virtutis nataram animo circumdat. Haec Annz quo- que Samuelem donavit*, eumque prophetam Domini constituit : bzec etiam Eliam * 94-95 zeloten Do- mini reddidit, et dux vix fuit igni coelitus in sacri- ficium demisso. Nam eum Baalis sacerdotes totum dien idolum invocassent, ille pura mente vocem sustulit, et animo et ore vociferatus, ignem de celo deduxit, testimonium supplicationis justz;. Etenim iauquam aquila quxdam ad aram advolans, summa nature ου: celeritate omnia concremavit. Iioc vero effccit magnus minister Dei Elias zelotes, nos ad spiritualia per res illius temporis ducens, ut nos quoque ex animo ad Deum clamantes, ineffabilem Spiritus ignem in aram animi nostri arcessamus, µίσγειν, ἵνα καθάπερ ἅλατι xfj τοῦ θεοῦ ἀρτυομένη ἀγάπῃ, βρῶμα Ἠδύτατον τῷ πάντων Αεσπότῃ γίνων- ται. Δυνάμεθα δὲ τὴν Ex ταύτης ὄνησιν παρὰ πάντα τὸν βίον ἀναφαίρξτον χτήσασθαι, ταύτῃ τὸ πλεῖστον ἀπονέμοντες τοῦ χαιροῦ. Εὐχὴῆ φωτισμὸς φυχῆς, ἀληθῆς θεοῦ ἐπίγνωσις, Θεοῦ καὶ ἀνθρώπων μεσίτης, παθῶν ἰατρὸς, ἆλεξι- φάρµακον νόσων, γαλήνη duy, ὁδηγὸς οὐρανία, οὗ περὶ γῆν στρεφοµένη, ἀλλ᾽ εἰς αὐτὴν τῶν οὐρανῶν πορευοµένη τὴν ἀφῖδα. Ὑ περπτδᾷ χτίσµατα, τέμνει νοητῶς τὸν ἀέρα, ὑπὲρ τὸν ἀέρα πορεύεται, διαδαίνει τὰς τῶν ἄστρων χορείας, ἀνοίχει πύλας οὐρανῶν, ὑπὲρ τοὺς ἀγγέλους Υίνεται, θρόνους xat Κυριότητας παρέρχεται, διαδαἰνει τὰ Χερουθὶμ, xat ὑπεράνῳ πάσης φύσεως γενητῆς γενοµένη. πρὸς αὐτὴν τὴν ἁπρόσιτον παραγίνεται Τριάδα. Ἐκεῖ προσχυνεῖ τῇ θεότηει, ἐχεῖ καταξιοῦται συνόµιλος γενέσθαι τῷ οὐ- ρανίῳ βασιλεῖ. Δι αὐτῆς ἡ ψυχἣ µετέωρος ἀρθεῖσα εἰς οὑὐρανοὺς, περιπλέχεται τῷ Κυρίῳ περιπλοχαῖς àp- ῥήτοις, ὥσπερ νῄπιον πρὸς ἴδίαν μητέρα μετὰ δα- κρύων Bod τοῦ θείου γλιχοµένη γάλαχτος ' αἰτεῖ δὲ τὰ οἰχεῖα θελήµατα, καὶ λαμθάνει δωρεὰς χρείττονας πάσης ὁρατῆς φύσεως. Πρέσθις γὰρ αἰδέσιμος ὑπάρχει εὐχὴ , χαροποιεῖ τὴν καρδίαν, ἀναπαύει τὴν φυχὴν, φόδον ἐγγενᾷ xo- λάσεως, βασιλείας οὐρανῶν ἐπιθυμίαν, ταπεινοφρο- σύνην διδάσχει, ἐπίγνωσιν ἁμαρτίας παρέχει, ἅπαξ- απλῶς πᾶσι χαταχοσμεῖ τοῖς ἀγαθοῖς τὸν ἄνθρωπον, ὥσπερ τινὰ πἐπλον ποιχ[λον πᾶσαν φύσιν ἀρετῆς «fj Ψυχῆ περιτιθεῖσα. Αὐτὴ καὶ τῇ "Αννῃ tbv Σαμουλλ ἑδωρήσατο, xal τοῦτον προφἠτην τοῦ Κυρίου ἀπέδει- ξεν᾽ αὑτὴ xal τὸν Ἠλίαν ζηλωτὴν τοῦ Κυρίου πε- ποίηχεν ΄ χαὶ τῆς ἐπὶ τὴν θυσίαν καθόδου τοῦ obpa- νίου πυρὸς ὁδηγὸς γεγένηται. Τῶν yàp ἱερέων τῆς Βάαλ πανημἑριον ἑἐπικαλουμένων τὸ εἴδωλον, αὐτὸς ix χαθαρᾶς καρδίας τὴν φωνὴν ἀνατείνας, καὶ βοή- σας χαρδἰᾳ καὶ στόµατι, τὸ πῦρ κατήγαγεν ἐξ οὗ- ρανῶν, μαρτυρία τῆς εὐχῆς τῆς δικαίας. Καθάπερ γάρ τις ἀετὸς ἐπὶ τὸ θυσιαστήριον ἐπιπτὰς, τῷ λά- 6p τῆς φύσεως χατεχάρπωσεν ἅπαντα. Τοῦτο δὲ πεποίηχεν ὁ μέγας θεράπων τοῦ θεοῦ ἩἨλίας ὁ ζη- λωτὴς, ἡμᾶς ἐπὶ τὰ πνευματικὰ διὰ τῶν τότε παι- δαγωγῶν, ἵνα xaX ἡμεῖς àx καρδίας πρὸς τὸν θεὺν ejusque ope evadamus plenum saerificium Doinino. p βοῶντες, τὸ ἄῤῥητον τοῦ Πνεύματος πῦρ ἐπὶ τὸ Ou- .Supplicatio etiam Mosen !* legislatorem monimen- ium placandi Dei fecit Israeli, atque tropza contra adversantes lsraelitis fixit, Supplicatione Josua '! quoque, filius Nunis, maximum et splendidissimum in ccelis sidus, solem, qui medium nunc cceli poluin . dividit, in eodem loco commurari diei spatium jussit. Adeo ei Dominus inter omnia pracepta principatum dedit '*, ut ex urbibus οἱ pagis, et ab ipsisdiscipulis fugeret , et in deseria recederet supplicationis Causa, ut procul a tumultibus et turbis humanis in * | Samucl. 1, 11... * 1 Reg. xviii, 356-38. 9x, 10. (19 15) Sic codex. Legendum esse existimo τῷ. 9 Exod. xvii, 10-15. σιαστἠριον τῆς ἡμετέρας χαρδίας κατελθεῖν προτρεφῶ- µεθα, διὰ τοῦτο τέλειον ὁλοχάρπωμα,γινόμενοι τῷΚν- pip. Εὐχὴ καὶ Μωυσῆν τὸν νοµοθέτην ἱλαστήριον τοῦ θεοῦ πεποίηχεν τὸν (19-10) Ἱσραὴλ, καὶ πρόπαια κατὰ τῶν ἑναντίων τοῖς Ἰσραηλίταις ἔπηξεν. Av εὐχῆς wal Ἰηαοῦς, ὁ τοῦ Ναυῆ, τὸ µέγα καὶ περιφανέστατον kv τοῖς οὐρανοῖς ἄστρον tbv fiov, μέσον Ίδη τοῦ πόλου κατατέµνοντα τὸν αἱθέρα, ἐν αὑτῷ τῷ τόπῳ χαιρὸν ἡμέρας διατρίψαι πεποέηχεν. Οὕτω δὴ ταύτῃ τὰ πρεσθεῖα τῶν ἐντολῶν ὁ Κύριος ἔδωχεν, ὥστε πόλεων !! Josue x, 12, 15. '* Luc. v, 16; 465 IIOMILIA IN ILLUD, 1 COR. VI. OMNE PECCATUM, ETC. 466 xal χωμῶν xaY τῶν ἰδίων ἀποφεύγοντα μαθητῶν, iv A tranquillitate ardentissimo cum desiderio oraret, «aic ἑρήμοις ὑποχωρεῖν τῆς προσευχῆς ἕνεχεν, ἵνα ἐχτὸς θορύδων xaX περιστάσεων ἀνθρωπίνων ἓν ἠαυχίᾳ ταύτῃ μετὰ μεγάλου πόθου προσομιλῇ , διδά- σχων ἡμᾶς ἅμα, ὅτι xph τὸν τοιαύτην ἑπαγγελλόμε- ' Voy πολιτείαν, τόπους χαταλαμδάνειν ἑρήμους, ἆπε- ῥισπάστως τὸ τοιοῦτον πράττοντας. Δι’ εὐχῆς xal τὸ μέγα τῶν ἀποστόλων σύστημα χατηξιώθη τὸν Παρά: Χλητον δέξασθαι σήµερον * τούτου γὰρ ἕνεχεν περὶ αὐτῆς ὑμῖν ἠναγκάσθην σήμερον διεξελθεῖν. Εὐχὴ, ᾿ «oU σώματος ἐπὶ γῆς χειµένου, τὴν duyhv πρὸς ἐχείνην τὴν ἑπουράνιον ἀποχομίξει πηγὴν, κἀχείνου «τοῦ πόµατος ἐμφορῄσασα ταύτην ποιεῖ bv aot] πηγὴν Όδατος ἀλλομένου εἰς ζωὴν αἰώνιον. Att) τῶν μελ- λόντων ἀληθῆ δίδωσιν πληροφορίαν, χρείττονα λοιπὸν simul docens nos, in secessu idem facientes, opor- tere eum. qui tale praedicet regnum, locos eligere desertos. Supplicatione etiam apostolorum concilium dignum redditum est quod Paracletum impetraret hodie : ideo enim hodie de ea vobis 469-2'7 coactus sum exponere 32. Supplicatio, corpore in terra ja- cente, animum ad illum coelestem fontem ducit, illoque potu eum replens, facit in eo fontem aqua salientis in vitam zeternam !**. Eorum adeo, qu futura sunt, veram prsebet persuasionem : meliorem jamjam fide cognitionem bonorum, qua illic sunt, largitur, aperit thesauros occultos, invisibiles, ar- canos, ostendit tibi adversarium : perrumpit alieni- genarum acies, perdit potestates hostiles, et ad :πστεως τὴν ἐπίγνωσιν τῶν ἐχεῖσε παρεχοµένη &ya- B ipsum regem ducit. Precationem siquidem dico, ne θῶν, θησαυροὺς ἀποχρύφους, ἁοράτους, σχκοτεινοὺς ἀνοίγει, δειχνύει σοι τὸν ἀντίπαλον * τέμνει τὰς τῶν ἀλλοφύλων παρατάδεις, τὰς ἀντιχειμένας ἀφανίζει δυνάμεις, xaX πρὸς αὐτὸν ὁδηγεῖ τὸν βασιλέα. Εὐχὴν ὅταν εἴπω, μὴ νοµίσῃς λόγους εἶναι. Πόθος ἐστὶ putes verba esse. Desiderium est Dei, pietas ineffa- bilis, non ab hominibus pr:stita, sed a divina gratia effecta, de qua etiam Apostolus dicit : Quid emi oremus, ul fieri debet, nescimus : sed. ipse Spiritus intercedit pro nobis gemitibus ineffabilibus 15. αερὺς Osby, ἀγάπη ἀνεχλάλητος, οὐκ ἐξ ἀνθρώπων ἐπιτελουμένη, ἀλλ ἐχ θείας ἑνεργουμένη χάριτος περὶ fo χαὶ ὁ Απόστολος λέγει Τὸ γὰρ εἰ προσευξώμεθα καθὺ δεῖ, oUx οἵδαμεν, ἀά αὐτὸ τὸ ΗΠγεῦµα ὑπερεγτυγχάνει ὑπὲρ ἡμῶν στενα]μοῖς ἁ.]α.1ήτοις. Την τοιαύτην εὐχὴν ἓάν τινι χαρίσηται ὁ Κύριος, πλοῦτός ἔστιν ἀναφαίρετος, xal σίτισις οὐρανία χο- ῥεννύουσα τὴν duyfjv* fi; ὁ γευσάµενος τὸν πρὸς Κύ- prov πόθον ἁῖδιον χέχτηται, ὥσπερ πῦρ τι λάδρον τὴν αὐτοῦ xapblav ἑχχαῖον. Ταύτην δὲ πρωτοτύπως ἐπι- φελῶν, ἐπιειχείᾷ xal xapbla ταπεινῇ, ζωγράφει τὸν C οἶπόν σου, χαταφαίδρυνε τῷ τῆς διχαιοσύνης φωτὶ, ἔργοις ἀγαθοῖς, ὥσπερ τινὶ δοχέµῃ πλαχὶ, τὸν σεαυ- φοῦ διαχόσµχσον οἶχον, χαὶ ἀντὶ τειχέων xax ψηφίδος «ioter xal µαχροθυµίᾳ κχαλλώπισον. ἐπὶ πᾶσι τὴν εὐχὲν ὥσπερ ὄροφον εἰς ἁπαρτισμὸν ἐπιτιθεὶς τοῦ οἴχου, ἵνα τέλειον τὸν σαυτοῦ οἴχον παρασχευάσῃ τῷ Δεσπύτῃ, χαὶ ὥσπερ Ev obup βασιλικῷ χαὶ περιφανεῖ «ὖν Κύριον ὑποδέξῃ, χαθάπερ ἄγαλμα λοιπὸν αὑτὸν kv τῷ τῆς φυχῆς ναῷ καθιδρυµένον ἔχων διὰ τῆς χά- Ριτος αὐτοῦ, ὅτι αὑτῷ fj δόξα χαὶ τὸ χράτος εἰς τοὺς αἰῶνας τῶν αἰώνων. ᾽Αμήν. OMIAIA Z. Εἱςτὸ, « Ilàx dudpenya, ὃ ἑὰν ποιήσῃ ἄνθρωπος, ἐκτὸς τοῦ σώματός ἐστιν.) Φοθερὰ τῆς ἀποστολιχῆς παραγγελίας fj σάλπιγξ, "πολλὰ μὲν xal ἄλλα τὸν τῆς εὐσεθείας ἁρτίως µαρ- ευροµένη στρατὸν, μάλιστα δὲ τῶν τῆς αἰσχρότητος βαράθρων ἑἐλαύνουσα, xat δ] χαὶ στρατιωτιχὴν πρὸς τῷ τέλει παραγγελίαν προσθεῖσα * Φεύγετε, qnot, thv πορνείαν ' πᾶν ἁμάρτημα, ὃ ἑὰν ποιήσῃ ἄν- ύόρωπος, ἑἐκτὸς τοῦ σώματός ἑστυ'. Οἱ γὰρ τῶν ᾿αἰσθητῶν στρατιῶται πολέμων, νῦν μὲν ἀντιπροσ- émp συμθολῇ, νῦν δὲ φυγῇ χεχρηµένοι, τὰς παρα- εάδεις σοφίνονται. Ἔστι χαὶ πόλεμος φυχαῖς, ἀν- ἀισιάσει xal φυγῆ στρατηγούµενος * xal τοῦτο Παῦλος εἰδὼς , ὁ τῶν τῆς εὐσεθείας ταχτικῶν 33 Act, 11, 4. '** Joan. 1v, 14. '* tom. virt, 26 Talem supplicationem si cui largiatur Dominus, opulentia est non auferenda, et cibus ccelestis, sa- turans animum : qui eum gustavit, Domini incen- ditur desiderio Φ2ἰ6ΓΠΟ, tanquam igne ardentissimo, ejus animum inflammante. llanc vero originaliter perficiens, modestia et humiliatione pinge domum tuam, splendidam redde justitie lumine; bonis operibus, tanquam bractea proliata, exorna domum tuam, eamque loco murorum et lapillorum üde et animi magnitudine condecors; super omnia pre- cationem tanquam fastigium ad perfectionem do- mus imponens zdificio, 98-99 ut absolutam do- mum tuam przpares Domino, et tanquam in domo regia et splendida Dominum excipias, tanquam si- mulacrum jamjamipsum in templo auimi collocatum possidens per ejus gratiam, nam ei gloria et pote- stas in saecula saeculorum. Àmen. HOMILIA VII. D 90-31 De loco 1 Ep. ad Corinth. vi, 18 : « Omne peccatum, quod fecerit homo, eztra corpus est. » 32-39 Terribilis est apostolici inperii tuba, qua cum in multis quidem aliis pietatis castra perfecte testetur, in primis α turpitudinis fo:eis abigit, atque ita militare sub flnem przceptum- addit : Fugite, inquit, scortationem : omne peccatum, quod fecerit homo, extra corpus est !*. Nam mani- festorum milites bellorum nunc quidem adverso congressu, nunc vero fuga utentes, acies instruunt. Est etiam animis bellu quod defensione et fuga geritur : et hoc Paulus sciens, pietatis militis dux, per utramque ducit exercitum artem; nunc quidem. in pugna perseverantiam jubet : Si/dle. inquiens, 15 ] Cor. vi, 18. 46" "wga exeogitare belli rationem suadens : — Fugite scurtaHonem. Si bellum incredulitatis oríatur, utile esL illi resistere; si dolo nobis immineat acies, pulcliiram contra lios impetus insidias strucre; si ca- lomniz jaciatur 944-95 telum, utilis impetus ιιά- versus contra mendacium : sin autem forma mere- trieia jaculetur, terga dare pulchrum est, et pro: ul fugere. Nam in oculos potissimum telum dirigit scoriatio, et cportet. meminisse ducis monentis : Fugite scortationem. Nam lrec habet aliquid. aliis facinorihus magis etiam fugiendum. Alia enim pec- eati mala parcere videntur carni eorum qui facinus patrant, et facinus tentatum nonnisi in eum con- vertunt qui actionem suscipit : quemadmodum in rapinis damnum unicum est eorum qui spoliantur ; in vehementia invidie, contra eos tantum quibus invidetur, invidia erumpit ; in calumniis, si fidem inveniant, iterum eorum tantum est periculum qui, accusantur ; pariter in audacibus c:edum facinoribus ejus qui. suscipit ictum, noxa est. Si quis omnem facinorum injustorum lustraverit actionem, inveniet male phtrantium partem luerum capere, |ῶδογυπ vero damno aflici : sed fornicatio tale discrimen ignorat, nec separat patientis et patrantis actionem, sed simul perduci in contemptum communem, con- jungit vinculo contaminationis. Homines habendi cupidi, cum damnum inferunt alii, i:ninime ipsi ' afficiuntur damno; scortatores autein profecto non SUPPLEMENTUM AD S8. J. CIIRYSOSTOMI OPERA. "umbos vwesiros. circumcincti veritate, nunc vero A στρατηλάτης, δι ἑχατέρας 463 ἄγει τὸν στρατὸν εὐτεχνίας * xal νῦν μὲν τὴν πρὸς τὴν µάχην ἐπι. μονὴν παραγγέλλει’ Στήτε, λέγων, «τεριζωσάµενοι τὴν» ὀσφὺν ὑμῶν ἐν ἀ.ηθείᾳ, νῦν δὲ quy] σορί- ξεσθαι τὸ πολεμοῦν συμθουλεύων * Φεύγετε τὴν πορ- v&lav. "Αν πόλεμος ἀπιστίας ἐχδαλῇ, χρήσιμος πρὸς ἐχεῖνον ἀντίστασις ἂν δόλων ἀπειλῆται παράταξις, x2Ah τῆς (14) πρὸς τοὺς ἀνταγωνισμοὺς τούτους προσ- εδρἰα᾽ ἂν συχοραντίας ἑπιρέρηται τόξον, λναιτελῆς ἀντιπρόσωπος συµθολὴ πρὸς tb φεῦδος. Ὅταν δὲ µορ- qj πορνιχἠ που τοξεύῃ, νῶτα διδόναι χαλὸν xal τὴν ἀντιπρύσωπον φυγἠν. Κατευστοχεῖ γὰρ ὀφθαλμῶν ἡ πορνεία καὶ δεῖ μεμνῆσθαι τοῦ στρατηγοῦ παραγγέλ- λοντος. Φεύγετε τὴν ποργείαν. "Εχει γάρ τι τῶν ἄλλων πονηρευµάτων φευκτότερον. Τὰ μὲν γὰρ ἄλλα τῆς ἁμαρτίας xaxà φείδεσθαι δοχεῖ τῆς «τῶν πρατ- τόντων σαρχὸς, xal τὸ πραχθὲν εἰς µόνον τὸν τὴν πρᾶξιν δεχόµενον ἵατησιν * οἷον ἓν ταῖς ἁρπαγαῖς τῶν ἁρπασθέντων τὸ ζηµίωμµα µόνον, &v τῇ τῶν φθόνων ἰσχύϊῖ περὶ τοὺς φθονουµένους τὸ πάθος ἐχρήγννται ΄ ἐν ταῖς συχοφαντίαις, ὅταν τύχωσ. πίστεως, µόνων αὖθις τῶν συχοφαντουµένων ὁ χίνδυνος * kv τοῖς τῶν φόνων ὡσαύτως τολµήμµασιν τοῦ δεξαµένου τὴν σφα- γἣν τὸ δυσπράγηµα. Πᾶσαν ἄν τις ἔργων ἀδίχων ἑπερχόμενος πρᾶξιν, εὑρήσει τὴν μὲν τῶν ἁδικούν- των µερίδα χερδαίνουσαν, τὴν δὲ τῶν ἁδιχουμένων ζημιουμένην ' πορνεία δὲ τὴν τοιαύτην οὐχ οἶδεν διαίρεσιν' οὐδὲ χωρίζει τὴν τοῦ παθόντος Ex τοῦ δρά- σαντος πρᾶξιν, ἀλλὰ συγχαταστρέφει πρὸς ἀτιμίαν possunt vitiare corpus , quin simul cum vitiato c ἐπίχοινον, συνάπτει δεσμῷ μολυσμοῦ. Τοῖς πλεον - afficiantur dedecorc. Homicida cum patrant cedem, minime una cum trucidatis trucidantur ; libidinosis autem, cum contaminant carnem, non licet esse puris a contamine. Et vide, qu:so, 398-37 argutam in lioc Pauli conclusionem : Fugite, inquit, fornica- tionem, Cur? Quia omne peccatum, quod fecerit homo, extra corpus est, hoc est, corporis naturam non corrumpens, cum violatione membrorum non conjunctum, carnis contaminatione non repletum, sed tale, quod perpetratur, quin damnum fiat cor- pori perpetranti. Sed libidinosus in proprium corpus peccat, non sicut homicida in alienum, illasum ipsius corpus conservans, non sicut habendi cu- pidus in alterum, proprie carnis damnum evitans; sed ipse sui ipsius corruptor est scortator, ipse a se ipso dedecoris transfigitur telo. Fur, ut. corpus nutriat, furtum audet ; sed libidinosus propriae carni, ut eam diripiat, insidiatur. Hominem avarum ad rapinam irritat computatio lucri cupida, scorta- tio vero est Jactura honestatis corporis. Calumnia- tori affectum movet laudatus alter, sed libidinosus proprii dedecoris auctor est. Quid enim inhonestius est eo qui sarcinas fert scortatiouis ? Etenim quodvis quidem peccati servitium ignominiosum est, dede- corat enim animi prastantiam ; sed. scortator inho- * Ephes. vi, 14. ἐχταις ἐστὶ ζημιώσασιν ἄλλον ζημιοῦσθαι μηδὲν, τοῖς πόρνοις δὲ οὐκ ἔστιν οὐδὲν καταισχύνασιν σῶμα, μὴ τῷ καταισχυνθέντι συγχαταισχύνεσθαι. Tol; πεφο- νευχόσιν ἐστὶν ἑργασαμένοις τὸν φόνον, τοῖς σφαγεῖσι ph συνεσφάχθαι, τοῖς πόρνοις δὲ οὐχ ἔστι µολύνααι σάρχα, τοῦ μολυσμοῦ χαθαρεύειν. Kal σχόπει µοι τὴν εἰς τοῦτο τοῦ Παύλου λεπτολογίαν ' Φεύγετε, φησὶν, τὴ» ποργείαν. A οἱ; Ὅτι πᾶν ἁμάρτημα, ὃ ἑὰν' ποιήσῃ ἄνθρωπος, ἐκτὸς τοῦ σώματός ἐστιν, τοῦτ) ἔστιν, τῇ τοῦ σώματος μὴ λυμαινόμενον φύσει, τῇ τῶν μελῶν pi συνιστάµενον ὕθρει, τῷ τῆς σαρ- xbg μολυσμῷ ph συμπληρούμενον, ἀλλ᾽ ἔξω τῆς τοῦ πράξαντος σώματος ἑνεργούμενον βλάδης. 'O δὲ πορ- νεύων εἰς τὸ ἴδιον σώμα ἁμαρτάνει, οὐχ ὥσπερ ὁ D φονεὺς εἰς ἀλλότριον, ἄτρωτον τὸ ἑαυτοῦ σῶμα δια- σώζων, οὐχ ὥσπερ ὁ πλεονέχτης εἰς ἕτερον, τὴν τῆς ἰδίας σαρχὸς φυλαττόμενος βλάδην, ἀλλ' αὐτὸς ἑἐαυ- τοῦ διαφθορεὺς ὁ πόρνος, αὐτὸς ὑφ' ἑαυτοῦ τῷ τῆς ἀτιμίας περιπείρεται βάλει. Ὁ χλέπτης, ἵνα θρέφῃ τὸ σῶμα, τολμᾶ τὸ πλημμέλημα, ὁ πόρνος δὲ τῇ της ἰδίας σαρχκὺς προσεδρεύει ληστείᾳ. Τὸν πλεονέχτην πρὸς ἁρπαγὴν ἐρεθίζει φιλοχερδίις λογισμὸς, πορνεία δὲ τῆς τοῦ σώματος ζημία σεµνότητος.Τῷ βασχάνῳ κατασκευάσει τὸ πάθος δοξαζόµενος ἕτερος, ὁ πόρνος δὲ τῆς ἰδίας αὐτουργὸς ἁδυς.ας. Ti yàp ἀδοπότερον (14) Sic eodex. Legendum esse existimo ἡ vel omittendum vocabulum τῆς. 46) HOMILIA IN ILLUD, I COR. VI, OMNE PECCATUM, ETC. AD» σχευοφόρου πορνείας; Πᾶσα μὲν γὰρ ἄδοξος ἆμαρ- À nestior est peccati servus, limum haurire ab co «lac δουλεία, ἀτιμοῖ Yàp τῆς Φυχῆς τὴν εὐγένειαν, ὁ 6k πόρνος ἁμαρτίας ἁδοξότερος δοῦλος, βόρδορον ἀντλεῖν παρ αὑτῃ τεταγµένος, μολυσμοῦ συνάχειν σωρὸν, ἀχαθάρτῳ λειτουργεῖν ἐργασίᾳ, ἡδονῶν ἔγχυ- λίεσθαι πηλῷ, αἰσχρότητα τρἰθεσθαι, ῥάκους ἔχειν τὸ σῶμα μὴ διαλλάττον. Ποία γὰρ ῥάχους xai πόρνου διαφορά; Τοῦ τῆς εὐσεθείας ἀπεσχίσθαι σώματος. Φθείρεται χαθημερινῇ σηπεδόνι ταῖς τῆς ἁμαρτίας ὁδοῖς ' ὡς ἄχρηστον ἑναπέῤῥιπται ῥάχος ' χεῖται πᾶ- σιν χαταπάτηµα δαίµοσιν εἰς αὑτὸ (15) ὁ διάθολος τὴν ἰδίαν ἁπομάσσεται σΏψιν. Της νοητῆς δὲ τοῦ πόρνου καχοπραχίας ἡ πρόδηλος xai σαφῆς, οὐκ ἀλλάτ- των (16). Ἔστιν γὰρ φευχτὸς οἰχίαις, ἀπευχτὸς συν- ευχίαις, τοῖς πλησιάξουσιν ὕδρις , τοῖς ἐχθραίνουσιν ὄνειδος, συγγχενέσιν αἰσχύνη, συνοίχοις ἑπάρατος, ἀθυμία γονεῦσιν, οἰχέταις θξατρισμὸς γελώμενος, διήγημα ἨΥείτοσιν, Ὑγῆμαι σπουδάζων ἀπόθλητος, Όποπτος μετὰ γάμον νυµφίὀς, μισούµενος τέχνοις πατὴρ, εὐκαταφρόνητος αύμδουλος, ἁηδῆς χαριζό- µενο:, αἰτῶν ἁηδέστερος, πόῤῥωθεν ὀφθεὶς λυπηρὸς, νοσῶν ἀθλιώτερος, τεθνεὼς ἀτιμότερος. Ἰοσούτου πλήθους χαχῶν τὴν πορνείαν Παῦλος μητέρα θεώµε- V0; , τὴν νιχητήριον ἡμῖν ἁρτίως φυγἣν παραγγέλλων ἀδόα. Φεύγετε τὴν ποργείαν. Ἡ τοῦ Παύλου φωνὴ νεανίσχου μὲ vov ἀνέμνησεν σώφρονος κατ Αἰγυ- πτιαχῆς πορνείας διὰ φυγῆς ἀριστεύσαντος χαί xol γε πολλὰ τῷ νεανίσχῳ τὴν πειθὼ κατεσχεύαξεν ᾿ ἡλιχία φιλήδονος, δουλείας ζυγὸς, ὁξσποίνης ἑρωτιχὴ jussus, contaminationis colligere cumulum, impuro munere fungi, voluptatum pervolvi luto, dedecus exercere, corpus habere a lacinia non differens. Quale enim laciniam inter et libidinosum discri- men? Eo, quod a pietatis corpore abscissus est. Corrumpitur quotidiana putredine in peccati viis, quemadmodum 368-39 lacinia inutilis projicitur; proponitur omnibus conculcandus demonibus : in eo diabolus suam abstergit putredinem. Nec discre- pat ab ea calamitate libidinosi, quam ipse sentit, illa, que manifesta est et aperta. Est enim evitatug familiis, exsecrabilis conventibus, familiaribus fastidium, adversariis opprobrium, cognatis igno- p minia, domesticis exsecrandus, dolor parentibus, servis spectaculum ridiculosum, narratio vicinis, connubii petitor contemptus, suspectus post nuptias sponsus, perosus liberis pater, despectus consilia- rius, ingratus dona distribuens, appetens magis eliam ingratus : procul conspectus molestus, aegro- tans miserabilior, mortuus ignominiosior. Talis copie malorum scortationem Paulus matrem videns victricem nobis omnino fugam commendans clamat : Fugite scortationem. Hzc Panli vox nunc in mentem mihi revocat juvenem castum, qui scortatiouem JEgyptiacam per fugam superavit, quamvis multz res juveni illecebras pararent : stas — voluptatis amans, servitii jugum, domin: amatoriz blanditiz, confabulatio continua, libidinis clandestina ad coitum χολαχεία, διάλεξις συνεχῆς, ἀσελγείας λαθραία πρὸς (C exhortatio. Evenit enim, inquit, die quodam, cum piSv παράχλησις᾽ Εγέγετο γὰρ, qno, τοιαύτη τις ἡμέρα, xal εἰση-Ἵθεν ἹἸωσὴφ εἰς τὴν olxiar ποιεῖν τὰ ἔργα αὐτοῦ. xal οὐδεὶς ἦν τῶν év τῇ οἰχίᾳ ἔσω. Καὶ ἐπεσπάσατο τῶν ἱματίων αὐτοῦ ἡ δέσποιγα αὐτοῦ, Ιέγουσα * Κοιμήθητι μετ) ἐμοῦ. Μέγα τὸ τῆς σωφροσύνης ἀδίωμα ' τοῦ δρύλου τὴν δέσποιναν χατεσχεύασεν δρύλην * ὁ μὲν γὰρ ἱχετεύετο, 1j δὲ ἰχέτενεν ' Κοιμήθητι μετ ἐμοῦ. Πεπυρωμένον τῆς πορνείας τὸ βέλος, ἁλλ' ὕλην Ψψυχῆς κχειµένην οὐχ) εὗρεν, εἰς ἐσθήτα δὲ τὴν διάλυσιν ἔσχεν, fjv τὸ τῆς πορνείας ἀναιδὲς περισφἰγγον ἐδόα * Κοιμήθητι μετ) ἐμοῦ. Μυκᾶται τὸν τῆς πορνιχῆς ἐπιθυμίας λι- μὸν, ἀλλ᾽ ἔχλειεν μᾶλλον τὰ τοῦ σώφρονος ὦτα ' ἡ μὲν γὰρ ἔλεγεν' Κοιμήθητι μετ ἐμοῦ ' ᾽Αντεχήρυτ- «tv δὲ ἡ σωφρροσύνη τῷ vip: Γρηγόρησον μετ D ἁμοῦ ' xai τοῖς ἔργοις ἐδήλου τὸ ἄγρυπνον. Οὐ γὰρ ἑνύσταξεν ταῖς χολαχείαις ὁ τόνος, οὐχ ὕπνωσεν ἡ γνώµη ταῖς ἐπῳδαῖς, οὐχ ἐκαθεύδησεν τῆς σωφροσύ- νης ἡ νΏφις, οὐ ταῖς χατεχούσαις ὑπεξελύθη λαθαῖς, οὐ τοῖς τῆς µορφῆς χαλλωπισμοῖς ἡἠλιεύθη, οὐ ῥη- µάτων ἐρωτικῶν διεχλάσθη θωπείαις, ἀλλ’ fv αὐτῷ . πικροτέρα λοιδορίας τῆς δεσποίνης ἡ φωνὴ χολα- χευούσης * Κοιμήθητι μετ ἐμοῦ. Ἔτοιμος εἰστήχει ξιάθολος νυμφαγωχὸς τῆς µοιχείας, xat συνέσφιγγεν 155 (00η. xxxix, 11,12. (15) Sic codex. Leg. αὑτόν. venisset Josephus domum ad facienda opera sua, ul non essei quisquam ex domesticis ibi intus. Tum do- mina prehendit vestes ejus dicendo : Concumbe mecum '*. Magnum est temperantia pretium : servi dominam servam fecit : ille enim rogabatur, h:ec autem rogabat : Concumbe mecum. 40-51 I»flam- inatum erat scortationis telum, neque vero fomitem in animo invenit, sed fractum fuit in veste, quam coustringeus amatrix impudica elamavit : Concumbe mecum. Mugit eoncupiscenti:e meretricize esuriem, sed conclusit magis temperantis aures : illa eniin dixit : Concumbe mecum, contra vero temperantia acclamavit juveni : Vigila mecum : el factis mani- festavit vigilantiam. Etenim non dormitavit con- stantia blanditiis, non obdornivit sapientia incanta- tionibus, uon sopita est temperautie sobrietas, nou dissoluta impetibus, qui ipsum tenerent, non irre- tita formz pulchritudine, non est fracta vocum amatoriarum lenociniis, s&d erat ipsi acerbior con- vicio dominx vox blandientis : Concumbe mecum. Paratus astabat diabolus a:lulterii pronubus, εἰ si- mul cum Πιο] stringebat vestem, et socius erat impetuum ab illa factorum : nesciebat vero se lu- ctari cum perito athleta te;nperantie, ac bene er (46) Sic codex. Legendum ο se existimo : οὐχ ἑλάττων. 4*1 SUPPLEMENTUM AD 8S. J. CIRYSOSTOMI OPERA. 42 ilius prehensionibus se expediente. Relicta enim, A την ἐσθῆτα τῇ πόρνῃ, χαὶ τῶν παρ ἑκείνης συν. inquit, veste in manu efus, fugiens egressus est nudus foras '*. O uuditatein sanctiorem vestitu ! Quid nunc JEgyptlacz libidinis furor? Sui ipsius facinora Jo- 'sepho imputat, et currens ad maritum dicit : Αά: duxisii nobis juvenem Hebreum ad illudendum no- bis : et dixit mihi, uxori tue, que hucusque tempe- ranter custodivi torum tuum, Concumbam tecum; sed cum sublata voce mea inclamarem, reliquit vestem suam mihi, et fugiens f&$99- [G9 egressus est. foras **. lterum Josephus per vestem calumnia Leditur : antea *! fratres ejus togam sumentes, per eam tan- quam a fera devoratum euin. imalitiose calumnia- bantur ; nunc illa togam sumens tanquam scortato- rem ipsum accusat. Pertiuet ad Josephum Domini wOx : Partiuntur vestimenta mea inter se, el pro in- dumenio meo projiciunt sortem **. Jucunda est temperantium exercitui temperantie — historia , sed :erumnosa corporis imbecillitati. O justum auxilium Josepho a Deo allatam! Απίο tenta- tionem Josephum non honoravit, sed ostendit somniis futura, docens se dudum gloriam justis parasse ; concessit. vero — ut tentationibus illu- straretur juvenis, calunniatorum resecaus voces. Etenim, si Josephus virtutis specimen non dedisset, volebant calumniatores [πο a οσο casu effecta esse dicere. Num /Egyptiorum rex Josephus? Num barbaris imperat adolescentulus? Quanam virtute instructus? Quapam virtute. hxc nactus? Ergo ut ne liec dicautur de justo, Deus ei antea tentationes decernit, ut ab illis justo testimonia flant, et. con- $uantur ora caluiniatorum. Itaque aversemur ja- cula qux a forma meretricia in nos jaciuntur, claudamus cupiditatibus oculum, derideantur a nobis voluptates immoderatz, custodiat carnem temperantia, puritas habitet in membris, studea- mus sensibus honestis, splendeamus operum splen- doribus, polita cireumfulgeamus vita, purum cor- pus, templum habitationis Spiritus custodiamus : inseribamus 4/$-/45 boc inscriptione, terribilem scortatoribus comminationem — acclamanti : Si quis lemplum Dei corrumpit, hunc Deus corrum- pet **, εχοινώνει λαθών * οὐκ δει δὲ τεχνίτῃ παλαίων ἆθλη- τῇ σωφροσύνης, χαὶ καλῶς τὰς ἐχείνης ἀπεχδνομένῳ λαδάς, Κατα λιπὼν γὰρ, φησὶν. τὰ ἱμάτια αὐτοῦ εἰς τὰς χεῖρας αὐτῆς, ἔφυγεν καὶ £nA0ev. γυμνὸς ἔξω. Ὢ γυµνότητος ἁγιωτέρας ἑνδύσεως Ι Τί οὖν τῆς Αἰγυπτιαχῆς ἀχολασίας f λύσσα; Τὰ ἑαυτῆς χαχὰ τῷ Ἰωσὴφ περιτἰθησιν, χαὶ δραμοῦσα πρὸς τὸν ἄνδρα φησίν' Εἰσήγαγες ἡμῖν παΐῖδα "E6paior ἐμπαίξειν "ir, καὶ εἶπέν uou τῇ Υυγαικἰ σου, τῇ μέχρι τοῦ νῦν σωφρόνως φυ.ἰαξάσῃ τὴν zol- την σου ' Κοιμηθήσομαι μετὰ coo * Ὡς δὲ ὄψωσα τὴν φωνήν µου xal ἀνεδόησα, ἀφῆκεν τὰ ἱμάτια αὑτοῦ παρ ἐμοὶ, xal ἔφυγεν καὶ ἐξη.θεν Efe. Πάλιν Ἰωσὴφ δι Εσθήτος συκοφαντεῖται ' ἁδελςοὶ πρότερον αὐτοῦ λαθόντες τὸν χιτῶνα, ὡς θηριό- 6ρωτον αὐτὸν δύ Exe(vou χαχούργως ἑδυχοφάντουν, νῦν αὐτὴ τὸν χιτῶνα λαθοῦσα, ὡς πόρνον διαδάλλειο Πρέπουσα τῷ Ἰωσὴφ τοῦ Δεσπότου φωνή ᾽ Διεµε- ρίσαντο τὰ ἱμάτιά µου ἑαυτοῖς, καὶ àxl τὸν ἵμα- τισµόν µου ἐπέθα.ἰον /ῆφος. Γλυχεῖα τῷ τῶν σω- φρύνων στρατῷ τῆς σωφρλσύνης f; ἱστορία, ἁλλ᾽ ἓπί- πονος τῇ τῆς σαρχὺς ἀσθενείᾳ. Ὢ τῆς δικαίας ἐπὶ τῷ Ἰωσὴφ παρὰ θεοῦ προστασίας! Πρὸ τῶν πειρασ- μῶν τὸν Ἰωσὴφ οὐχ ἐτίμησεν, ἀλλ' ἔδειξεν δι’ ὀνειρᾶ- των τὰ μέλλοντα , διδάσκων, ὅτι πόῤῥωθεν δόξαν τοῖς διχαίοις εὐτρέπιζεν ' συνεχώρησεν δὲ τοῖς πειρασμοῖς δοχιµάσαι τὸν νέον, τὰς τῶν φιλοψόγων ἀποχλείων φωνάς. μελλον γὰρ, δοχιμὴν p δεδωχότος τοῦ Ἰωσὴφ, οἱ φιλόψογοι λέγειν’ συντυχίας τυφλῆς τὰ πραττόµενα. Αἰγυπτίων Ἰωσὴφ βασιλεύει; Βαρδά- pov δεσπόζει παιδἀριον; Ποίαν ἀρετὴν ἑνδεξάμενον. Ὑπὲρ molag πούτων τετυχηχὼς ἀρετῆς; "Iva οὖν ταῦτα περὶ τοῦ δικαίου uh λέγητα:ι, πρυλαµθάνων 6 θεὸς τοὺς ἐπ᾽ αὐτῷ πειρασμοὺς συγχωρεῖ * ὥστε τὴν ἀπ' ἐχείνων τῷ διχαίῳ μαρτυρἰαν γενέσθαι xaX ῥά- qat τῶν φ.λοφόγων τὰ στόµατα. Αποστρεφώμεθα τοίνυν τὰς Ex μορφῆς πορνικῆς ἐἑπερχομένας βολὰς, χλείωμεν ἀσελγήμασιν τὸ βλέμμα, Υελάσθωσαν παρ᾽ ἡμῖν ἡδονῶν ἀταξίαι, φρουραρχείτω την σάρχα σω- φροσύνη, χαθαρότης ἑνοιχείτω τοῖς µέλεσιν, τριδώ- µεθα λογισμοῖς φιλοχάλοις, λάμπωμεν ἔργων αὐγαῖς, ἑσμηγμένῳ περιστίλόωµεν Bip, χαθαρὸν τὸ σῶμα. ναὺν τῆς τοῦ Πνεύματος οἰχῆσεως φυλάττωμεν * ἐπιγράψωμεν αὐτὸν ἐπιγράμματι, φοδερὰν τοῖς ἀχθ- λάστοις παραγγελίαν βοῶντι. ET τις τὸν ναὸν τοῦ θεοῦ φθείρει, φθερεῖ τοῦτον ὁ θεός. Vellem ne per breve quidem tempus a vobis se- D parari, Quid enim jucundius patri consuetudine dilectorum liberorum ? Sed quia verbum pietatis ad pugnas vocat, decet ime currere ad arenam Eccle- οἱ, preces operis socias suscipientem : sed hoc obsecro vestrum amorem : servate bonum Ecclesize ordinem, et si qui interea turbas moverint, vincite animi magnitudine turbas. Erit enim brevi tempore tumultuum mutatio in melius. Ne turbemini rumo- ribus, ne ludibriis inclinate, sed preces nobis vise comites simul mittite, uL vestris precibus confirmati ' Gen. xxxix, 12, ubi. ἐν ταῖς χερσίν leg., et. decst : γυμνός. f Mattb, xxvit, 95; Marc. ἂν, 24; Luc. xxu, 54; Joan. xix, 24, XXXVII, 25-55. ? Psal. xxu, 19; κλῆηρον pro doe legitur. 351 Cor. ii, 47. Ἐδουλόμην μηδὲ πρὸς μιχρ»ν ὑμῶν διαζεύγνυσθαι. Τί γὰρ Ὑλυχύτερον πατρὶ συνουσἰας ἀγαπωμένων υἱῶν; Αλλ) ἐπειδὴ χαλεῖ πρὸς ἀγῶνας τῆς εὖσε- θείας 6 λόγος, δεῖ ὁδραμεῖν πρὸς τὰ αχάµµατα τῆς Ἐχχλησίας, εὐχὰς συνεργοὺς εἱληφότα ᾽ ἀλλ ἐχεῖνα παρακαλῶ τὴν ὑμετέραν ἀγάπην ' Φυλάττετε τὴν ἐχ- κλησιαστιχὴν εὐταξίαν, χᾶἄν τινες ταραχὰς παρεµ»” 6άλωσιν, νιχᾶτε µαχροθυµίᾳ τὰς ταραχάς. 'Ἔσται γὰρ οὖκ εἰς μαχρὰν τῶν θορύδων διόρθωαις. Mh ταράττεσθε φῄμαις, μὴ Φφλυαρίαις παραχινεῖσθε, ἀλλ εὐχὰς ἡμῖν συνοδοιπόρους συµπέµφατε, ἵνα ταῖς 19 Gen. xxxix, 14, et 11-19. ?! Gen. -9 HOMILIA DE VIRTUTE ANIMI. 414 ὑμετέραις εὐχαῖς δυναμούμενοι, εἰπῶμεν iv παντὶ A dieamus omni tempore, divino sublevati robore ; καιρῷ, παρὰ τῆς θείας βορηθούμενοι ἰσχύος * Πάντα ἰσχύω ἐν τῷ ἐνδυναμοῦγεί µε Χριστῷ, ᾧ ἡ δόξα εἰς τοὺς αἰῶνας τῶν αἰώνων. Αμήν. OMIAIA H'. "Oti πάντων ἡ κατὰ yrvytir ἀρετὴ προτιµοτέρα. Αριθμῶν τὰ τοῦ βίου πολλάχ.ς χατ ἐμαυτὸν ἀγα- θά, xai μεστὴν εὑρίσκων πολλῶν πανταχόθεν τὴν χτίσιν, xal µυρίων τῷ γένει παρεχτιχὴν ἀγαθῶν, οὐδὲν ἐρῶ τοῦ φυχῆς ὡραιότητα φιλοχαλεῖν ἀγαθώτε- pov, οὐδὲ μᾶλλον ἀνθρώπου πρεπωδέστερον φύσει. TG γὰρ οὕτω πρέπων ἀνθρωπότττι πλοῦτος, ὡς ἑλ- πίδων εὐσεθῶν εὐπορία; Τίς οὕτως ἐχ δυναστείας λαμπρὸς, ὡς ix γνώμης τῷ τῶν ὅλων βασιλεῖ τιµω- Omnia valeo per eun, qui me corroborat, Chri- stum **, cui gloria in secula seculorum. Amen. HOMILIA VIII. A 9-IV7 Virtus animipre omnibus honore digna est. A48-A49 Dum numero sepe apud meipsum vite bona, et repletum invenio undique plurimis rebus unirersum, et innumera generi humano przbere boua, nihil video melius quam studium candidi animi, uec quidquam magis decere naturam homi- nis. Etenim quenam divitiz ita decent geuus huma- num, quemadmodum abundantia piz spei ? Cuinam homini tantus e dominatu oritur splendor, quantus µένης; Τίς àx τρυφῆς ἡδονὴ τηλικαύτη, ὁπόση τις B e mente, quz vel ab ipso rege rerum universitatis συνειδότος ζωοποιοῖς ἑστιωμένου µαθήµασιν; Πᾶν ὅπερ ἂν εἰς μέσον ἀγαθὸν παραγάγῃς, EZ οὐδενὸς ἂν εὗροις ὡς ix γνώμης ἑνθέου σἐμνυνόμενον ἄνθρω- πον. Tov μὲν γὰρ ἄλλων xaXov ἐστίν τις xa τοῖς ἑλόγοις πρὸς ἡμᾶς xotwovla * olov ἡ τῆς ἀχτῖνος καλή τις ἁπόλαυσις, ἀλλὰ πρόχειται xal τοῖς χτήνεσιν abt?) - dj τῶν βρωµάτων ἀγαθὴ χορηγία, ἀλλὰ τούτων χἀχείνοις µετάσχεσις " αἱ τοῦ κάλλους ἑἐράσμιοι χά- ρίτες, ἁλλ᾽ εὗροις ἂν xai χάλλος ἐξ ὀρνίθων ἁστρά- wxoy* τὸ δὲ ἰσχύος πολυθρύλλητον δῶρον, ἀλλ᾽ ἔστιν *b ταύτης xal βουσὶν πλεονέκτημα ᾽ ἡ τοῦ πλούτου πολύευκτος ἄθροισις, ἀλλ' ἴδοις ἂν χαὶ ὄὅστρεα πλού- σια μαργαριτῶν θησαυροῖς. Οὐδενὸς τῶν σαρχίνων παρ᾽ ἡμῖν χανχηµάτων dj τῶν ἁλόγων ἀχοινώνητος φύσις, οὐδενὺς σωματιχοῦ παρ) ἡμῖν πλεονεχτήµατος χείρων. Ἐξ ἑνὸς δὲ αὐτοῖς µόνου πρὸς ἡμᾶς παραχώ- ρησις, ἑνὶ μ/νῳ παρ) ἡμῶν νιχῶνται πλεονεκτήµατι. Ποίρ $t τούτῳ; Tfj τῆς γνώμης ἀξίᾳ, δι’ fjv ἄνθρω- T» Θεῷ παραπλήσιος, vp χεχρηµένος κυδερνἠτῃ τῶν ὄντων, διανοίᾳ διοιχῶν τὰ τῆς κτίσεως, λογισμῷ ον οὗρανὺν διεξιὼν, ἐννοίᾳ τὸ ὑπήχοον ἄγων, fjvto- χῶν .σοφίᾳ τῆς ἀτάχτου |θαλάσσης τὸ δύσχρηστον, προνοίᾳ τὰ φυόµενα σώζων, ἐπιστήμῃ δειχνὺς τὰ φαινόμενα, δεσπόξων τῆς τῶν ὄντων, ὡς ὁ χτίστης, χαλλιτεχνίας. Καὶ ταῦτα δηλῶν ἐχ προοιµίων ἐφ᾽ ἡμῖν ὁ θεὸς ἀνεθόα 15. Ποιήσωμεν ἄνβρωπον κατ᾽ eixóra ἡμετέραν. Καὶ φοθερὰ τῆς εἰχόνος f$ «tp, xai φιλάνθρωπος φοδερὰ μὲν ὡς εἰχὼν ἀρχετύπου φριχώδους. Κίνδυνος γὰρ o5 μικρὺς, μὴ σχοίη τις πρόσχρουσιν τῷ τῖς ἁμαρτίας σπίλῳ τὴν εἰχόνα σπ.- Mosa * φιλάνθρωπος δὲ, ὡς µεγάλη δωρεὰ πρὸ ἱδρώ- των. fjv ἡμῖν ὁ χτίστης πρὸ γενετῆς παρεσκεύαζεν. Ποιήσωμµε» Υὰρ, φησὶν, ἄγθρωπον κατ sixóra ἡμετέραν. loh τῆς πλάσεως μερίμνῃ τιµώμεθα. Ἑκάστῳ μὲν γὰρ τῶν ὄντων παρεχόµενος ὕπαρξιν, αὐθεντίαν ἑτήρει προστάττοντος, xa πᾶσαν τῶν ὀρωυένων τὴν φύσιν Ex προστάγµατος ἕκτιζεν, προσ- *axt'vüe τοῖς οὐχ οὖσιν ἐπιφθεγγόμενος 5» Γενη- δήτω φῶς γενηθήτω στερέωμα * γενηθήτωσαν φω- στῆρες εἰς φαῦσιν ΄ Ea (αγέτω τὰ ὕδατα ἑρπετὰ d- Xov ζωσῶν: ἐξαγαγέτω ἡ Yn τετράποδα χατὰ qi- * Philipp. iv, 15. ο Gen. 1, 90. honori hahetur ? Quod gaudium e luxurie tantum est, quantum ejus qui sibi conscius est, vivificis se delectari scientiis ? Quodcunque in medium protu- leris bonum, propter nullum invenies hominem ita honoratum, quemadmodum per mentem Deo plenam. Etenim reliquorum bonorum brutis quoque nobis- cum est communio : ut suavis quidem perceptio radiorum solis, sed ea ad bruta quoque pertinet ; ciborum abundantia bona est, sed horum íllis quo- que est consortio : pulchritudinis gratia amabilis est, sed invenies pulchritudinem etiam ex avibus exsplendescere : roboris donum celelratissimum est, sed est hxc bovibus quoque proprietas : accu- mulatio divitiarum 5309-51 vehementer exoptata est, sed videbis etiam ostrea opulenta margaritarum thesauris. Nullius rei sensibus subject, qua nos gloriari possumus, brutorum natura non esi par- ticeps, nulla corporis prastantia, qua nos gaude- mus, deterior est. Una re tantuin nobis cedunt, una sola proprietate a nobis superantur. Quali vero ? Mentis dignitate, per qu: homo Deo similis redditur, ingenio utens Gubernatore rerum, facul- tate intelligendi ordinans res naturz, facultate ra- tiocinandi colum perlustrans, mente ducens res subjectas, sapientia vincens pericula turbidi maris, providentia servans ea quae fiunt, scientia ostendens plhznomens, imperans pulchro rerum artificio , Creatoris instar. Atque h:ec mauifestans ab initio D de nobis Deus clamavit : Faciamus hominem secun- dum imaginem nostram δν. Kt terribilis imaginis lionor est, et hominum amaus : terribilis quidem tanquam imago archetypi horrifici. Nam periculum est haud exiguum, ne quis habeat. offensam in. eo quod peccati macula imaginem contaminat ; amans autem hominum, tanquam magnum ante sudores donum, quod Creatorante nativitatem nobis paravit. Nam Facianmtus, inquit, hominem secundum imaginem nostram. Ànte formationem cura honoramur. Deus enim, cum crearet. omnia qua sunt, potestatem servavit imperantis, totamque rerum visibilium naturam ex imperio creavit, imperativo iis quie 47$ SUPPLEMENTUM AD S. J. CIIRYSOSTOMI OPERA. 416 nonduin erant. acclamaus 14; Esto lux : esto firma- A voz*! Ὡς δὲ ἔδει χτισθῆναι τὸν ἄνθρωπον (17), mentum : sunto luminaria ad prebendam lucem : producant aque 59-53 reptilia, in quibus insit ania viva : producat terra quadrupedes secundum speciem suam ! Cum vero oporteret creari bomi- nem , missis parlibus imperantis, suscepit ejus partes, qui ipse ageret, missis partibus ejus qui ex tempore ac perfunctorie compositionem rerum fa- ceret, creationem hominis de industria meditatus est , missa hac terrz appellatione : Profer homi- nem ! Quasi qui non posset. bominem creare solus, socios eliam convocat ad ejus formationem , et quasi qui adjutoribus indigeret, clamavit: Faciamus; non eo, quo ad opificium studio revera indigeret, non eo, quo οἱ adjutoribus ad formationem revera opus esset, sed ut simulatione studii οἱ auxilii ostenderet se fingere genus maximopere curatum ab ipso et perinagnum. In hoc vero honore etiain educatio quxdam ad pietatem spectans generi nostro latet. Etenim nullam voluit rem creatam suam 4 Deo auctore originem repetere, imagiui pro- prie monarchi: eam tradens (nam quidquid regis prz se. fert imaginem, id magni azstimatur). Iterum dixit Deus : Faciamus hominem secundum imaginem νοείται, et quamvis przvideret hominem mente abusurum, tamen cupiditatum irritamentum non debilitavit (neque enim decelyat non splendere solem propter non capaces radiorum); ideoque, quamvis etiam pranossel deflexsum a virtute, clementiam ἀφεὶς τὸν πρροστάττοντα, τὸν αὐτουργὸν áveláp6a- νεν, ἀρεὶς τὸν σχεδιάζοντα τῶν ὄντων τὴν σύνθεσι», τὴν ἀνθρωπογένειαν ἑσχέπτετο, ἀφεὶς εἰπεῖν πρὸς τὴν γῆν, ἐξάγαγε ἄνθρωπον | Ὡς χτίσαι τὸν ἄνθρω- Tov p.h δυνάµενος μόνος, xal χοινωνοὺς συγχαλεξ πρὺς τὴν πλάσιν, καὶ ὡς συνεργῶν δεόµενος χέχρα- γεν. Ποιήσωμεγ οὗ μελέτης εἰς τέχνην δεόµενος, οὐ συνεργῶν εἰς διάπλασιν χρῄζων, ἁλλά τῷ τῆς µε- λέτης xai συνεργίας σχηματισμῷ μεμεριμνημένον αὐτῷ xai πάµµεγα διαπλάττειν ἑνδειχνύμενος γένος. Ἐν δὲ τῇ cj xal παιδαγωχία τις τῷ vivet πρὸς εὐσέθειαν χἐχρυπται. Πᾶσαν γὰρ τὴν ατίσιν θεο- ποιίας ἐξέδαλεν, εἰχόνι τῆς ἰδίας αὐτὴν παραδοὺς μοναρχίας ' εἰκόνος γὰρ βασιλέως ἅπαν μέγα νοµι- ζόμενον. Δεύτερον Ποιήσωμεν ἄνθρωπον xat' εἰ- κόνα ἡμετέραν * xaX προθλέπων μὲν τὸ ἄγνωμον, τὸ φίλτρον o9x ημδλυνεν * οὗ γὰρ ἔδει μὴ λάμψαι τὸν Ίλιον διὰ τοὺς πρὸς τὴν ἀκτῖνα τυφλούς ᾽ διὰ τοῦτο xa προειδὼς τὴν παράθδασιν, τὴν φιλανθρωπίαν &v- έτελλεν' xai προορῶν τὸ μέλλον , τὴν τιμὴν οὐχ ἀν- εἴλεν, xal προγιγνώσκων τὴν ὕδριν, οὐ χατέσχεν τὴν χάριν, φιλοχαλῶν πλαττομένους, ἵνα x&v ὡς πρὀσ- χαιρος ἀπομάθῃ «b ἄπληστον , xax (18) δῷ πρὀφασιν τῷ Θεῷ δευτέρου δώρου πρὸς ἀρχὴν ἁϊδίου. Δει- νὸν (19) γὰρ εἰς ἁπληστίας σωφρονισμὸν τελευτή. T γὰρ μετὰ μικρὸν χεισομένῳ τῆς ἀπλήσ-ου τίς ὄνησις κτίσεως; Tip τὸν βίον ὡς ὁδὸν διῖόντι ἡ τῶν περιττῶν ἀχθοφορία µαταία. Ὁδὺν γὰρ τὸν βίον, οὗ oriri jussit, et quamvis przviderel futarum, hono- C, πατρίδα χεκτήµεθα. Οὕτως αὐτὸν ὁ Κύριος ἐν τοῖς rem non sustulit, et quamvis przsciret impietatem, gratiam non denegavit, — creatos indulgentia am- plectens, sive quis eorum quasi justo tempore ab immoderata cupiditate 545-555 desuefieret, sive Deo , Causam secundi quoad initium zeterni doni pre- beret. Magnam enim vim babet ad insatiabilitatis emendationem mors. Quid enim juvat eum qui brevi post jacebit, universitas rerum immensa? Ei qui vitam sicuti. viam percurrit, onerum superva- caneorum portatio inutilis est. Nam tanquam viam vitam, non tanquam patriam possidemus. Sic etiam eam Dominus iu Evangeliis vocat : Esto benevolus adrersario tuo, dum es in via cum eo*', Apta est vie appellatio vita ; etenim einetimur vitam sicuti Εὐαγγελίοις καλῶν 17. Ἴσθι εὐνοῶν τῷ ἀντιδίκῳ σου ἕως ὅτου sl ἐν τῇ ὁδῷ pec αὐτοῦ. Εὔλογος fj τῆς ὁδοῦ προσηγορία τῷ Bly* µεμἐέτρηται γὰρ (wh ὥσπερ óbb; διαστήµασιν ' πρὀσχαιρόν ἐστιν πλου» τούντων καὶ πτωχῶν πανδοχεῖον * ὁλιγοχρόνιος παρ- ερχοµένων ἀνάπαυσις' AL ἡμέραι Tàp** ἡμῶν ὡς σκιὰ παράἀγουσιν. Ποῦ τὰ πρῶτα τῆς ζωῆς ἡμῶν Ec; Παρῆλθεν ὡς σχιᾶς φαντασία, διέδραµεν ὡς σχήματος σχίασµα. Πόσον ἡμῖν τῆς ὑπολοίπου ζωης τὸ διάστηµα; Τίθει πολυετίαν φιλότιµον, ἑχατοντοῦ- τιν ζωήν * εἰ δὲ βούλει, τριπλασίασιν δὺς ἕτεσιν, xat οὐδενὶ τῶν βιωτικῶν τούτων παρέξῃ τὸ µόνιμον * κἂν πλούτῳ φιλοτιμῆται, xàv τρυφῇ περιχλύζηται, x&v. θρόνων ὑψηλότητι λάμπῃ, xàv Ó τι οὖν τῶν τοῦ βίου viam intervallis : temporarium est divitum et ege- D συμπεριφέρῃ λαμπρῶν. Πάντα γὰρ τοῖς τῶν ἀνθέων norum diversorium, requies pretereuntium Ὀτθ- viter durans: nam dies nostri veluti umbra trans - eunt **, Ubi sunt primi vitae nostre anui ? Trans- iere ut umbrz species, elapsi sunt veluti formae adumbratio. Quantum nobis est spatium vitze reli- quie? Pone ::ivum multorum annorum nobilissimum, vitam centenariam; sin vis, triplicem numerum da annis, neque ulli harum rerum qua ad vitam pertinent, prebebis constantiam : etiamsi ex ex- ** Gen. 1, 9 seqq. '' Matth. v, 25. (VT) Similiter Basilius tom, I ed. Garnieri, p. 525 A C et p. 935 E (18) Sic codex. Voc. ἵνα delendam, et pro χαὶ post μαρασμοῖς ἑοιχότα, πάντα διαδοχῆς θρηνώδους ὑπ- εύθυνα, σαθρὰ μὲν ὄντα, καὶ καθ᾽ ὃν θάλλει xatpóv* ἔχει γὰρ χινδύνων διὰ παντὺς ἀγωνίαν. Ὁ πλοῦτος μεριμνᾷ τὰς ληστείας, ἡ τρυφὴ χινδυνώδης ταῖς vó- σοις, μεταθολαὶ ταῖς δυναστείαις * xal παλαίσας πο- λυτρόποις χινδύνοις καὶ μυρίοις ἑχταχεὶς µεριμνή- paci, ἔχει θάνατον αὐτῷ φυλαττόμενον, ἀντίπαλον ἄῤῥηκτον, ἀπερίγραφον τόποις, ἀχολάχευτον δώροις, ἁδυσώπητον θρήνοις, αἰφνίδιον ἅρπαγα. Ὁ χῦὲς Ev 35 [ Paral. xxix, 15; Job νι, 9. ἄπληστον, legendum esse existimo x&v. (19) Sic codex. Leg. δεινή. 21] πλούτῳ, σήμερον ἑξακίνης ἐν τάφῳ * ὁ χθὲς ἐν συµ- ποσίῳ τρυφῆς. σήμερον ἓν χαταλόγῳ νεχρῶν ' ὁ χθὲς kv τοῖς θρόνοις, τῇ μετὰ ταύτην ἐν σπαργάνοις' ὁ χθὲς ἓν τοῖς χόλαξι, μετὰ μικρὸν iv τοῖς σχώληξι. Mou τῶν ἀριθμουμένων ἡ χαρὰ βαλαντίων; Π.ῦ τῆς προσόδου τῶν κττµάτων ὁ χόµπος; Ποῦ πλουσίου καὶ πτενοµένου vexpou τὸ διάφορον; Ποῦ βασιλέως xa. προσαΐίτου τὸ μέσον; ᾽Αμϕοτέρων ὁ διάδοχος θάνα- τος. ἑκατέρον τὸ συμπέρασμα τάφος ^ mtv ἑνταφίων οὗ δενὶ συνοδία ΕὼΥε τῆς Παύλου φωνῆς ' Πορισμὸς, Φφησὶν, μέγας ἡ εἰσέθεια μετὰ αὑταρκείας' οὐ- δὲν γὰρ εἰσηνέγχαμεν εἰς τὸν χόσιο»ν, δη.1ον ὅτι οὐδὲ ἐξεγε}κεῖν τι δυνγἆμεθα."Άμαχος συλλοχι- σμὸς αὑταρχείας, τῷ μηδὲν τῶν χτη(.έντων συνεξ- εέναι τοῖς χτ/τορσιν * οὐδὲν γὰρ, φησὶν, ἑξεν εγχεῖν δυνησόµεθα. Τί, φησὶν, ἃ μὴ µετάχει;, συνεξάγεις ; Τί χατέχεις τὰ μὴ κρατούμενα; Τὸ πέρας τῆς αὐὑτ- αρχείας τοῖς χτησαμένοις ἀνόνητον. Oca γὰρ ἂν συλ- λέξειεν ἄνθρωπος, εἰς σχέπη» αὐτῷ xal τροφὴν τε- λευτήσει, τῶν δὲ λοιπῶν ἁπάντων χλγρονόμος ὁ Bloc. . Ἡυχαγωγούμεθα δὲ ταῖς διαθήχαις οἱ κτήτορες, & λαθδεῖν οὐχ ἰσχύομεν , χαριζόμενοι γράµµασιν’ & κατέχειν οὐχ ἔστιν, ἀφιέναι δοχοῦντες, ὡς, εἴγε χατ- έχειν v, οὐχ ἂν ἐξέστημεν ἄλλῳ. Καὶ δηλοῖ τὴν γνώ- µην τῆς διαθήχης ὁ πρόλογος ' εἴη μέν µε, φησὶν, Cv. xaX χυριεύειν µε τῶν ἑἐμῶν. Εὐχὴν περισφίγ- Ύοντος xal παραχωροῦντος φωνῇ γράφει τὸ γράµµα xai τοῦ γράµµατος τὸ ἔργον ἀπεύχεται' ei. μέν µε ζἠν, καὶ χυριεύειν µε τῶν ἐμῶν. 0ὐδὲ φυχοῤῥαγοῦν” τες τοῦ τῶν χρημάτων ἀφιστάμεθα φίλτρου’ ἂν δέ £t, φησὶν, τὸν (20) χατ ἄνθρωπον πάθω, βούλομαι εἶναι χληρονόμους. Κληρονομεῖ xà3v ph pools. ἡ φύσις σε xal ἄχοντα χληρονομεῖσθαι διέθστο. K 3v σὺ τοῖς χρήµασι κλτρονόμον μὴ γράφης, εὑρήῆσει χλη- ῥονόµον τὰ χρηματα * χἂν urbe χαταλίτῃς, οὐδὲν ἐξενεγχεῖν ὧν ἐχτήσω δυνήσῃ. Οὐχ ὡς φαῦλον τὸ δ-ατίθεσΆαι λέγω᾽ παραινεῖ γάρ που καὶ προφήτης ἀνθρώπῳ ' Τάξαι περὶ τοῦ olxov σου’ ἀποῦνήσχεις γὰρ σὺ, καὶ οὐ ζήσῃ ἀλλὰ τὰς τῶν Υτῖνων ἡμῶν χωμφξῶ προαιρέσεις, ὅτι τὰ τούτοι; Ex τούτων πα- ραπεμπύμενα χρήματα τῶν ἁδ,αδόχων τ.μιώτερα xpl- νοµεν. Ὄντως πορισμὸς μέγας ἡ εὐσέθεια' οὐχ ὑπόχει- ταιθανάτου διαδοχαὶς, οὗ διαθηχῶν σχορπίζεται γράµ- pao, οὐχ ἀφεὶς τὸν χτησάµενον χληρονομεῖται παρ) ἄλλων. Αὐτὸς ἑαυτοῦ χιδωτὸς ὁ φιλόθεος, αὐτὸς χλτ- ῥονόμος τῆς οἰχείας οὐσίας, τῷ τῆς εὐσεθείας συν- εχδημεῖ βαλαντίῳ, τῷ τῶν ἑἐλπίδων συνεπάγεται πλούτῳ, βαστάζει τῶν ἀρετῶν ὀδεύων τὴν πρόσοδον, εὑρίσκει τὺν οὐρανὺν οἰχίαν, ἀναμίγνυται συμποσίῳ διχαίων, χαρποῦται βασιλείας ἀξίαν αἰώνιον, πρόσ- εισι τῷ βασιλεῖ σὺν παῤῥησίᾳ βοῶν' Σὺ ci ὁ ἆπο- χαθιστῶν τὴν χληρονομίαν µου ἐμο[. 3»am hortatur etiam aliquo loco ργορ]ιοία hominem 29: Sed vitupero nostrum rerum terrenarum nimium prestantiores judicamus iis qux vicissitudini non ? [ Tim. vi, 6seq.. *? Isa. xxxvi, 4. (20) Sic codex. Legendum csse existimo τῶν. HOMILIA DE VIRTUTE ANIMI. 478 A cellaut divitiis, etiamsi voluptate circeumstrepantur, etiamsi thronorum altitudine splendeant, etiamsi qualemcunque — vit: splendorem secum ferant. Etenim omnia florum marcori similia sunt, omnia obnoxia flebili vicissitudini, cum sint fragilia, nec nisi quandiu floreant; habent enim perpetuo cer- tamen cum periculis. Divitiis perieulum minatur rapacitas ; luauries periculoaa est morbis, muta- tiones imperiis ; et qui conflictatus est cum multi- plicibus periculis curisque innumeris confectus , liabet 6-57 mortem ipsi reservatam, adversarium frangi nescium, non eircumscriptum locis, cui donis blandiri nemo potest, inexorabilem lamentationibus, improvisum raptorem. Qui heri in divitiis, hodie repente in sepulcro : qui heri in convivio voluptatis, B hodie in catalogo mortuorum : qui heri in thronis, die proximo in pannis feralibus : qui heri in adu- latoribus, brevi post in. vermibus. Ubi est numera- torum gaudium marsupiorum? Ubi splendor redi- tuum, qui ex possessionibus parantur? Ubi divitis et pauperis mortui discrimen ? Ubi differentia regein inter οἱ mendicum ? Utriusque successor est mors, utriusque finis sepulerum : preter. vestimenta. fu- nebhria nulli est comitatus, Recte Pauli vox: Questus, inquit, magnus est pielas cum. animo sua sorte contento ; nihil enim. intulimus in. mundum, ergo nec efferre quidquam possumus **. Insuperabilis est ratiocinatio animi sua sorte contenti, proptcrea qvod nihil bonorum simul cum possessoribus exit : nihil enim, inquit, efferre poterimus. Quid eorum, inquil, qua non apportavisti, exportabis tecum ? Quid tenes ea quz in tua non sunt potestate? Quod. modestiam 'excedit, inutile est possessoribus. Quidquid enim cumulaverit homo, iu. tegumentum ei et victum cedet, sed reliquorum omnium hares est vita. Mortem vero obimus nos possessores, dunt ea quie capere non possumus, in testamentis litteris libenter tribuimus ; duin, qux retinere non licet, ea relinquere aliis videmur, ita ut, si quidem re- tinere liceret, non cederemus alii. Et. mauitesitat senteutiam testamenti prologus : Liceat mihi qui- dem, inquit, 58-539 vivere et dominari rebus meis. Scribit libellum verbis hominis, qui prawit- : tit preces, suisque cedit bonis, et rem lihello signi- D ficatam abominatur : liceat quidem mihi vivere, et dominari rebus meis. Ne tum quidem, cum animus a corpore abripitur, divitiarum illecebris abstine- mus : si vero quid humani, inquit, mihi acciderit, lieredes esse volo. Haxeres est, etiamsi nolis : natura tibi vel invito hxredes esse voluit. Etsi. (i opibus heredem non scribas, invenient heredem opes; etsi nemini relinquas, nihil eorum qua possidebas efferre poteris. Non ut de re mala de testatione dico, Ordina res tuas, nam (u. moriturus. es, neque vives! studium, quod opes alteri ab altero trausmissas sunt obnoxiee, f'evera pielas. quaestus est maguus : 419 SUPPLEMENTUM AD S. J, CHR YSOSTOMI OPERA. {συ non obnoxius est successioni mortis, non testamentorum dissipatur libellis, non derelicto posses- sore hireditate aceipitur ab aliis. Ipse sui ipsius thesaurus est amicus Dei, ipse hxres propriarum divitiarum : abit cum lucro pietatis, cum divitiis spei effertur, portat demigrans reditus e virtute paratos, invenit corlum domicilium, immiscetur convivio justorum, nanciscitur regni honorem sem- piternum, accedit ad regem cum animo intrepido clamans: Tu es qui restituis meum mili pa- trimonium. Ad illa Christiani tendant : esse, sununa beatitudo habenda est, quod quis adipiscetur spectaculum divinum , cogitatione mejus : hominum resurrectionis 60-GÀ subite, mirabilis terre commutationis, tubarum eos qui ab omni zvo mortui sunt, suscitantium : justorum, qui per aereu feruntur, exsultationum vere ange- licarui, descensus Domini in terram in aspectu orbis terrarum. 0 qualis erit eorum qui nunc fervide eu: » amarunt, exclamatio, ubi accesserint in occursu tunc futuro : Reminiscere, Domine, auibulasse nos coram te cuin veritate, et fecisse nos ea qua tibi placent ! ubi clamantes siatim vicissim audieut clamantem : Et novi mea, et cognitus sum a weis *!. Ergo fugiamus nimiam curam circa res ad vitam pertinentes : liberemus animum a terrenis D oneribus : pervadainus ad. futurum cogitationibus : persequamur opes vicissitudini non obnoxias : cu- stodiamus purpurea virtutis veste dignitatem ima- ginis regie ; nos, qui constituli sumus ut rebus vitx: imperemus, ne in servitium imperium con- veriamus, ante omnes divitias quzeramus divitiarum presulem : Dicites enim, inquit, pauperes reddun- lur atque esuriunt ; querentes autem. Dominum non indigebunt ullo bono ** ; ei gloria in sscula szcu- lorum. Awen. HOMILIA ΙΧ. 692-63 De loco Ep. ad Hebreos, 11, A : « Intuea- mini apostolum et pontificem professionis uosire Jesum Christum, fidum illi qui fecit ipsum. » 64 65 Quoties facio initium doctrinz de pie- tate, rei gravitatem considerans, me ipsum coram pietatis Domino excuso, ne forte in. sublimiori re- ligionis materie enuntianda oratio paululum aber- ret, docens animos pusillam de Deo expositionem. Est enim illud quoque, quod in lingua humaua sublime habetur, miserum aliquid, et ad laudatio- mem divinam prorsus nihil, cum sit vel maxime sublimis apud homines in Deum hymnus ad excel- leutiam illius glori: humillimus. Nihilosecius ac- cepta est theologiz oblatio universi Domino, cir- cumscripta quidem viribus eorum qui offerunt oblationem, neque vero honore proprim sublimi- tatis. Sed lizretici, quasi majorem sese in theologia auclorilatem habere sibi imaginantes, vel suspi- D cantes sublimitatem verborum sublimiorem esse gloria divina, de honore Domini universi nobiacum disceptant, quasi ei a nobis major tribuatur digni- t3$ , quain gradus ejus revera sunt : atque Biblia * Joan. x, 14. ?* Psal. xxxie, 10. propter illa natum A ΗΠρὸς ἐχεῖνα Χριστιανοῖς ὁ axonóc* δι ixeiva τὸ τεχθΏναι μακαριστὸν, ὅτι τεύξεταί τις θέας ὑπὲρ ἕννοιαν θείας τῆς τῶν ἀνθρώπων ἑξαίφνης ἀνοί- ξεως, τῆς παραδόξου τῆς γῆς ἀλλοιώσεως, τῶν τοὺς ἐξ αἰῶνος σαλπίγγων νεχροὺς ἐγειρουσῶν, τῶν φερο- µένων δι) ἀέρος δικαίων, τῶν ἀγγελικῶν ὀφθαλμο- φανῶς βαχχευμάτων, τῆς ἐπὶ την γῆν ὑπ' ἴψεσιν τῆς οἰχουμένης τοῦ δεσπότου χσθόδου. Ὢ πηλίχον τὸ νῦν αὐτοὺς (21) π:.φιληκότας θερμῶς χατὰ τὴν τότε βοῆσαι προσελθόντας ἀπάντησιν. Μνήσθητι, Κύριε, ὡς ἐπορεύθημεν ἑνώπιόν σου μετὰ ἁληθείας xai τὰ ἀρξστὰ ἐνώπιόν σου ἐποιῆσαμεν, xaX βοῶντας εὐθέως ἀνταχοῦσαι βοῶντος * Καὶ γιώσκω τὰ ἐμὰ, καὶ γΙγώσχομαι ὑπὸ τῶν ἑμῶν. ᾿Ανανεύσωμεν δὴ τῆς πολλῆς περὶ τὰ βιωτικὰ φροντίδος * χκουφίσωµεν τῶν ὙΥπηῖνων τὴν φυχὴν φορτισµάτων ' διέλθωµεν πρὸς τὸ µέλλον ἑννοίαις ' τῶν ἁδιαδόχων θησανρῶν ἐρασθῶμεν ' φυλάξωμεν ἀρετῆς ἁλουργίδι τὸ τῆς βασιλικῆς εἰχόνος ἀξίωμα * βασιλεύειν τῶν τοῦ βίου ταχθέντες, εἰς δουλείαν τὴν βασιλείαν μὴ στρέφω- μεν πρὸ παντὸς πλούτου ξητῶμεν τὸν τοῦ κλούτου προστάτην * Π.Ιαύσιοι Υὰρ, qnolv, ἐπεώχενσαν xal ἐπείνασαν, οἱ δὲ ἑκζητουντες τὸν Κύριον, οὐκ ἑλαττωθήσονται παντὸς ἁγαθοῦ * αὐτῷ ἡ δόξα εἰς τοὺς αἱῶνας τῶν αἰώνων. Αμήν. OMIAIA 8, Elc τὸ, « Κατανοήσατε τὸν ἁπόστολον καὶ ἀρχιερέα τῆς ὁμοογίας ἡμῶν Ἰησοῦν Χρι- στὸν, πιστὸν ὄντα τῷ ποιήσαντι αὐτόν. » Ὁσάκις ἂν πρὸς διδασχαλίαν εὐσεδείας ὀρμήσω, τὸ τοῦ πράγματος φριχτὸν λογιζόμενος, τῇ κατ ἐμαυτοῦ χρῶμαι πρὸς τὸν τῆς εὐσεδείας Δεσπότην ἀπολοχγίᾳ, µή πού τι τοῦ τῆς εὐσεθείας ὕψους φθεγξάµενος ὁ λόγος µικρότερον ἀπέλθῃ, διδάξας Ψυχὰς µικρολογίαν Θεοῦ. Ἔστιν μὲν γὰρ xai τὸ σφόδρα παρὰ γλώττης ἡψηλὸν ἀνθρωπίνης, οἰκτρόν τι xal πρὸς τὴν θείαν δοξολογίαν οὐδὲν, οὕσης δὲ xal τῆς λίαν ὑψηλῆς παρ᾽ ἀνθρώποις εἰς 8ebv ὑμνῳδίας πρὸς τὸ τῆς δόξης ἑχείνης ὑπερθάλλον ταπεινοτάτης. Ἠὐπρόσδεχτος ὅμως fj τῆς θεολογίας τῷ τῶν δλὼν Δεσπότῃ προσαγωγὴ, τῇ τῶν προσφεοόντων δριζο- µένη δυνάµει τὸ προσφερόµενον, οὐ τῇ τῆς οἰχείας ὑνηλότητος δόξῃ. Αἱρετιχοὶ δὲ, ὥσπερ τι τῆς ἀξίας ἐχείνης εἰς θεολογίαν ἔχειν φανταζόµενοι μεῖζον, 1j λόγων ὕψος ὑποπτεύοντες εἶναι τῆς θείας ὑψηλότερον δόξης, περὶ τῆς τοῦ Δεσπότου τῶν ὅλων πρὸς ἡμᾶς ξυγομαχοῦσι τιμῆς, ὡς τῶν αὑτοῦ µέτρων αὐτῷ παρ᾽ ἡμῶν γιοµένης ὑψηλοτέρας ' xoi καθάπερ ἀντιδί- (21) Sic codex. Hoc reddidi, quasi scriptum sit αὐτόν, 481 HOMILIA IN ILLUD, HEDR. iil, INTUEAMINI, ETC. £82 νου χάρτας τὰς Γραφὰς ἐρευνῶντες, διχαστήριον ἐς A lanquam adversarii chartas peraerutantes, Deo ex a0 τῶν τῷθεῷ συγχροτοῦσι, xai τὸν θεολόγον ἐχεῖνον περιῖστανται Παῦλον, ὡς τῆς τοῦ θεοῦ Λόγου συµ- Οολαιογράφον δουλείας, xat πᾶσιν ἀνθρώποις τούτου χάριν ἐπ αὐτῷ παραγγέλλοντα. Κατανοήσατε τὸν ἁπόστο.ον καὶ ἀρχιερέα τῆς ὁμο.λογίας ὑμῶν 'Incovr Χριστὸν, πιστὸν ὄντα τῷ ποιήσαντι αὐτόν. Ἰδου, φησὶν (20) , ἀναμφίδολος τοῦ ἑχτίσθαι «by Yiby μαρτυρία. Οὐ θαυνμαστὸν τὸ xal τοῖς σφό- $pa Xapnpol; ὡς ἀσάφειαν ἔχουσι προσπαίειν αἱρε- τικούς * τοῖς γὰρ σαθροῖς ὀρθαλμοῖς χαὶ τὰ φωτεινὰ σχοτεινὰ, xal παρὰ τῆς λαμπούσης ἀχτῖνος ἆμθλυ- εωτεία. Τοῦτο τοῖς αἱρετιχοῖς &v οὕτω ρωτεινῇ διανοίᾳ γραμμάτων ἐνταῦθα συµθέθηκεν. ᾿Αποστόλου γὰρ ἀπχούοντες ὄνομα, τὸν θεὸν Λόγον νοοῦσιν ἀπόστολον, illis Àwibunal conficiunt, et theologum illum circum- sistunt Paulum, tanquam testem venerationis Dei Filii, omnibusque ideo hominibus de eo predican- tem : 66.67 Iniueamini apostolum et pontificem professionis vestir Jesum Christum, fidum illi qui [ecit. ipsum 1. Ecce, inquiunt, testimonium iinime dubium, creatum esse Filium. Non est mirabile, hareticos etiam in verbis valde claris, sicuti in obscuris offendere : nam debilibus oculis etiam lucida sunt obscura, et e radio solis visus obtusus oritur. lloc etiam hzreticis in sensu verborum tam clero hic evenit. Nam apostoli nomen audientes, Deum Filium putant apostolum esse ; pontificis le- gentes vocationem, Numen pontificem esse opinan. ἀρχιερέως ἀναγινώσχοντες κλῆσιν, Θεότητα τὸν D tur. Mirabile dementie genus, Quis enim, qui apo- ἀρχιερέα φαντάνονται. Παράδοξος φρενοθλαθείας ἐδέᾳ. Ti; γὰρ ἁἀποστόλου προσηγορίαν μαθὼν οὐκ εὐὑθὺς ἄνθρωπον ταύτην µηνυόµενον ἔγνω; TU ἀρχιερέως ὀνομασίαν ἀχούων θεότητος ἂν οὐσίαν τὸν ἀρχιερέα ἑνόμισεν, El γὰρ ἀρχιερεὺς ἡ θεότης, τίς ὁ τῇ παρὰ τῆς ἀρχιερωσύνης λειτουργίᾳ θεραπευ- όμενος; Ei θεὺς ὁ προσφέρω», οὐδεὶς ip προσφέ- ῥεται. Τί γὰρ θεότητος μεῖζον, ἵν ὡς ἑλάττων προσφέρῃ τῷ µείζονι;, Τί δὲ αὐτὴν, αἱρετιχὲ, τὸ ατροσφέρειν χαταναγχάζον; Τὸν μὲν γὰρ ἀρχιερέα προσφέρειν ἐπάναγχες, τῆς ix τῶν προσφεροµένων καὶ αὐτὸν τελειώσεως χρῄζοντα, κατὰ τὴν τοῦ Παύλου quit» * Πᾶς γὰρ, qnoi , ἀρχιερεὺς ἐξ ἀνθρώπων «ἑαμόδαγόμενος, ὑπὲρ ἀνθρώπων καθίσταται τὰ πρὺς τὺν Θεὸν (23), μετριοπαθεῖν δυν άμεγος τοῖς ὡ]νοοῖσι καὶ π.ἰανωμένοις, ἐπεὶ καὶ αὐτὸς περί- αειται ἀσθένγειαν' xal διὰ ταύτην ὀφείλει, καθὼς περὶ τοῦ Aaov , οὕτω καὶ περὶ ἑαυτοῦ προσφέρει’ περὶ dpaptior. θεότητος δὲ φύσις τῆς Ex χάριιος ἀνενδεῆς τελειώσεως. Πόθεν οὖν αὐτοῖς ὁ θεὺς Λόγος κεχλῃσθαι vuv ἀρχιερεὺς ἑνομίσθη, ὁ θυσίας εἰς wpoxozhv ἰδίαν χατὰ τοὺς ἀρχιερέας ph χρίκων» "OU θεότητος χτήτωρ ἐξ ἀνθρώπων μὴ ληφθείσης ὑπὲρ ἀνθρώπων καθίσταται τὰ πρὺς τὸν ΒΣὸν, ὁ μηδεν) τούτων αὐτῶν παρ᾽ Αρείου χατ αὐτοῦ προσγε- ρομένων φωνῶν γνωρικόµενος. "Opa γὰρ τοῦ τῆς Βεότητος ὕψους πάσας ταύτας ἑφεςῖς τὰς φωνὰς ἁλλοτρίας, ἄνωθεν αὐτὰς μιχρὸν ἐπερχόμενος. Οὐκ drréAor, φτσὶν, ἐπιλαμθάνεται, à AAG σπέρματος D 'A6paáu ἐπιωαμόάνεται' ὅθεν ὠφειῖεν κατὰ πάντα τοῖς ἀδε.1φοῖς ὁμοιωθηναι, ἴνα ἑ. Ιεήμων' Τέγηται καὶ πιστὸς ἀρχιερεὺς τὰ πρὸς τὸν 8eór* Ἐν d γὰρ πέπονθεν αὐτὸς πειρασθεὶς. δύλαται τοῖς πειραζοµένοις Φοηθῆσαι. δεν, dceAgol ἅγιοι, «.ήσεως ἑἐπουρανίου μέτοχοι, καταγοή- σατε τὸν ἁπόστο.Ίον xal ἁρχιμρέα τῆς ὁμο.ὶο- Tac ἡμῶν ἸἹησοῦν Xpictév, πισεὸν ὄντα τῷ ποιήσαντι αὐτόν. Ταῦτα τῆς τῶν ῥημάτων ὄντα $toli appellationem legit, non statim bominem ea significatum esse intelligit? Quis pontificis nomen audiens, Numinis naturam pontificem esse credi- derit ? Nam si pontifex Numen est, quis pontificatus ministerio colitur? Si Deus est qui offert. sacra, nemo est cui offerantar. Quid enim Numine majus est, ut tanquam persona inferior offerat superiori ? Quid vero est, o hzeretice, quod cogat ipsum Numen offerre sacra? Etenim pontificem offerre sacra oportet, qui quidem ipse perfectioue piaculis effecta indiget, secundum Pauli dictum * : Omnis cnim, inquit, pontifex et ex hominibus sumiiur,et pro ho- minibus idem constituitur in. rebus divinis, qui pa- tientiorem sese potest. exhibere erga. insipieutes. οἱ peccantes, quandoquidem ipse quoque circumdatus est infirmitate : aique propter hanc debet sicuti populi causa, ia. sui quoque ipsius sacra offerre pro pecca- lis, Numinis autem natura perfectione per. yratiam non iudiget. Uude igitur illis Deus 68-69 Filius nunc poutifex vocari existimatus est, qui sacri(ieio ad sui ipsius profectum non indiget, wt pontifices? Deitatis possessor, non assumptz ab hominibus, constituitur pro hominibus ju. rebus divinis, qui a nemine sg noscitur ex verbis ab Ario de eo allatis. Etenim vide oinnes. deinceps illas voces, 4 subli- nitate Deitatis alienas, ab initio eas paululum per- lustrans : Nou. angelis, inquit, opitulatur, verum Abrahamidis opitulatur; quare debuit yer omnia fra. tribus. suis assimilari, ut misericors fieret εἰ fidus pontifex in rebus dicinis. Quod enim. passus est ipse tentatus, potest iis. qui. tentantur. ferreauxilium **, Quare, fratres sancti, vocationis celestis participes, intueamini apostolum εἰ pontificem — professionis vestre Jesum Christum, fidum illi qui — fecit ipsum. liec verborum conjunctionis membra distrabeudo l:eretici dolose certant; sed quandequidem iis verba secundum singulas partes legere gratu:n luerit, etiam per ipsam lectionem secundum partes iani- ^ Hebr. 11, 1,9. ?! Hebr. v, 4-35. . *5 Hebr. πι, 16-18. (21*) Sic codes. Leg. φασίν. (22) In codicc desunt verba : "Iva προσφέρηῃ δῶρά τε καὶ θυσίας ὑπὲρ ἁμαρτιῶν. 483 SUPPLEMENTUM AD S. J. CHRYSOSTOMI OPERA. 48& festius vobis calumnize, his verbis ab illis adhibitze, A συναφείας τὰ µέλη διασπῶντες αἱρετιχοὶ xaxoupvou- proponamus indicium. Non angelis, inquit, opitu- latur, verum. Abrahamidis opitulatur. Num semen Abrahami Numen est ? Audi etiam verbum sequens: Quare debuit per omnia [rairibus suis assimilari. Num secundum Deitatem habuit Deus Filius fratres similes ? Contemplare etiam id quod cum his statiin conjungitur : Ui misericors fieret et fidus pontifex in rebus divinis. (uod enim passus est ipse tentatus, potest. iis. qui tentantur.— ferre auxilium. Neque igtur, qui passus est, pontifex misericors, sed pa- tibiae 70-71 tewplum; non vivificus ejus qui passus est, Deus, proles Abrahami est, ille qui heri hodieque est, secundum Pauli verba ***, non is qui dicit : Antequam Abrahamus esset, [ui ego **, similis fratribus per ownia : qui anima humauz caruisque B assumpsit fraternitatem, non. i$ qui dieit : Quisquis me videt, Patrem videt 31, Apostolus, qui coinsors nostre natura est, et qui nuutial praedicanduin esse captivis, Apostolus, qui diserte apud Judsos dicit: Spiritus Domini est super me, eo quod unzil. me, ad predicandum Evangelium pauperibus misit me ** ; — unguitur autem humanitas, non deitas, hzre- tice; — hie est qui lidus Deo factus est pontifex. Teupore euim factus est, non ab cterno fuit : hic est qui brevi post ad. pontificatus dignitatem pro- vectus est, o heretice. Atqueaudi vocem clariorem, diserte tibi hoc praedicantem : Πίο quidem, inquit, lempore. imbecillitatis sum precationes supplicaiio- nesque missas ad eum qui posset. ipsum e morte salvare, cum vociferatione magna et. lacrymis quasi Deo quoddam sacrificium offerens , et exauditus, ita wu easet liberatus a pavore, quamvis essel Filius, di- dicit obedientiam, et consummalus factus est, εἰ [uit obedientibus ipsi omnibus auctor saluiis ceterne ?*, Cousummatur vero paulatim proficiens, o heretice, de quo etiam Lucas in Evangeliis exclamat : Jesus autem proficiebal atate εἰ sapientia atque gratia ** ; huic congrua Paulus quoque przdicat his verbis : Consummalus factus est, iuquit, et (uit obedientibus ipsi omnibus auctor salulis eterne : appellatus ille quidem a Deo pontijex "J9.-"79 secundum ordinem Melchisedeci ** : bic nihilominus est ille qui secun- dum principatus militaris typum judicatus, qui gv * ἀλλ᾽ ἐπε:δήπερ αὐτοῖς τὰς φωνὰς κατὰ µέρος ἀναγινώσχειν ἠδὺ, xat διὰ τῆς χατὰ µέρος τῶν φωνῶν ἀναγνώσεως τρανώτερον ὑμῖν τῆς τῶν φωνῶν παρ' ἐχείνοις λῃστείας προθῶμεν τὸν ἔλεγχον. Οὐκ ἀγγέ- ἑων, Φφησὶν, ἐπιλαμθάνεται, àAdlà σπέρματος ᾽Αόραάμ. Mà σπέρμα τοῦ ᾿Αθραὰμ dj θεότης; "Axoucov xaX τὴν ἑπομένην φωνήν "06ε» ὥφοιεν' χατὰ πάντα τοῖς ἀδελφοῖς ὁμοιωθηναι. Mh τῇ θεότητι ἔσχεν 6 θεὸς Λόγος τινὰς ἀδελφοὺς ἑοικότας; Σκοπεῖ xai τὸ τούτοις εὐθὺς συναπτόµενον» "Iva ἑλεήμων, φησὶν, γένηται καὶ πιστὸς ἀρχιερεὺς τὰ πρὸς τὸν θεόν' (25) ἐν ᾧ γὰρ πέπονθεν αὗτος πειρασθεὶς δύναται τοῖς πειραζομένοις βοηθῆσαι. Οὐχ οὖν ὁ παθὼν ἀρχιερεὺς ἑλεήμων , παθητὸς δὲ ὁ ναὸς, οὐχ ὁ ζωοποιὸς τοῦ πεπονθότος θεὺς, σπέρµα 'A6paàj ὁ χθὲς καὶ σήμερον κατὰ τὴν Παύλου φωνήν οὐχ ὁ λέγων ' Πρὶν ᾿Αόραὰμ γεγέσθαι ἐγὼ εἶμι, ὅμοιος τοῖς ἁδελφοῖς κατὰ πάντα, ὁ φυχῖς ἀν- θρωπίνης καὶ σαρχὸς ἀναλαθὼν ἁδελφότιτα. οὐχ Ὁ ἑωραχκὼς ἐμὲ ἑώρακε τὸν Πατέρα, ᾿Απόστολος ὁ ἡμῖν ὁμοούσιος xai κεχρῆσθαι χηρύττων αἰχμα- λώτοις, ᾿Απόστολος xa λέγων ἐν Ἰουδαίοις σαφῶς * Π»εἵμα Κυρίου ἐπ᾽ ἐμὲ, οὗ εἴνεχεν ἔχρισέν ps, εὐαγγε.ίσασθαι πτωχοῖς ἁπέστα.λκέν μα” yplecat δὲ ἀνθρωπότης, οὐ θΘεότης, αἱρετιχέ' οὗτος ὁ πιατὸς τῷ Θεῷ πεποι]μέάνος ἀρχιερεύς. Ἐγένετο γὰρ οὗτος, οὐκ ἀῑδίως προῆν ' οὗτος, ὁ κατὰ μικρὺν εἰς ἀρχιερέως, αἱρετικὲ , προχόφας ἀξίωμα. Καὶ ἄχουε σαφεστέρας σοι τοῦτο διαθοώσης φωνῆς Ἐν ταῖς ἡμέραις, qno, τῆς σαρχὸς αὐτοῦ, δεήσεις τα xal ἱκετηρίας πρὸς τὸν δυνγάµενον σώζει» αὐτὸν ἐκ θανάτου, μετὰ κρανυγῆς ἰσχυ- püc xal δαχρύων προσεγέγκας, καὶ εἰσαχουσθεὶς ἀπὸ τῆς £0 la6elac, xalzep ὢν Υἱὸς, ἔμαθεν τὴν ὑπακοὴγ», καὶ τελειωθεὶς ἐγένετο τοῖς ὑπακούουσω, αὐτῷ πᾶσιν αἴτιος σωτηρίας αἰωνίου. Τελειοῦται δὲ ὁ χατὰ μικρὺν προχόπτων, αἱρετιχέ * περὶ οὗ καὶ Λουχᾶς ἐν τοῖς Εὐαγγελίοις Bod ' Ἰησοῦς 58 προέκο- atev ἡάικίᾳ καὶ σοφίᾳ καὶ χάριτι ΄ τούτῳ σύµφωνα xa Παῦλος φθεγγόµενος, Τε.ξειωθεὶς, φησὶν, ἐγένετο τοῖς ὑπακούονσιν αὐτῷ πᾶσιν αἴτιος σωτηρίας αἰωνίου, προσαγορευθεὶς ὑπὸ τοῦ 8500 ἀρχιερεὺς κατὰ τὴν τάξιν Μελχισεδέκ * οὗτος ὅμως ὁ χατὰ semen Abrahami vocatus, qui per. omnia fratribus D τὸν τῆς στρατηχίας συγχρινόµενος τύπον, ὁ σπέρµα similis factus, qui tempore constitutus est pontifex : qui per ea quz passus est, consummalus (actus '" est, qui quod passus est ipse tentatus, potest iis qui tentantur. ferre auxilium, qui secundum ordinem Melchisedeci pontifex constitutus est. Quid igitur contrà Paulum | interpretaris Deum | Filium talem, qui non passussil, terrenzeque eum cCommiscens similitudini, talem, qui pati deberet, pontificem facis ? Quid vel contra verborum perspicuitatem et contra finem sensus aperti impudentes estis? Itaque 3* Hebr. xin, δ. ?* Joan. virt, 58. 0 Luc. 1n, 52. Hebr.v, 9, 19. (25) In. codice desunt verba a. v. εἷς---λαοῦ. τοῦ ᾿Αθραὰμ χεχληµένος, ὁ χατὰ πάντα τοῖς ἁδελςοῖς παραπλῄήσιος, ὁ χρόνῳ γεγενηµένος ἀρχιερεὺς, ὁ διὰ παθηµάτων τελειωθεὶς, ὁ ἐν dp πέπονθεν αὐτὸς πειρασθεὶς, δυνάµενος τοῖς πειραζοµένοις βοηθῆσαι, ὁ χατὰ τὴν τάξδιν Μελχισεδὲχ ἀρχιερεὺς τεταγµένος. Τί οὖν ἀνθερμηνεύεις τῷ Παύλῳ τὸν ἁπαθῃ 8sbv Λόγον, ἐπιγείῳ χαταμιγνὺς ὁμοιότητι, xal παθητὺν ἀρχιερέα ποιῶν; Τί xal πρὸς τὸ τῶν γραμμάτων ἀναιδίζεσθε πρόδηλον xal πρὸς τὸν τῆς ἑννοίας τῆς προχειµένης σχοπόν; Ἡ μὲν οὖν πρὸς τὰς συλλαθὰς 7 Joan. xiv, 9. 9* 152. 1i, 1; Luc. iv, 18. 9 fIebr. v, 7,8. 485 HOMILIA IN ILLUD, HEBR. ΠΠ, INTUEAMINI, ETC. i86 ἐξ αὐτῶν τῶν φωνῶν διαξέδεικται μάχη * ἴδωμεν δὲ A ipsis vocibus manifestatur controversia contra syl- καὶ τὸν τῶν γραμμάτων σχοπὸν πολὺ τῆς αἱρετιχῆς μυθολογίας ἁπβδοντα. Κεχρατηχότος πανταχοῦ τοῦ κτρύγματος, xal δῇ xal ταύτης τῆς τῶν νοµίµων πυρᾶ., λέγω δη τῆς Ἱερουσαλὴμ, Χριστιανισμὸν ἀστραπτούσης, φθόνος τις τῇ τῶν 'Βροαίων ἐπιφυεὶς σωττρίᾳ, τὴν Ex τῆς χάριτας αὐτοῖς ἐπὶ τὸν νόμὸν αὖθις παλινδροµίαν εἰργάζετο, $a τὰ τῆς ἁπάτης ἐν εὐφημίᾳ δ.ὰ τοῦ Χριστοῦ χεκρυμµένα τοῖς ἆτα- πῶσιν ἑἐποίει τὴν θήραν εὐληπτοτέραν. Tob; vip ἅπαξ ἑῷ Χριστῷ πρυστεθέντας τῆς μὲν εἰς αὐτὸν χαθάπαξ οὐχ ἁπέστρεφον πίστεως, ὥστε μὴ τῷ φερὶ τὸν φιλούμενον ἐκ Προδήλου πολέμῳ πρὸς τὴν €T; ἁπάτης ἐγεῖραι τοῦ (94) τὴν ἁπάτην ὑπομένον- τὰς νΏψιν, ἀλλ εὐπιθάνοις ἐδελέαζον λόγοις ' µέχας, goiv (25), ὁ Χριστός. πῶς yàp ob µέγας, οὗ xai τὰ τῆς προσηγορίας αἰδέσιμα πάθεσιν xal εἩν cl; τοῦτον οὐχ ἄν τις ὑμῶν χκαταπἐμψαιτο πίστιν» Ἐκεῖνο δὲ φυλάττεσθαι δεῖ τὸ pd νοµίξειν τοῦ νόµου λοιπὸν thv φυλαχκὴν περιπτὴν, μηδὲ τῆς πατ᾽ αὑτὺν ἄλλην προτιμᾶν πολιτείαν, ἡ τόπον ἔτε- (ον µαχαρἰὶστων ἁμοιθῶν παρὰ τὸν τῆς Παλαιστίνης ἀναμένοντας Χλῆρον, ἡ τῆς Λευϊτιχης ἱερωσύνης ἆλ- λεν ἠγουμένους τιμιωτέραν, ἁλλ' ἔχεσθαι μὲν τῆς εἰς Χριστὸν διαθέσεως, ἀχίνητα δὲ τὰ τοῦ νόµαυ φυλάτ- «ειν. Οὕτω τῶν παρ) Ἑδραίοις ἐπὶ τὸν νόµον παρα- συρομένων πιστῶν ἀλγήσας πρὸς τῆν ἁπάτην ὁ Παῦ- ος δείχνυά. τῷ τοῦ Ἀριστοῦ προσώπῳ τὰ τοῦ νόµου χεχιντιµένα, xal πρὸς τὴν τῆς ἱερωσύνης ἀντιλογίαν ἁνθίσταται, «o0. τῆς ἑνανθρωπήσεως μυστηρίου τὸν ἀχοπὸν ἑχχαλύπτων * Οὐκ ἀγγέλων, croi, éxidag- έάνεται, dA1à ὁπέρμάτος Ἀθραὰμ ἐπιλαμόάνε- ἐαι. Ἡ δι ἀνθρωτίνης σαρχὺς τοῦ Δεσπότου, φτοὶν, ἐπιδήμία Χριστοῦ τῆς τῶν ἀνθρώπων ἕνεχα γεγένη- ται φύσεως, ὑπόσχεσιν εὐλογίας ἀρχαίαν βεθαιοῦσα € ΥὙένει, Εἰλίφει γὰρ ὁ πατριάρχης ὑπόσχεσιν ἓν- ευλογχθέσεσθαι iv τῷ σπέρµατι αὐτοῦ πάντα τὰ ἕθνη. Διῃλθεν μετὰ τὴν ὑπόσχεσιν χρόνος, ηὐὑξήθη τὸ κοὺ σᾷέρµατος γένος, προέκσγεν ὁ τῶν ἑτῶν ἀριθμὸς, tog ἔθνεσιν δὲ οὐδαμοῦ μἑταθολἢ πρὸς εὐδέθειαν, οὐδὲν εἶδὸς L^ αὐτοῖς εὐλογίας. ᾽Αλλὰ γὰρ xaX αὐτὸ to9 πἀτριάρχου τὸ γένος sl; εἰδωλολατῥείας χατάραν µετέστβαπτο, δυσσεδοῦν ἐν Αἰγύπτῳ, τὴν Παλαιστί- νην ῥυποῦν, προσχυνοῦν παρὰ Πέρσάις εἰχόνα. Πῶς οὖν τὰ της ἐπαγγελίας E365; Πῶς ὥς φευδῆς fj θεία μὴ χιδυνεύσῃ φωνή; Τίς ὁ πρὸς τοσαύτην Oti µε- αιτεύών ὑπόσχεσιν; Ὁ νομοθέτης Μωῦσῆς; Μέγας plv ὡς ἀλτθῶς ὁ προφήτης xal προφητῶων ἁπάντων χεφάλαιον, ἀλλ εὖθὺς τῷ Θεῷ πρὸς µεσιτείαν xal Tín; ἐλευθερίας δέιλὸς xal τὴν δειλίαν πρὸς τὸν θὼν ἐχδοῶν Δέομαι, Κύριε, Δροχείρισαι " AAdor ἐὐάμενον, ὃν ἁποστεεῖς. Ἁλλ' ᾿Λαρὼν πρὸς τὴν τῆς εὐλογίας διαχόνίαν αὑτάρχης; Λαμπῤὸς μὲν ὁ ἀρεὺς xa τῆς νομικῆς ἱερωσύνης χρηπὶς, ἀλλ ἀσε- δίσιν εὐχατάπληχτος δήµοις, ὡς fj µοσχοποιία δι- * Gen. xxi, 18... *! Exod. iv, 12. (IU Sic codex. [ου reddidi, quasi scriptum sit Jie PaT&OL. Gn. LXIV. labas : sed videamus etiam finem verborum multum ab lixretica confabul.tione discrepantem. Cum vicit ubique przdicatio el presertim cum ara illa sacri- ficiorum, Hierosolyma scilicet intelligo, Christia- nismum illüsiravit, invidia quzdam Ἡσυταοτίιή oborta saluti, a gratia iis ad legem iterum reditum ellecit, et [raus, quz in láudatione Christi occultata erat, conatum eorum, qui a fide seducebant, maxi- mopere juvit. Etenim eos, qui semel sacra Chri- stiana amplexi erant, non subito a file in Chrisio posita averterunt , ita ut non aperto bello conira dilectum concitarent ad cvitationem fraudis eos, qui fraudem sustinereni, sed verbia facile per&ua- dentibus eos inescaverunt ? magnus, irquiunt, est U Christus : quomodo eniin non magnus cujus quidem nomen passionibus venerabile est, et quis vestrum 75-75 lidem in eo non ponat? Sed in hioc. nos oportet cavere, ne jam custodiam legis superfluaui habeamus, neque alium illius. praferamus ordini; vel alium locum beatarüm mutaüionum praeter Pa- lesting hereditatem exspectemus, vel aliud sacer- dotium Levitico z&timemus magis honorificum; sed ut alamus quidem amorem in Christum, immu - tabiles autem legis partes serveius. Jta Paulus; dolens de eo, quod filia Judzis vi id legem retra- Merentur, contra perversàih dobtrinam monstrat, Chrisii pérsona legem mutatam esse, et. contradi- ctioni sacerdotii adversalur, incarnationis mysterii finem mauifestaus : Non angelis, inquit, opiralatur, terum. Ábrahamidis opitulatur. Adventus. Christi Domini in carue humana, inquit, hominum natura causa factus est, promissum antiquum conlirmaus generi humano. Acceperat enim patriarcha promisz sionem **, fore ut in semine ipsius benedictio con- tingal omnibus gentibus. Praterlapsum cst post promissionem tempus, auctum est seminis genua, processit annorum numerus, sed nullibi gentibus inutatio ad pietatem facia est, nulla species bene- dictionis apud eas. Verumenimvero ipsum patriar- che genus ad idololatriam exsecrabilem convertc- batur, irreligiose ageus in ZEgyplo, Palxstinam Contaminans, apud Persis imaginem colens. Ergo quomodo promissio eventum habuit, ut mentita D esse vox divina non videretur? Quis erat, qui ad tantam prómissionem sese Deo interponeret ? Num Moses legislator? Magnus quidem ille tanquam verus propheta omniumque prophetarum princeps; sed statim vel ad interventum. 526-7 liberiatis trerrestfis coram Deo ignavus est et ignaviam Deo significat : Elige, queso, Domine, alium idoneum, quem míttas ", Et Aaron ad benedictionis ministe- rium sufficiens ? Splendidus quidem sacerdos et sa- cerdotii legalis fundamentum, sed ab irreligiosis turbis facile perterrebatur, ut fabricatio imaginis (25) Sic codex. Leg. gaoív. 15 437 SUPPLEMENTUM AD S. J. CHAYSOSTOMI OTERA. 485 vituli docuit : venerabilis etiam Elias est, qui qui- A έδειξεν σεμνὸς xol Ἠλίας xat ($302. φλογώδους dem ardoris ferventis scintillas ejficit, sed impiis jnvisus. Nullibi erat sequester benedictionis pro- misse, cum gentes idola colerent, Judasi simul irre- ligiosi essent, prophete elamarent :. Elige, qua'so, Domine, alium idoneum, quem millas, cum sacer- doies vel immodice inudulgerent peccatoribus, vel impudice et abjecte eos adularentur. haque opus erat ad interventum benedictionis pontifice, secun- dum naturam quidem e gente Abrahami nato, di- guitate autem prophetis superiori, innocente et mansueto, patibili quidem tanquam cognato Abra- hami, sed in periculis sciente ad Deum clamare: Verum non quod ego volo, sed quod tu **. Nascitur vero ad hoc Christus, non angelorum induens na- turam : etenim non e genere angelorum hominibus Deus benedictionem promisit, sed ex Abrahami posteris :equalis alicujus iis, qui acceperant pro- missionem. Hoc nunc est Pauli consilium, iis, qui Christi pontificatum superlluum haberent, mou- strare, promissionem benedictionis sine hoc sacer- dotio eventum non habuisse. Sed quod non fingo hunc sensum, e verborum cohzrentia vos ipsi judi- care, spectantes verborum subtilitatem. Volo euim accuratioribus quoque preceptis vos ante assuefa- cere, ut evadaiis 78-79 populus bene instructus, rerum divinarum magister. Non angelis, inquit, opitulatur, verum Abrahamidis opitulatur ο: non angelos, inquit, respexit Dominus universi, sed genug Abrahami, periclitans, ne antiqua promissione exci- ῃ deret. Et quid hoc ad id, de quo nunc agitur, Paule? Propterea, inquit, debuit per omnia fratribus suis assimilari, ut misericors fieret et dus Pontifex in rebus divinis. Cum veniret, ait, Salvator Abra- hamidicz gentis, quae promissionem benedictionis acceperat, quz pontifice opus habebat ad impe- trandam illam innocente humauzque imbecillitatis consorte, nascitur ille e gente Abrahami secundum carnem et naturze communionem in genere Abrahami assumit, ut ostendens in seipso personam a. peccato liberam, fiat consors vite human: benedictionis in- tercessor communione fragilitatis humane, et fortis omnino auxiliator intercessione per innocentem, atlernum, cognatum. Ergo quare mortem obire eum ἀποθάλλων σπινθῆρας , ἀλλ ἁμαρτωλοῖ, ἐπαχθής. Obx ἦν οὐδαμόθεν πρὸς τὴν τῆς εὐλογίας µεσίττς ὑπόσχεσιν, εἰδωλολατρούντων ἐθνῶν, Ἰουδαίων συν- ασεθυύντων, προφητῶν κεκραγότων' Αέομαι, Κύ- pi, προχείρισαι ἅ ον δυγ άμενον, ὃν ἁποστε- Aic, ἱερέων f) συγχωρούντων ἁμαρτωλοῖς ὑπὲρ pé- τρον, 1) χολαξόντων ἀφειδῶς παρὰ πόδας. Ἔδει τοί- νυν πρὸς τὴν τῆς εὐλογίας µεσιτείαν ἀρχιερέως, τῇ φύσει μὲν bx τοῦ Ὑένους τοῦ ᾿Άθραὰμ τικτοµένου, τῇ δὲ ἀξία προρητῶν ἀνωτέρου, ἀναμαρτήτου καὶ πράου, παθητοῦ μὲν ὡς συγγενοὺς Αθραὰμ, ἀλλ ἓν κινδύνοις εἰδότος πρὸς τὸν θεὸν Ex6odv* ΠΙἡν οὐ τί ἐγὼ θέλω, ἀ.ὶλὰ σύ. Τίχτεται δὴ πρὸς τοῦτο Χριστὸς, οὐχ ἀγγέλων περιθέμενος φύσιν’ οὗ γὰρ Ex γένους ἀγγέλων εὐλογίαν ἀνθρώποις ὁ θεὸς χαθυπ- έσχετο, ἀλλ' Ex. σπέρματος ᾿Αθραὰμ τοῦ τοῖς Era v- γελίαν εἰληφόσιν ὁμοίου. Τοῦτο νῦν τὸ προχείµενον Παύλῳ τὸ τοῖς τὴν χατὰ Χριστὸν ἱερωσύνην περιττὲν Ἠγουμένοις δεῖδαι τὴν τῆς εὐλογίας ἄνευ ταύτης μὴ ἠληρουμένην ὑπόσχεσιν. Οτι δὲ οὐ πλάττω τὴν Év- νοιαν, Ex τῆς τῶν ῥημάτων ὑμεῖς ἀχολουθίας διχά- case, συντείνοντες ἑαυτοὺς πρὸς τὴν τῶν εἰρημένων λεπτότητα. Βούλομαι γὰρ καὶ τοῖς ἀχριθεστέροις ὑμᾶς προξθίσαι διδάγµασιν, ἵνα γένησθε nuo; Ίχρι- θωμένος τῶν θείων διδάσχαλος. Οὐκ ἀγγέων, φη- civ, ἐπι.λαμδάνεται, àAAà σπέρματος Ἀδόραὰμ ἐπιλ]αμέάνεται. Οὺ πρὸς ἀγγελιχὴν, φησὶν, ὁ τῶν ὅλων Δεσπότης ἐπίσχεψιν ἕδραμεν, ἀλλὰ πρὸς γένος 'A6paxy. ἐχπεσεῖν εὐλογίας παλαιᾶς κινδυνεῦον. Καὶ τί τοῦτο πρὸς τὸ χείµενον, Παῦλε; "06εν ὤφειάεν, φησὶν, κατὰ πάντα τοῖς ἀδε.1φοῖς ὁμοιωθῆναι, ἵνα ἑεήμων γένηται καὶ πιστὸς ἀρχιερεὺς τὰ πρὸς τὸν Θεόν. Ἐπειδὴ γένους, φησὶν, Ίλθεν ΆἈδρα- μιαίου Σωτῇρ, εὐλογίας μὲν προει)ηφότος ὑπόσχεσιν, ἀρχιερέως δὲ πρὸς ταύτην ἀναμαρτήτου χαὶ συµπα- 0024 δεοµένου, γίνεται τοῦ γένους αὐτὸς τοῦ ᾽Αθραὰμ κατὰ σάρχα, xai τὸ τῆς φύσεως χοινὸν iv τῷ τοῦ Λθραὰμ ἀναδέχεται γένει, ἵνα δείξας ἓν ἑαυτῷ τὸ τῆς φύσεως πρόσωπον ἁμαρτίας ἐλεύθερον, γένηται τῇ φύσει χαὶ συμπαθὴς εὐλογίας μεσίτης τῇ πρὺς τὸ τῆς φύσεως παθητὸὺν χοινωνίᾳ, xal βέδαιος διὰ παν- τὸς βοηθὺς τῷ δι) ἀναμαρτήτου xai ζῶντος ἀεὶ συγ- γενοῦς μµεσιτεύειν. Ti; οὖν ἡ τοῦ θανάτου ypela τῷ oportuit, qui purus esset ab omni peccato, brevique [) χαθαρῷ τε παντὸς πλημμελήματος xat μετὰ μιχρὸν resurreciurus? Quod passus est, inquit, ipse tentatus, potest iis, qui tentantur, ferre auxilium. lllud, in- quit, illud passionis supplicium in innocente carne contingens, potestas quzdam ei est in cognatos, satisfactio invincibilis, tanquam superatio potestatis diaboli injuste obnitlentis, ne innocens quidem inter eos homo sine damno, quod ab illo (sc. diabolo) est, preteriret, Quare, fratres. sancti, vocationis calestis principes, intueamini apostolum εἰ ponti- ficem. professionis nostre Jesum Christum, fidum ** Marc. xiv, 20. ἀνίστασθαι µέλλοντι; Ἐν ᾧ, φησὶν, πέπονθεν αὐ- τὸς πειρασθεὶς δύναται τοῖς πειραζοµένοις βοη- θῆσαι. Aot, φηῃαὶν, αὑτὸ τὸ τοῦ πάθους ἐν ἄναμαο- τήτῳ σαρχὶ συμέὰν πειρατήριον δυναστεία τις αὐτῷ ὑπὲρ τῶν συγγενῶν διχαιολογία ἀήττητος, ὡς ὑπερ- 60) τῆς παρὰ τοῦ διαδόλου δυναστείας ἀδίχου πο- αεμουμένων (26) τῷ μηδὲ τὸν ἐν αὐτοῖς ἀναμάρτη- τον ἄνθρωπον ἄγευστον τῆς ὑπ' ἐχείνου πα ρελθεῖν ἑπηρείας. Ὄθεν, dósAzol ἅγιοι, κ.λήσεως ἔπουρα» viov μέτοχοι, κατανοήσατεα τὸν ἁπόστο.ίον καὶ (26; Sic codex. Ilic vel πολεµουµένου legendum, vel vocabulum aliquod addendum esse existime. 489 ἀρχιερέα τῆς dpoAoyíac ἡμῶν Ἱησοῦν Χριστὺν. αιστὺν ὄντα τῷ κοιήσαντι αὐτόν. Ὄντος οὖν ὑμῖν Φούτου µόνου, φῆσὶν, ἀρχιεβέως συμπαθοῦς xal συγ- χενοῦς xal βεδαίου, τῆς εἰς αὐτὸν μὴ περιτρέπεσθε ἀΐστεως. Αὐτὸς γὰρ ὑμῖν τῆς ἐπηγγελμένης ἄρχιε- ρεὺς εὐλογίας ἐκ σπέρματος ᾿Αθραὰμ ἀπεστάλη, ὡς ὑπὰρ αὐτοῦ xal τοῦ γένους τὴν τοῦ σώματος θυσίαν συνεπαγόµενος, αὐτὸς μεσίτης ἧς ὡμολογήσατε πἰ- ὄτειως, ὡς thv φύσιν τῷ θεῷ διὰ τοῦ τῆς φύσεως ἓν αὐτῷ καταλλάξας ἀναμαρτήτου. Εἶτα ἵνα uh ξένα χηβρύττεἰν Ἰουδαίοις ὁ Παῦλος νὀμίζηται xal µηδα- μοῦ τῷ θεῷ πεπραγμένα, ἐπήγαγεν' Ὡς xal Μωὺ- enc ἐν 0A τῷ οἵκῳ αὐτοῦ. O0. Κξένον, φησὶν, ἄν- θρβωπον ὑποσχέσεσιν θείαις ἀνθρώπῳ xal θεῷ µεσι- Ξεύειν΄ πρόέλαδεν γὰρ τῆς µεσιτείας ὁ vo koc - διὰ Mesi; τοῦ τῷ οἰχείῳ πρὸς θεὸν μεσιτεύσαντος γένει. Κὰν ταύτην, αἱρετιχὲ, τὴν φωνὴν ἐρυθρίασον’ Πιστὸς, φηδὶν, ó Ιησοὺς ὡς καὶ Μωῦσῆς. Τί οὖν, ὦ τῆς Αρείου χληρονόμε φρενίτιδος, τῷ θεῷ Λόγῳ παρὰ Παύλου νοµίζεις τὸν Μωῦσέα συγχρίνεσθαι j Καὶ τοι γε περὶ τοῦ τῆς σαρχὸς Ἰωάννης βοῶν ὑπο- δήµατος' Οὐκ sli, φησὶν, ἱχανὸς Avca: τὸν Ιμάντα tü» ὑποδημάτων αὐτοῦ. Ἱμάντος ὁ Ἰωάννης τοῦ 4756 Δεσποτιχῆς cabo ὑποδήματος ἀνάξιον ἑαυτὸν ἑἵναι διαμαρτύρεται, Οὗ μείζων ἐν γεννητοῖς TU- Φαικῶν οὐχ ἑγήγερται. Σὺ δὲ τὸν τοῦ παντὸς Κτἰ- στην εἰς τὴν πρὸς Μωῦσέα κατάχειν ὁμοτιμίαν τὺν Παῦλον συχοφαντεῖς, ὃς οὐδὲ χατὰ τὴν τῆς ἀνθρω- ἁότητος τάξιν διὰ τὴν Ex tfc πρὺς τὴν θεότητα συν- αφείας ἀξιοῖ ἐξισοῦσθαι τὸν Μωῦσέα τῷ Ἰησοῦ. Ac ὧν Υὰρ dere φθέγγεται, δείχνυσιν * εἰπὼν γὰρ, Πι- στὸς ὁ Ιηόδοῦς ὡς xal. Μωῦσῆς ἐν GA τῷ οἵἶκῳ αὐτοῦ , προσέθηχε τὀύτοις εὐθύς' Π.1είογος γὰρ οὗτος δόξης παρὰ Μωῦσῆν ἠξίωται. K&v τῇ τῶν φωνῶν ἑναντιαλογίᾳ προσέχων σύνες τῇ διανοίᾳ, αἱριτιχέ. Πιστὸς, φησὶν, &aztv ὁ "15009; ὡς Μωῦσῆς tita πλείονας, φησὶν, οὗτος δόξης παρὰ Μωῦσῖν ἑξίωται. Ἡ τῶν φωνῶν πρὸς ἀλλήλας ἑναντιότης την σὐγχρισιν δείχνυσιν τῆς τῶν tU ὁμοιότητος 05- €, οὐ τῆς οῶν ἀθυυμάτων ἱσότητος Μωῦσέως xal Ἱταοῦ - αἱρετιχὸς δὲ οὐ φρίττει τὸ τῆς θεότητος 0d; εἰς Μωσαϊχὴν κατάγων θνητόέητα. Ταῦτα μὲν περὶ «ης τῶν αἱρετικῶν χατὰ τῶν ἀποστολικῶν φωνῶν λῄστείας εἱρήσθω uoi. Βούλομαι δέ τι πλημμελούμε- vov καρ᾽ ὑμῶν εἰς μέσον διὰ βραχέων προθεὶς, εἰς shy τοῦ πλημμελουμένου προτρέψαι διόρθωσιν vop- Τοὶ γὰρ πρὸς τὰ χαλὰ χαθεστήκατε. TÍ οὖν τὸ πληµ- μελούμενον, Ἡροτίδεται μετὰ μιχρὸν τοῖς πιστοῖς ὰ μυστήρια ὡς στρατιώταις τισὶν βασιλιχὸν σιτη- ίσον τῶν πιστῶν δὲ τότε οὐδαμοῦ τὸ στρατόπεδον, U)' ὥσπερ ἄχυρον τῷ τῆς ῥαθυμίας ἀνέμῳ τοῖς κατ- Ἀχουμένοις συνεχριπἰζούται. Καὶ σταυροῦται μὲν χατὰ τὸν τὐπον Χριστὸς, τῇ τῆς ἱερατιχῆς εὐχῆς βαχαἰίρᾳ σφαττόμενος, τοὺς ἑαυτοῦ δὲ μαθητὰς ώς ἐτὶ τοῦ σταυροῦ 4b πρὶν πεφἑυγότας εὑρίσχει. Δει- ἂν τὸ πλημμέληµα χωρὶς διωγμοῦ τοῦ Χριστοῦ προ- ἁσία, χωρὶς πολέμου τῆς Δεσποτιχῆς σαρχὸς ὑπὸ . " Jo3n. 1, 97. ** Matth. xi, (1. Hebr. 11,6; HOMILIA iN ILLUD, ΙΕΡΗ. II, INTUEAMINI, ETC. 490 A il!i, qui fecit ipsum. Etgo cum sit hie vobis 80-81 unicus sacerdos una patiens οἱ cognatus et fo: tis, ne avert&miui a fide in. eo posita. Hle enim pontifex benedictionis promissz:e 4 semine Abrahami vobia missus est, ut pro eo et genere ejas saerili jum corporis simul secum duceret ille fidei, cui asser- Επι], mediator, ut. naturam Deo per naturaut, quz in ipso fuit, reconciliaret innocentem. Deinde, ut ne inaudita predicare Jadzis Paulus crederetut et quz nullibi a Deo essent perfecta, adjecit : Ut Moses quoque in tota ejus domo. Non inauditum; inquit, hominem promissionibus divinis Deum intet et hominem intercedere ; anticipavit enim interces- sionis typus : per Mosen intercedentem pro propria ger&e πριά Deum. Atque vel ob lianc tocem, o hie- B retice, etubescas! Fidus, ait, ést Jesus, wt. Moses. Quid igitur, o lizeres delirii Ariani num cum Deo Fillo a Paulo Mosen putas comparari? Atqui Joanues de calceamento corporis clamat : Non sum dignus, inquit, qui soleam corrigiam calceamenii ejus "9. Corrigia caleeamenti carnis Domini Joannes in- dignum se testatur, Quo major non εχει quis- quam inter genitos e mulieribus**. Tuautem Paulum eriminaris, quasi Dominutn aniversi in parem cuwt Mose diguitatem adducat, quí, ne secundum hunta4- nitatis quidem ordinem ratione hábita Conjunctionig cum deitate, dignum habet Mosen qui zquiparetu? cum Jesu ? P'er ea enim, quz deinde dicit, docet : nam postquam dixit : Fidus est Jesus, sicuti Moses in tota domo ejus, adjecit his statim : Hic enim ma- C jori pre Mose honore dignus habitus est. EL. 89-83 si ad contrarietatem verborum attendis, idem sentis, 6 heretice. Fidus, inquit 27, est Jesus, uti Moses, deinde majori, inquit, prx Mose honore dignus habitus est. Contrarietas verborum in se invicem ostendit comparationem typorum similitu- dinis, non dignitatum zqualis Mosis et Jesu : sed hereticus non dubitat sublimitatem Numinis ad mortalitatem Mosis detrahere. Atque hzc quideni de lieretjcorum calumnia, verbis apostolicis adhi- bita,a medicta sunto. Volo autem peccatum a vohis commissum breviter proponere et ad emendationem peccati eonvertere : nam honesto reluctati estis, Quid vero est peccatum? Proponuntur mox filis mysteria, tanquam militibus quibusdam stipendium regium. Sed tum, eum hoc fit, fldorum nullibi est exercitus. sed 1anquam palea s [latu levitatis simul cum catechumenis propelluntur. Atque eruei affigitur secundum typum Christus, precationis sá- cerdotalis gladio mactatus, sed discipulus suos utl olim in cruce profugos reperit. Magnum est peccatur cum persecutione non urgente Christus proditur, bello non flagrante, corpus Domini a (idis derelin- quitur. Quz est culpa derelictienis? Negotia utilia. Et quid est hac cura. operi divino impensa, eaque tam brevi, magis necessarium? At metus pecca- torum. Et quid beatam illam adulteram mundain Mi SUPPLEMENTUM AD S. J. CIHIRYSOSTOMI OPERA, 493 fecit, utrum futura 4 corpore Domiui, an refugium A πιστῶν ἑγχατάλειψις. Τί τὸ τῆς ἑγκαταλείψεως αἵ- ad illud? Propterea crubescamus, quippe victi poenitentia illius. meretricis, pertimescamus illam Domini vocem, nos. obstestantein : Confirmo vobis sanctissime, 5-8 nisi edutis carnem. Filii ho- minis ejusque sanguinem bibalis, non habebitis vitum. in vobis *. Evitemus periculum, ne nobis quoque eclitus. increpaus acclamet :. Non potuistis unam horam vigilare mecum "* ; prielerea etiam caveamus ne hereticorum impietau in eum adjungamur: bene attendamus ad Pauli verba de incarnatione, ne, quz& hominis sunt, cum natura divina, a corpore libera, confundamus, ne affectus deitatis cuim affe- ctibus humanitatis permisceamus, proprietates na- turarum discernentes : unionis dignitatem conjun- gamus, neque Deum Filium templum loco inlabi- tantis priedicemus, atque templum loco iuhabitaüi inhabitans habeamus : memoria teneamus verba utramque naturam amplectentia : Destruite hoc tem- plum, hoc est, destructioni subjectum, et intra tri- duum excitabo illud 19, hoc est, Deus cum homine arcanum in modum conjunctus : ei gloria iu sacula seculorum. Amen. «tov; "Acyollat χρειώδεις. Καὶ τί τῖς εἰς τὸ Ocloy ἀσχολίας ἀναγχαιότερον χαὶ ταύτης μιχρᾶς; 'AXA" ἁμαρτημάτων δειλία. Καὶ τί τὴν µακαρίαν ἐχείνην ἀπεχάθτρεν πόρνην, τὸ φυγεῖν f] τὸ προσφυχγεῖν τῇ τοῦ Δεσπότου σαρχί, Ἐρυθριάσωμεν τοίνυν τῆς πορ- νικῆς ἐχείνης Υινόµενοι χατανύξεως χείρους, φρίξω- psv τὴν Δεσποτιχὴ» ἐχείνην ἡμᾶς διαμαρτυρομένην quyfjv* Αμὴν, ἁμὴν «λέγω ὑμῖν, ἐὰν μὴ φάγητε τὴν σάρκα τοῦ Υἱοῦ τοῦ ἀγθρώπου xal πίητε αὐτοῦ τὸ αἷμα, οὖχ ἔχετε ζωὴν ἐν ἑαντοῖς. Δει- λιάσωμεν, μὴ xa ἡμὶν ἐπιτιμῶν ἐξ οὑρανῶν φθέγ- ξηται" Οὐχ ἰσχύσατε μίαν ὥραν παραμεῖναι uet " ἐμοῦ. φοδηθῶμεν πρὸς τούτῳ xal τῇ τῶν αἱρετικῶν συντίθεσθαι κατ αὑτοῦ xaxoupyla* πρὸς τὰς τῆς ἑνανθρωπήσεως νηφωμεν τοῦ Παύλου φωνᾶς, τὰ τῆς ἀνθρωπότητος τῷ τῆς Θεότητος ἀσωμάτῳφ μὴ συν- ασωματώσωμµεν, τὰ τῆς θεότητος τοῖς τῆς ἀνθρωπό- τητος μὴ συμφύρωμεν πάθεσι, τὰ τῶν φύσεων χω- ρίζοντες ἴδια. τὴν τῆς ἑνώσεως ἀξίαν συνάπτωµεν, μήτε τὸν θεὸν Λόγον ναὸν ἀντ᾽ ἑνοικοῦντος χηρύττω- pev, μήτε τὸν ναὸν ἀντ᾽ ἐνοιχουμένου τὸν ἑνοιχοῦντα νοµίζωμεν * μνημονεύωμεν τῶν Ex ἀμφοτέροις αὖ- τοῦ τὰς δύο φύσεις ἀναλαθόντων φωνῶν ' Avcace τὸν ναὸν τοῦτον, toov ἔστιν τὸ τελευτῆς δεχτιχὸν, xal év τρισὶν ἡμέραις ἐγερῷ αὐτὸν, τοῦτ' ἔστιν, ὁ τῷ θνητῷ συνηµµένος κατὰ τὸ χεχρυμμένον θεός - αὐτῷ ἡ 6522 εἰς τοὺς αἰῶνας. Αμήν. *5 Joan. vi, ὅδ. ** Matth. xxvi, 40. ο Joan. i, 19. HOMILI£E FRAGMENTUM. οὐκ INSCRIBITUR : Tov ἐν ἁγίοις Hlaspóc ἡμῶν '"Iodyrov τοῦ Xpv- σοστόµου ὁμιωία περὶ τῶν μετὰ παρατηρήσεως προσιόγτων τοῖς θεἰίοις µυστηρίοις, εἰς τοὺς ἆπο- λειρθέντας εἰς τὰ Ἐγκαίνια (27). Sancti Patris. nostri Joannis Chrysostomi homila de iis qui ad divina mysteria cum attentione acce- dunt, in eos qui ad Encania relicti sunt. Incipit : Oóx ἀρχεῖ τὸ ἁπλῶς xal ὡς ἔτυχεν ἀχούειν ἡμᾶς Χριστιανοὺς, xa el βούλεσθε παρέξω ἀξιόπι- στον µάρτνρα τὸν ἁἀδελφόθεον Ἰάχωθδον λέγοντα. Desinit, ἵνα τῆς μελλούσης xal ἀτελευτήτου χολάσεως ἁπ- αλλαγῶμεν , καὶ τῆς τῶν οὐρανῶν βασιλείας ἀξιωθῶμεν ' χάριτι χαὶ φιλανθρωπίᾳ τοῦ Κυρίου ἡμῶν Ἰησυῦ Χριστοῦ, ᾧ ἡ δόξα καὶ τὸ χράτος πάντοτε, νῦν καὶ ἀεὶ, καὶ εἰς τοὺς alüvag τῶν αἰώνων. Αμήν. Hzc homilia neque inter genuina, neque inter spuria S. Joannis Chrysostomi opera invenitur, sí πιοόθ fides habenda sit alphabetico ejusdem operum Indici ex primis verbis Sermonum et Homiliarum , in. quibus spurie et etiam omisse , quem P. de Montfaucon exhibet locupletissimz editionis vol. XIII, pag. 996. At vero post bene multos mss. catalogos et indices frustra exploratos excussosque, tandem hujos homilis occurrit mentio in Antonii Augustini Bibliotheca Greca ms., cod. 44, his disertis verbis : CHRYSOSTOM. item de Eucharistia in Enceniis sermo, et quod debemus accedere cum multo timore ad divina mysteria. Cum autem doctissimi presulis mss. bibliotheca in Regiam Escurialensem illata sit, homiliam hanc ibidem, nisi funestissimo anni 1671 incendio periit, adhuc exstare minime dubitamus. Ut ut est, nondum illa typis ift- hotuit. (27) lriarte, Catalog. codd. Grec. Matrit., p. 00. EPISTOLA AD EUDOXIAM IMPERATRICEM. 4^1 ADMONITIO EDITORNIS. Multis in operibus plus minusve antiquis, necnon apud ambigue scientizx diversarum regio- num auctores, quotidie predicatum legimus, veteres D. Chrysostomi editiones quas Erasmus, Savilius ac Fronto Duceus in lucem emiserunt, haud pauca continere, presertim homilias seu integras seu mutilas, qua in celeberrima editione Denedictina a Montefalconio et sociis cla- borata non inveniuntur. Istiusmodi errorem, undecunque ortum, hinc inde secuti sunt, mutuis insistentes vestigiis, haud bone discipline scriptores, qui quidem res a fonte repetere ne- glexerunt. Constat enim PP. Benedictinos in elucubrandis D. Chrysostomi Operibus tres supra memoratas editiones ob oculos habuisse; ac eorum laborem, quidquid tandem in ipso desi- deretur, ceteris omnibus longe prestantiorem esse, nemo est qui inficietur. Porro in supradictis editionibus ne unum quidem verbum a D. Chrysostomo, fatentibus omnibus, pro- latum, reperias, quod non in maxime recenti editione similiter occurrat. Que nempe a PP. Benedictinis omissa, ab Erasmo autem, Savilioque et Frontone edita predicantur, ea sunt operum fragmenta plus minus obtruncata, que Montefalconius adamussim exprimere minime neglexit, sicut et plures homilias, tanquam incertorum auctorum fctus haud genuinos , re- jicere non dubitavit. Quo fit ut si denuo ederentur predicte homilie operumque portiun- cule quas illi, nescio qua ostentatione ducti dubie eruditionis viri, quasi preetermissas jactant, longa esset rerum earumdem repcetitarum series. Et hanc quidem assertionem proferre non piget, postquam diversarum, de quibus lis orta est, editionum collationem inter se accuratis- simam haud exiguo labore perfecimus. SUPPLEMENTUM AD EPISTOLAS 8. JOANNIS CHIRYSOSTOMI. A. Tov Χρυσοστόμου τῇ βασι.ίδι Εὐδοξίᾳ (28). . Chrysostomi ad imperatricem Eudoxiam. Ὅ μὲν θεὸς πάσης ὢν φύσεως δημιουργὸς, πάσης À Deus omnis naturz conditor essentia sua prastaot χατ οὐσίαν ὑπερανέστηχεν ἐξουσίας, xal χυριότητος * ἄνθρωποι δὲ πάντες, ἴσοι, χἂν ὁ μὲν ἄλλου, ὁ δὲ ἑτέρου προέχειν δοχεῖ. Καὶ aot τοίνυν τὰ σχΏπτρα «Lc βασιλείας ἀπένειμεν, οὐχ ἵνα σαυτην τῶν ἄλλων ὑκερέχειν νομίζεις, ἀλλ' ἵνα ἰσονιμίαν (29) τῷ χοινῷ χαὶ διχαιοσύνην βραθεύῃς. Δόξα γὰρ, xai πλοῦτος, xai ὑπερηφάνεια χοσμιχὴ, οὐχ ὠφελήσει ὅλως ἡμᾶς ἐν τῇ φοδερᾷ ἡμέρᾳ τῆς χρίσεως, ἀλλ ἣ µόνων f τῶν ἐντολῶν φυλαχὴ, τὴν τῶν ὁρθῶν δογμάτων ἐπ- αἹομένη συντήρησιν. "Qv αὐτὴ μὴ ἐπιλήσμων φανῆς, μὴ τὸν τοῦ Θεοῦ φόδον τῆς σῆς ἁπώσῃ φυχῆς, ἐπι- εταµένη σαφῶς ὡς d πνοῇ πάντων ἡμῶν Ev ταῖς αὐτοῦ χερσίν ἐστιν. χαὶ ᾧ μὲν προστίθησιν ἔτη ζωης, ἐξ οὗ δὲ βούλεται, ἀφαιρεῖται” "Epi γὰρ, φη.ὶ, ἀποκτεγῶ, xal Or ποιήσω. Kal τίς ὁ cor ἐμῶν χειρῶν ἐξαιρούμενος; Φοθερὸν δὲ τὸ ἐμπε- σεῖν εἰς χεῖρας 8500 ζῶντος. Χοῦς, καὶ σποδὺς τυγχάνοµεν πάντες ἄνθρωποι, ἄνθος, χόρτος, καὶ χόνις, σχιὰ, χαπνὺς, xaX ἑνύπνιον, xal ζῶμεν οὗ ζώντες. Ἐξ οὗ γὰρ τὸ, Dn el, xal εἰς Tiv ἁπ- εἰεύσῃ, χατὰ πάσης ἡμῶν ἐξηνέχθη τῆς φύσεως, & Deut. xxxit, ὅν. b Hebr. x, 531... « Gen. un, 19. 95) Galiand., Vel. Patrum Diblioih. 1. VM, 244. omni potestati atque dominationi -: homines vero omnes sibi invicem sunt cquales, licet alius alium antecellere videatur. Tradidit igitur et tibi regia sceptra, non ut aliis antecellere te putes ; sed ut jus cuique suum tribuas, atque justitiam adui- nistres. Gloria enim, et opes, et mundonus splen- dor, nihil omnino nobis proderunt in formidabili judicii die ; sed id unum proderit, observantia scilicet divinorum prceptorum, «qua simul recta dogmata saria tecta servantur. Quorum fac, ne immemor esse videaris, neve Dei timorem ex aniu:0 tuo excutias, probe sciens spiritum omnium nostrum in ipsius manibus esse: quippe ad. libitum uni adjicit vit:e annos, alii vero aufert: Ego enim, ait, occidam, el vivere (aciam. Et quis ex manibus meis eripietur ^1 Illorrendum vero est incidere in manus Dei viventis b. Limus et cinis sumus oinnes liomi- nes, flos, gramen, pulvis, umbra, fumus οἱ somnium ; ct vivimus vite prorsus expertes. Ex quo enim iu universam naturam nostram lata est hzc sententia, Pulvis es, et in vulverem reverteris* ; mortalitatein (29) Leg. fortasse, ἰσονομίαν. à 495 SUPPLEMENTUM AD 8. J. CIIRYSOSTOMI OPERA. 406 omnes ct corruptionem simul induimus, οἱ com- A τὶν θνητότητα πάντες, xoi τὴν φθορὰν ἄρδην munem ἂ unum omnes mortem subivimus, licet unus hodie, alius cras occumbat. Ut enim a terra quisque prodimus, in terram rursus paulo post reveriimur reges simul, et privati, principes, et subditi. Respice igitur eos qui ante vos regnarunt, atque considera. quid ii tum erant, et quid iidem sint in przsentia. Vide quomodo qui bona egerunt, vel post mortem bene beateque vivaut, et in retri- butionis die ín resurrectionem γιο prodeant ; contra, qui male egerunt, in hoc mundo maledictis et exsecrationibus incessanter ab omnibus laceren-- Iur, et non amplius in resurrectionem vitz, sed judicii exsurgant. [mitetur igitur et pietas vestra eos qui fidem illesam servarunt, quique pulchrum divinorum prazceptorum cursum confeceruni : atque misere Theognosti mulieri, ejusque filiis suum vinetam reddite. Sufficiunt his przteriue molestiz : ne augeantur ipsis miseriz, neve, quzxso te, ulterius protendantur afflictiones. Fac eis quam citissime $olvas opprimentem dolorem atque calamitatem, in memoriam revocando Salvatoris evangelica monita, quibus nos hortatur, ne solem super iracundiam nostram occidere sinamus d, Et rursum in divitem illum invectus : Stulte, ait, hac nocte animam a te repetunt ; que aute parasti, cujus erunt €? Quid prodest homini, οἱ universum mundum lucretur, «quimg vero sue detrimentum patiatur? aut. quam commulationem dabit homo pro anima suat ? Nun- qnid nobiscum ad inferos descendet suavitas vine» fructus ?* an. ficorum dulcedo ? an olei pinguedo? an opum redundantia et imperii gloria ? Nonne in corruptionem omnis hominum conatus desinit? noune, relictis omnibus, spoliati mundanis hujusce vita bonis, nudi hinc discedimus, sine potestate et inperio ? [lec igitur omnia mente revolvens, fac ut vinetum restituatur, ut bene tibi fiat in judicii die. II. Chrysostomi ad Casarium. Pium et valde pium, Christum, qui morte cir- cumdatus est, confiteri in. Divinitate perfectum, et in humanitate perfectum unum Filium unigenitum, non dividenduim in filiorum dualítatem, portantem (amen in. seimelipso indivisarum duarum naturarum iaconvertibiliter praprietates, non alterum et alte- rum; absit { sed unum eumdemque Dominum, Ver- bum carne nostra amictum, et ipsa non inanimata 3ut irrationabili, sicut impius Apollinarius dixit. Si quis autein. dixerit impossibile fleri, ut. duo quedam sint unum, simul comprebendantur et simul crucifigantur, unumque solum ex duobus ignominiam patiatur : id sum demonstraturus simi- tudine ex rebus humauis desumpta. 4 Ephes. iv, 20. * Luc. xn, 90. (5€) Scrib», αὐτῆς. Ἠμφιασάμεθα, xaX χοινῇ πάντες ἤδη τετελευτήχ1- μεν, χἂν ὁ μὲν σήμερον, ὁ δὲ αὗριον τελευτᾷ. "Ex γῆς γὰρ Ἀπροξελθόντες, εἰς γῆν πάλιν μετ ὀλίγον καταφερόµεθα, βασιλεῖς ve, καὶ ἰδιῶται, ἄρχοντες, καὶ ἀρχόμενοι. ᾿Απόθλεφον τοιγαροῦν εἰς τοὺς πρὸ ὑμῶν βασιλεύσαντας, χαὶ ἀναλόγισαι, τί μὲν Ἴσαν τότε, τί δὲ νῦν γεγόνασι. Σύνες πῶς οἱ μὲν τὰ ἀγαθά ποιῄσαντες, ζῶντές τε, xal μετὰ θάνατον µαχαρί- ζονται, xai χατὰ τὴν τῆς ἀνταποδόσεως fud pav εἷς ἀνάστασιγ ζωῆς ἑχπορεύσονται' οἱ δὲ τὰ φαῦλα. πράξαντες, χἀνταῦθα παρὰ πάντων ἀραῖς τε xal δυσφηµίαις ἀεί ποτε βάλλονται, χαὶ εἰς ἀνάστασιν οὐχέτι ζωῆς, ἀλλὰ καταχρίσεως ἑξανίστανται. Μι- µησάσθω τοίνυν xat ἡ ὑμῶν θεοφἰλεια τοὺς τὴν αἰ- B στιν ἁλωδήτως τηρήσαντας, καὶ τὸν καλὸν δρόµον τῶν ἐντολῶν διανύσαντας, xal τῇ ταπεινζ γυναιχὶ θεογνώστου, xal τοῖς αὐτοῖς (50) τέχνοις, τὸν αὐτῶν ἁμπελῶνα ἁπόδοτε. Αρχεῖ τούτοις τὰ φθάααντα λυπηρά΄ μὴ ἐπιτεινείσθω δὲ τὰ δεινὰ, μηδ’ ἐπιπλέον προθαινέτω τὰ θλιθερά. Καὶ παραχφλῶ, λᾷσον αὐτοῖς | ἐν τάχει τὴν ἐπιχειμένην ὀδύνην, χαὶ συμφορὰν, µε- μνημένη τοῦ Σωτήρος ἐν Εὐαγγελίοις παραχελευοµέ- νου ἡμῖν, μὴ ἐπιδῦναι τὸν ἥλιον ἐπὶ τῷ παρορχισμῷ ἡμῶν. Πάλιν δὲ πρὸς τὸν πλούσιον ἐκεῖνον ἁποτεινο- μένουν, xai λέγοντος "Αφρο», ταύτῃ τῇ νυχκτὶ τὴν yuzüv σου ἁἀπαιτοῦσι' ἀπὸ cob: d δὲ ἡτοί- pacac, tiv. ἔσται; Τί ὠφεἜεῖται ἄνθρωπος, éàvr σὺν κόσµο» ÓAov κερδήσῃ, καὶ ζημιωθῇ τὴν ψυ- xiv αὑτοῦ, 1) τἰ δώσει ἄνθρωπος árcádJaypa τῆς γυχῆς αὐτοῦ; Mtj συγκαταθήσεται ἡμῖν ἓν τῷ dg γλυχύτης καρποῦ ἀμπέλου; f| ἡδύτης συχῶν; Ἁ λι- πότης ἑλαίου; f χρημάτων περιουσία, χαὶ δόξα ἀρχῆς:; οὐχὶ πρὸς φθορὰν καταλήγει πᾶσα ἀνθρώπου σπονδή ; οὐχὶ πάντα καταλιµπάνοντες, ἀπερχόμεθα γυμνοὶ τῶν ἐνταῦθα, xal ἀπροστάτευτοι; Τούτων οὖν ἁπάντων μνημονεύουσα, ἐπίτρεφον ἁποδοθῆναι τὸν ἀμπελῶνα, ἵνα eO σοι ἓν ἡμέρᾳ κρίσεως Τένηται. B', Too Χρυσοστόμου πρὸς Καισάριον (51). Καὶ ἔστιν εὐσεθὲς τὰν θανάτῳ περιθληθέντα Χρ:- στὸν ὁμολοχεῖν ἐν θεότητι τέλειον xal ἓν ἀγθρωπό- τητι τέ.Ί8ιογ, ἕνα Υἱὸν μονογενῆ, οὐ δια(ρούµενον εἰς υἱῶν δυάδα, φέροντα δὲ ὅμως Ev ἑαντῷ τῶν ἀχωρί- στων δύο φύσεων ἀσνγχύτους τὰς ἰδιότητας , οὐκ ἅλ- D λον καὶ ἄλλον, μὴ γένοιτο, ἀλλ᾽ ἕνα xal τὸν αὐτὸν Κύριον Ἰησοῦν 8cbv Λόγον σάρχα Ἠμφιεσμένον, xai ταύτην οὐχ ἄψυχον xai ἄνουν, ὡς ὁ δυσσεθὴς εἶπεν Απολλινάριος. El δ᾽ ἔτι τισὶν ἁδύνατον δοχεῖ ἐν ἑνὶ δύο εἶναί τι- γα, καὶ ἅμα μὲν χατέχεσθαι, ἅμα δὲ σταυροῖσθαι καὶ τὸ Ev τούτων ὑπομένειν τὴν ὕθριν, ἀνθρωπίνῳ ὑποδείγματι ὑποβεῖξαι τοῦτο πειράσοµαν. f Math. xvi, 29. (21) Ex Bibliotheca Laurentiaua Cod. 37, del banco 51. Caxisius. Tliesaugus Monumentorum, t. 1 p. 250, EPISTOLA ÁD CAESARIUM. Ms "H βασιλικἡ πορφύρα ἔριον fjv. Τούτῳ μιγὲν τῆς A — Purpura regia fuit lana, sed sanguis vermiculi χογχύλης τὸ αἷμα χροιὰν πορφυρέαν αὐτῷ παρέσχεν' ὅτε οὖν ἑνήθετο τοῖς δαχτύλοις xal ἑχλώθετο, στή- gtov γενόµενον, δῆλον ὅτι τὸ ἔριον χαὶ οὐχ fj βαφὴ τὴν στρέψιν ὑπέμενεν' ὁμοίωσαι καὶ τῷ Epl. τὸν ἂν θρωπον, τῇ πορφυρέᾳ χροιᾷ τὸν θεὸν Λόγο». Ὅς Ίνωτο ἐν τῷ πάθει χαὶ τῷ σταυρῷ, ἀλλὰ τῷ πάθει παντελῶς οὐχ ὑπέπεσε. ' Πάλιν ἔστω δένδρον ἔχον ἐν ἑαυτῷ τὴν ἀχτῖνα τοῦ ἡλίου. ἓν τῷ οὖν τἔμνεσθαι νοῦτο, θεωρυῦμεν, ὅτι ὁ πλήττων σίδηρος πρῶτος χατὰ τῆς lv αὐτῷ ἀχτῖνος ἄνωθεν φέρεται, χαὶ dj ἀκτὶς πρώτη, πρὶν f] τὸ δέν- ὅρον πληγῆναι, τὴν πληγὴν ὑποδεχομένη φαίνεται ' ὥσπερ οὖν fj λαμπηδὼν χαίτοι Excel. οὖσα οὗ τέµνε- (sic Hieronymus) vel cocci immistus lanam reddit purpuream ; at quando fusos torquebaut digiti, circuinvolvebatur et texebat artifex, ποπ tinctura, sed lana patiebatur. cireuinvolutionem et texturam. Similis est homolanz, Deum Verbum purpureo colori. Unite fueruut biuz natur in cruce, in passione; sed nou in omni parte passioni subject» fueruut. Supponainus pariter arborem quamdam haberc radium solis insitum, quando scinditur arbor illa, ferrum percutere videtur solis radium, autequam sit arbor percussa ; attamen radius solis, quan- quami fulgeus, nec percutitur, nec scinditur, sed arbor ipsa: sie Divinitas nec percuti, nec pati ται, οὔτε διαχόπτεται ' οὕτω xal ἡ θεότης οὔτε χω- p potuit ; sed tormentis subjiciebatur caro, quz per- ρισθῆναι ἠδύνατο, οὔτε τμηθῆναι, xal πα εἷν' ἡ δὲ σὰρξ τῷ πάθει ὑπέπεσεν, fj τμηθῆναι, xal παθεῖν ἡδύνατο, ὡς ἑἐχεῖ τὸ δἐνδρον. cuti et pali potuit, aicut arbor superius indicata. Latine Versioni nostre Italicam D. D. Maffei exaratam εί nobis transmissam addimus, πε quid Viri celeberrüni curis et labori detrahatur. DEL CRISOSTOMO A CESARIO. E pia cosa à confessar Cristo circondato della morie nella divinità perfetto ; unico Figliuolo unigenito, non diviso in dualità di figliuoli, ma portante in se stesso le. proprietà inconfuse delle κε iuseparabili na- tare ; non altro, ed altro, lungi ció ; ma uno, e l'ístesso Signor Gesü Christo, Dio Verbo vestito di carne, € quesi& non sens' anima, e senza mente, come disse l'empio Apollinare. Che se impossibile ancora sembra ad alcuni, due cose essere in. una, e insieme esser prese, e insieme crocifisse, e con tutto. εἰὸ una sola di le soffrir l'ignominia ; mi sforzero di ció dimonstrare con una umana similitudine, La regia porpora Ta lana : mischiato ad essa il sungue della conchiglia, le diede il color purpureo : quando peró sí filava dalle dita, e si aggomitolava, [atta stame, à chiaro, che la lana e non la tinta soffri quel torcimento. Or simile alia lana é l'uomo, ed al purpureo colore Dio Verbo, il quale era unito nella passione, e nella croce, ma non in ogni parte alla passione soggiacque. — Parimente ponghiamo un. albero ch'abbia in se stesso. il. ruggio del Sole. Quando vien tagliato, noi veggiamo, che il ferro ond'é percosso, si scaglia prima d'alto coutra il raggio, che à in esso, e pare che il raggio prima dell" albero soffra la percossa : ma come il raggio, benchà qntsi pur sia, non resta tagliato, nà percosso, cosi (a divinità nà separarsi poteva, né ferirsi, o patire, ma seggiacque a tormenti la carue, che patir poteva, ed esser (erita, come l'albero uell' ali ro caso. D. MAFFEI CONCLUSIO. Noi veggiamo qui, che siccome il primo pezzo C che dalla sentenza ortodossa passionem apponi ima« ben riscontra con. la version Latina verso il fine, eol nulla abbiamo in essa di tutto il secondo, che eontiene le due similitudini, onde pare, che nel Codice, da cui questo compilatore trascrisse, molto diversamente la nostra Epistoia si registrasse. Sarà risposto, che forse la seconda parte spetta a.l airo autore, o ad aliro monumento, e che fra l'un pezzo, et l'altro dovrebbe framezzare altro titolo, wnésso per errore dal copista. lo sopra ció non Amlirei affermare né il pro, né il contra, e non ho lempo, né voglia d'intraprendere una lunga ricerca per questo conto : ma ben posso dire, cle da una parte il mis. nou. favorisce questo sospetto, mentre ia esso ogni volta, che si muta autore, o documento, ginabantur Deitati. Forse non parrà a taluno questo stile di S. Gio. Crisostomo ; ma ad alcun altro stile di San Gio. Crisostomo non pare né pur quello dell' alire particelle per avanti stampate. Non las- ceró di dire, che molto sospetta si rende presso ci me questa Epistola ancle dal sapeisi, che ncgl influiti Codici continenti l'opere di S. Gio. Cri- sostomo essa non si inviene : poich' egli é certo, che una si generale omissione d'auteniico monu- mento non potrebbe esser nata, che dalla somma rarità di esso: ma noi veggiamo ne* uiss. d'Italia, di Francia, d'Olanda, d'inghillerra, che questa Epistola era notissima e comune, dove un pezzo, dove altro rinvenendosene presso varj raccoglitori esi premette nuovo titulo, esi vaa capo ; e d'all D di sentenze, e di detti, che l'ebbero a mano; da altera, «ιο olio ben legauo quelle due compara- tioui con l'iptenzione dell' Epistela, ncl principio éclla quale si tocca, e si riprova l'error di coloro, cle pare potersi arguire, che solamente per non farsene conto, e per non venir reputata legitiua, da' Copisti tutti, e da' compilatori dell opere. del T SUPPLEMENTUM AD S. J. CHRYSOSTOMI OPERA. 508 £risosjomq sia stala escluga. E che diremo del A piü di νου anni dopo |a. morte di S. Gio. Cri- farsi in esgc«. eliaramente menzione dell' eresía di Nestorio, il quale non camincià a seminarla se non gostomo ? JAC. BASNAGII ANIMADVERSIO. « Videmus, inquit vir doctissimus, initium epi- stulie, quam liic protulimus, respondere priori versus finem ; sed desunt bin: comparationes, unde patet descriptorem aliter legisse Epistolam Chrysostomi, quam in editis et ms. Florentino. Respondebitur forsan secundam partem alteri parenti tribui de- bere, aut alterius monumenti essc particulam, qua tituli omissione cum epistola Chrysostomi conjuncta fuit. Ego nec affirmare, nec negare velim, neque per tempus mihi licet hoc amplius indagare. Sed huic conjectur:e non favet Codex, quippe ubi novum aliquod sese offert scriptum aut auctor, novus eceurrit semper titulus in fronte. Deinde respon- dent scopo totius Epistol:e bine comparationes 400 adjiciuntur, et optime refutantur. illi, qui pessionem. apponi Deitati imaginabantur. Dicet ali- quis, illud fragmentum non respondere stylo D. Chrysostomi. Sed οἱ prior epistola ab ejusdem sancti Chrysostomi stylo plane diversa mihi vide- tur. » luc usque Maffei. Cetera, ut in campendium reg redigatur, el quae minoris sint ponderis, legi possunt Italice. Gratias rependimus maximas viro doctissimo, qui nobis hoc epistole fragmentum transmisit, ideoque iliud Operi nostro inseri voluimus. Binas comparationes hereticis refutandis aptissi- mas, et probare quod Chrysostomus contendebat, non diffitemur. De codice abbatis Saneti Salvini, qui nostris oculis non subjicitur, judicare non licet ; sed hxc est sententia nostra, eompilatorem usui 800 varia consarcinasse adversus eos qui passionem Deitati apponi iinaginabantur ; ut scopum attingeret, fragmentum, quod ad rem faciebat, ex epistola Chrysostomi excerpsit, cxteris omissis : ex alio fonte comparationes hausit, et simul omnia qua compilaverat conjunxit ; nec movus exigi debet titulus, siquidem sxpius una. serie decurraut tesiiz monia ex variis scriptoribus compilata. SUPPLEMENTUM AD COMMENTARIOS IN SCRIPTURAM. -—— H AD HOMILIAM XVIII IN GENESIM. (Ex Codd. Bibliothece ΝαΜαμα, p. 53.) Continet €odex XLLII (32) Chrysostomi homilias in Genesim a prima, cujus deest initium, usque ad tricesimam primam : quaruin decima nona in editis est pars decime octavee. lllius vero homilie, que hic dicitur decima octava, epilogus, seu peroratio, seu 19:x5 iri editis non exstat : itaque placet ipsum hoc loco exscribere. Nimirum post verba : Καὶ διτνεχη τὸν φόδον αὐτῷ xal τν ὑπόμνησιν παρέχειν δυναµένης ( vide pag. 153 tomi 1V Operum S. Joan. Chrysost, edit. Paris. anni 1721 (33]) adduntur hec : Obediamus divine Sceripturze servantes ejus C Πειθώμέθα δὲ τῇ Octa Γραφῇ καὶ τοῖς ὑπ' αὐτῆς pricepta ; salubria documenta conemur in nostras mentes deponere, deinde in vita prz nubis ferre, ut. vita przcepta comprobet, et precepta vitam per- fectiorem ostendant ; nam si nostra przecepta sunt recta, vita. vero neglecta, nibil proderit uobis. liem si vitam rectam ageutes dogmata recta negli- gamus, nullam pro salute nostra feremus utili- íaem ; decet enim, si voluerimus ex. gchenna liberari, regnummque eaglorum obtinere, nos ornari et rectis dogmatibus et recta vita, Nam dic mihi quinam. sit utilitas arboris multum in altitudinem extensa, foliisque luxuriantis, cum reipsa non ferat fructus ? Sic Christiano, cujus vita non est proba, ron prosunt reca pracepta. Ideo Christus (52) In. folio, menmbraneus, mutilus initio οἱ in line, scriptus seculo. σι, constans. folis 209. Prima codicis verba nuuc sunt : EH την ῥα- εἰρημένοις χατακολλυθοῦντες, τὰ ὑχειῆ δόγµατα σπουδάζωµεν ἑἐναποτίθεσΏαι ταῖς ἑαυτῶν Ψυχαῖς' καὶ μετὰ τοῦτον (sic) xal βίου ἀκρίθειαν ἐπιδεί- χνυσθαι" ἵνα καὶ ὁ βίος μαρτυρῇ τοῖς δόγµασι᾿ xal τὰ Σόγματα τὸν Blov ἀξιοπιστότερον ἐπιφαίνῃ. Οὔτε γὰρ ἐὰν ἔχωμεν δόγµατα μὲν ὁρθὰ, βίου δὲ ἀμειῶῷ- μεν, ὤγελος (sic) ἡμῖν ἔσται τι" οὔτε ἐὰν βίον ἔχοντες, τῶν ὁρθῶν δογμάτων ἁἀμελῶμεν χερδᾶναί τι χρῄσιµην xol πρὸς σωτηρίαν ἡμετέραν δυνη- σόμεθα. Προσέχει yàp εἰ βουλοίμεθα xai γεέννης ἐλευθερωθῆνα:, xal βασιλείας ἐπιτυχεῖν, ἀμφοτέ- ρωθεν χοσμεῖσθαι xal δογμάτων ὀρθότητι, καὶ Ρίου ἐπιμελείχ. Τί γὰρ ὄφελος, εἰπέ pot, δένδρου elo ὕψος πολὺ ἐχτεινομένου, xat τοῖς φύλλοις χομῶντος, σιλείαν τῶν οὐρανῶν * ἀλλ' ὁ ποιῶν τὸ θέλημα. Ὦο- ΦἰτθΙΙΑ vero : οὔτε τὰ ἄλλα ἅπερ. (53) Editiouis nove tom. IV, col. 1:55, lin. $ a. pot FRAGMENTUM IN LIBROS REGUM. ὅταν καρποῦ ἔρημον f οὕτω καὶ τὸν Χριστιανὸν οὐ- A talcs pradicabat beatos, sie dicens : Deatus qui bkv ὀνίνησι τὰ ὀρθὰ δόγµατα, káv τις χατὰ τὸν βίον ἀμελῇ. Διὰ τοῦτο χαὶ ὁ Χριστὸς τοὺς τοιούτους ἐμαχάριξε λέγων ' Μακάριος ὁ ποιήσας χαν διδἀξος. Tfj; γὰρ διὰ τῶν λόγων διδασκαλίας ἡ διὰ τῶν ἔργων ἀχρ:θεστὲρα xal ἀξιαπιστοτέρα πολλῷ' ὁ γὰρ τοιοῦτος καὶ σιγῶν xat ὀρώμενος (sic ) παιδεύειν δύναται τοὺς μὲν διὰ τῆς θέας, τοὺς δὲ χαὶ διὰ τῆς ἁκοῆς χαὶ πολλῆς ἁπολαύσεται τῆς παρὰ τοῦ θεοῦ εὐνοίας * o) µόνον δὲ δι ἑαυτοῦ' ἀλλὰ xal διὰ τῶν εἰς αὑτὸν ὁρώντων» παρασχευάζων δοξάζεσθαι τὸν αὐτοῦ Δε- σπότην' ὁ τοιμοῦτος διὰ µυρίων γλωσσῶν xa διὰ πολλῷ πλειόνων εὰς εὐχαριστίας καὶ τοὺς ὄμνους ἀνοίσει τῷ τῶν ὅλων 8:ip. 0ὐδξ γὰρ οἱ γνώριμο. pó- vov xal μάρτυρες ὄντες τοῦ βίου χαὶ αὐτὸν θαυμά- σονται χαὶ τὸν αὐτοῦ Δεσπότην' ἀλλὰ καὶ οἱ ἀγνοοῦντες, παρ) ἑτέρων ταῦτα µανθάνοντες * xal οἱ τόῤῥωθεν οἰχοῦντες χαὶ οἱ μαχρὰν ἀπῳκισμέναι * xal 0) φίλοι µόνον, ἀλλὰ χαὶ ἐχθροὶ αἰδεσθήσονται τῆς ἀρετῃης την ὑπερθολήν. Τοσᾳύτη Υὰρ ταύτης ἰσχύς * ὡς καὶ τῶν πολεμούντων αὐτὴν ἀποφράττειν τὰ ατόµατα χαὶ τὴν γλῶτταν ἐπιστομίζειν' καὶ ὥσπερ πρὸς τὰς ἀχτῖνας τὰς ἡλιαχὰς οἱ ἀσθενεῖς τὰς ὄψεις ἀντιθλέφαι οὐ τολμῶσιν, οὕτως οὐδὲ πρὸς τὴν ἀρατὴν ᾗ xaxig ἀντιθλέφαι δυνῄσεταί ποτε" ἀλλὰ παρα- χωρήσει. xai τὰ νῶτα δώσει χαὶ τὴν ἧτταν ὁμολο- Υήσει. "O 55 xal πεπεισµέναι, ἀντεχώμεθα τῆς ἀρετῆς ᾽ χαὶ μετὰ ἀσφαλείας xbv ἑαυτῶν βίαν οἶχο- voptopev* xai τῶν μικρῶν καὶ εὐτελῶν εἶναι ào- χούντων ἁμαρτημάτων εἴἶτε Ey λόγοις εἴτε ὃν πρά- regit et docuit '. Etenim doctrina per act» multo perfectior tutiorque doctrina qus stat verbis ; talis enim εἰ sileus et visus docere potest alios per oculos, alios vero per auditum, frueturque multa a Deo bonitate, non modo per seipsum, sed etiam per contemplantes ipsum ; paratus ad glorificandum suum Dominum, talis vir per sexcentas linguas et plures ad Deum omnium conditorem gratias et gloriam referet ; nam non solum illi qui noverint illius vitam, ejusque testes erunt, el eum et ejus Dominum admirabuntur, sed etiam ignoti ab aliis certiores facti, et procul habitantes et. exsules in longinqua regione; et non solum amici, sed etiam inimici venerabuntur summam virtutem. Tanta egt D ejus vis ut obiurct os et linguam pugnantium eam ; el sicut oculi infirmi non audent radios solis sustinere, sio malitia non potest virtutem ex advorse respicere, sed retrocedit fateturque se inferiorem. Itaque hoc persuasum habentes, palam virtutem amplectamur, firmiterque nostram vitam regamus, el minimis peccatis sive in verbis sive in 305 abstinere nitamur. Sic nunquam in pejora peccata in- cidemus, si vel a minimis abstineamus ; (ruentesque tempore presenti et preterito poterimus attingere summaimn virtutem, vitareque ponas impositas, et glernum bonum obtinere gratia et bonitate Domiri nostri Jesu Christi, quocum Patri et Spiritui sancto. gloria, potestas el honor, nunc ct semper el. per szveula seculorum. — Auien, γμασιν ἀπέχεσθαι σπουδάζωµεν. Οὔτω γὰρ οὐδέποτε τοῖς µείκοσι περιπεσούµεθα τῶν ἁμαρτημάτων, ἰὰ «y μιχρῶν ἀπεχώμεθα ' χαὶ τοῦ χρόνου προϊόντος δυνησάµεθα, xal τῆς ἄνωθεν ῥοπῆς ἀπολαύοντες, τῆς ἄχρας ἀρετῆς ἐπ'.λαθέσθα., xal τὴν χόλασιν διαφνυγεῖν τὴν ἀποχειμένην, xaX τῶν αἰωνίων ἀγαθῶν ἐπιτυχεῖν, χάριτι xal φιλανθρωπίᾳχ., τοῦ Κωρίου ἡμῶν Ἰησοῦ Χριστοῦ, μµεί) οὗ τῷ Πατρὶ ἅμα τῷ ἁγίῳ Πνεύματι δύξα, χράτος, τιμή, νῦν χαὶ ἀεὶ xal εἰς τοὺς αἰῶνας τῶν αἰώγων. ᾽Αμήν. Homil:a vero sequens, seu 19, sic incipit : Σχόπει τότε τοῦτο ἐγένετο μετὰ την παραχοήν. ! Matth. v, 19. FRAGMENTUM IN LIBROS REGUM. (Απο. Mar, Biblioteca nova, t. ΠΠ, p. 495.) [CoJ. f. 124.1 Τοῦ ἁγίου Ἰωάννου ἐκ τοῦ slc τὰς ρ Sancti Joannis (Chrysostomi) ex tertio sermone in Βασι.]είας 1’ Aóyov (54). Φίρει γηπόνοις ἡδονὴν τὸ ἐξ ὑπτίων τε καὶ ῥαθ»- γείων χωρίων πολόν τινα δρέπεσθαι τὸν καρπήν. El δή ποτε xal ἐχ πετρώδους γῆς χαὶ λεπτῆς xat ὑπὸ ψάμμου δυνηθείη μετὰ πολλην ἐπιμέίειαν χρηστοὺ τινος ἁπολαῦσαι χαρποῦ, μείζων ἐντεῦθεν d ἡδονὴ τῷ γηπόνῳ, διότι πρὸς τὴν τῆς γῆς φύσιν ὀγωνισά- µενος, xai τοὺς οἰχξίους πόνους ἀντεισάξα: τῇ στει- poses τῆς γῆς, νίκης τινὰ μαρτυρίαν ἀποφέρεται παρὰ τῶν τὸ γεώργιον θαυμαζόντων. (34)Joan. Chrysostomi in libros nominatim fte- gum, seu Regnorum, ut Gr;eei loquuntur, non exstant sermones ; nisi forte. intelligendi hoc titulo suut liomilie quinque de A na. Samuelis matre, et tres de Saule ac Davide ; in quibus unen hoc fraguien- libros Tlegum. Jucundum est agricolis tum ex montanis tum ex depressis terrze regionibus uberem fructum carpere. Quod οἱ aliquando ex petrosis etiam maerisque vel arenosis locis, post multam lmpensam curam bonus aliquis fructus eveulat, major hiuc colono delectatio accidit ; quia cum soli natura luctatus, suisque puguans adversus agri sterilitatem — laboribus, victoris quoddam testimonium ab iis, qui agri- colandi artem merito zstimant, refert. tum non videbam, nisi me festinans oculus fefellit. Auamen in. Damasceni larallelis p. 462, ανά Chrysostomi. fragmentum. citatur. ex sermoue 1g secundum Regum, ἐκ τοῦ εἰς P Βλσι ειὼν. SUPPLEMENTUM AD 5. J. CIIRYSOSTOMI OPERA. 904 SPECIMEN EXPOSITIONIS S. JOANNIS CHRYSOSTOMI IN JOB. (Βκκοικι, Anecdota Greca, p. 182, ex codice XIII Bibl. Laurent., plut. IX.) Hic codex, seeulo eirciter x eonscriptus, tres Joannis Chrysostomi Commentarios complectitur, vi-' delicet in lsaiam, in Jeremiam, et in Jobum. Primi duo editi sunt: tertius lucem nondum vidit, nonnullis exceptis πόνο igitur qu: in Catena Nicet» in Jobum I" Patricium Junium edita Lon- dini 1657 leguntur, Hujus igitur ex rentinis Novellis legitor sub die 7 sitionis, de qua epistolam 101 aii 1762, specimen tibi exhibemus, amice lector, exiguum illud qui- Lamio dedimus, quazque in Flo- dem, sed quz auctoris diguitas est, stque prastantia, maximi faciendum. Titulus expositioui sequens ent : Τοῦ αὑτοῦ ὑπόμνημά εἰς τὸν µαχάριον Ἰώθ. Ejusdem (nempe JJ. Chrysostomi, cujus nomen prinus Com- mentarius pre Primum inquirendum videretur, quonam tempore A isto homo vixerit. Nonnulli quippe dicunt anie Moysen fuisse, et esse ab Abrabamo quintum ; alii vero sub lege. Yerumtamen nondum quidquam sta- t'timiug, donec ex ipsa historia discamus, utram hoc vel ille tempore fuerit. Nee tamen iid purum nobis confert ad cognoscendam hujas. hominis virtutem. Non emit perinde est euta qui institeta Mosaíca praeeustaverit, talem evasisse, tanta praeditum vir- tute, tonta. admiratione ; eique. ante. iHa. iustituta adeo magnum pr: se tulisse robur. Qnod porto magnus fuerit iste vir, non modo res ipse demon- strant, sed etiam Deua& ostendit, iuquiens :? Si steterit. Noe, et Job, et Daniel , filius suos et filias suas non liberabunt *. Cur vero Moyses nullam de iHo mentionem fecit ? At enim θε( 8 erat comme- morandi neeessitas, aut cujusnam rei ergo? Tu auiem mihi considera, quomodo illi ne proavus quidem obfuerit Esau. Non erat ex Abrahamo, atque adeo non erat ex Jacob ; quinimo regionem iucolebat barbaram. Viden' quod omnibus magistros miserit Deus ? Interea. animadvertas velim, quei superna Dei cognitio ubique esset manifesta : per- spicis namque amicos ejus notitiam Dei habuisse. Quis eos docuit ? quis illis annuntiavit * pute quippe Ἁμίο legem exstitisse, Atque hinc liquet, quod nou ab re quis dixerit, primum hunc libram magi« strum quemdam atque przeconem fuisse cognitionis Dei. At enim per vivendi rationem atque patientiam innotueril : sed oportebat in illo etiam miracula reperiri, quo et sic. numeris omnibus absolutus magister fleret. Quemadmodum enim in Abraham multa exstitere signa, ita et hic, etc, — Homo quidam erat in regione Ausitide, cui nomen Job b, Considera hanc primam laudem : Homine; — fiisge in regione , inquit, Ausitide, quorum et hoc enco- mium magnum. Talem enim fuisse in Arabia, ubi omnes depravati erant, ubi nullum occurrebat aqui- fatis exemplum, hoc utique mirabile fuit : Et erut homo ille (iterum homo) aine querela, justus, veraz, pius, abstineus ab omni re mala 4. lorum * Ezech. 31,90. ^ Job. 1, 4. cjbid. ibid. erebat) Commentarius in beatum Jobum. Deinde Prologus incipit : Αξιον πρῶτον ἐπιζητῆσαι, πότε οὗτος 6 &vhp γέ- ove. Τινὲς μὲν οὖν αὐτόν φασι πρὸ τοῦ Μωσέως εἷ- ναι, xai πέµπτον ἀπὸ 'A6paáu* τινὲς δὲ ἐν τῷ νόμῳ ἁλλὰ µηδέπω ἀποφαυκύμεθα, ἕως ἂν ἀπ᾿ αὐ- τῆς τῆς ἱστορίας µάθωμεν, εἴτε ἐν τούτῳ, εἴτε Ev ἐχείνῳ τῷ χρόνῳ fjv. 0ὐδὲ γὰρ, οὐδὲ τοῦτο μικρὸν ἡμῖν συντελεῖ πρὸς τὸ Υνῶναι τοῦ ἀνδρὺς την ἀρετήν. Οὐ γάρ ἐστιν ἴσον ἁπολαύσαντα τῶν Μωσαϊχῶν τοιοῦτον εἶναι, οὕτως évápesov καὶ θαυμαστὸν, xai πρὸ ταύτης τῆς παραινέσεως τοσαύτην ἐπιδείχνυ- σθαι τὴν ἰσχύν ὅτι μὲν γὰρ μέγας ἦν ὁ &vhp, καὶ αὐτὰ τὰ πράγματα δηλοῖ. Δηλοῖ δὲ χαὶ ὁ θεὸς λέ- ov: "E&v στῇ Noe , xal Ἰὰδ, καὶ Δαγι]-ὲ, υἱοὺς αὑτῶν xal θυγατέρας αὐτῶν οὗ μὴ ἑξξ.ωνται. T(vogz δὲ ἕνεχεν αὐτοῦ Μωσῆς οὐχὶ µέμνηται; Ποίσ γὰρ ἣν ἀνάγχη µμνησθῆναι, ἣ τίνος ἕνεχεν; Et 66 pot θέα, πῶς οὐδὲν αὐτὸν ὁ πρόγονος παρέθλαψεν ὁ Ἡσαῦ. Οὐκ ἣν ἀπὺ τοῦ ᾿Αδραλμ, μᾶλλον δὲ οὐχ ἦν ἀπὸ τοῦ Ἰαχώδ' ἀλλὰ χαὶ χώραν ξένην εἶχεν. ὍΟρᾷς ὅτι πᾶσι διδασχάλους ἔπεμψεν ὁ θεός; σὺ δὲ pot βλέπε, πῶς ἄνωθεν f) γνῶσις τοῦ θεοῦ πανταχοῦ δήλη fv: ὁρᾷς γὰρ χαὶ τοὺς φίλους αὐτοῦ ἔννοιαν ἔχοντας περὶ θεοῦ. Tic αὐτοὺς ἐδίδαξε; τίς χατήγ- γειλε; xal γὰρ ἐμοὶ δοχεῖ πρὸ τοῦ νόµου εἶναι. xa δἵλον αὐτόθεν, ὥστε εἰχότως ἄν τις eot ὅτι πρῶτον τοῦτο τὸ βιθδλίον, διδἀσκαλός τις xal χήρυξ ἣν τῆς τοῦ Θεοῦ γνώσεως, ἀλλὰ διὰ βίου μὲν, καὶ ὑπομονῆΏς 6nAov. "Ἔδει δὲ xal angusta γενέσθαι ἐπ αὑτοῦ, ὥσ- τε χαὶ ταύτῃ ἀπηρτισμένον εἶναι τὸν διδάσχαλον " χαθάπερ γὰρ ἐπὶ τοῦ ᾿Αθραὰμ πολλὰ γέγονε σημεῖα, οὕτω χαὶ ἐνταῦθα, x. A. Interpretatio taudem inc. ᾿Αγθρωπός τις ἦν ἐν yopg εῇ Αὐσίτιδι, ᾧ ὄνομα Ἰώδ6. "Opa πρῶτον ἐγχώμιον τοῦτο, τὸ "Ανθρωπον εἶναι ἐν χώρᾳ, quot, τῇ Αὐσίτιδι' ὧν xal τοῦτο ἐγχώμιον µέγα * τὸ γὰρ ἐν ᾿Αραδίᾳ εἶναι, ἔνθα πάν- τες ἦσαν διεφθαρµένοι, ἔνθα οὐδὲν ὑπόδειγμα ἣν εὖ- νοµίᾳς, τοῦτο ἣν τὸ θαυμαστόν. Καὶ ἦν ὁ ὄνθρω- πῶς ἑκειγος (πάλιν ἄνθρωπος) ἄμρραπτος, δίκαιος, ἀ-1ηθιγὸς, θεεσεδὴς, ἀπεχόμενος dxó xartóc πογηροῦ πράγματος. "Ev ἔχαστον τούτων ἰχανὸὺν παράστησαι τὴν ὥραν αὑτοῦ τῆς φυχῆς. Αλλ' ὥσπερ ^ δ06 FRAGMENTA IN BEATUM JOD. — PROOGEMIUM, τις ipaathe μετὰ moAMA. τῆς ἀχριδείας «b χἆλλος A unum quodque sais commeudare posset anima διηγεῖται τοῦ ἐρωμένου, οὕτω xal ἐνταῦθα. "Α/ιεµ- ατος, φηςσὶ , τοῦτο, ὁλόχληρος &pstf) * δίχαιος, xal «oUto* ἀ.ηθινὸς, καὶ τοῦτο. θεοσεδὴς, xai τοῦτο" ἀπεχόμενος ἀπὸ παντὸς xovnpov πρἀγµατος" xai τοῦτο, ᾿Απὸ παντὸς, qnot, καὶ οὐχ ἁπλῶς τοῦ μὲν, τοῦ δὲ o6. Ποῦ εἰσιν οἱ λέγοντας, ὅτι πρὸς τὸ χαχὸν ἡ φύσις ῥέπει μᾶλλον ; ποῖος φόδος ; vola διχαστή- pua ; ποῖοι νόμοι τοῦτον τοιοῦτον ἐποίησαν; Ἐπειδὴ γὰρ ἔλεγεν Οὐχ ἔστι δίκαιος, ὃς ποιήσει ἀγαθὸν, xal οὐχ ἁμαρτήσετεαι. Διὰ τοῦτό φησιν, ἄμεματος, οὐχ εἶπεν ᾽Αναμάρτητος, ἁλλ᾽ ἄμεμπτος. 02 µόνον ἐχεῖνα οὖν ἔπραττε τὰ ἁμαρτίαν ἔχοντα, ἁλλ᾽ οὐδὲ $$ μέμγιν, καὶ χατάγνωσιν, x. A. ejus pulchritudinem : sed ut. vir amaas diligenter eijam atque etiam sui amati pulchritudinem enarrat ; ita et hie ussvenit. Sine querela, inquit, hoc integra eet virius. justus; et hoc, Veraz ; οἱ hoc, Pius, et hoc, Abstinens ab omni re mala ; eX hoc, Ab omni, inquit; non αυίσπι simpliciter, Ab lac quidem utique, ab illa vero nou item. Ubi sunt qui dicunt, naturam ad malum potius ease proclivem ? Quis metus, qux supplicia, qux leges hunc hominem talem effecerunt ? Quis porro dixit : Non est justus, qui [αείεί bonum et non peccebit, Propterea, inquit, &ine querela , non autem sine peccato, sed sime querela : hoc esti, non. modo non perpelrabat ea qus peccatum, sed ne illa quideu! qux$ querelam &ut reprehensionem habent, eéc. Et haec speciminis loco protulisse satis fuerit. lloc interim lectorem monemus, ita nostram hanc in- lerpretationem ab iis Joannis Chrysostomi fragmentis, qua in Catena citata. afferuntur, differre, ut preter illa rima verba, "Opa πρώτον ἐγχώμιον... τοῦτο ἣν τὸ θαυµαστόν, eL alia identidem pauca, vix quidquam aliud cuin iis commune contiaere videatur. FRAGMENTA IN BEATUM JOB 9", (Ex Catena Grecorum Patrum in beatum Job, 4 Niceta collecta, opera et studio Patricii Junii edita.) IIPOOIMION. "Ότι δὲ παντὶ χρῄσιμον τὸ βιθλίον, ἐν ἰδέᾳ πἀσῃ καὶ βίων xal περιστάσεων, ἀνδρὶ xal γυναιχὶ, πρε- C εθυτέρῳ xaX vé , ἰδιώτῃ xat ἄρχοντι, πλουσίῳ xal πένητι, τοῖς δεξιοῖς εὐθηνουμένῳ, xal 1olg ἄριστε- ροῖς πιεζοµένῳ, Σγγύθεν ἔατι λαθεῖν τὴν ἀπόδειξιν. 'O γάρτοι θαυμαστὺς xaY μέγας οὗτος ἀνΏρ, ὁ παν- ταχοῦ τῆς οἰχουμένης ἀοίΐδιμος, ὁ τῆς εὐσεβείας ἀθλητῆς xal στεφανίτης, ὁ διὰ πάντων τῶν ἄθλων ἐλθὼν, ὁ µυρία χατὰ τοῦ διαθόλου τρόπαια στήσας, οὗτος ἐγένετο πλούσιος καὶ πένης, ἔνδοξός τε xal εὖ- καταφρόνητος, πολύπαις τε xal ἅπαις, v βασιλιχαῖς αὐλαῖς χαὶ ἓν χοπρίᾳ, ἐν λαμπρᾷ στολῇ, xal μετ ἐχείσ γην tv πηγῇ σχωλήχων᾽’ µυρίας ἀπήλαυσε θεραπείας, xdi μετὰ ταῦτα µυρίας ὑπέμεινεν ὕθρεις, οἰχετῶν ἑπανισταμένων, φίλων ὀνειδιζόντων, γυναιχὸς ἔπιδου- λενούσης. Πάντα αὐτῷ χαθάπερ ix πηγῶν ἀπέβρει [1σ. ἐπέῤδε.Ἱ, χρημάτων περιουσία, δυναστείας µέγε- θος, δόξης περιφάνεια, εἰρήνης ἀσφάλεια, τιμὴ, xal θεραπεία, xal σώματος ὑγίεια, χαὶ παίδων εὐχοσμία, Ωὐδὶν fjv λυπηρὸν, παρΏν αὐτῷ πλοῦτος μετὰ &oga- λείας, καὶ εὐημερία ἁδιάπτωτος * xal µάλα εἰχότως * 6 γὰρ θεὺς πανταχόθεν αὑτὸν ἑτείχισεν" ἀλλ᾽ ὕττε- pov πάντα ἐχεῖνα ἀπέπτη, xaX µιυρίοι χειμῶνες χατ- * job, 1, 10. (55) De libro Job nihil in editionihus S. Joannis Chrysostomi operum Erasmiana, Saviliana, Du- czaua et Moutefalconiana reperitur, prater brevem synopsin (ed. nov. tom. VI, 562.565) οἱ quatuor liamilias q6as utpote Chi ysostomo indiguas ad spu- PROOEMIUM. Quod autem ip omni vite genere οἱ temporum difficultate, viro pariter et mulieri, seni et juveni, privato et principi, diviti ac pauperi, prospera for- tuna utenti eL cum rebus adversis eouflictinti, cuf« vis utilis sit hic liber, proclive est ostendere. A«d- mirabilis enim et magnus lic vir, fama wbique terrarum celebris, pietatis athleta et corona. insi- guitus, qui omne genus certaminis exantlavit, qui innumera adversus diabolum iropza erexit, dives fuit et pauper, in honore babitus et vilis, multos rum liberorum pater et orbus, in regum palatiis ei in sterquilinio, in veste splendida, et post banc in. vermium scaturigine, mille cultus obsequiis, servis. postea insurgentibus, amicis conviciantibus, et conjuge insidiante, contumelias iufiuitas passu& est. Omnia illi tanquam e fonte manabaut, divitia- rum copia, potentio magnitudo, glorix celebritas, pacis securitas, honor, observantia, corporis sani« tas, et liberorum honesta et liberalia forma. Nibil triste et acerbum erat, aderant divitize cum securis tate, et felicitas nullis casibus obnoxia : et quidem merito, Deus enim undique vallo eum muniverat? ; sed postea omnia illa avolarunt, et mille tempesta» ria amandavimus (ed. nov. t. VI, 565-582). l'er- gratum igitur fore lectori »xistimamus, si fragmenta qua in Catena Nicet:e leguntur. et. in. editonibua vel omnino desunt vei exeerptim tautum reperiun- tur, liic uno couspectu. exlibeuda curaverin gs. 507 SUPPLEMENTUM AD 5. J. CIIRYSOSTOMI OPERA. les in :edibus cjus se.lem fixerunt, continuz omnes Α εσχήνουν εἰς «hv οἰχίαν ἐχείνου, καὶ πάντες ἐπάλλη- et l[requentes, ac aupra modum graves : qu:e enim possederat, subito erepta ei sunt omnia, liberi in menaia et convivio enecati, non ense et gladio, sed vento infesto edes conquassaute, immaturo et vio- lento interitu adobruti sunt. Post hzc conjux armis instruebatur, et macbinas justo admovebat; amici etiam et famuli, hi quidem vultum ejus sputo freda- bant, illi vero contumeliosius insultabant; omni jecto ejiciebatur, sterquilinium pro habitaculo erat, vermium fontibus undique scatebat, sanguine et sanie indomitus manabat, sibique ipse carnifex factus, testa saniem radebat. Dolores non interru- pti et intolerabiles erant, nox die acerbior, et dies nocte molestior ; omnia przcipitiis et scopulis plena, qui solaretur nemo, qui vero insultarent innumeri: nihilominus in tanta procella, et fluctibus adeo jaeffabilibus, fortiter et imimutabiliter constitit, Ejus putem rei causa fuit, quod naturam rerum secum recte. reputaret, et cognita illarum mutabilitate, futura prxvideret, cumque prospera fortuna utere- Iur, tristitiam et acerbitatem a se alienam non putaret, ac proinde in rebus secundis animo erat moderato, Hic autem vir qui iumumera passus est, non tantum tolerantie laboris et patienti, sed czte- tarum etiam virtutum, iis qui mentem adhibent, exemplar est propositum ; fortitudinis quidem et constanti& , in tentationibus ; abstinentiz: vero a contumeliis, in divitiis et potestate, ut mites οἱ mo- (c derati hilari animo cum aliis sua communicent ; temperantize, in voluptatibus ; justiti:e, jn judiciis et contractibus ; in omnibus, concordiz, et chari- tatis, quie reliquarum virtutum caput cst; omnem enim virtutem debito adhibito studio et cura ad- implevit. Hanc itaque expressam et delineatam ima- ginem memoria repetens, in conscientia tua defl- gito ; si in moerore jaces, ad hauc confugito; si facultatibus abuudas, ne inopia obruaris, aut divi- tiis effcraris, pharmacum hinc accipe; si liberis orbatus fueris, hinc solatium habes (hinc enim ca- lamitatum simul et tolerantize excessum reperies) ; οἱ in morbum incideris, fonte& vermium tecum feputa, et leniter ac placide omnia feres; si ami- «us insidias struxerit, rursus sanctum in medium D profer, et morbo superior evades; si vulgus homi- pam male te acceperit, cogita quz a servis perpes- gus sit, et plenam medicinam reperies; si improba suspicione quis te involverit, que de eo dixerint (quod, scilicet, poenas meritas pro peccatis non luis- get), et quibus contumeliis eum acceperin!, in men- tem tibi veniant et morbum hunc superabis. Nulla enim est calamitas humana, fames, egestas, mor- bus, liberorum orbitas, ingentium divitiarum su- bita jactura, quam hic, quovis adamante firmior ac stabilior, tolerando non sustinuerit; ac postea a conjuge insidiis petitus, ab amicis contumeliis vexa- Φ[σ. χατασείσαντι͵, 3 To. ἑπενέδαινον. vio ὑπλονραρξῖσαν. λοι καὶ συνεχεῖς, xai μεθ) ὑπερθολῆς ἅπαντες ' τὰ γὰρ αὐτῷ ὄντα πάντα ἀθρόον ἠρπάζετο, o* τε παῖδες χατεχώνννντο ἀώρῳ xai βιαίῳ θανάτῳ ἐπὶ τῆς τρα- πέζης xal τοῦ συμποσίου χατασφαγἑντες, οὗ µαχαίρα xai ξίφει, ἀλλὰ πνεύματι πονηρῷ τὴν οἰχίαν χατα- δήσαντι’. Καὶ vov. μετὰ ταῦτα ὠπλίξετο, xal τά μηχανήματα προσῆγε τῷ διχαίῳ’ xal φίλοι xat olxé- ται, οἱ μὲν ἑνέπτυον εἰς «b πρόσωπον, οἱ δὲ ἐπέδαι- voy? xai ἑνήλλοντο” καὶ οἰχίας ἐξεθάλλετο πάσης, xaX ἑνδιαίτημα αὐτῷ ἡ χοπρία ἣν, xaX πηγαῖς σχω- λήχων ἔδρυε πανταχόθεν, καὶ αἵματι xal ἰχῶρι κατ- εῤῥεϊῖτο ὁ ἁδάμας, xaX λαθὼν ὅσ-ραχον ἐξέχεε τοὺς ἰχῶρας, δήµιος αὐτὸς ἑαυτῷ Ὑινόμενος. Καὶ ὀδύναι ἐπάλληλοι xai ἀχαρτέρητοι, xat νὺξ ημέρας χαλε- πωτέρα, χαὶ ἡμέρα νυχτὸς φορτιχωτέρα, χαὶ πάντα χρημνοὶ xal σχόπελοι καὶ ὁ μὲν παραχαλῶν, οὗ- δείς, οἱ δὲ ἑπεμδαίνοντες, puoplov* ἀλλ ὅμως ἐν τοσούτῳ χειμῶνι, καὶ χύμασιν οὕτως ἀπολῥήτοις, ἕστη γενναίως χαὶ ἀπεριτρέπτως. Τὸ δὲ αἴτιον, ὅτι τὴν τῶν πραγμάτων φύσιν χαλῶς ἐλογίζετο, γαὶ «hv τούτων εἰδὼς μεταθολὴν, προωρᾶτο τὸ μέλλον , xal πράττων χαλῶς, τὴν ἀθυμίαν οὐχ ἀπηλπίζετο, διὰ τοῦτο xat &v ταῖς εὑπραξίαις ἐμετρίαξεν. Ὀὐ µόνον δὲ φερεπονίας χαὶ ὑπομονῆς, ἀλλὰ xal τῆς ἄλλης ἀρετῆς, ὁ πολύτλας οὗτος τοῖς προσέχου- σιν ὑπόδειγμα πρόχειται ΄ ἀνδρείας μὲν χαὶ χαρτε- ρίας, ἓν πειρασμοῖς ' τοῦ 05 μὴ ὑθρίζειν, ἀλλὰ πραεῖς εἶναι, xaX µετρίους, χαὶ κοινωνικοὺυς μετὰ ἱλαρότη- τος, ἐν πλούτῳ xal δυναστεία σωφροσύνης δὲ, Ev ἡδοναῖς ' καὶ δικαιοσύνης, ἓν δίχαις xaY συναλλά- γµασι’ χαὶ ἐπὶ πᾶσιν, ὀμονοίας, xal τοῦ κεφαλαίου τῶν ἀρετῶν, τῆς ἀγάπης ' πᾶσταν vip ἀρετὴν μετὰ τῆς προσηκούσης ἀκριθείας κχατώρθου, Ταύτην τὴν εἰχόνα τὴν ὑπογραφοῦσαν ὃ ἀναλαβὼν, ἔμπηξον τῷ συνειδότι τῷ σῷ ' x&v &v ἀθυμίᾳ ἧς, πρὸς αὐτὴν xa- vügeuye* x&v ἓν πλούτῳ, τὸ φάρμαχον ἑντεῦθεν λάμδανε, ὥστε μήτε πτωχείᾷ βῥαπτισθῆναι, μήτε πλούτῳ φυσηθῆναι ". xiv παΐδας ἀποθάλῃς, ἔχεις ἐντεῦθεν «hv. παράχλησιν * τὴν γὰρ ὑπερθολὴν Ev- ταῦθα εὑρήσεις xal τῶν συμφορῶν xai τῆς χαρτς- plas * xiv νόσῳ περιπέσῃ;, ἐννόησον τὰς πηγὰς τῶν σχωλήκων, xat οἶσεις ἅπαντα πράως ᾿ xàv φίλος Exe θουλεύσῃ, πάλιν τὸν ἅγιον εἰς μέσον ἄγε, καὶ περι- έσῃ τοῦ πάθους * x&v οἱ τυχόντες ἀποχρήσωνται, év- νόησον ἅπερ ἔπασχε παρὰ τῶν οἰκετῶν, καὶ πολλὴν δέξῃ τὴν ἰατρείαν * xàv πονηρᾶ τις ὑπολήτει σε περί᾽ θάλη, λόγισαι ofa. περὶ τούτου ἔλεγον, ὅτι οὐδέπω τῶν ἡμαρτημένων αὐτῷ δέδωχεν ἀξίαν δίκην, xal οἷα ὠνείδιζαν, xal περιέσῃ τούτου τοῦ πάθους. Οὐ γὰρ ἔστιν ἓν ἀνθρώπαις συμφορὰ , ἣν οὐχ ἠπέμεινεν οἵ- τος, ὁ παντὺς ἁδάμαντος στεῤόότερος, λιμὸν, xal πενίαν, xaX νόσον, καὶ ἀποβολὴν παίδων, xat ζημίαν τοσούτων χρημάτων ἀθρόον ὑπενεγχών χαὶ pss" ἐχεῖνο παρὰ γυναικὸς ἐπιθουλευθεὶς, παρὰ φίλων ἐπηρεασθεὶς, παρὰ οἰκετῶν ἐπιθουλευθεὶς vo διὰ πάντων ἁτι:ῦςίχνυτο πέτρας ἁπάσης στεῤῥάτερης v fg. ἐπιπτυσθεὶς, vel ἑμπτυσθείς, FRAGMENTA IN BEATUM JOB. υισ ὧν ' καὶ ταῦτα, πρὸ τοῦ νόµου xal τῖς χάριτος. Καὶ Α tus, a. servis. consputus, in omnibus quovis εωχσ γὰρ οὗ τὴν τυχοῦσαν ἔξομεν ἀπολογίαν, ὅταν οἱ μετὰ νόµον xal χάριν τοσαύτης ἀπυλαύσαντες δωρεᾶς, δλάττω φέρωμεν τούτου, τοῦ Ev ἀρχῇ χαὶ προοιµίοις «ou βίου τῶν ἀνθρώπων τοσαύτην ἐπιδειξαμένου ue λοσοφίαν. ΚΕΦΑΛΑΙΟΝ ΠΡΩΤΟΝ. ε᾿Ανθρωπός τις ἣν ἐν χώμα τῇ Αὐσίτιδι, ᾧ ὄνομα Ιώ6δ. » Τί βούλεται «b προοίµιον, xaX τίνος ἕνεχεν ὁ αυγ- Ὑραφεὺς οὕτως Ἡρξατο; Ἔμελλε βίον ἑνάρετον δι- πγεῖσθαι, xal πολὺ τὴν ἡμετέραν ὑπερνιχῶντα xa- τάἁστασιν ' ἵνα γοῦν pf] τις εἰς τὴν ὑπερδολὴν τῶν ἀγώνων χαὶ τῆς ὑπομονῆς ἀναθλέφας , νοµίσῃ ξένην B εἶναί τινα φύσιν, xal οὐκ ἀνθρωπίνην, προλαδὼν δειχνύει τὴν φύσιν, ἵνα συ θαυμάστς τὴν πρόθεσιν, ὅτι ἄνθρωπος ἣν, χατὰ φύσιν μὲν εἷς τῶν πολλῶν, κατ ἀρετὴν δὲ τῶν πολλῶν ὑψηλότερος. Είπε τὸ χοι- νὸν τῆς φύσεως, ἵνα δείξῃ τὸ ἰδιάζον τῆς προαιρέ- σεως, ὅτι τῆς αὐτῆς φύσεως ἅπασι χοινωνίσας, ὑπὲρ φύσιν, xal μεῖζον ἡ χατ ἄνθρωπον, ἐπολιτεύσατο. Κηρύττει δὲ αὐτὸν xal ἀπὸ τῆς χώρας, ἵνα κἀντεῦ- θεν θαυμάσῃς, ὁποῖον ῥόδον ἐξ ἀχάνθης ἑθλάστη- σεν. "Opa δὲ πρῶτον ἐγχώμιον, ὅτι τοιοῦτον βλαστὸν Ίνεγχεν ἢ Αὐσῖτις χώρα. Τὸ γὰρ ἐν ᾿Αραξίᾳ οὕτως εἶναί τινα δόχιµον, ἔνθα πάντες διεφθαρµένοι, ἔνθα ὑπόδειγμα οὐδὲν ἣν εὐνομίας, τοῦτο fjv θαυμαστόὀν. « Καὶ ὁ ἄνθρωπος ἐχεῖνος fjv ἀληθινὸς, ἄμεμπτος, δίχαιος, θεοσεθῆς, ἀπεχόμενος ἀπὸ παντὸς πονηροῦ πράγματος. ) Οἱ piv ἔξωθεν σοφοὶ τὸν ἄνθρωπον ὁριζόμενοί φασιν΄ ᾿Αγθρωπός ἐστι ζῶογ «Ἰογικὸν θνητὸν, ἡ δὲ θεία Tpagh, τὸν τηρήσαντα τὸ χατ᾽ εἰχόνα, xa ix τῆς ἀρετῆς γνωριζόμενον, τοῦτον εἶναι ἄνθρωπον ὀρίζεται, τὸν δὲ συγχέαντα καὶ διαφθείραντα τοὺς θεουδεὶς τύπους xal χαραχτηρας οὐδὲ ἄνθρωπον χαλεῖν βούλεται” εἰ γάρ τ.ς ἔχει μὲν τὸν χαρακτήρα τῆς φύσεως, ὑδρίζει δὲ αὐτὸν τῇ xax(a τῆς προ- αιρέσεως, ἀχούει παρὰ τοῦ Προφήτου * Ἄγθρωπος iv τιµῇ ὤν οὐ συνηκε, παρασυγεθΛήθη τοῖς κτή- νεσι τοῖς ἀν οήτοις, καὶ ὡμοιώθη αὐτοῖς. Κάνταῦ- 0a τοίνυν τῇ συν/θῃ ” ἑαυτῆς ἡ Γραφὴ χεχρηµένη, xdi δειχνῦσα ὅτι τὸν ἄνθρωπον οὐδὲν οὕτω yapa- χτηρίζει, ὡς τὸ ἄμεμπτον, τὸ δίχαιον, τὸ θεοσεδὲς, ἐντεῦθεν xal τὸν Ἰὼ6 γνωριζόµενον ἀποφαίνει, xal φῆσιν, ὅτι ἦν ἄνθρωπος ἆ.ἲηθιγός. Οἱ γὰρ φαῦλοι, ψευδεῖς ἄνθρωποι, ὥσπερ οἱ ζωγραφούμενοι. Ταντά τοι καὶ ὁ Ἐχχλησιαστῆς, πάσας ἐπὶ τέλει τὰς dv- τολὰς εἰς τὸν τοῦ θεοῦ φόδον συγχεφαλαιούµενος, Πέρας, qnoi, «Ἰόγου τὸ πᾶν ἄκουε ' τὸν θεὺν φοδθοῦ, xal τὰς évcoAác αὐτοῦ φύῖασσε, ὅτι a Όρο]. xLix, 13. ! [c. συνηθείᾳ. stabilior, et quidem ante legem et gratiam, appa- ruit, Et sane si nos post legem et gratiam, tant maguo cumulati beneficio, minora illo pertulerimus, qui tantam zquanimitatem in mundi initio, et ge- neris humani primordiis ostenderst, excusatione emni carebiimus. CAPUT PRIMCM. Vzns. 1. « Homo quidam erat in regione Ausi- tide, cui nomen Job. » Quid sibi vulü proemium, et quam ob causam sic exorsus est scriptor? Vitam virtute celebrene explicaturus erat, et quze nostram vivendi rationem longe excederet : ne quis igitur certaminum ac pa» lientiz spectata magnitudine incredibili, peregrina quadam et non liumana eum natura praeditum ar- bitraretur, primo loco naturam ostendit, ut insti- tutum ejus mirere, qui cum naturz wnus e multie esset, virtute tamen multis antecelluit. Quod na- ture commune fuit, dixit, ut quod propositi pecu» liare esse, indicaret; quia qui ejusdem natures cum ceteris particeps fuit, qua natura, atque lio« mine majora erant, gessil. A regione quoque il- lius ducitur laus, et ex eo admireris, qualis ross e spina germinaverit. Primam autem laudationem intuere, quod tale germen Ausitis regio produxerit, In Arabia enin ubi omnes corruptis moribus vivebant, ubi nullum probitatis exemplum exstabat, quempiam probum adeo et spectatum reperiri, admiratione non ca- rebat. « Et erat ille homo verus, irreprehensibilis, justus, pius, abstinens ab omni re mala. » Externi philosophi cum hominis definitionein explicant, aiunt : /[omo est animal rationale mor- tale ; divina autem Scriptura eum del(luil esse hominem, qui Dei similitudinem custodit, et qui ex virtute cognoscitur ; qui vero divinos typos et notas confundit ac corrumpit, eum hominis appel- latione non dignatur: si quis enim nature humanss characterem babeat, pravo autem vitee sua instituto eumdem violet, et contumelia afficiat, a Propheta D audit: Homo cum in honore esset, non intellexit, comparalus est. jumentis. insipientibus, οἱ similis facius est illis *. Hoc igitur loco sua utens consue- tudine divina Scriptura, εἰ ostendens nihil ita hominem distinguere, ac irreprehensibile, justum et pium, his ipsis Jobum illustrans proucuntiat ac dicit, erat homo verus. Improbi enim sunt falsi homines, non secus quam picti. idipsum confirmat Ecclesiastes, omnia precepta sub finem summatim repetens, et ad Dei timorem tauquam ad caput referens : Finis, inquil, verbi, omne audi: Deum time, ei mandata ejus custodi ; hoc est enim omnip SUPPLEMENTUM AD S. J. ClIn TSOSTOMI OPERA ον ο 518 homo *. Quidam etiam alius qui Ilierosolymis vati- A τοῦτο xoc ἄνθρωπος. "Exe c 06 τις πρυφητεύων cinabatur, ubi, qui audiret, vidit neminem : Veni, inquit, et non erat homo ; vocati, el mon eral qui obediret *, Nos quoque a quotidiani sermonis nibil recedeutes consueludine, cum ad negotium aliquod conficiendum aut servum aut filium mittimus, dicere solemus ; ut liomo rem aggredere ; id est, humanam conditionem serva ; ut mente et ratione prazditus, cogita atque age: muneris functione hominem te esse ostende, Nec enim a figura, sed ab actione, quid sit unusquisque intelligitur ; ezteroqul vocis tantum bomonywia, dicitur fd, quod dicitur. Solus ille verus est homo, qui censervata imag;ne, 4 Deo concessam pulchritudinem — minime obscuravit j qualis fuit Jobus, verus, non fictus, qui rebus ipsis hominis virtutem declaravit, non babitu est emen- Wtus, nec lanquam histrio hanc ipsam simelavit, Quod vero autea ab Abrahamo Deus flagitavit, cum dieeret!: Tu. vero place in. comspeciu meo, et esto inculpabilís, id nunc de Job Scriptura testatur ; nam cuie dixisset eum fuísse verum, addidit, sine repre- hensione, Vocabulum mecum expeude, αἱ multam justi. perfectionem intelligas : eur non dixit expers criminis, sed a reprehensione voeuus? nimirum quia crimen ia. maximis pouitur peccatis ; repre- heusio vero in. parvis et minimis. Non solum igitur, inquit, a gravissimis sbstinuit culpis, verum ne levissimis so urgeri passus est, que vituperio potius quam eriminatione dignae censendo sunt, et facti ἐν 'lepouoaàt; pu, ἐπειδὶ οὑδένα &opa τὸν ἀχούοντα, "HAOor, φησαὶν, καὶ οὐκ ἦν ἄνθρωπος" éxdAsod, καὶ obx S ὁ ὑλακούων. Καὶ ἡμεῖς δὲ χατὰ τὴν χοινην συνήθειαν ἐπειδ' ἂν ἐπί τινα πρᾶξιν τὸν οἰχό» την f] τὸν υἱὸν ἁποστέλλωμεν, εἰώθαμεν μὲν λέγειν πρὸς αὐτὸν, ὡς ἄνθρωπος ἄψαι τῆς πράξεως, tovs- έστι thv ἀνθρωπίνην χατάστασιν τέρησον, ὡς νου- νεχῆς, ὡς λόγον ἔχων , οὕτω διανόησαι, οὕτω πρᾶ- Eov, Ex τῆς ἑνεργείας δεῖξον ὅτι ὄντως ἄνθρωπὸς et, Οὐ γὰρ ix τοῦ σχήματος, ἁλλ᾽ ἐχ τῆς ἑνερχείας, ὅπερ ἑστὶν ἔχαστος γνωρίζεται * εἰ δὲ μὴ, ὁμωνύμως λέγεται, ὃ λέγεται. Μόνος δὲ ἀληθῆς ἐχεῖνός ἐστιν ἂνθρωπος 6 τὴν εἰχόνα σώζων, ὁ τὸ θεόαἝδοτον χάλ- λος μὴ ἀφανίζων, οἷος ὁ Ἰὼ6δ, ἀληθινὸς, οὐχ ἐπί- πλαστος, ἔργοις τὴν τοῦ ἀνθρώπου δεικνὺς ἀρετὴν, οὗ σχήµατι προσποιούµενος, T) σχηνικῶς ταύέην ὑποχρινόμενος. "Όπερ δὲ πρότερον ἁἀπῄῇτει τὸν 'A6paàp ὁ θεὸς λέγων Σὺ δὲ εὐαρέστει ἐνώπιόν’ µου, xal γίνου ἅμεμπτος ' τοῦτο xaX νὖν fj pag τῷ Ἰὼδ μαρτυρεῖ * Εἰποῦσα γὰρ ὅτι ἣν ἀληθινὸς, ἐπήγαγεν ὅτι xal ἄμεμπτος. Kal pov τὴν λέξ.ν βασάνισον, ἵνα γνῷς τὴν πολλὴν τοῦ δικαίου ἀχρί- 6ειαν' διὰ τί οὐχ εἶπεν ἀνέγχλητος, ἀλλὰ ἄμεμπτος» ὅτι τὸ μὲν ἔγχλημα ἐπὶ τῶν µεγίστων ἁμαρτημάτων τίθεται, fj δὲ µέμψις ἐπὶ μικρῶν τε xal ἐλαχίστων; οὐ µόνον οὖν, qat, τῶν βαρυτάτων καχῶν ἀπείχετοι ἀλλὰ οὐδὲ τοῖς χουφωτάτοις ἁλῶναι ἠνείχετο, ἃ µέμ- dig μᾶλλόν ἔατιν, ἢ ἔγχλημα, χα) χατάγνωσιν µόνον improbationeu, non autein. supplicium merentur. C φέἑρε:, οὗ χόλασιν. ᾽Αχύλας γε μὴν, xol Σύμμαχος, Aquila pro, irreprehensibilis, simplex ; Symmachus, innocens reddidit, euin ille animum justi ab omni improbitate, simulandique artificio alienum, liic vero ad summam etiam virtutem institutum, indi-. caret, Innocens enim est qui nullo beno caret ; qui vitam ab omni improbitate remotam degit. Post, irreprehensibilis, addit et justus ; uamque verum ο quie honestae. bosque sunt, complexio et eumulus est. justitia : sí euin eorum qua laudem mereri videntur, aliquid per se a reliquis virtutibus sejunctum in uno aliquo reperiatur, imperfectam atque inutile id futurum sit, quinetiam s:penumero contrarium, vituperationeque dignum deprehendetur, Verbi causa, intelligentia. quis et. solertia pollet ; ἀντὶ τοῦ ἄμεμπτος, 6 μὲν ἁπ.οὺς ἐξέδωχεν, 6 6b ἅμωμος ' ὁ μὲν, "b ἀπόνηρον τοῦ δικαίου xoci ἄπλαστον, ὁ δὲ, τὸ πρ) ἀχρίδειαν Ἰσχημένον εἰς ἀρετὴν αἱνισσόμενος. ”Αμωμος γάρ ἔστιν, ὁ μτδενὺφ τῶν ἀγαθῶν ἑλλιπῆς, ὁ ἀπὸ πάσης χαχίας ἁπταί- στως τὸν βίον αὐτοῦ διεξάγων εἶτα μετὰ τὸ ἅμεμ- πτος, προστίθησι ὅτι xal δίχαιος, συναγωγὴ δὲ xaX ἕνωσις πάντων τῶν χαλῶν xal ἀγαθῶν ἔστιν ἡ δικαιοσύνη. El γάρ τι τῶν δοχούντων ἑπαινετῶν εἶναι, xa0' αὑτὸ δίχα τῆς λοιπῆς ἀρετῆς Ev vivi γέ- votvo , ἀτελὲς τοῦτο xal ἄχρηστον, μᾶλλον δὲ xaV πολλάκις bvavvloy καὶ φεχτὸν εὑρίσχεται. Ο7ον vot- µων xal συνετός τίς ἐστιν, εἰ μὴ δίχαια βουλεύοιτοι χαχεντρεχῆὴς xai χαχοήθης, οὗ φρόνιµος οὗτος, misi justa quoque meditelur consilia, versutus et D Περὶ γὰρ τῶν τοιούτων εἴρηται, Σοφοί εἰσι τοῦ vafer, perditisque moribus praeditus, nequaquam prudens hic sit. De hia enim dictum est, Sapientes sunt, ut faciant mala, bene autem. facere nescierun ἅ η tursus strenuo quis est animo ad certumnipa et pericula ; nisi etiam qux justa sunt adininistrare velit, crudelis jaw erit, ac vim afferet, quemad- modum illi loquuntur: Sit fortitudo nostra lez justi- lie, quod enim infirmum est, inutileinvenitur *. Corporis quis cohibet voluptates, temperans. autem fon erit, si pecuuke et divitiarum avidus, si per- ditur, si illiberalis, sl ob cupiditatem pecuniarum prodigus fuerit. Denique pars qualibet justiti:e, a χακοποιῆσαι, τὸ δὲ κα.]ῶς ποιῆσαι οὐκ Éyrocar* πάλιν ἀνδρεῖος ἕτερος πρὸς τοὺς ἀγῶνας ἐστὶ xoà χινδύνους * εἰ μῆ δικαιοπραγεῖν βούλοιτο, ὠμός ἐστι xai βίαιος, ὡς οἱ λέγοντες * Ἔστω δὲ ἡμῖν ἡ Ισχὺς νόμος τῆς δικαιοσύνης τὸ γὰρ ἀσθεγὲς ἄχρηστον ἐλέγχεται. Tov περὶ τὸ σῶμα |[εἴ]τις ἡδονῶν χρατεῖ, ἀλλ οὐχ ἂν εἴη σώφρων, φιλάργυρος, ἑρασιχρή- µατος, ἄσωτος, οὐκ ἑλευθέριος, ὁ χρημάτων εἰφ ἐπιθυμίαν ἀφειδῆς. Καθόλου, πᾶν µόριον δικαιοσύ- νης, ἀπὸ τοῦ λοιποῦ καθάπερ σώματος, ἆποτε- τμηµένον, οὐδέν ἐστιν. Ἡ δὲ πάντων ἁρμονία xal σύνοδος τῶν ἀγαστῶν, clc ἂν χαὶ νοµίζοιτο εὐλόγως P Eccle. xi, 15. 5153. 1, 31. € Gen, xvi, 1. 2 Jerem? 1v, 33. * Sap. n), 11, 515 δικαιοούνη ' el 66 τι τῶν θαυμαστῶν ἀπείη, cxá- ζει χατὰ τοῦτο xal Ἱκρωτηρίασται, xal τὸ τῆς διχαιοσύνης ὄνομα φεύδεται. Ὁ γὰρ δίχαιος ποῶτον ἐξ ἀνάγχης ἐστὶ σοφός ' πῶς γὰρ ἂν τὰ δέοντα πρἀτ- τοι, xai πᾶσιν εὐαρμόστως προσφέροιτο, μὴ τὴν ἀχάστου xá£tv xat δύναμ.ν συνιείς ; enim qui justus-est, cum-lem sapientem esse necesse et in otonibus decenter se geret, si ordinem cujusque Ἑἶτα σωφρονῶν, ἀχολασία γὰρ ἁδικία. φιλόθεος, Οἱ τΤὰρ εὐσεθεῖς, φησὶν, δίχαια ἐδουλεύσαντο, Ὅπιος, Φφιλάνθρωπος, εὑεργετιχός' xal χαθάπαξ dj πάντων τῶν xazà τὸν ὀρθὸν λόγον πραχτέων συµ- «ρωνία, τὸν δίχαιον συμπληροῖ * xa τοῦτ) ἀχριθῶς 6 Ἰεζεχιὴλ ἡμᾶς ἑσόφισε, δι’ οὗ φησιν 6 θεὸς, Ὁ δὲ εἳνθρωπος ὃς ἔσται δίκαιος, ὁ ποιῶν δικαιοσύνην. Eiva διαγράφει τὸν δίχαιον, τὴν παντελῆ xoi ὁλό- χληρον ἀρετὴν ix τῶν χατὰ µέρος συντιθείς» xal πρῶτον αὐτῷ τὴν εὐσέδειαν προσάπτει, λέγων’ ᾽Απὸ τῶν ὀρέων ob φάγεται' ἓν γὰρ τοῖς ὄρεσι τὰς εἰδωλολαι λείας ἑπετέλουν. Εἶτα σωφροσύνην αὐτῷ προσεῖναι δεῖν λέγει’ Καὶ τὴν γυγαῖκα, quoi, τοῦ πλησίον οὐ μὴ µιάνῃ", καὶ πρὸς rvraixa ἐν ág- £0pq οὖσαν οὐ προσεγτιεῖ. Εἶτα καὶ τὸ πρᾶον αὐτῷ καὶ τὸ ἐπιειχὲς προσγράφει, Καὶ ἄνθρωπο», φησὶν, o) μὴ καταδυναστεύσῃ ! * πρὸς τοῦτο ἰδιοπραγεῖν αὐτὸν ἁπτοφα[νεται by τῷ λέγειν’ Καὶ ἅρπαγμα οὐχ ἁρπάσει' ἑλεῆμονά τε xaX χοινιονιχὸν διατυποῖ λέγων. Tóv ἄρτον αὐτοῦ τῷ πεινῶὤντι δώσει, καὶ γυμγὸν περιθα.εῖ, τὸ ἀργύριον αὐτοῦ οὐ δώσει ἐπὶ τόκῳ, xal π.ϊεονασμὸν οὗ «ήγεται' εὐσυνάλ- λαχτόν τε χαὶ εἰρηνιχὸν ἀποφαίνει, ὡς xal διαιτᾷν ἄριστα τοῖς ἀμφισδητοῦσι δύνασθαι ' Καὶ ἐξ ἁδικίας Ὑὰρ, φησὶν, ἀποστρέψει τὴν χεῖρα αὐτοῦ καὶ κρῖμα Φίκαιο» ποιήσει ἀἁναμέσον ἀγδρὸς καὶ ἀναμέσον vov π.Ίησίον αὐτοῦ. Τοῦτο γὰρ τὸ ἐξαίρετον xa διαπρεπέστατον, τοῖς ἄλλοις ἅπασι συγχείµενον τοῖς ττῆς διχαιοσύνης χατορθώμασιν, fj πολιτικὴ xat δικα» στιχ}] ἔξις, ἐχάστῳ πρόσφορον ἐπιφέρυυσα, διὸ xal «1; δίχης ἑστὶν ἑπώνυμος. Διεξελθὼν δὲ, πάντα τάτε πραχτέα, xoi τὰ μὴ, τὸν χοινὸν χανόνα χαὶ τύπον πᾶσιν ἐφήρμοσεν, εἰς ὃν ἀφορῶν τις, Ev οὐδενὶ δι” δαμαρτήσεται. Ἐν τοῖς προστἀγµασί µου, φησὶν, πεπόρευτα!ι, FRAGMENTA IN BEATUM JOB. 514 A reliquo quasi corpore avulsa, nihil est Concursux autem et. harmonia. eorum omnium qux laudem merentur, merito sit οἱ existimetur justitia : sia vero earum rerum, que admirationem habent, quicpiam abfuerit, ob idipsum elaudicet, ac mutilata sit, falsoque justiti:e nomen prz se ferat. Principio est ; qua enim ratione qux fleri oportet, prestabit, rei οἱ vim ignoraverit ? Deinde temperantem, intemperantia. enim. inju- stitia est : Dei amantem, Qui enim pii sunt, inquit, justa cogitacerunt $5 placidum, beneficum, huma- num : et, ut semel dieam, rerum omnium agendarum qu: cum recta ratione congruunt, conspiratio justum absolvit, id quod prxclare nos Ezechiel docuit, per B quem inquit Deus : /Jomo autem fuerit justus, qui facit. justitiam 5. Deinde universam perfectamque virtutem e singulis complexus, justum describit, ac primo quidem pietatem ei tribuit, cum dicit: Ja montibus non comederit, in montibus enim idolis culium adbibebant, Deinde temperantiam eidem inesse debere ait : Et uxorem proximi sui non con- taminaverit, et ad mulierem fluentem sanguine non accesserit. Deinde mansuetudinem οἱ clementiam jlli aseribit : Et hominem per potentiam non oppresse- rit: adhzc rebus suis contentum esse pronuntiat, cum inquit: Et. rapinam non rapuerit ; eumdem etiam misericordem, et sua cum aliis communi- cantem depingit, cum ait: Panem suum esurienti dederit, e& nudum operuerit, et pecuniam suam ad usuram non dederit, εἰ amplius non acceperit ; facile vero placari, et pacis amantem esse euuntiat ila ut inter diffidentes optimus arbiter sit. Et ab iniquitate, inquit, acerlerit manum suam, et judicium justum | fecerit. inter virum εἰ inter proximum ejus. Hzc enim politiea et judiciaria faeultas, cum aliis justitiz officiis collata, longe illis eximior et illustrior est ; et quia unicuique quod congruum est tribuit, a jure nomen ei inditum est. Numeratis iis omnibus que vel agenda vel non agenda sunt, normam quamdam ac typum ad oumnia accommodavit, in quo si obtutum quispiam fixerit, erratum ο) vitaverit. In praceptis meis ambulaverit, εἰ justificationes τὰ δικαιώματά µου πεφύ.Ίαχται τοῦ ποιῆσαι αὐτά. p meas. custodierit, ut. faciat. eas. Atque ex omnibus Καὶ ταῦτα πάντα συνδεθέντα xal ἀναχραθέντα, xal ὥσπερ σῶμα ἓν πολυμερὲς xai ravappóvtov xpa- τηθὲν», ὁ δίκαιος Ὑίνεται. Καὶ διὰ τῶν τοσούτων ἁπαρτίσας αὐτὸν, χαὶ ὥσπερ ὅρον αὑτῷ καὶ περι- χραφῆν μίαν ἐν τῶν τοσούτων συνθεὶς, εἰς ὃν πάντα χατέχλεισεν ὄνομα, xal λέγει Δίκαιος οὗτος ζωῇ ζήσεται. Ἐπεὶ οὖν Ἱχούσαμεν τίνα ἐστὶ τὰ τὸν δί- χαιον χαραχτηβίζοντα, Φέρε παρὰ ταῦτα xai τὰ χατὰ τὸν Ἰὼδ θεωρέσωµεν. Εὐσεθής ἐστιν ὁ δίχαιος, ᾿ εἰ δὲ ὁ "106; οὐχὶ ταῖς θυσίαις τὸν θεὸν Eg' ἑχάστης ἱάσχετο; σώφρων, χαὶ οὗτος, Διαθήκην, φησὶν, 03, xxaii, 8. 8 Ezecb. xvin, 5. ig. μιονεῖ. * To. καταδυναστεύσει. liis copulatis ae temperatis, unum quasi corpus 6 multis meinbris coagmentatum, suavique copnstang harmonts, ac solidum, justus efficitur. Ubi vero tot bonis eum consummasset, et unam quasi definitionem ac descriptionem ex omnibus contexuisset, cuncig una voce concludens, dixit : Justus hic vila vivet, Posteaquam igitur quz justi note ac proprietates sint, audivimus ; age, illas ipsas inJobo intueaimar, Deo pietatem prostat justus, quid tandem Job? am non Deum victimis qnotidie placabat ? castus a€ temperans, at hie: Testamentum sosul oc&lis meis, ^ ἴσ. χρατυνθέν. pio εἰ non intelligam. super virgine 5. : facilis, quid homine hoc. mitius ? cujus etiam servi ob iucredibilem illius benignitatem ita ab eo pende- bant, ut devorare illum concupieriunt ; nam aiebant : Quis utique det nobis, ut carnibus ejus satiemur 1? Misericors, et sua cum aliis communicans, quis hac una de re cum Jobo certaverit ? Cujus janua tenientious cunctis paluit ; nec quisquam inani sinu est unquam egressus i ; inter dissidentes justus arbittabltur juste, ltic etiam Jobo licitum est glo- fiari, ac dicere : Judicium quod non noveram ezqui- aivi : confregi autem molas iniquorum k ; nulli faciet Injuriam ju-tus, verum Job etiam male ip-e sibi precatur ; Si levavi super pupillum manum, disced«t liumerus a junctura !. Quoniam igitur Jobus virtutis Omnes partes summa cura. adiniplevit, irrepreben- B sibilis οἱ justas tíominatur, Nou ea Jobus justitia priestabat, qua unicam aliquam forman virtutis, sed qu omnem ac soli- dam complccteretur, neque sic ab una quadam re $fnaMa abstinebat, ut ad aliam adhzresceret ; nam ipsi pondus justum dicimus, quod ubique et in €unctis rebus aqualitatem tuetur, non si aurum quidem juste, plumbum vero secus libraverit: verum illud justum est pondus, quod materiz cuivis qualitatem prestat, aquamque meusuratm : ren dliter Jobus justas erat, cujus semper fuit in omni vita zqualitas ; neque enim in pecuniis tantum &qualitatem retinuit, sed etiam in rebus aliis omni- bus, nusquam modum ei mensuram excedens : nec enim quispiam dixerit, in pecuniis quidem xquali- tatem adumasse, in hominum vero consuetudine modum transiliisse, perinde quasi aut sperneret ἐδίετοβ, aut fastu esset arrogantior ; id vero inaxime fugiebat, cum diceret : Si despezi judiciuni famuli mei, aut. aficillo, eum ipsi litigarent mecum, nonue éicut ego faclus sum in utero, el illi facti sunt **? Summa igitur iniquitas est, elatum esse ac super- bum : quemadmodum enim avarum eum dicimus, qui aliena intervertii, nec suis contentus est ; ita superbum eum vocamus, qii plus a vicino exigit, quam bomini debeatur; cum se quispiam omni in honore collocat, alios autem contemnit, hoc vero On afiunde, quam ex injustitia provenit, [loc autem ex eo liquet, quod Deus unàm omnid naturam D fecerit, et alteri tecum cuncta communia et paris fargitus sit ; quomodo igitur illum rejicis, et honoré spolías, quem Deus ei concessit, nec tecum parti- cipem esse pateris, sed iua omnia faciens, non divitiarum , sed fionoris egenum illum reddis? ünam utrique Deus naturam est elargitus, atque unam ambobus naturz diguitatem ac principatuui ; "Iud enim, faciamus hominem ", est universi generis Commune ; cur ergo illum patria possessione detur- l/ís, atqdé ad éxtremain fenüriam detrudis, atque 2 Job xxxi, 4. ? Gen. 1, 26. * Aliqua hi€ deesse videntur. tibid. 31. — i Job. xxxii, 54. 1 [g, ἁλαξών SUPPLEMENTUM AD S. J. ΟΗ1ΗΗ505ΊύΝΙ OPEHA. mansuelua et A ἐθέμη» τοῖς ὀφθαΆμοῖς µου, τοῦ μὴ χατανοῆσαε 516 εἰς xapÜérov* πρᾶος xai ἐπιειχῆς, χ.ὶ τί τούτου πραότερον; οὗ καὶ οἱ οἰχέται διὰ την ἄγαν χρηστό- τητα οὕτως ἐξεχρέμαντο, ὡς μιχρῷ χαὶ καταπιεῖν αὐτὸν ἐπιθυμεῖν * ἔλεγον Yáp* Τίς ἂν δῷ ἡμῖν τῶν σαρκῶν αὐτοῦ ἐμπ.ησθήγαι, Ἐλεήμων xal xotvto- vue, xal τίς ἐνταῦθα τῷ Ἰῷώ6 ἑφάμιλλος; Obx ἡ θύρα πανεὶ ἐ.λθόντι ἀνέφκται, καὶ οὐδεὶς ἑξῆ.ἲ- θε κόΊπῳ χενῷ' διαιτῄσει δικαίως τοῖς ἀμφισθητοῦ- σιν ὁ δίκαιος, ἔδεστι xàvtau0a τῷ Ἰὼω6 χαυχή- σασθαι, xat εἰπεῖν Δίκη» fiv οὗχ ᾖδειν ἐξιχνίασα, καὶ συνέτριΜα μύ.ῖας ὀδόνετων' οὐχ ἀδικήσει οὐδένα ὁ δίκαιὸς, ὁ δὲ Ἰὼ6 xax ἐἑπαρᾶται ἑαυτῷ, El ἐπῆρα ὀρφανῷ χεῖρα, ἁποσταίη dpa ὁ ὠμός µου ἀπὸ τῆς κχ.]διδός. Ἐπειδὴ τοίνυν ὁ "1606 ἅπαν uó- piov ἀρετῆς μεθ) ὑπερθολῆς ἠχριθώσατο, διὰ τοῦτο ἅμεμπτός τε xal δίχαιος ὀνομάξεται. Οὕτω xai ὁ Ἰὼθ δίχαιος fjv, οὗ µέρος ἀρετῆς ἐν αὑτῷ ἔχων, ἀ)λἁ πᾶσαν ἀρετῆν ἀνθρωπίνην ὁλό- χληρον xai χαθολικΏν, οὐκ ἀπὸ τούτου μὲν ἀπεχό- µενος τοῦ ποντροῦ, ἑτέρονυ δὲ ἀντεχόμενος * οὕτω καὶ ἡμεῖς δίχαιον στάθµιον τοῦτο λέγομεν, τὸ mav- ταχοῦ ἴσον, οὐκ ἐδν χρυσὶν μὲν ἐξ ἴσης ἰστᾷν δύ- νηῖαι, μόλυθδον δὲ ἑναντίως' ἀλλὰ τὸ bv πάσαις ὕλαις τὴν ἱσότητα παρεχόμενον, xal µέτρον πάλιν πανταχοῦ [oov *.. Οὕτω xal ὁ Ἰὼδ δίχαιος πανταχοῦ ἴσος (v * οὐδὲ γὰρ ἐπὶ χρήµασι τὴν ἱσότητα ταύτην ἐφύλαττε µόνον, ἀλλὰ καὶ &v τοῖς ἄλλοις ἅπασιν, οὐ- δαμοὺ τὸ µέτρον ὑπερδαίνων' οὐδὲ γὰρ ἔχοι τις ἂν 6 εἰπεῖν ὅτι ἐν χρήµασι μὲν τὴν ἰσονομίαν ἔστεργεν, ἐν δὲ τῇ πρὸς τοὺς πλησίον ὁμιλίᾳ τὸ µέτρον ὑπερ- ἐθαινεν, ἀλλὰ ζῶν 19 τις xol ὑπεροπτιχὸς Qv, ἀλλὰ xai τοῦτο Ex πολλῆς τῆς περιουσίας ἔφνγε λέγων" Εἰ δὲ xal ἐφαύ.ισα κρῖμα θεράποντος f) θεῥαπαί- γης, χρυομένων αὐτῶν πρός u6, ἢ οὐχ ὡς ἐγὼ ἐγενόμην, καὶ αὐτοὶ & érovto ; "Apa xal τοῦτο ἁδικία μεγίστη τὺν ἁλαζόνα εἴναι xal ὑπερίφανου ᾿ ὥσπερ γὰρ πλεονέκτην, τὰ τῶ,) ἄλλων βουλόμενον λαθεῖν χαλοῦμεν, xai τοῖς οἰχείοις οὐχ ἀρχούμενον, οὕτω xal ἁλαξονιχὸν λέγομεν, ὅταν πλέον ἀπαιτεῖ τῶν ὀφειλομένων ἀνθρώπῳ, παρὰ τοῦ πλησίον, ὅταν τις ἑαυτὸν μὲν ἓν πάσῃ χαθιστᾷ τιμῇ, ἕτερον 6b ἀτιμάσαι θέλῃ, τοῦτο δὲ οὐδαμόθεν ἄλλοθεν γίνεται $ ἐξ ἁδιχίας ὅτι γὰρ ἁδιχία τοῦτο, μίαν οὐσίαν ἁπάντων ὁ O:b; ἐποίησεν, πάντα χοινὰ xax (oa δέ- δωχε πρὺς τὸν πλησίον * πῶς οὖν αὐτὸν ἐχθάλλεις xai ἀποστερεῖς τῆς τιμῆς, Tc ἔδωχεν ὁ θιός: οὐχ ἀφεὶς εἶναι χοινωνὸν, ἀλλὰ τὸ πᾶν σὺν ποιῶν . οὐκ ἐν χρήμασιν, ἁλλ ἓν δόβῃ ποιῶν αὐτὸν πένητα ; Μίαν οὐσίαν ἀμφοτέροις ὁ θεὺς ἐχαρίσατο xal την ες οὐσίας προεδµίαν ᾿ τὸ γὰρ, Ποιήσωμὲν ἄν - θρωπο». κοινὸν τοῦ γένόνς παντός * πῶς οὖν αὐτὸν τῆς πατρῴας ἐκθάλλεις οὐσίας, εἰς ἑσχάτην εὐτέ- λειαν χατάγων, xal τὸ χοινὸν ἰδιοποιούμενος ; Ἁλλ' οὐχ ὁ µαχάριος "l6 τοιοῦτος, διὸ xaX ἔλεγεν Οὐκ k Joh xxix, 17. ! Job xxxi, 92. ibid., 15, 15. - 2t FRAGMENTA IN BEATUM JOB. δἱλ ἐφαύ.Ίισα κρὶμα θερἀπονγτος 7| 0epazalvnc* διὰ A id quod est cómmune, tanquam proprium usurpas? τωτο xai ὁ συγγραεὓὺς δίκαιον αὐτὸν λέγων, παρ- [στησιν, οὗ τὴν μεριχὴν διχαιοσύνην, τὴν Ev συν- αλλάγμασι καὶ δίχαις, ἀλλὰ τὴν χαθόλου ἀρετὴν ἔχοντα, χατ' Exzlvov περὶ οὗ γέγραπται, Τῷ δικαἰῳ vójtoc υὗ κχεῖται. Επάγει δὲ ὅτι χαὶ θεοσεθήῆς, iva δείξη ὅτι xal τὰ πρὸς ἀνθρώπους, xal τὰ πρὸς θ:ὸν τέλειος v^ ἡ μὲν γὰρ δικαιοσύνη πρὸς ἀνθρώπους, ἡ δὲ θεοσέθεια πρὺς θεόν. "Opz δὲ, ἀνταχολουθοῦ- σ.ν ἀλλῆλαις αἱ ἀρξταὶ, χαὶ συγκροτοῦσιν ἀλλήλας ' βίος v&o καλὸς τὸν θεὸν ἐπιγνῶναι ποιεῖ, xaX ἡ τοῦ Θεοῦ γνῶσις, τοῦ βίου γίνεται φυλαχή. "Ο0εν χα) ὁ Ἰώ6δ, ἐπειδὴ δίχαιος, διὰ τοῦτο χαὶ θεοσεθῆς xaX ἐπειδὴ πρὸ ὀφθαλμῶν ἀεὶ τὸν θὲὸν εἶχε, διὰ τοῦτο xaX τὸ δίχαιον διχαίως ἁδίωχε, δι) αὐτὸ τὸ χαλὸν , xaX οὐ δ.᾽ ἕτερόν τι" οὐχ ἔστι δὲ δίχαιον γενέσθαι ui] πρὀ- D τερον Ὑενόμενον ἄμεμπτον, Λιὰ ταῦτα προηγεῖται μὲν ὁ ἀ 1η0ινὸς ἄνθρωπος, ὁ μὴ πλάσμα xaX σχηνὴν εἲς εὐλαθείας περιχείµενος, ἀλλ ἀληθείᾳ xal πράγ- µατι τὴν ἀρετὴν µετερχόμενος , xal κατ αὐτὴν μορφαςόμενος᾽ ἔπεται δὲ τούτῳ, ὁ ἄμεμπτος' ὁ γὰρ γνήσιος ἐργάτης τῆς ἀρετῆς, καὶ ἀπὸ τῶν μιχρῶν δοκούντων φυλάττεται ἐχείνῳ δὲ πάλιν ἀχολουθεῖ ὃ παρωνύμως ἀπὸ τῆς τελείας ὃ,χαιοσύνης ὀνομαζό- µενος δίχαιος, ὁ χατὰ πᾶν εἶδος ἀρετῆς ἁπηρτισμέ- νος ' εἶτα ὁ θεοσεδὴς μετὰ τούτους λαμπρότερος ἐπεισέρχεται, ἔργοις ὁμοῦ ἀγαθοῖς xal δόγµασιν ὀρθοῖς διαπρέπων ᾽ τούτοις ἑπάγεται τὸ, ἀπεχό- µενος ἀπὸ παντὸς πονηροῦ πράγματος, ὃ καὶ αὐτὸ οὐδεμίαν ὑπερθολὴν χαταλείπει᾽ οὐ γὰρ εἴρηταε, C ὅτι τοῦδε μὲν τοῦ φαύλου ἀπείχετο, τοῦ δὲ οὗ, f| πολλῶν μὲν ἐχράτει, ὑπὸ ὀλίγων δὲ ἐκρατεῖτο, ἀλλ᾽ οὐδεμιᾶς πονηρίας θιγγάνειν Ίθελε. enim dictum est, ab hac quidem illum improbitate uala superata fuisse, ipsum vero paucis succubuisse, 02x ἀρχεῖ μέντοι µόνον ἡ ἀποχὴ τῶν χακῶν, ἀλλὰ δε προσεῖναι καὶ τὴν ἑργασίαν τῶν ἀγαβῶν' xal γὰρ dj àpyla τῆς ἀρετῆς, χόλασιν οἵδε προξεντῖν, ὠχ f, ἐργασία τῆς πονηρίας µόνον. Ἐπεὶ χἀχεῖνοι, € πεινῶντα μὴ θρέψαντες, ἐπειδὴ ἐλεημοσύνην οὐκ ερνάσαντο, διὰ τοῦτο τῇ ἁθχνάτῳ παραδίδονται xo- mt. "Όθεν µανθάνοµεν ὅτι οὐ τὸ ἀπέχεσθαι xa- iy, àpyh σωτηρίας ἡμῖν, ἐὰν μὴ προσῇῦ καὶ τῶν ἀγαλῶν ἡ κτῆσις, καὶ tfc ἀρετῆς fj ἐργασία. Σὺ δέ μαθέᾳ πῶς ἐν ὀλίγῳ τὸν ἄπαινον τοῦ ἀνδρὺὸς, ὁ τοῦ θείου Πνεύματος συνήγαγε νόμος, ἁληθινὸν μὲν cl- fiy τὸν Ἰὼ6 κατὰ τὴν δηµιουργίαν, ὥσπερ πατρίδα Ἠύτην xal προγόνους ἀπογραφόμενος, ἄμεμπτον δὲ Xià τὴν πρᾶξιν, δίχαιον xazà «hv εὐνομίαν, xol τὴν τῶν ὄντων αὑτῷ κοινωνίαὺ, xat ἔτι κατὰ τὸ ὁρ- 01; τὰς ψέφους ἐπὶ τοῖς χρινοµένοις ἐχφέρειν, xal t) χῦρος πάντων, θεοσεθῃ κατὰ τὴν πίστιν, xat τὸ πρὸς τὰ εἴδωλα pisog, ἀπεχόμενον ἀπὸ παντὸς πο- ynpou πράγματος χατὰ τὴν τῶν πονηρῶν θερµοτά- «ην ἀπέχθειαν. Καὶ ἵνα συνελὼν εἴπω, οὐδὲν, qnot, ο Job xxxi, 15... Ρ{ Tim. 1, 9. US {σ. 705. Βατπίι. Gn. LXIV, Dispar profecto beati ratio Jobi erst ; quocirca cjus ill? voces : Not contempsi judicinm fumuli mei, aut ancille 9: propterea. auctor, cum dixisset jus:un eum esse, ostendit non particulari aliqua. justiti», qua in comuerciis et litibus spectatur, illum orna. tum fuisse, sed in genere, omni virtute, seeundum illum de quo scriptum est : Justo lex non est posita b. Additur et pius, uL ostenderet tam Cum hoininiliis quam cum Dco perfectum ezstitisse ; uam justitla ad lhomiues, pietas ad Déum refertur. At. vide quemadmodum virtutem virtus comitetur, atque alia aliam incitet : recta. enim vivendi fatio facit ut Deum 2ognoseainus ; Dei verü nótítia vitze custo- dia est. Unde et Jobuá, quia justüs, Deum religiose colebat ; et quia Deus illi ob oculos semper versa- batur, ob. idipsum quod justum erat, juste perse- quebatur; atque id honesti solius causa, nullius rci priterea: nec fieri potest ut justus. sit. quispiani, nisi prius reprehensione vacet. dldeirco primum locum obtinet, rerus tomo, id est, nullo involucro pietatis el. simulatione tectus, sed vere ac reipsa virtute przestans atque informatus ; hiuc illud a'te- rum comitatur, irreprehensibilis : nam legitimu& virtutis operarius, vel quie videntur exigua cavet ; illi vero consequeus est, justus, qui a διὰ appellationem sortitur : is enim justus est, qui partibus est virtutis ómnibus absolutus, atque perfectus. His autem succedit, qui. Deum religiose colit; illustrior aliis, bonis operibus simul ci Tectis dogmatibus: exornatus. llis subjungitur, abstinens ab omui re mala, quod quidem ununi omnem in se excellentiam comprehendit ; neque abstinuisse, ab illa vero minime; seu multa ab eo sed prorsus nullius sceleris labem tangere voluisse. Non est Satis a rébus malis abstinere, nisi bonz quoque agantur ; cum non modo mali adwinistra- tio, sed etiam boni cessatio coercenda sit supplicio. Qiandoquidem οἱ ii qui fame enectum non aluerunt, quia i.isericordiam minime exercuerunt, suppliciis addicuntur sempiternis. Ex quo intelligimus, absu- here a malis non initium esse salutis, nisi bonorum etiam possessio adsit, actioque virtutis. Mecuin D sutem considera in quam pauca divini Spiritus consuetudo liujus viri laudem contuferit : nam cum eum verum, propief creationem pradicasset, pa- triam οἱ majores quadammodo hac ratione descri- bens, reprehensionis vero et querelae expertem di- xit propter actionem ; justum. ob juris :equitatem, bonorumque süorum largitfionei, atque etiam ob justa in judicando suffragia : et quod omnium pra:- cipuum est, religiosum erga Deum ob fidem, et ido- lorum odium ; abstinentem vero ab omni re mala propter flagrantissimas cum malis omnibus inimi- chias. Et ut uno. verbo absolvàm, nihil gessit aií- M9 quando accusatione seu querela dignum : humana jura custodivit, et quie ad religionem por- tinent, incorrupta mente procuravit ; omnia ex Dei mandato agens, ct legitime divinum Numen colens. VrRs. 2. « Facti sunt autem ei (ilii septem, et filix tres. » Primum virtutem expressit, deinde illa qux Dei munere concessa sunt. Α virlute. enim hac olim proficiscebantur, copiosa, beneque instituta soboles : Non erit (inquit) qui nom generet, neque sterilis supra terram luam *, Sed tamen Abraham ideo sine liberis erat, ut discas revera nou istlhizec, &ed quze- dam alia esse premia virtutis : illa nihilominus indulgens pollicitus est Deus. liuc colligimus, nuptias nequaquam virtuti esse impedünento : aliter Jobo quoque fuisseut, Sed ni- mirum ejusmodi vinculum, rectum justi. cursum minime retardavit ; frustra igitur nonnulli nuptias causantur. Vens. $. « Et erant. pecora ejus ovium scptem millia, camelorum tria millia, juga boum quingenta, Αθ] femin$ sequentes pascua quingenta ; el ministerium multum valde, et opera magna erant ei super terram. ? Vide lominem agrestibus divitiis affluentein, neque enim mutui rationes ac fenora numeravit, neque auratis laquearibus ornatas domos ; unde dubium non erat quin aliis benefacere potuisset : sed oves, el boves, οἱ qux ex anni temporibus οἱ sgricultura percipiuntur, recensuit, quibus rebus, indigentibus sufficiebat. Nam, quemadmodum dixi, non pretiosa materia gloriantem, sed iis rebus quee necessitati modice subvenirent contentum, Scriptura nobis regem proponit. Non equorum mentionem facit, non auro conglutinatorum curruum, non ar- genti atque ouri thesauros meminit, non lapidum pretiosorum, non caterarum rerum quibus homi- num divitiis iuhiantiuim morbus inflammatur, sed illa enumerat. quie vite necessitatem minime exce- dunt. Nam cum filios haberet, a pecuniis vulnus nullum tamen accepit, rerum abundantiam et co- piam ratus, a cupiditatibus liberum esse, et hono- rem, perturbationibus minime inservire. Quouiam vero obelisco notatur illud : ministerium multum SUPPLEMENTUM AD S. J. CHRYSOSTOMI OPERA, 825 sed εἰ A πώποτε µέμψεως ἄξιον διεπράξατο, ἀλλὰ xat τὰ πρὸς ἀνθρώπους ἐφύλαττε δίχαια, xal τὰ περὶ τὴν θρησχείαν µετγει καθαρῶς, πάντα χατὰ Gaby πράτ- των, χαὶ γνησίως εὐσεθῶν τὸ θεῖον. ε Ἐγένοντο δὲ αὐτῷ viol ἑπτὰ, χαὶ θυγατέρες τρεῖς. ) " Πρῶτον εἶπε τὴν ἀρετὴν, xat τότε τὰ παρὰ θεοῦ δεδοµένα. Ἐςξ ἀρετῖς γὰρ πάλαι ταῦτα ἐγένετο, εὖ- παιδία, λέγω, xal πολυπαιδία * Οὐκ ἔσται γὰρ ἐν σοὶ, qol, ἄγονος, οὐδὲ στεῖρα ἐπὶ τῆς γῆς σου. Ὁ δὲ ᾽Αθραὰμ διὰ τοῦτο ἄγονος ἂν, ἵνα µάθῃς ὅτι o0 ταῦτα ὄντως ἀρετῆς ἔπαθλα, ἀλλ ἕτερα ΄ διὰ δὲ τοῦτο ταῦτα ὑπέσχξτο συγχαταθαίνων. Συνάγοµεν δὲ, ὅτι οὐδὲν ὁ γάμος ἑμπόδιον πρὸς ἀρετήν' fj γὰρ ἂν καὶ τῷ Ἰῶ6 ἐγένετο χώλυµα. ᾽Αλλὰ μὴν ὁ δεσμὸς οὗτος, τὸν δίχαιον τρἐχειν ὀρθῶς οὐχ ἐχώλυσεν, ὥστε xai τοῦτο µάτην τινὲς προφασί- ζονται. « Καὶ ἣν τὰ κτήνη αὑτοῦ πρόδατα ἑπταχισχίλια, κάμηλοι τρισχίλιαι, ζεύγη βοῶν πενταχύσια, ὄνοι θήλειαι νομᾶδες πενταχόσιαι, καὶ ὑπηρεσία πολλὴ σφόδρα, xal ἔργα μεγάλα ἣν αὐτῷ ἐπὶ τῆς γῆς. » "Opa λοιπὸν πλοῦτον ἔχοντα τὸν ἀγροιχότερον ᾿ οὗ γὰρ δανείσµατα xai τόκους χατάλεδεν, οὐδὲ χρυσ- ορόφους οἰχίας 'ὅθεν οὐδὲν ἄπορον fv, ὥστε καὶ eb- ποιεῖν δύνασθαι: ἀλλὰ καὶ πρόθατα, χαὶ βόας, xal τὰ ἐξ ὡρῶν xal γεωργίας, £& ὧν τοῖς δεοµένοις ἑπήρ- χει. Ὅπερ γὰρ ἔφην, οὐκ ἐκ τιµίας ὕλης µεγαλαυ- χούμενον, ἀλλὰ τοῖς τῇ χρείᾳ συμμετρουµένοις àp- χούμενον, τοῦτον ἡ atv dj Γραφὴ τὺν βασιλέα πχρίστη: cw. Οὑχ ἵππων µέμνηται, xa ἁρμάτων χρυσοχοι- λήτων, fj ἀργυρίου καὶ xpuclou Οθησαυρῶν, xa λίθων τιµίων, xal ἑτέρων τῶν τὴν φιλόπλουτον νόσον ἀναφλεγόντων, ἀλλὰ τῶν Ἠχιστα τὴν χρείαν ἔχδαι- νόντων. Ιαΐδας γὰρ ἔχων, τοῖς χρήµασιν ἔμεινεν ἄτρωτο:, εὐπορίαν τιθέμενος καὶ περιουσίαν, τῆς ἐπιθυμίας τὴν ἔνδειαν, καὶ φιλοτιµίαν, τὸ ph δεδου- λῶσθαι τοῖς πάθεσιν. Ἐπειδὴ δὲ ὠδέλισται, τὸ, xal ὑπηρεσία zo.AAq σφόδρα, χρἒ εἰδέναν, ὅτι ὅσα ὡθέ- λισται, ἓν τῷ Εθραϊκῷ οὐ κεῖται, ὑπὸ δὲ τῶν Ἓθοι- µήχοντα µόνον πρὸς σαφήνειαν ἑτέθη. Τό ys μὴν τῇ τῶν ξώων ἐν διαφόρῳ γένει χαταγραφῇ, πνευμα» valde, sciendum est, quz obelisco signantur, in p) τιχἣν θεωρίαν ἐπάγειν, ὀνειροχριτικὸν ἅμα xal πι- llebraico non baberi, verum perspicuitatis tantum causa a Septuaginta posita esse. llorum vero animalium, genere discrepantium, ad ριττόν. spiritualem ticoriam velle trausferre descriptionem, supervacaueum est, atquead artem. interpretaudorum som- niorum pertinet. « Et erat homo ille nobilis, inter eos qui 4 solis ortu. » Symmachus, maximus omnium orientalium, reddi- dit. Cunctis erat, iuquit, clarior, atque illustrior, et majores insignes ac nobiles habuit, quos nume- rare potuit ; sed nibil horum fastu et arrogantia eum inflavit. Vgns. 4. « Convenientcs autem filii ejus adinvi- 4 Exod. xxi, 96, « Kai ἣν 6 ἄνθρωπος ἐχεῖνος εὐγενῆς, τῶν ἀφ' ἡλίου ἀνατολῶν. » 'O μέντοι Σύμμαχος, µέ]ιστος πάντων τῶν ἀνατολικῶν, ἑχδέδωχε. Πάντων, qnot, λαμπρότερο; ἦν xai περιφανέστερος, χαὶ προγόνους εἶχεν ἀριθμεῖν ἐπισήμους xat λαμπροὺς, ἁλλ᾽ οὐδὲν τούτων ἐπῆρεν αὐτὸν εἰς ὑπερηφανίαν. « Συμπορευόµενοι δὲ οἱ υἱοὶ αὐτοῦ πρὸς ἀλλήλους, Fl FRAGMENTA IN BEATUM JOB. ἑτοίουν πότον xo0* ἑχάστην ἡμέραν, cup. mapalog- À cem, faciebant convivium per singulos dies, assu- θάνοντες ἃμα xal τὰς τρεῖς ἁδελφὰς αὐτῶν, ἐαθίειν Χα) πίνειν μετ) αὐτῶν. ) Σύµγωνον δὲ ἔχουτες την ἀρετῖν, xax Ev τοῖς σἱ- σθττοῖς ἦσαν ἁστασίαστοι, πρὸς ἀλλίλους πορευόµε- νοι, xai οὗ πόῤῥω, οὐδὲ πρὺς ἄλλους ἐπιμιξίας ποιού- pievot* ἐποιοῦυντο δὲ καὶ τὰς ἀδελφὰς, τοῦ σώφρο- γος μάρτυρας) οὐ γὰρ ἀλλοτρίας τινὰς ἐπὶ τὰς φι)ο- τησίας xat τὰ δείπνα ἐχάλουν, ἀλλὰ τὰς ἁδελφὰς συμπαρελάμβανον, ὕπερ σημεῖον ἐναργὲς σωφρο- σύνης χαὶ χοσµιότητος. ᾽Αλλὰ τὴν τούτων ὀμόνοιαν χαὶ συνουσίαν, εἰς xbv ἀθρόαν χατ᾽ αὐτῶν ἔπιβου- Atv, εὗρεν ὁ διάβολος !*, τοῦ πάντας ἅμα xata6a- λεῖν &v τῷ οἴχῳ τοῦ ἁδελφοῦ τοῦ πρεσθυτέρου. ε Καὶ ὡς ἂν συνετελέσθησαν αἱ ἡμέραι τοῦ «ό- του, ἀπέστειλεν Ἰὼ6 xal ἐκαθάριζεν αὐτοὺς, ἀν- εοτάµενος τὸ πρωῖ. » Ὁρᾷς χαθαρ:αμὸν οὐχὶ Μωσαϊχὺν, ἀλλ ἀποστολι» xb», τὴν διάνοιαν αὐτοῖς, ἀλλ᾽ οὐ τὸ σῶμα, ταῖς εὖ- χαῖς ἀποσμήχοντα. Τινὲς 56 casi, ὅτι xat οἱ ἱερεῖς τὸ παλαιὸν ἦσαν, ὥσπερ ὁ Μελχιτεδὲχ, ἀχειροτόνη- τοι * τοῦτο οὖν δτλοῖ τὸ, ἀπέστει.εν. ε Καὶ ἐγένετο ὡς ἡ ἡμέρα αὕτη, καὶ ἰδοὺ ἤλθον ol ἄγγελοι τοῦ Θεοῦ παραστῆναι ἐνώπιον τοῦ Ku- βίου, καὶ ὁ διάδολος ἦλθε μετ) αὐτῶν. » Ὁ μὲν 8:b; ἀόρατος πάσῃ γενητῇ χτίσει, ἅποσος, Δμεγέθης, πανταχοῦ παρὼν, xal τοῖς πᾶτιν ἐφιστά- µενος, τὰ πάντα περιλαµθάνων, xal οὐχ ἔατι τόπας Eoo τῆς αὐτοῦ δεσποτείας, πάρεστιν ἑκάστῳ, καθὸ προσήχει’ τοῖς μὲν γὰρ ἁγίοις ἀγγέλοις, ὡς ἁγίοις ϱ ῥποῤῥήτους φωνὰς ἐπιταγμάτων ἐπιπέμπων, τῷ πο- νηρῷ δὲ, ὡς ποντρῷ, συγχωρήσεις πειραστικὰς ἀνθρώ: χων ἐφιείς ᾿ οὗ γὰρ δύναταί τινα πράττειν ὁ διάθ.λος, tl ud ὅσα συγχωρεῖται παρὰ Occo, Καὶ οὐχ ἴσταται μὲν εἰς τοὺς ὑπερουρανίους τόπους, μὴ γένοιτο" ἐκεῖθεν Ἱὰρ ἐδεχυλίσθη: Πῶς γὰρ, φγοὶν, ἐξέπεσεν ἐκ τοῦ οὐρανοῦ ᾿Εωσφάρος, ὁ πρωῖ ἀνατέ. Ίων; Λέγεται & παρίστασθαι μετὰ τῶν ἀγγέλων, ὡς καὶ αὐτὸς ἓν τοῖς τόποις τῆς δξσποτείας τοῦ Θεοῦ τυγχάνων, xal ἑναμένων ἐπιτραπῆναι, ἡ συγχωρηθῆναι τοὺς κατὰ τῶν ἀνθρώπων ποιεῖσθαι πειρασμούς οὐ λειτουρ- Tlav τινὰ ταύτην ἐχπλτρῶν τῷ θεῷ, ἀλλ’ ἐπειδήπερ ὑπὲρ τῆς παρατροπῆς xat τῆς xaxlx; εἰς τοῦτο xat- Ἱνέχθη. xoi µέμηνε χαθ᾽ ἡμῶν. Σνγχωρεῖται ὑπ τοῦ τὰ Ἠμέτερα χαλῶς ὃδ.οιχοῦντος, πρὺς ἃ φέρειν ῥυνάμεθα, τοὺς πειρασμοὺς ἡμῖν ἐπάχειν' ταῦτα ὧν αὑτὰ διατυπώσασα dj Γραφῆ, διὰ τὴν ἡμετέραν Ἰόησιν χατὰ σχηματισμὸν τὸν λόγον προήγαγε. Τὸ ἃ, "Eréveco ὡς ἡ ἡμέρα αὕτη, ἀντὶ τοῦ, $x£ τις tp£pa, ἐν fj τὸ θέατρον ἠνοίχθη, καὶ ὁ ἀθλητὴς χατ- ἔδη πρὸς τὰ παλαΐσμλτα. Ἐπειδὴ δὲ οἱ ἅγιοι ἄγγε- lot χῄδονται ἡμῶν, xal περιέπουσιν' ὁ δὲ διάδολος ἀντιπράττει τῇ ἡμετέρᾳ σωτηρίᾳ, xai περὶ τὸ αὐτὸ πρᾶγμα, τουτέστι τὸν ἄνθρωπον, ἀντιφέρονται ἆλ- λήλοις * ὁμοῦ παρεστάναι λέγονται, τοῦ θεοῦ τὰ Σ]ρα. xiv, 12. " [σ. ἀφορμήν. mentes simul et tres sorores suas, ut comedereut el hiberont cum eis. » Conspirantem virtutem cum haberent, externum nullum erat inter eos dissidium ; una iucedebant, nec longe digrediebantur, neque se in aliorum con- guetudiuem dabant, suzque sobrietatis testes soro- res sumebant, neque enim alienas femluas ad Ρο: cula ceenasque accersebant, sed suas tantum sorores evocabant: quod signum erat minime obscurum, eorum temperantie et modestie, Verum horum concordiam et convictum, repentinarum insidiarum occasionem invenit diabolus, ut una ruina cunctos, intra fratris natu maximi domum, opprimeret. VEns. 5. « Et postquam consummati essent. dies convivii, mittebat Job, et purificabat eos, exsurgens mane. ) Vide purgationem, non quidem Mosaicam, sed apostolicam : mentem illorum, non corpora, pre- cibus mundantem. Aiunt nonnulli priscos illos sacerdoles, more Melchisedecis, a seipsis ordinatos fuissc ; hoc enim significat, miltebat. VgRs. 6. « Et factum est sicut dies hzc, et ecce venerunt angcli Dei, ut starent. coram Domino ; et diabolus venit cum iis. » Deus, qui nulli cereatie natur: est. aspectabilis, qui quantitatis ac molis expers, qui ubique praesens, qui rerum universilali prarest, euncta complectitur: nec locus est. ullus extra illius ditionem atque im- perium : hic, inquam, Deus unicuique, qua decet ralione, prasens adest, sanctis quilem angelis utpote sanctis, arcanis vocibus pracipiendo: dia- bolo vero, ut qui improbus est, homiuis tentandi facultatem tribuendo. Nec euim quidquam sine Dei permissu alque concessu moliri potest. diabolus, neque colestes illas regiones, unde est. deturbatus, subit ; absit: Quomodo enim, inquit, cecidit de catlo Lucifer qui mane oriebatur "? Cum augelis assistere tamen dicitur, quoniam is quoque in divin ditio- nis arque imperii locis cousistil ; exspectatque duin sibi mortalibus inferendarum tentationum potestas detur, non ut. obsequium ullum pr:estet. Deo, sed quandoquidem depravatione οἱ malitia sua eo 46795 nit, ac tantopere contra nos furit, ab co qui recte p res nostras administrat, non. alias tentationes nobis immittere permittitur quam quas ferre possumus ; atque zc ipsa, ut facilius ipsi perciperemus, typo quodam οἱ quasi figura Scriptura expressit. lllud vero, Et [acium est sicul dies hac, pro illo est: Dies adventavit, quo theatrum patefactum est, atque in arenam aibleta descendit. Et quoniam nos angeli tuentur et curant, contra saluti nostra diabolus adversatur, atque de una eademque re, id est de bomine, inter se pugnant οἱ decertant ; hac de causa simul assistere dicuntur, Deo interim cuncta b23 SUPPLEMENTUM AD S.J. CIIRYSOSTOMI OPERA. que gerantur intuente, Nos porro vincimns aut A πρατ-όµενα ἐφορῶντος' νιχῶμεν δὲ ἡμεῖς, ἢ ἡττό- viDcHnür, non propter adversariorum vires, vel angelorum suppetias nobis ferentium infirmitatem, sed propter nostram electionem, voluntatisque liber- talem. Cum enim utrique ad se nos alliciant, sanctis angelis bona, exsecrandis vero daemonibus mala suadentibus, in potestate est nostrz:e volun- tatis, quz libero arbitrio ornata est, in utram ma- luerit partem se dare. Nam neque ab eo qui nos liberi arbitrii honore affecit, cogimur, neque dia. bolus contra nos vim ullam coactivam possidet : sed nestra voluntate, angelis aut. daemonibus ad- bierentes, recte agimus, aut peccata adumittimus, Vgns. 7. « Et dixit Dominus diabelo, Uude venis ? » Cur tandem in angelico culta et obsequio, una adest diabolus? et in medio sanctorum choro, spirt- tus impurus libere loquitur. Neque angeli, neque Satanas, rationc corporea Deo assistunt ; verum quaevismuneris functio, assistentix dicitur. Diabolus igitur tanquam Dei creatura, (08 feri. oportet fa- cere jubetur: ac licet. voluntate divini imperii frenos excusserit, sub jugo tamen servitutis est, et tanquam tortor et carnifex imperata facere jube- wir, Et quemadmodum apud nos principes, quando eum honore quempiam accersunt, viros honoratos mittunt, quando vero cum ignominia aliquem ad se uabunt, erudeles quosdam satellites ablegant ; ita Deus sanctis quidem, angelos ad salutem ministros mitt, cum vero poena aliquis coercendus est, facinorosis potestatibus illud injungit. Ita Puulus eum qui Corinthi scelerate egerat, Satane tradit in interitum. carnis, itemque alios, ne blasphe- marent. « Et respondens diabolus Domino dixit: Cum eircumierim terram, et ambulaveriu eatn quz sub eoelo est, adsum. » Interrogationis et responsionis formula utens Scriptura, veritatem rei magis expressit, et impu- dentium hominum pretextum omnem przcidit ; qu» enim narrat diabolum Deo dixisse, non ea quidem dixit, sed solui cogitavit; nec enim in eo tantum audacix est atque licentiz. In eo vero quod ait, omnia se loca peragrasse, primum seipsum μ:θα, οὗ παρὰ [τὴν] τῶν ἀντιπραττόντων δύναμιν, ἢ τὸν τῶν συμμοχούντων ἀδυναμίανυ, ἀλλὰ παρὰ cf» ἡμετέραν προαἰρεσιν. Ἑκατέρων γὰρ εἰς ἑαυτοὺς προτρεπόντων, τῶν μὲν ἁγίων ἀγγέλων elc τὰ ἀγαθᾶ, τῶν 65 ἁλιτηρίων δαιμόνων cl; τὰ φαῦλα, f$ ἣμε- τέρα προαἰρεσις τῷ αὑτεξουσίῳ τετιµηµένη, eic ὃ ἂν θελήσῃ µέρος προχωρεῖ. Οὔτε Υὰρ θεὸς βιάξεται, τιµῄήσας ἡμᾶς τῷ αὐτεξουσίῳ, οὔτε διάδολος ἀναγ- χαστιχἠν τινα δύναμιν χέχτητα: xa0' ἡμῶν, ἀλλὰ χατὰ προαἰρεσιν εἴτε '» χατορθοῦμεν, fj ἁμαρτᾶάνο- pev, ἀγγέλοις, ἤ δαίµοσι προσαλινόµενοε. « Καὶ εἶπεν ὁ Κύριος τῷ διαθόλῳ, Πόθεν παρατέ- Y0v34 ; ? Ti δὲ ἄρα οὖν τῇ ἀγγελιχῇ λειτουργίᾳ maploca- ται xal ὁ διάδολος, xal ἓν µέσῳ τῶν ἁγίων πνεν- µάτων, τὸ ἀχάθαρτον πάῤῥησιάζεται;, Οὔτε οἱ &y- γελο: τῷ θεῷ σωματικῶς παρέστησαν, οὔτε Ó Σατα» νᾶς ' ἀλλὰ πᾶσα ὑπουργία, παράστασις λέγεται. e χτίσµα οὖν θ:οῦ, xal ὁ διάθολος χελεύεται ποιεῖν τὰ καθήκοντα; εἰ γὰρ xai ἀφηνίασε τῇ προθέσειν ἁλλ ὑπὸ τὸν ζυγὸν χεῖται τῆς δουλείας, xal χελεύεται ὡς δήµιος πρᾶςαι τὰ προσταττόµενα. Καὶ ὥσπερ ol παρ) ἡμῖν ἄρχοντες, ὅταν μέν τινα μετὰ τιμῆς χαλῶσι, τοὺς ἑντίμους ἁποστέλλουσιν, ὅταν δὲ μετὰ ἀτιμίας ἕλχωσιν, ὠμούς τινας στρατιώτας πέµμπουσιν' οὕτω xal ὁ Geb;, τοῖς μὲν ἁγίοις ἅπο- στέλλει διαχόνους ἀγγέλους εἰς σωτηρίαν, ὅταν δὲ τιµωρήσασθαι βούλεται, ταῖς χαχοποιοῖς ἐπιτρέπει δυνάµεσιν. "Όθεν xat Παῦλος τὸν tv Κορίνθῳ παρα- νοµήσαντα, τῷ Σατανᾷ Παραδίδωσιν sic δ.εθρον' τῆς σαρχὸς, xai ἄλλους πάλιν, ἕνα uh βλασφη- μῶσιν. « Kal ἁἀποχριθεὶς ὁ διάθολος τῷ Κυρίῳ εἶπε» Περιελθὼν τὴν γῆν xat ἐμπεριπατήσας τὴν ὑπ' οὗ- ρανὸν, πάρειµι. » Διὰ τοῦ χατ᾽ ἑρώτησιν καὶ ἀπόχρισιν προαγαγέ- σθαι τὸν λόγον, μᾶλλον διέγραφε τὴν ἀλήθειαν fj Γραφὴ, καὶ πᾶσαν ἑχχόπτει τῶν ἀναισχύντων τὴν πρόφασιν. "A γὰρ λέγει πρὸς τὸν 6εὸν εἰρηχέναι τὸν διάδολον, οὐκ εἶπε μὲν, ἑνεθυμήθη δέ: οὗ γὰρ αὐτῷ µετέστη παῤῥησίας ταύτης. "Ex δὲ τοῦ λέγειν, ὅτι πανταχοῦ περίεισι, πρῶτα μὲν ἑαυτοῦ κχατήτορος acensat, quod nullum fixam habeat commorandi D γίνεται, ὡς οὐκ ἔτι βεθαίαν ἔχει τὶν ἔνστασιν, ἀλλ᾽ locum, sed cunelas regiones tanquam erro vagus perlustret, contra humanum genus bellum movens. Deinde illud discimus, orbem terrarum tum angelis, tum donionibus repleri, et utrosque sub potestate divina esse, et angelos quidem venire ad Deum, "wt ab eo mandata accipiant ; diabolum vero nisi, desuper ei venia concessa fuerit, nihil pro sua libidine effieere pessc. Quamvis enim habenas re- cusaverit, atque exira Dei sit obsequium, est ei nihilominus metus, tanquam frenum injectus, neque eum sinit Deus sua abuti potestate. Sed vide, Bli quidem tanquam famuli exsequentes mandata 3$ [σ. delendum. ἁστάτως πανταχοῦ περιφἑρεται, τὴν κατὰ πάντων ἀνθρώπων ἁπναδεξάμενος µάχην. Ἔπειτα μανθά- νοµεν, ὅτι χαὶ δαιμόνων xal ἀγγέλων f; οἰχουμένη πεπλήβωται, xat ὅτι ἑχάτεροι ὑπὸ τὴν ἑξουσίαν slot τοῦ Θεοῦ, xal ὅτι ἄγγελοι μὲν παραγίνονται πρὸς τὸν θεὸν ἑπίταγμα δεχόµενοι’ διάδολος δὲ οὑδὶν δυνῄσεται ποιῆσαι τῶν καθ) Ἱδονὴν αὐτῷ, μὴ συγ- χώρησιν ἄνωθεν λαθών. El Τὰρ χαὶ ἀφηνίασε, xal ἔξω τοῦ θεραπεύειν ἑστὶ τὸν θεὸν, ἀλλ' ὅμως ὁ có- 6o; ἔγχειται χαθάπερ χαλινὸς, καὶ οὗ συγχωρεῖται τῇ ἑξουσίᾳ χρήσασθαι τῇ ἑαυτοῦ. ᾽Αλλ ὅρα, ἐχεῖνοι μὲν παραγίνονται καθάπερ οἰχέται, ἀναφέροντες τὰ 925 FRAGMENTA IN BEATUM J0B. 536 &pastópsva* οὗτος δὲ υὐδὲν ἔχει εἰπεῖν. Ὁ obpa- wh; τοίνυν ἅδατος τῷ πονηρῷ δαίµονι τούτῳ, xal οὐδὲ χατὰ tautby πανταχοῦ πάρεστιν, ἁλλ᾽ ix πε- ρ.:δου. Tiv ὑπ οὐρανὸν δὲ, φησὶν, ἵνα αἰνίξηται xai τὴν ἔρημον, xal εἴ τι ὑπόχειται τῷ οὐρανῷν χαὶ τὸν ἀέριον τόπον * περινοστεῖ δὲ xal τὴν ἀοίχη- τον, χατά τινα ἴσως οἰχονομίαν Θεοῦ, ὡς ἂν μὴ δια- παντὸς ἑνοχλοίη ἡμῶν τῷ γένει. ε Καὶ εἶπεν αὐτῷ ὁ Κύριος, Προσέσχες τῇ δια- volg σου, χατὰ τοῦ θεράποντός uou Ἰώδ. » Ἐκ τούτου µανθάνοµεν, ὅτι ἐθούλετο μὲν ὁ Geb, τὺν Ἰὼ6δ πειρασθῆναι, χαθάπερ τις ἀθλητὴν ἔχων γενναῖον ' διὰ γὰρ τοῦτο ἑρωτᾷ τὸν διάδολον , ἵνα αὐτῷ δῷ ἀφορμὴν τῆς πάλης, οὑκ ᾖθελε δὲ αὐτὸς παρασχεῖν τὴν ἀφορμὴν, ἵνα μὴ δόξῃ φιλότιμός τις εἶναι. "Opa δὲ, πῶς χατὰ μικρὸν ὁ τῆς διαλέξεως ερόπος ἑλέγχεται' οὐχέτι γὰρ δειχνύει ῥημάτων αὐτὸν ἁπαγχγελίαν ποιούμενον, ἆἁλλ ὅτι Προσέσχες τῇ διανοίᾳ σου; ἣν ὡς φωνὴν ἑἐχδέδωχεν ἡ ἱστορία. Γνῶναι τοίνυν ὁ Otho, συνεχώρησε τὸν διάθολον !* χαὶ δίχα φωνῆς, ὅτι οὐχ ἔλαθεν αὐτὸν ἡ πονηρὰ βουλή τε καὶ πρᾶξις, χαὶ οἱονεὶ φθέγγεται πρὸς αὐτὸν, Πόθεν παραγέγονας; οὐ μαθεῖν βουλόμενος εν τοῦ πονηροῦ διατριθὴν ( πῶς Υὰρ, ὁ παρεστῶ- σαν ἔχων πάντων τὴν γνῶσιν ; ), ἀλλ᾽ εἴωθεν ὡς τὰ πολλὰ kv ἐρωτήσεως σχήµατι ἡθοποιεῖν τὰ λεγόμενα, χαθάπερ xai iv Εὐαγγελίοις τοῖς περὶ τὸν Κλεόπαν προσάχει τὰς πεύσεις ὁ Κύριος, Τΐνες οἱ .Ἰόγοι οὗτοι, οὓς ἀγτιδά1Ίετε xpóc ἀ.ἰλ1ήλους; Καὶ τίς Ἆν θαῤῥήση εἰπεῖν, Τὸν π.]άσαντα καταµόγας τὰς Φεεννδίας ἡμῶν, δεῖσθαι τῆς ἑρωτήσεως ; Τοιοῦτον ὃς. «αὶ} τὸ, Πόσους ἄρτους ἔχετε ; χαὶ ἑτέρωθι πιστού- 6πενος αὐτοῦ τὴν ἀνάστασιν , ἔλεγεν, ᾿Εχετέτι βρώ- «(μον ἐνθάδε ; xol περὶ Λαζάρου διεπυνθάνετο, JN ποὺ τεθείκατε αὑτόν; ὁ τὴν ἀχοὴν προφθάσας, Φε αἱ «kv αὐτοῦ τελευτὴν προειπών. Τὸν αὐτὸν οὖν πα póroy χἀνταῦθα, τῷ διαθόλῳ λέγων, Πόθεγ παρα- Ἂ -ἐγονας; xoi, Προσέσχες τῷ θερἀποντἰ µου; «ον x ἀἁγνοίας προῖσχεται ῥήματα, οὐδὲ διδαχθῆναι ΕΕὰ οὐλετιι τοῦ δυσμενοῦς τὴν δίαιταν, ἀλλὰ αὐτὸν WES «εἶνον τῆς οἰχείσς ὠμότητος δειχνύει χατήγο- Πξ- ουν. Αὐτὴ γὰρ ἑαυτὴν ἡ xaxía πέφυχε τιτρώ- σνχειν. «€ Ἀνθρωπος ἄμεμπτος, ἀληθωὸς, θεοσεθῆς, «Ὡλπεχόμενος ἀπὸ παντὸς πονηροῦ πράγματος. » Ti βλάδης !* ἀνθρώπων καταφρονούντων xal ππῆς οἰκουμένης ἁπάσης, ὅταν ὁ τῶν ἀγγέλων δεσπό- 7x1; ἐπαινεῖ xal ἀνακηρύττει; ΄Ὥσπερ οὖν μὴ εὖλο- 7"ouvtog αὐτοῦ, χᾶν ἅπαντες ἑπαινῶσιν οἱ γῆν xa ΒὈάλασσαν οἰχοῦντες, οὐδὲν ὄφελος, Τοῦτο τοίνυν “Φανταχοῦ σχοπῶμεν, ὅπως ἂν αὑτὸς ἡμᾶς àvaxn- ῥύξη * x&v τοῦτο fj, πάντων ἑσμὲν ὑψηλότεροι, xiv ἐν πενίᾳ, xal kv νόσῳ, κἂν ἐν τοῖς αἰσθητοῖς ὤμεν A adveniunt : hic autem, quod. dicat, nihil habet, Colum igitur malo huic genio impervium esi, neque uno eodemque tempore, sed couflciens perio- dum, locis omnibus adest. Eam vero, quae sub calo est, dixit, ut solitudinem indicaret, ae quidquid demum quod est ccelo subjectum, aeriíamque regio- nem. Lustrat autem regiones inhabitabiles, divino quodam fortasse consilio, ue scilicet nostro generi semper infestus sit, Vens. 8. « Et dixit ei Dominus, Αιιοπάϊφιί cogi- tation? tua super scrvam meum Job ?» Hinc perspicimus voluisse Deum vt Jobus tenta- retur, quemadinodum qui generosum nactus athle- tam: atque ob eam causam diabolum alloquitur, ut luci occasionem ei preberet, quam ipse mini- B strare detrectavit, ne ambitiosus videretur. Quem- admodum autem sermocinationis ratio paulatim sese ostendat, perpende : nondum enim verbis re - spondisse illum plene ostenderat, sed illu-1 : Atten- disti cogitatione tua ? tanquam. vocem edidit Scri- ptura. Concessit igitur Deus diabolo, et «ine vocis adminiculo, ut cognosceret quod pravum consi- lium et aetio illum non lateat. Quare cum ipsum ita alloquitur, Unde venis ? non ut improbi commo- raudi locum addisceret, id disisse credendum est (qui eniin, cum reram omnium prasentem notitiam habeat?), verum sub interrogationis forma Seri- ptura pleraque efferre solet. [ία in Evangeliis, ubi de Cleopha mentio fit, interrogationes adhibet Dominus : Quinam sunt hi. sermones quos. confertis ad invicem * ? Quis autem dicere ausit, eum, Qui finxit sigillatim corda nostra *, interrogatione egere? Eodem pertinet illudálterum : Quo! panes habeiisw f alque alibi, cum suam resurrectionem comprobare vellet, dixit: Habetis hic aliquid, quod munducari possit * ? ac de Lazaro sciscitabatur : Ubi posuistis eum * ἳ cum et famam pravenisset, illiusque ob- itum pradixisset. llanc eamdem retinens consue- tudinem hoc loco, cum dicit diabolo, Unde venis ? et, Considerasti seruum meum ? non ignorantix verl:s profert, neque ubi efferatus adversarius commo- retur, doceri cupit : verum illum ipsum sux crude- litatis accusatorem palam constituit. Sic enim ua- tura comparatum est, uL a seipsa improbitas vul- p neretur. « Homo irreprehensibilis, verus, pius, abstinens ab omni re mala. » Α cunctis hominibus, omnique terrarum orbe contemni 4ο despici, quid tandem obfuerit, si 1s qui angelorum Dominus est, nostrarum rerum lau- dator ac preco fuerit ? Contra, quid juverit, a terrarum et maris cunctis incolis pr»dicari, de nostris laudibus Deo silente ? ld. igitur ipsi semper Spectemas, ut. Deus nos laudibus efferat. Quod si nobis obtigerit, quamvis paupertas, morhi, et uni« * Luc. xxiv, 17. * Psal. xxxi, 15... " Matth, xv, δὲ. Y Luc. xxiv, 31. α Joan, x1, 54. " fo. τῷ διαθὀλῳ. !5 ἴσ. τίς βλάδη, b23 SUPPLEMENTUM AD S.J CHRYSOSTOM! OPERA. que gernntur intuente, Nos porro vincimas aut A πραττόµενα ἐφορῶντος' νιχῶμεν δὲ ἡμεῖς, ἢ ἡττώ- vincinuf, non propter adversariorum vires, vel augelorum suppetias nobis ferentium infirmitate, sed propter nostram electionem, voluntatisque liber- tatem. Cum enim mirique ad. se nos alliciant, sanctis angelis bona, exsecrandis vero daemonibus mala suadentibus, in potestate est nostrz volun- tatis, qu: libero arbitrio ornata est, in utram ma- luerit partem se dare. Nam neque ab eo qui nos liberi arbitrii honore affecit, cogimur, neque dia- bolus contra nos vii. ullam. coactivam possidel : sed nestra voluntate, angelis aut. deemouibus ad- b;erentes, recte agimus, aut peccata aduittimus, Vgns. 7. « Et dixit Dominus diabelo, Uude venis ? » Cur tandem in angelico culta et obsequio, una adest diabolus ? et in medio sanctorum choro, spirt- tus impurus libere loquitur. Neque augeli, neque Satanas, ratione corporea Deo assistunt ; verum quaevisimuneris functio, assistentix dicitur. Diabolus igitur tanquam Dei creatura, qu: fleri oportet fa- cere jubetur: ac licet voluntate divini imperii frenos excusserit, sub jugo tamen servitutis est, et tanquam tortor et carnifex imperata facere jube- tir, Et quemadmodum apud nos principes, quando cum honore quempiam accersunt, viros honoratos iitunt, quando vero cum ignominia aliquem ad se tralunt, erudeles quosdam satellites ablegant ; ita Deus sanctis quidem, angelos ad salutem ministros mittit , cum vero powna aliquis coercendus est, facinorosis potestatibus illud injungit. Ita Puulus eum qui Corinthi scelerate egerat, Satane iredit in interitum. carnis, itemque alios, ne blasphe- mareut. « Et respondens diabolus Domino dixit: Cum eircumierim terram, et ambulaveriim eam qux sub eoelo est, adsuin. » Interrogationis et responsionis formula utens Scriptura, veritatem rei magis expressit, et impu- dentium hominum pretextum omnem przcidit ; quae enim narrat diabolum Deo dixisse, non ea quidem dixit, sed solum cogitavit; nec enim in eo tantum audacis est atque licentiz. In eo vero quod ait, omnia se loca peragrasse, primum seipsum µεθα, οὗ παρὰ [τὴν] τῶν ἀντιπραττόντων δύναμιν, Ἆ τὴν τῶν συμμαχούντων ἁδυναμίαυ, ἀλλὰ παρὰ τὴν ἡμετέραν προαίἰρεσιν. Ἑκχατέρων γὰρ εἰς ἑαυτοὺς προτρεπόντων, τῶν μὲν ἁγίων ἀγγέλων εἰς τὰ ἀγαθά, τῶν δὲ ἁλιτηρίων δαιμόνων εἰς τὰ φαῦλα, dj ἥμε- τέρα προαἰρεσις τῷ αὐτεξουσίῳ τετιµηµένη, eio ὃ ἂν θελήσῃ µέρος προχωρεῖ. Οὔτε Υὰρ θεὸς βιάξεται͵ τιµήσας ἡμᾶς τῷ αὐτεξουσίῳ, οὔτε διάθολος ἆναγ- χαστικήν τινα δύναμιν χέχτητα: χαθ ἡμῶν, ἀλλὰ χατὰ προαίρεσιν εἴτε *? χατορθοῦμεν, f] ἁμαρτᾶνο- pev, ἀγγέλοις, fj δαίµοσι προσχλινόµενοε. « Καὶ εἶπεν ὁ Κύριος τῷ διαδόλῳ, Πόθεν καρατέ- Ύονας» ) ΤΙ δὲ &pa οὖν τῇ ἀγγελιχῇ λειτουργίᾳ παρίστα- ται xal ὁ διάδολος, χαὶ Ev µέσῳ τῶν ἁγίων πνευ- µάτων, τὸ ἀχάθαρτον παῤῥησιάζεται ; Οὔτε οἱ &y- γελο: τῷ sip σωματικῶς παρέστησαν, οὔτε ὁ Σατα- νᾶς ' ἀλλὰ πᾶσα ὑπουργία, παράστασις λέγεται ' ὥς χτίσμα οὖν θ:οῦ, xal ὁ διάθολος χελεύεται ποιεῖν τὰ καθήκοντα’ cl γὰρ xat ἀφηνίασε τῇ προθέσει, ἀλλ ὑπὸ τὸν ζυγὸν χεῖται τῆς δουλείας, xal χελεύεται ὡς δήµιος πρᾶται τὰ προσταττόµενα. Καὶ ὥσπερ ol παρ ἡμῖν ἄρχοντες, ὅταν μέν τινα μετὰ τιμῆς χαλῶσι, τοὺς ἑντίμους ἁποστέλλουσιν, ὅταν δὲ μετὰ ἁτιμίας ἕλχωσιν, ὠμούς τινας στρατιώτας πέµπουσιν' οὕτω xaló θεὸς, τοῖς μὲν ἁγίοις ἆπο- στέλλει διαχόνους ἀγγέλους εἰς σωτηρίαν, ὅταν δὲ τιµωρήσασθαι βούλεται, ταῖς καχοποιοῖς ἐπιτρέπει δυνάµεσιν. "O0ev καὶ Παῦλος τὸν ἓν Κορίνθῳ παρα- νοµήααντα, τῷ Σατανᾷ Παραδίδωσιν sic 6As0por τῆς σαρκὸς, χαὶ ἄλλους πάλιν, ἵνα μὴ βλασφη- μῶσιν. «Καὶ ἀποχριθεὶς ὁ διάθολος τῷ Kuplq εἶπε" Περιελθὼν τὴν γῆν χαὶ ἐμπεριπατήσας τὴν ὑπ' οὗ- ρανὸν, πάρειµι. » Διὰ τοῦ xut' ἐρώτησιν xal ἀπόχρισιν προαγαγέ- σθαι τὸν λόγον, μᾶλλον διέγραψε τὴν ἀλήθειαν fj Γραφὴ, xai πᾶσαν ἑχχόπτει τῶν ἀναισχύντων τὴν πρόφασιν. "Á τὰρ λέχει πρὸς τὸν 6εὸν εἰρηχέναι τὸν διάδολον, οὐχ sire μὲν, ἐἑνεθυμήθη δέ’ οὗ γὰρ αὐτῷ µετέστη παῤῥησίας ταύτης. "Ex 0b τοῦ λέχειν, ὅτι πανταχοῦ περίεισι, πρῶτα μὲν ἑαυτοῦ χατήτορος acensat, quod nullum fixam habeat commorandi D γίνεται, ὡς οὐκ ἔτι βεδαίαν ἔχει τὴν ἔνστασιν, ἀλλ᾽ locum, sed cunelas regiones tanquam erro vagus perlustret, contra humanum genus bellum movens. Deinde illud discimus, orbem terrarum tum angelis, tum d:nionibus repleri, et utrosque sub potestate divina esse, el angelos quidem venire ad Deum, πἱ ab eo mandata accipiant ; diabelum vero nisi, desuper ei venia concessa fuerit, nibil pro sua libidine effieere pesse. Quamvis enim habeuas re- cusaverit, atque extra Dei sit obsequium, est ei nihilominus metus, tanquam renum injectus, neque eum sinit Deus sua abuti potestate. Sed vide, llli quidem tanquam famuli exsequentes mandata $& Io. delendum. ἁστάτως πανταχοῦ περιφἑρεται, τὴν χατὰ πάντων ἀνθρώπων ἁναδεξάμενος µάχην. Ἔπειτα μινθά- νοµεν, ὅτι χαὶ δαιμόνων xal ἀγγέλων fj οἰχουμένη πεπλήρωται, xal ὅτι ἑχάτεροι ὑπὸ τὴν ἑξουσίαν slot τοῦ θεοῦ, xal ὅτι ἄγγελοι μὲν παραγίνονται πρὸς τὸν θεὺν ἐπίταγμα δεχόµενοι διάδολος δὲ οὐδὲν δυνῄσεται ποτῆσαι τῶν xa0' fbovhv αὐτῷ, μὴ σνγ- χώρησιν ἄνωθεν λαθών. El γὰρ χαὶ ἀφηνίασε, καὶ ἔξω τοῦ θεραπεύειν ἑστὶ τὸν θεὸν, ἀλλ ὅμως ὁ φό- 6ος ἔγχειται χαθάπερ χαλινὸς, καὶ οὗ συγχωρεῖται τῇ ἑξουσίᾳ χρήσασθαι τῇ ἑαυτοῦ. ᾽Αλλ pa, ἐχεῖνοι μὲν παραγίνονται καθάπερ οἰχέται, ἀναφέροντες τὰ 25 FRAGMENTA IN BEATUM 100. 536 πραττόµενα * οὗτος δὲ υὐδὲν ἔχει εἰπεῖν. '0 οὖρα- A adveniunt: hic autem, quod dicat, nihil habet. v; τοίνυν ἄθατος τῷ πονηρῷ δαίµονι τούτῳ, xal οὐδὲ χατὰ ταυτὸν πανταχοῦ πάρεστιν, ἁλλ᾽ ix πε- ρδου. Ty ὑπ οὐρανὸν δὲ, φησὶν, ἵνα αἰνίξηται xai τὴν ἔρημον, xal εἴ τι ὑπόχειται τῷ οὐρανῷ, χαὶ τὸν ἀέριον τόπον * περινοστεῖ δὲ xal τὴν ἀοίχη- τον, κατά τινα ἴσως οἰχονομίαν θεοῦ, ὡς ἂν μὴ δια- παντὸς ἐνοχλοίη ἡμῶν τῷ γένει. ε Καὶ εἶπεν αὐτῷ ὁ Κύριος, Προσέσχες τῇ δια- volg σου, χατὰ τοῦ θεράποντός µου "106 ; » Ἐκ τούτου µανθάνοµεν, ὅτι ἐθούλετο μὲν ὁ θεὸς tbv Ἰὼ6 πειρασθῆναι, χαθάπερ τις ἀθλητὴν ἔχων γενναῖον ΄ διὰ γὰρ τοῦτο ἑρωτᾷ τὸν διάδολον , ἵνα αὐτῷ δῷ ἀφορμὴν τῆς πάλης, οὐκ fie δὲ αὐτὸς παρασχεῖν τὴν ἀφορμὴν, ἵνα i δόξῃ φιλότιμός τις εἶναι. "Opa δὲ, πῶς χατὰ μικρὸν ὁ τῆς διαλέξεως ερόκος ἑλέγχεται' οὐχέτι γὰρ δειχνύει ῥημάτων αὑτὸν ἀπαγγελίαν ποιούµενον, ἆλλ᾽ ὅτι Προσέσχες τῇ διανοίᾳ cov; ἣν ὡς φωνὴν ἑἐχδέδωχεν ἡ ἱστορία. Γνῶναι τοίνυν ὁ Geb, συνεχώρησε τὸν διάθολον 19 xai δίχα φωνῆς, ὅτι οὐχ ἔλαθεν αὐτὸν fj πονηρὰ βουλή τε xaX πρᾶξις, xai oloveV φθέγγεται πρὸς αὐτὸν, Πόθεν zapayérovac; οὐ μαθεῖν βουλόμενος εν τοῦ πονηροῦ διατριθὴν ( πῶς yàp, ὁ παρεστῶ- σαν ἔχων πάντων τὴν γνῶσιν ; ), ἁλλ᾽ εἴωθεν ὡς τὰ πολλὰ ἓν ἐρωτήσεως σχήµατι ἡθοποιεῖν τὰ λεγόμενα, χαθάπερ xai ἓν Εὐαγγελίοις τοῖς περὶ τὸν Κλεόπαν προσάχει τὰς πεύσεις ὁ Κύριος, Tívec οἱ «ἰόγοι οὗτοι, οὓς ἀγτιδά.11ετε αρὸς ἀ.ἰ1ή.ους; Καὶ τίς ἂν θαῤῥήση εἰπεῖν, Τὸν π.ἰάσαντα καταµόγας τὰς xanó(íac ἡμῶν, δεῖσθαι τῆς ἑρωτήσεως ; Τοιοῦτον κ αἱ τὸ, Πόσους ἄρτους ἔχετε ; χαὶ ἑτέρωθι πιστού- Έα ενος αὐτοῦ τὴν ἀνάστασιν , ἔλεγεν, ᾿Εχετέτι βρώ- «Ὁιμον ἐνθάδε ; xoi περὶ Λαζάρου διεπυνθάνετο, 3 1οῦ τεθείκατε αὐτόν; ὁ τὴν ἀχοὴν προφθάσας, Ἄκ αἱ τὴν αὐτοῦ τελευτὴν προειπών. Τὸν αὐτὸν οὖν 7X ρόπον κἀνταῦθα, τῷ διαδόλῳ λέγων, Πόθεν xapa- Ὥ “ἐέγονας; χαὶ, Προσέσχες τῷ θερἀάποντί µου; αχ ἀγνοίας προῖσχεται ῥήματα, οὐδὲ διδαχθῆναι ἀΓπούλετει τοῦ δυσμενοῦς τὴν δίαιταν, ἀλλὰ αὐτὸν "ER χεῖνον τῆς οἰχείσς ὠμότητος δειχνύει χατήγο- ουν. Λὐτὴ γὰρ ἑαυτὴν ἡ xaxía πέφυχε τιτρώὠ- Ἕπσχειν. € Άνθρωπος ἄμεμπτος, ἁληθιὸς, θεοσεθῆς, «Ἀλπεχόμενος ἀπὸ παντὸς πονηροῦ πράγματος. » Τί βλάδης !* ἀνθρώπων κχαταφρονούντων καὶ ππῆς οἱχουμένης ἁπάσης, ὅταν ὁ τῶν ἀγγέλων δεσπό- ππης ἐπαινεῖ xal ἀνακηρύττει; Ὥσπερ οὖν μὴ εὐὖλο- "χοῦντος αὐτοῦ, χᾶν ἅπαντες ἐπαινῶσιν οἱ γῆν xal ΒὈάλασσαν οἰχοῦντες, οὐδὲν ὄφελος. Τοῦτο τοίνυν «πανταχοῦ σχοπῶμεν, ὅπως ἂν αὐτὸς ἡμᾶς άναχη- θύξη: x&v τοῦτο fj, πάντων ἑσμὲν ὑψηλότεροι, xiv ἐν πενία, xal kv νόσῳ, xày ἐν τοῖς αἰσθητοῖς ὤμεν Colum igitur malo huic genio impervium est, neque uno eodemque tempore, sed conflciens perio- dum, locis omnibus adest. Eam vero, qua sub celo est, dixit, ut solitudinem indicaret, ae quidquid demum quod est ccelo subjectum, aeriamque regio- nem. Lustrat autem regiones inhabitabiles, divino quodam fortasse consilio, ne scilicet nostro generi semper infestus sit, Vens. 8. « Et dixit ei Dominus, Attendisti cogi- tation? tua super scrvum meum Job ?» Hinc perspicimus voluisse Deum ut Jobus tenta- retur, quemadmodum qui generosum nactus athle- tam: atque ob eam causam diabolum alloquitur, ut luci occasionem οἱ pr:beret, quam ipse mini- B strare detrectavit, ne ambitiosus videretur. Quem- admodum autem sermocinationis ratio paulatim sese ostendat, perpende: nondum enim verbis γα - spondisse illum plene ostenderat, sed illu-1 : Atren- disti cogitatione tua ? tanquam. vocem. edidit Scri- ptura. Concessit igitur Deus diabolo, et sine vocis adminiculo, ut cognosceret quod pravum consi- lium et aetio illum non lateat. Quare cum ipsum ita alloquitur, Unde venis ? non ut improbi commo- raudi locum addisceret, id disisse credendum est (qui eniin, cum rerum omnium praesentem notitiam habeat?), verum sub interrogationis forma Seri- ptura pleraque efferre solet. lta in Evangeliis, ubi de Cleopha mentio fit, interrogationes adhibet Dominus : Quinam sunt hi. sermones quos. com[ertis ad invicem * ? Quis autem dicere ausit, eum, Qui finxit sigillatim corda nostra *, interrogatione egere? Eodein pertinet illud álterum : Quo! panes habetis ? atque alibi, cum suam resurrectionem comprobare vellet, dixit: Habetis hic aliquid, quod munducari possit * ? ac de Lazaro sciscitabatur : Ubi posuistis eum * ? cum el famam prazvenisset, illiusque ob- itum pr:dixisset. llanc eamdem retinens consue- tudinem hoc loco, cum dicit diabolo, Ünde venis ? et, Considerasti seruum meum ? non ignoranti: verla profert, neque ubi efferatus adversarius commo- reiur, doceri cupit: verum illum ipsum sus crude- litatis accusatorem palam constituit. Sic enim na- tura comparatum est, ut a seipsa improbitas vul- D neretur. « Homo jrreprehensibilis, verus, pius, abstinens ab omni re mala. » Α cunctis hominibus, omnique terrarum orbe contemni ac despici, quid tandem obfuerit, si 1s qui angelorum Dominus est, nostrarum rerum lau- dator 4ο przco fuerit ? Contra, quid juverit, a terrarum et maris cunctis incolis prx»dicari, de nostris laudibus Deo silente ? ld. igitur ipsi semper Spectemas, ut. Deus nos laudibus efferat. Quo οἱ nobis obiigerit, quamvis paupertas, morbi, et uni- ο Luc. xxiv, 17... * Psal. xxxii, 15. " Matth, xv, 54. Y Luc. xxiv, 41. x Joan. xt, 94. 9 [g. τῷ διαθόλῳ. 1^ io. τίς βλάθη, 921 SUPPLEMENTUM AD S. J. CHRYSOSTOMI OPERA. versa quie sensu hauriuntur mala in. nos sese effun- A χαχοῖς. Ἐπεὶ xaX ὁ µαχάριος Ἰὼδ ἓν κοπρίᾳ χαθ- daut, cunctis superiores erimus. Quandoquidem lobus, qui residebat in stercorum domicilio, qui ulcerum sanie circumseptus erat, e cujus corpore mille vermium fontes erumpebant, qui intolerabilia perferebat, qui sputo a servis foedabatur ; qui ab amicis, ab inimicis, et a conjuge, insidiis peteba- ur ; qui egestate, fame, morboque insanabili con- flictabatur, felicitate cunctos superabat. Quidni, Deo illum efferente, vocesque illas usurpaute : Jjomo justus , irrepreheusibilis, verus, pius ? Quo- modo enim, universitatis Deo testimonium — ipei prebente, quibus dicit, írreprehensibilis, homo verus, alios omnes mortales non lonye antegressus fuerit, virtutem incomparabilem possidens, et sine reprehensione jura quz hominibus servanda sunt, inviolata custodiens, ac pietatem erga Deum stu- diose colens. Quae quidem diabolus couspicatus, ron mediocriter admiratus est. Verum cur lauda- tionis est, hoc loco, ordo commutalus? forte in- differenter et sine discrimine hoc factum est, vel pro rerum ipsarum natura atque harinouia laus institutla est. Primum enim, omnis homo verus est, idque ex opificii ratione: deinde sine reprehen- sione cst eL sine querela, ex vit:e consuetudine atque instituto. Sed hoe loco, propter conflictum eum diabolo, irrepreheusibile, vero, przponit. Virtus enim cum vitio pugnare solita est, morumque e quitas acutissimum est adversus iuvidum jaculum. Ad irreprelensibilem autem, attexit verum, ut nalure et moris conspirationem ostendat , alque eleciione, natura cobonestet nobilitatein. VEns. 10. « Et pecora. ejus multa fecisti super terrau. » Vides Jobo divitias Deum elargitum esse; vides vou conira jus illas fuisseadeptum : Tu, inquit, con- B vallasti, ἐν benedizisti, tu. bona ejus. amplificasti. Quantopere Jobo laborandum erat, non malis arti- bus partas sibi esse divitias, si quidem id hominl- bus voluisset persuadere 3 Ecce diabolus, quamvis inscius, testimonium hoc illi prebuit. Vgns. 11. « Si non in faciem tibl benedixerit, » lloc enim es!, in faciem, palam, impudenter, niliil reveritus. Vgns. 19. « Tunc dixit Dominus diabolo : Ecce b omnia quicunque sunt οἱ, do in manum tuam, sed cum ne tetigeris. » lta mei, inquit, athlete virtuti confido, ut, quam- vis ipse dixeris : ΑΕ manum (uam, contra ego dicam : [n manum tuam do omnia quecunque sunt illi; in manu tuà, scelesta et insatiabili. Quid ais ? quid post testimonium a te dietum, nova opus cst exploratiope ? Verum ut diaboli os, inquit, ob- struatur, ut justus (iat insignior, ut posteris patien- tig et xrumn medicamenta relinquamus. VERS. 135. « Et erat sicut dies liec. » Hoc igitur historie auctor, ut insidiarum celeri- ἦμενος, xal τῷ ἰχῶρι τῶν τρανµάτων χεχυχλωμένος, xai µυρίας βρύων πηγὰς σχωλήχων, χαὶ τὰ ἀνήχε- στα πάσχων ἑχεῖνα, παρὰ οἰκετῶν ἑἐμπτυόμενας, παρὰ φίλων, παρὰ ἐχθρῶν, παρὰ γυναιχὸς ἐἔπιδου- λευόµενος, clc πενίαν, εἰς λιμὸν, εἰς ἀἁῤῥωστίαν τὴν ἀνήχεστον ἐχείνην χατενεχθεὶς, πάντων μαχαριώ- τερος Tiv. Πῶς; Ἐπειδὴ αὐτὸν ὁ θεὸς εὐλόχει, λέγων, "Ανθρωπος δίχαιος, ἅμεμπτος, ἀ.ἱηθι)ὸς, 050c8- δής. Πῶς γὰρ οὐχ ὑπερθάλλων ἅπαντας τοὺς ἐπὶ γῆς ἐτύγχανε, τοῦ θεοῦ τῶν ὅλων αὐτῷ μαρτυροῦν- τος, ἐν τῷ λέγειν, ἅμεμπτος, ἄνθρωπος ἆ.1ηδιν ὃς, ἀσύγχριτόν τινα τὴν ἀρετὴν ὄχων, τά τε πρὸς àv- θρώπους δίχα:α φυλάττων ἁμέμπτως, τὴν τε πρὸς τὸν «Θεὺν εὐσέβειαν ἀχριδῶς μετιών; Καὶ ὅτι τὰ χατ αὐτὸν σχοπῶν ὁ διάδολος, οὗ μικρὸν τὸ περὶ αὐτοῦ ἑκέχτητο θαῦμα. Τί δὲ δήποτε τῶν ἐγχωμίων ἐνταῦθα τὴν τάξιν ἀμείθει; Ἴσως μὲν ἁδιαφόρως τοῦτο motel, τάχα δὲ, xal χατὰ τὴν φύσιν τῶν πραγ- µάτων xai τὴν ἁρμονίαν, τὸν ἔπαινον διατίθησι. Πρῶτον μὲν γὰρ, ἀληθινὸς πᾶς ἄνθρωπος, χατὰ τὸν τῆς δημιουργίας λόγον εἶθ᾽ οὕτως ἄμεμπτος, κατὰ τὸν τῆς πολιτείας τρόπον * ἐνταῦθα δὲ, διὰ τὴν πρὸς τὸν διάδολον µάχην, τὸ ἄμεμπτον, τοῦ ἀληθινοῦ προτάσσει. Αρετὴ Υὰρ οἵδε πολεμεῖν τῇ καχίᾳ, xaY τὸ δίχαιον τοῦ τρόπου, βέλος ὀξύτατον γίνεται τῷ βασκάνῳ. Εἶθ᾽ οὕτω καὶ τὸ ἀληθινὸν ἐπισυνάπτει τῷ ἀμέμπτῳ, ἵνα xal την φύσιν συν-᾿ ομολογοῦσαν δείξῃ τῷ τρόπῳ, xal προαἰρεσιν χασαοῦν σαν τῆς φύσεως τὶν εὐγένειαν. «(Kal τὰ κτήνη αὐτοῦ πολλὰ ἐποίησας ἐπὶ tf γῆς. » Ὁρᾶς τὸν πλοῦτον παρὰ τοῦ θεοῦ δεδομένο, ὁρᾷς ὅτι οὐχ ἐξ ἁδιχίας * Σὺ γὰρ, φησὶν, περιέφρα- ἔας, σὺ εὑλόγησας, σὺ πο.]ὰ τὰ αὐτοῦ ἑποίητ σας. Πόσα ἔδει καμεῖν τὸν Ἰὼδ, ὥστε πεῖσαι τοὺς ἀνθρώπους, ὅτι οὐκ ἐξ ἁδιχίας ἣν ὁ πλοῦτος ὃ Ἰδοὺ ὁ διάδολος αὐτῷ τοῦτο ἐμαρτύρησε, xiv οὐχ οἵδεν. ε Ἡ μὴν εἰς πρόσωπόν σε εὐλογήσει. » Τοῦτο Υάρ ἔστι, τὸ, εἰς πρόσωπον, φανερῶς, ἀναισχύντως, οὐχ ὑποστελλόμενος. « Τότε εἶπεν ὁ Κύριος τῷ διαδόλῳ) ἸἹδοὺ πάντα ὅσα ἔχει δίδωµι ἐν τῇ χειμί σου, ἁλλ' αὖτου μὴ ἄγῃ. » Οὕτω γὰρ, qnoi, θαῤῥώ τῷ ἐμῷ ἀθλητῇ, ὅτ' σὺ εἶπας, ᾽Απόστει.ον τὴν zeipá cov: ἐγὼ δὲ λέγω, ὅτι Ἐν τῇ χειρί σου δίδωµι πάντα ὅσα ἐστὶν αὐτῷ: τῇ χειρἰ σου, τῇ μιαρᾷ, τῇ ἀκορέστῳ ' τί φἠς; τίς χρεία μετὰ τὴν otv µαρτυρίαν, ἑτέρας βασάνου ; "Jv ἐπιστομισθῇ, φησὶν, ὁ διάζολος, ἵνα λαμ- πρότερος φανῃ ὁ δίχαιος, ἵνα τοῖς μετὰ 40072, xal ὑπομονῆς, xal θλίψεως qápuaxa κχαταλ.πω- μεν. «Καὶ ὃν ὡς ἡ ἡμέρα αὕτη. » "Iva τοίνυν ὁ αυγγραφεὺν δΣίξῃ τὸ ὀδὺ τῆς ime 595 FRAGMENTA IN BEATUM 008. 530 θουλῆς τοῦτό φησιν * οὕπω γὰρ µεσούσης ἡμέρας A tatem ostenderet, Jixit ; nondum enim meridies ἤρξατο τοῦ πολέμου. «Kal ἰδοὺ ἄγγελος ἦλθε πρὸς Ἰὼδ, xai ειπεν αὐτῷ. » Φόνο: τῇ ἁπωλείᾳ ἀναμέμιχται, ὅπερ φορτικοὺς ποιεῖ τοὺς πολεμίους φαίνεσθαι * πολλὴ f) ὠμότης, χαὶ ἡ ἁπανθρωπία, διπλη dj συμφορὰ, Φόνος, xal αἰχμαλωσία γαὶ dj σωτηρία τοῦ περιλειφθέντος, προσθήχη τῶν χαχῶν. Εἶδες πόση ταχύτης τῆς πληγῆς, xaiwh xai ξένη $ συμφορά * ὁ ἐν τοσαύτῃ ἀφθονίᾳ, καὶ µηδέποτε πεῖραν λαδὼν τοιούτου τινὸς, ἑξαίφνης γέγονεν ἐν ἀφαιρέσει τῶν ὄντων πάντων’ οὐ γὰρ, τὰ μὲν ἀφ- 10:05. τὰ δὲ ὑπελείφθη, πρὸς παραμυθίαν τινὰ τῶν ἀπολλυμένων, ἀλλ᾽ αὐτοὺς ὑπολείπεται µόνος, ὁ τὴν τραγῳδίαν ἁπαγγέλλων. « Ἔτι τούτου λαλοῦντος, ἦλθεν ἕτερος ἄγγελος, xai εἶπε πρὺς Ἰώ6δ, Πῦρ ἔπεσεν Ex τοῦ οὐρανοῦ, καὶ χατέχαυσε τὰ πρόδατα, xal τοὺς ποιμένας κχατ- εφαγεν ὁμοίως, xal σωθεὶς ἐγὼ μόνος, ᾖλθον τοῦ ἀπαγγεῖλαί σοι. » Μετεμελήθη ὁ πονηβὸς, ὅτι καχῶς τὰ πρῶτα ἀπήγ- ειλε. Καχῶς, φησὶν, ἑτόξευσα, οὐ χατὰ σχοποῦ ἴδαλον, περιεπλανήθη ἡ ἄτροπος '*. Εἶπον !", ὅτι οἱ ἄνθρωποι τὰ ζεύγη xal τὰς ὄνους ἠχμαλώτευ- σαν, δύναται λογίσασθαι ὁ Ἰὼθδ, "Λνθρωποί µε ἡδί- χησαν, τί τοῦτο πρὸς τὸν θεόν; τὴν τῶν ἀνθρώπων ἀδιχίαν Θεῷ ἐπιγράφω; ἄλλοι οἱ ἁδιχήσαντες, xal ἵτερος ἔσται ὁ βλασφηµούµενος; "Iva οὖν µεταγάγῃ αὐτοῦ τὴν διάνοιαν ἀπὸ τῶν ἀνθρώπων εἰς Ozbv, φησί’ Πῦρ ἔπεσεν éx τοῦ οὑρανοῦ. ἸΑχύλας δὲ χαὶ Θεοδοτίων, zip, εἶπον, Θεοῦ. Μη δύνη εἰπεῖν, ὅτι Ἐχθροὶ ἔῤῥιψαν ἄνωθεν, ὕδρισον τὸν ἁδιχήσαντα, βλασφήμτσον τὸν πολεµήσαντα ' διὰ ^L λατρεύεις αὐτῷ; δ.ὰ τί προσχυνεῖς τὸν ἀναλίσκοντά σου τὰ χτή- ματια; Mh νόμιζε ἀνθρωπίνας εἶναι τὰς πληγὰς, ἀκκούσας αἰχμαωτεύοντας * ἄνωθέν σοι πολεμεῖ, &x τοῦ οὐρανοῦ, ὁ Θεός. Καὶ διλον, ὥστε καὶ πῦρ Ἑατελθὸν Ex τοῦ οὐρανοῦ, χατέφαγε τὰ πρέδατα. "Opa πόση τοῦ διαδόλου ἡ δύναμις, πῶς ἔθνη τοσαῦ- τα ἐχίνησεν, εἴτε δαίµονας σχηµατ[σας εἰς πολεµί- ους, σύ pot τὴν εὐχολίαν νόησον μὴ νοµίνων «op εἶναι κατ ἀλήθειαν (οὐ γὰρ δύνατα. δημιουργεῖϊν), ἀλλ' οὕτως ἔδειξε χαταφλέξαι ἅπαντα. f| εἴπερ ἣν Xa? ἀλήθειαν πῦρ, ἐκ τοῦ ὄντος xal τοῦτο κεχίνηχε, θεῦ ἀφέντος, Polestate), sed ignis specie omnia eomburere visus aura reperitur, sumptum commovit, idque Deo C Ἔτι τούτου λαλοῦντος, ἄλλος ἄγγελος ἔρχεται, ἰέγων τῷ Ἰώ6δ. Τῶν viov σου, xa τῶν θυγατέρων 99, ἐσθ,όντων χαὶ πινόντων παρὰ τῷ ἁδελφῷ αὐτῶν τῷ πρεαδυτέρῳ, ἑξαίφνης πνεῦμα μέγα ἐπῆλθεν ἐκ τῆς ἐρήµου, xal fyjato τῶν τεσσάρων γωνιῶν τῆς οἰχίας, xai ἔπεσεν ἡ οἰχία ἐπὶ τὰ παιδία σου, X ἐτλεύτησαν ἑἐσώθην δὲ ἐγὼ μόνος, xai λθον τὸ ἀπαγγεῖλαί σοι. ) *lg. ἄτραχτος. '' ἴσ. εἰπών. erat, cum prazliandi factum est initium, V&gns. 14. « Et ecce. nuntius. veuit ad Jobum,et dixit ei, » etc Cum rerum amissione caedes miscetur, ut. major bostium immanitas videatur, agua fuit crudelitas et inhumanitas, ac calamitas gemina, cades οἱ captivitas, quinetiam superstitis salus, malorum additamentum fuit. Vidisti quam celere et improvisum — vulans , quam nova ac inusitata calamitas : is qui rebus omuibus circumfluebat, qui nihil tale fuerat ante expertus, continuo rerum omnium possessione pri - vatur, neque enim pars una bonorum ei erepta est, alia vero, ad amissorum consolationem, relieta ; DB solus autem nuntius, qui tragaediam narraret, reli- quus est factus. Vgns. 16. « Adhuc isto loquente, venit alius nun- tius, ct dixit ad Jobum : Ignis cecidit de ccelo, et combussiL oves, et pastores devoravit similiter, et $alvatus ego solus, veni ut annuntiarem tibi. » Ponituit diabolum primi nuntii, quod minus recte res gestas exposuerit : Male, inquit, jacula- tus sum, haudquaquam collineavi, jaculum aberra- vit. Cum ab hominibus asinas et boves abactos esse dixerim, Jobus ita secum ratiocinari poteril : llomines injuria me affecerunt, quid hoc ad Deum? injuriamne mihi ab hominibus illatam Deo ascri- bam ? alii sunt. qui injuriam intulerunt, et alius esse debet quem blasphemare oporlet. Ut igitur ejus cogitationem ab hominibus ad Deum tradu- ceret, ait : Jgnis decidit de celo. Aquila autem, et Tueodotion, ignis Dei, dixerunt. Mostes ex alio ignem dejecisse dicere non potes, contumeliis eum proscinde qui injuria te affecit, illique maledicito qui bellum tibi intulit: cur illi servis? cur eum adoras, qui tuas opes evertit ? Noli putare. ab liomi- nibus tibi infligi vulnera, cum audis, captivantes , de celo desuper bellum tibi infert. Deus, et hoc quidem ex eo manifestum est, quod ignis e cavo dimissus oves consumpserit. Vide quanta diaboli sit potentia, quantaque vis, quemadmodum tot na- tiones concitaril, seu etiam damonas iu hostes trausformarit, quanta hzc omnia facilitate admi- nistrarit, considera. Ignem vero illum ne credas verum fuisse ignem (illius enim fabricandi caret est ; velsi revera ignis exstitit, ex eo, qui in rerum permittente, Vgns. 18, 19. « Adluc isto loquente, alius nun- tius venit, dicens Jobo : Filiis tnis, et filiabus tuis comedentibus et bibentibus apud fratrem suum seniorem, subito spiritus vehemens irruit e deserto, οἱ tetigit quatuor angulos domus, et. cecidit domus super liberos tuos, οἱ mortui sunt ; salvatus. 2utem sum ego solus, οἱ veni ut antuntiarem tibi, » b^ SUPPLEMENTUM AD S. J. CIIRYSOSTOMI OPERA. 552 llis vero ruina sic liberos obrutos fuisse, ut A — Ka: ταύτην αὗτοῖς ἐπικατέσειεν, ὥστε μηδὲ πρὸς quoa cujusque corpus esset sepulturze mandandum, internosci non posset. Addidit, comedentibus et bibentibus, id est, in ipso l:etitize articulo. Postquam euim tentationem omuem adhibuisset, οἱ facultatibus nudasset, virtutem antem minime eripuisset , gradum postea facit ad naturam, pal- mites a radice avellit, vi fructum decerpit, ut do- lorem parenti creet ; ac vide quam sit ironia respersa narratio, et ad przstigias ac fallacias ten- dat, ut possit etiam viri fortis animum frangere. Spiritus, inquit, vehemens irruit e deserto. 1n quo eliam nunc judicem causatur ; ventus enim non hominibus, sed Deo obsecundat. Neque dixit : Domus in eos qui intus erant cecidit ; verum id vagi) εὐδιάχριτον εἶναι λοιπὸν ἑκάστου τὸ σῶμα: τὸ δὲ, ἐσθιόντων καὶ πινόγτων, προσέθηχεν, ἵνα εἴπῃ, £v αὐτῷ τῷ τῆς εὑφροσύνης xatpüp. Ὡς γὰρ πᾶσαν πεῖραν προσαγαγὼν, χαὶ τῶγ κτημάτων γυμνώσας, τῆς ἀρετῆς οὐχ ἐἑγύμνωσει χωρεῖ λοιπὸν ἐπὶ τὴν φύσιν, ἀποσπᾷ τοὺς κλάδους ἀπὸ τῆς ῥίζης, περιαιρεῖ τὸν καρπὸν, ἵνα λυπίσῃη τὸν γεννήσαντα ᾿ καὶ βλέπε τὴν ἀγγελίαν, πῶς µεστὴ ἐστιν εἰρωνείας, xa εἰς γοητείας ῥέπουσα, χαὶ xa- ταχλᾶσαι τοῦ γενναίου τὴν φυχὲν δυναµένη. Ἑπη.τ- θε, qnot, πγεῦμα μέγα ἐκ τῆς ἐρήμου. Καὶ πάλιν, τὸν χριτὴν διαθάλλει’ πνεῦμα γὰρ οὐκ ἀνθρώποις ὑπαχαούει, ἀλλὰ τῷ θεῷ. Καὶ οὐχ εἶπεν, "Ἔπεσεν ἡ οἰχία ἐπὶ τοὺς ἕνδον, ἁλλ᾽ ὅπερ Ἰδύνατο πένθος quod ad excitandum dolorem valebat, nuntiat, super B ἐγεῖραι, ἐπὶ τὰ παιδίασου, ἵνα τῶν παΐδων ἀκοῦ- filios, inquit, tuos, ut liberorum nomine audito, cjus animus miseratione permoveretur, commu- uisque mali sensum susciperet, lugensque diceret : lJeu me infelicem ! e turba filiorum, in orbitatem repente incidi ; praestabat non suscepisse filios, quam hac conditione suscepisse uL amissz rei jacturam e&'isumque acciperem : pax enim pristina, tranquilli- 125, atque felicitas, atrociorem calamitatem reddit. Hlud enim, salvatus sum ego solus, in aliis quidem locum aliquem habere poterat, hic autem. dolorem multo magis auget ; siliberis tali fato functis, so- lus, qui nuntium afferret, superstes fuit. Quocirca, diabolus videtur mibi harum rerum nuntius exsti- tisse, idemque malorum auctor et architectus, formas varias indutus advenisse, artificiosasque narrationes pretexisse, Ἡα ventitare non desinit, loquitur asperius, et pericula qua majorem habent asperitatem, reservat ad extremum ; ut vis mentis, malis levioribus prius debilitata, majorum deinceps impetum suslinere non possit. Servorum autem fisse nemiuem qui illa nuntiaret, vel hinc intelligi po:est : nam. qua tandem ratione domus, quatuor ejus latera vento conquassante, unum servare po- tuerit? Quomodo item in singulis calamitatibus unus tantum periculum evasit, quasi ob hanc cau- sain incolumis servatus fuisset ? sed nimirum idem malorum auctor fuit et nuntius. Nemo enim alter immanior illo reperitur : quare malorum ejusmodi facinorum negotium dare aliis verebatur. Vulnerum autem varietatem conimniniscitur, qui ad scelus et improbitatem prudens es!, nec moderatum quid cogitat, ut sic. mentis propugnacula atque muni- tioues incursionibus paulatim labefactet ; οἱ quem- adinodum machinas menibus admovens, obsessum decipit, et vario ac multiplici insidiundi genere σας, εἰς οἶκτον ἔλθη, καὶ καμφθῇ tob; συμπάθειαν, καὶ οἰμώζων Epet* Οἴμοι! ἐξαίφνης Kato ὁ πολύπαις γέγονα: βέλτιον ἣν μὴ λαβεῖν, f| οὕτω λαθεῖν ἵνα µάθω τίνος ἀπεστερήθην. Ἡ Y&p παρελθοῦσα εἰρήνη, xal γαλήνη, χαὶ εὐημερία, τὴν συμφορὰν χαλεπωτέραν ἐργάζετα.. Τὸ μέντοι, Ἐσώθην ἐγὼ μόνος, ἐπὶ μὲν τῶν ἄλλων ὅπως δήποτε λόγον εἶχεν, ἐνταῦθα δὲ πλέον «otl τὸ πάθος, εἴγε τῶν παΐδων ἀπελθόντων, οὗτος ἐσώθην !'! μόνος ὁ τὴν ἀγγελίαν κοµἰζων. "Ὅθεν pot δοχεῖ, αὐτὸς ὁ διάβολος εἶναι ὁ ταῦτα ἁπαγγέλλων, αὐτὸς ὁ πρόξενος τῶν χαχῶν , πολυτρόπως παρα- γενόμενος, κ) μεμηχανημένως τὰς ἀπαγγελίας ποιούµενος. Διὰ τοῦτο συνεχῶς ἐπιφοιτᾷ, xal πο- νηρῶς διαλέγεται, xal τὰ χαλεπώτερα τῶν κινδύνων τέθεται τελευταῖα ἵνα τοῖς Ίττοσι προσδιαφθείρας τὴν δύναμιν τῆς Quy, τῶν µειζόνων ἀνύποιστον παρασκευάσῃ τὴν ἔφνδον. Ὅτι δὲ obx fv τῶν θε- ῥραπόντων εἷς, ὁ τὰς ἀγγελίας φέρων, ἐχεῖθεν δη- lov: πῶς γὰρ ἡ οἰχία, ἡ ix τῶν τεσσάρων γωνιῶν ἁλοῦσα, δ.έσωξε τὸν ἕνα; πῶς δὲ xal xaO ἑκάστην πληγὴν, εἷς, καὶ όνος, ἣν ὁ χρείττων εὑρισκό- ενος τῶν κινδύνων, καθάπερ εἰς τοῦτο τηρού- µενος; ἀλλ᾽ αὐτὸς ἦν, ὁ xal ἐνεργῶν, xal ἁπαγγέλ- λων τὰ δυσχερῃῆ. Οὐδὲ γὰρ εὑρίσχεται πιχρότερος ἄλλος, διόπερ οὐδὲ ἑτέρῳ κατεπίστευσε τὴν τῶν τοιούτων πονηρῶν δραµάτων διαχονίαν. Ποικίλλει δὲ τὰς πληγὰς ὁ σοφὸς τὴν χαχἰαν, μηδὲν διανοούμενος µέτριον, ἵν οὕτως τὰ τῆς quy; ὀχυρώματα, ταῖς χατὰ µέρος προσθολαῖς ᾿χατασείσῃ xal χαθάπερ τις μηχανὰς τείχεσι προσάχων, τὸν πολεμούμενον παρακρούεται, χλέπτων πολυτρόποις ἐπιδουλαῖς τὴν ἀσφάλειαν * οὕτως ὁ βάσχανος, Χατά τινα τάξιν bv ἀταξίᾳ, xai ἀσεθείᾳ, τῷ τῆς εὐσέθείας πύργῳ τοὺς χινδύνους ἐπήγαγε. securitatem latenter subripit : sic is qui nostrae saluti invidet, ordine quodam, cum tamen nibil apud eum mon sil inordinatum οἱ impium, turri pietatis pericula. admovit. VEns. 20, « Cum sic audisset Jobus, surgens, discidit vestes suas, el totondit comam capitis aui. » | . Quod vestem disciderit, comamque totonderit, I** [σ. οὗτος ἐσώθη. « Οὕὔτως ἀχούσας Ἰώ6, ἀναστὰς διέῤῥηξε τὰ ἱμά- τια αὑτοῦ, xai ἐχείρατο τὴν χόµην τῆς κεφαλῆς αὐτοῦ. ? El οὖν διέῤῥηξε τὰ ἱμάτια, καὶ τὴν χόµην ἀπεχεί- 055 pato, μὴ θαυμάτῃς ᾽ φιλόστοργος * χαὶ ἔδει, χαὶ τὴν τῆς φύσεως δειχθῆναι συµπάθειαν, xal τὴν τῆς γνώμης φιλοσοφίαν. El γὰρ μὴ «οὔτο ἑποίησε, τάχα xal ἀναισθησίας ἑνόμισεν ἄν τις εἶναι τὴν φιλοσοφίαν ταύτην ' διὰ τοῦτο, xal τὰ σπλάγχνα δείχνυσι, xal τῆς φιλοσοφίας τὴν ἀχρί- βειαν, xaX ἀλγήσας οὐ περιετράπη. M νοµίσης Ίτταν εἶναι τὸ πρᾶγμα:. τοῦτο µά- λεστα δείχνυσι τὴν vixnv* el γὰρ μὴ τοῦτο ἐποίησεν, εἶπεν ἄν τις, ὅτι ἀναίσθητον αὐτὸν χατεσκεύασεν à Θεὸς ἐν τοῖς πάθεσι. Nov δὲ δείχνυσιν, ὅτι χαὶ ἁλγῶν φιλοτοφεῖ: ὄντως ἐπὶ την πέτραν ἑαυτοῦ τὴν Ψυχην ᾠχοδόμησε. Κατέδη fj βροχὴ, Πῦρ γὰρ, qnot, ἔπεσεν ἐκ τοῦ οὐρανοῦ, xal xacégaye πάντα τὰ ssoépria* Τλθον οἱ ποταμοὶ, οἱ πυχνοὶ, xal συνεχεῖς, xai ἐπάλληλοι τῶν συμφορῶν ἄγγελοι, ὁ μὲν τῶν αἰπολίων, ὁ δὲ τῶν καµέβλων, ὁ δὲ τῶν παίδων λέ- Ὕων τὴν ἀπώλειαν ' ἔτνευσαν ol ἄνεμοι, τὰ πιχρὰ τῆς Tovauxb; ῥέματα” Εἰπὺν γὰρ, qno, cl ῥῆμα ἀερὸς Κύριο”, καὶ τελεύτα. Καὶ οὐχ ἔκεσεν $$) olxía!*, οὐχ ὑπεσχελίσθη fj φυχὴ, οὐχ ἑθλασφή- ἔησεν ὁ δίκαιος, ἀλλὰ χαὶ εὐχαρίστησε, χαίτοι διά- ὄολος ἦν ὁ πολεμῶν, à πονηρ»:, ὁ ἄγριος, ὁ µτδέ- «ντε κχαταλλαττόμενος τῇ τῶν ἀνθρώπων φύσει, ἀλλὰ πόλεµον ἄσπηνδην xal µάχην ἀχήρυκτον πρὸς «5 Ὑένος ἡμῶν ἀράμενος ᾽ xat οὐχ ἁπλῶς ὠργίζετο, ἀλλὰ πάντα ἐχίνει τὰ μηχανήματα, καὶ πᾷσαν ππροσῆγε µαγγανείαν. Καὶ οὐδὲ οὕτως Ἠλεγξε τοῦ δικαίου τὴν ἀνδρείαν, ἀλλὰ χατεγέλασεν αὐτοῦ τῶν βελῶν ὁ γεννάδας, xal τὸν ἀφόρητον πόλεμον ἐχεῖ- νον γενναίως Ἠνεγχεν χαὶ ταῦτα οὐκ ἐν τῇ χάριτι, ἀλλὰ πρὸ τῆς Παλαιᾶς Διχθήχης, καὶ πρὸ τῆς χά- οἵτος xal ἔδειξεν, ἅτι οὐχ dj τῶν τπειρασμῶν quote, ἁλλ ἡ τῶν ῥᾳθυμούντων ὁλιγωρία, τὴν πτῶσιν ποιεῖν εἴωθεν ' ὡς τόν ΥΞἱσχυρὸν, χαὶ ἰσχυωράτερον $i ἐργάζεται' Ἡ θΟ.ίψις Υὰρ, φπαὶν, ὑπα- µογὴν κατεργάζεται. Καὶ χαθάπερ τὰ ἰσχυρὰ τῶν ῥένδρων, fj τῶν ἀνέμων ῥύμη προσπἰπτουσα, xal Ἄάντοθεν ῥιπίζουσα, οὐκ ἀνασπᾷ, ἀλλὰ xal ἰσχυρά- ipa ταῖς προσθολαῖς ταύται; χατασχευάζξει' οὔτω σαὶ ψυχὴν παγίαν, xat εὐλαθείᾳ συζῶσαν, al τῶν θλίψεων ἐπαγωγαὶ οὐχ ὑποσχελίζουσιν, ἀλλὰ πρὸς Ἄλείονα ὑπομονὴν ἀλείφοναι, xai τὴν ἀνθρώπου ἀρετὴν βλάψαι οὐ δύνανται. Tí δὲ ἐστιν ἀρετὴ ἀνθρώ- τω; 03 χρήματα, ἵνα πενίαν δείσῃς ' οὐδὲ ὑγίεια αύματος, ἵνα φοθηθῆς ἀῤῥωστίαν οὐδὲ ἡ τῶν πολλῶν ὑπόληψις, (vx ὑπείδῃ ὀόξαν πονηράν' οὐδὲ 9$ ζᾗν απιῶς καὶ εἰκὴ, ἵνα μὴ φ,θερός σοι γένηται ὁ θάνατος’ οὐδὲ ἐλευθερία, ἵνα δουλείαν φύγῃς: ἀλλ’ ἡ «^ ἀλτθινῶν δογμάτων ἀχρίθεια, xal d; χατὰ Ὃν βίον ὀρθότης. Ταῦτα οὐδὲ αὐτὸς ὁ διάδολος ἀπο- συλῆσαι δυνήσετα!, ἐὰν ὁ χεκτηµένος αὐτὰ μετὰ τῆς Ἱροτηχούσης ἀχριθείας διαρυλάττῃη" x1) ταῦτα '» Q1; πονηρύτατος, xal ἄγριος δαίµων οἶδεν Σχεῖνος. 7 Rom. v, 3. " lg. Enzatv ἡ οἱ μία, ἀλλ, Cf Tg. τοῦτο. FRAGMEN14 IN BEATUM JOB. πατὶρ γὰρ ἣν, xal macho A laud mireris: pater enimerat, ac pater liberorum 524 anians ; naturze condolescentis sensus ostendendus erat, animi quoque philosophia minime oceultanda. Nisi enim illud fecisset, suspicatus forsitan quispiam esset ejus philosophjam a communi sensu huma- nitatis abhorrere : quare et viscera naturz, simul et philosophi: przestantiam ostendit, nec dolor animum ejus percelluit. Noli existimare Jobum illo facto se victum osten- disse, cum victoriam ejus potius demonstret ; nisi enim illud fecisset, dixisset quispiom malorum sensum omnem ei Deum plane eripuisse. Nunc autem dolens ac maerens philosophatur, vereque suam ipse animam supra petram zdificarat. De- scendit imber : 7gnis enim, iuquit, cecidit e calo, el devoravit omnes greges ovium ; venerunt. fluvii, crebri, assidui, et sine intervallo nuntii calamita- tum, unus ovium, alter camelorum, alius filiorum interitum exponens ; (laverunt venti, dira conjugis verba : Dic, inquit, verbum contra Dominum, et morere. Corruit domus, sed animus dejectus non fuit, nihil blasphemum protulit justus, verum gra- tias egit ; quamvis diabolus bellum ei moveret, qui natura sua malus et efferus cst, qui generi hu- mano nunquam reconciliatur, sed bellum contra nos sine federe et induciis gerit: neque iratum tantum et offensum se prabuit, verum etiam omnes machinas, fallendique artes adhibuit. Sed neque sic justi fortitudinem redarguit, qui. tau- C quam miles strenuus, | illius jacula per irrisionem elusit, ac vim belli acerrimi magna animi forti- tudine excepit: idque non sub gratia, seid ante Yeteris Testamenti, et grati:: tempora ; planumque fecit, prolapsionis causam, non ad tentationum na- turam, sed ad desidiosorum hominum torporem, esse referendam ; quemadmodum ΓΑ, viro forti vires addere, et fortiorem re-Idere, soleat : Tribulatio euim, inquit, patientiam operatur Y. Prout euim robustiores arbores, quamvis in eas magna impetu venti incurrant, el perflent eas undique, non possunt tamen evellere; quin etiam hujus- modi incursionibus vehementius corroborantur 3 iig animam: stabilem, et religiose euutritam, ime máisse malorum tempestates non evertunt, sed L potius ad majorem patientiam prieparant, et inue gunt, nec hominis virtutem ledere. possunt, Sed quie tandem lioninis est viruis ?. profecto. 0n pe^ cunis et opes, ne forle egestatem vereare ,— non. corporis valetudo, ne morbum perlimescas ;. "0n vulgi opinio, ne infamia terreare ; non vivere solum, idiue temere. ac fortuito, nc. mors tibi horribilis videatur ; non libertas, ne fugias servitutem ; sed verorum dogmatum accurata observalio, et conver. sationis integritas. lec neque diabo!us ipse prz- . dari poterit, si possessor ea. ^um debita diligentia, ob SUPPLEMENTUM AD S. J. CIIRYSOSTOMI OPER4. ^56 custodierit, et hoc quidem improbissimus et immanis Α Διά 5o τοι τοῦτο, καὶ τὴν οὐσίαν ἐσύλα τοῦ Ἰώδ, daemon non ignorat. Propterea enim Jobum posses- sionibus spoliavit, non ut pauperem redderet, sed ut blasphemum aliquod verbum evomere cogeret ; corpus etiam plagis laceravit, non ut in zgritudi- nem conjiceret, sed ut. virtutem animi convelleret. Sed tamen, cum omues machinas admovisset, et ex divite egenum reddidisset, et, quoi nobis omnium inaxime formidabile videtur, liberis auctum, prole omni orbasset, ct tortorum, qui judicum tribunalia circumstant, immanitate superata, crudeliter illius corpus omne dilauiasset (neque enim illorum un- gues ferrei ita. transfugarum latera perfodiunt, ut Jobi carnem vermium ora dilacerabant), ct cum malam opinionem de eo in mentibus hominum con- οὐχ ἵνα πένητα ποιήσῃ, ἀλλ' ἵνα βλάσφημόν τι ῥημα ἐχθάλλειν βιάσηται, καὶ τὸ σῶμα κατέτεµνεν, οὐχ ἵνα ἀῤῥωστίαν περιθἀλῃ, ἀλλὰ ἵνα ὑποσχελίαῃ τὴν κατὰ duyhv ἀρετήν. Αλλ' ὅμως πάντα αὑτοῦ νική- cag τὰ µηχα»ήματα, xal πένητα ἀντὶ πλουτοῦν- τος ποιήῄσας, τοῦτο δὴ τὸ πᾶσιν ἡμῖν φριχωδέστατον εἶναι ξοχοῦν. ἀντὶ πολύπαιδος ἅπαιδα, χα) χαταξά- νας αὐτοῦ *b σῶμα ἅπαν, τῶν ἓν δικαστηρίαις δηµίων ᾿χαλεπώτερον (οὐ γὰρ οὕτω διορύττουσιν οἱ ἐχείνων ὄνυχες τὰς πλευρὰς τῶν ἐμπ'πτόντων, ὡς κατέξαναν αὐτοῦ τὴν σάρχα τῶν σχωλίέχων τὰ στόµατα), xal περιθεὶς αὐτῷ πονηρὰν δύδαν (οἱ γὰρ φίλοι αὐτῷ παρόντες ἔλεγον, Obx ἄξια ὧν ἥμαρτες µεμαστίγωσαι, καὶ πολλοὺς ἀπέτε:νον xaz' αὐτοῦ citasset. (amici enim qui aderant. coram ei in 08 B κατηγορίας λόγους) xai οὐχὶ τῆς πόλεως ἑξέδαλι dixerunt : Nequaquam pares peccatis ponas luisli 5, et multos alios accusatione plenos sermones. pro- duxerunt); quamvis denique homini, sua urbe et domo ejecto, nullam aliam civitatem attribuisset, sed stercorum sordiumque domicilium pro civi- tate οἱ domo ei constituisset : nibiloninus non modo nullo damno aut malo eum affecit, verum etiam ex iis ipsis que clam contra eum molie- batur, illustrtorem eunreddidit, EL cum tautorum bonorum possessione eum deturbasset, non solum lonis non spoliavit, verum. ctiam multo uberiores virtutis opes illi couflavit; grandioribus enim certa- minibus, et majoribus periculis exercitatus, audacior postea facetus est. Quod si tam multa perpessus, nulla re tamen l;esus est, quamvis non ab hiomiui- bus, sed ab eo qui cunctos homines improbitate superat, illa pateretur : eui in posterum defen- sionis locus possit esse relictus, dicenti : (lic, vel ille, me injuria detrimen!oque affecit ? Si. euim diabolus, qui tanta inprobitate abundat, οἱ coinparato instrumento, cunctis emissis sagittis, universa mala quie liomini eveniunf, in. justi do- inum et corpus deprompserit, et. quidem supr omnem modum et mensuram ; virum tamen hunc nulla in re violavit, sed potius, uL jam dixi, adju- vit; quomodo hunc vel illum accusabit, quasi ab eis, et non a seipso injuriam pateretur ? Sd quis- piam dizeril : Qui fleri possit ut ipse sibi offen- sionis 3c mali auctor sit, cum ab alio flagris c:esus, aut bonis spoliatus, aut quapiam alia injuria vio- latus, verbum aliquod contumeliose dixerit ? Scilicet hic laesus est, veliementerque lesus, non tamen ab eo qui fecit injuriam, sed a mentis sux&. pusillani - mitate : quod enim ante dixi nunc iterabo, nullus μόνον, οὐδὲ vr οἰχίας, καὶ εἰς ἄλλην χατέστησε πό- Aw, ἀλλὰ τὴν χοπρίαν α’τῷ, χαὶ οἰχίαν, xat πόλιν καταστήσας, o) µόνον οὐδὲν αὐτῷ ἑλυμήνατο, ἀλλά xat λαμτούτέρον, δι ὧν ἐπεθούλευσεν, ἀπέφηνεν. 0ὐδΣ o3 µόνον τι τῶν ὄντων οὐκ ἀφείλετο, xaívot τοσαῦτα ἁελόμενος, ἀλλὰ xal μείζονα αὐτῷ τὸν πλυῦτον τῆς ἀρετῆς slpyágaro: xai γὰρ πλείονος μετὰ ταῦτα ἀπέλαυσε παῤῥησίας, ἅτε καὶ σφοδρὀ- τερον ἀγωνισάμενος ἀγῶνα. El δὲ ὁ τοσαῦτα παθὼὸν, οὐδὲν ἠδίνηται, καὶ παθὼν οὐ παρὰ ἀνθρώπου, ἀλλὰ παρὰ τοῦ πάντων ἀνθρώπων πονηροτέρου δαίµονος” τίς ἕξει λοιπὸν ἁπολογίαν τῶν λεγόντων, ὅτι 'O δεἵ- vá µε ἠδίχτσε xal παρέθλαφεν, El yàp 6 διάδολος, ὁ τοσαύτης Yéguov χαχίας, πάντα αὑτοῦ χινήσας τὰ ὄργανα, καὶ πάντα ἀφεὶς τὰ βέλη, χαὶ ὅσα ἦν ἐν ἀνθρώποις χαχὰ, μετὰ πολλῆς τῆς ὑπερθοιῆς εἰς τὴν οἰχίαν τοῦ δικαίου, xal εἰς τὸ σῶμα χενώσᾶς. οὐ δὲν τὸν ἄνδρα ἠδίκησεν, ἀλλ᾽, ὥσπερ ἔφην, καὶ μᾶλλον ὠφέλησ: * πῶς δυνῄσονταί τινες τὸν δεῖνα καὶ τὸν δεῖνα αἰτήσασθαει, ὡς παρ) αὐτῶν, ἀλλ' οὐχ ὡς οἴκοῦεν ἡἠδικημένοι; πῶς οἴκοῦεν, φησὶν, 0:av τις μαστιχθῇ παρά τινος, f| τὰ ὄντα ἀφαιρεθῇ. f χα- Ἰεπήν τινα ἑτέραν ὑπομείνας ἐπῆρειάν. βιάσφημόν τι ῥῆμα ἑξήνεγχε; Ἑθλάδη μὲν ἐντεῦθεν, xat βλᾶ- 6ην µεγίστην, οὐ μὴν παρὰ τοῦ ἐπηρεάσαντος, ἀλλὰ παρὰ τῆς οἰχείας μιχροψυχίας ' ὅπερ Y&p ἔμπροσθεν εἶπον, xal νῦν ἐρῶ᾽ Οὐδεὶς ἀνθρώπων, xiv µυριάχις Tj πονηρὺς, τοῦ ἁλάστορος kxelvou δαίµονος. xai ἆχα» b ταλλάχτως πρὸς ἡμᾶς ἔχοντος τοῦ διαθόλου, πονηρότ- epo) ἂν προσδάλλοι, οὐδὲ πικρότερον᾽ ἀλλ ὅμιος 6 χαλεπὸς οὗτος δαίµων οὐκ ἴσχυσε, τὸν πρὸ» του νόµου, τὸν πρὸ τῆς χάριτος, τοσαῦτα κατ αὐτοῦ 8£- λη xai οὕτω πικρὰ πανταχόθεν ἀφεὶς ὑποσχελίσαι *«t χαταβαλεῖν. mortalium, etiam nequissimus, alteri graviora atque acerhiora mala intulerit, quam funestus ille et exitiosus daemon, qui sempiternas nobiscum gerit inimicitias ; nihilominus perniciosus hic ^ da mote hominem, qui legis gratizeque tempora antecessit, licet tot et. tam acerba. undique in eum tela jaceret, gupplantando prosternere nequaquam potuit. Nostra hac xtate, plerique eorum. qui in squa- $ Jub xxxiv, 506. * 1σ. xifjsag. 3 ἴσ. ὑποσχελίσας. N3v μὲν qXo ἐφ) ἡμῶν, πολλοὶ τῶν πενθυύννουν FRAGMENTA IN BEATUM JOB. «niqoug: χόµην, ἐχεῖνος δὲ περιήρει. Διὰ τί, τῷ A lore et luctu. sunt, comam alunt ; ille vero ampwe πενθοῦντ: τὸ σπουδαςόµενον ἦν, εἰς τὸ ἑναντίον σχῆ- pz περιστῆσαι τὴν χατάστασαιν. "Όπου οὖν τιμᾶται κόμη, σημεῖον πένθους τὸ χείρεσθαι. Διέῥῥηξε δὲ τἁ ἱμάτια, τῷ μὲν σχἡµατι, πρὸς πάθος ἀποδυρό- µενος, τῇ δὲ ἀληθσίᾳ, πρὸς πάλην ἁποδυόμενος, xal εἰς τὸν ἀγῶνα λλισπὸν ἑαυτὸν χαθιεὶς, ἵνα ὡς γυμνὸς ἀθλητῆς περιπλαχῇ τῷ ἀντιπάλῳ. e Καὶ πεσὼν χαμαὶ προσεχύνηαε τῷ Κωυρίῳ, xal εἶπεν, Λύτὸς γυμνὸς ἐξηλθον &x κοιλίας µητρό; µου, γυμνὸς xal ἀπελεύσομαι Excel. » Οὗτος 6 Ἰὼ6δ συνέχοψε τοῦ διαδόλου τὸν ὄψιν, παιόμενος, o0 παίων ᾿ ἐχένωσεν αὐτοῦ τὴν βελοθέχην ἅπασαν, κατατοξευόμενος πα; αὐτοῦ συνεχῶς : ἅκπαν ὑπέμεινε πειρχᾳσμῶν εἶδος, χαὶ ἕκαστον μεθ) ὑπερβοιῆς ἁπάσης. Τὰ Υὰρ δοχοῦντα κατὰ τὸν βίον eivat λυπηρὰ, xat ὄντα, ταῦτα μάλιστα πάντων ἐστὶ, πενία, xal νόσος, καὶ παίδων ἀπορολὴ, xai ἑἐχθρῶν ἑπανάστασις, xai φίλων ἁἀγνωμοσύνη, xal Ab; παὶ σαρχὸς ὀδύνα. διηνεκεῖς, καὶ λοιδορίαι, xal συκοφαντίαι, xal τὸ πονηρὰν κτήσασθαι ὑπόληφιν" καὶ ταῦτα ἅπαντα εἰς Ev ἐξεχύθη σῶμα, xa μιᾶς χατεσχεδάσθη φυχῆς, καὶ vb δὴ χαλεπώτερον, ὅτι We ἁμελετήτῳ ὄντι ἐπέθετο. "0 δὲ λέγω, τοιοῦτόν ἐστιν Ὁ ἐκ πενήτων τεχθεὶς, xal ἐν οἰχίᾳ τοιαύτῃ τραφεὶς, ἅτε γυμναράµενος xal µελετήσας, ῥᾷδίως ἂν ἐνέγχοι τῆς πενίας τὺ βάρος: ὁ δὲ τοσούτοις tabat, Quid ita ? quoniam lugenti studium erat, ut babitum οἱ cultum corporis in contrarium mu- taret : quare ubi in. honore est coma, tonsus ca- pillus doloris significatio est. Vestes autem lacera- vit, habitu quidem externo, propter mcroris acer- bitatem luctum simulans, reipsa autem, vestem ad luctam exuens, et ad certamen $e lotum accin- gens, ut cum adversario, tauquam nudus athleta, congredi posset. Vgns. 20, 21. « Et procumbens humi adoravit Dominum, et dixit: Ipse nudus egressus sum de utero matris me:e, nudus et revertar illuc. » llic ipse Jobus, plagam accipiens, non infligens, oculos diaboli confixit ; et jacolis ab eo s:rpius pe- titus, pharetram ejus exinanivil universam : tenta- tionum omne genus, et unumquodque quidem, cum summa patientia perpessus est. In iis quee ín vita molesta sunt, et habentur, priecipue stunt, egestas, et morbus, el orbitas liberorum, et insur- rectio inimicorum, et amicorum improbitas, et fames, et carnis cruciatus assidui, et convicia, et calumniz, et improbe ezisumationis possessio : atque li:sc omnia, iu unum corpus, unainque ani- mam effusa sunt, et, quod gravius est, nec opinau- tem invaserunt. Quod autem loquor, id est. ejus- modi : Qui ab egentibus parentibus procreatus est, et in pauperi domo educatus, is quasi exercitatione sc meditatione assuetus, paupertatis molestiam εριῤῥεόμενος χρήµασι, xal τοσούτῳ πλούτῳ χομῶν, C levius tulerit : qui vero facultatibus multis abun- ἔτα ἀθβόον εἰς τὸ ἑναντίο) μεταπεσὼν, οὐκ ἂν εὐχό- hw ὑπομείνῃ τὴν µεταβολἠήν' καὶ γὰρ ἀγυμνάστῳ Wu χαλεκωτέρα φαίνεται, ἀθρόον πρ:σπεσοῦσα. Mv, ὁ ἄσημος, καὶ ἐξ ἀτήμων γενόμενος, xal ἐν τῷ διτνεχῶς καταφρονεῖσθαι ζῶν, οὐκ ἂν σφόδρα Ἱκλορούμενως χαὶ ὑδριζόμενος ταραχθείη. Ὁ δὲ Ὡραύτης ἁπολαύσας δόξης , xal παρὰ πάντων 6opu- Wpoiusvoc, xai ἐν τοῖς ἁπάντων στόµασιν Qv, xal Ἐανταχοῦ μετὰ πολλῆς ἀναχηρυττόμενος τῆς περι- «wa; , εἰς ἀτιμίαν xal εὐτέλειαν χατενεχθεὶς, αὐτν ἂν πάθοι τῷ ἀπὸ πλουσίου ἀθρόον γενομένῳ tmt. 'U παΐδας ἁποδαλὼν, πάλιν, xis ἅπαντας imm, μὴ tv ἑνὶ δὲ χκα.ρῷ, τοὺς λειποµένους ἔχει τῶν ἀπελθόντων παραμύθιον’ xat τῆς ἐπὶ τῷ προτέ- dat, et. divitiarum copia affuit, si repeute in con- trariam fortunam. incidat, mutationem haud. facile sustinuerit ; quie inexperta. subito ingruens, difli- cilior et molestior apparet. Ad hiec, homo obscu- rus, et obscuro loco natus, qui iu perpetuo. con- temptu. despica'us. vixit, licet convicio εἰ contu- melia grandi afüciatur, non tamen commovetur : qui vero excelsa gloria fruitur et omnium satelliiio, stipatus ainbulat, qui in omnium ore est et obique cum nominis celebritate praedicatur, si ad iguo- miniam t vilitatem dilabatur, idem patitur omnino. quod ille qui ex locuplete repentino easu paupet. evasit. Praterea. qui liberos amitii!, quamvis orbe- tur omnibus, non tamen uno eodemque tempora Po tteuvi]s 3", τοῦ πάθους λήξαντος, ἂν fj τοῦ δευτέ- D qui superstites sunt, pro defunctis solatium ei prie- ΜΗ γένητα:, μετὰ χρόνον, τοῦτο αὐτῷ προτηνέστερον — bent: εἰ si. restincto dolore qui e primi interitu, Tta τὸ πάθος οὐ γὰρ v:apip ὄντι ἔπεισι τῷ ἕλ- Uu, ἀλλὰ κοιμηθέντι ἤδη, καὶ ἀφανισθέάντι, ὅτερ €x zov ὑποτέμνεται τῆς ὀδύνης. Οὗτος 0b, ὁλό- 1ληρον αὐτῷ τὸ» χορὸν εἶδεν ἐν gti ἀνκρπασθέντα Xue ῥοπῇ, καὶ τρόπρ π.κροτάτψ τελευτῆς ' xal Πρ ῥίαιος, καὶ ἄωρος ὁ θάνατος ἦν. Καὶ ὁ χαιρλς δὲ, αἱ ὁ τόπος, οὗ μιχρὰν ἐποισῖτο τῷ πένθει προσθή- ν΄ χαὶ γὰρ iv (pi συμποσίου, καὶ ἐν olxla τῇ μή, ξένοι ἀνεωγμένη, χαὶ τά η; αὐτοῖς ὁ olxo; ἐγέ- X5. Καὶ τὸ δη θαυμαστότερον, ὅτι ὁμοῦ ταῦτα πάντα VYxs), ὅπερ διπλασίννα xai τριπλασίονα Tcl " lg, ἐπὶ τῇ τοῦ προτέρου τε ευτῇ. contractus erat, post. temporis aliquod intervallum, secundi obitus contingat, acerbitas casus hac raa. tione nonnihil minuitur ; non enim recens adhuc ulcus offendit, sed obducta cicatrice — sedatuim, plaue οἱ consopitum, quod ad. dolorem extenuan- duin multum valet. flic autem suum. illum chorum omnem, uno teumporis momento, genere mortis acerbissimo abreptum vidit : naw et violentus erat interitus, et immaturus, Teinporis vero locique ratio dolori non parvum incrementum addidit ; convivii enim tempore. οἱ in aedibus qui percgrinis οἱ ad- SUPPLEMENTUM AD S. J. CHRYSOSTOMI OPERA. $30 senis patehant, domus ipsa facta est illis sepulcrum. A τὰ χαλεπά' ὅταν μηδὲ τὴν bx τῆς ἀναχωχῆς ἔχει Et quod magis admirationem meretur, euncta haoc simul perpessus est, quod duplo, imo triplo na- lorum molestiam augere solet : cum certanti ex iuduciis nullum — solatium przbetur, sed impetus jugi frequentia, plures tumultus, turbeque majores concitantur, quod liuic nostro accidit : nam ovium exitium atque iucendium, boum abactio excepit ; banc vero asinarum ablatio, hanc item camelo- rum captivitas, et servorum jugulatio; hanc de- snum liberorum amissio, et novum illud et horri- bile mortis genus, acsepulcrum formidabilissimum, idemque mors et scpulerum simul factum. Mensa etiam, qux paulo ante esculenta sustinebat, nunc concisa complectitur cadavera ; phiale et pocula, cum vino, cruorem, obtritosque artus excipiunt. lllius ealamitatis magaitudinem, ac novum illud naufragii genus, et peregrinam illam incredibi- lemque tragoediam, animo, quaeso, coimplecterc. Fuerit fortasse aliquando, qui natum unum, aut alterum, aut tertium. amiserit, bic vero utriusque sexus multos ainisit, et qui liberis multis abunda- bat, subito omnibus orbatus est ; neque paulatim illius viscera absumebantur, sed repente fructus omnis est ademptus; neque communi lege natura et ad senectutem pervenientes, sed violento atque immaturo interitu, cum una essent omues, exstin- cti sunt, absente illo, nec moribundis assistente, ut saltem novissimis verbis auditis, solatium aliquod tam acerbi funeris haberet. lino preter omnem exspectationem, cum eorum qua acciderant plane ignarus esset, subita ruina obruti sunt universi, eademque domus iis laqueus et sepultura fuit. Prze- ter immaturam etiam liberorum mortem, alia erant multa quie mastitiam ejus augebant, quod omnes in flore ziatis essent, quod omnes virtute praditi, quod concordes, quod omnes simul utrius- que sexus, οἱ nemine relicto, concideriut, quod non communi lege nature e vivis excesserint, quod post tantam jacturam, nec sibi, nec filiis, culp:e Mlicujus conscius, tanta pateretur. Singula enim bxc ad perturbationem animi haud parum per se valent ; ubi vero omnia concurrere visa sunt, tu Ruetuum molem, et tempestatis magnitudinem, te- eum perpeude. Sed tamen nullum tale verbum p protulit, quale verisimile est imbecilliores usur- pare: Ergo ad ου liberos educavi, et diligentia omni adhibita institui? ad hoc prztereuntibus do- mum patefeci, scilicet ut post tam miltos labores, egentium, nudorum, pupillorumque causa susca- ptos, przinium hujusmodi reportiarem ? Verum illo- rum loco, verba qua omni victima longe przstane fiora erant, post liberorum cladem protulit, qu:e- que sanctum illud caput, maguiflcentius mille co- ponis exornarunt, clarioreque sono quam multarum tubarum, laudes ejus pr:edicarunt ; dixit cuim : Ipse nudus egressus sum ex utero matris mec, nudus 9* Ισ, ἑστιώμενα. 33 Te. ἄλλος. 35 Pc. Σκτῖνος. παραμυθίαν ὁ ἀγωνιζόμενος, ἀλλὰ τῇ συνεχείᾳ τῆς ἐπαγωγῆς. πλείων ὁ θόρυθος Ὑίνεται, xaX μείζων fj sapzyh, ὅπερ ἐπὶ τούτου συνέδη” τὴν μὲν γὰρ τῶν προδάτων ἀπώλειαν, xal τὸν ἐμπρησμὸν, διεδέ- χετο ἡ τῶν βοῶν ἁρπαγή » καὶ τὴν τούτων, f) τῶν ὄνων ἀφαίρεσις, καὶ ταύτην, fj τῶν χαμήλων αἰχμ- αλωσία, καὶ τῶν οἰχετῶν ἡ σφαγή’ xaX ταύτην, fj τῶν παΐδων ἁπώλεια, xat ὁ φρικτὸς ἐχεῖνος, xal xatvbc θάνατος, χαὶ ὁ φρικωδέστατος τάφος, ὁ αὐτὸς ὁμοῦ xaX θάνατος, xal τάφος γενόμενος. Καὶ ἡ τράπεζα, jj νῦν μὲν ἑστιώμεθα 5", νῦν bb χατακχοπέντα δεξαµέ- νη τὰ σώματα” καὶ φιάλαι xai τὰ ποτήρια, μετὰ τοῦ οἴνου, τὸ αἷμα ὑποδεχόμενα, xai καταχεχομµένα µέλη. Λόγισται τὸ μέγεθος τῆς συμφορᾶς, χαὶ τὸ D χχινὸν ἐχεῖνο ναυάχιον, xal τὴν ξένην xol παρά- δοξον τραγῳδίαν. Ἕλλλως 35 μὶν γὰρ ἴσως ἕνα υἱὸν ἀπώλεσεν, f] δεύτερον, f| τρίτον, ἐλεεινῶς ** δὲ τοσούτους, xal τοσχύτας, xal ὁ πολύπαις, ἑξαίφνης ἅπαις ἐγένετο" xai οὐδὲ χατὰ μικρὸν αὐτῷ τὰ απλάγχνα ἀνηλίσκετο, ἁλλ᾽ ἀθρόον ἅπας ὁ καρπὺς ἀνηρπάξζετο' xat οὐδὲ cip κοινῷ τῆς φύσεως νόµῳ, οὐδὲ εἰς γῆρας ἑλθόντες, ἀλλὰ καὶ ἀώρῳ χαὶ βιαίῳ θανάτῳ, χαὶ πάντες ὁμοῦ, xaY οὐδὲ παρόντος, οὐδὲ παραχαθηµένου, ἵνα χᾶν ἑσχάτων ἀχούσας ῥημάτων, ἔχῃ τινὰ παραμυθίαν τῆς οὕτω πικρᾶς τελευτῆς. ᾽Αλλὰ map' ἑλπίδα πᾶ- σαν, xal μηδὲν τῶν γινοµένων εἰἱδότος, ἀθρόον ἅπαν- τες χατεχώννυντο, xaX ἡ οἰχία τάφος αὐτοῖς ἑγένε- πο χαὶ παγίς. Οὐκ ἄωρος δὲ θάνατος µόνον, ἀλλὰ xai πολλὰ, μετὰ τούτου, ἦν λυποῦντα, otov τὸ, Ev ἀχμῇ πάντας εἶναι, τὸ, ἑναρέτους πάντας, τὸ, φιλι- χοὺς, τὸ, πάντας ὁμοῦ, τὸ, τῆς φύσεως ἑκατέρας, τὸ. μηδὲ ἕνα ὑπολειφθῆναι, τὸ, μὴ τῷ κοινῷ νόµμῳ τῆς φύσεως, τὸ, μετὰ τοσαύτην ζημίαν, τὸ, μηδὲν ἑαυτῷ συνειδότα πονηρ»ν, μηδὲ ἐχείνοις, ταῦτα παθεῖν. Τούτων γὰρ ἕκαστον lxavbv μὲν, καὶ καθ᾽ ἑαυτὸ, θο- ρυθῆσαι ὅταν δὲ xaX ὁμοῦ φαίνεται συντρέχοντα, ἓν- νόησον τῶν χυµάτων τὸ ὕψφος, ὅση τοῦ χειμύνος d) ὑπερδολή. ᾽Αλλὰ ὅμως οὐκ εἶπεν οὐδὲν τοιοῦτον, οἷον εἰχό; τινας τῶν ἀσθενεστέρων εἰπεῖν Ἐπὶ τούτοις ἔθρεψα τοὺς παΐδας, xai μετὰ ἀχριθείας ἁπάσης ῄσχησα; ἐπὶ τούτοις Ἠνέῳξα τὴν olxlav τοῖς παριοὺ- σιν, ἵνα μετὰ τοὺς πολλοὺς δρόμους ἐχείνους, τοὺς ὑπὲρ τῶν δξομένων, τοὺς ὑπὲρ τῶν γυμνῶν, τοὺς ὑπὲρ τῶν ὀρφανῶν, ταύτας ἀπολάθω τὰς &pot6ác ; Αλλά ἀντὶ τηύτων, ἐπὶ ςῇ συμφορᾷ τῶν παίδων, τὰ πάσης θυσίας χρείττονα ἀνήνεγκεν, ἃ µυρίων στεφάνων μᾶλλον ἀνέδησε τὴν ἁγίαν ἐχείνην κεφαλὴν. xat σαλ- πίγγων πολλῶν λαμπρότερον ἀνεκήρυξεν' ἔφη γάρ" Αὐτὺς χυμνὸς ἐξηῆ.1θον ἐν κοιλίας Ιιητερός ουν γυμγὸς xal ἀπελεύσομαι' ph Υὰρ ἐμὰ ταῦτα ἣν, μ.ικρὸν ὕστερο) ἀποστήσεσθαι τούτων ἔμελλον' Ob- δὲν γὰρ εἰσηνέγκαμεν εἰς τὸν κόσμον, On Aor ὅτι οὑδὲ ἐξενεγκεῖν τι ÓvrdjieOa. Καὶ πρὸ τον sa FRAGMENTA IN BEATUM JOB, 55 βημάτων, πεσὼν χαμαὶ προσχυνεῖ 35» χαίτοι γὰρ A etiam rerertar ; mea enim [imc non erant, a quibus ςοιαῦτα παθὼν, τῆς εἰς θὲὲν εὐσεδείας οὐχ ἀπέστη, ἁλλά πεσὼν LUN, τὴν γῆν, ἐχεῖνον χατέθαλε τὸν cl- πόντα’ CH μὴν slc πρὀσωπόν σε εὐλογήσει. Ἔδειξε «ἦν φύσιν, ἔδειξε xal τὴν εὐλάδειαν' σωφρόνως γὰρ τὴν περὶ τοὺς παΐδας συµπάθειαν ἑνδειξάμενος, φθά- vet τῇ ἀνδρείᾳ τὸ πάθος, xal οὐχέτι πρὸς θρήῄνους ἐξέρχεται, ἁλλὰ τοὺς θείους ἐχείνους ἀποφθέγγεται λόγους Pvpróc γὰρ, φησὶν, ἐξῆ.1θον ἓκ κοιλίας μητρός pov, γυμγὺς xal ἀπεεύσομαι ἐχεῖ. Ποίας μέμνηται χοιλίας: µήποτε ἄρα viv πρώτην δηµιουρ- γίαν, χοιλίαν λέγει, τῆς "5 ἀπὸ γῆς τὸν ἄνθρωπον γυμνὸν, χαὶ ἐλεύθερον πάσης χαχίας συμπηξαμένην, «Ἡν τοῦ προπάτορος οἰχειούμενος δηµιουργίαν;» ὡς εἶναι τὸν νοῦν τοιοῦτον' Γυμνὸς ἐχ τῆς γῆς διεπ)ἀ- αθην, παρὰ tf, θείας χάριτος, ἀπέριττός τις, xal οἱονεὶ τυγχάνων ἄῦλος, γυμγὸς οὖν xal ἀπε.εύ- copas ἐχεῖ' ποῦ ; ὅηλον, ὅτι ἐπὶ τὸν τόπον τὸν πέν- θους ἐλεύθερον. El γὰρ πρὸς τὸ προχείρως νοούμε- voy, τὴν διάνοιαν λάδοες, xaX ὑπολάθδοις, ὅτι "Ex τῆς Βητριχῆς νηδύος προελθὼν, εἰς ταύτην πάλιν ἀπελεύ- συµαι, οὐδὲ | τὸ] τοῦ λόγου σώζεται εὐπρεπὲς, οὐδὲ ἡ ἁρμονία τῆς λέξεως. Τίς γὰρ τῶν εὑφρονούντων ἐπὶ εἲς ἑαυτῆς 3) διανοίας ἁδιχήσοι τὴν φύσιν, γαστρὶ μὲν μητρὸς τὸν ἐξ αὐτῖς ἀπιδιδοὺς, διαφθείρων δὲ δι ἁμςοτέρων ἑχάτερον, prd µυθολογίᾳ φόνον δι- πλουν ἀργαζόμενος: Ἐπεὶ xai Νικόδημος, ἀχούων φερὶ τοῦ τῆς ἀναγεννήσεως λουτροῦ, "Edw quj τις Τενν ηθῇ ἄνωθεγ, παχέως χαὶ ταπεινῶς ἀπεχρίνατο” paulo post divelli me oportebat. Nihil enim intu'i- mus in hunc mundum, haud dubium quod nec au- ferre quid possumus *. Et antequam verba illa pro- nüutlaret, humi stratus Deum venerabatur; tan- taque clade affectus, pietatem erga Deum non deseruit, sed in terram procidens, illum prostravit qui dixerat, Certe in faciem te benedicet. Testatus est naturam, testatüs item est pietatem : affectum enim paternum erga liberos moderate ostendens, animi zgritudinem fortitudine przevertit, neque ainplius lamentatur, sed divinas illas voces edit : Nudus, inquit, egressus sum de utero matris mec, nudus eliam revertar illuc. Cujus tandem uteri hie meminit? num per uterum, ad primi hominis opi« ficium alludens, primam creationem intelligit, qua hominem nudum, et ab omni pravitate liberum, ex limo terr» formavit? ita ut verborum sensus hic sit : Nudus e terra, divina gratia formatus sum, hihil supervacaneum habens, et quasi ab omni materia secretus, nudus etiam eo reveriar ; quo? ad locum, nempe, & luctu et moerore liberum. Si enim ad id quod in promptu est et vulgo intelligi- tur sensum tradaxeris, et dixisse illum existimave- ris : Ex alvo materna egressus, rursus illam sub- iturus sum, neque rationis decorum, neque verbe- rum harmonia servatur. Quis enim mente prazdi- tus, tali sensu. injuriam natura inferat, ut rursus fetum utero materno reddat, mutua ruina utrunque εἰ; àv) σαρχὸς γὰρ qi 0n γέννησιν ἀχούειν, χἀτωτοῖς ᾳ perimens, atque uno fabuleso commento, geminanr Ayo pol; σορόµενος, xal οὐδὲν ὑψπλὸν φανταζόµενος. cedem perpetrans? Postquam Nicodemus, de rege- seerationis lavacro audiens, misi quis renatus fuetit desaper P, crasse et. humiliter responderit : cogita- ghonibus enim suis humi serpeus, et nihil sublime aut elatum concipiens, de carnis generatione ser- monem fuisse arbitratus est. « Ὁ Κύριος ἔδωχεν, ὁ Κύριος ἀφε[ετο * à: τῷ Ἱκυρίῳ ἔδοξεν, οὕτως ἐγένετο" εἴη τὸ ὄνομα Κυρίου κ«ὐλογημένον. » "Hyves μὲν Υὰρ ὁ Ἰώδ, τοσοῦτον δὲ, ὅσον εἶχὸς «πατέρα φιλόπαιδα, xal σφόδρα χηδόµενον τῶν ἀπελ- ϐθόντων. Οὐχ εἶπε, χατὰ τοὺς πολ)οὺς, Βέλτιον fv βτδξὲ πεῖραν σχεῖν, μηδὲ χληθῆναι πατέρα, ἢ μετὰ 4b Υεύσασθαι vro ἡδονῆς ἐχπεσεῖν' ἀλλ ὑπὲρ μὲν ὦν ἔλαδεν, εὐχαρίστει, ὑπὲρ δὲ ὧν οὐκ εἰς τέλος ἔσχεν, ἐδόξαζεν, οὐχ εἶπεν, ὅτι Βέλτιον ἣν uh λαθεῖν τοῦτ», Ó τινες λέγουσιν ἀγνωμόνως, ἁλλά xal ὑπὲρ ἐπείνων εὐχαρίστει, λέγων 'Ο Κύριος ἔδωκε' xal ὑπὲρ τούτων εὐλόχε:, λέγων 'O Κόριος dgelAeco, εἴη τὸ ὄνομα Κυρίου εὐ.Ίο}ημένον. Καὶ τὴν γυναῖ- x2 οὕτως ἐπεστόμισε, δ.χατολογόύμένος πρὸς αὐτὴν, xal τὰ θαυμαστὰ ἐχεῖνα φθεγγόμενος ῥήματα" El τὰ ἀγαθὰ ἐδεξάμεθα ἓκ }ειρὺὸς Κυρίου, τὰ κακὰ οὐχ ὑποίσομεν; Καὶ τῶν μὲν ἄλλον ἕχαστος ἀνθρώ- πων, πολλὰ ἑαυτῷ συνειδὼς πονηρὰ, τὴν αἰτίαν οἶδεν ὧν πάσχει, οὐ μικρὸν δὲ τοῦτο εἰς παραμυθίαν” ἐνεῖνος δὲ οὐδὲ τοῦτο εἶχε λογίζεσθαι, ὅτι πληµυε- ejf Tim. vi, 7... 5 Joan. un, 2. 9$ ζω, προσεκύνει. 3 ἴσ. τὴν. ! ἴσ. τοι σύτης, Ύεβε. 921. « Dominos dedit, Dominus abstulit : sicut Domino placuit, ita factum est : sit nomen Do- minui benedictum. » Dolait quidem Jobus, quantum patrem liberorum amantem, et diligentem mortuorum curam haben- tem, par erat. Non dixit, ut plerique solent, Przsta- bat, nec experientiam percepisse, nec patrem voca- tum esse, quam gusta(a voluptate excidisse : ve- rum, et de iis qux acceperat, gratias egit, et ob ea D quorum perpetuitas illi demregata est, Deum lauda- vit. Non his verbis usus est, satius erat non fuisse censecutum (qni ingratoram bominum est sermo), sed potius pro rebus adcptis gratias agebat, cunr diecret : Dominus dedit; ct de amissis Deum his verbis efferebat : Domiuus abstulit, sit nomen Do- mini benedictum. Conjugis etiam, cum qua sermone contendebat, hac ratione es obturavit, cum admi- randa illa verba proferret : Si bona suscepimus dé manu Domiui, mala cur non sustinebimus? Adde quod ceteros homines illud non mediocriter sola- (ur, cum suaruin causam zrumnarum, peccata essé δὲ SUPPLEVENTUM AD S. {. CHRYSOSTOMI OPERA. 544 intelligunt, quorum ipsi sibi conscii suut: verum A λημάτων ἔτινε δίχας, ὃ μάλιστα αὐτοῦ «bv λογισμὸν illa secum animo reputare non poterat quod deli- ctorum penas lueret, quod quidem rationes ejus Omnes pr:xceipue turbabat, Cum enim vitam suam intneretur, conscientiamque sole clariorem, et re- cie facta quamplurima inspiceret, coronis, braviis, et mille praemiis se dignum noverat : cum autem ei qus ipsi evenerant. animo obversarentur, et multo graviora pati se cerneret, quam illi qui tur- pissima facinora admiserant, neque causam dicere inveniret, propter quam talia pateretur, ac proinde calamitati dieam nullam impingere posset, ad Dei jncomprehensibilem | dispensationem: confugit , et rerum eventus ejus beneplacito ascribens, dixit ? Sicut. Domino placuit, ita. factum est. Neque enim decretum Domini examinandum puto, δὲ nomen Domini benedictum. Nibil de Deo absonum loquar; verum, cum ob ea qua mihi principio est imper- titus, tum ob ea qux adimere nunc visum est, di- guum laude ducam. Talibus verbis justus diabo- jum quasi telis perfodit; estque illud adwitatione dignuin, quod tum Deo gratias agat, nec quidquam de mentis constautia remittat, cum $e a Deo δρο- liari animadvertit. 1d ipsum tibi faciendum et co- gitandum est, non ab homine quopizm, sed a Deo, tua tibi auferri; a Deo, iuquau, qui te fecit, qui teipso majorem curam (tui gerit, qui quod e re tua est novit, qui hostis non est, neque iusidiator. Fer opem iis qui migrant e vita, meutionem corum fa- ciens; nam οἱ δουἱ liberos patris hostia expiabat , quid dubitas quin preces «osuc defunctis sola- tium aliquod afferam? siquidem solet Deus alteri, alicrius. causa gratificari. Juvemus alios pro facul- tate nostia, quia omnis creatura Creatorem sequi- ἑθορύθει. "Όταν μὲν εἰς τὸν βίον εἶδε τὸν ἑαυτοῦ, xai τὸ αυνειδὺς ὑπὲρ τὸν ftv λάμπον, xai τῶν χατορθωµάτων τὸ πλῆθος, ᾖδει ὅτι στεφάνων, xat βραθείων, xaX µνυρίων ἐπάθλων ἄξιος Ἡν' ὅτε δὲ εἰς τὰ συμµθ-:θηχότα ἅπαντα ?9, τῶν τὰ Eayasa t:t0À- μτχότων, ὁρῶν ἑαυτὸν χαλεπώτερα πάσχοντα, οὐδὲ τὴν αἰτίαν εὑρίσχειν 3 εἰπεῖν, δι ἣν ταῦτα ἔπασχεν. Διὰ δξ τοῦτο οὐκ ἔχων οὐδεμίαν αἰτίαν ἐπιθεῖναι τῇ συμφορᾷ, ἐπὶ τὸ ἀκατάληπτον τῖς τοῦ θεοῦ olxovo- µιας χαταφεύγει 3, xai ἐπὶ τὸ δοκοὺν αὑτῷ άνα- φέρων τὰ υενόµενα, ἔλεγεν' Ὡς τῷ Κυρίφ ἔδοξεν, οὕτω καὶ ἐγένετο. ὐὺ γὰρ οἶμαι δεῖν ἐξετάσειν As- σποτ'χὴν γνώµην' Εἴη τὸ ὄνομα Κυρίου εὐλογημά- vov. Οὐδὲν ἀπιχὲς, φποὶν, φθέγξοµαι περὶ θεοῦ, Όμνων δὲ ἄξιον πρινῶ, ἐφ᾽ ol, τότε τὴν ἀρχὴν παρ: έσχε, καὶ ἓφ᾽ of; νῦν ἀφελέσύαι ἑδοχίμασε. Τοιούτοιφ τὸν διάθολον ὁ δΊχαιο; Χατηχόντισε ῥήμασι’ θαυμα- στὸν δὲ, ὅτι xat παρὰ θεοῦ νοµίζων ἀφῃρῆσθαι, εὖ- χαριστεῖ, χαὶ οὐκ ἐχλύξται. Touxo xal σὺ ποίει, xal λογίζου πρὸς σεαυτὸν, ὅτι οὐχ ἄνθρωπος ἔλαθεν, ἁλλὰ 6 θεὲς ὁ ποιῆσας, ὁ μᾶ)λον σου χτδόµενος, xal τὸ συμφέρον εἰδὼς, οὗ πολέμιης, οὐδὲ ἑἀπίδουλος. Πού θησον τοῖς ἁπελθοῦσι, µνείαν ὑπὲρ αὐτῶν bm τελῶν. El γὰρ τοὺς παῖδας τοῦ 1006 &xáDv ocv ἡ «oU πνεύματος ** θυσία. τί ἀμφιδάλλεις, εἰ χαὶ ἡμῶν ὑπὲρ τῶν ἀπελθόντων προσφερόντων γίνεταί τις αὖ- τοῖς παραμνθία;, εἴωθε γὰρ ὁ θεὺς, xal ἑτέροις ὑπὲρ ἑτέρων χαρίτεσθαι. ὠφεληθῶμεν 33 χατὰ τὸ αἰσθη- τὸν 3", ὅτι πᾶσα χτίσις ἔπεται τῷ Δγμιουργῷ * διὸ χατὰ τὸ συμφέρον xal δίδωσιν ἑχάστῳ, xai ἀφαιρεῖ- ται, τὸ εὔγνωμον ὁμοῦ xai χαρτεριχὸν ἡμῶν ἐγ- γυµνάνων. Ἡ γὰρ ἐπὶ τοῖς παρασχεθεῖσιν εὖγ.ω- μοσύνη, δευτέρας εὐεργεσίας ἣν ὑπόθεσις. tur : quare secundum illud quod utile. est, largitur unicuique, vel aufert, gratitudinem nostram et pa- lientiam simul exercens. Nam grati. animi testificatio pro rebus acceptis, fecundze bencficeutie causa est et materies. Vrns. 23. « In omoibus his qux acciderunt οἱ nihil peecavit Jobus labiis coram Dowino : et non dedit insipientiam Deo. » Quemadinodum in statuis οἱ imaginibus, post- quam aliquem finxerimus, iufra in basi subscribi- mus, hic, vel, ille posuit : sic etiam hoc loco, au- ctor libri, postquam animi justi simulacrum verbis delineassel, quasi in basi infra subscribens dicit: /n omnibus his non peccavit Jobus labiis coram Do- mino. Neque vero exislimes quod coram lomiui- bus tacuerit, nou autem coram Deo, cum ne cogi- latione quidem peccaverit. Quid autem est, labiis? Nos szpenumero zstu perturbationis abrepti, ver- bum dicimus, animi intelligentia minime appro- baute, lingua duntaxat impetu doloris abrepta. llle vero ne lioc quidem passus est, cujus et lingua fuit a verbis improbis integra, et mens a blasphe- mia aliena. Et non dedit. insipientiam Deo, id est, nequaquam ea qua acciderunt, tanquam injusta, condemnavit : non dixit, ut. plerique : Temerarius ? lo. Ἡπάντα,. 3 Ic. εὑρίσκων. Σι Tc. κατέφυγε. € Ἐν τούτοις πᾶσι tol; συµμθεθτχόσιν αὑτῷ οὐδὲν ἤμαρτεν Ἰὼδ τοῖς χείλεσιν ἑναντίον τοῦ Κυ- pioo: καὶ οὐχ ἔδωχεν ἀφροσύνην τῷ θεῷ. » Καθάπερ ἐπὶ τῶν εἰχόνων ἐπειδάν τινα γράφω- μεν, χάτωθεν ἓν ταῖς χοινικίσιν ὑπογράφομεν, Ὁ 6cira dracéOsixey- οὕτω καὶ ἔντανθα τὴν εἰχόνα D τῆς Ψυχῆς του δικαίου διὰ ῥημάτω» Ὑράψας, ὁ συγγράψας τὸ βιθλίον, ὥσπερ ἐν χοινιχίδι χάτω- θεν ὑπογράφων, λέγει, ὅτι "Ev τούτυις πᾶσιν οὐχ ἤμαρτεν ᾿Ιὼ6δ τοῖς χεί.Ίεσι ἐναντίον Κυ- ῥρίου. Μηδὲ νοµίαῃς, ὅτι ἐπὶ μὲν τῶν ἀνθρώπων ἐσίγησεν, ἐπὶ ὃὲξ τοῦ Ozou οὐχί. à))' οὐδὲ χατὰ διάνοιαν ἡμαρτε. Ti δέ ἐστιν Οὐδὲ ἐν τοῖς xei 4εσιν; Ιολλάχ.ς ὑπὸ τοῦ πάθους αυναρπαζόµενοι, ῥήμα ἑνφέρομεν, τῆς διανοίας μὴ συγκατατιθε- µένης, d)ÀÀ τὴν γλῶτταν τῆς ἀθυμίας συναρπα- ζούσης. ἙἘκεῖνος δὲ, οὐδὲ τοῦτο πέπονθεν, ἀλλὰ χαθαρὰ μὲν $ διάνοια βλασφηµίας fv, χαθαρὰ δὲ ἡ γλῶττα ποντρῶν ῥημάτων. Kal obx ἔδωκεν ἁἀμροσύνην τῷ θεῷ, τουτέστιν, οὐ χατέγνω τῶν 9 1σ. πατρός. 3 ἴσ. ὠφελῶμεγ. 3 fe. δυνατόν, 55 FRAGMENTA IN DEATUM 00. 546 γεγενηµένων ἀδικίαν' οὐκ εἶπεν, ὡς πολλοὶ, ᾽Απλῶς Α οἱ forinitus est rerum humanarum cursus; verum; xa ὡς ἔτυχε τὰ πράγµατα φέρεται, ἀλλά Ὡς τῷ ΚΝυρίῳ ἔδοξεν, οὕτω xal ἀγέγετο. Oüx οὖν μὴ ἀναπνεύσωμέν ποτε ἕως ἂν ἐνταῦθα ὤμεν, ἀλλὰ πυχτεύωμεν αἰεὶ, μάλιστα δὲ ἐν τῷ καιρῷ τῆς νόσου, ὅταν ὀδύναι πανταχόθεν θορυθῶσι τῖν φΦυχην, ὅταν ἀλγηδόνες πολιορχῶσιν, ὅταν ὁ δ,άθολος ἐφεστήχει, παροξύνων εἰπεῖν τι ῥῆμα πιχρόν. Τότε δὲ µάλιστα ἀσφαλίξεσθαι δεῖ, καὶ φράττεσθαι τῷ τῆς ὑπομονῆς θώραχι, xai τῷ τῆς εὐχαριστίας ὅπλῳ. 'Yao:a yàp yaÀ:mi xatà τοῦ διαθόλου τὰ βέλη, αὕτη χαιρία dj πληγἡ ' τότε μάλιστα λαμπροὶ οἱ στέφανοι. Ἐπεὶ xai τὸν µαχάριον Ἰὼδ τοῦτο μάλιστα λαµ- ατρὸν ἀπέφηνςε, τοῦτο ἀνεχήρυξε, τὸ Ev χαιρῷ πειρα- σμοῦ, χαὶ νόσου, xai πενίας, ἀπερίτρεπτον φανῆναι καὶ ἄτειστον τὴν διάνοιαν, τὰ εὐχαριστήρια τῷ θεῷ ἀνενεγχεῖν ῥέματα, καὶ τὴν πνευματικὴν ἐχείνην θυσίαν.θυσἰα γὰρ fjv τὰ ῥήματα αὑτοῦ ἅπερ ἔλεγεν' *0 Κύριος ἔδωχεγ, ὁ Κύριος dgelAaco, καὶ τὰ Een" ὃ δὴ χαὶ ἡμεῖς αἰεὶ πο.ὤμεν, Ev πειρασμοῖς, Ev περι- στάσεσιν, ἓν ἐπιθουλαῖς, τὸν Θεὸν δοξάζοντες. ΚΕΦΑΛ. B'. ε Ἐγένετο δὲ ὡς ἡ ἡμέρα αὕτη, xai Ἠλθον οἱ ἄγ- Υελο: τοῦ Θεοῦ παραστῆναι Évavtt τοῦ Κυρίου, xol ὃ διάθολος ἦλθεν ἐν µέσῳ αὐτῶν, παραστῆναι kvav- iov τοῦ Κυρίου. » Τί δήποτε xa0' ἑκάστην ἡμέραν Π2ρισταμένους αὐτοὺς εἰσάγει; ἵνα µάθωμεν, ὅτι οὐχ ἀπρονόητα τὰ παρόντα, ἀλλὰ λόγον διδόασι τῶν καθ᾽ ἑκάστην f$uipav γινοµένων, καὶ καθ ἑκάστην ἁποστέλλονταί ει οἰχονομοῦντες οἱ ἄγγελοι, el xai ἡμεῖς οὐκ ἴσμεν. εΚαὶ εἶπεν ὁ Κύριος τῷ διαθόλῳ’ Πόθεν σὺ ἔρ- xus? δει m/0ev Ίλθεν, ὅτι ἠττηθεὶς παρὰ τοῦ δι- xaloo* ἀλλὰ βούλεται ἰδεῖν, εἰ εὐγνωμόνως ὁμολογεῖ ch» ἧτταν. ε Εἶπε δὲ ὁ Κύριος πρὸς τὸν διάθολον ' Προσέσχες οὖν τῷ Ὀεράποντί µου Ἰώθ; ὅτι οὐκ ἔστι xav αὐτὸν τῶν ἐπὶ τῆς γῆς, ἄνθρωπος ἄκαχος, ἀληθινὸς, ἅμεμ- πτος, θεοσεέῆς, ἀπεχόμενος ἀπὸ παντὸς καχοῦ , ἔτι Eb ἔχεται ἀχαχίας ' oU δὲ εἶπας ὑπάρχοντα αὐτοῦ ξιαχενΏς ἀπολέσαι. » 'O μὲν διάθολος χρύφας τὴν ἧτταν, τῇ πρώτῃ x£- χρηται qovij xai ΠεριεΊθὼν, qnot, τὴν γην adp- gigi. 0 δὲ θεὸς, ὃ ἔχρυφε φθονῶν ἐκεῖνος , ἑχκαλύ- πτει’ xal ἐπειδῃ ἑρωτήσας οὖκ ἔμαθε παρ' αὐτοῦ τὴν ἦτταν ἣν ὑπέστη, αὐτὸς αὐτὴν στηλιτεύει, xal τοῦ διχαίου τὴν νίχην ἐχφαίνει ᾿Εμπεριπατήσας ei σύµπασαν πἀρειµι. Τί οὖν ; Εἰς τοῦτο ἔξηλθες; τοῦτο τησα-:; οὐ σὺ εἶπας, Δός po: τὰ ὑπάρχοντα τοῦ Ἰώδ: διὰ cU χρύπτεις τὸν ἀγῶνα; ἵνα ἀφανίσῃς 45v στἐφανον τῆς νίκης. Προσέσχες τῷ θεΓἀπο»τί µου; ὅτι οὐκ ἔστι κατ αὐτὸν, ἄνθρωπος áxaxoc. M5 παραδρᾶμῃς ἁπλῶς τὸ ῥηθὲν, ἁλλ' ἐπισήμιηναι, ὅτι £v. πρὠτῃ µαρτυρἰᾳ οὐδαμοῦ ἑἐλέχθη τὸ, ἄκα- Sicut. Domino placuit, ita factum est. Dum igitur in terris degimus, nanquam respire- mus, sed luctemur semper, maxime vero morbi lempore , quando dolores animum undique pertur- bant, quando cruciatus obsident, quando diabolus ad verbum aliquod asperius proferendum nos sti- mulans astot; tunc maxime vallari tuto nos oportet, et patientiz tliorace, et gratze mentis armis muniri. Hzc enim adversus diabolum tela sunt gravia, hac lethalis plaga; tunc maxime celebres sunt coronz : quandoquidem hoc precipue beatum Jobum illu- strem reddidit, hoc celebravit, quod cum tenta- tione, egestate, morbo quateretur, constantiam re- tinens, nequidquam tamen animo immutatus csset, verbaque illa, gratiarum actione plena, illamque spiritualem hostiam, Deo obtulerit. Victima enim verba illius erant : Dominus dedit, Dominus abstu- lit , et qux sequuntur; quod et nos etiam, Deum laudantes, in tentationibus, casibus adversis, et in insidiis, facere semper oportet. CAP. II. VEns. 4. « Factum est autem ut dies hzc, et ve- nerunt angeli Dei, ut assisterent coram Domino, et diabolus venit in medio eorum, ut assisteret coram Domino. » Quid tandem est cur illi Dco quotidie assistentes introducantur? Ut intelligamus, res humanas divina providentia non esse destitutas; cum angeli, aliquid administraturi, quotidie a Deo mittantur, nobls licet in*ciis, et corum quz singulis diebus geruntur, ra- tionem reddant. VEns. 2. « Et dixit Dominus diabolo, Unde tu ad« venis ? » Sciebat Deus unde Satanas adveniret, a justo sci- licet superatus : vult tamen videre num se victuta ingcuue fateretur. Vgns. 5. « Dixit autem Dominus ad diabolum : Attendisti igitur. fiiulo meo Jobo? quod non est justa cum de iis qui sunt super terram, homo inno- cens, verax, irreprebensibilis, tinens Deum, absti nens ab omni malo; adhuc autem retinet innocen- tiam, Tu vero dixisti substantiam ejus frustra perdere, Diabolus, ut acceptam cladem occultaret, primum illum repetit sermonem : Postquam, inquit, circuivt lerram , adsum. Contra vero Deus, quod invidiose ille tegit, retegit : et quoniam postquam interrogas- sei, cladem quam acceperat ex eo edoctus non fuit, ipse eam quasi in columna incidit, justique victoriam propalam collocat : Cum obambulaverim universam, adsum. Quid igitur? Noune bac de cause egressus es? nonne hoe flagitasti ? an non ipse dixi- sti, Trade mihi Jobi facultates? cur igitur occultas certamen? nempe uL victorie. coronam obscures? Attendisti famulo meo? quod mon est juxta eum homo innocens. Noli leviter vocem hanc prieterire, 541 SUPPLEMENTUM AD S. J. CHRYSOSTOMI OPERA. 515 verum nota quod in priori testimonio, vox, ἄχαχος, A xoc* ἀλλὰ ph μνησθεὶς τοῦ ὀνόματος ἑούτου πρότε» usurpata non fuerit : hic autem, CUm ejus prius non meminerit, quia mala cum gratiarum actione perpessus est, innocentiz atque integritatis coro - nam superaddit. Quocirca, si quid deinceps auda- cius loqui videbitur, innoccntix ascribendum erit ; presertim cum ipse Jobus postea dicat : Novit Do- minus innocentiam meam «. Verba autem hominis innocentis el integri nemo tanquarm a malitia pro- fecta ihterpretabitur , quandoquidem non ex factis, sed ex facientium animi proposito judicare solemus, Filius patrem contumelia allicit, res plena impieta- tis est, et quasi parricida condemnatur, quoniam contumeliosam vocem in patrem jactavit, suamque radicem ac stirpem ausus est dedecorare : inno- cetis autem infans, licet patrem aut matrem per- cusserit, contumelia illa quavis voluptate desidera- bilior erit. Quinetiam matres szepenumero liberos ad injuriam provocant, non injuria sed innocentia, pos, νῦν αὐτῷ προσέθηχε τὸν τῆς ἀχαχίας avégavoy, ἐπειδὴ τὰ χαχὰ εὐχαρίστως Ίνεγχεν. EU τι οὖν καὶ δυχεῖ ἐν τοῖς ἑξῆς φθέγγεσθαι τολμτρὸν, τῇ óxaxía προσλελόγισται. Φησὶ δὲ xal αὐτὸς ὕστερον ὁ "I6, Οἷδε δὲ ὁ Κύριος τὴν dxaxíav µου. Ti δὲ ἀχάχῳ οὐδεὶς τὸ ῥΏμα εἰς πονηρίαν λογίζεται ᾿ οὗ γὰρ" τοῖς πρἀγµασιν, ἀλλὰ τῇ προθέσει τῶν πλιούντων, δικά- ζομεν. Ὑθρίζε: vio; πατέρα, xai τὸ πρᾶγμα ἀνόσιον, xaX ὡς πατραλοίας xazaxplvevat, ὅτι φωνὴν ἑναντίαν ἕῤῥηξε πατρὶ, χαὶ τὴν ἑαυτοῦ ῥίᾷαν δυσφτµῆσαι ἑτόλμτσε * παιδίον δὲ ἄκαχον, x&v τύψῃ τὸν πατέρα: ἡ τὴν µητέἑρα, ἡ ῦδρις πάσης εὐφροσύνης ποθξινο- τἐρα. Πόλλάχις οὖν µἠτέρες εἰς ὕθριν τὰ τέχνα δι- ερεθίκουσιν, οὐ τῇ ὕθρει, ἀλλὰ τῇ ἀχαχίᾳ, ἀλλὰ τῷ ἀκεραίῳ, xal ἀφελεῖ τοῦ ἤθους, ἐπαγαλλόμεναι οὕτω ὁ θεὸς εἰδὼς, ὅτι οὐχ Ex Χαχίας φθέγγεῖαν, δέχεται τὰ παρὰ τοῦ "l6, εἰς χρἰσιν χαλούμενος παρ᾽ ao- τοῦ ΄ ἀχαχίας Υὰρ τὸ ῥῆμα, οὗ πονηρίας integritate, el morum simplicitate delectatze : ita Deus, cum non ab. improbitate ullá, Jobi orationem proficisci intelligeret, in bonam partem capit, quie ab illo dicla sunt, cu in judicium ab ipso vocare: tut : inhocentie enim vox erat, non malitisz. Frustra, inquit, ejus facultatibus invidisti, cum diceres eum divitiarum causa pium fuisse : bonia spoliatus est, pietate nequaquam. Noluisti, impu- dens, tàáhquam Deo mihi fidem auhibere. Qui? Bonne ex ipsa erperientia persuasum te deinceps habere oportet, servuin. meum beneficiis philoso- pliiam non metiri? Et illud animadverte, non dictum est, Sine causa res illius perierunt, verum, Tudizisii, C sine causa perdere ; siquidem ille amissionis et ja- cturz praevium non vulgare tulit. Vgns. 4.(Alioquin autem mittens manum tuam, tange ossa ejus, εἰ carnes ejus; certe in faciem te benedicet. » Ólympiodori et Chrysostomi. Truculenta est atque impudens bellua; neque enim satis habet, nostris tantum carnibus saturari, nisi in medullas etiam et ossa pervadat ; improbitate non caret, novum coim- mentum excogitat. Res, inquit , levis momenti est , si bora amiserit, omniaque libenter cemtempserit, ut saluti suze consuleret : verum quid hoc est, si in ejus animam potestatem non concesseris? Atque hoc ipsum is postulare videbatur, cum diceret : Omnia pro anima sua pendet ; corpori ergo plagam iuflige. Sed quamobrem id uon rogavit initio? Nimi- rum, quia secum ipse cogitaliat, si forte contigisset victum illum discedere, e rebus pusillis. illusuriorem se vicloriam reporiaturum; siu secus, im corporis lucta, se fore superiorem. llaud magno, inquit, νο” norum possessio astimatur ab hominibus; cuncta cnim pro vitze suse salute largiuutur. Neque simpli- citer antem dixit, earnes tange, scd malum altius eliam penetrare voluit, tanta cum improbitate lo- quitur. Hinc etiam perspicitur nullam antiqui dra- * Job xxxi, 6. 9 [g. £x, ** 1g. οὗ σε δεῖ. Ig, τί τοῦτο. 9 lg, περιέσεσθαι. Μάτην αὐτοῦ, φησὶ, τῇ περιουσία ἑφθόνησας, εἷ- πας, προφἀάσει τῶν χρημάτων εὑὐσεθεῖν τὸν ἄνδρα. Ἐγυμνώθη τῶν χτηµάτων, καὶ οὐχ ἐγυμνώθη τὴς εὐσεθείας. Οὐχ ἑθέλησας, ὦ ἀναίσχυντε, ὡς si, μοὶ πιστεῦσαι. Απὸ τῆς πείρας γοῦν, οὐκ ἔδειὸ πι- στωθῆναι λοιπὸν, ὅτι gh ταῖς εὑὐπραγίαις τὴν oro σθφίαν ὁ ἐμὸς θεράπων μετρεῖ; "Opa δὲ, 65x εἶπεν, ὅτι δ.αχενῆς ἁπώλετο τὰ ὑπάρχοντα, ἀλλὰ, EU εἶπας ἁπο.έσαι διακενῖις ' ἐπεὶ αὐτὸς μιοθὸν o) τὸν τυ- χόντα ἔλαθε τῆς ἁπωλείας. εΟὐ μὴν δὲ ἀλλὰ ἁποστείλας τὴν χεῖρά σου, Bdat τῶν ὁστῶν αὐτοῦ xal τῶν σαρχῶν αὐτοῦ. Tj μὴν ei; πρόσωπόὀν σε εὐλογίσει. » Χρυσοστόμου καὶ Ὁ.]υμπιοδώρου. ἈὩμὸν τὸ θηρίον χαὶ ἀναϊἰδχυντὸν, οὐ γὰρ ἀνέχεται pó- voy τῶν ἡμετέρων ἐμφορηθῆναι σαρχῶν, ἀλλὰ xa μέχρις ὁστῶν χαὶ μυελὼν διελθεῖν βούλεται ' οὐχ ἀτορεῖ Λονηρίας, εὑρίσνει πάλιν ἐπίνοιαν. 0ὐδὲν, qnoi, μένα, εἰ ἁπώλεσε xtfua?a, Ἱδέως πάντων καταφρονῄσας, ἵνα ἑαυτὸν σώσῃ. ᾽Αλλὰ μὲν Σ el τὴν φυχἣν οὗ δίδως Aa6clv; Τοῦτο γὰρ ἑνέφηνε ζητῶν διὰ τοῦ λέγειν. Πάντα ὑπὲρ τῆς αὑτοῦ νψ'υχῆς ἑκτί- σει’ τὸ γοῦν σῶμα πλῆξον. Διὰ τί δὲ μὴ ἐξ ἀρχῆς τοῦτο ᾖτησεν; ᾿Ελογίσαιο ὅτι εἰ συμθῇ αὐτὸν ἡτττ- θηῃναι, BéXttoy ἀπὸ τῶν ἑλάττόνων τὴν νίχην ἐνεγχεῖν' εἰ ok μὴ, ἀπὸ νοῦ σώματος περιέσυµαι 35. Οὐ πολλεῦ λόγου, qnot, τὰ χρήματα τοῖς ἀνθρώποις ΄ ὑπὲρ γὰρ σιυτηρίας τῆς οἰχείας φυχῆς, ἅπαντα διδὀασιν. Οὐχ ἁπλῶς δὲ, τῶν σαρκῶ», εἶπεν, ἄναι, ἀλλ ὥστε xal ἔνδοῦεν τεχθῆναι ἓ) τὸ κόχὸν, οὕτω μετὰ πονηρίας δ:αλέγεται. Δείχνυται δὲ at ἐντεῦθεν ὡς οὐδεμίαν ἔχει καθ) ἡμῶν ἑἐξουσίαν ὁ ἀρχαῖος ὁδράχων, εἰ pid ὑπὸ Θεοῦ συγχωρηθῇ, κατὰ τὰς ἀῤῥήτους αὑτοῦ 5 (c, τεθῖνοιι b49 FRAGMENTA IN BEATUM JOB. $50 περ) ἡμᾶς οἰχονομίας. Καὶ ὡς ἀνελεῖν μὲν ἄνθρωπον A conis esse in nos potestatem, nisi detur a Deo. οἱ δύναται, εἰ λάδοι συγχώρησινι χαχὸν δὲ ποιῆσαι οὐ δύναται, παρὰ Θεοῦ δὲ Σξαιτεῖ. Οἶδε γὰρ εἰ xal ἔπεσεν, ὅτι, εἰ μὴ θεὸς ἐπιτρέψει, οὐδὲν αὐτὸς χατὰ τινὸς δύναται, τῆς ἐπιτροπῆς οὕτω νοουµένης, ὅτι σοφῶς Ὑίνεται, ἅτε παρὰ θεοῦ γινοµένης. Ὅ δὲ λέ- γει, τοιοῦτόν ἐατι, περίελε αὑτοῦ τὴν φρουρὰν τῆς ἔξωθεν θεραπείας, xal τῆς χατὰ ψφυχὴν ἐπιμελείας * οὗ γἀρ ἐστι θαύματος ἄξιος, εἰ φυλάττεις αὐτὸν ἀπολέμητον ' συγχώρησόν µοι διαφθεῖραι τὰς σάρκας ἄχρ: xal μυελῶν. Ἐλέγχειν γὰρ οἵδε συμφορὰ γνώ- µην ἀπαιδαγώγητον, τυφὴν xal µόνην [7σ. καὶ τρυ” ev μόνην] τῆς περὶ σὲ θεραπείας, ὑπόθεσιν ἔχου- σαν ὡς εἴχε ἄψη τῆς σαρχὸς αὐτοῦ, τηνικαῦτα εἰς πρέσωπόν σε εὖὑλυγήσει, τουτέστι, φανερῶς σε βλασφημµήτει. « Εἶπε δὲ Κύριος τῷ διαθόλἸῳ' "bou παραδίδωµί ποι αὐτόν µόνον τὴν ψυχὴν αὑτοῦ δ.αφύλαξον.» (Ὁ δὲ θεοδοτίων, τῆς Φυχῆς αὐτοῦ οὐχ yr.) Χρυσοστόμου xai Οδυμπιοδώρου. Πάλιν ὁ φιλ- άνθρωπος θεὸς, ὁ τοὺς οἰχείους στεφανίτας ἀγγέλοις xaX ἀνθρέ-κοις δηµοσιεύειν βουλόμενος ἐπιτρέπει xal 409210, ὥστε μαθεῖν ἡμᾶς, ὅτι ὅσα δύναται ὁ Ποντρὸς, xatà συγχώρησιν δύναται’ xai ὁ μὲν ἔλεγε' ZU ἅγαι τῶν σαρκῶν αὐτοῦ. Αλλ' ἵνα ah λέγῃ, ὅτι σὺ πεφασµένως αὐτὸν ἔπλιξας, ὡς olxcloy θεράποντα, οὐχ ἐποίησεν ὅπερ ᾖτησεν ὁ διάθολος, ἁλλ' ἑχείνῳ ἑπέτρεψε. "Opa δὲ, οὐκ εἶπε 33 µόνον, Tfj; φυχῆς αὐτοῦ pd ἄφῃ, ἀλλὰ, Μόνο» τὴν vVvxt* αὐὑτου διατήρησον, εἰς μέγαν αὐτὸν φόδον περιέστησε ᾽ Τὴν σωτηρίαν τῆς ψυχῆς αὐτοῦ, φησὶ, παρὰ cou ζητῷ 3. Ἐπειδὴ γὰρ εἰχὸς ἣν, τοιαύτην αὐτῶν ὅσον ἐπιθαλεῖν, ὥστε ἀποχτεῖναι τὸ σῶμα, xal εἶχεν εἰπεῖν, ὃτι τῆς ΨΦνχῆς αὑτοῦ οὐχ Ἰψάμην ' διὰ τοῦτο, qnot, διατή- ῥησον, µή τι πάθῃ κατὰ τὸν τῆς ζωῆς λόγον ἐὰν γὰρ ἀνέλῃ», οὐχ ἔτι ἡμῖν τὸ θέατρον συγχεχρό- T7524. ε Καὶ ἔπαισε τὸν "10/6 ἕλχει πονηρῳφ, ἀπὸ ποδῶν ἕως χεφαλῆς. » πληξε, qnoi, αὐτὸν χαλεπωτάτῃ βασάνῳ, λὠδῃ xai ἑλέφαντι χαθ᾽ ὅλου τοῦ σώματος. ὅλον γὰρ αὖ- τοῦ τὸ σῶμα ἓν τραῦμα ἐποίησεν, ἕνα µώλωπα, ἵνα δι ὅλων τῶν μελῶν στεφανίτης ἀἁναδειχθῃ. Oo γὰρ orbe φείδεσθαι χαχία, φθορά τις χατὰ τὴν οἰχείαν ὑπάρχουσα πικροτάτην διάθεσιν. εΚα) ἔλαθεν ὕστραχον, ἵνα τὸν ἰχῶρα Eom, καὶ ἐχάθητο ἐπὶ τῆς κοπρίας, ἔξω τῆς πόλεως. » Τΐνος δὲ ἕνεχεν οὐχὶ χερσὶν, οὐδὲ δαχτύλοις τὸν ὶχῶρα ἀπέξεεν;, Ὥτστε μὴ *! τὴν θεραπείαν μείζονα γενέσθαι ἁηδίας ὑπόθεσιν. Ὁ δὲ αὐτὸς ἑαυτὸν θερα- πεῦσαι uf] ἀνεχόμενος, πῶς ἂν ἑτέρων ἔτνχεν; Αὺ- tbe ἑαυτοῦ δήµιος ἦν, οὐ διορύττων τὰς πλευρὰς, 9 1σ. εἰπών. 3 Io. ζητήσω. 9 ἔσ. αὐτῷ νόσου, ΒΑτκοιί.. Gn. LXIV. quidem propter arcanaimn suam erga nos providen- tiam. Αο licet, permittente Deo, homini possit vitam adimere, malum tamen inferre nequit, sed a Deo veniam flagitat. Novit enim, quamvis ipse lapsus sit, se nihil adversus quempiam posse, nisi Deus per- mittat; qua tamen permissio non nisi sapienter fleri judicanda est, quatenus a Deo proficiscitur. Quod vero dicit, ejusmodi est, nudato eum externi cultus custodia, el anima cura; non enim adinirationem meretur, si intactum illum ab omni oppugnatione tueris : da mihi uL tabe carnes ejus, ad medullis usque conficiam. Solet enim calamitas animum pro- dere qui virtutís disciplina non est imbutus, et cui cultus et obsequii tui causa omnis in luxu ac volu- ptate posita est : quapropter si tetigeris carnes ejus, in faciem te benedicet, boc est, aperte conscindet te maledictis, Vgns. 6. « Dixit autem Dominus diabolo, Ecce, trado tibi eum : tantuinmodo animam: ejus custodi (Theodotion. vero, animam ejus ne tetigeris). » Chrysostomi et Olympiodori., lursus benignus Deus, qui athletas suos corona insiguiendos angelis et ho- minibus spectaculum publicum proponit, etiam lioc diabolo largitur, nempe ut nos intelligamus nihil sine divino permissu posse diabolum : cujus quidem hzc erat vox: Tu tange carnes ejus. Sed ne diabolus forte diceret : Tu quidem vulnus ei, tanquam famulo tuo, in speciem inflixisti quod petebat, facere noluit, verum illius potestati hoc permisit. Ac vide quemadmodum, cum dicat non. solum, Animam ejus ne tangas, sed, Animam ejus tantum custodi, metum magnum illi incutiat : auimze, in- quit, ejus incolumitatem a te reposcam. Nam quia verisimile erat, eum Jobum in morbum adeo gra- vem conjecturum, ut corporis interitus inde seque- Telur, eoque responso se excusaturum quod ani. mam minime attigisset : idcirco, cave, inquit, ne quid in vitse ratione patiatur; etenim, si de medio eum sustuleris, theatrum nobis non plaudet aim- plius. Vrns. 7. « Et percussit Jobum ulcere maligno, a pedibus usque ad caput. » Diflicillimo, inquit, cruciatu eum affecit, lue at- que elepbantiasi corpus omne infecit : totum enim ejus corpus, ulcus unum, et vibex una factum est; ul ex omnibus membris coronati athletze virtus elu- ceret. Parcere enim non novit improbitas, quie naturz sux acerba dispositione, pestis quaedam ac pertiíicies est. | VER, 8. « Et sumpsit testam, ut saniem raderet, et sedebat in sterquilinio, extra civitatem. » Cur nec manibus, nec digitis saniem absterge- bat? scilicet, ut curatio tzedium et molestiam ma- jorem crearet. Qui autem seipsum curare non sus- tinuerat, quomodo aliorum opem invenire pot- erat? lpse suiipsius tortor erat οἱ carnifex, non *! fa. delendum. ' 20 55 SUPPLEMENTUM AD S. J. CIIMYSOSTOMI OPERA. δό9 jJ.tus. perfodiens, sed tabem scoturientem. undique A ἀλλὰ την πηγάζαυσαν σηπεδόνα περιχόπτων, xal τῷ resecans, lutoque inanimato, animatum Iutum ra- deus. Sed cur in sterquilinio sedebat? ut quz e corpore decidebant, sordium acervo contegeren- tur. Cur sub dio? ne odoris gravitate necaretur; quod profecto accidisset, si in gurgustio aliquo iuclusus fuissct; adde quod tentator domum nul- lam ei reliquerit. Gravis quidem fuit liberorum amissio; verum post acerbam hanc tragediam, restabat alia atro- cior, et quidem, vel ad tantillum, respiraudi facul- tate. illi denegata. Hinc vermium fontes, tabifici lhumoris rivuli, sessio in sterquilinio, latera testa lacerata, fetor ulcerum, qui novaa illam iuduccebat faiiem, quie nec cibos appositog et prae oculis, at- Lingere sinebat, ipsaque fame molestiam ipsi longe majorem creabat, idque non ad duos, uec decem, nec viginti, nec centum dies, sed multos menses. Ad morentium autem animos solandos uon medlo- crem vim habere possunt exempla qua a Jobo suppeditanwr, et jusli vulnera, et sterquilinium, quavis regsli sella splendidius. Ex throni etenim regii aspectu nullum intuentibus lucrum est, sed momentanea quadam. oblectaiio, sine fructu. ullo conjuuncto : qui vero Jobi sterquilinium contempla- Lur, utilitatem inde omnem percipiet, et aquanimi- tatem. suimimam, et in toleraudis adversis eonsola- tionem. discet, Propterea inulti. bodie longinquas ae maritimas suscipiunt peregrinationes, ab ultimis νεκρῷ πηλῷ, τὸν ζῶντα πηλὺν ξέων. Τίνος δὲ ἕνεχεν, ἐπὶ χκοπρἰας ἑἐχαθέζετο; ὍὭστε τὰ καταπἰπτοντα συγχαλύψῃ τῇ θηµωνίφ. Tivoz δὲ ἕνεχεν αἴθριος ; Ἔστε μὴ ἀποπνίξαι ἑαυτὸν τῇ δυσωδίᾳ ' ὅπερ ἔπαθεν ἂν, εἴγε ἐν οἰχίσχῳ τινὶ Χαταχέἐχλειστο' ἄλλως τε, οὐδὲ οἴχον αὐτῷ καταλέλοιπεν ὁ πειραστής. "Hv μὲν γὰρ βαρεῖα xal ἡ τῶν παίδων ἀποδολὴ, ἀλλ' ὅμως τὴν χαλεπὴν ταύτην τραγῳδίαν ἑτέρα χα- λεπωτέρα ἀνέμενε, xal μηδὲ μικρὸν ἀναπνεύσαντος. Ἐντευθεν al πηγαὶ τῶν σχωλήχων, οἱ τῶν Ιχώρων ῥύαχες, 1j ἐπὶ τῆς χοπρίἰας xaüébpa, τὸ ὄστρακον, τὸ τὰς πλευρὰς χαταξαϊνου, ἡ δυσωδία τῶν ἑλκῶν, f τὸν χαινὸν ἐχεῖνον ὄπεισάγουσα λιμὸν, καὶ ὀρωμένων οὐκ ἀφεῖσα τῶν σιτίων ἅπτεσθαι, xal τοῦ λιμοῦ χα- λεπωτέραν ἐντιθεῖσα τὴὶν ἀτδίαν, xal ταῦτα οὐκ ἐπὶ δύ2, χαὶ δέχα, xai εἴχοσι, καὶ ἑχατὺν ἡμέραις, ἁλλ' ἐπὶ μησὶ πλείοσιν. Οὐ μετρίως δὲ τοὺς ὀδυνωμένους παραχαλέσει τὰ χατὰ τὸν "l6 παραδείγματα, xai τὰ τοῦ δικαίου τραύματα, xai ἡ χοπρία, tj παντὸς θρόνου βασιλικοῦ σεµνοτέρα. Απὸ μὲν γὰρ τοῦ θρό- vov ἰδεῖν βασιλιχὸν, οὐδὲν ἔσται τοῖς θεωμµένοις τὸ χέρδος, ἀλλὰ πρόσχαιρος µόνον τέρψις, ὄνησιν οὖδε- µίαν ἔχουσα ' ἀπὸ δὲ τοῦ «hv. χοπρίαν ἰδεῖν τοῦ Ἰώδ, πλσάὰν τις δέξεται ὠφέλειαν, xal φιλοσοφἰον πολλῆν, xai παράχλησιν εἰς ὑπομονῆς λόγον. Διὰ τοῦτο πολ- λοὶ νῦν µαχράντινα, xat διαπόντιον ἀποδημίαν στἐλ» λονται, ἀπὸ τῶν περάτων τῆς γῆς εἰς ᾿Αραθίαν τρέ- verris in. Arabiam properantes, ul sterquilinimtfc χοντες, ἵνα ttjv xonplav ἐχείνην ἴδωσι, xaX θεασάµε- illud visant, et videntes terram illam exosculentur, qua coronati atliletà certamina et cruorem, quo- libet auro pretiosiorein , excepit. Nec enim tantus est splendor purpur:ze, quantus illius tunc erat cor- poris, non alieno, sed suo ac proprio sauguina respersi : illaque vulnera cunctis preiiosis lapidibus eraut pretiosiora, Margarilarum enim natura. in nulla re vite nostra prodest, nulli necessitali pos- sidentium satisfacit : vuluera autem illa, morori oun et anxietati solamen praebent. Atque ut hoec vera esse intelligas, si quis filio legitiuo et unico orbatus sit, atque innumerabiles ei margaritas osteu- deris, nibil tamen ad leniendam zgriuidinem, dolo- rique medendum, attuleris. Quod si Jobi ulcerum illi ipsi memoriam excitaris, facile tali oratione morbum depuleris ; quid, homo, moeres? nempe tu filium amisisti unum ; beatus autem ille, postquam natorum Oounium chorum exstinctum vidil, ipso corpore plagam accepit, nudatus in sterquilinio sedebat ; corpus sanie inanabat undique, arius tabe seusim depascente; qui justitia ac religione commendatus erat, qui suorum viriulum testem Deum babebat. Hzc profecto verba si dixeris, omnem lugentis tristitiam exstinxeris, eL omnem dolorem sustule- ris; atque ita justi vulnera omnem margaritam uti- l.tate superabunt. Fiugite igitur vobis hune athle- tam, et sterquilinium illud ante oculos ponite, at- que eum jin medio residentem intuemini, auream, vot χαταφιλήσωσι τὴν γῆν, τὴν τὰ σχάµµατα τοῦ στεφανίτου δεξαµένην ἑἐχείνου, xaX τὸ χρυσίου παν- τὸς τιµιώτερον αἷμα. 0ὐδὲ γὰρ οὕτως ἐστὶν ἆλουρ- γὶς λαμπρὰλ, ὡς τὸ σῶμα ἐχεῖνο τότε ἀπέστι)λδεν, οὐχ ἀλλοτρίῳ, ἀλλὰ οἰχείῳ βαπτιςόµενον αἵματι' xal τὰ τραύματα ἐχεῖνα ἁπάντων λίθων fjv τιμιώτερα. Μαργαριτῶν γὰρ φύσις οὐδὲν τὸν βίον ὠφελεῖ τὸν ἡμέτερον, οὐ χρείαν τινὰ πληροϊί τοῖς ἔχουσιν ἀναγκαίαν ' τὰ δὲ τραύματα Exelva, πάσης ἀθνμίας ἐστὶ παράκλησις. Καὶ ἵνα µάθῃης, ὅτι τοῦτό ἐστιν ἀλπθὲς, ἐὰν ἀποθάλῃ τις υἱὸν γνῄσιον xat μονοχενη, δεῖξον αὐτῷ μυρίους µαρχαρίτας, xal οὗ πᾶαραμν- θήσῃ τὸ πάθο», οὐδὲ θεραπεύσεις τὴν ὀδύνην. "Ava- μνῆσας δὲ αὐτὸν τῶν τραυμάτων τοῦ Ἰὼθ, ῥᾳδίως D δυνίσῃ θεραπεῦσαι. οὕτω λέγων, Τί πενθεῖς, ἄνθρω- πε; σὺ μὲν τέχνον ἀπέθαλες Ev, ὁ δὲ µαχάριος ἐχεῖ- vog, μετὰ τὸ τῶν παίδων ὁλόκληρον ἀφαιρεθΏναι τὸν χορὸν, xaX αὐτῇ τῇ σαρχὶ πληγὴν ἐδέξατο, xa yu- μνὸς ἐπὶ τῆς χοπρίας ἐχάθητο ἰχῶρι πάντοῦεν καταῤ- ῥεύμενος, κατὰ μικρὺν αὐτῷ τῆς σαρκὺς δαπανωµέ- vns, ὁ δίχαιος, ὁ θεοσεθῆς, ὁ τὸν Θεὺν μάρτυρα τῆς ἀρετῆς ἔχων. Ἂν γὰρ ταῦτα εἴπῃς τὰ ῥήματα, πᾶσαν ἔσδεσας τοῦ πενθοῦντος τήν ἀθυμίαν, xat πᾶσαν ἀνεῖλες τὴν ὀδύνην * χαὶ γίνεται οὕτω χρησιµώτερα μαργαριτῶν τὰ τραύματα τοῦ δικαίου. ὙΧ πογράφετε τοίνυν ἔαυ- τοῖς τὸν ἀθλητὴν, χαὶ νοµίκετε βλέπειν τὴν xonpiav ἐχείνην, καὶ αὑτὸν iy µέσῳ χαθήµενον, τὸν àvópt- 557 FRAGMENTA IN BEATUM JOB. 551 ἄντα τὸν χρυσοῦν, τὸν διἀλιθον, τὸν, πῶς εἴπω οὖκ A inquam, illam, gemmeanique statuam, neque enim οἶδα. 0Οὐδὲ γὰρ ἔχω τιµίαν οὕτως ὕλην εὑρεῖν, ὡς δυνηθῆναι τὸ ἡμαγμένον ἐχεῖνο copa παραθαλεῖν. ὑῦτω xal πάσης ὕλης τιµαλφεστάτης, ix πολλοῦ τοῦ περιόντος τῆς σαρχὸς ἐχείνης ἡ φύσις Tv τιµιω- τέρα, xai τὰ τραύματα τῶν ἠἡλιαχῶν ἀχτίνων φαι- ὁρύτερα: αὗται μὲν γὰρ τὰς τοῦ αώματος χατανγά- ζουσιν ἕψεις, ἐχεῖνα δὲ τὰ τῆς διανοἰας ἡμῶν φωτίζει τὰ ὄμματα, ἐχεῖνα χαθάπαξ «bv διάδθολον ἀπετύ- φλωσε ΄ διὰ γοῦν τοῦτο, μετὰ τὴν πληγὴν ἐχείνην, ἀπε-ήδησε, χαὶ οὐχ ἐφάνη λοιπόν. Σὺ δέ pot xáv- τεῦθεν, ἀγαπητὲΣ, µάνθανε, τὸ τῆς θλίψεως χέἐρδος πόσον ἑατίν fjvixa μὲν γὰρ ἐπλούτει, xal ἀνέσεως ἀπέλαυεν ὁ δίχαιος, διαθάλλειν ἔσχεν αὐτὸν, φευξῶς μὲν, ἔσχε δ ὅμως εἰπεῖν - Mi) δωρεὰν σἐέεταί σε quo appellem nomine, satís invenio; nulla tanti pretii suppeditat se maleria. qua cum cruento illo corpore conferri potest. Sie carnis illius natura, pretiosissima quaque materia longe pretiosior erat, οἱ vulnera, radiis solaribus splendidiora : hi enim corporis oculos irradiant, illa vero merutis aciem illuminant, ila diabolum penitus exexcaverunt ; aique ob id ipsum, post eam inflictam plagam, conjectus in fugam, póstea nunquam comparuit. Tu vero, dilecte, quantus sít tribulationis fru- ctus, mecum hinc disce; quando euim justus opi- bus, animique quiete ac remissione fruebatur, illiug accusandi loeus erat aliquis diabolo, poteratque (sed mendaciter tamen) dicere : Num gratis Jobus Ἰώ6; '"Encóh δὲ αὐτὸν ὀγύμνωσε, xai ἑπρίησε B te colit ? Ubi vero cunctis illum rebus nudavit, at- πένητα, οὐδὲ γρύξαι λοιπὸν ἑτόλμησε. Καὶ ὅτε μὲν πλούσιος ἣν, ὑπισχνεῖτο παλαίειν αὐτῷ, xal ὑποσχε- λίζδειν Ἠπείλει ' ἐπειδῇ δὲ πένητα εἱργόσατο, xaY πάντων ἀπεστέρητε, χα) εἰς ἑσχάτην ὀδύνην ἐνέθαλς, τότε ἀπεπήδητε xaló:: μὲν ὑγιὲς αὐτοῦ τὸ σῶμα Tv, τὰς χεῖρας ἀντῆρεν, ὅτε 6b αὐτοῦ χατέχοψε τὴν σάρκα, τότε ἔφυγεν ἑττηθείς. Ἐϊδες πόσον Ἠπενία πλούτου, xat νόσος ὑγιαίας, xai πειρασμὸς ἀνέσεως τιον τοῖς νἠφουσίν ἔστι, χαὶ χρησιµώτερον, xai λαμπροτέρους, καὶ εὐτονωτέρους τοὺς ἁθλοῦντας ποιεῖ» τίς εἶδε, τίς Έχουσεν οὕτω θαυμαστὰ παλαἰ- "uasa; οἱ τῶν ἔξωθεν ἀγώνων τπύνται, ἔπειδὰν χαταχόφωσι τὰς χεφαλὰς τῶν ἀντιπάλων, τόὀτα νι- 3εῶσι, xal στεφανοῦνται οὗτο; δὲ, ὅτε χατέχοψε τὸ αῶμα τοῦ δικαίου παντοδαπηῖς ἕλχκεσιν αὐτὸ διατρί- σας, xai ἁἀσθενέστερον ἐποίησε, τότε ἐνικήθη xal Φινεχώρτσς. Καὶ ἐπειδὴ διώρνξεν αὐτοῦ πάντοθεν τὰς Φσιλευρὰς, αὐτῷ μὲν οὐδὲν πλέον ἐγένετο" τὸν γὰρ ἃ ναποχείµενον Οησαυρὺν οὐχ ἑἐσύλησεν, ἡμῖν δὲ «φανερώτερον αὐτὸν ἐποίησξε, xai διὰ τῆς διορυγῆς ἁνχείνης, ἔδωχεν ἅπασιν, εἰς τὸ ἕνδον βλέπειν, xat 2εαταμανθάνειν αὑτοῦ tbv πλοῦτον ἅπαντα καὶ ὅτε 2ερατεῖν προσεδὐχησε, τότε μετ αἰσχύνης π)»λλῆς ἀνεχώρησε, xal οὐδεμίαν οὐχετι φωνη» ἀφηχε. que ad inopiam redegit, ne hiscere quidem amplius ausus est, Cum enim in re lauta esset, cum eo se congre«surum pollicebatur, illumque supplantatu- rum minitabatur. Posiquam vero pauperem eum reddidit, rebusque omnibus spoliavit, atque iu summos cruciatus conjecit, in fugam se contulit : et quandiu sanum erat corpus, manus contra sustu- lit; quando autem carnem laniasset, tunc victus profugit. Vidisti quanto, hominibus sobriis et vi- gilantibus, paupertos divitiis przestet, et ulilior sit morbus valetudine, et tentatio quiete, quantoque eos qui in pulvere acieque versantur, clariores fortioresque efficiat ? Quis adeo miriflcas conteutio- nes aub vidit unquam, aut audivit? [n ethnicis certaminibus, pugiles, ubi adversariorum caput praciderint, tunc ob vietoriam corona donantur : hic autem postquam justi. corpus, omni ulcerum genere perterebratm, conscidisset, οἱ imbecilfius reddidisset, tum demum superatus est, fugeque se dedit. Ac postquam latera undique perfodisset, ipse quidem nullum inde quaestum lucrunive reportavit ; thesaurum enim intus reconditum deprredatus non est; nobis vero illum in clariore luce collocavít, feciique ut ex ea laterum effossione nobis in inte- Fiora prospectus pateret, illiusque opes universas cerneremus : eumque victoriam sibi polliceretur, tunc cum ingenti dedecore aufugit, nullamque vocem amplius emisit. Τί v£yovev, ὢ διάδολε ; τίνος ἕνεχεν ἀναχωρεῖς; Quid actum est, o díabole? cur retro fugis? an- οὐχ ἐγένετο mávta, 052 Ἰθέλησας; οὐκ ἀνεῖλες αὐτοῦ D non. quiz eupiebas facta sunt omnia? annon illius τὰ ποίµνια, τὰ Bouxólta, τὰς ἀγέλας τῶν ἵππων, τῶν ἡμιόνων; οὐχὶ καὶ τὸν χορὺὸν τῶν παίδων ἁπώ- Ίεσας, καὶ τὴν σάρχα χατέχοφας &nacav; τίνος ἔνε- ἂν ἀναχωρεῖς; "Ott ἐγένετο μὲν πάντα,ὃσα Ἰθέλησα, Vnsly* à δὲ γενέσθαι μάλιστα Ἠβουλόμην, xal δι’ ὅ πάντα ἐποίησα, τοῦτο οὐκ ἀγένατο οὐδὸ γὰρ ἐδλασ- φήμησε, Διὰ γὰρ τοῦτο πάντα ἐχεῖνα ἑποίουν, qn. δν, ἵνα τοῦτο ἐξέλθη ᾽ τούτου δὲ μὴ γενοµένου, οὐ- δὲν 4o. πλέον ἀπὸ τῆς ζημίας τῶν χρημάτων, ἐγένετο, καὶ τῆς τῶν παίδων ἀπωλείας, xat τῆς τοῦ σώματις πληγῆς ΄ ἀλλὰ τοὐναντίον Ίπερ Ἀθουλόμην Ebr, λαμπρότερον ἑποίησα τὸν ἐχθρὸν, xav φαιδρ΄- Sev εἰργασάιιτν. Ἔγνως ὅσον τῆς θλίψεως τὸ κέρδος; Καλὸν μὲν greges, armenta boum, equorumque mandras, ae mulorum, interemisti? annon clorum liberorum perdidisti? annon carnem universam conscidisti ? cur pedem refers? Nimirum, iuquit, quia qu;e optabam perfecta sunt omnia; verum quod mihi maxime cordi erat, et quo studia actionesque meas referebam omnes, haudquaquam consecutum est; nec enim Deo impiis vocibus couviciatus est. Huc enim, et ut illud eveniret, omnes conatus mei spe- ctabant; quod. cum minime assecutus fuerim, ex opum jactura, ex filiorum interitu, ex corporis plaga, non modo nihil lucri mihi accessit : imo contrarium ejus qnod optabam, accidit, spfendidio- rem reddidi inimicum, et clariorem effeci. AÀnimadvertisti quantum lucrum calamitas secum 555 SUPPLEMENTUM AD ο. J. CIIRYSOSTOMI ΟΡΕΙΑ. 036 afferat? Pulehrum. quidem fuit ejus corpus, cum A γὰρ τὸ σῶμα xal ὑγιαῖνον ἣν πολλῷ δὲ σεµνότερον sanum esset; multo tamen est ampliorem dignita- tem adeptum cum vulneribus illis confossum esset. Laus eteuim priusquam inficiantur, pulchra: sunt ; postquam vero colorem purpureum imbiberint, inef- fabilem pulehritudinem 2ο venustatem summam assequuntur. Nisi illum omnibus exuisset, victoris bonam habitudinem minime cognovissemus; uisi corpus ejus plagis perforasset, qui intus latebant radii fulgorem minime reflexissent; nisi cum in fimo collocavisset, divitias ejus ignoravissemus : neque enim rex solio insidens spleudidus adeo ac illustris est ut Jobus, qui in sterquilinio tunc sede- bat; mors quippe regalem sellam excipit, illam autem stercorum sedem, regnum caelorum. [λος proposui historiam, nou ut qui? exposita sunt lau- dibus prosequamiui, sed ut viri virtutem patien- tiamque imitemini ; et ex illius factis eruditi, nibil grave esse discatis in humanis rebus, uno excepto peccato. Non paupertatem, uon morbum, non con. tumeliam, non convicium, non dedecus, non (quod malorum omnium supremum judicatur) mortem : nowina enim hxc suut apud. sapientes, malorum nomina, inquam, re ipsa carentia; vera autem ca- lamitas est. Deum offendere, et eorum qua eidem non probantur, quidpiam admittere. Restat ut recte. factorum, et. malorum quz per- tulit, comparationem instituamus, ut certo intelli- gas, non tantum recte factis, sed malorum etiam tolerauntiz, prx:nia. esse proposita, et quidem ain- pla, et huic »ón minus quam illis, imo interdum huic multo potius quam illis. In medium, si placet, magnum patientiz atliletam, qui iu utroque genere excelluit, 3«ducamus, ut unde magis enituerit in- telligas : comparatione igitur facta, quo demum tempore illius virtus magis eluxerit, videauus; utrum quaudo communis quidam portus erat egen- tibus ? an potius cuin acerba, el qux ejus animum gravi conliciebant augore, pateretur ? utrum, cum domum cunctis adveniantibus patefaceret? an vero cum illa eversa, nullum verbum asperius protulit, sed Deum multo magis laudavit? atqui illud quidem recte factum, hoc vero perpessio fuit, Die mihi, quando is clarior fuit? utrum, cum pro Ὑέγονε, χατατμηθὲν ὑπὸ τῶν τραυμάτων ἑχείνων. Ἐπεὶ xal ἔρια χαλὰ μὲν xal πρὸ τῆς βαφῆς, ἔπει- ὃὰν δὲ ἁλουργὰ Ὑένηται, ἄφατον προσλαµόδάνει τὸ Χάλλος , xal πολλὴν τὴν εὐπρέπειαν. El μὴ ἀπέδυσεν αὐτὸν, οὐκ ἂν ἔγνωμεν τοῦ στεφανίτου τὴν εὐεξίαν - εἰ μὴ διέτρησεν αὑτοῦ τὸ σῶμα ταῖς ὠτειλαῖς, οὐκ ἂν ἀντέλαμφαν ἕνδοθεν αἱ ἀχτῖνες * εἰ p ἱχάθισεν αὐτὸν ἐπὶ τῆς χοπρίας, οὖκ ἂν ἔγνωμεν αὐτοῦ τὸν πλοῦτον ' οὐδὲ γὰρ οὕτω λαμπρὸς ἐπὶ θρόνου χαθί- µενος βασιλεὺς, ὡς ἐχεῖνος, ἐπὶ τῆς χοπρίας τότε καθήµενος, ἐπίσημος ἣν, xaX περιφανἠς' μετὰ μὲν Υὰρ τὸν βασιλιχὸν θρόνον, θάνατος, μετὰ δὲ τὴν xo- πρίαν ἐχείνην, οὐρανῶν βασιλεία. Ταύτην παρέθηχα τὴν ἱστορίαν, οὐχ ἵνα ἑπαινῆτε τὰ λεγόμενα, ἀλλ) ἵνα τὴν ἀρετὴν τοῦ ἀνδρὸς, xal τὴν ὑπομονὴν µιµήση- σθε * ἵνα διὰ τῶν ἔργων αὐτῶν µάθητε, ὅτι οὐδὲν δεινὸν τῶν ἀνθρωπίνων, ἁλλ᾽ ἡ ἁμαρτία μόνη. Οὐ Ἱσενία, 09 νόσος, οὐχ ὕδρις, οὐχ ἐπήρεια, οὐχ ἀτιμία, 0) τὺ πάντων δοχοῦν ἔσχατον εἶναι τῶν καχῶν, ὁ θά- νατος ' ὀνόματα γὰρ ταῦτα µόνον box, τοῖς φιλοσ-- φοῦσι, συμφορῶν ὀνόματα, πραγμάτων ἔρημα; f) Ck ἀληθῆς συμφορὰ, τὸ προσχροῦσαι θεῷ, xal ποιῆσαί τι τῶν μὴ δοχούντων αὐτῷ. Λείπεται δὲ χατορθωµάτων, xal παθηµάτων ποιῄσα- σθαι σύγκχρισιν, ἵνα µάθῃς σαφῶς, ὅτι οὗ κατορθώ- pacc µόνον, ἀλλὰ xaX παθήµασιν, ἁμοιδαὶ χεῖνται, xai ἁμοιθαὶ σφόδρα µεγάλαι, xal παθήµασιν οὐχ ἔλαττον f) κατορθώµασι, μᾶλλον δέ ἐστιν ὅπου πλέον, ἡ χατορθώµασι. Καὶ εἰσαγάγωμεν, εἰ δοχεῖ, τὸν µέ- γαν τῆς ὑπομονῆς ἀθλητὴν, τὸν ἐν ἑκατέροις διαλάμ- Ψαντα τούτοις, ἵνα εἴδῃς πόθεν µειζόνως διέλαµψεν * ἴδωμεν οὖν συγχρἰναντες, πότε λαμπρότερος ἣν, ὅτε χοινὸς ἣν λιμὴν τοῖς χρῄζουσιν, ἢ ὅτε ἕἔπασχε τὰ ὁδυνηρὰ, xal πολλὴν ἑντιθέντα αὐτῷ τὴν ἀθυμίαν * ὅτε τὴν οἰχίαν αὐτοῦ πᾶσι τοῖς παριοῦσιν ἀνέφξεν , 3| ὅτε χατενεχθείσης αὑτῆς οὐδὲν ἐφθέγξατο npa πικρὸν, ἀλλ' εὑφήμησε τὸν Osóy* χαίτοι τὸ μὲν κατόρθωμα fjv, τὸ δὲ πάθηµα. Πότε φαιδρότερος ἣν, εἰπέ poc; ὅτε ἔθυεν ὑπὲρ liberis mactabat hostias, illosque ad concordiam p) τῶν παίδων, xal πρὸς ὁμόνοιαν αὐτοὺς συνῆγεν, d adducebat? an potius €um ruina oppressis, et acer- bissimo mortis genere interemptis, cum magna animi zquauimitate id quod acciderat pertulit? Quando magis virtus ejus enituit ? utrum cum agno- rum suorum vellere, nudorum humeri concalefie- bant? an vero cum allato nuntio de calesti igne quo grex oviuni cum pastoribus crematus est, non solum nec turbatus est, nec commotus, verum eliam casum placide tulit? Quando is major fuit! utrum cum corperis sanitate ad patrocinandum iis utebatur qui. afficiebantur injuria, iniquorum molas conterens, et ex medio dentium rapinas eripiens, - ο. [c. αὐτοῦ. ὅτε χαταχωσθέντων αὐτῶν, xaX τῷ πιχροτάτῳ τρόπῳ τῆς τελευτῆς χαταλυσάντων τὸν βίον, μετὰ πολλῆς τῆς φιλοσορίας Ώνεγχε τὸ συµθάν; Πότε μᾶλλον ἑξέ- λαμψεν; ὅτε ἀπὸ τῆς χουρᾶς τῶν ἀρνῶν αὐτοῦ ἔθερ- µάνθησαν τῶν γυμνῶν οἱ ὤμοι, ἢ ὅτε ἀκούσας, Πυρ ἐξ οὐρανοῦ ἔπεσε καὶ κατέφαγε τὴν ἀγέλην μέτὰ τῶν ποιμένων, οὐ διεταράχθη, οὐδὲ ἐθορυδήθη, ἀλλὰ πράως ἤνεγχε τὴ» συµφοράν; Πότε µείζων qv; ὅτε τῇ ὑγιείᾳ τοῦ σώματος εἰς τὴν τῶν ἁδικουμένων ἐχέχρητο προστααίαν, συντρίόων τὰς μύλας τῶν ἀδίχων, χαὶ ἐχ µέσου τῶν ὁδόντων ἑξαρπάζων &p- πάγµατα, xal λιμὴν αὑτοῖς Υινόµενος, ἢ ὅτε οὐ οῶμα FRAGMENTA IN BEATUM JOD. 558 «οῦτο αὐτοῦ, τὸ τῶν ἁδιχουμένων ὅπλον, ἑώρα χατὲ- A portusque illis exsistens? an vero. eunr ipsum illud σθιόµενον ὑπὸ σχωλήχων, xai καθήµενος ἐπὶ τῆς χοπρίας, αὐτὸς αὐτὸ χατέξαινε, λαθὼν ὕστραχον ; Τήκω γὰρ βώ.αχας γῆς ἀπὸ lxopoc ξύω», qnt. Καΐτοι ἐχεῖνα μὲν πάντα χατορθώματα, ταῦτα δὲ πάντα παθήµατα ἣν ' ἀλλ ὅμως ταῦτα αὐτὸν λαμ- πρότερον ἑχείνων ἀπέφηνε. Τοῦτο γὰρ μάλιστα τὸ πικρότατον αὐτῷ τῆς παρατάξεως µέρος ἂν, xal μείζονος δεόµενον τῆς ἀνδρείας, καὶ εὐτονωτέρας φυχΏς, xal ὑψηλοτέρας διανοίας, χαὶ πλείονα περὶ τὸν θεὺν ἐχούσης ἀγάπην. Διά τοι τοῦτο, ἑχείνων μὲν γινοµένων, εἰ xal ἀναισχύντως, xal σφόδρα ἰταμῶς, ἁλλὰ ὅμως ἀντεῖπεν Ó διάθολος λέγων, Mi] δωρεὰν 16 σέδεται τὸν Κύριον; τούτων δὲ συµθάντων, ἐγχαλυφάμενος ἀνεχώρησε, νῶτα δοὺς, xat οὐδὲ ἀναισχύντου τινὸς ἀντιλογίας σχιὰν γοῦν ἔχων προ- δαλέσθαι. « Χρόνου δὲ πολλοῦ προθεθιηκότος, εἶπεν αὑτῷ ἡ γννὴ αὐτοῦ. Μέχρι τίνος χαρτερήσεις, λέγων ' Ἰδοὺ ἀναμένω χρόνον ἔτι μικρὸν, προσδεχόµενος τὴν ἑλ- πίδα τῆς σωτηρίας µου ;» 'O δὲ, περαιτέρω προϊόντος αὐτῷ τοῦ ἀγῶνος, πάλιν ἑτέρους ἀναδεῖτα. στεφάνους , ἐκ τῶν πρὸς τὴν γυναῖκα ῥημάτων. Καὶ γὰρ fj vov μᾶλλον λοι- πὸν ὑπελείφθη, πάντων ἀφανισθέντων αὐτῷ, xol τῶν παίδων, xal τῶν χτηµάτων, xal αὐτοῦ τοῦ σώ- ματὸς , xat αὕτη πρὸς πεῖραν καὶ ἐπιθουλήν * διὰ τοῦτο αὐτὴν μετὰ τῶν τέκνων οὐχ ἡφάνισεν ὁ διά- ὄολος, οὐδὲ ἤτησεν αὐτῆς τὴν σφαγῆν, ἐπειδὴ προσ- C εδόκησε µεγάλως αὐτῷ συντελεῖν, πρὸς τὴν ἐπι- 6ουλΏν τοῦ ἁγίου τούτου * διὰ τοῦτο, ὥσπερ τι µέ- 103109 ὅπλον, αὑιὴν αὐτῷ χατέλιπεν. El γὰρ παρα- δείσου, φησὶ, δι’ αὐτῆς ἐξέδαλον τὸν Αδὰμ, πολλῷ μᾶλλον ἀπὸ xonpla; ὑποσχελίσαι δυνήσοµαι τὸν Ἰώδ. Καὶ θέα τὴν καχουργἰαν * οὐδὲ γὰρ τῶν βοῶν ἀπολλυμένων προσήγαγε τὸ µηχάνηµα τοῦτο, οὐδὲ τῶν ὄνων, οὐδὲ τῶν χαµήλων, ἀλλ᾽ οὐδὲ τῆς οἰχίας χατενεχθείσης , οὐδὲ τῶν παίδων χαταχωσθέντων, ἀλλὰ σιγᾷ τέως xa ἡσυχάζει , πρὸς τὸν ἀθλητὴν ὁρῶν * ὅτε δὲ τῶν σχωλήχων ἀνέθλυσεν ἡ πηγἡ, καὶ στπόμενον τὸ δέρµα χατέλῥει, καὶ δαπανώµεναι al σάρχες, ἰχῶρα πολλῆς γέµοντα δυσωδίας ἐποίουν, καὶ τηγάνων, xal καμίνων, καὶ πάσης φ)ογὸς ἐδυ- νπρότερον, αὑτὸν fj τοῦ διαδόλου κατανήλισχε χε]ρ, θηρίου παντὸς χαλεπώτερον διατρώγουσα πάντοθεν, καὶ χατεσθίουσα τὸ σῶμα" καὶ iv ταύτῃ τῇ συµ- φρρᾷ πολὺς προῆλθε χρόνος, τότε αὐτὴν προσάχει, ἤδη τεταριχευμένῳ χαὶ κατεργασθέντ.. Ei γὰρ παρὰ τὰ προοἰµια προσῆλθε τῆς συμφορᾶς, οὐδ' ἂν ἐκεῖ- voy εὗρεν οὕτως ἐκνενευρισμένον, οὐδ' ἂν αὕτη τὴν συμφορὰν ἔσχεν ἑξογχῶσαι οὕτω xal ἑπάραι τῷ λόγῳ. Νυνὶ δὲ ὅτε αὐτὸν εἶδε, διὰ τὸ μῆχος τοῦ ypó- νου διφῶντα ἁπαλλαγῆς , χαὶ ἐπιθυμοῦντα vo τῶν ἐπιχειµένων λύσεως σφοδρῶς, τότε προσέρχεται. "Ote yàp σφόδρα κατειργασμένος ἣν, xat οὐδὲ ἄνα - πνεῖν λοιπὸν εἶχεν, ἀλλὰ καὶ ἀποθανεῖν ἐπεθύμει, 4 Job τη, 5. corpus, quod calamitosorum scutum eral, a ver- mibus devorari videbat, sedensque m sterquiliuio, ipse sumpta testa illud radebat? Dicit euim, Ja- [undo glebas terre, a sanie radens? : et tamen illa omnia facinora eraut egregia, liec autem omnis, malorum perpessioncs : nihilominus hac multo magis quam illa illustriorem eum reddiderunt. li»c certaminis ejus et conflictus pars. erat longe acerrima, qu» majore fortitudine, conostantiore animo, subliiiore mente, Deique amore magis ae- censa, indigebat. Ac propterea, cum h:ec ita eve- nissent, diabolus, licet impudenter quidem et au- dacter valde, nihilominus tamen responsando dixit : Num gratis Jobus colit Dominum ? Cuin autem hac B adversa. contingerent, ne uwbram quidem impu- dentis contradictionis, quam przstenderct, habens, opertus, ac terga verteus, retrocessit. VERs. 9. « Tempore autem multo transacto, dixit ei u«or ejus : Quousque sustincbis, diceus : Ecco permaneo tempus adliuc parvum, exspectans spei salutis mez ? » At ille, cum ulterius procederet certamen, novis rursus coronis, ob verba ad conjugem, redimitur. Ex illa euim rerum omnium, fortunarum, libero- ruin, et corporis ruina, uxor ei sola ad tentationem et insidias de industria relicta est : 4ο proinde diabolus illam una cum liberis non exstiuxit, nc- que ejusdem interitum poposcit, quoniam ad insi- dias justo huic paraudas, auxilium non leve ab ipsa sperabat ; idcirco eam sibi, tanquam maxinuum et validissimum telum, reservavit. Si enim ex para- diso , inquit, Adamum mulieris ope exturbavi, multo magis Jobum in sterquilinio evertere potero. Λε vide sceleratum. artificium; neque enim post boum, asinorum, ac camelorum greges abactos, neque pos! eversam domum, neque post obrutos liberos, machinam hanucadhibuit; sed interim silet et quiescit, oculis in unum atliletam conjectis : cum autem vermium fontes redundareut, et tabe cor- rupta cutis deflueret, εἰ consumpta caro putrem saniem graveolentia plenam gigueret, manusque dzemonis acerbiore sensu doloris quam sartago, fornax, et quavis flamma, eum absumeret , οἱ qualibet fera jiumanius uudique corpus circumro- deret ac devoraret : cumque in bac calamitate multum temporis effluxisset, tune demum homini macerato, et corporis languore confecto, uxorem subornat et admovet. Si enim in calamitatum pri- mordiis illa accessisset, non o(fendisset eum adeo enervatum, neque ipsa vim ealamitatis efferre ver- bis, et exaggerare tlantopere potuisset. Cum vero longiuqui temporis pertzesum, calamitatum exitum, οἱ liberationem a malis presentibus sitire eum οί vehementer. expetere animadvertit, tunc. demum accedit. Cumque vehementi oppuguatione defatiga- tus essct, nec respirare amplius posset, quiuetiain 535 SUPPLEMENTUM AD S. J. CIIRYSOSTOMI OPERA. mortem ipsam optaret, audi quid dicat ο: Utinam A ὄκρνσον τί φησιν ^. El γὰρ ὄφεον δυναίµην épgav- possem mihi ipse manus afferre, aul rogarem alium, el faceret mihi hoc! Ac mulieris cousidera. eum scelere conjunctam calliditatei, queniadmodum 8 temporis diuturnitate statim. ducat. exordium: Qwousque. sustinebis ? inquit. Quod si nuda verba, remotis rebus, animum mollire interdum possunt; (nte cogita quid eum passum tunc. esse vorisimile est, qui post hujusmodi verba, rebus etiam ipsis torqueretur : et quod pejus est, cum hzc ipsa ab uxore dicerentur, atque ab ea uxoro cujus animus reciderat ac desperatione fractus erat; idque agebat ut ja eamdem desperationem virum conjiceret. Sed nimirum, ut. machinam quz adamantino buic. uiuro adisota est, aperlius cognoscamus, verba ipsa audiamus ; quzenam vero sunt illa? Quousque. susti- nebis dicens, Ecce permaneo tempus adhuc parvum, exspectans spem salutis wee ? Tempus, inquit, ipsum tua verba refillit, quod licet jam diuturnum fue- rit, nullum 1auen walorum inem affert. Ilec autem non €o tantum loquebatur, ut ad desperatio- nem eum adigeret, sed etjam υἱ conviciis et mordacibus dictis iuscctacetur : etenim eam Jobus, molestiam exlibentem, saepe consolatus erat, atque his verbis repulerat : Exspecta adbuc paulisper, et brevi dabitur his finie ; convicium ergoilli faciens, inquit, au. rune etiam idipsum dicturus es? mul- tum enim jam lemporia fluxit, nec. ullus barum rerum. finis apparnit. Quid, o mulier, athletam euervas? quid mauus. coutrahis? cum dicendum esset, adhuc parvum. Malitiaum etiam. iusignem considera; non. boum meminit, aut ovium aut ca- meloruu (sciebat. enim. harum rerum. amissione laud magnopere illius animum exulceratum fnisse), ad naturam statim. properat, et liberos revocat in memoriam : siquidem in illorum ruina tunicam tór χειρώσασθαι, 7) δεηθείς τε ἑτέρον, καὶ ποιήσει /ιοι τοῦτο. Καὶ θέα µοι τὴν χακουργίαν τῆς Υν- ναιχὸς, πόθεν εὐθέως προοιµιάζεται ἀπὸ τοῦ πλήθους τοῦ χρόνου * Μέχρι τίνος καρτερήσεις; λέγουσα. El δὲ πολλάκις , xal πραγμάτων οὐχ ὄντων, λόγοι μόνοι ἴσχυσαν µαλάξδαι , ἐννόησον τί τότε πάσχειν αὐτὸν εἰκὸς fv, μετὰ τῶν ῥημάτων τούτων, καὶ τῶν πραγμάτων ὀδυνόντων αὐτόν. xaX τὸ δὲ πάντων χεῖ- ρον, ὅτι καὶ vuv) ταῦτα λέγουσα ἂν, xal vovit áva- «19090a, καὶ ἁπαγορεύουσα, xai διὰ τοῦτο σπουδά- ζουσα καὶ αὐτὸν εἰς ἁἀπόγνωσιν ἐμθαλεῖν. Πλὴν ἀλλ' ἵνα σαφέστερον ἴδωμεν τὸ μηχάνημα, τῷ ἆδα- μαντίνῳ τούτῳ προσαγόµενον τείχει, xaX αὐτῶν ἀχούσωμεν τῶν ῥτμάτων. Τίνα οὖν ἐστι ταῦτα; B Μέχρι είνος καρτερήσεις «όγω», Ιδου ἀναμένω χρόνον ἔτι μικρὸν προσδεχόµενος τὴν ἑἐλπίδα τῆς σωζηρίας uov. "Ηλεγξε γάρ σου, φησὶ, τὰ ῥήματα ὁ χρόνος, µαχρότερος μὲν Υινόµενος, λύσιν Ok οὖδε. μίαν ἐμφαίνων. Ταῦτα 6k ἔλενεν, οὐχ εἰς ἆ πόγνωσιν αὐτὶν ἐμδάλλουσα µόνον, ἀλλὰ xaX ὀνειδίζουσα, καὶ χωμῳδοῦσα * χαὶ γὰρ ἑἐχεῖνος ἐνοχλοῦσαν ἀεὶ παρᾶ- μυθούμενος, xal διακρουόµενος, τοιαῦτα ἐφθέγγετο, ἀνάμεινον ἔτι μιχρὸν, xal ταχέως ἔσεται τούτων τὸ τέλος * ὀνειδίζουσα τοίνυν αὐτῷ, qnoi, μὴ καὶ vuv τὸ αὐτὸ ἐρεῖς; πολὺς γὰρ Χρόνος fr παρέδραµε , xal τέλος τούτων οὐδὲν ἀνεφάνη. Τί τὸν ἀθλητὴν, à γύναι, ἐχλύεις; τί χαταστέλλεις τὰς χεῖρας ; Δέον εἰπεῖν, Ετι μικρό». Καὶ θέα ctv χακουργίαν ' οὐδὲ γὰρ µέµνηται τῶν βοῶν, οὗ τῶν προθάτων, οὐδὲ τῶν χαμίλων ' ᾖδει γὰρ οὐ σφόδρα αὐτὸν τούτοις δαχνόµενον, ἀλλ’ ἐπὶ τὴν φύσιν εὐθέως ἔρχεταε, xal τῶν παίδων ἀναμιμνήσχει ' ἐπ᾿ αὐτοῖ; γὰρ εἶδεν αὐ- τὸν, xal τὴν ἐσθῆτα διαῤῥήξαντα, καὶ τὴν χόµην ἀπηχειράμενον ' καὶ οὐχ εἶπεν, ᾽Απώλετό σου τὰ παιδία, ἀλλὰ σφόδρα περιπαθῶς : illum discidisse, connamque Lotondisse vidit; neque enim dixit, Liberi tui perierunt, $ed cum maguo auimni affectu : VEgns. 9. « Ecce enim deletum est memoriale luum de terra : filii οἱ filie, mei uteri. dolores, et labores quos iu vacuum laboravi cum aerumnis. » Primitus quidem liberi expetebantur, et in deliciis erant, quia hac ratione memoriam quisque el vita: Sua quasi reliquias, posteris tradebat. Quia « Ἰδου γὰρ ἡφάνισταί σου τὸ μνηµόσυνον ἀπὸ τῆς γῆς * υἱοὶ xal θυγατέρες, ἐμῆς χοιλίας ὠδῖνες xaX πόνοι, οὓς εἰς τὸ Χενὸν ἑχοπίασα μετὰ uó- χθων. » Παρὰ μὲν τὴν ἀρχῆν, ποθεινὸν τὸ τῶν παίδων fv, δ.ὰ τὸ χαταλιμπάνειν ἔχαστον μνημόσυνον, χαὶ λεί- dava τῆς ἑαυτοῦ ζωῆς. Ἐπειδὴ yàp ἀναστάσεως enim nondum mortalibus illis spes fulserat resur- D οὐδέπω σαν ἐλπίδες , ἀλλ᾽ ὁ θάνατος ἐχράτει , xal reciionis, verum mors dominabatur, οἱ una. cum viia. hac, qui inoriebantur, exstingni 5ο arbitra- bantur : ex liberis solamen eia praebuit Deus, quo viva imagines morientium permaneret. essetque genus nosirum iucolume, maximumque muri:uris, et illorum amicis, soboles solatium afferret. Atque ut intelligas, vel ob hanc unam rem precipue, optabilem prolem fuisse, audi quid post tam multas et ineffabiles plagas, apud Jobuimm conjux lawente- tur : Ecce deletum est, inquit, memoriale tuum. de terra. Ac rursus Saul ad David : Jura. mihi ut ο Job xxx, 24. μετὰ τὴν ἐντεῦθεν Qty, ἀπόλλνσθαι ἑνομίκοντο οἱ τελευτῶντες * ἔδωκχεν ὁ Θεὸς τὴν Ex τῶν παίδων παραμυθίαν, ὥστε τῶν ἀπελθόντων ἐμφύχους εἰχό- νας µένειν, xat τὸ γένος ἡμῶν διαττρεΐσθαι, χαὶ τοῖς µέλλουσ; τελευτᾷν, xat τοῖς ἐπ.τηδείοις τῶν ἑκείνων, μεγίστην εἶναι παραμυθίαν, τὰ ἑχείνων ἔχγονα. Καὶ ἵνα µάθῃς , ὅτι διὰ τοῦτο μάλιστα ποθεινὰ τὰ τέχνα ἣν, ἄχουσον τί πρὸς τὸν Ἰὼ6δ ἀποδύρεται, μετὰ τὰς πολλὰς καὶ ἁφάτους πληγὰς, ἡ Ὑννή. Ιδοῦ, φησὶν, ἁ τὠ.Ίετό σου ct µνημόσυνον ἁπὸ τῆς γῆς. Καὶ πάλιν ὁ Σχοὺλ πρὸς τὸν Α1θίδ' "Ὅμο- SUPPLEMENTUM AD S. J. CHRYSOSTOMI OPERA. 56e Nec stipem tantum mendico, verum etiam oberro, A — 05 προσαιτῶ δὲ µόνον, ἀλλά xol πλανῶμαι, xal ac novam inusitatamque servio servitutem, loca omnia peragrans, ac notas cireumferens calamitatis, cunctisque mea mala ostentans; dum subinde de ioco in locum transeo, et cibi quotidiani causa, fores alienas pulso , qux prius necessaria aliis abunde suppeditare poteram. Quasi diceret : Non solum liberos, perennandie nostre memorix ma- teriam, amisimus , neque tu solum tot xrumnis vexaris, verum etiam inopiam gravissimam susti- nemus, victum nobis, mercenariorum more, com- parantes, qui nostra adeo large egentibus przbe- hamus; quanquam ego ipsa, neque servitute tueri me commode possum, cum una domus non sufficiat ad paupertatis turpitudinem reprimendam ; verum δουλεύω δουλείαν ξένην xal χαινὴν, πανταχοῦ περι- ἴοῦσα, xal τὰ σύμθολα τῆς συμφορᾶς περιφέκουσα, xal πάντας διδάσχουσα τὰ ἐμὰ χαχὰ, ἄλλοτε ἄλλον τόπον ἀμείθουσα, xal θυροχοποῦσα τῆς ἑρημέρου ἔνεχεν τροφῆς, fj τοσαύτην χορηγίαν τῶν ἀγαθῶν χεχτηµένη. "Iva εἴπῃ * Οὐ µόνον τοὺς παΐδας ἆπολε- λώχαμεν, τῆς ἡμετέρας µνήµης τὴν ὑπόθεσιν, xal αὐτὸς δὲ σὺ ὑπὸ τοσούτων χατέχῃ δεινῶν, ἀλλά καὶ τΏν ἑσχάτην πενίαν ὑπέστημεν, μισθωτῶν δίχην τὴν τροφἣν ἑαυτοῖς ἐχλέγοντες, οἱ ἄφθονον τοῖς δεοµένοις τὴν χορηγίαν παρέχοντες ' ἐγὼ γοῦν οὐδὲ δουλείας εὐπόρησα, οὐδὲ ἐν οἰχίᾷ μιᾷ καταστεῖλαι τῆς πενίας τὴν ἀσχημοσύνην ἐστιν, ἀλλὰ περίειμι δουλεύουσα, καὶ προσαιτοῦσα ἁθλίως, ἡ πρὶν ἑλευθερίως τρα- mendicando et. serviendo misere oberro, qu:e prius B φεῖσα. Ὄρα, πῶς πλέχει τοῖς ἐκείνου τὰ ἑαυτῆς liberaliter enutrita fui. Vide quemadmodum suas cum illius rebus conjungat : non valent, inquit, . Wa, vincant mea. Postquam quod est cxteris rebus miserabilius exposuisset, de domo in domum se migrare, finein hic lamentis non fecit, sed subjungens, dixit : « Exspectans solem, quando occidet , ut requie- scam ab zrumnis et doloribus qui me nunc pre- munt. » Quod aliis jucundum est, inquit, solig radios in- tueri, id milii est acerbum ; tenebras vero et no- ctem desidero. Nox enim sola sudoribus meis re- quiem largitur, ea mihi solatium affert malorum ; solatur me dies, et a molestiis liberat, cum solem ad occasum prosequitur : nox. enim quis in teuebrig versatur, malis mederi solet. Quare propter calanmi- tates animuin. despondeus, et furore diaboli agi- tata, corporis interitum, unicum malorum reine- dium, justo relictum esse persuadet; id autem posse illum consequi, si contumeliosis verbis Deum lacessat, atque ad inferendam ipsi necem, contra se provocet : flagitiosa autem et callida arte con- silium hoc suadet, ex suis et viri calamitatibus orationem instituens. Partus, inquit, dolores ex- perta sum, et in edacanda prole labores suscepi, ut post te liberos, memoriam tui, relinqueres : ho- rum spes o:nnis evanuit, omnes exstincti. sunt, ma- re$ simul et femine; quem postea intuebor? tene, horum parentem, vermibus scatentem, egenum, abjectum? an me miseram el vagam, quz -ex felicitatesumma pro mercede inservire cogor, et a mane ad vesperam cum doloribus et laboribus luctor? Verum si ine audis, dic verbum aliquod in Deum, ad iram eum stimulans ut te perdat : uni- cum enim hoc est relictum malorum remedium ; quare subjungit : ε Seil dicito aliquod verbum in Dominum, ei mo- rere. » Που item loco sceleratam malitiam vides, quem- admodum dum consulit, non statim perniciosam ^ [g. f, οὐχ ἰσχύει, φησὶ, τὰ cà, χρατείτω τὰ ἐμά. Εἰποῦσα δὲ ὃ πάντων ἐστιν ἑλεεινότατον, τὸ, οἰχίαν ἐξ οἰχίας ἀμείδειν, οὐδὲ ἐνταῦθα ἕστη τῶν θρήνων, ἁλλ᾽ ἐπήγαχε, λέγουσα" « Προσδεχοµένη τὸν ἥλιον πότε δύσεται, ἵνα áva- παύσωμαι τῶν µόχθων µου, xà τῶν ὁδυνῶν at µε συνέχουσι. » 0 γὰρ τοῖς ἄλλοις ἐστὶν ἠδὺ, φησὶ, τὸ τὴν ἀκτῖνα ὁρᾷν, τοῦτο ἐμοὶ βαρύ ποθεινὸν δὲ τὸ σχότος. Καὶ ἡ vog, αὕτη γάρ µε ἀναπαύει τῶν ἱδρώτων μόνη, αὕτη pot παραμύθιον γίνεται τῶν χαχῶν ' παραχα- λεῖ µε καὶ ἵστησι τῶν πόνων, ἡμέρα, τὸν ἢλιον πρὸς τὰς δυσμὰς παραπέµπουσα;. νὺξ γὰρ θεραπεύειν olós τὴν xax(av, «b σχότος ἔχουσα ἑνδιαίτημα. πει» ποῦσα μέντοι πρὸς τὰς συμφορὰς, xai διαθολιχῆς ἑνεργείας πεπληρωµένη , ὑποτίθεται τῷ δικαίῳ, ταύτην αὐτῷ τῶν χαχῶν λύσιν ἀπολελείφθαι, τὴν τοῦ σώματος ἁπαλλαγήν * δυνατὸν δὲ ταύτην αὐτῷ προσγενέσθαι, εἰ παροργἰσοι διὰ τῆν βλασφημίας τὸν θεὸν, καὶ πρὸς τὴν ἀναίρεσιν ὑπερεθίσοι χα ἑαυτοῦ * χαχοτέχνως δὲ τὴν τοιαύτην εἰσηγεῖται βου- λὴν, Ex τε τῶν τοῦ ἀνδρὺς, καὶ τῶν ἑαυτῆς συμφορῶνι τὸν λόγον χατασχευάζουσα. Τὰς τῶν ὠδίνων, eret, ἀλγηδόνας ὑπέμεινα, ἐμόχθησα παιδοτροφοῦσα , ἵνα μετὰ σὲ τὸ μνημόσννόν σου, τοὺς παΐδας καταλίπῃς * ἐξεχόπη τούτων d) ἑλπὶς, πάντες ἀπώλοντο, ἄῤῥενες D ὁμοῦ, xai θήλειαι ' εἰς τίνα λοιπὸν ἀναδλέφω; εἰς σὲ, τὸν τούτων πατέρα, τῶν σχωλήχων πλήρη , τὸν πένητα, τὸν ἀπεῤῥιμμένον ; Ὁ εἰς ἐμὲ, τὴν ἀθλίαν, τὴν πλανῆτιν, τὴν ἐκ τῆς παλλῆς εὐδαιμονίας ἐπὶ μισθῷ θητεύουσαν, xal μέχρις ἑσπέρας kv ὀδύναις xai µόχθοις ἐξεταζομένην, ἀλλ εἴ τι pot πείθῃ, φθέγξαι τι ῥῆμα πρὸς θεὺν, παροργίζων αὐτὸν, ἵνα ae ἀθέλῃ ' αὕτη γάρ σοι µόνη τῶν κακῶν ὑπολέλει- πται λύσις * διὸ ἐπάχει ' €. ᾽Αλλὰ εἰπόν τι ῥῆμα εἰς Κύριον, xai τελεύτα. » Εἶδες χἀνταῦθα τὴν καχουργίαν, πῶς οὐδὲ ἐν αὑτῇ τῇ συμδουλῇ εὐλέως εἰσήγαγε τὴν ὀλεθρίαν 567 SUPPLEMENTUM AD 5. J. CHRYSOSTOMI OPER4. 568 mala quie patiebatur, sed propter ea quae illa dia- A θεὶς, xaX ἀγανακτήσεως, οὐχ ὑπὶρ ὧν ἔπχσχεν, bulice suadebat : ac vultu offensionem animi pra se ferente, illam moderate objurgat ; quandoqui- dem iu zrumna moderationem tiebatur. Quid au- 1ea loquitur? Tanquam una. insipientium mulierum locuta es : nou ita te institui, inquit, non ita. enu- rivi, ut non te jam amplius conjugem meam aguo- 5cam; verba enim ista inulieris sunt. insanientis, el consilium plane delirantis. Mitte igitur, inquit, mulier, cousilium istud tuum, quandiu sermonibug isti commuai vite injuriam facies? mentita es, et meam (qualiter oplavi nunquam) dictis tuis ca- jumniata es. educationeuin : nunc. vita. mese dimi- gium, impium factum esse puto ; quandoquidem nuptie nos ambos unum corpus reddiderunt, tu vero in blasphemiam incidisti. Vides incisionem apiam, εἰ plagam ad sanuandum morbum | idoneam. Haud dixit, Suwlita es atque amens; sed quid? Ταν- quam una insipientium mulierum locuta es: id est, nihil te, nihil institutione disciplinaque mea «i- gnuw prolnlisti. Deinde post objurgationem, con- silium rursus adhibet, quod plenum rationis erat, el uxoris animum salis solari poterat, dicens : VERs. 10. « Si bona euscepimus de manu Do- mini, mala cur non sustinebimus? » Recordare, iuquit, illorum superiorum, et quis £Ooruu 3uclor cogita, atque hac qua nunc nog preimant, fortiter feres. Vides viri modestiam ? ne- que enim fortitudini sue malorum olerantiain ascribit, verum ex ipsa rerum consecutione nasci aflirmat. Pro quibus enim illa nobis est elargitus Deus * quam. nobis mercedem persolvit ? nullam: ex ejus sola beuignitate fluxerunt, Donum fuerunt, n0n merces; gralig, non compensatio ; quare et hiec forti auimo feramus : in memoriam bona quz prius assecutus es revoca, et meliora deierioribus adazquate, Nullius hominis vita usquequaque beata ; solius lei est, in omnibus prospere agere : quare si propter prasentia doles, rebus prioribus teipsaim solare. Nunc quidem lacryaiaris, verum antea ri- Sisti ; nunc smendicitate urgeris, sed antea locuples fuisii ; e limpido vii:e rivulo bibisti, e turbido nuuc cum haurias, fereudum tibi est fortiter; nec euim semper lluviorum decursus puri sunt. Fluvius (quod Leipsam minimc fugit) est vita uostra, in fluxu per- petuo, εἰ coniinuis, sibique invicem succedentibus fluctibus, auctus; et illius quidem pars jam fluxit, pars vero labitur, pars etiam jam primum e fonte eflusit, pars alia postea manabit, ac cuncii ad cemmunen ingr(is oceanum properamus : Si bona suscepimus de manu Domini, mala cur non. suatine- bimus ? An judicem cogemus, eumdem rerum sta- win nobia perpetuo Lribuere? an Dominum docebi- Inus, quemadiaoduin vita nostra traducenda sit? llle &uorua decretorum potestatem habet, suo arbitratu nostra dispensat : sapiens autem est, el servis suis, quod utile est, targitur. Ne curiosius in Domini 9 lo. ὑδρίσεις, 59 Io. ἀναγκάσωμεν. ἀλλ ὑπὲρ ὧν ἑχείνη διαδολιχῶς συνεθούλευσε' xal τῷ βλέμματι τὸν θυμὸν ἑνδειξάμενος, μεμετρημέντν ποιεῖται τὴν ὀπιτίμησιν, καὶ yàp £v συμφοραϊῖς σώ- Φρων Tiv. Καὶ τέ φησιν; Ὥσπερ µία τῶν ἁφρόνων, γυγαικῶν ἑάλησας οὐχ οὕτω σε ἐπαίδευσα, φη-- σὶν, οὐχ οὕτω σε ἔθρεφα"' ὅθεν οὐδὲ ἐπιγινώσχω τὴν σύνοιχον τὴν ἐμήν. Τὰ γὰρ ῥήματα ταῦτα ἀνοήτου γυναικὸς, xaX παραπαιούσης ἡ συµθουλή. Κατάθου, φησὶν, ὦ γύναι, τν συμθουλὴν, µέχρι τίνος τὴν xov vv, ἐν ol; λέγεις, ὑθρίζεις '' ζωήν; ἐφεύσω, καὶ την ἐμὴν, ὡς οὐχ πὐχόμην, ἀνατρορὴν διέθαλες, àv ol; ἐλάλησας' xai τὸν ἐμὺν Blov ἐξ ἡμισείας, σεδη- χέναι νενόµιχα vov, ἐπειδήπερ Ev μὲν cupa &poo- τέρου; ἡμᾶς ὁ γάμος ἐποίησε, σὺ δὲ εἰς βλασφημίαν χατέπεσες. Εΐδες τομὴν σύμμετρον, καὶ πληγὴν lua- vhv διορθῶπαι τὸ νόσημα. Οὐκ εἶπεν, "Aqpuv el xel ἀνόητος ἀλλὰ τί; Ὥσπερ µία τῶν ἀφρόνων γυ- φαικῶν ἑ.λἀ1ησας τουτέστιν, 0Οὐδὲν ἄξιων σεαυτῆς, οὐδὲ τῆς ἐμῆς ἑφθέγξω παιδεύσεως. Rica μετὰ τὴν ἐπίπληξιν, xai συμθουλὴν εἰσάχει πάλιν, ἀρχοῦσαν αὐτὴν παραμυθῄσασθαι, xal πολὺ τὸ εὔλογον ἔχου- σαν, λέγων’ « Ei τὰ ἀγαθὰ ἑδεξάμεθα ἐκ χειρὺς Κυρίου, τὰ χαχὰ οὐχ ὑποίσομεν; » Ἀναμνήσθητι, φησὶ, τῶν προτέρων ἀκείνων, xai λογίζου τὸν αἴτιον, καὶ οἴσεις καὶ ταῦτα Ὑενναίως. Eis; μετριοφροσύνην ἀνδρός; οὐδὲ γὰρ τῇ ἀνδρείφ αὑτοῦ λογίζεται τὴν ὑπομονὴν, ἀλλὰ τῆς τῶν πρα- γµάτων ἀκολουθίας αὑτὴν εἶναί φησι. ᾽Αντὶ τίνων γὰρ ἐχεῖνα ἡμῖν ἔδωχεν ὁ θεός: molav ἐχτιννὺς ἁμοιθήν» Οὐδεμίαν, ἀλλ ἐξ ἀγαθότητος µόνης. Δωρεὰν γὰρ ἂν, οὐχ ἁμοιθῆ, xal χάρις, οὐχ ἀντίδοσις. οὐχοῦν καὶ ταῦτα φέρωμεν γενναίως' ἀνάμνησον τῶν φθασάν- των σεαυτὴν ἀγαθῶν, ἀντισήχωσον τὰ κρείστω τοῖς χείροσιν. Οὐδενὸς ἀνθρύπων ὁ βίος δι ὅλου paxá- p:o; τὸ διαπαντὺς εὖ πράττειν, μόνου Ocou* σὺ δὲ εἰ τοῖς παροῦσιν ἁἀλγεῖς, ἁπὸ τῶν προλαθόντων σεαυ- τὴν παραμύθησον. Νῦν δακρύεις, ἀλλ᾽ ἐγέλασας πρό- τερον᾽ νῦν πτωχεύεις, ἀλλ ἐπλούτησας πρότερον’ ἔπιες τὸ διειδὲς νᾶμα τοῦ βίου, καὶ τὸ θολερὸν τοῦτο πίνουσα, χαρτέρησον οὐδὲ τὰ τῶν ποταμῶν ῥεύματα δι) ὅλου φαίνεται χαθαρά. Ποταμὸς δὲ, ὡς οἴσθα, ὁ βίος ἡμῶν, ῥέων ἐνδελεχῶς, καὶ χύμασιν ἀλλεπαλ- D λήλοις πληρούμενος τὸ μὲν γὰρ αὐτοῦ προέῤῥευσεν ἤδη, τὸ δὲ ἔτι πορεύεται, τὸ δὲ ἄρτι προέχυψε τῶν πηγῶ», τὸ δὲ μέλλει, xa πρὸς τὴν xowhv ἅπαντες τοῦ θανάτου σπεύδοµεν θάλασσαν. El τὰ ἁγαθὰ ἐδεξάμεὺα ἐκ χειρὸς Κυρίου, τὰ κακὰ οὐχ ὑποί- σοµεν; Αναγχάζομεν 39 «by κριτὴν ὅμοια χορηγεῖν πράγµατα δι αἰῶνος ἡμῖν; διδάσχοµεν 5; τὸν Δε- σπότην ὅπως χρὴ διεξάγειν τὸν ἡμέτερον βίον, Αὐτὺς τῶν οἰχείων ψήφων ἔχει τὴν ἐξουσίαν, ὅπως βούλεται τάττει τὰ καθ᾽ ἡμᾶς" σορὸς δέ ἐστι, χαὶ τὸ λυσιτε- λοῦν ἐπιμετρεῖ τοῖς οἰκέταις. Mi) περιεργάζου Δε- σπότου th» χρίσιν, ἀγάπα µόνον τὰ παρὰ τῆς αὐ- τοῦ Gco;íag οἰκονομούμενα" ὅπερ ἂν δῷ σον, τοῦτο ..1σ. διδάσωµεν. 509 FRAGMENTA IN BEATUM JOD. 520 δέχου μεθ᾽ ἡδονῆς, δεῖξον ἓν τοῖς ἀλγεινοῖς, ὡς καὶ A Judicium inquirito, tu iis quie ab ejus prudentia dis- τῆς εὐφροσύνης ἄξια τῆς πρόσθεν ἐτύγχανες. Ταῦτα ὁ Ἰὼ6 λέγων, ἀπεχρούσατο xal ταύτην τοῦ διαθόλου τὴν προσθολῖν, xaX τελείαν αὐτῷ τν τῆς etn al- σχύνην ἐπήγαγεν. "Εδειξε διὰ τοῦ βλέμματος, τὸν χατὰ τῆς ἁμαρτίας µέγιστυν ζηλον (ὀφθαλμὸν γὰρ χατήγορον τῶν χρυπτοµένων fj φύσις ἐγνώριζε), xal ὁ τὴν τοιαύτην ἔφοδον τοῦ πονηροῦ πράως xal Φιλο- σόφως διενεγκὼν, τὴν πρὸς καχίαν παράκλησιν οὐχ «πέμεινε, μείζονα τῶν τοῦ σώματος βελῶν τὴν πο- "piv ἀχοῆν ἠγησάμενος, καὶ τῇ γυναιχὶ ἐπετίμη- eey. Ὥσπερ Υὰρ, qnoi, τὴν θεραπείαν εὐθύμως προσηχάµεθα, οὕτω xal τὴν παιδεία» σωφρόνως ἑνέγχωμεν' ἆγαθὰ γὰρ λέγε, τὰ εὐφραΐνοντα, χαχὰ δὲ, τοὺς πειρασμούς. Τὸ δὲ, ὥσπερ ula τῶν ἀφρόνων ἑλάησας, τινὲς εἰς τὴν Εὔαν ἐξέλαθον, Ἐκείνην, φτσὶν, ἐμ:μήσω τὴν πρώτην δεξαμένην τῆς ἁμαρτίας τὸ νέφος, χαὶ συμθουλαῖς ὁμοίαις πα- Ραχρουσαμµένην, τὸν εἰχόνι θεοῦ τετιμηµένον ἐχεῖ- νον, xal πάσης xaxiag ἑἐλεύθερον. plexa est, et consiliis haud dissimilibus, illum , qui cunivenit, 'O yàp µακάριος ovtog πανταχόθεν βαλλόμενος ἀσφαλέφτερον ἵστατο, xa uupla βέλη δεχόµενος οὐκ ἑνεδίδου, ἀλλ’ ἐἑκένωσε μὲν τοῦ διαθόλου τὴν βελο- θήχην, αὐτὸς δὲ o) χατέπεσεν, οὐδὲ ὑπεσχελίσθη;" ἀλλ' ὥσπερ ἄριστος χυδερνύτης, οὔτε μαινυμένης τῆς θαλάσσης, xal τῶν χυµάτων διεγειροµένων, χατεποντίζετο, οὔτε γαλήνης οὕτης ῥαᾳθυμώτερος ἀγίνετο, ἀλλ' ἐν ἑχοτέρᾳ τῇ τῶν καιρῶν διαφορᾶ, ἴσην τὴν ἑαυτοῦ τέχνην διετήρησε. Καὶ οὔτε πλ.ῦ- τος αὐτὸν ἐφύσησεν, οὔτε πενία ἑταπείνωσεν, οὔτε κατὰ ouv τῶν πραγμάτων φεροµένων ὕπτιος Tv, καὶ ἀναπεπτωχὼς, οὔτε ὅλης σχεδὸν τῆς οἰχίας ἀνατραπείσης, xai πανολεθρίας γενομένης διετα- ῥράχθη, χαὶ τὴν ἀνδρείαν Ἠλεγξς thv ἑαυτοῦ. 'A- χουέτωσαν πλούσιοι, ἀχουέτωσαν πένητες, ἑκατέροις γὰρ τὸ διήγηµα χρήσιµον, χαὶ πᾶσιν ἀνθρώποις Ἱστορία λυσιτελῆς, καὶ τοῖς ἐν εὐημερίᾳ, xa τοῖς kv συμφοραῖς. Ἑκάτερα γὰρ τὰ ὅπλα µεταχειρίσας, ὃ τς εὐσεθείας ἀγωγιστῆς, 6 τῆς οἰχουμένης στε- φανίτης. ἐν ἑχατέροις τὸ τρόπαιον ἕσττησε, xal πρὺς xdv εἶδος πολέμου, τοῦ δαίµονος ἐπελθόντος ἐκείνου, πρὸς ἅπαντα παρετάξατο, καὶ ἐν πᾶσιν ἀνεκηρύτ- τετο. Καὶ καθάχερ στρατιώτης γενναῖος, καὶ 63 εἰδὼς νυχτομαχεῖν, τειχομαχεῖν, πεζομαχεῖν, νχυµα- χεῖν, καὶ τοξεύειν, xal δόρυ σείειν καὶ σφενδόναις, «a ἀχοντίοις, xal παντὶ τρόπῳ μάχης περιχίνεσθαι τῶν ἑναντίων, xal πανταχοῦ κρατεῖν' οὕτω δὴ καὶ ὁ {ενναῖος Σχεῖνος ἅπαντα πειρασμὸν μετὰ πολλῆς ἤναγχε τῆς ἀνδρείας, τὸν ἀπὸ πενίας, τὸν ἀπὸ λιμοῦ, τὸν ἀπὸ νόσου, τὸν ἐξ ὀδύντης, τὸν ἀπὸ τὺς τῶν παίδων ἀπωλείας, τὸν ἀπὸ τῶν φίλων, τὸν ἀπὸ τῶν ἐχθρῶν, τν ἀπὸ τῆς vovavxbz, τὸν ἀπὸ τῶν οἰκετῶν. 0ὐδὲ γὰρ ftv ἀνθρωπίνη συμφορὰ, f| μὴ εἰς τὸ σῶμα ἐξεχενώθη ἐκείνου, ἀλλ' ὅμως ἁπάντων ὑπερηνέχθη τῶν δικτύων, xa ὑνηλότερος γέγονε τῶν τοῦ 61200302 χαλάμων" xal ..1σ. delendum. pensantur, solum acquiescito ; quidquid tibi dede- rit, id libenter accipe, in rebus tristibus ostende te non indignam fuisse hilaritate eL lztitia qua. prius [ruebaris. Hac Jobus oratione diaboli incursionem atque impetum repulit, ac propter acceptam cla- dem, pudorem maximum ei incussit. Ipso oris vultu, contra peccatum summum zelum ostendit (eorum enim qua in recessu latent, oculum pro indice na- tura aguoscit), et qui talem improbi daemonis impe» tum placate et. :equanimiter tulit, is adhortationem ad scelus ferre non potuit, ratas scelerata illa quse cudierat, acerhiora multo, quam tela quz corpori inh:rebant infixa, et uxorem suam his verbis ob- jurgavit. Quemadmodum curationem libenti animo admisimus, sic cliam disciplinam moderate fera- mius : bona, enim dicit, que delectant, mala vero, tentationes. [ιά vero, tanquam. una insipientium locuta es, quidam ad Evam retulerunt ; illam, in- quit, imitata es, quxe peccati nubem. primum am- Dei imagine oruatus, ounique vitio liber erat, cire [ο enini beatus, licet in eum undique mitteren- tur sagitte, tutior ac. firmior nihilominus consiste- bat ; cumque jacula innumerabilia excepisset, nihil de animi virtute remisit, imo vero diaboli thecam omnem jaculis exliausit, ipse vero nec cecidit, nec supplantatus est: sed lanquam. gubernator. opti- C mus, neque furente mari, seseque fluctibus effe- rentibus, obruebatur, neque in tranquillitate atque malacia socordior erat, sed in utroque temporis dis crimine artem suam pariter servavit, Neque enim diviti: illum extulerunt, neque depressit inopia, neque cum ex animi volo res prospere fluerent, supinum animum jacenteraque pra se tulit, neque omni domo eversa, funditasque deleta, perturbatus est, et fortitudinem suam redarguit. Audiant hare divites, audiant pauperes, utrisque enim perutilis est narratio, et cunctis bominibus historia hxc pro- dest, sive secundis ii rebus potiantur, sive afflicten- tur adversis. llic enim pietatis athleta, orbisque terrarum victor laureatus, utroque armorum ge« nere iu utrisque usus, viciorise tropza erexit ; εί diabolo impetum in ipsum faciente, ad omue genus belli in aciem instruetus prodiit, et in. omnibus victor renuntiatus est, Αο prout fortis et strenuus miles, qui noctu maoum conserere, maenja oppu- gnare, pedestre certamen inire, navali bello con- tendere, jaculari, hastam vibrare, et fundis missi- libusque telis, quovis denique pugnae genere, el quovis loco superare novit adversarium : sic pror« sus generosus hic, tentationem omnem, ab inopia, fame, morbo, cruciatu, liberorum clade, amicis, inimicis, uxore, et servis, proficiscentem, cum multa animi fortitudine sustinuit. Nulla enim hu- maus miserize fuit zoorumna qux» non fuerat in il- lius corpore exbausta, laqueis tamen omuibus , et δ.4 SUPPLEMENTUM AD S. 1. CHAYSOSTOMI OPERA. $72 viscatis calamis diaboli superior evasit : οἱ quod A τὸ δη θαυµαστότερον, ὅτι καὶ πάντα aoc, xal πάντα omnium multo est mirabilius, quod cuncta simul et semel supra modum gravia, impetum in eum fe- cerint. Neque enim id attendas, quod tam multa sit passus; sed illud adde, quod non paulatim, non ex intervallo, verum conjunctim universa ; haud enim exiguum est hoc calamitatum additamentum. Primo quidem, qui cuncta hzc mala uno sit eodem- que tempore expertus, ex omni hominum genere nemo reperietur : αἱ enim quispiam cum paupertate luctetur, commoda nihilominus utitur valetudine ; si egestate et morbo coufossus est, ssepenumero conjugem, tristes casus solantem, et quiz ei pro portu sit, sortitus est; si conjugem talem nactus non est, eam tamen non liabet quz? perniciosa con- silia suggerit ; et si talem quidem experitur, quae noxia et lethalia suadet, liberos tamen omnes uno interitu simul non perdidit; quod si simul, certe non eo mortis genere; quod si eo lethi genere, amicos tamen qui solarentur habuit; et si amici qui solarentur non aderant, non tamen. sic. insul- tantes deprehendit , et si iusultautes quidem , at $ervos conviciautes non habuit ; si autem convi- ciantes, nou autem sputo os fcedautes; quod si sputo vultum faedantes, in morbum tamen adeo gravem non incidit; quod si iu morbum tam gravem in- μεθ) ὑπερθολῆς, xal πάντα ὑφ' Ev. Mh yàp. δὲ τοῦτο Inc, ὅτι τοσαῦτα ἔπαθεν, ἀλλὰ πρόσθες, ὅτι οὐδὲ χατὰ μικρὸν, οὐδὲ Ex διαστήματος, ἁλλ᾽ ὑφ' Ev xaX ὁμον' οὐ μιχρὰ δὲ αὐτὴ πειρασμῶν προσθήκη. Tov μὲν γὰρᾶλ- λων ἔχαστος ἀνθρώπων, πρῶτον μὲν οὐδεὶς 15 ἂν εὗρε- θείη πάντα ὑπομείνας ὁμοῦ, ἀλλ εἰ xaX πενίᾳ παλαίει, ὅμως ὑγιείας ἀπολαύει' εἰ δὲ χαὶ πενίᾳ, xat νόσῳ περι- επάρη, ἀλλὰ γυναιχὸς πολλάχις ἀπήλαυσε παραµυθου- µένης τὰ δεινὰ, xal ἀντὶ λιμένος αὐτῷ Υινοµένης;’ εἰ δὲ μὴ γνναιχὸς ἀπήλαυσε τοιαύτης, ἀλλ οὐχ οὕτω συμθουλενούσης ὀλέθρια, εἰ δὲ καὶ οὕτω συμδουλενού- σης ὀλέθρια, ἁλλ' οὐχὶ xaX τοὺς παῖδας ἀθρύον ἀπώλε- σεν ἅπαντας! εἰ καὶ ἀθρόον, ἀλλ᾽ οὗ τοιούτῳ τρότῳ τε- λευτῆς εἰ δὲ καὶ τοιούτῳ τρόπῳ τελευτῆς, ἀλλά φίλους B ἔσχε παραχαλοῦντας εἰ δὲ οὐκ ἔσχε παραχαλοῦντας, ἁλλ᾽ οὐχὶ xai οὕτως ἑπεμθαίνοντας' εἰ δὲ xaX ἔπεμ- θαΐνοντας, ἁλλ᾽ οὐχὶ χαὶ οἰχέτας ὀνειδίζοντας' εἰ δὲ καὶ ὀνειδίζοντας, ἀλλ οὐχὶ xal εἰς τὸ πρόσωπων αὑτοῦ ἐμπτύοντας, εἰ δὲ καὶ εἰς τὸ πρόσωπον ἐμπτύοντας, ἁλλ᾽ οὐχὶχαὶ νόσῳ τοιαύτῃ περιεπάρη' εἰ δὲ χαὶ νόσῳ τοιαύτῃ περιεπάρη, ἀλλὰ δοµατίονυ καὶ σχέπης ἁπ- ᾖλανσε, χαὶ οὐχ ἐπὶ τῆς χοπρίας ἐχάθητο' εἰ δὲ καὶ ἐπὶ τῆς κοπρίας ἐχάθητο, ἀλλ᾽ ἔσχε τοὺς χεῖρα ὀρέγον- τας" εἰ δὲ μὴ ἔσχε τοὺς χεῖρα ὀρέγοντας, ἀλλ' οὐχὶ καὶ ἐἑπεμβαίνοντας' οὗτος δὲ ἅπαντα ταῦτα ὑπήνεγχε. cidit, domicilium tamen et tectum aliquod babuit, nec in. sterquilinio aedem posuit ; quod οἱ in sterquilinio sedit, qui tamen manum 2auziliatricem praeberent, habuit ; quod οἱ manum auxiliatricem praebentes non babuit, saliem insultoribus carebat : bic autem Ίο omnia perpessus est. | Cum in his malis constitutus esset, el quasi in Ἑν τούτοις γὰρ ὄντος αὐτοῦ, xal ἁποτηγανιζο- sartagine intus, extra et. undique frigeretur, mu- C µένου πάντοθεν, ἔνδοῦεν, ἔξωθεν, ἐποίει τῆς γυναι- lier dolos nectit, et conjux damonis telum efficitur, liugaamque diabolo utendam tradens, virum jacu- lis petit, multoque in eum 2atrociora et pernicio- siora, quam ea qua diximus, contorquet. Nec vero hic exitus fuit certaminum , imo vero novi con- flictus initium et primordia; convicia enim mille amici in eum jaciebant. Vos autem nonne audiendis hisce nunquam iutermitentibus calamitatibus de- fatigati estis ? et tamen illis ferendis lassus ille non erat. Quamobrem vestram charitatem hortor ut adhuc parumper exspectetis; necdum euim omnia sumus exsecuti, neque alterum excessum addidimus. Unus enim calamitatis ejus excessus erat, quod mala omnia qua in hominem cadunt, unum corpus sustinuerit, Alter, quoJ omnia simul, et sine ullis induciis, passus fuerit. Volo etiam et tertium ad- dere; quis autem ille est ? quod singula quz enar- ya vimus, non certatim tantummodo, sed etiam iuu- silata quadam et incredibili ratione illum adorta sint : sive egestas, quavis paupertate acerbior ; sive morbus, sive sessio, sivo liberorum interitus, sivc bonorum omnium jactura. Tecum autem per- Ρομέο. Amisit quis facultates ; non tamen sic fun- ditus, neque eo modo. Liberis est orbatus ; verum nou simul omnibus, non tot, non talibus. Morbo €st oppressus veruin non hujus generis; sed aut 9) fg, πρῶτον μὲν γὰρ τῶν ἄλλων ἀνθρώπων οὐδείς. χὸς δν τὰ μηχανήματα, xai γίνεται τοῦ δαίµονος ὅπλον fj σύνοιχος, xaX τοξεύει τὸν ἄνδρα, τὴν γλῶτταν δανείσασα τῷ διαθόλῳ, xaX βάλλει τῶν εἰρημένων πιχρότερα καὶ ὀλεθριώτερα. Καὶ οὐδὲ ἐνταῦθα τέλος ἑλάμόδανε τὰ παλαίσµατα, ἀλλ ἀρχὴ πάλιν xal προοίµια τῆς παρατάξεως ἣν χαὶ ὑπὸ τῶν φίλων µυρίως ἐθάλλετο τοῖς ὀνείδεσιν,. "Apa οὖκ ἑχάμετε ἀχούοντες τὰς ἐπαλλήλους ταύτας συµφοράς; ἀλλ᾽ ἐχεῖνος οὐχ ἔχαμνε πάσχων. A 6h παρακαλῶ τὴν ὑμετέραν ἀγάπην ἀναμεῖναι πάλιν ' οὑὐδέπω γὰρ τὸ πᾶν εἰρήχαμεν, οὐδὲ τὴν ἑτέραν προσεθῄήχαµεν ὑπερθολήν. Μία μὲν γὰρ ἣν, ὅτι πάντα τὰ ἐν ἁν- θρώποις χαχὰ, ἓν σῶμα ὑπέμεινεν. "Exépa δὲ, ὅτι πάντα ὁμοῦ, xal οὐδὲ τὴν πάσχουσαν 5: ἔσχεν àva- χωχἠν. Βούλομαι δὲ καὶ τρίτην εἰπεῖν. τίς δέ ἐστιν αὕτη; Ὅτι τῶν εἱρημένων ἕχαστον, οὐχ ὁμοῦ µόνον ἐπῆλθεν, ἀλλὰ καὶ μετὰ πολλῆς τῆς ὑπερδο- Anz, χαὶ τῆς καινότητος” εἶτε πενία, πενίας ἁπάσης χαλεπωτέρα, εἶτε νόσος, εἴτε χαθέδρα, εἴτε τῶν παίδων ἀπώλεια, εἴτε τῶν ὄντων ἁπάντων 56’ σχόπει δὲ, ἀἁπώλεσέ τις τὰ ὄντα, ἁλλ᾽ οὐχ οὕτως ὁλοσχερῶς, οὐδὲ τρόπῳ τοιῷδε. ᾽Απέδαλε παΐδας, ἁλλ᾽ οὐδέποτε ὑφ) By. ἅπαντας, οὐδὲ τοσούτους, οὐδὲ τοιούτους. Νόσῳ περιέπεσεν, ἀλλ οὐ τοιαύτῃ, ἀλλ' ἡ πυρετοῖς, 3$ λώδῃ, fj ἑτέρῳ τινὶ πάθει συνήθει. Ἐκχείνη δὲ d πληγἢ ξένη τις fv, xat τῷ πάσχηντι µόνῳ σαφἠς σν[σ.πλέχει ἡ γυνή. 35 ἴσ.τοῦ πάθους. "To. ἀποθολή. 15 FRAGMENTA IN BEATUM JOB. 5 λόγος Υὰρ οὖδεὶς παραστῃσαι δύναιτ' ἂν τὸ πικρὸν A febri, aut. mutilatione, aut. alio quopiam usitato cvy ἑλκῶν ἑκείνων, χαὶ τὸ τῶν τραυμάτων ὀδυνη- — murbi genere. llla autem plaga iusolens fuit; eique όν ἀλλ' ἀρχεῖ µόνον τὸν ἑργασάμενον εἰπόντα, καὶ — soli nota, qui eam perpessus est; ulcerum enim il- τὸν ἀχόλαστον αὐτοῦ θυμὸν, ἑνδείξασθαι τῆς mÀnvzG — lorum atrocitatem, et vuluerum acerbitatem, nulla τὸ μέγεθος. Καινὴ δὲ καὶ ἡ xa0:6pz fv, καὶ ξένη — oratio exprimere valet : sufficit autem ad plage οὐ Υάρ ἐστιν, οὐκ ἔστιν οὐδεὶς πένης, οὕτω ποτὲ κα magnitudinem declarandam, auctorem. tantum no- θεσθεὶς αἴθριος διὰ παντὸς τοῦ χρόνου, ὥσπερ ἐχεῖνο — minasse ejusque iracundiam effrenem. Nova quoque ὑπέμεινε γυμνὸς ἱματίων, στέγης ἀπεστερημένος — necantea audita sessio illa fuit; nemo enim est, ἁπάσης, ἐπὶ τῆς χοπρίἰας χαθήµενος. Ἔσχε τις Yov- — nemo est adhuc inventus pauper, qui eub dio sem αἶχα πονηρὰν mollàxt;, ἀλλ οὐδεμία οὑδέποτε per sederit, prout ille, vestimentis nudatus, et tecto ἐγένετο οὕτω πονηρὰ, ὡς kv τοιαύτῃ συμφορᾷ ἐπι- omni exclusus, in sterquilinio sedere sustinuit. lla- τίθεσθαι τῷ ἀνδρὶ, xal ξίφος ἀχονῆσαι χατὰ τὴς — buit quis saepenumero uxorem improbam, verum kxsivou φυχῆς, xal συμθουλεῦσαι τοιαύτας συµδου- — nulla unquam adeo scelerata reperta est, qua in λάς. Καὶ τὸ τῶν φίλων δὲ ξένον, καὶ τὸ τῶν olxe- — hujusmodi calawitate virum insectaretur, et mu- τῶν. xai τὸ τοῦ λιμοῦ δὲ χαινότερον πάλιν, ὅτι — cronem contra illius animam exacueret, atque ejus- παραχειµένης οὐχ ἀπεγένετο τῆς τραπέτης. Εἴπω B modi consilia suggereret, Amicorum etiam οἱ famu- xai τετάρτην ὑπερθολὴν, τὸν πλοῦτον λέγω, τὸν Ép-— lorum ratio, qua se erga illum gerebant, peregrina προσθε», χαὶ τὴν εὐημερίαν' ὁ μὲν γὰρ ἐξ ἀρχῆς ἐν et inusitata erat : magis autem inusitatum famis πενίᾳ ζίσας, εὐχολώτερον ἂν ταύτην ἤνεγχεν, ἅτε — genus, cum appositas dapes non gustaret, Dicam µελετήσας τὸ πάθος. ὁ δὲ ἐξ εὐημερίας τοσαύτης —etiam et quartum excessum, divitias scilicel et fe- χατενεχθεὶς, δ.ὰ «b ἀγύμναστον, xal ἀμελέτητον, licitatem qua prius fruebatur : nam qui »b initio χαλεπωτέραν ὑπομένει τὴν αἴσθησιν xal πιχροτέραν — in paupertate vixit, facilius eam fert, meditatione τὴν ὀδύνην, xal μείζονα «ην ταραχἠν. Εἴπω xol mali assuetus; qui vero ex ompla felicitate ἑτέραν ὑπερθολὴν, μάλιστα στεφανοῦσαν, xal àva- — fuerit deturbatas , ut. qui nec exercitatione , nec χηρύττουσαν τὸν ἀθλητὴν ἐχεῖνον, xat δειχνύουσαν — meditatione animum — prxmunierit , asperior it αὑτοῦ ὑψηλὴν xai τῶν οὐρανῶν ἁπτομένην τὴν Ψυ- — illi calamitatis sensus , cum vebementiore dolore xliv. Τίς οὖν ἐστιν αὕτη; Ἡ ἀπὸ τοῦ χρόνου διαφορά — atque perturbatione conjunctus. Dicam etiam πρὸ γὰρ τῆς χάριτος, xal πρὺ τοῦ νόμου γενόµε- alium excessum, qui insigni prize reliquis. corona vog, τοιαῦτα ἐφιλοσόφησεν, οὐ διδασκαλίας ἀπολαύ- οἱ laude athletam — illum exornat, ejusque ex- σας, o0 γράµµασιν ἑντυχὼν, οὐ βιδλίοις, οὐχ ἑτέρους , celsum animum, ceelumque contingentem testatur. τοιούτους θεασάµενος, οὖκ εἰς τὸν ἔμπροσθεν χρόνον — Quis autem est? temporis ratio atque discrimen ; ἀναδραμεῖν ἔχων, καὶ τοὺς χατορθωχότας ἐννοῆσαι' — ante gratiam enim et legem exsisteus, talia philoso- οὐδέπω γὰρ ἣν γραφὴ, f) ἱστορία τὰ γεγενηµένα — phatus est, non disciplina imbutus, non litteras, παραδιδοῦσα * ἀλλ' kv ἀτριθεῖ τῇ ὁδῷ, ἐν ἁπλώτῳ τῇ nec libros habens, non alios sibi similes videns, nec ἑαλάττῃ, ἓν ζόφῳ τοσούτῳ xaxlac, μόνος xaX πρῶ- — priorum sxculorum viros egregios, et exempla ha- τος ἐχεῖνος τότε ταύτην τῆς φιλοσοφίας ἔτεμε τὴν — bens ad qux recurreret (nondum enim res gesta ὁδὸν, τῷ κχεφαλαίῳ τῶν ἀγαθῶν μεθ) ὑπερθολης — scriptis et historiis mandabantur), sed in. via invia, ἄχρος ἀποδειχθείς. Μέγιστον γὰρ xal τὸ, τὰ ἑλάτ- οἱ 4 nemine trita, et mari navigiis nondum teutato, τονα µέρη τῆς ἀρετῆς κατορθοῦν, πολλῷ δὲ μεῖνον, — ac tanta malitiae οοἱἰρίηθ, primus et sine comite, τὸ ἐν τῷ ἀχροτάτῳ πάντων ἀκρότατον εἶναι ' ὅτι δὲ hanc philosophiz viam tuuc ingressus est, ín eo τὸ πάντων ἀχρότατον ὑπομονὴ, οὐδεὶς ἀντερεῖ. ΤΊαῦτα quod bonorum omnium praecipuum est, summum Youv xal αὐτὸς ὁ διάόθολος εἰδὼς, ἔλεγε' Δέρια etin excessu se ostendens. Maximum euim est, mi- ὑπὲρ δέρµατος, xal πάντα ὅσα ὑπάρχει τῷ ἆἁν- nores virtutis partes explevisse, verum multo ma- θρώπφῳφ, ὑπὲρ τῆς γυχῆς abtov ἑἐχτίσει. Ob μὴν jus est, in eo quod summum est, pre aliis exi- δὲ ἀ1 1 ἁποστείίας τὴν xeipd cov, ἄψαι τῶν D mium exsistere : quod aotem patientia omnium ὁστῶν αὐτοῦ, xal cov σαρκῶν αὐτοῦ. "O0sv δηλον, — summum sil, et emineat, nemo est qui inficiabitur. ὅτι πάντων ἀχρότατον τοῦτο τὸ χατόρθωμα, xat νεα- Ίος igitur cum diabolus minime ignoraret, dixit : Ἀχῆς τινος χαὶ σιδηρᾶς δεόµενον φυχῆς. Pellem pro pelle, et qurcuuque sunt. homini, pro tima sua pendet. Alioquin «utem mittens manum (xam, lange ossa ejus ei carnes ejus. Uude patet, Íaeinus hoc maxime przclarum fuisse, et quod animo forti, et plane ferreo indigeret. Ἐγὼ δὲ οὐχ οὕτω θαυμάζω τὸν Ἰὼ6 πρὸ τῆς παρ- Ego vero non ita Jobum, ante mulieris adhorta- εινέσεως τῆς γυναιχὸς, ὡς μετὰ τὴν ὀλεθρίαν gup.-.— tionem, ut post exitiosum illud consilium, adwiror. ἑωλὴν ἐχείνην. Καὶ [Hf τις παράδοξον εἶναι νοµιζέτω — Et ne cui videatur incredibile, quod dico; frequen- Ὁ λεγόµενον * πολλάχις yàp οὓς ἡ τῶν πραγμάτων terenim quos rerum nalura everlere non potuit, Vic οὐχ ὑπεσχέλισε, ῥῆμα, xal παραΐνεσις διε- — sermo et prava. adhortotio fregit. ld cum diabolus Εδαρμένη κατέλυσεν. Ὅπερ οὖν xal ὁ διάδολος — minime ignoraret, post plagam tentationis inflictam, ευνειδὼς, μετὰ τὴν ἀπὺ τῆς πείρας mÀrnyhv, xai τὴν — verbis etiam hominem adoritur, Quod ipsum ad- U [σ. ὅτε. b13 SUPPLEMENTUM AD S. J. CHRYSOSTOMI OPERA EY versus Davidem feeit. Posujuam euim eum, couci- Α διὰ τῶν ῥημάτων ἐπάγει προσθολἠν. ὍΌπερ ἑποίηας tatam in sea filio seditionem, el iniquam illam ty- rannidem fortiter tulisse vidit, velleque animum ejus labefactare, et. iracundia inflammare, Simeam illum incitavit, ac mordacibus verbis instruxit, qui- bus animam illius arroderet δ. Id etiam coutra Jo- bum est callide machinatus: cum enim illum anim- adverlisset per irrisionem jacula sua elusisse, et lanquam adamantinam t(urrin contra omnia prz- senti 3nimo constilisse, uxorem armavit, ul suspi- cione vacaret consilium, et. venenum verbis illius occuluit, cum calamitatem tragice exaggeraret., Quid igitur vir fortia? Tanquam una .insipientium mulierum locuta es. Si boua suscepimus de manu Domini, mala cur non sustinebimus ? Quamvis enin Dominus non esset, quainvis nou tantopere, inquil, nobis autecelleret, sed amieus aliquis pari loco no- biscum et conditione, quam excusationem praten- dere possumus, si tantis affecti beneficiis, adversa ferre noluerimus? Vides hominem Dei cupidum, ut non magnopere de seipso glorietur, neque animo elleratur, quod plagas illas qui& naturam excede- hant, fortiter tulerit, neque sapienlizde sux, aut animi fortitudini, tantam — tolerantiam — ascribat ; sed quasi debitum necessarium exsolvisset, nibil- que praster aequum iysi accidisset, sic abundanter muliercuke os obturavit. « li omnibus his qux acciderunt ei, niliil pecca- vit Jobus labiis coram Deo. » Fas, inquit, non est dicere quod uxori talia lo- C eutus sit, cum interea secrete ejus cogitationes iracundia atque impatientia plena: essent, sed ne labiis quidem suis quidquam locutus est. Hebrazus codex hoc non habet, contentus sensuum eapli- cuisse. Vgas. 11. « Cum audissent autem tres amici ejus mala omnia qua supervenerant ei, advenerunt unusquisque e propria regione ad eum. » Veniunt quidem amici tres ut. solarentur; quod 3utem contrarium erat, prastant ; amicus enim fuit adventus, non item ainica adhortatio : imo illorum tantuin aspectus, antequam verba ulla proferrent, ad justi animum eonsternendum suffecerat. Ca- suum enim nostrorum altrocitatem, alienorum bo- norum intuitu, perspicacius contemplari solemus. Tecum enim considera quam grave fueril seipsum in ejusmodi malis vidisse, familiares autem et no- tos sibi, in eodem statu. quo fuerant, ac pristina felicitate ulentes, intueri. Quin et illud acerbum luit, calamitatem suam ad omnium aures perlatain fuisse : si enim ii qui tanto locorum intervallo disjuncti erant, fama acceperunt, quanto magis qui propius aberant | Przcipue vero wgre fercbat, non tam miseriarum suarum maynitudinem, quam quod lanquam howno impius et sceleratus, tanquam Dei hostis et adversarius, et qui anteacte viue cursum in hypoerisi transegisset, pati illa videretur : nec 6 11 lez. xvi, 7. p θέστερον καθορῶμεν. χαὶ ἐπὶ τοῦ AaGü- bxc vip εἶδεν αὐτὸν γεν- ναίως ἑνεγχόντα τὴν ἑπανάστασιν τοῦ παιδὸ;, χα), την παράνοµον ἐκχείντν τυραννίδα, βουλόμενος ὑπο σχελίσαι τὴν διάνοιαν, xat πεῖσα: εἰς ópyhv ἔχπε- σεῖν, χαθῆχεν ἐχεῖνον τὸν Σεμεῖ, ῥήμασι πιχροῖς παρασχευάσας δαχεῖν αὐτοῦ τὴν» ψυχἠν. Touzo xai ἐπὶ τοῦ Ἰῷθ ἑχακούργησεν ὡς γὰρ εἶδεν ἐκεῖνον χαταγελάσαντα αὑτοῦ τῶν βελῶν, xai ὥσπερ ἀδ- αάντινον πύργον πρὸς πάντα στάντα Ysvvaluc, χαθώπλισε τὴν γυναῖχα, ἵνα ἀνύποπτος t) συμθουλὴ γένηται, xal ἑνέχρυφε τὸ δηλητἠριον τοῖς ἐχείνης ῥήμασι, xat τὴν συμφορὰν ἑτραγῴδησε. Ἱ{ οὖν ὁ γενναῖος; "Qozsp µία tov ἀφρόνων γυναικῶν àldAnqcac: εἰ ἀγαθὰ ἐδεξάμεθα ἑχ χειρὸς Κυ- ῥίου, τὰ κακὰ οὐχ ὑποίσομεν;, El γὰρ μὴ Δεσκό- της ἦν, φησὶ. μηδὲ τοσοῦτον ἡμῖν ὑπερέχων, ἀλλά φίλος τις ὁμότιμος, ποίαν ἔχομεν ἀπολοχίαν, τοσαῦτα εὑεργετηθέντες, καὶ τὰ ἑναντία μὴ φέροντες; Εἶδες ἄνδρα φιλόθεον, καὶ πῶς οὗ μαγαλοφρανεῖ, οὐδὰ ἐναθρύνεται, ἐπὶ τῷ γενναίως ἐνεγχεῖν τὰς ὑπὲρ φύσιν ἐχείνας πληγἁς, οὔτε σοφίας εἶναι νομίζει xai µεγαλοψυχίας, τοσαύτην ὑπομονήν ἆἁλλ ὥσπερ ἀναγχαῖον ὄφλημα ἐχτιννὺς, xal οὐδὲν ἀπειχὸς πα- θὼν, οὕτως £x περιουσίας 15 γύναιον ἐπεστόμισεν» « Ἐν πᾶσι τούτοις συµθεθηχόσιν αὐτῷ, οὐδὲν ἥμαρτεν Ἰὼβ τοῖς χείλεσιν ἑναντίου τοῦ θεοῦ. » Ubx ἔστι, φᾳησὶν, εἰπεῖν, ὅτι πρὸς μὲν τὴν γν- ναῖχα ταῦτα Σλεγξ, τὰ δὲ ἁπόῤῥητα αὐτοῦ τῆς δια- vola; ἔγεμε θυμοῦ xaX ἀποδυσπετήσεως, ἆλλ οὐδὲ ἐν τοῖς χείλεσιν αὐτοῦ ἐφθέγξατό τι. 'O. Ἑδραῖος αὐτὸ οὐχ. ἔχει, ἁρχούντως τὴν ἔννοιαν προξχφράσαι. « ᾿Αχούσαντες δὲ οἱ τρεῖς φίλοι αὑτοῦ τὰ χαχὰ πάντα τὰ ἐπελθόντα αὑτῷ, παρξγένοντο ἔχαστος ix τῆς ἰδίας χώρας πρὸς αὐτόν. » Παραγίνονται μὲν γὰρ οἱ τρεῖς φίλοι, ὥστε πα- ῥραμυθήσασθαι, τὸ δξ ἑναντίον πο'οῦσι τῆς παραμυ- θίας φιλιχη μὲν γὰρ fj παρουσία, οὗ φιλιχὴ 6k d παραίνεσις ᾽ xal πρὸ τῶν ῥημάτων 5$ αὐτῶν, Ixav μόνη fj bj τὸν δίκαιον χαταθαλεῖν. Tà γὰρ ἡμέτε- pa δεινὰ, μάλιστα &v τοῖς τῶν ἄλλων ἀγαθοῖς ἀχρι- Ἐννόησον γὰρ ὅσον ἂν, ἑαυτὸν ἓν τούτοις ὁρᾷν, καὶ ἀχείνους τοὺς συνᾖθεις, xai γνωρίµους, & τῆς προτέρας εὑπραγίας µένον- τας. Καὶ τὸ Ok δεινὸν, τὸ πανταχοῦ περιενεχθῆναι τὴν συμφοράν ' εἰ γὰρ οὗτοι, τοσοῦτον ἀπέχοντεν, fjxoucav, πολλῷ μᾶλλον οἱ πλησίον ὄντε;. Μάλιστα δὲ αὐτὸν ἑλύπει, οὗ τὸ μέγεθος τῶν δεινῶν, ἀλλὰ τὸ δοκεῖν, ὡς ἆσεθη xal παράνομον πάσχειν, ὡς ἐχθρὸν τοῦ Geou χαὶ πολέμιον, ὡς Ev ὑποχρίσει τὸν ἕμπροσθεν ζῄσαντα χρόνον. Οὑκ ἔμελεν αὐτῷ τοῦ σώματος διαφθειροµένου, ἀλλὰ τῆς δόξτς καταθαλ- λομένης * οὐχ ὅτι φιλότιµος Tv, ἡ πρὸς τὴν τῶν πολλῶν ἔζη δόξαν, ἁλλ ὅτι πολλους ἐπὶ τούτοις 571 FRAGMENTA IN DEATUM J05D. 578 σχανδαλιζοµένους ἑώρα. Tí(Órc: δὲ ὁ συγγραφεὺς A ila de corporis clade, ut de nominis existimatione «31 τὰ τῶν φίλων ὀνόματα, }λέγων sollicitus erat; non ambitione quidem ulla, sive quod ad vulgi opinionem vitam institgeret, sed quia 8nis illis zerumnis plerosque offendi animadvertebat Ponit autem libri auctor ipsa nowina amicorumt, dicens * « Καὶ οὐδεὶς αὐτῶν ἑλάλτσε. » Vuyh γὰρ ἅπαξ ὑπὸ ἀθυμίας βληθεῖσα, πρὸς πᾶσαν ἀχρόασίν ἐστιν ἀνεπιτήδειος. Διὰ τοῦτο xal οὗτοι τὴν τραγῳδίαν τῖς οἰχίας ἑχείνης ἰδόντες, xal τὸν δίχαιον ἐπὶ τῆς χοπρίας καθήµενον, xai Ἠλχω- μένον, διέῤῥηξαν τὰ ἱμάτια, καὶ µέγα ἀνώμωξαν, xai σιγή παρεχάθηννο * δηλοῦντες, ὅτι οὐδὲν οὕτως ἐπιτήδειον παρὰ τὴν ἀρχὴν τοῖς ὀδυνωμένοις, ὡς ἡσυχία χαὶ σιγἠ ' καὶ γὰρ Tv μεῖζον τῆς ἀπὸ τοῦ λόγου παραμυθίας cb πάθος. ᾿Ηλθον μὲν γὰρ παρα- Vgns. 13. « Et nenio eorum loeutus est, » Animus eniin. semel moerore afflictus, ad au«- diendam inidoneus redditur, Quare illi eum domus illius trageediam spectarent, justumque ja. stercore sedentem et. uleerosum viderent, vestes discide- rant, planxeruntque vehementer, et juxta eum ta- cite sederunt : nihil iis qui im zgritudine sunt ali- qua, taciturnitate οἱ silentio, in primo doleria accessu, convenientius esse, ostceidenteg; quiu. οἱ calamitas ejus major erat quam ut verbis solari καλέσοντες, οὐχ εὑρίσχηντες δὲ εἰχόνα ἐξ 4; παρα- D posset. Ád consolandum quidem illi seuerant, eum µυθῄσονται, ἐἑσιώπων * xal τοῦτο δὲ συνετῶς ἑποίη- σαν, τοῖς πράγµασιν αὐτὸν παρακαλοῦντες, τῇ προσ- εδρἰᾳ, τῷ διαῤῥΏηξαι τὰ ἱμάτια. Αλλά ταῦτα μὲν πάντα χκαλὰ, xal φίλων ἄξια, vai συμπαθούντων τεχµήρια ' τὰ μετὰ ταῦτα δὲ, οὐχέτι. KE$. Γ. « Μετὰ τοῦτο Ἠνοιξεν l6 τὸ στόµα αὐτοῦ. » Πουχρογίου καὶ Χρυσοστόμου. Αχριθῶς δὲ χεῖται τὸ, μετά τοῦτο. [ολλοὺς μὲν γὰρ ὁρῶν, ὡς αὑτὸὺν ἀφιχνοωυμένους, xai πάλιν ἀπιόντας, ἔμενε χαρτερῶν ἐν τοῖς πάθεσιν * ἐπεὶ δὲ τοὺς περὶ Ἐλι- φαξ ἐθεάσατο γνησιότητι παραγενοµένους, ἔπιπολύ τε προσµένΊντας * ot καὶ ὅτι δεινὰ τὰ συµθεθηχότα διὰ τῆς σιγῆς ἑμαρτύρουν * οὐ γὰρ ἑτόλμησαν κπαραμυθῄσασθαι, εἰ μὴ πρότερος αὐτὸς ἀρχὴν ἔδωχς τότε 06$ φορτικὸς λοιπὺν αὑτοῖς ἔσεσθαι Ἠγήσάμενος διὰ τὴν σιωπὴν, λύει ταύτην, ΄Ίξωμεν οὗ», τί ἀνοίξας vb στόµα φθέγγεται. —— « Καὶ χατηράσατο τὴν ἡμέραν αὑτοῦ, λέγων; Ἀπόλοιτο fj ἡμέρα ἐν ᾗ ἐγεννίθην, καὶ ἡ νὺξ ἐχείνη ἐν f] εἶπαν' Ἰδου ἄρσεν. » Mh οὖν ἁπλῶς τὰ ῥήματα ἑξετάζωμεν, ἀλλ᾽ ὅτι xà ἐξ ἀθυμούσης φυχῆς λέγεται, ἴδωμεν ' εἰ γὰρ μηδὲ ταῦτα ἐφθέγξατο, ἔδοξεν ἂν μηδὲ τῆς χοινῆς µετέχειν φύσεως. € INE ἐχείνη εἴη σχότος, καὶ μὴ ἀναζιτήσαι αὖ- ην ὁ Κύριος ἄνωθεν, μηδὲ ἕἔλθοι εἰς αὐτὴν «έγγος * ἐχλάξδοι δὲ αὐτὴν σγότος, xal σχιὰ θανάτου. » Es, gv ὁ δίκαιος, ὡς ἡ βαρύτης τῶν συµθάντων, 4.3: τοὺς φίλους, xai τῆς πληγῆς τὸ qopt:xbv tes ez), xat τὸ παρακαθῖσθαι αὐτοὺς ἐπὶ πολὺ xpl- vo ἐπαχθὲς xal ὡς οὖχ ἐπὶ τούτοις τὸ πρότερον Sce κα. συνεγένετο΄ xal ὡς ἔπος εἰπεῖν πάντα, ὁρῶν τις «τούναντίον αὐτῷ περιστάντα, οὔτε ἁπωθεῖται ace, ὣς ἐμπληχτῶς 95, ἄτοπον εἶναι γοµίζων τοὺς ἐπὶ "eam ἑληλυθότας, τούτους 5 ὕδρει ἁποπέμφαγθαι, "C ἁπλῶς ἀπιέναι παραχαλεῖ, αἰδούμενος αὐτῶν N^ φιλίαν. ᾽Αλλὰ πάντα ταῦτα ἐννοῶν, καὶ ὑπὸ LI j Ver ἐπ.πλήχτως. 9 (c, gelend. autem consolationis nullam imaginem cerncrent, obmutuerunt : et hoc. quidem prudenter. fecerunt, rebus ipsis, sessione scilicet, juxta eum, et vestium discissione, solatium illi pr:ebentes. Et hzc quidem preclara, et amicis digna, et quod illius malorum sensu tangerentur, manifesta indicia; qua vero consequuntur, non ilem. CAP. ΙΙ, Vrns. 1. « Post hoc aperuit Jobus os snum. ν Polychronii et Chrysostomi. Non sine studio 38” tem eti ratione positum est illud, post hoc ; Jicet enim multos ad se venientes, ac rarsas abeuntes cerneret, calamitates nihilomiuus forti animo ferre duravit : postquaim. autem. Eliphazum cum sociig sais ingenua quadam germanitate adduetos adve- nisse, diuque apud eum conmorstos fuisse, cer- neret (qui quidem gravitatem malorum qu acei- derant, silentio testabantur, neque prius solari eum audebant, quam ille loquendi ansam ninistrasaet) : ne obstinato silentio diutius molestas illis videre- tar, silentiam rumpit. Quid autem, ore aperto, lo- culus sit, videamus. Vrns. 9, 5. « Et maledixit diei suo, dicens : Per- eat dies in quo matus suin, et nox illa in qua dixe- runt : Ecce inasculus. » Ne igitur perfunctorie hxe verba expendamos, sed tanquam a morente auitmo profecta, conside- remus. Si enim illa locutus non fuisset, communis D expers naturz videri potuisset. Vins. 4. « Nox illa sit tenebrze, et non requirat eain Dominus desuper, nec perveniat ad eam splen- dor; excipiant illam teuebrz, et umbra mortis. » Cum videret justas, rmaloram suorum atrocitate awicos accitos esse, et quania plage essel acerbi- (14 eonsideraret, et sessionem diuturnem juxia se iftis molestam esse judicaret, quodque diversa for- tana. prius usus fuerit, eum eis congrederetur : et, ut verbo uuo absolvai, cum videret omnia sibi graviter adverssntia, ncque cei objurgatione eos repellit (absurdum existimans cum contumelia eos zblegare, qui honoris eatsa accesserant) neque onis nino ut abitum parent, hortatur, veritus eorum 579 SUPPLEMENTUM AD S. J. CHRYSOSTOMI OPERA. 98 amicitiam. Verum cum liec ownia secum. medita- A πάντων δαχνόµενος, ἐπὶ τούτους ἦκε τοὺς λόγους retur, omnibusque torqueretur, in hac verba pro- rupit, ainicis quodammodo excusare se volens ; sibi quidem in animo esse sermones cum iis serere, sed malorum multitudine gravatum retardari. Sed quid tandem dicit? Noz illa sit tenebre, id est, ignota maneat, nec in hominum versetur memoria ; non illam tanquam suam sihi viudicet Dominus, neque in noctium catalogo recenseatur. Et quia non de nalura aliqua subsistente aut animali , sermo erat, mortem aut interitum ei non est preca- tus, sed ut prolongationem ejus, quod diei contra- rium est haberet, optabat: quasi τρόπον τινὰ τοῖς φίλοις ἀπολογούμενος' ὡς ἐθέλοι μὲν διαλέγεσθαι, οὗ δύναται δὲ τῷ πλήθει τῶν δει- νῶν βαρυνόµενος. Τί δὲ λέγει; 'H νγὺξ ἐχείνη εἴη σκότος, τουτέστιν, ἓν ἀγνωσίᾳ εἴη μὴ µνηµονευο- µένη, μηδ' ἀντιποιῆσαιτο αὐτῆς ὁ Κύριος, μηδὲ γένοιτο ἓν χαταλόγῳ νυχτῶν. Ἐπειδὴ γὰρ οὗ περι ὑφεστώσης φύσεως διελέγχετο, f) τινος ζώου, θάνα- τον, f) φθορὰν οὐχ ἐπηύξατο, ἀλλὰ τοῦ ἑναντίου τῆς fpípa; παράτασιν ἔχειν * οἱονεὶ μεσολαθηθεῖσα ἡ ἡμέρα, ἑχατέραις ταῖς νυξὶ τῇ παρατάσει τοῦ σχό- τους, εἰς λήθην ἕλθοι τοῖς ἀριθμεῖν βουλοµένοις. diceret : Diem illum utrinque nox complectatur productioribus tenebris, nec in mentem veniat numerare cupientibus. Vgns. 14. « Quare enim in ventre non obii? ex p utero autem exii, et non protinus perii ? » Quemadmodum — igitur, cum Christns diceret : Bonum erat ei si natus, non. fuisset ^, nihil aliud significare voluit quam quod difficilia et acerba illum manerent : ita cum hoc loco Jobus ait : Uti- pam natus non essen, aut natus continuo periissem, ita ut mors nativitati comes exstitisset; non Dei succeusel opificio, sed magnitudinem tantum cala- mitatis ob oculos ponit. l'ietatem autem ejus tecum perpende, ut. iracundiam omnem in dieu effundat, nec terminum hunc transilire audeat, semperque diem ac noctem inculcet; ac si diceret : Tandiu presentium malorum expers fuissem , licet nullam pietatis mercedem reportassein. Ὕεαο. 15 Nunc utique dormieus quiescerem, ς somnum autem capiens requiescerem. Mihi vero videtur amicos reprimere, lisque per- suadere ne magno in pretio res humanas habeant. Vide autem in ipsa etiam calamitate, philosopbiae ei swquanimitatis verba. Vrkas, 17. « Πίο impii accenderunt furorem ire : ibi requieverunt fatigati corpore. » Qnid ais? egoue impius et improbus? num hoc etiam hominum genus solatio isto fruitur ? Mortis deinde praeconium instituit, quod, scilicet, iniquitatem nonnulli deseruerint, alii ος 2erumna- rua fluctibus emerserint, quidam portum calamita- tum, alii improbitatis suz impedimentum, inve- neriut; εἰ, quod praecipuum est, quod pristina € Διατί γὰρ ἐν xoig οὐκ ἑτελεύτησα ; Ex Υαστρὸς δὲ ἐξῆλθον, χαὶ οὐχ εὐθὺς ἁπωλόμην» » ὝὭσπερ οὖν ὁ Χριστὸς εἰπών ' Καλὸν ἣν αὐτῷ, εἰ οὐχ ἐγεννήθη , οὐδὲν ἕτερον ἑδήλωσεν, 1] ὅτι δεινὰ αὐτὸν ἀναμένει xal χαλεπά ' οὕτω xal ἐνταῦθα ὁ Ἰὼθ λέγων * Εἴθε μὴ ἐγεννήθην, 3) γεννηθεὶς εὖὐθὺς ἁπωλόμην, ὡς σύνδρομον εἶναι τῇ Υεννήσει τὸν θά- νατον, οὐ τῆς δηµιουρ]ίας τοῦ θεοῦ χατατρέχει, ἀλλὰ τὸ μέγεθος τῆς συμφορᾶς παρίστησιν. "Opa δὲ τὴν εὐλάθειαν, ὡς ἅπαντα τὸν θυμὸν εἰς τὴν ἡμέραν ἐχχέει, οὗ τολμῶν ὑπερθῆναι τοῦτον τὸν ὅρον, ἁλλ᾽ ἀεὶ ταῦτα λέγων, ἡ ἡμέρα , χαὶ dj voS- ἵνα εἴπῃ, ὅτι, Τέως τῶν παρόντων οὐχ ἐπειρώμην χαχῶν, xiv μὴ μιοθὸν τῆς εὐσεδείας ἑχομιζόμην. « Νῦν ἂν κοιμηθεὶς ἠσύχασα , ὑπνώσας δὲ ἆνε- παυσάμην. » Ἐμοὶ δὲ δοχεῖ χαὶ τοὺς φίλους χαταστέλλειν, καὶ πείθειν, μὴ μέγα τι νοµίζειν εἶναι τὰ ἀνθρώπινα. "ρα οὖν καὶ iv τῇ συμφορᾷ τῆς φιλοσοφίας ῥή- τα. c Ἐχεῖ ἀσεθεῖς ἐξέχαυσαν θυμὸν ὀργῆς, ἐχεῖ ἀνεπαύσαντο χατάκοποι τῷ σώµατι. » | Αλλά τί λέχεις; ἀσεθὴς Evi ** καὶ πονηρός, ἀλλὰ xal οὗτοι ταύτης ἔτυχον τῆς παραμυθίυς : Εἶτα λοιπὺν ἐγχώμιον θανάτου, ὅτι οἱ μὲν τῆς χα- χίας ἀπέστησαν, ol δὲ τῆς ταλαιπωρίας ἀπηλλάγη- σαν’ οἱ μὲν εὗρον λιμένα τῶν δεινῶν, οἱ δὲ χώλυμα τῆς πονηρίας, καὶ τὸ µέγχιστον, ὅτι οὐδ' ἔστι πάλιν προσδοχῆσαι τὰ πρότερα, ἁλλ' ἀναπαυσομένους às: exspectare nequeant, sed a laboribus cessantes, per- D µένειν ἐπὶ τῆς ἀναπαύσεως , διότι πάντων East λύ- petua requie fruantur ; mors enim malorum omnium selutio et finis est. VERs. 18. « Pariter autém s2culares non au- dierunt vocem exactoris. » Λά seusum autem magis reconditum , divinus sermo beatos eos przdicot qui vocem vectigalia ac tributa exigentis minime audierunt. Qui eniin corporis voluptatibus resistunt, principatus pedibus proculcant, ei spiritualia nequitia sub jugum mittunt, voce exactoris, hoc est diaboli, superiores facti suut, qui ab iisqui se ultro in potestatem ejus à Matth. xxv, 24, "? lg. ἐχεῖ, σις τῶν δεινῶν. « Ὁμοθυμαδὸν δὲ οἱ αἰώνιοι oóx fixoucav ρωνὴν φορολόγου. » Πρὸς δὲ διάνοιαν, ὁ ἱερὸς µαχαρίζει λόγος τοῖς μὴ ἀχούσαντας φωνὴν qopolóyou. Οἱ γὰρ τῶν τῆς σαρχὸς ἐπιθυμιῶν χατεξανιστάµενοι, xal πατοῦντες ἀρχάς, καὶ νικῶντες τὰ πνευματιχἁ τῆς πονηρίας, κρείττονες γεγόνασι τῆς τοῦ φορολόγον φωνής, του- τέστι τοῦ διαδόλον, ὃς τοὺς ὑπ αὐτοῦ προαιρετι- χῶς Ὑεγονότας , ὥσπερ τινὰ δασμὸν ἀπαιτεῖ, τὸ . πο σον σοι πράττειν τὰ αὐτῷ χαταθύμιᾳ. "AX οἱ δίχαιοι ἔπει- 6f. ep αὑτοῦ οὐχ Ίχουσαν, ὥστε τὰ φαῦλα πράττειν, ταύτητοι ὁμοῦ ἐν τῇ βατιλείᾳ τῶν οὐρανῶν εὔθη- νοῦνται. «€ Μιχρὸς χαὶ μέγας ἐχεῖ ἐστι, xal θεράπων δεδοι- χὼς τὸν χύριον αὐτοῦ. » Πολλῆ, φησὶ, κατὰ τὸν παρόντα βίον ἡ ἀνωμαλία, πολλὴ μετὰ τὴν ἐντεῦθεν ἀποδημίαν ἐλευθερία χαὶ ἰσοτιμία * οὐκ ἔστιν ἐκεῖ φοθηθῆναι μεταθολὴν, xa0- ἆπερ ἐνταῦθα κακῶν ἐστιν ὁ θάνατος ἐμπόδιον, ταλαιπωρίας λύσις. Τὰ δοκοῦντα εἶναι δεινὰ, λέλυται * χαὶ ὁ πάλαι δεδοιχὼς τὸν ἑαυτοῦ δεσπότην, Exil o) φαθεῖται. Πάντες ἐχεῖ τυγχάνουσι, μικρός «c xal µέ- γας, τουτέστιν, xai ὁ ἐν ἀξίᾳ, xal ὁ ἐν ταπεινότητι. ε Ἵνατί γὰρ δέδοται τοῖς ἓν πιχρίᾳᾷ qux ; ζωὴ δὲ ταῖς &v ὀδύναις φυχαῖς; » Χρυσοστόμου καὶ IloAvxyporiov. Κάνταῦθα τοί- νυν οὐχ ἑγχαλοῦντός ἐστι τὰ ῥήματα , p.t Yévorto* τὰ γὰρ μὴ μετὰ τῆς αὑτῆς διανοίας λεγόμενα , οὐχ ὁμοίως ὑποληπτέον * ἀλλ᾽ ἀλυοῦντος, xal ζητοῦντος, διὰ τί οἱ Ev συμφοραῖς ἐξετάζεσθαι µέλλοντες, εἰς τὸν βίον παρέρχονται; τοῖς μὲν γὰρ λοιποῖς, f) χατὰ τὸν βίον λαμπροῖς , ἡ £v ὑγείᾳ σώματος οὖσι, φέρει εινὰ παραμυθίαν ἡ εἰς χοινὸν abcr ** διατριδή * οἱ δὲ νούνων μὲν οὐδενὸς µεθέξοντες, ταλαιπωροῦντες δὲ χατὰ τὸν βίον µόνον, οὐκ οἵδ ὅ τι τὸ χέρδος εἰς ζωὴν παρερχόµενοι ἔξουσι **, καὶ οἱ μὲν ἄλλοι ἴσως τι χαὶ ὠφελοῦσι τὸν βίον, οὗτοι δὲ τί; Ἐντεῦθεν µανθάνοµεν, ὅτι οὐχὶ fj ζωὴ µόνον, ἀλλὰ xai ὁ θάνατος χρησίµως γέγονεν, ὁπότε οὕτως ἑἐστὶ ποθεινός ' ἐπάγει γοῦν᾽ « Qi ἱμείρονται τοῦ θανάτου, xat οὗ τυγχάνουσιν, ἀνορύσσοντες ὥσπερ θησαυρούς * περιχαρεῖς δὲ ἐγέ- νοντο ἐὰν κατατύχωσι. » Διὰ τοῦτο qnot, Καιρὺς τῷ παντὶ πράγματι. Καὶ πάλιν, "D θάνατε, ὡς πιχρόν σου τὸ uynuócvrór ἐστι ἀνθρώπῳ εἱρηγεύοντι ἐν τοῖς ὑπάρχονσι αὐτοῦ, ἀνδρὶ ἀπερισπάστῳ, καὶ εὐδουμένῳ ἐν εσᾶσι, καὶ ἔτι ἰσχύοντι ἐπιδέξασθαι τροφήν ! Καὶ αὖθες, Ὦ θάνατε, καλόν σου τὸ κρίμα ἐστεὶν ἆ Θρώπῳ ἐπιδεομένῳ, καὶ £Auccovpérq ἐν lo yit, icy ατογήρῳ, καὶ περισπωµένῳ περὶ πάγτω», xal «Ξιθοῦντι, xal ἀπο.ω.εκότι ὑπομον ήν. Ad τοῦ» το χαὶ ὁ Ἰὼ6 ἐν συμφοραῖς ὧν ἐπιθυμεῖ τοῦ Gu «του, xal ταῦτα λέχει, ἵν) ὅταν ἀκοῦσῃς τῆς γυ- VE zac) συμδουλευούσης αὐτῷ, Εἶπύν τι ῥῆμα εἰς Κεφ οιον , καὶ τε εύτα , μὴ νοµί»ης διὰ φιλοζωῖαν αυτες ον μὴ εἰρηχέναι, ἀλλὰ δι’ εὐσέδειαν. Ὁ γὰρ οὕτω Μη ay, ἡγούμενος ἑαυτῷ, καὶ µέγα τι νοµίζων Y Sm. θὺν, τὸν θάνατον, παρὸν αὐτὸν ** εὑρεῖν **, οὐκ εν ὰ μησεν. à ! Job Ἡ, 9. Eccli. xv1, 1, 2. * ibid. 5, 4. *1 fg. αὐτοῖς. 3" yp. ἔχουσι. 9 ἴσ. παρόντα. Ῥλτποι,. On. LXIV. FRAGMENTA IN BEATUM JOB. υ83 A dediderunt, tanquam tributum aliquod exigit, nt que ejus animo adlubescunt, exsequantur. /— Justi aulem, quia illius vocibus ad mala hortantis, non obtemperarunt, ideo in regno colorum felicitate simul fruuntur. VERS. 19. « Pusillus et magnus ibi est, et servus timens dominum suum. » Magna est, inquit, in hac vita inzmqualitas, magua item post migrationem ex liac vita libertas et :equalitas : mutationis illie, ut hic, nullus metus mors malorum ac scelerum est impedimentum, et ab z:erumnuis liberatio. Qua gravia enim et molesta videbantur, profligata sunt; et qui olim herum metuebat suum, illic haudquaquam pertimescit. lilic omnes sunt, pusillus et magnus, id est , qui in B dignitate positus est, et qui humili Ioco est. Ves. 20. « Utquid enim data est eis qui in ama- ritudine sunt lux ?* et vita animabus quas suut in deloribus. Chrysostomi et Polychronii. Bic igitur criminantis verba non suut, apage (qus enim animo diverso efferuntur, eodem inodo non sunt accipienda) : sed muarentis et sciscitantis sunt voces, cur qui cala- mitatibus vexandi sunt, vitze stadium ingrediantur Reliquis enim, qui in splendore vivunt, et corporis valetudine fruuntur, communis inter se conversatio solatium non leve affert. Qui vero nullius horum participes futuri sunt, sed cum miseriis in vita conflictabuntur, nescio quod commodum vitain ingressi percepturi sint : ac reliqui quidem aliqua C forte ratione vitam communem juvabuut, hi autem quanam? Hinc intelligimus non vitam solum, sed mortem etiam a Deo datam esse utiliter, quandoquidein ita desiderabilis sit mors ; quare subjuugit. Vegas. 91. « Qui desiderant mortem, et non con- tingit illis, effodientes quasi thesauros ; lati autein facii sunt si fuerint consecuti. » Idcirco, Tempus est, inquit , omni rei. Ac rur- sus : O mors, quam amara est (ui memoria ho- mini pacem habenti in substantiis suis, viro quieto, et prospere agenti in omnibus, et adhuc valenti accipere cibum i1 Et rursus: O mors, bonum est judicium tuum homini indigenti, εί qui minoratur viribus, defecto etate, et cui cura. est de omnibus, et diffi- D deni, et qui perdidit patientiam k. Propterea et Jobus, cum in zrumnis esset, mortem exoptat; atque lizec loquitur, ne scilicet, cum audieris uxorem ei sua- dentein : Dicito aliquod verbum in Dominum, et morere!, vite desiderio, et non pielatis causa, a dicto tali abstinuisse euin existimes. Qui enim mor- tem sibi bonum adeo magnum et desiderabile existinavit, presentem tamen el ad manuum pre- hendere non est ausus. ^ (c. αἱρεῖν. 21 FR νεα. 25. « Mors viro requies; conclusit enim A Deus super eam. » C. llc sententia est : Si igitur mors requies est, quamobrem non ad eam festinant multi? propter hanc causam vitam nobis Deus desiderabilem fecit, ne properantes mortem nobis accelerareinus. Vgns. 25. « Timor enim quem verebar, venit mibi ; et quem metueram, occurrit mihi. » liec igitur causa fuit, cur in tantis procellis, et fluctibus inenarrabilibus, justus invicto animo semper constiterit, quia cum divitiis et opibus abun- daret, paupertatem exspectaret; cum valeret cor- pore, morbum vereretur; cum tot liberorum pater esset, subito orbua fleri timeret; atque hunc me- SUPPLEMENTUM AD S. J. CHRYSOSTOMI OPERA. 584 « θάνατος ἀνδρὶ ἀνάπαυμα) συνέχλεισε γὰρ 6 865; χατ) αὐτοῦ. » Απόφασίς ἐστιν αὕτη' El τοἰνυν ἀνάπανσις, τίνος ἕνεχεν οὐχ ἐπιτρέχουσιν οἱ πολλοί ; διὰ γὰρ τοῦτο ὁ θεὸς τὴν ζωὴν ἡμῖν ποθεινὸν ἐποίησεν, ἵνα μὴ ἐπι- τρέχωµεν τῷ θανάτῳ. « Φόδος γὰρ ὃν ἑφρόντισα, $305 µοι, xal ὃν ἐδε- δοίχειν, συνἠντησέ pot. » Τοῦτο ἄρα τὸ αἴτιον ἦν, τὸ ἐν τοσούτῳ χειμῶνε, καὶ χύμασιν οὕτως ἀποῤῥήτοις , τὸν δίχαιον στῆναι γενναίως , ὅτι ὅτε ἐπλούτει, προσεδόχα πενίαν ὅτε ὑγίαινεν, Ίλπισε vócov *. ὅτε παίδων τοσούτων πατὴρ ἐγένετο, xal ἅπαις ἁθρόον Ίλπισεν ἔσι- σθαι’ xal τοῦτον ἀεὶ τὸν φόδον παρ) ἑαυτῷ, xal tum, et animi anxietatem semper aleret, cum rerum B τὴν ἀγωνίαν ἔτρεφε, τῶν ἀνθρωπίνων πραγµά- humanarum naturam non ignoraret, et earum fluxam conditionem animo secum reputaret : idcirco dixit: Timor quem melueram, occurrit mihi. Et praeclare quidem dixit, occurrit, tanquam si dixissel : Ad quem cogitationes mex semper tendebaut; ex- spectando enim, sperando, et prestolando, animus perpetuo eo reeurrebat. Quamvis autem divitiis, et deliciis affluens, in magna gloria vixerit, nihilominus aliene calamitates quotidie animo ejus observaban- "tur; unde nihil illorum, qu: gravia et intolerabilia vi- dentur, contingens, tranquillitatem ejus perturbavit, VEns. 30. « Neque in pace fui, neque in silentio, neque in requie; venit autem mihi ira. » «wv εἰδὼς τὴν φύσιν, xal τὸ ἐπίχηρον αὐτῶν ἆναλο- γιζόµενος * διὸ xal ἔλεγεν, Φόδος ὃν ἐδέδοίκειν, συν ἠντησέ µοι. Καὶ καλῶς εἶπε, συγήἠντησέ pot, ὡσανεὶ Deve, Πρὸς ὃν ἀεὶ τοῖς λογισμοϊῖς ἠρχόμην . ἀεὶ γὰρ τῇ διανοίᾳ πρὸς αὐτὸν ἐδάδιξεν, ἀναμένων αὐτὸν, ἑλπίζων, xai προσδοκῶν. El γὰρ καὶ iv πλούτῳ, χαὶ τρυφῇ, xal περιφανείᾳ πυλλῇ ζῶν δὃι- ετέλεσεν, ἀλλὰ τὰς ἀλλοτρίας xa0' ἑχάστην ὠνειροπό- λει συµφοράς * διὰ τοῦτο οὐδὲν αὐτὸν ἐθορύθει προσ- πιπτόντων μεγάλων χαὶ ἀφορήτων. € Οὔτε εἰρήνευσα, οὔτε ἠσύχασα, οὔτε ἀνεπαυσά- µην * Ίλθε δέ pot ὀργή. » Non dixit: Non pacem habeo; nec:In δἱ]θηίίος — Oóx εἶπεν, Οὐχ εἰρηνεύω, οὔτε ἠσυχάζω" ἀλλ, sum; verum in tempore preterito : Non in pace [ui; quamvis enim illa quz prius mihi evenerant, ut in deliciis viverem fecerint, rerum tameu tristium exspectatio , quiescere animum , prasentibusque frui deliciis, non sinebat. Quare cum re ipsa sibi evenisse videret, qua mente el sermone secum prius agitaverat, fortiter tulit, ut que sibi mulio antea fuerint prameditata, et prx oculis cernens qua prius exspectatione perceperat, nova ipsi non videbantur neque animo turbatus fuit; imo vero : Exspectata, inquit, mihi venit ira, id est, poena acerba atque intolerabilis, quam et expertus sun, et antequam experirer animo mecum meditabar. CAPUT IV. Vgns. 9. « Num sspe tibi sermo est babitus in molestia ? pondus autem verborum tuorum quis sustinebit. » Solet Scriptura /aboris nomine peccatum si- gnificare ; ut cum dieit, Sub lingua eorum labor et dolor». Dicit ergo Eliphazus: Vide, Jobe, ne forte aliquid locutus sis in peccato, atque ea de causa mala hxc. nunc patiaris. Nec vero dicit : Ne quid gestum sit a te; sed, Ne quid sis locutus : quoniam vita ejus clara et illustris easet, et ubivis gcntium multa ejus virtutis exstarent monumenta. & Psal. x, 7. Ovx εἱρήνευσα, tv τῷ παρελθόντι ypóvp *. cl γὰρ καὶ τὰ προγεγονότα τρυφᾷν ἐποίει, ἀλλ᾽ fj προσδο- χία τῶν λυπηρῶν οὐκ cla ἡσυχάζει», οὐδὲ ἐντρυφᾷν τοῖς παροῦσι. Διὰ τοῦτο, ἅπερ ἐμελέτησε διὰ τῶν λόγων, ταῦτα ἰδὼν ἐπὶ τῶν πραγμάτων συµθάντα, γενναίως Ίνεγχε τὰ πάλαι µελετηθέντα, καὶ τὰ τῇ προσδοχίᾳ προειλημμένα ταῦτα παρόντα βλέπων, οὐχ ἑἐξενίζετο, οὐδὲ ἐθορυθεῖτο" ἀλλ᾽, "HX0£ pot, φη- σὶν, 1j προσδοχωµένη ὀργὴ, τουτέστιν, fj πικρὰ xal ἀνήχεστος τιμωρία, $c ἐπειράθην, fiv χαὶ πρὸς «zc πείρας ἐμελέτων. ΚΕΦ. Δ’. « Mh πολλάχις σοι λελάληται ἓν χόπῳ ; ἰσχὺν 6x ῥημάτων σου τίς ὑποίσει; » Kóxov οἶδεν ἡ Γραφὴ τὴν ἁμαρτίαν λέγειν * ὡς ὅταν λέγῃ, ᾿Υπὸ τὴν γλῶσσαν αὐτοῦ κόπος καὶ πόνος. Φησὶν οὖν ὁ Ἐλιφὰξ, "Opa, ὦ Ἰὼδ, µήποτε ἑλάλησάς τι iv ἁμαρτίᾳ, xaX διὰ τοῦτο νῦν οὗτοι πάσχεις. Οὐκ εἶπε δὲ, Mh πέπραχταί σοι’ ἀλλά, Mi AsAdAmral σοι. ἐπειδὴ yàp ἔλαμπεν ὁ Bloc αὑτοῦ, xal πολλὰ τῆς ἀρετῆς ὑπομνήματα παντα- yo) τῆς γῆς εἶχε. Mi τοῦτο, φησὶν, εἴπῃς . εἰ xol όσα FRAGMENTA IN DEATUM 000. ^8* πράξεις σου χαλαὶ xoi áya0al- συµδαϊνει γὰρ ἓν Α Cave, inquit, hoc dixeris, licet actiones (πα pr:e- τοῖς ῥήμασι γεγενῆσθαι τὴν ἁμορτίαν. « Bi γὰρ σὺ ἑνουθέτησας πολλοὺς, xai χείρας ἀσθενεῖς παρεχάλεσας. ἀσθενοῦντάς τε ἑξανέστησας ῥήμασι, Ὑόνασί τε ἀδυνατοῦσι θάρσος περιέθηχας" νῦν δὲ fixer ἐπὶ σὲ πόνος, xal ἠψατό σου, σὺ ἑσπού- δασας. ) Χρυσ. xaX Που. Οὐκ εἶπε τὰ tv χρήµασιν αὑτῷ κατωρθωμένα, ἑνῆν γὰρ ἀντιθεῖναι τὴν mevlav* ἀλλ' εἴ τινας ἀπὸ λόγων ὠφέλησεν. "O δὲ λέγει τοιοῦτόν ἐστι’ Μάχεται, qnot, τῇ παλαιᾷ ὑπολήψει τὰ παρ- όντα ὁ γὰρ πολλάχις ἄλλους ἀναῤῥώσας τοῖς λό- Tots, xai μονονουχὶ πεπτωχότας διαναστέσας, ἀγα- 0X; ἑλπίδας αὐτοῖς ὑποθέμενος, τί πέπονθας;, πῶς clare, et bouz sint ; accidit enim ut in verbis etian peccatum committatur. Vgns. 5-5. « Si enim tu erudivisti multos, et ma- nus iufirmas consolatus es, et eos qui infirmabantur erexisti verbis, genibusque impotentibus fiduciam circumposuisti ; nunc autem venit super te labor, el tetigit te, tu festinastl. » Chrysostomi et Polychronii. Non Jobi egregia facta qua in divitiis eluxerunt (sic enim facile pau- pertatem illi objicere potuisset), sed quos sermoni- bus juverat, commemorat. Quod autem dicit, ejus- modi est: Prasentia bec cum vetere illa tua pugnant sententia ; quid tu pateris, qui verbis tuis sabpenumero alios confirmasti, et prope labantes, τὸν ἐπελθόντα σοι πὀνον φέρειν οὐ δύνῃ; ἀλλὰ D bona spe objecta erexisti ? quomodo invadentein ἑσπούδασας, τονυτέστι, τεθορύδησαι. Εἴρηται δὲ fj λέξις ἀπὺ τοῦ τοὺς θορυθουµένους σπεύδειν. Καί- τοιχε ἐχρῆν σε τῶν οἰχείων ὑπομιμντσχόμενον τῶν λόγων, xat τούτους αἰδούμενον, py] iv ταῖς ἑτέρων µόνον, ἀλλά xaX Ev ταῖς αὐτοῦ συμφοραῖς φιλοσοφεῖν. Ἐπιτήρει δὲ, ὡς, πρὸς ταῖς ἄλλαις ἀρεταῖς, µαρτυ- ρεῖ τῷ "IG6 ὁ Ἐλιφὰξ, ὅτι καὶ διδασχαλιχὸν εἴχε χάρισμα, xal τὸν παραχλητιχὸν μετὰ θείας χάριτος προσέφερε λόγον, ὥστε xal εὐθυμεῖν τοὺς ἐν συµ- qopal; παρασχευάζειν διὰ τῆς παραινέσεως. Ταῦτα μὲν οὕπω τραχέα τοῦ Ἐλιφὰζ τὰ ῥήματα ' τὰ δὲ ἔφεξης οὐχέτι πρὸς τὴν τοῦ παραμυθουµένου προσ- ώπου ποιότητα φθέγγεται. ΄Άχουε γάρ * « Πότερον οὐχ ὁ φόθος σού ἐστιν ἐν ἀφροσύνῃ; χαὶ fj ἐλπίς σου, xaX ἡ χαχία τῆς ὁδοῦ σου» » 'U 8$ ᾽Αχύλας, Ἡ ὑπομονή σου, xal ἡ ἁπ.ὶό- της τῶν ὁδῶν σου. Μάταιον πλέχει σνλλογισμόν' ἐπειδὴ Υὰρ ἐἶπε, Φόέος ὃν ἑρρόγτισα 1406 pot, φητὶν, ὅτι Οὗτος ὁ φόθο; kv ἀφροσύνῃ fjv, καὶ fj ἐλπίς σου ἀπὺ τῆς xaxlag τῆς xapbla; σου ἣν" ἀνόητον γὰρ, ἀγαθὸν ὄντα τοιαῦτα προσδοχᾷν * ὥστε σεαυτὸν ἤλεγξας, ὅτι βίου fic πονηροῦ’ εἰ γὰρ ἐθάῤ- ῥεις ἐπὶ χαθαρότητι, µάταιος ὁ φόθος. € Απὺ προστάγµατος Κυρίου ἀπολοῦνται' ἀπὸ δὲ πνεύματος ὀργῆς αὐτοῦ ἀφανισθήσονται. » Τὸ δὲ, ἀπὸ προστάγµατος Πυρίου, Mt νοµίσης, dolorem ferre non potes ? sed festinasti, id est, per- turbatus es. Ductum autem est vocabulum a per- turbatis, qui gradum accelerant. Atqui oportebat te tuorum sermonum meuiorem et reveritum , non solum in alienis, verum etiam in tuis calamitatibus philosophari. lllud autem observa, quod, prater alias virtutes, testetur Eliphazus docendi οἱ conso- landi donum, Jobo divina gratia concessum fuisso ; ita ut sermonibus suis consolatoriis, et adhorta- tionibus, eos, qui in calamitatibus essent, hilari animo redderet. II:?c quidem adhuc Eliphazi verba asperitate carent, in eis autem qua sequuntur, periunam ejus qui solari debuerat non respexit. Audi enim : γεβς. 6. « Nonne timor tuus est in stultitia ? et spes tua, el iniquitas γἱ (Το Verum Aquila : Patientia tua, et simplicitas via-. rum tuarum. Futilem syllogismum conficit; quia enim Jobus dixerat : Timor quem mctueram, venit mihi ^, timorein illum in insipientia fuisse, et spem a cordis improbitate profectam, ait : Est enim amenti:e, virum bonum talia exspectare : quare vel tuo testimonio vitam tuam flagitiosam fuisse ar- guisti ; si enim puritati tux confidebas , frustra 90mnis metus. Vgns. 9. « À precepto Domini peribunt; a spi- ritu autem irz ejus delebuntur. » lllud autem, α precepto Domini, hoc est : Noli vno, δαιμόνων εἶναι πονηρῶν, μηδὲ ἀνθρώπων p putare, inquit, aut ab improbo dzummnone, aut ab ἐπιθούλων, τὰ συµθεθηκότα. θεός ἐστιν ὁ χολάζων, οὕχουν ἀναμφισθήτητον δ.χαίαν εἶναι τὴν χόλασιν : « El δὲ τι ῥήμα ἁλτθινὸν ἐγεγόνει Ev λόγοις σου. » Τὸ δὲ, Εἴ τι ῥῆμα ἀ»ϊηθινὸν ἐγεγόνει v. τοῖς Ἰόγοις σου , αἰνίττεται, ὅτι πολλάχις όεμνά τινα εἶπεν ὁ 166, τοι εἰς ζηλόν τινας ἄγων, f] xal ἑτέ- pac ἕνεχεν οἰχονομίας. € El χατὰ παίδων αὐτοῦ οὗ πιστεύει, κατὰ δὲ ἀγγέλων αὐτοῦ σχολιόν τι ἐπενόησεν. » v * Job in, 95. hominibus, hec adversa tibi accidisse: Deus est qui te ulciscitur ac punit : dubitari igitur non po- test, quin dignum ac justum sit supplicium. Vrns. 12. « Si quod autem verbum verax fuisset in sermonibus tuis. » lllud : Si quod autem verbum veraz fuisset in ser- monibus (uis, indicat, quod Jobus szpenurnero pr:e- clara locutus fuerit, vel ut alios ad zemulationem incitaret, vel propter alias divine dispeusationis causas. Vgns. 18. « Si contra servos suos non eredit, et adversus angelos suos pravum quid adveitit, » 587 SUPPLEMENTUM AD S. J. CHRYSOSTOMI OPERA. 588 Recie illud dictum est, advertit; per id enim Dei A Καλῶς δὲ εἶπε τὸ, éxevónce* τὴν γὰρ σοφἰαν egpientiam declarat, ne naturz suz, scilicet, ex- cellentia eos efferrct, sed perpetuo divino imperio subjecii essent. Licet pravum quid contra eos ad- verterit; hoc est: Eos qui proprium deserueruut domicilium, supplicio multaverit. Vas. 19. « Percussit eos tanquam tinea, el a mane usque ad vesperam ultra non sunt. » Illud igitur, percussit eos tanquam tinea, id est, facili negotio etiam intima corrupit. Insufflavit au- tem, id est, labore nullo indiguit, sed voluit tantum, et illorum finis et interitus secutus est. Που autem diclum est, metaphora sumpta ab eis qui ira ex- candescunt, qui pro objurgatione , insufflatione uti αὐτοῦ διὰ τούτου δείχνυσιν, ἵνα μὴ] τὸ τῆς φύσεως αὐτοὺς μεγαλεῖον ἑπάρῃ, ἀλλὰ διαπαντὸς ὧσιν ὑπο- τεταγµένοι τῷ θεῷ. Εἴ γε xal Kat? αὐτῶν σκο.ιόν τι ἐπεγόησε, τουτέστιν, Ἐχόλασεν αὐτοὺς ἀπολι- πόντας τὸ ἴδιον οἰχητήριον. « Ἔπαισεν αὐτοὺς σητὸς τρόπον, χαὶ ἀπὸ πρωῖθεν μέχρι ἑσπέρας οὐκ ἔτι εἰσί. » Τὸ οὖν, "Επαισεν αὐτοὺς σητὸς τρόπον, ἀντὶ τοῦ, εὐχόλως xal τὰ ἑνδότατα δ.έφθειρε. Τὸ δὲ, ἐνεφύσησε, τουτέστιν, οὐχ ἐδεήθη χαµάτου , ἀλλ᾽ ἠθουλήθη µόνον, xal τέλος ἔσχε τὰ κατ’ αὐτοὺς. Τοῦτο δὲ ix μεταφορᾶς εἴρηται τῶν ὀρχιζομένων, ol ἔθος ἔχουσιν, ἀντὶ ἐπιτιμήσεως τῷ ἐμφυσήματι solent. lila autem verba, a mane usque ad vespe- p χεχρῆσθαι. Τὸ δὲ, ᾽Απὸ zputüev ἕως ἑσπέρας οὐκ ram ulira non suni, vel ideo dicta sunt, quia Jobus uno die omnia sustinuerit ; vel ut ostendat. Deum lempore non egere, ut de impiis supplicium su- mal. CAP. V. Vgns. 6. « Non enim prodibit de terra labor. » | Symmachus autem, Non egredietur de pulvere la- bor.] « Neque de montibus germinabit molestia, sed komo nascitur labori : pulli autem vulturis altis- sime volitant. ) . Quid ergo ? an majore providentia divina fruun- tur? apage; terr enim et montibus hoc rion con- tingit, quandoquidem sensu carent ; res quippe na- turalis est, inquit, ul calamitates evitari nequeant. Ac ne quis objiceret se justum esse, naturam hu- manam talem esse dicit, uL peccati expers non sit. Firmum igitur a natura Eliphazus petit argumen- tum, propriumque dicit esse hominis, calamitati- bus tentari. Statim igitur ut susceptus est in lucem homo, laborum atque molestiarum adit haredita- tein, et difficultatibus ac miseriis vita ejus tota plena est. Atque hoc nomine, inferior est nostra natura jis rebus, qux e terra montibusque gignuntur, quae in ortu et incremento dolore et molestia non vacat. Et volucribus quidem concessum est, ut siue la- bore volent, ac cibum sine molestia colligant : homo autein nihil horum sine tribulatione percipit. ερ». 10. « Qui dat pluviam super terram , qui mittit aquam super eam quz sub coelo. » loc primum illius beneficentie munus, quo et vita nostra continetur, el temporum vicissitudo declaratur: VERs. 15,16. « Infirmus autem egrediatur de manu potentis : sit autem infirmo spes ; injusti au- tem 08 obstruatur. » Hac, inquit, Deus agit, ut qui nullis est viribus bene speret ; injustus autem minime efferatur, el lingua quie sublimia loquitur obstruatur, ac ela- lum supercilium deprimatur. * Aliquid in Graco deesse videtur. ἔτι elclv, εἶπεν, ἢ διὰ τὸ τὸν "1006 αὐθημερὸν ἅπαντς ὑποστῆναι' f] ὥστε δεῖξαι, ὅτι οὐ δεῖται χρόνου Oel, τοὺς ἀσεθεῖς τιµωρούµενος. ΚΕΦ. E'. f Οὐ γὰρ μὴ ἐξέλθῃ Ex τῆς γῆς χόπος.» [ Ὁ δὲ Σύμµμαχοςι 00 γὰρ ἐξελεύσεται ἀπὸ χόνεως ὁδύνη.] « Οὐδὲ ἐξ ὀρέων ἀναθλαστήσει πόνος * ἀλλὰ ἄνθρωπος γεννᾶται χόπῳ’ νεοσσοὶ δξ γυπὺὸς τὰ ὑψηλὰ πέτον- ται, ) Tl οὖν» πλείονος ἀπολαύουσι mpovolac; ἄπαχε **- ἐπεὶ μηδὲ ἡ γῆ, μηδὲ τὰ ὄρη, ἐπείπερ ἀναίσθητα τυγχάνουσι ' φυσικὸν γὰρ, φησὶ, τὸ πρᾶγμά ἔστιν ἀδύνατον διαφυγεῖν Ovozpavlav. "Iva γὰρ μὴ λέγῃ τις πάλιν, ὅτι δίχαιός ἐστι * φησὶν, ὅτι ἡ φύσις d ἀνθρωπίνη τοιαύτη ἐστὶν, οὐχ ἀναμάρτητος. 'Amb οὖν τῆς φύσεως ὁ Ἐλιφὰζ διισχυρίζεται, καί φῆσιν, "Ανθρώπου ἴδιον, τὸ ἐν συμφοραῖς ἐξετάζεσθαι. Eó- θὺς γοῦν γεννηθεὶς, τὸ κοπιᾷν προσχεχλήρωται, xat πᾶσα ἡ ζωὴ αὐτοῦ, μόχθου xal ταλαιπωρίας γέμει. Καὶ χατὰ τοῦτο, τῶν Ex γῆς καὶ ὀρέων quopévov, ἡ ἡμετέρα quot; ἑλαττοῦται, ἔχουσα τὸ ὀδυνηρὸν ἐν τῇ γενέσει xaX αὐξήσει. Καὶ τοῖς ὀρνέοις δὲ δέδοται, τὸ ἁλύπως ἵπτασθαι, xal δίχα πόνων τὴν ιτροφὴν ἐχλέγειν' ob μὴν τι τούτων ὑπάρχει ἀνθρώπῳ ἑχτὸς παλαιπωρίας. « Τὸν διδόντα ὑετὸν ἐπὶ τὴν γῆν, ἁποστέλλοντα ὕδωρ ἐπὶ τὴν ὑπ) οὐρανόν. » ὍὉ πρῶτον τῆς εὐεργεσίας αὐτοῦ, καὶ τῆς ζωῆς ' ἡμῶν συνεχτιχὸν, xai μεταθολῆς χαιροῦ δηλωτικόν. c ᾿Αδύνατος δὲ ἐξέλθοι Ex χειρὸς δυνάστον * εἴη δὲ ἀδυνάτῳ ἑἐλπὶς, ἀδίχου δὲ στόµα ἐμφραχθείη. » Ταῦτα δὲ, φησὶ, ποιεῖ ὁ θεὸς, ἵνα xal ὁ ἀδύνατος ἐλπίζῃ τὰ χρηστὰ, xax ὁ ἄδιχος μὴ ἑπαίρηται , ἁλλ'᾽ ἡ µεγαλοῤῥήμων γλῶσσα ἐμφράσσηται, xat ἡ ὑψηλὴ ὀφρὺς χαταστέλληται. 989 FRAGMENTA IN REATUM J0B. 090 « Μαχάριος δὲ ἄνθρωπος, ὃν Ἠλεγξεν ὁ Κύριος, Α — Ves. 17. « Beatus autem homo quem arguit bo- νουθέτηµα δὲ παντοχράτορος μὴ ámavalvov. » El γὰρ αὐτός ἐστιν ὁ λύων τὰ δεινἁ, xaX πρὸς τὰ ἑναντία µετάγων, xal ποιῶν ἀπολαῦσαι βαθείας εἰ- ρήνης, οὐδὲ ταῦτα ἀπὸ γνώμες ἑτέρας ποιεῖ, ἀλλὰ χαὶ ἀπὸ τῆς αὑτῆς. « Ἑξάκις ££ ἀναγκῶν σε ἐξελεῖται, £v δὲ τῷ £6-' δόµῳ οὐ μὴ ἄφηταί σου xaxóv. » Τουτέστιν, οὐκ ἀεὶ ταῦτα ** motet * ἀλλ ἐν μὲν τοῖς πρώτοις ἀφίησι πεῖραν λαθεῖν' μετὰ δὲ ταῦτα, οὐδὲ πεῖραν, (ots μηδὲ τοῦ ῥυσθῆναί σε χρείἰαν εἶναι λοιπόν. €. "Anb µάστιγος γλώσσης σε χρύψει. » minus; monitionem vero omnipotentis nc re- nuas. ) Si enim ille est qui malis liberat, et contrario rerum statu beat, altaque pacis auctor es!, nou alio, sed eodem animi affectu, etiam hac adversa produxisse credendus est. Vens. 19. « Sexies de necessitatibus te eruet, et in septimo non tanget te malum. » ld est, non semper eadem facit Deus; sed in initio, quidem, ut tenteris permiltil; postea vero, non item ; ita ut amplius liberatione a tentatione non indigeas. Vens. 21. « A flagello linguz abscondet te. » O0 μιχρὸν δὲ xal τοῦτο, ἀλλὰ xal mávu μέγα, τὸ p Exiguum autem hoc non est, imo potius valde ᾖυσθῆναι ἀπὸ ἀνδρὸς λαλοῦντος μηδὲν ἀγαθόν. Οὐδὲν Υὰρ γλὠσσης χεῖρον * πάσης ἐπιδουλῆς, παντὸς ξἰ- Φους τοῦτο χαλεπώτερον xat ἀφορητότερον. « ᾿Αδίχων καὶ ἀνόμων χαταγελάσῃ, ἀπὸ δὲ θη- ρίων ἀγρίων οὐ μὴ φοθηθῇς' θῆρες γὰρ ἄγριοι εἰ- ρηνεύσουσί σοι. » Απλῶ, δὲ, Οὐ µόνον οἱ ἔξωθεν εἰρηνιχῶς πρὸς cb διαχείσονται, ἀλλὰ xa ἡ οἰχία πολλῆς ἀπολαύσεται τῆς εἰρήνης, xal οἱ ἓν αὐτῇ ἀστασίαστοι, χαὶ πρὸς ἑαυτοὺς, xal πρὸς σὲ διαμενοῦσιν, Οὐδὲν γὰρ τούτου ἔσον τοῦ κατὰ [τὴν οἰκίαν εἰρηνεύειν * τί γὰρ ὄφελος τῶν ἔξωθεν ἀπηλλάχθαι πολέμων, ταραχΏς ἔνδον γέµοντα; ε Ἐλεύσῃ δὲ iv τάφῳ, ὥσπερ αἴτος ὥριμος, χατὰ magnum, liberari ab homine qui nihil probum lo- quitur. Lingua enim nihil deterius; hxc omnibus insidiis, omni gladio szvior, et intolerabilior est. VEns. 92. « Injustos et iniquos deridebis, et fe- roces bestias non timebis; bestix: enim fers pa- cata erunt tibi. » Ut vero summatim dicam, Non tantum exieri animo pacifico erga te affecti erunt, sed et domus tua alta pace fruetur, et qui in ea sunt, sine dissi- diis inter se et tecum permanebunt. Paci vero do- mesticz nihil par est ; quid enim homini prodest ab externis bellis liberari, qui intestinis tumultibus abundat? VEns. 96. « Et venies in sepulcrum tanquam καιρὸν θεριζόµενος' 1] ὥσπερ θηµωνία ἅλωνος xa C frumentum maturum, quod in tempore messuerunt ; ὥραν συγχομισθεῖσα. » Τουτέστι, Πᾶσι χομῶν τοῖς ἀγαθοῖς, xa τοῖς ἐχγόνοις τὰ χατὰ χλῆρον διατάξας, οὕτω µεταλλά- ζεις τὸν βίον, εἰς γῆρας ἑλάσας λιπαρὺν, xal οὐδὲν ἔχων ἑλλεῖπον, οὗ χρόνον, οὗ βίον. ΚΕΦΑΛ. Q'. « Ὑπολαθὼν δὲ Ἰὼθδ λέχει, El γάρ τις ἱστῶν στή- 921 µου τὴν ὀργῆν, τὰς δὲ ὀδύνας µου ἄραι ἓν ζυγῷ ὁμοθυμαδὺν, xal δη ἄμμου παραλίας βαρυτέρα ἔσται. » {Πολυχρονίου καὶ Χρυσοστόμου. El γὰρ, ἀντὶ τοῦ, εἴθε γάρ. ᾿Οργὴν δὲ ἐνταῦθα τὴν ἀθυμίαν λέγει, χαὶ 4b πάθος τῆς φυχῆς, τὸ Ex τῶν συμφορῶν χινό- D £&&voy- ὀδύγας δὲ, τὰς τῷ σώματι ὑπὸ τῶν ἑλχῶν Φυ Σα 6Θαινούσας' αὐξῶν δὲ τῇ ποσότητι τὸ πάθος, τὸ «ο Θυμαδὺν ἔφησεν. "O δὲ λέγει τοιοῦτόν ἐστιν t6. Ww «ἀλλοτρίοις ὑμεῖς φιλοσοφεῖτε xaxol; , xal πόῤῥω ἐμῶν συμφορῶν ἑστηχότες, μετὰ πολλῆς µοι T e» awe τῆς ἀδείας' ὡς εἴγε *' οἴόντε τὰ ip à Ὁ τη, χαὶ τὰς ὀδύνας xat. αὐτὸν «8 λαθεῖν, χαὶ χαθ- TC& e ἐν τρυτάνῃ τινὶ ἀντιταλαντεῦσαι τῇ παραλίᾳ δα tn, διὰ τὸ ὑγροτέραν εἶναι. kA. jp , τούτων ἂν εὗρε μᾶλλον, ἡ παρ) ἐχείνης, €» viépavy τὴν πλάστιγγα. Παραλίαν δὲ ἄμμον παρ- 48 9 . .. v. *. " Σ[σ. « αὐτὸ. " wpo.eiüz. **" lo. αὑτάς, vel sicut acervus arex in tempore comportatus. » Id est, Donis omnibus abundans, el posteris ha- reditatem legans, ac beatam senectutem assecutus, nullaque re indigens, non temporis diuturnitate, nec victu necessario, vitam sic cum morte commu- tabis. CAP. VI. Vgns. 1-5. « Respondens autem Job, dicit : Si vero quis appendens appenderet iram meam, et dolores meos tolleret in statera pariter, et utique arena maris gravior erit. » Polychronii e Chrysostomi. lud, si enim, pro, ulinam, ponitur. l'er iram autem hoc loco, moro- rem et animi perturbationem, quz ex calamitati- bu« oritur, intelligit : Dolores autem, eos dicil qui ex ulceribus in corpore gignuntur : ad augendam autem doloris vim, Simul, addidit, Quod. vero ait, hujusmodi est : Vos in alienis malis philosopha- mini, eL cum longe a meis zrumnis absitis, cum multa fiducia mihi consilium datis ; si enim possi- bile esset, arumnas meas per se, el dolores acci- pere, et, tanquam in bilance, cum arena in littore marino trutinare, horum lanx ponderosior esset, et alteram deprimere deprehenderetur. Maris au- tem arenam, quia humidior esset, in comparatione sumpsit. - 291 SUPPLEMENTUM AD S. J. CIIRYSOSTOMI OPERA. Vrens. 4. « Cum jincepero loqui, stimulant A fne. ) Vide infortunium meum; qui misereri mei de- erant, pro inviso et reprobo babent. VrRs. 7. « Non potest enim cessare ira mea : fe- torem enim video escas meas, sicut est odor leonis. » Generosus hic athleta, tanquam ia communi orbis terrz theatro stans, ex calamitatibus qua ipsi acci- derant , omnes alloquitur, et ut fortiter ferant ad- versa qua eveniunt, hortatur, neque ingruentibus malis cedant. Nulla enim omnino humana calamitas est, qux» solatium hine percipere non possit : qua euim in toto terrarum orbe sparse sunt arumns, bx simul et uno impetu in illius corpus irruerunt. Quz igitur venia illi danda est, qui partem aliquam acerbitatum quas ille passus est, cum gratiaruin actione ferre nop potest? cum ille non partem so- lum, sed universa omnium hominum mala solus sustinuisse videalur. Quid enim Jobo pauperius un- quam fuit? qui illis qui in balneo abjecti jacent, et qui in camini cineribus dormiunt , et, ut uno verbo absolvam , omnibus hominibus pauperior erat. Hi enim saltem vestem laceram habent, ille vero nudus sedebat; et quam unicam natura ei concesserat ve- sterg, carnis, scilicel, operimentum, lianc undiqua- que gravi et molesta tabe diabolus corruperat : et hi quidem paleis ac stipulis integuntur, ille vero, sine tecti solatio, noctem sub dio transigebat,. Et 532 ε Ὅταν ἄρξωμαι λαλεῖν, χεντοῦσί µε. » "Opa δυσπραχγίαν ' ἀφ᾽ ὧν ἐλεεῖσθαί µε ἐχρΏν, ἀπὸ τούτων µισητός εἰμι xal χατάχριτος. « Οὐ δύναται γὰρ παὐσασθαί µου fj ópyfj. Bpó- μον γὰρ ὁρῷ τὰ σἶτά µου, ὥσπερ ὀσμὴν λέοντος. » Ὥσπερ ἓν χοινῷ θεάτρῳ τῆς οἰκουμένης ἑστὼς ὁ γενναῖο;, ἅπασι διὰ τῶν συµθεθηχότων αὐτῷ παθῶν διαλέγεται, πάντα φέρειν τὰ συμπίπτοντα γενναίως, καὶ πρὸς μηδὲν ἑνδιδόναι τῶν ἑπιόντων δεινῶν. Οὐ γάρ ἐστιν, οὐκ ἔστιν οὐδὲν ἀνθρώπινον πάθος, ὃ μὴ δύναται παραμυθίαν ἐκξεῖθεν δέξασθαι ’ ἃ γὰρ tv πάσῃ τῇ οἰχουμένῃ διέσπαρται πάθη, ταῦτα ὁμοῦ συνελθόντα εἰς ἓν σῶμα ἑνέσχηψε τὸ Excivou. Tig οὖν ἔσται συγγνώμη τῷ μὴ δυναμένῳ τὸ µέρος τῶν ἐπενεχθέντων ἑκείνῳ δεινῶν μετ εὐχαριστίας ἐνεγχεῖν, ὃς μὴ µέρος µόνον, ἀλλά ὁλόχληρα τὰ πάντων ἀνθρώπων φαΐνεται φέρων xaxá&; ΤΙ γὰρ τοῦ Ἰὼθ πενέστερον γέγονεν; ὃς χαὶ τῶν ἓν βαλα- vel ἑῤῥῥιμμένων, καὶ τῶν ἐν τῇ χαµινιαίᾳ τέφρᾳ χαθευδόντων, xa πάντων ἀνθρώπων ἁπλῶς πενέ- στερος ἣν. Οὗτοι μὲν γὰρ xàv ἱμάτιον ἔχουσι διεῤ- ῥωγὸς, ἐχεῖνος δὲ γυμνὸς ἐκάθητο, χαὶ ὃ μόνον ἐμάτιον εἶχε παρὰ τῆς φύσεως, τῆς σαρχὺς τὶν περιθολὴν, χαλεπῇ σηπεδόνι xaX τοῦτο πανταχόθεν διέφθειρεν ὁ διάθολος * xaX οἱ μὲν xàv χαλάμῃ ** καλύπτονται, ἐχεῖνος δὲ αἴθριος διενυκτέρευεν, οὐδὲ τὴν ἀπὸ ψιλῆς στέγης παραμυθίαν ἔχων. Καὶ τὸ δὴ quod majus est, quod illi multorum scelerum sibi ϱ μεῖζον, ὅτι οὗτοι μὲν πολλὰ xal αὗτοῖς συνἰσασι τὰ conscii fuerint, propter quz merito seipsos arguere possent ( non leve autem calamitatis solatium est, si quis juste se puniri conscius sit), illi vero etizm hec consolatio erepta fuerit, qui conversationem viriute plenam ostendens, supplicia flagitiosissimis lominibus debita sustinuit. Et hi quidem ab initio calaniitati innutriti, in ea se exercuerunt ; ille vero paupertatem nec prameditatam tulit, eamque ex- tremam , et cui parem nullam reperire licet; quid enim homine nudo, et tecto carente, pauperius esse potest? Imo vero ne solo quidem frui omniuo pote- rat ; non enim in terra, sed iu sterquilinio sedebat. Una quidem hac calamitas, omnium simul malorum hominibus materies esse videtur. Post tianc autem alia, imo potius ante illam, corporis, scilicet, plaga; quis enim talem accepit? Corpus illius sensim absu- mebatur, et vermium fons undique e membris ejus gcatebat, et fluxus ille cum multa graveolentia con- tinuus erat : corpus etiam paulatim diffluens, ac tali tabe putrefactum, cibos ingratos reddebat, et peregrinam ac incredibilem famem experiebatur; apposito enim cibo vesci non poterat : Fetorem enim, inquit, video escas meas, sicut est odor leonis. Quid poena hac acerhius esse potest? Somnus quietem ei non administrabat, nec alimentum eum nutriebat : Sicut odor, inquit, leonis; supra modum enim fetet ha:c bellua, et cum natura insatiabilis sit, Deus illam € Mo καλύρῃ. C*Ic. πάντως. n Tg. διαῤῥεόμενον. δεινὰ, δι’ ἃ ἔχοιεν ἂν ἑαυτοὺς αἱτιᾶσθαι (οὐ μικρὺν δὲ τοῦτο εἰς παραμνθίαν συμφορᾶς, τὸ συνειδέναι ἑαυτῷ διχαίως πιμωρουμένῳ), ἐχεῖνος δὲ καὶ ταύ- της ἀπεστέρητο τῆς παραµνθίας, xal πολιτείαν ἐπιδειξάμενος ἀρετῆς γέμουσαν, τὰ τῶν ἔσχατα τετο)λμηχότων ὑπέμεινε. Καὶ οἱ μὲν ἐξ ἀρχῆς ἓν- εµελέτησαν τῇ συμφορᾷ, ἐχεῖνος δὲ ἀμελέτητον ὑπέμεινε πενίαν, xai ταύτην ἑσχάτην, xaX μεθ) ἣν ἑτέραν οὐκ ἔστιν εὑρεῖν ' τί γὰρ ἂν τοῦ γυμνοῦ, xol μηδὲ στέγην ἔχοντος, πενέστερον γἐνοιτ ἄν, Μᾶλ- λον δὲ οὐδὲ ἐδάφους παντὸς ἵ9 ἀπολαύειν χύριος ἣν» οὗ γὰρ ἐπὶ τῆς γῆς, ἀλλ᾽ ἐπὶ τῆς xonpla; ἐχάθητο. Μία μὲν οὖν αὕτη συμφορὰ, πάντων ὁμοῦ τῶν δει- νῶν ὑπόθεσις εἶναι δοχεῖ τοῖς ἀνθρώποις. Δευτέρα Du pet! ἐχείνην, μᾶλλον δὲ πρὸ Exelvrc, ἡ τοῦ σώ- µατος πληγη. Τίς γὰρ τοιαύτην ἑδέξατο; Κατὰ μιχρὸν αὐτῷ τὸ σῶμα ἑδαπανᾶτο, καὶ πηγὴ σχωλἠ- xt αὐτῷ πανταχόθεν ἕδρυεν ἀπὸ τῶν μελῶν, καὶ διηνεχῆς ἦν αὕτη ἡ ἐπιῤῥοὴ, xat πολλὴ πανταχόθεν ἡ δυσωδία * χαὶ τὸ σῶμα xavk μικρὸν διαιρούμε- voy! καὶ πτοιαύτῃ τηχεδύνι 13 σηπόµενον, ἀηδῃ τὰ σιτία ἐποίει, xal λιμὸς ἣν αὐτῷ ξένος xol παρά- δοξος ΄ οὐ yxp δ.δοµένης ἠδύνατο τῆς τροφῆς ἆπο- λαύειν, Βρόμον γὰρ, φησὶν, ὁρῶ τὰ citd µου, ὥσπερ ὀσμὴν Aéorroc. Τί ταύτης τῆς τιμωρίας γἐνοιτο χαλεπώτερον ; Οὐχ ὕπνος ἀνέπανυεν, οὗ τροφῆ ἔτρεφεν' Ὥσπερ coi] Aéorrog, φησί ^ ὃνσ- 75 M. 00766. 593 FRAGMENTA IN BEATUM JOB. $91 ὥδες yàp τὸ θηρίον τοῦτο μεθ᾽ ὑπερθολῆς : ἐπειδὴ Α aliis bestiis insalubriorem creavit : ferunt etiam Υὰρ ἔχει τὴν ἀπὸ τῆς φύσεως πλεονεξίαν, ἑτέρως 33 αὐτὸ τῶν ἄλλων φαυλότερον ἐποίησεν ὁ Θεός * φασὶ δὲ, ὅτι xal τὰ λείψανα τῆς τούτου τροφῆς ἄδρωτά ἐστι τοῖς ἄλλοις ζώοις, διὰ τὴν ἐπιπνεομένην αὐτοῖς ἐξ αὐτοῦ δυσοσµίαν. Τί οὖν ἄν τις εἴποι τὸν λιμὸν ἐχεῖνον τὸν χαινὸν, καὶ ἵν μηδὲ ἑρμηνευθῆναι δυνά- µενον; τὸν ἐκούσιον, τὸν ἀχούσιον, οὐ γὰρ οἶδα πῶς αὐτὸν καλέσω, οὐδὲ εὑρίσχω ὄνομα ἐπιθεῖναι τῷ παραδόξῳ τῆς συμφορᾶς εἴδει ' καὶ γὰρ παραχει- µένης ἀπείχετο τῆς τραπέζης, xol ὁρωμένων οὐχ ἅπτετο τῶν σιτίων * τῶν γὰρ περὶ τὸ copa τραυµά- των 1j δυσωδία προαπαντῶσα, χατέλυε τὴν ἐπιθυ- μίαν, καὶ αὐτὴν ἐνεπίμπλα τὴν τράπεζαν τῆς àn- δίας * καὶ τοῦτο δηλῶν, Deve, Βρόμον γὰρ ὁρῷ τὰ σιτά µου. Καὶ ἡ μὲν ἀνάγχη τοῦ λιμοῦ τῶν προ- χειµένων ἅπτεσθαι ἐθιάζετο, ἡ δὲ ὑπερδολὴ τῆς ὀνσωδίας, τῆς Ex τῶν σαρχῶν γινοµένης, ἑνίχα τοῦ λιμοῦ τὴν βίαν. Διὰ δὴ τοῦτο, ὡς εἶπον, οὐχ ἔχω πῶς αὐτὸν χαλέσω ' ἐχούσιον:; ἀλλ' ἐδούλετο ἆπο- Ὑεύσασθαι τῶν προχειµένων ' ἀλλ ἀχούσιον ; ἀλλὰ παρΏν τὰ σιτία, xa οὐδεὶς ὁ κωλύων fjv. ε Ti, γάρ µου ἡ ἰσχὺς, ὅτι ὑπομένως » Ποίαν ἔχω δύναμιν, ὥστε τηλικαῦτα χαρτερῆσαι; «ὐχοῦν οὐχ ἀπὸ ἰσχύος ὑπομένει 75, ἀλλ᾽ ἀπὸ εὖλα- «Διίας, xal φ/δου θεοῦ: fj γὰρ ἂν ἑαυτὸν διεχειρί- -ατο” νυν δὲ εὐχῇ τὸ πρᾶγμα ἐπιτρέπει, xal οὐχὶ πτῇ ἑαυτοῦ τὀλμῃ. alia animantia reliquiis cibi hujus bestie minime vesci, propter tetrum odorem qui ex ejus corpore illis inspiratur. Quomodo igitur quis novam illain et inexplicabileimm famem exprimere poterit? sponta- neam, et coactam, quomodo enim eam appellem, hzreo, neque vocabulum aptum invenio, quod para- doxo calamitatis generi imponam; a mensa enim apposita abstinebat, et dapes pr: oculis non attin- gebat; gravis enim odor qui e corporis ulceribus manabat illi occursans, appetitum exstinguebat , mensamque ipsam cibi fastidio replebat : quod cum significare vellet, dixit : Fetorem video escas meas. Famis enim necessitas appositas dapes tangere ϱ0- gebat, fetoris autem maguitudo qui e carnibus emit- DB iebatur, vim famis superabat. Idcirco, ut dixi, quo- modo ipsam appellein, plane ignoro : voluntariam ? sed appositos cibos gustare cupiebat : coactam? sed aderant cibaria, neque quisquam erat qui vesci im- pediret. VrgRs. 11. « Quae enim virtus mea, ut suf- feram? » Quxnam mihi vires sunt, ut tanta perferre pos- sim? Nullis igitur viribus suis, sed pietate erga Deum, et timore illa toleravit, alias enim manus sibi iutulisset : nunc vero, non sua audacis, sed precibus rem omnem permittit. « 05 προσεϊδόν µε ol ἐγγύτατοί µου *. ὥσπερ χει- 6 Ύεμε. 1à. « Propinqui mei non respexerunt me; μάῤῥους ἐχλείπων, f| ὥσπερ χῦμα, παρῆλθόν με.) Καὶ τοῦτο δὲ τῆς τοῦ coU ἐγχαταλείψεωφ ἔργον, τὸ καὶ τοὺς οἰχείους ὑπερορᾷν τοιαῦτα πάσχοντας. Ὅταν γὰρ αὐτὸς ἀποστῇ, xal γυμνωθῇ τῆς παρὰ τοῦ Θεοῦ βοηθείας ὁ ἄνθρωπος, πάντα ἐχθρὰ καὶ ληλέμια. Πῶς οὖν, φησὶ, xoi µεγέθει χαχῶν περι- πεπτωχότι, xal τῆς παρὰ πάντων ἐχτὸς χαθεστῶτι παραφυχΏς ἐγχαλεῖτε, ἀνιωμένῳ, | xal δακνομένῳ ἐφ᾽ οἷς ἁδοχήτως πάντα εἰς τοὐναντίον uot περιέστη; € Οὗτινές µε διευλαθοῦντο, νῦν ἐπιπεπτώχααί μοι. » Χρυσοστόμου xay HoAvypor(ov. Τἰ λἐγω, φησὶν, ὡς διέπτυον οἱ ἐγγύτατοι; ἐπέτριδον μὲν οὖν τὰς συμφορὰς, καὶ ταῦτα, ὀλίγῳ πρότερον xal τὴν ἐμὴν ἐπωνυμίαν τρέµοντες. € Ὥστε ἰδόντες τὸ ἐμὸν τραῦμα, φυθήθητε. » Ορᾶτε, φησὶ, μὴ δίχας ἐξαιτηθῆτε τῆς ἁγριότη τος’ εἰ xal μηδὲν ἕτερον, µήτε φιλία, µήτε eoepye- cla, μήτε ἄλλο μηδὲν ὑμᾶς ἐπιειχεστέρους ποιεῖ, αὐτὴ τῶν ἐμῶν τραυμάτων fj θεωρία πολλῆς ὑμᾶς ὤφειλεν ἐμπλῆσαι τῆς ἐπιειχείας. ( Ti yáp; µή τι ὑμᾶς ᾖτησα, ἡ τῆς rap! ὑμῶν " fc. ἑτέρων. 7 To. p διὰ ἑρμηνευθῆνα., ᾖ Ic. tanquam torrens deficiens, aut sicut fluctus, transie- runt me. » Et hoc quidem , a necessariis ei familiaribus ne gligi cos qui talia patiuntur, divine derelictionis effectus est, Cum enim Deus recesserit , ejusque auxilio homo nudatus fuerit, omnia illi inimica et adversa fiunt. Quomodo igitur, inquit, me in malo- rum multitudinem lapsum, et extra omnium sola- tium positum criminamini, quod rerum statum, ex improviso in contrarium mutatum, zgre et moleste feram? Vrns. 16. « Qui verebantur me, nunc irruerunt super me. » Chrysost. et Polychr. Sed quid, inquit, dico, proximos sanguine me respuisse, el despexisse? cum ipsas meas calamitates auxerint; qui tamen paulo ante, audito solo nomine meo, contremi- scebant. Vrgas. 91. « WMaque videntes vulnus meum, ti- mele. » Videle, inquit, ne immanitatis pon: a vobis re- poscantur; si enim neque amicitia, neque benefi- centia, neque quidquam aliud, clementiores vos reddit, ipse vulnerum meorum aspectus, multa leni- tate et clementia imbuere vos deberet. Vgns. 22, 25. « Quid enim? nunquid aliquid vos ὑπέμει,ε. [53 SUPPLEMENTUM AD S. J. CHRYSOSTOMI] OPERA. 596 petii? aut fortitudine vestra indigeo, uL salvetis me A ἰσχύος ἐπιδέομαι, ὥστε σῶσαί µε ἐξ ἐχθρῶν, 9 ix de inimicis, vel de manu potentium liberetis me? » Num in aliqua re, inquit, molestus vobis fui , ut me crudeliter adeo tractaretis? vel opem vestram contra adversarios meos rogavi? vel ut largitione aliqua paupertatem meam solaremini, supplex petii ? imo vero neque prius auxilium vestrum imploravi, neque nunc facio, sed sponte vestra, tanquam sola- tium przbituri ipsi advenistis; cur igitur inimico- rum partes impletis ? Vgns. 24. « Docete ime, et. ego obmutescam : si qvid erravi, dicite mihi. » Si vero in aliqua re offendisse videor, certiorem me facite. Manifesta enim crimina quz illi objice- rent, non habebant, sed ex nuda tantum conjectura ; vitam enim ejus cum virtute fuisse conjunctam ua- nifestum erat : illi vero ex suppliciis, contrarium conjiciebant. Vgns. 25-27. « Non enim a vobis fortitudinem peto, neque correptio vestra verbis me sedabit ; ne- que enim elocutionem sermonis vestri sustinebo. Verumtamen super pupillum irruitis, et insultatis super amicum vestrum. » Non indigeo, inquit, vestro auxilio, nolite mihi condescendere, neque tanquam confirmare volentes, auribus meis aliquid date, sed libere me reprehen- dite; vestra enim vituperia non metuo, et puram habens conscientiam, vestro sermoni minime ac- quiescam, sed verbo unicuique contradicens, victo- Tiam me consecuturum spero. lllud autem novi, vos neque calamitatem meam, neque amicitiam animo reputantes, tanquam orbatum plane divino przsi- dio, acerbis adeo contumeliis me incessere ; neque enim calamitas, neque amicitia animos vestros in- flexit. Ego vero, licet ex amicis hostes evaseritis, certamen non detrectabo, sed vobis contradicam, et apologiam aggrediar; nullius enim criminis mihi conscius sum. CAP. VII. Vgns. 1, 2. « Nunquid non tentatio est vita lio- minis super terram? et sicut quotidiani mercenarii vita eius? aut tanquam servus metuens Dominum suum, et conseculus umbram? aut tanquam merce- narius exspectans mercedem suam ? Au non vobis, inquit, vita omnium hominum ten- tationibus οἱ afflictionibus plena videtur? omnisque homo mercenario diuino similis, qui totum diem laborat, ut lucrum exiguum auferat? aut famulo, qui herum suum veretur, et vix brevi laboris inter- missione potitur? vel simpliciter mercenario, licet non diurno, qui post multos exantlatos labores, operis mercedem aliquam accipit? Ex his igitur, vit: operositatem et brevitatem ostendere vult : Num igitur, inquit, laboribus tan- tum, et non item periculis plena est vita? mihi au- tem, de servo fugitivo sermonem habere videtur, vL γρ. εἴδον. χειρὸς δυναστῶν ῥύὐσασθαί pe; » ΜΗ, φησὶν, Ev τινι ἐπαχθὴης ὑμῖν γέἐγονα, ὅτι µοι ἀνελεημόνως οὕτως ἐχρήσασθε; ἢ πρὸς συμμαχίαν ἐμὴν χατὰ τῶν ἑναντίων ὑμᾶς προετρεφάµην; 1) δόσει τὴν πενἰαν παραμυθήσασθαι ἱχέτευσα: ἀλλὰ μὴν οὔτε πρότερον ὑμῶν ἐδεήθην, οὔτε νῦν, ἀλλ' αὑτόματοι παρεγένεσθε, ὡς 56h παραχαλέσαντες * τί οὖν τὰ τῶν ἐχθρῶν διαπράττεσθε; « Διδάξατέ µε, ἐγὼ δὲ χωφεύσω * εἶ τι πεπλάνη- μαι, φράσατέ pot. ) Εἰ δὲ xai ἡμαρτηχέναι τι δοχῶ, xal τοῦτό µοι γνωρίσατε. Οὐ γὰρ δὲ εἴχον 1! Excivot φανερὰ ἐγκλή- µατα προθἀλλεσθαι, ἀλλ' ἁπλῶς ἀπὸ στοχασμοὺ ᾿ xai ὅτι μὲν βίου ἑναρέτου Tfjv, φανερὸν ἣν * ὅτι δὲ οὐχ ἦν, ἑστοχάνοντο οὗτοι ἀπὸ τῶν τιμωριῶν. « Οὐ γὰρ παρ) ὑμῶν ἰσχὺν αἱτοῦμαι, οὐδὲ ἔλεγχος ὑμῶν ῥήμασί µε παύσει ' οὐδὲ γὰρ ὑμῶν φθέγµα ῥήματος ἀνέξομαι. Πλὴν ὅτι ἐπ᾽ ὀρφανῷ ἐπιπίπτετε, ἐνάλλεσθε δὲ ἐπὶ φίλῳ ὑμῶν. » ϱὐ ófopat, φησὶ, τῆς βοηθεἰας ὑμῶν, μὴ avyxa- τάδητέ pot, μηδὲ, ὡς ἐπιῤῥῶσαι βουλόμενοι, τὰ πρὸς χάριν λαλήσητε, ἀλλ᾽ ἑλέγξατέ µε μετὰ παῤ- ῥησίας ' οὐ yàp δἐδοιχα ὑμῶν τοὺς ἑλέγχους, οὐδὲ ἐφησυχάσω τῷ λόγῳ, τοῦ συνειδότος µου χαθαρεύον; τος, ἀλλὰ xal πρὸς ἕκαστον ἀντιλέγων ῥῆμα, vixf)- σειν ἑλπίζω. Πλὴν ἐχεῖνο οἶδα, ὅτι οὕτω µε βάλλετε πικροῖς τοῖς ὀνείδεσι, μη τὴν συμφορὰν, μὴ τὴν φιλίαν λογιζόμενοι, ὡς ὄντως ἀπορφανιαθέντα τῆς τοῦ Θεοῦ Βοηθείας ' xal οὔτε ἡ συμφορὰ, οὔτε ἡ φιλία ὑμᾶς κατέχαμψεν. 'AXM ἐγὼ, xàv εἰς την ἑναντίαν μοῖραν ἑαυτοὺς τάξητε, οὗ παραιτήαομαι τὸν ἀγῶνα, ἀλλ᾽ ἀντερῶ, xal πρὸς ἀπολογίαν χωρή- σω οὐδὲν γὰρ ἐμαυτῷ σύνοιδα. ΚΕΦΛΛ. Z'. c Οὐχὶ πειρατἡριόν ἔστιν ὁ βίος ἀνθρώπου ἐπὶ τῆς γῆς; καὶ ὥσπερ µισθίου ἀνθημερινοῦ ἡ ζωὴ αὗτοῦ; ἡ ὥσπερ θεράπων δεδοικὼς τὸν χύριον αὐτοῦ, xal τετευχὼς σχιᾶς; ἡ ὥσπερ μισθωτὺς ἀναμένων τὸν D μισθὸν αὐτοῦ; » * Apa, φηαὶν, ὑμῖν οὐ δοχεῖ πειρασμῶν ἐμπεπλη- σθαι xai περιστάσεων πάντων ἀνθρώπων ὁ βίος» xai ὡς πᾶς ἄνθρωπος Éotxev αὐθημερινῷ µισθωτῷ, ὃς δι ὅλης ἡμέρας κάµνει, ἵνα μικρόν τι χοµίσηται ; 3| θεράποντι δεδοιχότι τὸν ἑαυτοῦ δεσπότην, xai µό- Ai; ποτὲ μικρᾶς ἀναπαύσεως τυγχάνοντι; 7] ἁπλὼῶς µισθωτῷ, εἰ xal μὴ αὑθημερινῷ, ἵνα μετὰ τοὺς πολλοὺς χαµάτους λάθῃ τινὰ µισθόν; Διὰ τούτων οὖν βούλεται δεῖξαι τὸ ἐπίπονον τοῦ βίου xoi βραχύ * xal φησιν, "Ap! οὖν πόνων Ὑέμει µόνον, οὐχ) δὲ χαὶ κινδύνων; ἐμοὶ δὲ δοχεῖ περὶ δραπέτου λέγειν οἰκέτου ἓν ἀγωνίᾳ διαπαντὺς ὄνιος 597 FRAGMENTA IN BEATUM JOB. 558 διὰ τὴν φυγἠν ' τοῦτο γὰρ ἐμφαίνει * τὸ, τετευχὼς A qui propter fugam ia perpetua formidine est ; hoc σκιᾶς, τουτέστι, τὰ ph παρόντα ὡς παρόντα Aoyt- ζόμενος διὰ τὸν φόδον, καὶ ζητῶν σχότος, ὑφ οὗ χαλυφθήσεται. Πλὴν, εἰ πειρατήριον ὁ βίος, πῶς οἷόν τέ ἐστι «by ἓν πειρατηρἰῳ ὄντα πειρασμῷ μὴ περιπεσεῖν; "Dace συµθαίνει μὴ ànb ἁδικίας µόνης, ἀλλὰ xal ἀπ᾿ αὐτῆς τῆς φύσεως ταῦτα παθεῖν, ἅπερ ἐγὼ πἐπονθα. « Νύχτες δὲ ὁδυνῶν δεδοµέναι pol εἰσιν. Ἐὰν χηιμτθῶ, λέγω, Πότε ἡμέρα; ὡς 0 ἂν ἀναστῶ, πά- Atv, Πότε ἑσπέρα; πλήρης δὰ γίνομαι ὁδυνῶν ἀπὸ ἑσπέρας ἕως mpot. » Εἶδες xai τῆς νυχτὸς τὸν ἀφόρητον πειρασμὸν, τὸν καὶ αὐτὸν χαινὸν ὄντα, xal παράδοξον. Τοῖς μὲν γὰρ ἄλλοις ἅπασιν ἀνθρώποις , xàv µυρία πά- B σχωσι, κἂν δεσµωτήριον οἰχῶσι, χᾶν ἄλυσιν περι- χέωνται, χᾶν συμφορὰς θρηνῶσι, xàv λωθὴν có- µατος ὑπομένωσι, xÀv πενίᾳ πιέζωνται, χᾶν vó- σῳ, x&v πόνοις χαὶ ταλαιπωρίαις, ἐπελθοῦσα. f) γὺξ φάρμαχον ἐπάγει παραµυθίας, ἀφιεῖσα τῶν πόνων τὸ σῶμα, ἀνιεῖσα τῶν φροντίδων τὴν ψυχἠν. Ἐπὶ δὲ τοῦ Ἰὼθ τότε ὁ λιμὴν σχόπελος γέγονε, xal τὸ φάρμακον ἕλχος κατέστη, καὶ ἡ παραμνθία προσ- 0fxn τις fjv ὀδύνης χαλεπωτέρα, καὶ φοθερώτερος ὁ χειμὼν ἐγίνετο, kv τῇ πᾶσιν ἀνθρώποις παρεχούσῃ γαλήνην ' xaX ἔφευγε μὲν, ὡς ἀπὸ χυµάτων, τῆς ἡμέρας, διὰ τὰς ἀχαρτερήτους ὀδύνας ἐχείνας, εὕ- ρισχε δὲ τριχυµίας, xal στροδθίλους, xa ὑφάλους, χαὶ σπιλάδας, ὡς πάλιν τὰ Ev τῇ ἡμέρᾳ κύματα ζη- ttiv * xal βαρὺ τὸ παρὸν ἔχων, τοῦ ἀπόντος ἐπεθύμει, ἰπισπεύδων διὰ τὰς ἀλγηδόνας τὰ διαστήµατα τοῦ χρόνου παρατρέἐχειν. Διὸ δη καὶ αὐτὸς, τὸ χαινὸν τοῦτο πάθος διηγούµενος, ἐδόα λέγων, "'Eüv κοι- μηθῶ,, Aéro, Πότε ἡμέρα; 'Eàr ἀναστῶ, «λέγω, Πότε ἑσπέρα; Tivog &vexev, εἰπέ por; Ἑν μὲν γὰρ τῇ ju ép εἰκότως τὴν νύχτα ἐπιζητεῖς, ἅτε ἀτέλειαν πᾶσι παρέχουσαν τῶν μεθημερινῶν καµάτων ἐν νυχτὶ δὲ γενόμενος, xal γαλήνη xaX λἠθῃ τῶν ὁδν- νῶν Exzivuv, xal τῶν φροντίδων, τί πάλιν ἐπιςητεῖς τὴν ἡμέραν, εἰπέ μοι; "Οτι pot τῆς ἡμέρας χαλεπω- t έρα fj vó$* οὐ γὰρ ἀτέλειάν pot παρέχει τῶν πό- Ψευν, ἀλλ ἐπίτασιν, xat θορύθους, χαὶ ταραχάς. Καὶ τ οὔτο αὐτὸ διηγούμενος, ἔλεχεν, 'Exgo6sic µε «Ἑ υπνίοις, καὶ ἓν ἐράμασι καταπ.]ήσσεις καὶ "Ck- àp ἐξεδεῖμα τοῦτο 79, φοθερὰς ἵψεις ὁρῶν ἐπὶ τῆς "w νχτὸς, xai φόθον ἀφόρητον ὑπομένων, ἔχστασίν τε "“τολλην, xal χατάπληξ.ν' xa ἡ τοῖς ἄλλοις δοθεῖσα “Ἔτρὶς ἀνάπανσιν, τούτῳ μᾶλλον ἐπίτατις ἣν τῶν συµ- εοορῶν. € Φύρεται δὲ µου τὸ σῶμα Ev σαπρίᾳ σκωλήχων * “Ἕ- ῄχω δὲ βώλαχας γῆς ἀπὸ ἰχῶρος ξύων. » - Διὰ δὲ τοῦ εἰπεῖν, Τήκω ao.laxac γῆς, δηλοῖ, aX, οὐχέτι ὁστράχῳ, ὡς ἐμοὶ δοχεῖ, ταλαιπωρηθεὶς, €i vf λοιπὸν τοῦτο ἐποίει, Διὰ πάντων μέντοι ο job vii, 14. 5 1σ. ἐξεδειματοῦτο. enim ostendit illud, smbram consecutus. id est, qui propter metum, ea qux absunt, tanquam presentia, opinatur, ac tenebras querit, quibus obtegatur. Verum, si vita hzc tentationum locus est, qui fleri potest, uL in tentationes nou incidat qui in tenta- tionum loco versatur? Quare non tantum ab iniqui- tate mea, sed ab ipsa etiam natura, ut hc paterer quibus affligor, contigit. Vgns. 9, 4. « Noctes. vero. dolorum dat:e sunt mihi. Si dormiero, dico : Quando dies ? et si surrexero, rursus: Quan:/lo vesper ? repleor autem doloribus a vespera usque ad mane. » Vidisti noctis tentationem intolerabilem , quee insolens etiam, et prater hominum opinionem exstitit, Aliis enim hominibus, licet innumera patiantur, licet carcerem | inhabitent, licet catenis vinciantur, licet calamitates defleant, licet corporis cladem sustineant, licet paupertate, morbo, labori- bus, et arumuis premantur ; nox tamen super- veniens, corpus a laboribus liberans, et animum vacuum a curis reddens, solatii pharmacum adhibet. Jobo vero tunc portus factus est scopulus, medi- camentum versum est in ulcue, et solatium doloris additamentum fuit, dolore ipso acerbius ; noctuque quando omnibus aliis tranquillitas praebetur, for- midolosior tempestas excitata est : propter intolera- biles enim dolores, tanquam a fluctibus, diurno tempore fugiebat ; procellas autem, turbines, saxa latentia, et scopulos prominentes inveniebat, ut rursus (luctus diurnos quareret ; cumque id quod aderat molestiam exhiberet, quod aberat cupiebat, propter cruciatus temporis intervalla decurrere accelerans. Quamobrem ipse, novum hoc genus mali enarrans, vociferando dicit : Si dormiero, dico : Quando dies ? Si surrexero, dico : Quando vespera ? Cur ita, amabo ie ? lnterdiu. quidem merito noctem quzris, quia , scilicet, iromunitatem a laboribus diurnis omnibus prestat ; in nocte autem constitutus, et tranquillitate, et oblivione dolorum et curarum, cur rursus diem expelis, dic mihi? quia nox die mihi est acerbior ; non enim laboribus finem imponit, sed auget, et turbas, et perturbationes creat, Et hoc ipsum his verbis enarravit: Terres me per somnia, εἰ per visiones obstupefacis 9; noctu enim terribiles visiones aspi- ciens, et metum intolerabilem cum multa animi commotione el consternatione sustinens, perterre- fiebat ; et nox qua aliis ad quietem concessa est, huic calamitatum incrementum facta est. Vgns. 5. « Conspergitur autem corpus meum in putredine vermium ; infundo autem glebas terrse a sanie radens. » Dicendo autem : Infundo glebas terra, significat, ut mibi videtur, in ea miseria se constitutum fuisse, ut non amplius testa, sed terra deinceps saniem 092 SUPPLEMENTUM AD 8. J. CIIRYSOSTOMI OPERA. raderet. Porro, iu omnibus, amicos de fortitudine, A παιδεύει τοὺς φίλους, xat περὶ χαρτερίας, xaX περὶ et patientia, e de depouenda opinione quam de eo conceperaut (quod, scilicet, propter peccata pate- retur) instituit, ut ex iserummarum multitudine intelligere possent, nou adeo improbum eum fuisse, ut talia pateretur ; oportebat enim eos in seipsos primum descendere, atque ita judicium de Jobi actionibus facere. Doloreg enim nunquam inter- mittentes, sanies, eL vermes, tolerantiam simul et fortitudinem argtebant. VgRs. ϐ. « Vita autem mea velocior est quam loquela : | Alii, quam cursor, reddiderunt.] Periit autem in spe vaua. [Symmachus autem : Dies mei consumpti sunt, quippe cum non sit spes.] » Potest autem forte illud: Vita mea telocior est τοῦ ἁπώσασθαι τὴν διάληψιν, ὅτι δι’ ἁμαρτίας πἀ- σχει, ὅπως Ex τῆς ὑπερθολῆς τῶν πόνων ἐννοήῄσωσιν, ὅτι οὐχ οὕτως ἑἐστὶ φαῦλος , ὥστε τοιαῦτα πάσχειν" ἔδει γὰρ αὐτοὺς ἐννοῆσαι τὰ χαθ) ἑαυτοὺς, xat οὕτω γνῶναι τὰ περὶ τοῦ Ἰώδ. ᾽Αχατάπαυστοι γὰρ ὀδύναι, xaX lyóp, xal σκώληχες, χαρτερίαν ἅμα xat àv- δρείαν Ebelxvuov. « Ὁ δὲ βίος μού ἐστιν ἑλαφρότερος λαλιᾶς. [Οἱ δὲ «λοιποὶ, δροµέως, ἑξέδωκαν. ] ᾿Απόλωλε δὲ ἓν xsvij ἐλπίδι. [ Ὁ δὲ Σύµµαχος, αἱ ἡμέραι µου ἀνηλώθη- gay, μὴ οὕὔσης ἐλπίδος. ] » Τάχα δὲ τὸ, 'O Bloc µου ἑλαφρότερος Jac, quam loquela, fragilem et fluxam vitze conditionem B δύναται μὲν τὸ πρόσκαιρον τοῦ βίου σημαίνειν , ὅτι significare, quod in eodem statu non permaneat, sed tanquam loquela diffluat et evanescat. Potest etiam doloris summam veliementiam ostendere, et quod zrumnz 8 morte ipsa parum abessent. lllud autem, Velocior cursore, innuere videtur, quod quemadmodum illi, antequam pedem sistant, resiliant ; sic gloriam priusquam adveniat, avolare. Periit. autem, inquit, vita mea in spe vana. Cur landem ? quia labores et erumnas pertuli, mercedem autein nullam reportavi ; quia calamitatibus premor, nec bouum aliquem exitum invenio. l'ostea sermo- uem cum amicis abrumpens, ad preces, interjecto intervallo, se convertit, ac dicit : VEnS..9, 40.« Sienimi homo descenderit ad infernum, ultra non. ascendet, et non revertetur amplius in domum suam, neque cognoscet eum amplius locus ejus. » Propter hoc prsecipue justus admiratione dignus ea3t, quod cum nihil certi de resurrectione intelli- geret, dolores quidem expertus fuerit, nihilominus forii et generoso animo eos pertulerit : quod enim nullam certam scientiam babuerit mysterii rcgene- rationis quie est post mortem, ex eis liquet, quae dicit : Non licet, inquit, ill qui morte exstinctus ad inferos descendit, amplius reviviscere, et ad des suas redire; sed neque memoria ejus reliqua erit, cum inter vivos apparere desierit : mortuum enim resurgere impossibile est. Vins. 10, 14. « Dixi : Quia consolabitur me lectus D meus, [Symmachus zero, idem alia voce exprimens, dixit, παρηγορ{σει.] Et referam ad meipsum privatim sermonem meum toro meo. [ThÁeodotio autem : Comportabit me in confabulatione mea stratum meum.] Extertes me per somnia, et per visiones we obstapefacis. » Quod soli justo contigit, nemini autem alteri ; neque enim nox solatium ei prebebat, sed terrorum nocturnorum phontasia, diurnia malis zrumnas e(us magis augebat. Quod autem in somnis graviora passus fuerit, audi quid dicat : Cur me ezterres per somnia, el per visiones me obsiupefacis ? Quis ferreus, et adamantinus, tot gravia et acerba pati votait? Nam si. unumquodque per sc intolerabile οὐχ ἔστιν ἑστηχὼς, ἀλλὰ λυόµενος, ὥσπερ ἡ λαλιά. Δύναται δὲ καὶ τὴν εἰς ὑπερθολὴν ὀδύνην δηλοῦν, xat τὸ ἄχρι θανάτου ἤχειν αὐτῷ τὰ τῶν πόνων. Τὸ δὲ, 'EAagpócepoc δροµέως, ὅτι ὥσπερ ἐχεῖνοι, πρὶν fj στῆναι, μεταπηδῶσιν οὕτω xal ἡ δόξα, πρὶν f) παραγενέσθαι, ἀφίπταται. Απόιλω.1ε δὲ ἐν κενῄῇ, φησὶν, &Azi&t ὁ βίος µου. Διὰ τί; ὅτι έτα. αιπώρηςσσ» καὶ μισθὸν οὐκ ἔλαβον * ὅτι ἓν συμφοραῖς, xat οὐδὲν ἔχω τέλος χρηστόν. Εἶτα ἑάσας τὴν πρὸς τοὺς φίλους διάλεξιν, εἰς εὐχὴν τὸ λοιπὸν διὰ μέσου τρέπεταε, xal φησι; c Ἐὰν γὰρ ἄνθρωπος χαταθῇ εἰς ἄδην , οὐχέτι μὴ &va61, οὐδ' οὐ μὴ ἐπιστρέψῃ εἰς τὸν ἴδιον οἴχον, οὐδ' οὐ μὴ ἐπιγνῷ αὐτὸν ἔτι ὁ τόπος αὐτοῦ. » "A&toy διὰ τοῦτο μάλιστα θαυμάζειν τὸν δίχαιον, ὅτι περὶ ἀναστάσεως οὐδὲν ἐπιστάμενος, ὠδυνᾶτο μὲν, ἔφερε δὲ γενναίως. "Ότι γὰρ οὑχ ᾖδει τι σαφὲς περὶ τοῦ μυστηρίου τῆς Ex νεκρῶν παλιγγενεσίας, ἐντεῦθεν 550v: Ti γὰρ ἅπαξ, qnot, διὰ θανάτου elo τὺν ἅδην χατελθόντι, οὐχέτι δέδοται πάλιν ἀναθιώ- σαντι, εἰς τὸν ἴδιον οἶχον ἑπαναστρέφειν * ἀλλ᾽ οὐδὲ μνήμη τούτου περ'λειφθἠσεται, ἀφανοῦς ix ζώντων γενοµένου" τὸν γὰρ ἀποθανόντα ἀναστῆναι οὐχ οἷόν τε. « Εἶπα, ὅτι παραχαλέσει µε fj χλίνη pov. [ Ὁ δὲ Σύμμαχος, παρηγορήσει.] ᾿Ανοίσω δὲ πρὸς ἐμαυτὸν ἰδίᾳ λόγον τῇ χοίτῃ µου. [ Ὁ δὲ θεοδοτίω», Συµ- θαστάσει µε tv «fj ἁδολεσχία µου f) χοίτη pov. ] Ἐκφοθεῖς µε ἐνυπνίοις, καὶ tv ὀράμασαί µε χατα- πλῄσσεις. » ὌὍπερ ἐπὶ τοῦ δικαίου συνέδη µόνου, τοῦτο Lv ἑτέρῳ οὐδενί: οὐδὲ γὰρ τὴν ἀπὸ τῆς νυχτὸς εἶχε παραµυθίαν, ἀλλὰ τῶν μεθ) ἡμέραν δεινῶν m pos- θήχη μείζων ἦν fj τῶν νυκτερινῶν φόδων Φαντα- cla. "Ott γὰρ χαλεπώτερα Ev τοῖς ὕπνοις ὑπέμενεν, ἄχουσον τί φησι, Διατί ἐκφοθεῖς us ἑνυπνίοις, xal ἐν ὀράμασί µε καταπ.]ήσσεις; Ποῖος σιδηροῦς ἄν- θρωπος, ποῖος ἀδάμσς, τοσαῦτα ἂν ὑπέμεινε δεινάς 601 FRAGMENTA ΙΝ BEATUM JOB. ena El yàp χαὶ xa0' δαυτὸ τούτων Exactov ἀφόρητον, A fuit, considera, in unum congesta quantas pertur- ἐννόησον, ὁμοῦ συνελθόντα πόσον Ίγειρε θόρυθον’ ἁλλ' ὅμως ἐχεῖνος ἅπαντα ταῦτα ὑπήνεγχε, xai iv ἅπασι τοῖς συµθεθηχόσιν αὐτῷ, οὐχ Ίμαρτεν, οὐδὲ ἐν τοῖς χείλεσιν αὐτοῦ’ xal ταῦτα, μηδὲν διάλειµµα ἔχων £v ταῖς συμφοραῖς, ἀλλά καὶ νύχτωρ, xal μεθ) ἡμέραν, ὑπὸ τῶν παθῶν ταραττόµενος. "Eo λέγειν τὰ μεθ) ἐμέραν δεινὰ, ἁλλ᾽ οὐδὲ ἡ νὺξ αὐτῷ παρεῖχεν ἀτέλειαν ' 60 ἔλεχγεν, Ἐν ὁράμασί µε καταπ.]ήσ- σεις, xaV '* αὐτὸν, φημὶ τῆς ἀνέσεως τὸν χαιρὸν, ὅτε προσδοχῶ μικρὸν ἁδολεσχῆσαί µου τοῖς λογιαμοῖς, xaX ὕπνου τυγεῖν xal ἀναπαύσεως, φοθερἀ pov τὰ ἐνύπνια ἐφίσταται' συµδαίνει δὲ τοῦτο μάλιστα xal φυσικῶς τοῖς μεθ) ἡμέραν πειραζομµένοις, ὣς που xai ὁ 002b; ἔφησεν Ἐκκλησιαστῆς, "Orc πταραγίε- ται ἐνύπνιον ày π.1ἠθει πειρασμῶν. Eixbq δὲ, καὶ D τὸν διάδολον φαντάσματά τινα φοθερὰ δειχνύντα, ἐχδειικατοῦν αὐτὸν, xaX ἑκταράττειν χαθ᾽ ὕπνους. Ὁ 6 µακάριος οὗτος οὕπω πληροφορηθεὶς ὡς ἐξῃτήθη ὑπὸ τοῦ διαθδόλου, οἵεται τὸν θεὸν, xaX ταῦτα, xa τὰς βασάνους ἐπ.φέρειν αὐτῷ. "Hv δὲ ἄρα xal τοῦτο τῆς δ-αθόλου ἑνεργείας' οὐδὲν γὰρ αὐτῷ ὁ cb ἐπήγαχεν, ἀλλὰ πάντα τῖς τοῦ διαθόλου χειρὸς ην. ΚΕΦΑΛ. H'. « Μὴ ὁ Κύριος ἁδιχήσει χρίνων, ἢ ὁ τὰ πάντα ποιῆσας ταράξει τὸ δίχαιον ; » Χρισοστόμου, Πο.Ίυχρογίου xaX ᾿Ολυμπιοδώ- pov. Οὐχ ὁρᾶς, φησὶ, πόση δικαιοσύνη ἓν τῇ κτίσει, πόση εὐταξία: Mi ἑνδέχεται τὸν θεὸν ἄχριτον τὴν χατά τινος ἐξενεγχεῖν ψηφον; Mi ὁ τὰ πάντα ποιῆσας εὐχόσμως χαὶ ἁρμονίως, xat φιλανθρωπίᾳ τὴν ἀρχὴν παραγαγὼν, ἐπὶ σοῦ μόνου τὴν τοῦ δικαίου διετάρα» ξεν ἱσότητα, xal σὲ παρὰ τὸ δίχαιον ἑκάχωσεν ; Ἠρέμα οὖν πλήττει τὸν ἅγιον, ὡς χατὰ τὸ δίχαιον, xai δι ἁμαρτίας ὑπομένοντα, τῖς αὑτῆς τῷ φθάσαντι διαλήψεως ὑπάρχων xat οὗτος , ὅτι δι ἁμαρτίας τὰ χαχωτ:χκὰ πάντως ἐπιπέμπεται. Ἔδει δὲ λογίζεσθαι, ὅτι τὰ τοιαῦτα οὗ µόνον φαύλοις, ἀλλά xal σπου- δαίοις συµθαίνει, ἁδ.άφορα γὰρ, xai ὅτι θαυμαστό» τερός ἐστιν ὁ δίχαιος, ὑπομένων θλίψεις χοὶ πόνους. Ἐπεὶ δὲ μὴ ἔχειν 9 αὐτὸν ἐλέγξαι ἡμαρτηχότα, εἰς τοὺς υἱοὺς τρέπεται, xal quat * € Ἐπερώτησον γὰρ γενεὰν πρώτην, ἐξιχνίασον δὲ κατὰ γένος πατέρων * χθιζοὶ γάρ ἔσμεν, καὶ οὐκ οἵ- Üxycv, σχιὰ γάρ ἐστιν ἡμῶν ἐπὶ τῆς γῆς ὁ βίος. » *O δὲ λέγει τοιοῦτόν ἐστιν * Ἐπειδὴ ἡμεῖς ὁὀλιγο: χρόνιοί ἐσμεν, τοὺς γεγηραχότας ἑρωτήσωμεν, xal αὐτοὶ ἀπαγγελοῦσιν, ὅτι ὥσπερ ἀδύνατον ἄνευ νοτί- δος χόρτον ἀνελθεῖν, οὕτως ἄνευ δικαιοσύνης δια- μεῖναι ἐν εὐδαιμονίᾳ ' xal ὡς οὐ δυνατὸν εὐθηνίαν P Eccle. v, 9. 7" iy. xa, ** [σ. εἴχεν. bationes excitaverint : ille vero hzc omnia sustinuit, et in omnibus qua ei acciderant, nequaquam peccavit, ne labiis quidem ; illudque, sine ulla calamitatum intermissione, noctu et interdiu dolori- bus vexatus. Ut taceam enim diurnas aerumnas, nox illi nullam malorum immunitatem przebebat ; idcirco dixit : Per visiones me obstupe[acis ; ipso, inquam, remissionis et laxamenti tempore, cum cogitationibus meis aliquantulum vacare exspecto, el somnum et quietem capere, insomnia formido- losa superveniunt : quod quidem naturaliter eis contingit, qui diei tempore cum zrumnis con- flictantur ; prout alicubi a sapiente Ecclesiaste dictum est : Quia advenit somnium in. multitudine sollicitudinum P. Verisimile etiam est diabolum, objectis quibusdam terriculamentis et spectris, in somnis terrorem et formidinem illi incussisse. Beatus autem hic vir, cum nondum firma fide sibi persuaderet, a diabolo se ad supplicia expetitum fuisse ; et hxc, οἱ tormenta, Deum intulisse arbi- trabatur. Erat autem et hic diabolicse operationis effectus ; Deus enim nullo malo eum afflixerat, sed omnia diaboli manibus facta sunt. CAP. VII. Vens. 5. Nunquid Dominus injuste aget judicans t aut qui omnia fecit, turbabit justitiam. » Chrysost, Polychron. et Olympiod. Nonne vides, inquit, quanta sit :equitas in creatura, et ordinata dispositio ? An fleri potest, et Deus conira aliquem sententiam sine judicio et ratione ferat ? An, qui omnia decenter et harmonice fecit, et in initio benignitate sua et clementia produxit, zquitatis jura in te uno pervertit, et contra jus et fas malis te afflixit ? Tacite igitur sanctum ferit, tanquam jure, et propter peccata, adversa pateretur ; in eadem opinione cum superiore exsistens, quod, scilicet, tribulationes et afflictiones ob peccatum ounino hominibus immittantur. Oportebat autein animo reputare, quod ejusmodi non tantum pravis, sed probis etiam contingant (quippe quz adiaphora sint) et quod justus tolerando serumnas et dolores, admirabilior reddatur. Postquam autem illum D peccati arguere non posset, ad liberos se convertit, et dicit. Venus. 8, 9. « Interroga enim generationem pri- mam, et investiga per genus patrum : hesterni enim sumus, et nescimus, umbra enim est nostra super terram vita. » Quod autem dicit hujusmodi est : Quandoquidem . momentanei nos sumus, zlate provcctos inter- rogemus, qui nobis narrabunt, quod impossibile sit sine justitia felicitatem perennare, quemadmodum sine humore herba non pullulat ; et quod iuiquorum σα SUPPLEMENTUM AD S. J. CIIRYSOSTOMI OPERA. 604 hominum abundantia stabilis et firma esse non Α ἀδίχων χρατύνετθαι ' xal ὡς δι ἁμαρι.ας al τιµω- possit ; et quod supplicia propter peccata infli- gsutur. CAP. ΙΧ. Vzns. 1, 2. « Respondens autem Job, ait : Vere scio quia ita est. » Quantam philosophiam verba hzec pre se ferunt? Novi, inquit, quod impii interitui obnoxii sint, justi antem non item. Vides ut Deum injustitiz neutiquam accusel. Vrns. 10. « Qui facit magna et. investigabilia, gloriosaque et mirabilia, quorum non est nu- merus. ) Nonne hzc, inquit, quz? antea dixi, licet oculis ρίαι. ΚΕΦ. θ’. € Ὑπολαθὼν δὲ Ἰώδλέχει, "Em! ἀληθείας οἶδα ὅτι οὕτως ἑστίν. » Πόσης φιλοσοφίας ταῦτα τὰ ῥήματα, Οἶδα, croi, ὅτι οἱ ἀσεθεῖς ἀπόλλυνται, οἱ δὲ δίκαιοι οὐχί. Ορᾷς πῶς οὐδαμῶς χαταγινώσχει τοῦ Θεοῦ ἀδιχίαν. € 'O ποιῶν μεγάλα xal ἆνες.χνίαστα, ἕἔνδοξά τε καὶ ἐξαίσια, ὧν οὐκ ἔστιν ἀριθμός. » Ταῦτα ἃ προείρηχα, φησὶν, οὗ µεγόλα, οὐχ àv- suljiciantur, magna οἱ investigabilia sunt ? quanto B εξιχνίαστα, xalxep ὁρατὰ ὄντα ; πόσῳ γε μᾶλλον τὰ magis ea qua! invisibilia sunt ? Verum observa quod nunquam Dei essentiam, aed opera tantum ejus proferat. Et cur, inquit, singula enumero? magna enim et incoipreleusibilia et innumerabilia sunt cjus opera. VgRs. 17. « Multas autem tribulationes meas fecit in vanum. » Hoc etiam Deus diabolo de illo dixerat : Tu vero dixisti, substantiam ejus (rustra perdere 4; quid ergo miraris, si quod Deus dixerat, hoc etiam ipse dicat : In vanum , non quia peccaverit, sed quia poena illa et supplicium in nullo ei proderit. VEns.30,51. «Nam si lotus fuero nive, et mundatus fuero mundis manibus satis in sorde me tinxisti, exsecratum est autem me vestimentum meum. » Chrysost. εἰ Olymp. Antiquis mos erat, balneis sordes corporis eluere : vetus etiam mos obtinuit, vt manus lavarent, cum se criminis alicujus minime participes ostendere vellent, dicerent- que : Innoxius sum ego ab hac re; prout in Sal- vatoris nostri negotio a Pilato factum est 5: Da- vid etiam cecinit : Lavabo inter innocentes manus meas *. lloc igilur est quod dicit : Licet pu- rus exstilero, accurata hie explorationes et sup- plicia que mihi inferuntur, przsjudicat ab hominum opinione, sorditatum me et impurum esse osten- dunt; ut qui. vestimenta mea conügerit, pollui et juquinari se existimet, cum propter peccatorum multitudinem unusquisque me lizc pati suspicetur, llc autem ideo dicit quia amici ejus, ut peccato- rem eum demonstrarent, ea quz illi evenerant, in medium attulissent. Quod vero dicit est hujusmodi : Impietatis exemplum cunctis propositus sum : Quare igitur non sum. mortuus? improbum enim, ne aliis improbitatis magister fleret, de medio tolli oportebat. Si vero sole fuero purior, maculam ta- men, nec vulgarem, inustam habeo. Verum etiam qui lanquam indumentum corpori, affinitate me proxine attingunt, odio me prosequuntur; non *3Job n, 5. 7r Matth. xxvii, 24. » Psal. xxv, 6. ! Ic. deest. λέγοντες. 53 ἶσ. ἔψαλε, ἀόρατα; "Opa δὲ, οὑδαμοῦ τὴν οὐσίαν, ἀλλὰ τὰς ἑνεργείας αὐτοῦ λέγει. Καὶ τί, φησὶ, τὸ χαθ' ἕχαστον αὑτῶν λέγω; μεγάλα Y&p clot, χαὶ ἁκατάληπτα, xal ἀναρίθμητα τοῦ θεοῦ ἔργα. « Πολλὰ δὲ µου τὰ συντρίμματα πεποίηχε ὅϊα- χενῆς. ) Τοῦτο χαὶ ó cóc πρὸς τὸν διάθολον ἔλεγε περὶ αὑτοῦ, Σὺ δὲ εἶπας, ἁπο.έσαι τὰ ὑπάρχοντα αὐτοῦ διακενῆς' τί οὖν θαυμάζεις, el ὅπερ ὁ 8cb; εἶπε, τοῦτο xal οὗτος λέχει, ὅτι διαχενῆς, οὐχ ὅτι Ίμαρτεν, ἀλλ' ὅτι οὐδὲν πλέον ἔσται ἀπὸ τῆς τιµω- glas αὐτοῦ , xal τοῦ χολάζεσθαι. € Ἐὰν γὰρ ἀπολούσωμαι χιόνι, χαὶ ἁποχαθάρω- C pat yspol καθαραῖς, ἱκανῶς ἐν ῥύπῳ µε ἔδαφας, ἑθδελύξατο δέ µε t) στολή µου. Χρυσοστόμου καὶ Ὁ.υμπιοξώρου. Ἔθος ἣν τοῖς παλαιῖς, λουτροῖς ἁποχκαθαίρειν τοὺς µολυ- σμούς ΄ xal τοῦτο δὲ παλαιὸν ἔθος Tv, ἕνθα ἐδού- λοντο δεῖξαι, ὡς οὐχ Σχοινώνησαν τῇδε τῇ ἁμαρτίᾳ, ἀπενίπτοντο τὰς χεῖρας 5, ᾿Αθῶός εἰμι ἀπὸ τοῦδε τοῦ πράγματος ' ὡς xat ὁ Πιλάτος ἐπὶ τοῦ Σωτῆρος πεποίηχε χαὶ ὁ Δαθὶδ ἔφαλλε **, Νίψομαι ἐν ἀθώοις τὰς χεῖράς µου. Τοῦτο οὖν λέγει, ὅτι Ὅπως ἂν ὦ καθαρὸς, οἱ ἀχριθεῖς οὗτοι ἐλεγμοὶ, xal al ἐπαχθεῖσαι τιµωρίαι, Ex τῆς προλήψεως, ἑῤῥυπω- pévov µε καὶ ἀχάθαρτον ἀποδεικνῦσιν ' ὡς xai τὸν ἁπτόμενον τῶν ἱματίων µου, δοχεῖν µολυνέσθαι, διὰ πλῆθος ἁμαρτιῶν ἑκάστου ταῦτά µε πάσχειν ὑπολαμθάνοντος. Ταῦτα δὲ φησι διὰ τὸ τοὺς αὐτοῦ φίλους , εἰς ἀπόδειξιν τοῦ εἶναι αὐτὸν ἁμαρτωλὸν, τὰ συµθάντα αὐτῷ, προσφέρειν 5. "O δὲ λέγει τοιοῦτόν ἐστιν * Ὑπόδειγμα χεῖμαι πᾶσιν ἀσεθείας, Διατί οὖν obx ἀπέθανον; τὸν yàp πονηρὸν ἐκ τοῦ µέσου ληφθῆναι ἐχρῆν , ὥστε μὴ εἶναι τοῖς ἄλλοις δ:δάσχαλον. Αν τοῦ ἡλίου δὲ καθαρώτερος Υένωµαι, ἔχω χηλίδα, ob τὴν τυχοῦσαν. ᾽Αλλὰ xal οἱ οὕτως ἐγγύτατοι, ὡς d) στολὴ τῷ σώματι, καὶ αὐτοὶ ἐμί- σησάν µε, οὐ διὰ τὴν τιµωρίαν , ἀλλ᾽ ὡς ἐναγῖ xal μιαρὸν, ὡς ἀχάθαρτον:, οὕτως ἁπεστράφησάν µε. ^1 fg, προφι ρεῖν. 505 FI'AGMENTA IN BEATUM JOB. 606 Βδελυχτὸν δέ µοι yéyove xal τὸ σῶμα, τοῦτο γὰρ A propter supplicium mihi inflictum, sed tanquam ἡ eco. Δύναται δὲ xaX οὕτω νοεῖσθαι τὸ Ἐδόδε- «ἑὐξατό µε ἡ στολή µου, ὅτι φεύγει µε xol ἡ ἐσθὴς, οἱονεὶ µισήσασά µε, ἀντὶ τοῦ, 0ὐδὲ ἐνδύσα- σναι δύναμαι , διὰ τὸ ἄγαν ἡλκῶσθαι. ΚΕΦ. l'. € Ὅτι ἀπείπω ἔργα χειρῶν σου, βουλῇ δὲ ἁσεθῶν προσέσχες. ) ὉΟρᾷς, ὅτι οὗ διὰ τοῦτο βούλεται δικάσασθαι, ὡς χαλῶς πράττων , ἀλλ᾽ ὅτι ** ὠφελεῖ µε, φησὶν, αὕτη d θλίψις; δέδοιχα γὰρ ph xal βλάψῃ ΄ εἰχὸς γάρ τινας λογίσασθαι 3", f| ὅτι οὐ προνοεῖς τῶν ἀν- Δρώπων οὓς ἔπλασας, f| ὅτι οἱ φαῦλοι μάλιστα παρὰ cot εὐδοκιμοῦσι, xa ἀρέσχουσί σοι μάλιστα τὰ τού- των βουλεύμµατα. « Οἶδας γὰρ ὅτι οὐχ ἠσέδησα, ἀλλά τίς ἐστιν ὁ ix τῶν χειρῶν σου ἐξαιρούμενος. » Χρυσοστόμου καὶ; ΟΛυμπιοδώρου. Καὶ ἐγὼ οἶδα, ὅτο οὐχ ἠσέδησα , ἀλλὰ συμθαίνει ἠσεθηχέναι µε, xai ἀγνοεῖν ' ὅταν οὖν σὺ χολάσης , οὐδεὶς δι- χαιωθῆναι δύναται ἀλλ εἰ καὶ μὴ Ἰσέθησα τόχε εἰς ἐμῆν γνώµην, οἶδα ὅτι τὴν σὴν βουλὴν οὐκ ἔστιν ἀποφυγεῖν, ἀντὶ τοῦ, Κἂἄν μὴ ἑμαυτῷ σύνοιδα , ἀλλὰ fj ch κρατείτω βουλὴ, ἡ κρεῖττον ἡμῶν τὰ xa0' ἡμᾶς ἐπισταμένη. « Al χεῖρές σου Επλασάν µε, xal ἑἐποίη- σἀν µε. » Χρυσοστ. xaX Ὁάυμπ. Ἔργον εἰμὶ, φησὶ, τῶν χειρῶν σου, κἂν ἁμαρτωλός. Ὁρᾶς ὡς xat ποιητὴν γινώσχει τὸν Θςεὺν, xal παραχαλεῖ φειδὼ ποιῄσασθαι τοῦ ἱδίου δημιουργήµατος. « Μετὰ ταῦτα μεταθαλὼν, μὲ ἔπαισας. [ Ἀκύ- Aac δὲ καὶ Θεοδοτίων, "Aya χύχλῳ κατεπόντι- σας µε. ] » Αχολούθως δὲ, χαὶ τῆς δημιουργίας, xat τῆς προνοίας αὐτὸν ἐπιστάμενος ἀρχηγὸν καὶ χύριον, εἰς εὐχὴν τρέπει τὸν λόγον, ἱχετεύων μνησθῆναι τοῦ τῆς φύσεως εὐτελοῦς xal ὁλιγοχρονίου, xal ὅτι ἐξ ἀρχῆς τῇ ἀγαθότητι πεποίηχε **, xol ὀργισθεὶς θα- νάτψ ἑζημίωσε, xal qnot. « Ἡ οὐχ ὥσπερ γάλα µε Ἠμελξας, ἑτύρωσας δέ µε loa. τυρῷ; Δέρμα δὲ xal χρέας µε ἑνέδυσας , ὁστέοις δὲ xa νεύροις µε ἕνειρας ^ ζωὴν δὲ xal ἔλεος ἔθου παρ) ἐμοὶ, fj δὲ ἐπισχοπή σου ἑφύλαξέ pou τὸ πνεῦμα. » Τὸ σπέρµα ££ οὗ συνίσταται τὸ ζῶον, γάλα ἆμελ- χθὲν λέγει. xal ὥσπερ τὸ γάλα ἁἀμελχθὲν τυρὸς Ἱίνεται, οὕτω xai τὸ σπέρµα ἁἀποστάξαν, xal συ- στραφὲν, φύσις γίνεται’ κατάστασις δὲ αὕτη ἐστὶ πρώτη τοῦ ἐμθρύου. Τὸ γὰρ καταθληθὲν εἰς τὰς αὕλαχας τῆς ὑστέρας σπέρµα, ὅταν συστραφῇ ola * Ig. τί, 5 lo. λογίσεσθαι. hominem impium, scelestum et impurum, me abo- minantur : ipsum etiam corpus mihi exsecrandum evasit, hoc enim est, vestimenlum. Potest etiam illud : Exsecratum est me vestimentum meum, sic intelligi : Vestis ipsa, quasi odio incitata, ine fugit ; ac si diceret : Propter ulcerum acerbitatem, eam induere non possum. CAP. X. VERs. 2. « Quia. despexisti opera manuum tua- rum, et ad consilium impiorum animadvertisti. » Vides, quod non ideo judicio contendere velit, quasi actiones ejus bouz essdht; sed, Qua in re proderit mihi, inquit, hzc afflictio? vereor enim ne Β obsit potius : verisimile enim est, quosdam secum cogitaturos, vel quod liominum quos finxisti, curam non geras, vel quod improbi priecipue in existima- tione apud te sint, et illorum consilia tibi mazime arrideant. Vgns. 7. « Scis enim me non egisse impie : sed quis est, qni de manibus tuis eripiat ? » , Chrysost. ei Olymp. Novi etiam ego me nallam impietatem adinisisse, quanquam contingere possit, ut impie agam, et tamen ignorem; te igitur pu- niente, nemo justificari potest : quamvis autem meo judieio impie non egerim, novi tamen voluntatem tuam me vitare non posse; ac si diceret : Quamvis nullius mihi conscius sim, tua tamen voluntas, cui nostra melius sunt quam nobis ipsis cognita viu- cat, ei obtineat. Vgns. 8. « Manus tuz? plasmaverunt me, et fece- runt me. » Chrysost. et Olymp. Licet peccator, inquit, exsi- stam, opus manuum tuarum sum. Vides quemadmo- dum Deum opificem agnoscat , et, ut parcal suo opificio, roget. « Postea mutans percussisti me. » [Aquila vera - et Tleodotio, Simul in circuitu adobruisti me.] Consequenter vero, cum creationis et providen- tis principem et dominum ilum agnosceret, ad preces sermonem convertit, supplexque petit, ut vilitatis οἱ brevitatis vite humans recordari velit, et quod in initio ex benignitate sua hominem crea- verit, et infensus, morte postea multaverit, dicit- que. Vgns. 10-19. « Nonne tanquam lac mulsisti me, et coagulasti me zque 4ο caseum. Pelle autem et carne vestisti me, ossibusque et nervis conseruisti me : vitam autem et misericordiam posuisti apud, me, et visitatio tua custodivit spiritum meu. » Semen ex quo animal consistit, lac emulctum dicit ; et quemadmoduin lac ex uberibus expressum fll caseus, ita semen stillatim fusum, et coagula- tum, natura et substantia evadit; atque hxc prima est embryi constitutio. Semen enim quod uteri sulcis mandatum est, cum instar. casei condensa- ** Tc, suppl. τὸν ἄνθρωπον. ου] SUPPLEMENTUM AD S. J. CHRYSOSTOMI OPERA. 603 tur e! coagulatur, substantia fit, ac postea eífor- A τυρὸς, xat παγῇ, γίνεται φύσις, ὅπερ λοιπὸν δια- matur (vel, ut Scriptura loquitur, exemplari assi- wilatur, et tanquam characterem recipit) et sub- stantia quae humida erat, coagmentatur, quodque in uterum fuit conjectum, in pellem, carnes, 068894, et uervos distribuitur : et hzc quidem singula, anima presente, motu animali moventur, illa vero recedente, torpent et otiosa sunt. Non solum autem, inquit, vitam mihi largitus es, quod creationis pro- prium est indicium, sed misericordem etiain 1e prabuisti, quod Providentie favorem manifestat, in omni enim vita providentiam tuam expertus sum; hoc enim est : Visitatio (ua custodivit spiri- (um. meum *, id est, Postquam creatus sum, tua providentia vita fruor; et in summa, universam constitutionis corporis, qux ex antecedentibus flt, et ipsorum etiam praxexistentium rationem et bar- moniam indicat. CAP. XI. Vgns. 4. « Noli enim dicere, quia mundus sum operibus, et irreprebensibilis ante eum. » Et ille quidem dixerat : Jn veritale acio, quia non est. morialis mundus coram Domino *, Vides quemadinodum contraria illi vitio vertant. CAP. II. Vens. 7-14. « Sed tamen interroga quadrupedia, si tibi respondeant; volatilia autem coli, si tibi annuntient; enarra terra, si tibi dicat et exponent libi pisces maris. Quis igitur non cognovit in omni- πλάττεται, ἡ, ὡς ἡ Γραφή φησιν, ἐξεικονίζεται, xai δέχεται ὥσπερ χαραχ:ἢρα χαὶ συμπήγνυται μὲν dj ὑγρὰ φύσις, εἰς δὲ δέρµα, xat χρέας, ὁστέα τε xal νεῦρα µερίζεται τὸ χαταθληθέν' ταῦτα μὲν τοιαῦτα χαθ᾽ ἑαυτὰ, παρούσης μὲν ψυχῆς, ζωτιχὸν ἔχει χίνηµα, ἀναχωρησάσης δὲ, ἀρχὰ καταλείπεται. Οὐ µόνον δὲ, φησὶ, ζωὴν ἔθου παρ’ ἐμοὶ, ὅπερ τὸ τῆς δημιουργίας οἰχεῖον σηµαίνει, ἀλλά xal ἔλεον ἐποίησας µετ᾽ ἐμοῦ, δι οὗ ἡ προνοητιχἡ χάρις δη- λοῦται, xaX παρὰ πάντα τὸν βίον προνοίας ἀπήλαυσα τῆς σῆς ' τοῦτο γὰρ τὸ, Ἡ ἐπισχοπή cov ἐφύ- λαξέ µου τὸ πγεῦμα , τουτέστι, Καὶ μετὰ τὸ γενέ- σθαι, τῇ of] προνοίᾳ τὸ δὴν χέχτηµαι ΄ χαὶ ἁπλῶὼς, ὅλην τὴν ὁδὺν xal ἁρμονίαν τῆς συστάσεως τοῦ B σώματος ἀπαγγέλλει, διά τε τῶν πρὸ τούτων *', xal αὐτῶν προχειµένων. ΚΕΦ. ΙΑ’. «ΜΗ γὰρ λέχε, ὅτι Καθαρός εἰμι τοῖς ἔργοις, xal ἄμεμπτος ἑναντίον αὐτοῦ. » Καὶ μὴν αὐτὸς εἶπεν, Ἐπ ἀ.ληθείας οἶδα, ὅτι οὐκ ἔστι βροτὸς καθαρὸς ἔναντι Κυρίοὐ. Ορᾶς πῶς ἑναντία ἐγχαλοῦσιν. ΚΕΦ. IB. €. ᾽Αλλὰ δὴ ἐρώτησον τετράποδα, ἐάν ao: εἴπωσι * πετεινὰ δὲ οὐρανοῦ, ἐἑάν σοι ἁπαγγείλωσιν * ἐχδι- ἠγησαι qT,5áv. σοι φράσῃ, xat ἑξηγήσονταί σοι οἱ ἰχθύες τῆς θαλάσσης. Tí; οὖν oüx ἔγνω iv πᾶσι bus his, quod manus Doinini fecit hzec? si non in C τούτοις, ὅτι χεὶρ Κυρίου ἐποί]σε ταῦτα; εἰ μὴ ἐν manu ejus est anima omnium viventium, et spiri- tus omnis hominis. Nam auris quidem dijudicat verba, fauces autem cibos gustant. » Chrysost. εἰ Olymp. Quandoquidem Dei notitiam se habere gloriabantur, ideo omnem creaturam suuin opificem nosse demonstrat, quod non tantum homi- nibus compertum est, sed etiam brutis animantibus, et terree qua sensus expers est. Cur igitur, inquit, quasi magnum aliquid et admirandum dixissetis, sic affecti estis ? Oportet enim oninino improbum in- terire, neque quisquam est, qui hoc ignorat. Ut Sopharo autem majorem pudorem iucuteret, hyper- bolice dixit : Interroga irrationalia et inanimata, qua etiam, licet non loquantur, eo quod vocem tulem edere videantur, Dei gloriam enarrant; cum itaque divine potentia vim sentiant, si sermone praedita essent, Deum universi creatorem profite- rentur, cujus sapientia captum humanum superat, qui de improbis supplicium sumit, in cujus manu viventium omnium vita et mors sita est, qui quid- quid de singulis statuerit, facili negotio pr:wstat, quique brutorum animam, ct hominis spiritum, et omnia alia fovet ac conservat. Si igitur bruta ani- mantia ita de Deo predicarent, si sermone praedita * Exod. xxi, 325. " Job ix, 9. V fc. τούτου. χειρὶ αὐτοῦ φυχἣ πάντων ζώντων, xat πνεῦμα παν- τὺς ἀνθρώπου. Οὕς μὲν γὰρ ῥήματα διακρίνει, Aá- ρυΥξ δὲ σἶτα γεύξται. » Χρυσοστόμου καὶ Ὀλάυμπιοδώρου. Ἐπειδὴ μέγα ἐχεῖνοι ἑφρόνουν, ὡς τὴν τοῦ θεοῦ ἔχοντες γνῶσιν, τούτου χάριν ἀποφαίνεται, ὅτι πᾶσα ἡ κτί- σις οἶδε τὸν δημιουργὸν, xal οὐχ ἀνθρώποις τοῦτο δΏλον µόνον, ἀλλὰ xal ἀλόγοις, χαὶ αὑτῇ τῇ ἀναι- σθήτῳ v). Τί τοίνυν ὡς μέγα τι xal θαυμαστὸν εἰρηχότες, οὕτω διάχεισθε; Δεῖ Υὰρ πάντως τὸν πονηρὸν ἀπολέσθαι, χαὶ οὐδεὶς ἀγνοξῖ. Πρὸς πλείονα δὲ ἑντροπὴν τοῦ Σωφὰρ, ὑπερθολικῶς εἶπεν, Ἐπ- ερώτησον τὰ ἄλογα χαὶ ἄψυχα, ἃ καὶ αὐτὰ διηγεῖται δόξαν θεοῦ, τῷ φαίνεσθαι οὕτω φθέγγεσθαι, xàv μὴ D λαλῶσι: τῆς γοῦν τοῦ Θεοῦ δυνάμεως ἑπαισθάνονται, xlv φωνὴν λάδωσιν, ἑἐροῦσιν, ὅτι δημιουργός ἐστι τῶν ὅλων θεὸς, xai τὴν σοφίαν ἀνέφικτος, χαὶ τῶν πονηρῶν τιμωρὸς, xal ὅτι ὑπὸ τὴν χεῖρα αὑτοῦ πάντα ἐστὶ, καὶ ἡ ζωὴ τῶν ζώντων, xai ὁ θάνατος, xaX ἑτοίμως ἔχει ποιεῖν, ὅ ἂν περὶ ἑκάστου βουλεύ- σηται, xal πάντα συνέχει xal διαχρατεῖ, τήν τε qu- yhv τῶν ἁλόγων, xal τὸ πνεῦμα τοῦ ἀνθρώπον. El τοίνυν τὰ ἄλογα, εἰ ἐφθέγξατο, οὕτως ἂν ἀπήγγχειλε περὶ θεοῦ, πόσῳ γε μᾶλλον ὁ ἄνθρωπος, ὁ ἔμφυτον ο - FRAGMEN1A IN BEATUM JOB. 610 ἔχων τὸ λογιχὸν, ὥσπερ ἀμέλει xal 6 λάρυγξ δια- A essent, quanto. magis homo qui natnra ratione χριτιχός ἐστι τῶν γευστῶν, xal τὸ o9; τῶν φωνῶν. Τινὰ δὲ τῶν ἀντιγράφων, ἀντὶ τοῦ, οὓς, νοῦγ, Éyouct* λέχει οὖν, ὅτι ὥσπερ λάρυγγα ἐπὶ δια- χρίσει βρωμµάτων ἅπαντες ἔχομεν, χαὶ χοινὸν ἀν- θρώπων, τὸ τῆς τρορῆς µεταλαμθάνειν οὕτω xat νοῦν εἰς γνῶσιν θεοῦ εἱλήφαμεν, δυνάμενο» εἰδέναι τὰ περὶ τῆς αὐτοῦ σοφίας xai δυνάµεως * νοὺῦς μὲν γὰρ νοητὰ, αἴσθησις δὲ τὰ αἰσθητά διακρίνει ΄ xal χοινὸν ἡμῖν τὸ xai δημιουργὸν εἰδέναι τὸν τῶν ὅλων θεὀν. . € "Ev πολλῷ ypóvtp. σοφία, ἓν δὲ πολλῷ Bl ἔπι- στήµη. » Χρυσοστόμου καὶ Ὁ.λυμπιοδώρου. Ἐμοὶ δο- χεῖ καθάπτεσθαι αὐτῶν. Mh γὰρ νοµίξητε, qnot, B τὸ πᾶν εὑρηχέναι: εἰ γὰρ xal νοῦν ἔχομεν διαχρί- νοντα, ἀλλ᾽ ὅμως χαὶ χρόνου δεόµεθα πολλοῦ ὥστε εὑρεῖν * ὁ γὰρ φρόνιµος παλαιούµενος προσχόπτει τῇ cogía. Καὶ τάχα τοῦτο θέλει εἰπεῖν, ὅτι Καὶ οἶδα ἃ ἀχούω, χαὶ χρόνον εἰς ἐπιστήμην προσέλαθον. ᾽Αχύ- Aag δὲ καὶ Σύμμαχος, ὁ μὲν, Ἐν πα.]αιοῖς σοφία" 6 δὲ, ix µακροχρονγήσασιν, ἑξέδωχε, παρὰ àv- Ορώποις πόνῳ ἀνυωμένη, xal χρόνῳ ἐγγινομένη, παρὰ δὲ θεῷ, θελήσει. « Ἐὰν χαταθἀλῃ, τίς οἰχοδομήσει, ἐὰν χλείσῃ zas' ἀνθρώπων, τίς ἀνοίξει; » Ἠρέμα δὲ ὁ δίχαιος τὸν περὶ Ἡρονοίας λόγον δι- «δάσχει τοὺς ἀντιλέγοντας αὐτῷ * εἰ γὰρ xal ἑτίθεντο Ἡρόνοιαν, ἀλλάγε ἑναντιώμασι περιέπιπτον. Λέχει δὲ, ὅτι τῷ βουλεύματι αὐτοῦ τίς ἀνθέστηχεν; ἔστι γοῦν τὸν μὲν εὑρεῖν πενόµενον, τὸν δὲ ἐν περιστάσει, τὸν δὲ νόσῳ πεπιεσµένον, xal ὅλως, ἐν διαφόροις συμπτώμασι Θεοῦ βουλήσει συµθαίνουσι, ἄλλον xol ἆλλον κατειλημµένους 5, xal µηδένα δυνάµενον ἁπώσασθαι τὸ χεχριµένον. Καὶ dj ἀπόδειξις ἀπὸ τῶν µειζόνων xat ὡμολογημένων. €. Ἐὰν χωλύσῃ τὸ ὕδωρ, ξηρανεῖ τὴν γῆν * ἐὰν δὲ ἑπαφῇ, ἀπώλεσεν αὐτὴν χαταστρέψφας. » Κὰν ἐπίσχῃ τὸν ὑετὸν, τῷ αὐχμῷ ἀπολεῖται τὰ πάντα, ὡς ἐπὶ Ἡλιοῦ. xày ἑπαφῇ τοῦτον τῇ vf. ὡς ἐπὶ τοῦ Noe, χατέχλυσεν ** αὐτὴν, χαὶ Ἱφάνισεν. Εἶτα τὸ εὔλογον τῆς ἀποδείξεως, τοῦ ἕχαστα τῶν παρὰ Θεοῦ γινοµένων, μὴ ἂν ἄλλον δύνασθαι ποιεῖν j| αὐτὸν, διὰ τῶν ἑξῆς διδάσχει, φάσχων « Ηαρ) αὐτῷ χράτος xai ἰσχὺς, αὐτῷ ἐπιστήμη XXV σύνεσις. ) Τουτέστιν, Αὐτῷ póvp πρόσεστι, τὸ πάντα χατά Υκόµην ποιεῖν συμθαίνει δὲ τοῦτο εἰχότως, ἐπειδὴ πάντων δεσπόζων, ἄφατον ἔχει τὴν δύναμιν. Αὐτῷ ἐπιστήμη καὶ σύνεσις, Ὑνῶσις τῶν ὄντων ἀχρι- θεστάτη, xal χυθέρνησις σοφωτάτη. imbutus est, quemadmodum, nimirum, guttur vel palatum gustabilia, et auris discernendi sonos, facultate polict. Quzdam autem. exemplaria, pro Aure, Mentem habent ; dicit igitur : (Juemadmodom ad dijudicandum esculenta, gutture omnes .przediti sumus, ei commune est omni homini cibum sumere: ita et ad Dei notitiam mentem accepimus, qua sapientiam ejus οἱ potentiam — percipere posset (mens enim intelligibilia, sensus autem ea qus sub sensum cadunt, discernit), nobisque etiam omnibus commune est, Deum universi opificem agnoscere. Vegas. 19. « In multo tempore sapieutia est, οἱ in multa vita est scientia. » Chrysostomi et Olympiodori. Mihi videtur his verbis illos perstringere : Nolite, inquit, vos ounia invenisse existimare ; licet enim mente imbuti simus ασ vim dijudicandi habet, ut inveniamus tamen, longo tempore egemus ; sapiens enim sene- scens in sapientia progressus facit. Hoc ctiam for- tasse dicere vult: Qus audio scio, et tempus ad scientiam adipiscendam impendi. Aquila autem, et Symmachus, hic quidem : In aniquis sapientia; ille vero, 1n longeris, reddidit, que apud homines. quidem labore perficitur, et tempore acquiritur, apud Deum vero, sola voluntate. Vgns. 14. « Si destruxerit, quis aedificabit; οἱ clauserit contra homines, quis aperiet ? » Tacite justus eos qui ipsi contradiceban!, de C Providentia instituit; licet enim Providentiaw con- fessi fuerant, contractionibus tamen implicati erant. Dicit autem : Quis voluntati ejus restitit? Hunc enim cum egestate, illum vero cum calamitate conflictantem, vel morbo gravatum, invenire licet; et, ut verbo dicam, diversis casibus, qui Dei volun- tate contingunt, alium atque alium implicatum re- peries, neque quisquam est, qui quod decretum est, amoliri potest. Hujus autem rei demonstratio, a majori, et ab eis qui abomnibus in confesso sunt, petitur. Vens, 15. « Si prohihuerit aquam , siccabit . terram : quod et sí emiserit, perdidit subvertens '" eam, » Si pluviam inhibuerit, ut Elix tempore, squa- D lore et siccitate omnia peribunt; si terre eam immiserit, quod Noe temporibus factum est, diluvio eam inundabit et obruet. Deinde, demonstrationis. illius, quod qux:& a Deo fiunt, a nemine alio fleri possint, rationem ex sequentibus ostendit, dicens. Vgns. 16 « Apud ipsum potentia et fortitudo, ipsi scientia et intellectus. » ld es!, Hli soli proprium est, omnia ex arbitrio facere : et hoc quidem jure merito contingit, quo niam imperium jn universa obtinens, ineffabili potentia przditus est. [psi scientia et intellectme, entium cognitio exactissima, et gubernatio pruden- tissima. 5 [c. χατειλημμένον. 9? ἴσ. καταχλύσει, et ἀφανίσει. "Hu SUPPLEMENTUM AD S. J. CHEYSOSTOMI OPERA. Vgns. 17. « Qui ducit consultores captivos ; judi- Α ces autem terr: in pavorem misit, » Chrysostomi et Polychronii, Et hzec Providentize opera sunt : divina enim voluntate et judicio, etiam consiliarii in captivitatem abducuntur, et judices solum mutant. lloc autem fortasse, non de iis qui bello captivi fiunt, dicit, sed de iis qui propter ingenii acumen et solertiam superbiunt; quasi di- eeret : Sapientes fallit, et qui discernendi facultate valent, ad insaniam redigit, et qui alios, quid sit agendum erudiunt, prx:: sua accurata cognitione, insipientes ostendit, et ad consilii inopiam redigit. Hunc sensum Aquila etiam et Symmachus exhibent; hic quidem : Abducens.consiliarios spolia; ille vero : Ad consilii inopiam consiliarios redigens. Vide autem quemadmodum Dei potentiam invincibilem esse ostendens, sapientia etiam euin aliis omnibus ante- cellere doceat; sermonem autem partitur, in eos qui viz conversatione illustres sunt, et qui propter pietatem magni existimantur. CAP. ΣΙ. Vrns. 5. « Sit autem vobis obmutescere et evadet vobis sapientia. » Chrysost. ek Olymp. Quando quis ea qua a ra- tione aliena sunt loquitur, silere mclius est, et tacendo potius quam loquendo sapiens erit. Tacere enim id genus hominibus melius est, quam ejus- modi verbis sliis insultare : eorum quippe silen- tium sapienti: opinionem prabet : sapieus enim videbitur, qui mutum se prasstiterit : loquacitas au- C tem eum qui adversa patitur exacerbat, Tu igitur qui Deum amas, noli his verbis labefactari, sed sanctos potius imitare, suggestiones lias Satanz esse certo tibi persuadens, ei quod diabolus sit qui iu calumniatoribus operetur, ut te a fide avellat, et de recto instituto dimoveat. Novil euim velterator callidus, dolorem et molestiam Le non ledere, sed Deo magis commendatum reddere ; a bono autem proposito desciscere , illud esse quod summopere tibi officiat. Quanto igitur magis tentationibus te adoritur, tanto majores in virtute progressus fa- cito; quantoque magis ad socordiam te compellit, tanto magis cum animi tolerantia et patientia ferto; ac dicitu : Il ec omnia venerunt super nos, nec obliti sumus te*. Bi hac ratione contra tentationes auni- imum obfirmaveris, diabolus quidem pudore suífu- sus retro abibit, Dominus aulteip universi tui recor- dabitur, et in hac vita dupliciter te refrigerabit; posth:ec autein audies : Euge, serve bone et fidelis ; super pauca [uisii fidelis, super multa te consti- tuwam*, Jobi patientia in mentem libi veniat, qui ueque in prospera fortuna, nequejin tentationibus perculsus fuit; sed in utraque forte multa et gravia 612 « Διάγων βουλεντὰς αἰχμαλώτους, χριτὰς δὲ γῆς ἑξέστησε. » Χρυσοστόμου xai IloAvypor(ov. Καὶ ταῦτα τῆς Προνοίας ἔργα * xa γὰρ τῷ Oei θἐλήµατι χαὶ τῇ χρίσει, xai βουλενταὶ αἰχμάλωτοι ἄγονται, xal χρι- ταὶ µεθίστανται. Ἴσως δὲ τουτο οὗ περὶ τῶν ἐν πο- λέμῳ γινοµένων δορναλώτων φησὶν, ἀλλὰ περὶ τῶν péya φρονούντων Em ἀγχινοίᾳ * ὡς εἰ λέγοι, Σφάλ- λει xaX τοὺς σοφοὺς, xal τοὺς διακριτικοὺς περιτρέ- πει, χαὶ τοὺς τὰ πρακτέα τοῖς ἄλλοις εἰσηγουμένους, πρὸς τὴν αὑτοῦ ἀκρίδειαν ἀσυνέτους ἀποφαίνει, καὶ εἰς ἁθουλίαν ἄγει. Ταύτην τὴν Évvotav περιστᾷ xai ᾿᾽Αχύλας, xol Σύμμαχος ὁ μὲν γὰρ, ἁπάγων συμθού.ους Adgzvpa, φτσίν ' ὁ δὲ, ἅγων BovAsv- τικοὺς elc ἁθου.]ίαν. "Opa δὲ, ὅτι ἅμαχον δείξδὰς τοῦ θεοῦ τὴν δύναμιν, ἁπάντων αὐτὸν μείζονα χατὰ σοφίαν δείχννσι᾽ διαιρεῖ δὲ τὸν λόγον, εἴς τε τοὺς χατὰ τὸν βίον λαμπροὺς, xal τοὺς iv εὐσεθείᾳ νο- µιζοµένους μεγάλους. ΚΕΦΑΛ. IT". « Εἴη δὴ ὑμῖν χωφεῦσαι, καὶ ἀποθήσεται ὑμῖν σοφία. » Χρυσοστ. xal ὉΟάυμπ. "Όταν γαρ τις τα ph λόγον ἔχοντα φθέγγεται, βέλτιον σιγᾷν, xat σιωπῶν μᾶλλον ἔσται σοφὸς, 7| λέγων. Καλὸν γὰρ τοὺς τοιούτους σιωπᾷν, f) τοιούτοις ἑνάλλεσθαι ῥήμασιν” ἡ μὲν γὰρ σιωπὴ τούτων ὑπόνοιαν ἔχει σοφίας ΄ ἓν- νεὸν γάρ τις ἑαυτὸν ποιῄσας, δόξει φρόνιµος εἶναι - ἡ δὲ λαλιὰ παροξύνει τὸν πάσχοντα. Καὶ σὺ τοίνυν, ὦ φιλόθεε, ἐν τοῖς τοιούτοις λόγοις μὴ ἀαλεύου, µι- poU δὲ μᾶλλον τοὺς ἁγίους, εἰδὼς ὅτι σατανιχαί εἶσιν αὗται ὑποθολαὶ, xai διάθολός ἐστιν ὁ ἐνεργῶν kv τοῖς ὀνειδίζονσιν, ἵνα σε τῆς πίστεως ἀφελχύσῃ, xal τῆς προθέσεως παύσῃ τῆς ἀγαθῆς. Oióe γὰρ ὁ πανοῦργος, ὅτι ὁ μὲν πόνος οὐδέν σε βλάπτει, ἀλλὰ μᾶλλον συνίστησι παρὰ τῷ θεῷ τὸ δὲ παύσασθαι τῆς προθέσεως , τοῦτο µεγάλως βλάπτει. "Όσῳ οὖν µεγάλως σε πειράζει, τοσούτῳφ μᾶλλον πρόχοπτε τῇ ἀρετῇ ' χαὶ ὅσῳ ὁλιγωρεῖν σε βιάζεται, τοσούτῳ μᾶλ- λον μακροθύμει, xal ὑπόμενε, xal λέγε, Ταῦτα πάντα ᾖ.θεν ἐφ᾽ ἡμᾶς, καὶ οὐκ ἐπεαθόμα)ά σου. "Àv οὕτω κραταιωθῆς πρὸς τοὺς πειρασμοὺς, ὁ μὲν διάθολος ἁποστραφήσεται εἰς τὰ ὀπίσω κατ- ησχυμμένος, μνημονεύσει δέ σου ὁ τῶν ὅλων Δεσπό- της, xal ἀναφύξει μὲν ὧδε διττῶς, ἀκούσῃ δὲ μετὰ ταῦτα, EO δοῦ.1ε ἀγαθὲ καὶ πιστὲ, ἐπὶ ὀ λίγα ἧς πιστὸς, ἐπὶ πο.ὶ.1ῶν σε καταστήσω. Μνῄσθητι τῆς ὑπομονῆς τοῦ Ἰὼδ, τοῦ µήτε ἐν εὐθυνίᾳ 5, μήτε ἐν πειρασμῷ περιτραπέντος, τοσαῦτα Ev ἑχάστῳ πράἆγ- ματι μακροθυμήσαντος χαρτερῶς, ἕως ἂν ἀπολάθῃ διπλὰ παρὰ θεοῦ, xal μαρτυρηθῇ µέχρι vov, ὅτι πέπονθεν,ἵνα avt] δίχαιος τοῖς πᾶσιν. forti animo patienter tulit, donec a Deo dupla recepisset, οἱ testimonium hoc in hodiernum dieta οἱ Jatum fuisset, quod zrumnas passus fuerit, ul justus omnibus appareret. vw Psal. xput, 18. x Matth. xxv, 91. 9 Mp. εὖὐθυμίᾳ. 615 FRAGMENTA IN BEATUM JOB. 614 « Κωφεύσατε ἵνα λαλῄσω, xaX ἀναπαύσωμαιθν- Α — VERs. 35, 14. « Obmutescite ut loquar, et re- p.20, ἀναλαθὼν τὰς σάρχας µου τοῖς ὁδοῦσιν. » Ὥσπερ γὰρ οἱ τὰς σάρχας ἑαυτῶν χαταδάχνοντες εν ταῖς ὀδύναις, ἔχουσί τινα παραμυθίαν ' οὕτω xal ἐγὼ ταῦτα φθεγγόµενος. ὉΟρᾷς, ὅτι οὐχ ἑαυτὸν δι- χαιοῦντος ἣν τὰ ῥήματα, ἀλλὰ παραμυθία τις τῆς ὀδύνης διὰ τοῦ λόγου ἀναχτωμένου τὸ σῶμα, καὶ ἀναχουφίζοντος τὴν φυχἠν. « ᾿Αχούσατε, ἀχούσατε τὰ ῥήματά µου’ ἀναγγελῶ γὰρ ὑμῶν ἀκουόντων. » Βούλομαι κχριθήῆναι, φησὶν, οὗ παραιτοῦμαι τὸ διχκαστήριον, xal οἶδα ὅτι οὐ χαταχριθήσοµαι. Εἰς ἀχοὴν δὲ τῶν ὑπ αὐτοῦ λεγομένων τοὺς ϱρίλους παρα- quiescam ab ira, apprehendens meas carnes denti- bus meis. » Quemadinodum enim qui in doloribus carnes $uas mordent, solamen aliquod habent; sic etiam ego dum hac loquor. Vides lc nou esse verba seipsum justificantis, sed propter doloris aliquod solatium, corpus sermone refocillantis et animum erigentia. VERS. 17. « Audite, audite verba mea ; narrabo enim vobis audientibus. » Volo, inquit, judicium subire, judicis tribunal non deprecor, novi enim quod non condemnabor. Amicos autem ad audienda ca qua dicturus esset καλῶν, πρὸς mTÀelova δυσώπησιν, διπλασιάζει τὴν p exhortans ut animos eorum magis inflecteret, hor- παράχλησιν ' ἑώρα γὰρ αὐτοὺς δυσανασχετοῦντας ἐπὶ τοῖς ἐλέγχοις, ἐφ᾽ ofc ἀπερικαλύπτως ἀχροωμέ- νων αὐτῶν παῤῥησιάζεσθαι 5 λέγει, 'O οὖν διπλα- σιασμὸς τοῦ, ᾽Ακούσατε, fj τὴν ἀθυμίαν παρἰστη- σιν, 7| προσοχὴν ἐνεργάσασθαι βούλεται, ἵνα βεδαίως ἀχούσωσιν. Ἔνεστι γάρ ποτε πληγείσης τῆς ἀχοῆς τῇ φωνῇ, διὰ τὸ μὴ προσέχειν τὸν νοῦν ἀκηχοέναι”". διὸ xal ὁ Σωτὴρ διεγείρων τοὺς ἀχούοντας εἰς τὸ γνησίως ἀχούειν ἔλεγεν' 'O ἔχων dra dxobetr, ἁκουέτω. « "Οτι χατέγραψφας xav' ἐμοῦ xaxà, περιέθηχας δέ pot νεότητος ἁμαρτίας. » Καὶ τάχα εὐλαθῇ µε, ἀγνοῶν τῆς φύσεώς µου τὸ εὐτελὲς, ὅτι φύλλου f| χόρτου ὑπ) ἀνέμου φερομένου μτδὲν διαφέῥω. Τίνος οὖν ἔνεχεν, ὦ Δέσποτα, ἁπ- εφήνω xav ἐμοῦ τηλικαύτην ἀπόφασιν; Τὸ γὰρ, Κατέχραψας κατ ἐμοῦ κακὰ, Ίγουν κακώσεις, ix μεταφορᾶς τῶν βασιλέων, τῶν γράµµατι τὴν ἀπόφασιν ἐχφερόντων. Τὸ δὲ, ἀγτίχεισαί poi, ἀντὶ τοῦ, ὡς ἀντιχειμένῳ ἐπάγεις τὴν κόλασιν. "Iva εἴπῃ, ὅτι Ὡς ὁ δεσπότης χαταστασιάζοντος 93 οἰχέτου, μετ) ἑξουσίας τὴν χατ᾽ ἐμοῦ ὥρισας τιµωρίαν, τοῦτο γὰρ, τὸ, Κατέγραψας * οὕτω δὲ ἔφη φυλάκας τῷ Δεσπότῃ τὸ πρέπον. € Ὁ παλαιοῦται loa. ἁσχκῷ. » Πάλιν τὸ μέγεθος λέγει τῆς συμφορᾶς, πάλιν τὸ εὐτελὲς τῆς φύσεως χωμῳδεῖ. Τίνος δὲ Evexsv ἀσχὸν παρήγαγε; Ότι χενός ἐστιν ὁ ἀσχὸς, πνεῦμα µόνον ἔχων ΄ τοῦτο xal τοῖς πολλοῖς ἔθος λέγειν, ὅτι ᾽Ασχός ἔσμεν πεφυσηµένος. Mf, uot οὖν, φησὶ, τὸν ὄγχον ἴδῃης, μηδὲ τὸ δέρµα διαταθὲν, ἀλλ ἐννόησον τὰ ἔνδον, χαὶ ὄψει πολλήν τὴν xsvótqza. ε Ἡ ὥσπερ ἱμάτιον σητόθρωτον. » Διὰ τοῦ σητοθρώτου ἱματίου τὰ σωματικὰ πάθη δηλοῖ, οὐδὲν ἧττον τοῦ σητὸς διατρώγοντα τὰ σώματα xaX χατεσθίοντα. λα. αι, 15. *! lg, παῤῥησιάσεσθαι, ?* Io. add. μηδὲ, PATROL. Gh. LXIV. tationem ingeminat ; reprehensiones enim quibus, audientibus illis, palam et libere usurum sc esse profitetur, iniquo illos animo ferre animadvertebat. Geminatio igitur illius vocis : Audite, vel animi anxietatem ob oculos ponit, vel ut firmiter audiant, ΔΙΙΘΠΙΟΡ eos reddere vult. Fit enim interdum, ut licet vox aures feriat, homines non audiant, quia animus non intentus est ; quare salvator cum audi- tores ad legitime audiendum excitaret dicebat : Qui habet aures ad audiendum, audiat 7. VEns. 26.«Quoniam scripsisti contra me mala, ct imposuisti mihi peccata juventutis. » Fortasse, etiam vilitatem et fragilitatem na- lurze mex ignorans, vereris me, qui a folio οἱ gra- mine quod vento agitatur, in nihilo differo. Cur igitur, Domine, tam gravem contra me sententiam tulisti? Illud enim : Scripsisti contra me mala, id est, tribulationes, a regibus metaphora sumpta, qui sententias et decreta scriptis mandant. lllud vero, opposuisti te mihi, id est, tanquam adversario sup- plicium iufligis. Ac si diceret : Supplicium contra me pro imperio decrevisti, tanquam dominus contra seditiosum et rebellem servum; Sceripsisti enim illud significat : sic autem Dominum decorum ser- vans, locutus est. VgRs. 98. « Qui inveterascit sicut uter. » Rursus calamitatis magnitudinem narrat, rursus nature vilitatem exaggerat. Cur autem utrem D in medium attulit? Quia inanis est uter, et spi- ritu tantum repletur; unde vulgari sermone a multis dici solet, utrem nos esse inflatum. Noli igitur, inquit, corporis molem inspicere, et cutem : distensam, sed interiora considera, et multam va- cuitatem videbis. « Aut velut. vestimentum quod a tinea comestum est.» Per vestem a tinea corrosam, corporis egritu- dines signiflcat , quie 'non secus ac tinea corpora corrodunt et devorant. 93 fg, κατὰ στασιάζεντος. "915 CAP. XIV. Vgrs. 4, 5. « Quis enim mundus erit a sorde 2 at nemo, elsi unus dics sit vita ejus supef terram. » Vides rursus ad naturam confugientem, et ab *rumnis liberari desiderantetn, non solum propter ejus fragilitatem οἱ brevitatem, et quia vita anxie- tate sit plena, sed quia fieri nequit ut quis a labe purus exsistat. Vgns. 44, 15. « Tempore enim rarefit mare, et fluvius desolatus exaruit; homo autem cum dormie- ril, non utique resurget ; quoadusque caelum non sit consutum, et non excitabuntur de s0mno $uo. » Fortasse autem , quemadinodum in precedenti- bus, homo citius plantis interire ostensus est; ita etjam hoc loco mari et fluvio brevioris durationis esse demonstratur : neque enim mare, neque flu- vius interciditur, homo autem huic obnoxius est. Utinam autem mori nos contingeret, et rursug in vitam redire! verum hoc fieri nequit, Mare etenim nunc quidem crescens, nunc vero decrescens, in- terdum rarescit et minuitur, ac rursus impletur ; fluvii etiam ου sSiccantur, rursus vero scatu- riunt : homo autem, cum semel obierit, non am- plius ad vitam revertitur. Et haec quidem ad litte- ram. Allegorice autem : Arbori spes est, id est. ho- mini. Si enim forte peccatum. admiserit, poeniten- tiam autem egerit, et In terra pietatis, εἰ petra, fide scilicet pia, fuerit, aqua regenerationis aut poe- nitentz lacrymis irrigatus, repullulabit ; qui autem trausgressioni aut peccato immoritur, nullam apemn bouau fovere potest. Et futuro quidem szculo pec- catum, metaphorice mare dictum, deletur, et dia- bulus cum suis tentationibus exsiccatur ; qui autem mortui sunt non exstinguuntur, sed resurrectionem exspeciaut. CAP. XY. Vgns. 1. « Respondens autem Elipbaz Thzinani- tes, ait : Nunquid sapiens responsionem dabit scien- te spiritum, et implevit dolorem ventris, arguens jn verbis quibus non oportet, et in sermonibus qui- bus nulla utilitas? Quoniam Jobus dixerat : Et mihi quidem cor juxta 0s est * ; Et : Non sum minus intelligens quam vos* ; kliphazus occasionem incessendi illum ex lis protinus arripit; Ecce euím, inquit, qualia vir prudens, et qui omnia se scire gloristur, respon- deat. Jmplevcit dolorem ventris, id. est : Ut seipsum selaretar, hzc dicit; nihilominus perturbatione plenus est. Hac autem, ut Jobum pudore »fficeret, dno in 60 vituperans, dicit; precipue quia qui sa- pieus est sapientiam suam arroganter non jactitat, quod a te factum eet : deinde vero, ea que locutas es, quasi nos redarguens, el veritatis causa afflictio- z: Job xii, 3... * Job xii, 2 ὃν lc. suppl. ὅπερ οὗ πεποἰηχᾶςο SUPPLEMENTUM AB S. J. CIIRYSOSTOMI OPERA. 616 ΚΕΦΑΛ. ΙΔ. « Τίς γὰρ χαθαρὸς ἔσται ἀπὸ ῥύπου, ἀλλ᾽ οὐθεὶς, ἐὰν καὶ µία ἡμέρα ὁ βίος αὐτοῦ ἐπὶ τῆς γῆς. » Ὁρᾶς πάλιν ἐπὶ τὴν φύσιν χαταφεύχοντα, xal ἁπαλλαγήῆναι ζητοῦντα, οὗ µόνον διὰ τὸ εὐτελὲς, οὐδὲ δ.ὰ τὸ ὁλιγοχρόνιον, οὐδὲ διὰ τὸ ἀθυμίας γέµειν ἐν τῷ βίῳ, ἀλλ ὅτι οὐδὲ δυνατὸν χαθαρὺν εἶναι. « Χρόνῳ Υὰρ σπανίζεται θάλασσα, ποταμὸς δὲ ἑρημωθεὶς ἐξηράνθη΄ ἄνθρωπος δὲ χοιμηθεὶς, οὗ ph ἀναστῇ, ἕως ἂν ὁ οὐρανὺς o0 μὴ συῤῥαφῇ, xol οὐκ ἐξυπνισθήσονται ἐξ ὕπνου αὐτῶν. » Táya δὲ, ὥσπερ ἐν τοῖς προλαδθοῦσι xal φυτῶν ὠχυμορώτερος ὁ ἄνθρωπος ἀπεδείχνντο, οὕτω χάν- ταῦθα θαλάσσης καὶ ποταμοῦ ὁλιγοχρονιώτερος" οὔτε γὰρ θάλασσα, οὔτε ποταμὸς διαχόπτεται, ὁ δὲ ἄνθρωπος τοῦτο ὑπομένει. Εἴθε γὰρ τοῦτο fjv, ὥστε ἀποθανεῖν ἡμᾶς, xal πάλιν ἀναζὴν, ἀλλ οὖχ ἔστι τοῦτο. Θάλασσα μὲν γὰρ σπανίξεται, xal πάλιν πληροῦται, vuv μὲν αὐξανομένη, νῦν δὲ λήγουσα, xai ποταμοὶ ξηραίνουται, xal αὖθις νάουσιν' ἄν- θρωπος δὲ ἑπὰν ἀποῦάνῃ, οὐχέτι πρὸς ζωὴν ἑπάνεισι. Καὶ ταῦτα μὲν πρὸς τὸ ῥητόν. "Ἔστι δὲ, xax ἀλλη- voplav, δένδρῳ àAzlc, ἀντὶ τοῦ ἀνθρώπῳ. Ἐὰν γὰρ iv παραπτώµατι γένηται, µατανοῄση δὲ, xal γένηται Ev τῇ YT] τῆς εὐσεθείας, xal ἐν τῇ πέτρα, ἤγουν τῇ εὑὐσεδεῖ πίστει, Ex. τοῦ ὕδατος τῆς παλιγ- γενεσίας, f| Ex τοῦ δαχρύου τῆς µετανοίας, ἀναθλα- στήσει ὁ δὲ τῇ παρατροπῇ χαὶ τῇ ἁμαρτίᾳ ἕναπο- 6 θανὼν, οὐδεμίαν ἔχει χρηστὴν ἐλπίδα. Καὶ χρόνῳ μὲν τῷ μέλλοντι ἀφανίξεται ἡ ἁμαρτία, θάλασσα τροπικῶς ὀνομαζομένη * ὁ δὲ διάθολος, xal οἱ αὐτοῦ πειρασμοὶ ξηραΐνονται". οἵγε μὴν τελεντῄσαντες οὐκ ἐξαφανίζονται, περιµένοντες τὴν ἀνάστασιν. ΚΕΦΛΑΛ. IE. ε "Y πολαθὼν δὲ Ἐλιφὰζ ὁθαιμανίτης λέχει' Πότερον σοφὺς ἀπόχρισιν δώσει συνέσεως πνεῦμα, xal ἓν- έπλησε πόνον γαστρὸς, ἑλέγχων ἓν ῥήῆμασιν οἷς οὗ δεῖ, καὶ &y λόγοις οἷς οὐδὲν ὄφελος; » Ἐπειδὴ εἶπεν, ὅτι Κἀμοὶ καρδία καθ ὑμᾶς ἐστι’ xal * Obx εἰμὶ ἀσυγετώτερος ὑμῶν ' ἀπὺ τούτων D εὐθέως αὐτὸν βάλλει. Ἰδοὺ γὰρ, φησὶν, ὁ δοφὸς, xal λέγων πάντα εἰδέναι, ota. ἀποχρίνεται. "EvézAnca 6b πόνον }αστρὸς, τουτέστι, Πρὸς παραμυθίαν abt τὰ ῥήματα εἴρηται, καὶ πάθους γέμει. "Ev- τρεπτικῶς δὲ ταῦτα λέγει πρὸς τὸν Ἰὼδ, δύο χατ- ηγορῶν αὐτοῦ, ὅτι μάλιστα μὲν ὁ σοφὸς οὐχ izibst- κτικῶς προφέρει τὴν σοφίαν 3ν" ἔπειτα δὲ χαὶ "A ἐλάλησας, ὡς ἑλέγχων ἡμᾶς, χαὶ ὡς δῇθεν πάσχων ὑπὲρ τῆς ἀληθείας, xoi τὴν τοῦ vou Υαστέρα πλια- σόμενος .. (τοῦτο γὰρ δηλο Ἐγέπῖησε πόνον 647 " FRAGMENTA IN BEATUM JOB. 618 qactpóc), µαταίως ἐφθέγξω χαὶ ἀνωφελῶς, xa εἰς A nes tolerans, et in. mentis utero plagam 'inflictam οὐδὲν δέον ’ ὧν οὐδέτερον ὁ σοφὸς ποιεῖ, ἀλλὰ τού- ναντίον ἅπαν, χαὶ ἀπόχρισιν δίδωσι συνετὴν ΄ xiv ὡς ζηλωτῆς περιαλγήσῃ 3" τοῦ ἀληθοῦς, xa ἐδ- ελέγγχειν τινὰς βούληται, o0 προφέρει λόγους ἀνηνύ- τους, xaX οὓς οὗ δεῖ, ὥστε ἐχπλῆσαι πύνον γαστρὸς, οὑδὲ πικρῶς διαλέγεται, ὥστε ἐχπλῆσαι viv móvoy xai τὸν χαύσωνα τῆς ἑαυτοῦ διανοίας, ὅπερ σὺ πε» ποίηχας. ε Ὀλίγα ὧν ἡμάρτηχας μεμαστίγωσαι. » Ἐπειδὴ ὁ Ἰὼδ εἶπε' Τίνες εἰσὶν αἱ ἁμαρτίαι pov, δίδαξὀν µε᾽ τούτου χάριν πλῆθος ἁμαρτιῶν αὐτῷ ὀνειδίζει ὁ Ἐλιφὰζ, xal φησιν Ἴσθι ὡς πρὺς p σὐγχρισιν τῶν σῶν ἁμαρτημάτων, ἑλαφρῶς ἑτιμω- ρήθης, xai οὐκ ἀνταξίαν τῶν πλημμεληµάτων δὲ- ὅωχας τὴν δίχην. Εἶτα ἐπεὶ μηδὲν ἔχει δεικνύναι to) Ἰὼ6 ἁμάρτημα, ix τῶν λόγων αὐτὸν πειρᾶται χρίνειν, λέγων « Μαρτύριον γὰρ ἁσεθοῦς θάνατος. » Τουτέστιν, Ἔλεγχος, Χατηγορία, μαρτύριον τοῖς ἄλλοις ἀνθρώποις, ὅτι οὕτως δεῖ παθεῖν πάντας. Καὶ θαυμαστὸν, φησὶν, οὐδέν' οἰχτρὸν γὰρ ἁπάντων τῶν ἀσεθῶν τὸ τέλος, τουτέστι, δεῖγμα 35 τῆς τῶν ἀνθρώπων ἀσεθείας ὁ αὐτῶν θάνατος, τουτέστι , τὸ αἰσχρὸν τέλος δείξει 57 τὰ xaz' αὐτούς. Ὡς Υὰρ τὴν εὐημερίαν σημεῖον δικαιοσύνης ἑτίθετο, οὕτω xal τὴν δυσπραγίαν, φανλότητος γνώρισμα. Ἡ μαρτύ- ριον ἀσεθοῦς θάνατος, τουτέστι, δηλος, χαταφανῆς, οὐδενὶ ἄγνωστος. El δὲ βούλει, χαὶ ὧδε νόησον, "Ott ἡ τὶς xaxlaq τελεσιουρχία θόνατον ἀπεργάζεται, οὐ τὸν χοινὸν, ἁλιὰ τὸν τῆς χολάσεως. ΚΕΦΑΛ, IG'. « Νῦν δὲ χατἀχοπὀν µε πεποίηχε, μυρὸν, σεση- πότα. ) ὈὉλυμπ. καὶ Χρυσοστ. Οὐκ ἀρχεῖ , φησὶν, ὅτι χολάζομαι, ἀλλὰ xai ἀνόητος εἶναι δοκῶ' 1 γὰρ τι- µωρία κατέσχυλέ µε, xal xatéxoyÉ µε, xai κατ- έττψεν, ὡς μικροῦ δοχεῖν xat τῶν κατὰ φύσιν ἐχστη- ναι φρενῶν. Ἡ τάχα xàxslvo λέγει, ὅτι σονεχώρησεν ὁ θεὸς τοὺς φίλους περὶ ἐμοῦ ὑπολαμθάνειν, ὅτι ἀνάλγητός εἰμι £y. ταῖς συμφοραῖς ' μωρὸν Ἱὰρ ἓν- ταῦθα, ἀντὶ τοῦ, ἀναίσθητον, εἶπε᾽ διὸ συνῆτε τούτῳ, τὸ, σεσηπότα, διὰ τὸ τὰ σεσηµµένα τῶν μελῶν ἀφηρῆσθαι τὴν αἴσθησιν. € ΑἈφίχοιτό µου ἡ δέησις πρὸς Κύριον, ἕναντι δὲ αὑτοῦ στάνοι µου ὁ ὀφθαλμός. » Μονονουχ]ὶ λέγει ᾿Αχούσοι ταῦτα ὁ 8ch;, ἴδοι ταῦτα ὁ θεὺς, Επινεύσας τέ µου ταῖς ἰχεαίαις , xaX δα- χρύοντα κατελεῄσας, ἀνάσχοιτό µοι διχάσαι πεπον- b Job sii, 22. 5: γρ. ὑπεραλγήσῃ. "534p. δόγμα. " To. δεικνύει. D permisit habens (hoc enim signifieal : /mplevit dolorem ven. tris) frustra, οἱ sine fructu, et in nullum finem pro- tulisti; quorum neutrum sapiens, sed quod plane contrarium est, facit, qui prudenter respondet ; et quamvis zelo inflammatus, veritatis vicem doleat, et quosdam redarguere velit, von tamen inutiles, et quos non decet, ad explendum uteri dolorem, ser- mones proferi; neque ut dolori mentis et zestui 8a- lisfaciat, quod a te factum est, cum sermonis acer- bitate disserit. Vens. 11. « Pauca, pre Hs quz peccasti, acce- pisti verbera. » Quoniam Jobus dixerat : Quenam sunt peccata mea, doce me; propterea peccatorum muliitudi- uem illi exprobrat Eliphazus, dicens : Scito te, pec- catorum tuorum comparatione facta, levi supplicio aflectum esse, nec pro delictorum merito pares pe- nas luisse. Deinde cum nullum Jobi peccatum pro- ducere posset, ex verbis ipsius eum condemnare conatur, dicens : Vins. $4. « Testimonium enim impii mors. » loc est, Indicium, argumentum et testimonium alis liominibus, quod sic itpios omnes pati opor- teat. Neque hoc mirum quidem, inquit : misera- bilis enim est. omnium impiorum exitus; id est, Mors hominum impietatem arguit, finis, scilicet, infamis, qui vitam illorum anteactam manifestat. Quemadmodum enim prosperum rerum 8l8tun, justiüz indicium fecerat ; ita infortunium impro- C bitatis argumentum statuit. Vel. Testimonium impii mors, id est, manifesta, conspicua, et memlni ignota est. Vel sic etiam intelligito, si visum fuerit, Quod peccati consummatio, mortis, non tantum communis, sed qua supplicium secum conjunctum habet, causa exsistat. CAP. XVI. Vens. 8. « Nunc autem lassatum me fecit, stal- tum, putrem. » Olympiodori et Chrysostomi. Non sufficit, inquit, quod suppliciis plectar, sed stultus et fatuus etiam videor; supplicium enim defatigavit, concidit, et putrem me reddidit; ut parum absit, quin mente captus existimer. Vel hoc etiam fortasse dicit : Deus ut amici me doloris sensu in vrumnis carere arbitrarentur; stultum. enim boc loco pro stupido et sensus experte, dixit; unde hujc; putrem, conjunxit, quia membra putrefacta sensu priventur. Vans. 21. « Perveniat oratio mea ad Dominum, et coram eo stillet oculus meus. » Hac fere verborum mens est : Audiat bxc Deus, videat ha:ec Deus, et precibus meis annuens, et la- crymautis miserius, misere mihi afflicto jus dicere 619 SULPLEMENTUM AD S. J. CIIRYSOSTOMI OPERA. €29 ne gravetur. Verum et. hoe, vir inclyte, reipsa asse- A θότι χακῶς. ᾿Αλλὰ xal τοῦτό σοι πρὸς ἔργον ἐξέθη, culus es; magnus cnim agonotlieta tua. certamina intuebatur, supplicationi Quz? aurem praebuit , ct pretiosas tuas lacrymas aspexit, ac propterea cer- taminum causam omnibus certam et mauifestan reddidit. Fit autem vut qui feliciter lugent, la- crymas coram Deo distilleut. CAP. XIX. γεια. 1, 2. « l'espondens autem Job, ait : Usque- quo molestiam facietis anima mez? » Vide quemadmodum non solum solatio suo fru- etum nulli /— attalerint , sed diabolo cooperan«o, suppetias ferendo, et justi robur enervando, con- trarium plane fecerint : subjungit enim : « Et destruetis me verbis? »e ld est, coutradictionibus vestris justas meas de- fensioncs ονογίογο conauiini , et hostium more verba pro telis jacitis, quoau fracta οἱ soluta aniini contentione iniquam victoriam reportetis : qua supra dicta sunt vobis non suffecerant, verum nunc Oo:nes Lres, quasi. uno ore, eadem proferiis. εα». 15. « Vicini domus mez, οἱ ancille mea, alienigena fui coram eis. » Gravis fuit diaboli tentatio. Domestici qui super- stites erant, acerbiorem zrumnam defunctis crea- bant; illi enim nibil ainplius. nali. faciebant, bi vero immorigeros se priestalant, conviciis proscin- debant, contra eum loquebantur, et reliqua quae subjungit, committebant., ει», 19. « Abominati sunt. me qui me vide- C bant, et quos dilexeram, consurrexerunt in mc. » Quibuscum, inquit, antea mibi cousuetudo fuerat, congressum meum fugiunt, el qui prius me dilexe- ruut, hostes sunt facti : familiares enim et sodales, «uim prodeuntem me, ac illorum solatio iudigentem viderent, tanquam abominandum aversabautur; et quos prius amicos mihi peculiares conciliave- ram, qui opem meam iwplorabant, et. beneficiis obligati erant, malis me affecerant. Tale quid Da- vid in Psalmis canit: Et posuerunt. adversum me mala pro bonis, et odium pro dilectione mea 9. Vgns. 24. « In stylo ferreo et plumbo, aut in. pe- uis insculpta. » Ecce enim scripta sunt, non quidem stylo ferreo, sed multo magis durabili, quat postulavit; illa enim, si ita scripta fuisset, tempus delevisset, hzc vero altius et permanentius exarata sunt, V&Rs. 26. « Ad resuscitandam cutem meam qua perpetitur hzc. » Utinam, inquit, Deus cutem meam resuscitet, αυ hzc perpessa est. Hinc autem dogma Ecclesia: docemur, quod corpus scilicet, ipsum tentationes et eruciatus sustinens, una cum anima resurgat, ut gloria cum iHa simul fruatur; unde dixit, que per- ο Psal. cvi, 5. * 1σ. ἔντασιν. — ** Tcr. suppl. μονιμωτέρῳ. ἀοίδιμε * ἐθεώρει γάρ σου τὰ παλαίσματα Ó μέγας ἀγωνοθέτης , χαὶ ἐπήχουσέ σου τῆς Ixeclac, ἐπεῖδέ σου τὰ τίμια δάχρυα, διὸ xal τῶν ἀγώνων τὴν αἱ- τίαν ἐπληροφόρησε. ἵνεται δὲ τὸ στάζειν ἕναντ. Κυρίου τὰ δάχρυα τοῖς µαχαρίως χλα[ονσιν. ΚΕΦΑΛ. Ιθ’. € Ὑπολαθὼν δὲ Ἰὼθ, λέγει. Ἔως τίνος ἔγχοπον ποιῄσητε ψυχήν pov; » "Opa οὐ µόνον οὐδὲν εἰσφέροντας ἀπὸ τῆς παρα- μνθίας, ἀλλὰ xa τοὐναντίον ποιοῦντας, συµπράτ- τοντας τῷ διαδόλἸῳ, χα) σνμμαχοῦντᾶς , xal xaÜat- ροῦντας τοῦ δικαἰου τῖν ἰσχύν' ἐπάχει γάρ' ε Καὶ χαθαιρεῖτέ µε λόγηις; » Αντ) τοῦ, Καταθαλεῖν σπουδάζετε ταῖς ἀντιλοχίαις τὰς ἐμὰς διχαιολογίας, xai πολεµίων δίχην ἀντὶ βελῶν τοὺς λόγους πέµπετε, ἄχρις οὗ τῆς ψυχῆς τὴν ἔνστασιν **. ἐχλύσαντες , ἅδικον ἀπενέγχησθε τὴν νίκην' οὐκ Ίρχεσε τὰ παρελθόντα, ἀλλὰ xal vov ol τρεῖς, ὡς ἐξ ἑνὸς στόματος, τὰ αὐτὰ φθἐγγεσθξ. ε Γείτονες οἰχίας, θεράπαιναἰ τὲ pov, ἀλλογενὴς fun ἑναντίον αὐτῶν. » Πολλὴ ἡ πεῖρα τοῦ διαβόλου. Οἱ περιλειφθέντες αὐτῷ οἰχείων, χαλεπωτέραν εἰργάσαντο τὴν συµφο- ρὰν τῶν ἀπελθόντων' ἐχεῖνοι μὲν γὰρ οὐδὲν Emolouv λοιπὸν, οὗτοι δὲ xal ὠνείδιζον, καὶ mapfixouov, χαὶ κατ αὑτοῦ ἑλάλουν, xal τὰ λοιπὰ ἕπραττον ἅπερ ἐπάγει « Ἐθδελύξαντό µε οἱ ἱδόντες µε; οὓς δη ἠγαπή- χειν, ἑ πανέστησάν μοι.) Φευχτὸς, φησὶν, ὑπὸ τῶν πρώην συνομιλούντων γέγχονα, χαὶ πολεμίους ἔσχον τοὺς πρώην ἁγαπῶντας" ot τε γὰρ συνόµιλοί µου προϊόντα βλέποντες, xal τῆς αὐτῶν δεόµενον παραμυθίας, ὥσπερ ἀποτρύ- παιον Éouyov: ot τε ᾠχειωμένοι πρότερον, xal τῆς παρ) ἐμοῦ ἐπιχουρίας δεόµενοι, xal μέντοι xal εὖερ: γετηθέντες παρ᾽ ἐμοῦ, διἐθεσάν pot χαχἀ. Τοιοῦτόν τι xal Δαθὶδ ψάλλει: "Εθεντο κατ ἐμοῦ κακὰ dvel ἀγαθῶν, καὶ μίσος ἀγτὶ τῆς ἁγαπήσεώς µου. « Ἐν γραφείῳ σιδηρῷ χαὶ µολίθῳψ, 7| iv. πέτραις ἐγγλυφῆναι.) Ἰδου γὰρ ἐγράφη , οὐχ ἓν γραφείῳ σιδηρῷ , ἀλλὰ D πολλῷ μᾶλλον ** 8 ᾖτησεν' ἐχεῖνα μὲν γὰρ, εἰ xoi ἐγένετο, χρόνος ἀνάλωσε, ταῦτα δὲ µειζόνως ἐγράση. « Αναστῆσαι τὸ δέρµα µου τὸ ἀναντλοῦν ταῦτα. » Εἴθε, φησὶν, ἀναστίσαι ὁ θεὺς τὸ δέρµα µου τὸ ὑπομεῖναν ταῦτα. Δόγμα δὲ ἐντεῦθεν διδασχόµεθα ἐχχλησιαστιχὸν, ὅτι τὸ σῶμα τὸ τοὺς πειρασμοὺς ὑπομένον xaX τὰς βασάνους, αὐτὸ συνανἰσταται τῇ φυχῆ , ἵνα καὶ συναπολαύση ** δια τοῦτο εἶπε , τὸ ! [c. add. τῆς δόξης. 821 FRAGMENTA IN BEATUM JOB. 022 dvrart.loov ταῦτα. Οὐ γὰρ δίκαιον, ἄλλο μὲν πά- A petitur hac : non enim zquum est, ut aliud patiatur, σχεινι, ἄλλο δὲ ἀνίστασθαι. "Apa ᾖδε: περὶ ἀνσστά- σεως , ἐμοὶ δοχεῖ, xal περὶ ἀναστάσεως σωμάτων, εἰ µή εις λέγει ἀνάστασιν εἶναι τὴν ἁπαλλαγὴν τῶν κατεχόντων αὐτὸν δεινῶν. Καλῶς δὲ αἰτίαν εὔλογον τίθησι τῆς μεταθολῆς. Αὐτὺὸς, φισὶν, ἔπληξεν, αὐτὸς xaX lá3zta«, χαὶ ὁ τοῖς δεινοῖς περιθαλὼν, αὐτὸς xal xa- θαρὸν τῶν παθῶν ἀναδείξει καὶ τουτ) τὸ δύστηνον so pac ὀφψὲ γοῦν ποτε τῆς πολυπαθείας ἁπαλλάξας, ἔχεχει- ρίαν τῶν ἐπιχειμένων παράσχοι πόνων. 'ϱ μέντοι Θεοδυτίων ἐχδοὺς, “Ὁ ἁγχιστεύς µου Cn, «αἱ ἔσχα- τον ἐπὶ χώματος ἀγαστήσει, πείθει συνάπτειν τοὺς δύο στίχους, xa οὕτως ἀναγινώσχειν' Οἶδα yàp ὅτι dérraóc ἐστιν ὁ ἐκ.λ1ύειγ µε uéAAov ἐπὶ γῆς, dya- στῆσαι τὸ δέρµα µου τὸ ávaycAoUr ταῦτα. Ὁ δὲ vous οὗτος. ᾽Αθάνατός ἐστιν ὁ Geb , οὗ γένος ἑσμέν' D ἐμὲ δὲ εἰς γην ἀναλύσας διὰ θανάτου, πάλιν Ex γῆς ἐγερεῖ διὰ τῆς ἀναστάσεως' f] χαὶ τῆς νόσου ἐχλύσας, τουτέστιν͵ ἐλευθερώσας, πάλιν ἀναχαινίαει τὸ δέρµα pou τὸ τοῖς ἰχῶρσι διαχφθαρέν' αὐτὸς γὰρ ἀλγεῖν ποιεῖ, χαὶ πάλιν ἁποχαθίστησιν, ἀποχτείνει xat ζωο- ποιξῖ. AD ἐπάγει' et aliud resurgat. Non ignarus igitur resurrectio- nis fuit, neque, mea quidem sententia, resurrectio- nis corporum; nisi quis dicat liberationem a5 erumnis, quibus premebatur, resurrectionem essc. Recte autem causam inutationis rationi consen- taneam attulit : llle, inquit, vulneraverit, ille etiam medebitur, et qui deplorandum hoc corpus mise- riis afflixit, ab :rumnis et doloribus liberum red- det : tandem ergo aliquando multijugis perpessioni- bus eximens, dolorum 40 laborum incumbentium inducias mihi largiatur. Ac Theodotio quidem sic reddens : Redemptor meus vicit, et. novissime super pulverem suscitabit, persuadet duos versiculos esse conjungendos, atque ita legendum : Scio enim quia eternus est, qui me resolulurus est super terram, ad resuscitandam cutem. meam quam hec perpetitur. Sensus autem verborum hic est: lLmmortalis est Deus, cujus nos genus sumus 4; ine vero, postquam in terram per mortem resolverit, rursus a terra pec resurrectionem suscitabit ; vel, Postquam a morbo resolverit, id est, liberaverit, rursus cutem meam labe corruptam renovabit : ille euim est, qui dolere facit, et sanitati rursus restituit ; qui interficit, ei vivificat. Quare subjungit : ΚΕΦΑΛ. K'. « Εὐφροσύνη δὲ ἀσεδῶν πτῶμα ἑξαίσιον, yappovh δὲ παρανόμων ἁἀπώλεια. » Ei δὲ εὑφροσύνη σὐτῶν πτῶμα ἑξαίσιον, καὶ fj χαρμονὴ αὐτῶν ἀπώλεια, ποῦ τὴν ἀπώλειαν θήσοµεν, εἰπέ pot, ποῦ τὴν ὀδύνην καὶ τὴν ἀθυμίαν; « Tob; υἱοὺς αὐτοῦ ὁλέσαισαν ἥττονες , αἱ δὲ χεῖ- pec αὑτοῦ πυρσεύσαισαν ὀδύνας, » Καὶ ἀπὸ τούτου μέντοι δῆλον, ὅτι θεἠλατός ἐστιν ἡ πληγὴ, ὅτι * οἱ χείρους χαταχρατοῦσι τῶν µειζό- νων, xal περιγίνονται τῶν ἑχόντων ἰσχὺν οἱ ἀπεῤ- ῥιμμένοι. Αντί γε μὴν τοῦ, Πυρσεύσαισαν ὁδύ- vac, ó μὲν ᾽Αχύλας, ἐπιστρέύουσι», εἶπεν " 6 δὲ Σύμμαχος, ἐποίσονσιγ. ΚΕΦΛΛ. ΚΑ’. € Διατί ἁσεθεῖς ζῶσε, πεπαλαίωνται δὲ, χαὶ ἐν πλούτῳ; » Τοιοῦτόν τι χαὶ Δαθ)δ φάλλει’ Ιδοὺ οὗ τοιοὶ ἆμαρ- ζω1οὶ xal εὐθηγοῦντες εἰς τὸν αἰώνα xatéc yov π.λἑούτου. Καὶ νῦν ὁ Ἰώ6, Οὐ τούτῳ µόνῳ, φησὶ, θαυμάσαι χρὴ, ὅτι ἀντὶ πονηρίας τοιαύτας Xap6á- νουσι τὰς ἁμοιθάς, ἀλλ ὅτι xal αὐτὴ ἡ εὑπραγία χείρονας αὐτοὺς ποιεῖ. ΚΕΦΑΛ. KD'. « "H λόγον σου ποιούµενης ἑλέγσεις 5, xal συνεισ- ελεύσεταί σοι εἰς χρίσιν» » Οὕτως ἑἐστὶ φιλάνθρωπος , ὥστε xai κρίνων ἡμᾶς ἐπιτρέπει λέγειν πρὸς αὐτὸν, ὡς μεθ) ἡμῶν χρινό- µενον, περὶ ὧν βουλόμεθα. Φησὶ γοῦν ἐν ᾿Ησαῖφ' Αεῦτε, xal δις.1ε]χθῶμεν' 'To δὲ, διε.ζεγχθωµε», ἆ Act, xvii, 28. 0 Psal. ixxui, 19. }ἶσ. ὅτε. 3 spe ἐλέγξ-ι os, ei sic in ms. Thecla. CAP. XX. VERS. 5. «ωρα autem impiorum ruina insi- gnis, gaudium vero iuiquorum est perditio. » Si autem letitia eorum, ruina immensa, et gau- dium destructio est; quid de illorum perditione, quid de dolore et animi zgritudine censendum est, dic amabo? Vgns. 10. « Filios ejus disperdant minores, et ipse manus ejus succendaut dolores. » Ex hoc manifestum est, cum majoribus minores dominantur, οἱ iis qui robore et potestate sunt pr&- diti, abjecti superiores evadunt, plagam esse divi- nitus inflictam. Pro eo autem, succendant. dolores, Aquila attraheni ; Symmachus vero, infereut, dixit. CAP. XXI. Vens. 7. « Quare impii vivunt, senucrunt autem, et in divitiis? » Tale quid David in Psalmis canit : Ecce ipsi. pec- catores et abundantes in seculo obtinuerunt divitias *. E! Jobus hoc in loco, non tantum, inquit , admirari oportet, quod pro iuprobitate talem habeant retri- p butioneu , sed quod prosperitas deieriores cos reddat. CAP. XXII. VrRs. 4. « Aut rationem tui babens arguet te, ci veniet tecum in judicium?» Tanta dilectione genus humanum prosequitur, ut etiam inter judicandum jubeat nos, tanquam judicio nobiscum contendeutem, de quibus libitum fuerit, ipsum alloqui. Dicit cuim in lsaia : Venite, el argua- SUPPLEMENTUM AD 8. J, CIIRYSOSTOMI OPERA. 634 wur f. lilud autem, arguamur, hujusmodi est : Dic A τοιοῦτόν ἐστιν" Εἴ τἰ µε Έχεις ἐξελέγξαι, ὡς μὴ τὰ si quid babes quod in me reprehendere possis, tan- quamea que minime oporteret fecerim ; et cgo vicis- sim, cum ea quz dicenda babeo protulero, condem- nationis sententiam pronuntiaus, condemnatione te dignum esse, tibi persuadebo. CAP. XXIII. Vrns. 2-7. « Quis igitur noverit quod inveniam eum, ei veniam in finem? [Symmachus vero, Usque ad solium ejus.] Et dicam meum ipsius ju- dicium, [pro quo rursus Symmachus, Apponam sute eum judicium, ] Os autem meum replere incre- pationibus, et cognoscam sanationes quas loquetur mihi ; [ Syumachus autem, Verba. ] et sentiam quae annuntiabit mibi, et in multa virtute superveniet mihi. [ Symmachus, Dijudicatur mecum.] Deinde im minis me non utetur. [Symmachus, Tantum ipse ime non insectetur. | Veritas enim et increpatio est ab eo; ejJucat autem in flnem judicium ineum, ) Sermonis hujus summa hac est : Quis mibi lar- gietur, ut Deus aurem prabeat, mihique respon- deat? ita enim me justificaret. Verba autem singula εἰς se liabent. Utinam, inquit, Deum invenire lice- rei! utinam usque ad thronum divinum pervenire, astare, cum Deo congredi, judicio contendere, el sententiam inde accipere, daretur! Utinam, justa divinum illud tribunal collocatus, omnia qua passus sum deflere, et singula quae a me ges!a sunt, dicere possein! ut coram eo qua gessi simul et qus passus sum enarraus, quale judicium laturus, e! quid ad μας, quod. anxietati πιο mederi queat, dicturus sit; utrum etiam gravioribus suppliciis puniendo fortiter me adoriri, an minas remittere velit, experientia ipsa adJiscam. Licet enim multo robore ac minis contra me utatur, certus sum nibi- lominus eum veritatis auctorem esse, et quod re- dargutiones, id est, judicia, sine personarum accep- tione proferat et exerceat : mihique persuadeo, si in illum inciderem, et cum eo colloqui liceret, quod sententiam vietorie plenam et absolutam de vobis reporiarem; illud enin, 1n finem, pro, perfecta, dixit; apud Hebrzxos enim, finis, et victoria, una voce siguificantur; quare in nonnullis psalinis, pro, In finem, inscriptio est, Vincenti. Scire igitur, inquit, cuperem, quid mihi dicturus sit Deus, et an similiter etiam supplicio me afficere velit. ll:ec autem dicit, non ut Deum injustiti& condemna-et, sed ut amicos, qui sanam «e eo opinionem non δέοντα πεποιηχότα, λέχε' Κἀγὼ 6 τί mots ἔχω ἐρῶν, πείσω σὲ χαταδιχάζων σε ἄξιον elvat. τοῦ χαταδιχα- σθῄναι. KE9AA. KT'*. ε Tic; 5 ἄρα vvoln, ὅτι εὕροιμι αὐτὸν, xal ἕλθοι- pi εἰς τέλος; | 'O δὲ Σύμμαχος, Ἔως τῆς ἕδρας αὐτοῦ. ] Εἴποιμι δὲ ἐμαυτοῦ χρῖμα. [ Αθ) οὗ πά.ιν ὁ Σύμμαχος, Ἡροσθήσω ἔμπροσθεν αὑτοῦ κρἰὶσιν.] Τὸ δὲ στόµα µου ἑἐμπλῆσαι ἑλέγχων, γνοίην δὲ ἱάματα & µοι ἐρεῖ. [ Ὁ δὲ Σύμµαχος, Ῥήματα. Ἰ Αἰσθοίμην δὲ (và pot ἁἀπαγχελεῖ, xaX iv πολλῃ ἰσχύϊ ἑἐπελεύσεταί pot. [ Ὁ σύμ- paxoc, Διαδικάζεταί quot. ] Εἶτα ἓν ἀπειλῇ pov οὗ χρήσεται. [ Ὁ Σύμμαχος, Móvoy αὐτὸς μὴ ἔπιτι- θέσθω pov. ] ᾿Δλήθεια γὰρ xal ἔλεγχος map! αὐτοῦ * ἑξαγάχοι δὲ el; τέλος τὸ χρῖμά µου.» Τὸ μὲν ix τοῦ λόγου συναγόμενον τοὺτό ἐστι’ Τίς &pa poc ὄφη τὸν θεὸν ἀχούοντά µου, xal ἀποχρινό- pevóv pot ; ἐδιχαίωσε γὰρ ἄν µε. Τὰ δὲ χατὰ µέρος Εἴθε fv, φησὶν, εὑρεῖν τὸν Θεόν * εἴθε ἣν ἄγρι τοῦ θείου θρόνου ἐλθεῖν, xal παραστῆναι, καὶ ἑἐντνχεῖν αὐτῷ, καὶ δικἀσασθαι, xai τὴν ἐχεῖθεν ἀπόφασιν δέξασθαι ' εἴἶθε παρὰ τὸ θεῖον ἐχεῖνο βῆημα Υγεγονὼς, ἁπωλοφυράμην πάντα τὰ κατ ἐμὲ ἃ πέπονθα, εἴπει- µι δὲ χαὶ τὰ ἐμοὶ βεδιωμένα * ἵνα ἐπ αὐτοῦ λέγων, ἅ τε ἔπραξα, xaX ἃ πέπονθα, τῇ πείρχ µάθω ποίαν ἐχφέρει τὴν χρίσιν, xai 50 πρὸς ταῦτα λέγει faga τῆς ἐμῆς ἀπορίας * xal πότερον ἰσχυρῶς ἐπεξέρχε- val µε σφοδρότερον τιμωρούμενος, f] ἀνίησι τῆς ἀπειλῆς. El γὰρ xaX πολλῇ ἰσχύῖ χρήσεταί pot, xat ἀπειλῇ, ἁλλ᾽ ὅμως οἶδα ὅτι ἀλήθεια παρ᾽ αὐτοῦ ἐστι, καὶ ἁπροσωπολήπτως τοὺς ἑλέγχους, τονυτέστι, τὰς χρίσεις ἐξάγει' xol πέπεισµαι, εἴγε τούτῳ ἑνέτυ- χον, ὡς τὴν νικῶσαν ἂν χαθ) ὑμῶν ἔλαδον φῆφον * τὸ γὰρ, Εἰς téJoc, ἀντὶ τοῦ, tere. le«op£v nr, λέ- γει: παρ Εθραίοις γὰρ τὸ rélog, xa ἡ víxm, διὰ μιᾶς σηµαίνεται λέξεως διὸ ἕν τισι τῶν φαλμῶν, ἀντὶ τοῦ, Elc τέλος, TQ γικοποιῷ, ἐπιγράρεται. "Ἠθελον o0», cro, μαθεῖν, τί pot ἔμελλεν ἐρεῖν ὁ D θεὸς, xal εἰ ἔμελλέ µε ὁμοίως χολάδειν. Ταῦτα δὲ λέχει, οὐχ ὡς χαταγινώσκων τοῦ Θεοῦ ἁδιχίαν, ἀλλ ὡς φίλους ἐλέγχων, οὐχ ὑγιῆ τὴν περὶ αὐτοῦ ὑπόλη- Ψιν ἔχοντας. Ορᾶς πῶς ἐπέτυχεν οὗπερ πΌχετο' τοῦτο Υὰρ ἔσχατον γέγονεν ἐν τῷ βιδλίῳ, καὶ θείας ἔτυχεν ὁμιλίας γα) ἀποχρίσεως, fovebant, reprehenderet. Vides quemadmodum quod γοιῖν expetebat, assecutus, οἱ diviio alloquio ct responsione dignatus fuerit; quod quidem librum hunc coronidis loco claudit. Vgns. 13. « Si autem et ipse judicavit sie, quis e&t qui eontradicat ei? ipse cuim voluit, et fecit. » Viam, inquit, meam novit, et quod semper ipsi obtemperare stirluerim ; quis autem illi contradicet cum in judicio sederit? De quibus enim mihi con- f ]sa. 1, 18. « El δὲ xal αὐτὸς ἔκρινεν οὕτως, τίς ἐστιν ὁ áv- τειπὼν αὐτῷ; ὁ γὰρ αὐτὸς ἠθέλησε, καὶ ἐποίησεν. » Ole, φησὶ, τὴν ὁδόν µου, xal ὅτι dst ἑσπούδασα ὑπαχούειν αὐτῷ * ἀλλὰ τίς, ὅταν κρἰνῃ, ἀντερεῖ αὖ- τῷ; "A μὲν γὰρ ἐμαυτῷ σύνοιδα, ταυτά bot" πρα- 625 FRAGMENTA IN BEATUM JOB. 056" τείτω δὲ ὅμως τὸ «i sip δοκοῦν, xaX μηδεὶς τοῖς A scius sum, νο sunt; Dei autem voluntas obtineat, αὐτοῦ χρίµασιν ἀντιπιπτέτω. El γὰρ xal διχαιοπρα- γοῦντά µε χατέχρινε, xal ταῦτά µε παθεῖν übox(- pacc, τίς ἂν ἀντειπεῖν ἔχοι;, f πάντως οὐδείς * συν- τρέχουσαν Υὰρ ἔχει τῇ θελήτει τὴν δύναμιν, καὶ τὸ δόζαν αὐτῷ γίνεται. Mf) ἁπαίτει µε λόγους τῆς θείας προνοίαν * ἓν οἶδα, ὅτι οὐδὲν ἑμαυτῷ σύνοιδα * εἰ δὲ ἐν δεινοῖς ἐξετάζομαι, οὐκ ἀναχρίνω τὴν τοῦ θεοῦ οἰχονομίαν, ἀλλὰ «àv λόγον ἀγνοῶν, φημὶ, ὅτι ὃ Ἠλέλησεν ἐποίησε, xal χάτω χύπτων προσκυνῶ, μηδὲν πλέον περιεργαζόµενος. € Ἐπὶ τούτῳ ἀπὸ προσώπου αὐτοῦ κατασπουδασθῶ, xavavofcu, xal πτοηθήσοµαι ἐξ αὐτοῦ. » pec quisquam ejus judiciis reniti audeat. 8i enim me juste agentem condemnavit, et hec. pati con- sulilum esse judicavit, quis contradicere potest emnino nullus; potestas enim voluntatem comita- tur, et quod ipsi visum est, in actum produeitur. Noli ex me aciscitari divinze providentiae ratioues ; hoc unum scio, quod nullius sceleris mihi conscius sim ; si vero malis exerceor et exploror, divinam dispensationem non examino, sed rationem igno- rans, fecisse eum quod sibi visum erat, affirmo; et majori curiositati supersedens, vultu demisso eum adoro. Vens. 45. « Idcirco a facie ejus turbabor, consi- derabo, et timebo ab eo. » Οὐχ ἡµαρτον, φησί * xai sl τοῦτο; O00 γὰρ µόνον B. — Non peccavi, inquit : quorsum autem hoc? Deo δι ἁμαρτήματα ἔξεστι χολάζειν θεῷ, ἀλλὰ xal τού- των χωρίς. « Κύριος δὲ ἐμαλάχυνε τὴν χαρδίαν µου, ὁ δὲ παν- τοχράτωρ ἑσπούδασέ µε: οὗ γὰρ ᾖδειν ὅτι ἐπελεύ- σεταί uot σχότος, πρὸ προσώπου 56 µου ἐχάλυψε νόφος. » Οὐ γὰρ κατ) ἀκολουθίαν ἀνθρωπίνην Ὑέγονε τοῦτο, φησὶν, ἁπροσδόχητον τὸ καχόν * στοχάσοµαι τῆς τοῦ θεοῦ χειρὸς εἶναι τὴν πληγἠν. Καὶ καλῶς eve, Πρὸ προσώπου µου’ οὐ γὰρ xotybv τὸ σχότος ἐττὶν, ἀλλὰ τῆς ἐμῆς ἀθυμίας. KEPAA. KE. ε Ὑπολαθὼν δὲ Βαλδὰδ 6 Σαυχίτης, Mysv Τί γὰρ προοἰµιον ἢ φόδος παρ) αὐτοῦ; » Ἐντεῦθεν ἄρξομαι, qnot, τοῦ λόγου, xal προοι- μιάσοµαι. Πάντα φόθου γέμει xal τρόμου, χαὶ οὐχ ἔστιν οὐδεὶς ὃς δυνῄσεται τὴν χεῖρα ἑκχείνην διαφν- γεῖν. Πρός Ὑε μὴν εἰρηχέναι τὸν Ἰώδ' Tíc γὰρ àv γΥοίη ὅτι πορεύσομαι πρὸς αὐτόν; φᾳαὶν, ὅτι πρὸ πάντων xal τὸ μνησθῆναι θεοῦ φοθερόν. « Πῶς γὰρ ἔσται δίχαιος βροτὸς ἕἔναντι Κυρίου; 1| τίς ἂν ἁποχαθαρίσαι αὐτὸν γεννητὸς γυναικός» » Ἐπειδὴ γὰρ ὁ Ἰὼ6δ ἔλεγεν' Εδου.1όμην ἑλβεῖν tlc κρἰσο' xaX, ὅτι El καὶ μὴ ἤμαρτον, dAA ὅμως κοάζομαι" πρὺς τοῦτο πάλιν οὗτός φησιν, ὅτι Οὐκ ἔστι δίχαιος οὐδεὶς &v ἀνθρώποις, οὐδὲ χα- θαρὸς χαθόλου, ὥστε περιττῶς ζητεῖς τὴν χρίαιν xai την ἑξέτασιν. ΚΕΦΑΛ. κςἉ;. ε Ὑπολαθὼν δὲ Ἰὼδ, λέγει Τίνι πρόσχεισαι, 1| εἶνι µέλλεις βοηθεῖν; πότερον οὐχ ᾧ πολλὴ ἰσχὺς, καὶ ᾧ βραχίων κραταιός ἐστι; Οὐδὲ ἐγὼ, qnoi, ἐγκαλῶ, ὅτι τοῦ Θεοῦ τὸ µέρος ἀνεδέξω. xa γὰρ οὕτως ἔδει * οὗ μὴν ἐμλ χαταδι- χάδειν ἐχρῆν καὶ γὰρ ἔστι χαὶ τὸν ὑπὲρ τοῦ Θεοῦ 6 Job, xxui, 2. enim non solum propter peccata, sed etiam sine iis, punire licet. VEgns. 16, 17. « Et Dominus mollivit cor meum, et Omnipotens sollicitavit me : nou enim noveram, quod supervenient mihi tenebre, et ante faciem meam operuit caligo. » Non enim humano more inexpectatum hoc maluin accidit; a Dei manu plagam illatam esse conjicio. Recte etiam dixit : Ante faciem meam ; non enim communes sunt tenebrze, sed tristitiz el anxietatis mea. CAP. XXV. VgRs. 1, 2. « Respondens autem. Daldad Sau- chites, ait : Quid enim exordium. quam timor ab eo. » Minc, inquit, orationis initium sumam. Terrore el tremore omnia sunt plena, ac nemo est qui ma- num illam effugere possit. Ad illud enim quod Jobus dixerat : Quis moveri! quod proficiscar ad eum £? supra omnia vel Dei meminisse formidabilo esse, nit. VER*. 4. « Quomodo enim erit homo jnstus coram Deo? vel quisnam mundaverit se natus ex muliere? » Quoniam Jobus dixerat : Vellem in jndicinm ve- nire : et illud : Licet non peccaverim, nihilominus puuior; his Baldadus regerit, Nemo.inter homines justus, nec ab omni labe purus est ; quare frustra judicari et examinari postulas. CAP. XXVI. VEns. 4, 9. « Respondens autem Job, ad: Cui ades, vel quem adjuturus. e$? nunquid. non cui multa est fortitudo, et cui brachium potens est. » Neque ego, inquit, quod Dei partes tuendas susce- peris, te vitupero, sic enim fleri par erat; me autem condemnare nequaquam te oportebat : SUPPLEMENTUM AD S. J. CIIRYSOSTOMI OPERA. licctenim pro Deo ejus causa verba facere, simul A λόγον εἰπεῖν, καὶ τοῦτον uid] ἀφεῖναι γενέσθαι ἔγκλη- eliam cavere ne sermo culpe ulli obnoxius sit. Cum hsec ad eum per irrisionem locutus fuis- set, quasi nova et insolita ratione, Dei, qui sapiens et potens omnium judicio habetur, patronus esse videri veilet; ad Dei potentiam stylum orationis convertit, et, ostendens se illo de Dei potentia re- etíus sentire, dicit : CAP. XXVIII. « Vens. 4. Ordinem posuit teuebris, et omnem finem ipse perscrutatur. » Recte dixit : Ordinem posui! tenebris, ut osten- deret solere eas cedere et decedere. Quis tenebras illas fugat? unde in re tali tantus ordo? Deinde potentiam ejus et sapientiam enarrat: sibi persua- dens eum nolle ab eo poenas exigere : erum eniin omnium, inquii, exitus et eventa Deus prudeuter perquirit, incomprehensibili sua providentia cuncta complexus ; ideo neque temere supplicia impiorum differt, nec frustra infert, qui mensura, ordine, et harmonia universa digessit et disposuit. εμας. 28. « Dixit autem homini : Ecce cultus Dei est sapientia, et abstinere a malo est scientia. » Ea maxime demum est sapientia, si Deui reli- giose colamus, noa autem curiosius indagando, corum qux fiunt rationes reposcamus ; nihil huic arti par, nihil hac sapientia valentius, nihil pietate erga Deum przstantius. CAP. XXIX. Vgns. 12. « Salvavi enim mendicum de manu potentis, et pupillum , eui uon erat adiutor, αὐ]υν]. » Prius vero, Dco visitationem et custodiam sui acceptain refereus, in Domiuo tum gloriatur, Con- sidera autem, quod non propter absinentiam a malis, nec propter sacrificia Judxorum more, sed propter id quod Deus requirit, efferat se οἱ ven- ditet : (Judicate enim, inquit, pupillo, et justificate viduam ^), et propter bonorum operationem : Sal- vavi enim, inquit, mendicum, et pupillum adjuvi. Vrns. 15. « Benedictio pereuntis super me ve- piat, [ Symmachus, descendebat. ] et os vidua bene- dixit me. » Nostis autem quod viduarum genus, non sua qui- dem natura et animi proposito, sed paupertatis necessitate (paupertatis enim fornax est) ingratum quodammodo sit, et quod benefactorem laudare, arduum et difficile exsistat : verum illze etiam Jobum predicaverunt et benedixerunt. Egregia autem cjus facinora, ut ea imitemur, scriptis mandantur. ει. 14. « Justitiam vero indutus sum, et ve- slitus sun judicio sicut diploide. » Postquam autem dixisset : Salvavi mendicum de saxa potentis, recte. illud subjunxit, Justitiam h ναι 17. * Io. αὐτοῦ. "io. add ὅτι. µασιν ὑπεύθννον. Ταῦτα πρὸς ἐχκεῖνον σχωπτιχῶς εἰΦρηχὼς, ὡς χσινότερον θέλοντα φαίνεσθαι τοῦ θεοῦ σννῄγορον, περὶ οὗ πάντες διἁἀληψιν ὡς σοροῦ xa δυνατοῦ ἔχουσι, τρέπει τὸν λόγον ἐπὶ τὴν τοῦ Θεοῦ δύναμιν, δεικνὺς ὡς ἄμεινον αὐτὸν * τὰ περὶ τῖς ἰσχύος δοξάζει τοῦ Θεοῦ, xai φησιν" ΚΕΦΑλ. KH. « Τάξιν ἔθετο σχότει, xaX πᾶν πἐρας αὐτὸς ἑἐξ- αχριθάζεται. » Καλῶς εἶπε' Tá£:v ἔθετο σκότει, δειχνὺς ὅτ: olüs παραχωρεῖν xal ὑπεξίστασθαι. Τίς ἀπελαύνει τὸν ζόφον ἐχεῖνον; πόθεν εὐταξία τοσαύτη iv πρά- p ἵματι τοιούτῳ; Εἶτα τὴν δύναμιν, εἶτα τὴν σοφίαν αὐτοῦ διηγεῖται, πείθων ph θέλειν ἀπαιτεῖν αὐτὸν εὐθύνας. Πάντων γὰρ, qnoi, τὰ πέρατα xal τὰς ἐχθάσεις σορῶς ὁ θεὸς ἑξαχριδάσεται, τῇ ἀπερι- λῆπτῳ προνοίᾳ τὰ πάντα συμπεριλαμθάνων; οὐχοῦν οὐδὲ τὰς τιμωρίας, τὰς κατὰ τῶν ἀσεδῶν, fl διαχε- νῆς ὑπερτίθεται, ἡ µάτην ἐπάγει, ὁ πάντα µέτρω, xaX τάξει, xat ἁρμονίᾳ διαταςάµενος. « Εἶπε δὲ ἀνθρώπῳ, ἸΙδοὺ ἡ 0εοσέθειά ἐστι σοφία, τὸ δὲ ἀπέχεσθαι ἀπὸ xaxov ἐστὶν ἐπιστήμη. » Τοῦτο μεγίστη σοφία, τὸ θεοσεθεῖν, οὗ τὸ meptep- γάζεσθαι χαὶ εὐθύνας ἁπαιτεῖν τῶν γινοµένων ᾿ οὐδὲν ταύτης τῆς τέχνης ἴσον, οὐδὲν ταύτης τῆς σοφίας δυνατώτερον, οὐδὲν θεοσεθείας ἄμεινον. ΚΕΦΛΛ. Κ6.. « Διέσωσα γὰρ πτωχὸν ἐκ χειρὺὸς δυνάστου, καὶ ὀρφανῷ, tp οὐκ ἣν βοηθὸς, ἐθοήθησα. » ᾽Αλλὰ πρῶτον ἀναθεὶς τῷ θεῷ τὴν ἐπισχοπὴν xat τὴν φυλαχὴν αὐτοῦ, τότε καυχᾶται ἐν Κυρίῳ. "Ucz δὲ αὐτὸν, οὐχ ἐπὶ τῇ τῶν xaxov ἀποχῃ μέγα Φρο- νοῦντα, οὐκ ἐπὶ cal; θυσίαις, χαθάπερ Ἰουδαῖωι, ἁλλ᾽ ἐπὶ τούτῳ ᾧ βούλεται ὁ θεός. Kpivate γὰρ, φησὶν, ὀρφανῷ, καὶ δικαιώσατε χήραν ' καὶ ἐπὶ τῇ πράξει τῶν ἀγαθῶν, Διέσωσα }ὰρ, qno, πτω- χὸν, καὶ ἐθοήθησα ὀρφανϕ. « Εὐλογία ἀπολλυμένου ἐπ᾽ ἐμὲ ἕλθοι. ['O δὲ Σύμμαχος, χατήντᾳ. ] Στόμα δὲ χήρας µε εὖλό- γησεν. » στε δὲ ὅτι ἀχάριστόν πως τὸ γένος Eas τῶν yn- ρῶν, οὐ παρὰ «inv οἰχείαν φύσιν, οὐδὲ προαίρεσ.ν, ἀλλὰ παρὰ τὴν ἀνάγχην τῆς πενίας' χάμινος γὰρ πτωχείας ἐστίν * χαὶ 5 πρᾶγμα δύσνολον ἐπαινέσαι τὸν εὖ ποιοῦντα" ἀλλὰ τὸν Ἰὼδ xa αὗται εὐλόγουν. ΑἈναγράρεται δὲ τὰ τούτου ἁἀνδραχαθήματα, ἵνα ζηλώσωμεν. « Διχαιοσύνην δὲ ἐνελεδύχειν, ἡμφιασάμην δὲ χρῖμα ἴσα διπλοῖδι. » Εἰχότως δὲ, μετὰ τὸ εἰπεῖν ' Αιέσωσα xcoxór ἐκ χειρὸς δυνάστου , ἐπήγαγε, τό' Ἐγεδεδύκειν δι- FRAGMENTA IN BEATUM JOB. 670 καιοσύνην ' εἰσὶ γὰρ οἳ ἑτέρων μὲν προῖστανται, A indutus sum ; sunt. enim qui aliis quidem auctori- αὑτοὶ δὲ ἁδιχοῦσι πολλάκις * οὗτος δὲ οὐχ οὕτως: ἀλλ᾽ Ἡμειαι dumr, φῆσὶ, χρῖμα, οὕτως ἐνεχαλλοπι- ζόμην *. Καΐτοι ἕιεροι τὸ πρᾶγμα δυσχεραίνουσιν, ἀγαναχτοῦ2σ., φορτιχὸν εἶναι xal βαρὺ νοµίζαυσιν, ἀλλ οὐχ ἐγὼ, φησίν ΄ ἀλλ ὥσπερ ἐπὶ διπλοῖδι τις καλλωπίνοιτο, οὕτως ἑχὼ ἐπὶ τῇ δικαιοχρισίᾳ οὐχὶ σήµμξρον μὲν, αὔριου δὲ οὐχέτι, ἁλλ᾽ ὥσπερ ἀνάγχη τὰ ἑμάτια διαπαντὸς ἔχειν, οὕτω xal τὴν οῶν ἁδυνάτων ἐχδίχησιν. Καΐτοι τίς αὐτὸν χατέστη- σε δ.χαστἠν; Αὐτοχειροτόνητος χριτῆς παρὰ τῆς ἀρετῆς Ὑέγονεν αὐτῆς, χαθάπερ Μωῦὺσῆς ΄ τοιούτους ἐχρην εἶναι τοὺς ἄρχοντας. Είδες τοῦτον ἐν τοῖς πειρασμοῖς, ὅσον ἰδεῖν σοι δυνατὸν ἣν (τὴν γὰρ ἀνρίθδειαν οὐδὲ αὐτὸς ὁ λόγος παραστῆσα: ἴσχυσον * ἑδύνην γὰρ, χαὶ βασάνους, καὶ ἀθυμίας τυραννίδα, καὶ τὴν ἐχ τῶν τοσούτων νιφάδων ἑἐγγινομένην ταρα- yh», οὐδεμία λόγον δύναµις ἑρμηνεῦσαι δύναται τοῖς ἀχηχούσιν, ὡς αὐτὴ τῶν πραγμάτων ἡ πεῖρα). Φέρε, -σοὶ δείξω πάλιν αὐτόν οὐδὲ γὰρ τοῦτο μιχρὸν, ἀλλὰ xal σφόδρα φιλοσοφωτάτης δεύµενον φυχῆς, ἐν πλοῦτῳ xal ἐν εὐημερίᾳ πολλὴν ἐπιλεικνύμενον φι- λοσοφίαν. Ti; οὖν tv, πλούσιος Ov; Κοινὸς ἁπάντων λιμὴν, χοινὸς ἁπάντων macto, χοινὸς ἰατρὸς, μᾶλ- Àov δὲ καὶ ἱατροῦ µείδων. "λκουσον οὖν αὐτοῦ λέ- γοντος. divitiis abundaret? Communis omnium portus, medico major. Audi igitur ipsum dicentem. « Ὀφθαλμὸς μην τυφλῶν, ποὺς 65 χωλῶν. » 'Opd; πῶς ἱατροῦ µείπσων * ἀντὶ τῆς φύσεως τοῖς πεπηρωµένοις ἐγίνετο, καὶ ἅπερ οὐκ ἴσχυσαν τῇ τἐχντ διορθῶσα:, ταῦτα αὐτὸς ἀνξεκτᾶτο τῇ παρα- χλήσει, διὰ τὴν’ πολλὴν εἰς αὐτοὺς πρόνοιαν ἀντὶ τῶν μελῶν αὑτοῖς γινόμενος ' ὡς γὰρ ὑγιεῖς, xal tate praesunt, ipsi vero saepenumero ah injuriis non abstinent ; hic autem non ita : sed. vestitus sum, inquit, judicio, eo vestitus genere ornavi me, εἰ spectandum przbui. Et exteri quidem indignantur, irascuntur, et rem gravem ac molestam esse judi- cant ; ego vero non item : sed quemadmodum quis- piam diploide ornatus sibi placere amat, ita ego judicii :quitate gloriabar; non hodie quidem, cras autem nequaquam, sed prout. vestibus semper uti oportet, ita eiiam impotentes et infirmos ab injuria 3sserere, necessarium duxi. Verum quis eum judi- cem constituit? Suo suffragio, et sponte sua, ab ipsa virtute, instar Moysis, creatus est judex : tales principes esse oporteret. Vidisti hunc in tentatio- nibus, quantum videre licuit; (accuratam enim expressionem oratio ob oculos ponere non valuit : dolorem etenim, cruciatus, mororis tyrannidem, et perturbationem ex tantis procellis coortam, nulla sermonis vis οἱ facultas ita auditoribus, ut ipsa rerum experientia, explicare potest). Age vero, hune ego rursus, in divitiis et prospera fortuna summam philosophiain et animi zequanimitatem demonstrau- B tem, tibi ostendam ; neque hzc quidem res exigui momenti est, sed qux animum philosophia summo- pere imbutum requirat. Qualis igitur fuit, cum pater publicus, et medicus universalis, imo vero Vgns. 15. « Oculus fui cxcorum, et pes clau- dorum. » Vides quemadmodum medico major; iis qui mu- tili et membris capti, naturae vicem suppleverit ; et qui arte corrigere nequiverant, ea, sollicitudine el cura quam iis impendebat, membra pro iis fa- ctus, solando recuperaverit : qui enim pedibuset ocu- ἀρτίποδες, xai βλέποντες, οὕτω διέκειντο οἱ τὰ µέλη C lis truucati eraut , claudicationem οἱ orbitateim ταῦτα χεχολοθωμένοι, οὐχαἱσθανόμενοι τῆς χωλείας, οὐδὲ τῆς πηρώσεως, διὰ τὴν πολλῆν τούτου πρὀνοιαν. Διὰ 6h τοῦτο οὐδὲ εἶπεν, ὅτι Ἐγὼ παρεμυθούμην χωλοὺς καὶ τυφλοὺς, οὐκ εἶπεν, Ἐπεχούρισα τῆνσυμ- φορᾶν, οὐδὲ Τῆς πηρώσεως τῆν αἴσθησιν ἀνῄρουν' ἁλλ', Ὀφθαλμὸς αὐτῶν μην, Ἔθλεπον 6U ἐμοῦ, O2x ἐλάμθδανον πεῖραν τῆς οἰχείας αὐτῶν συμφορᾶς δι ἐμὲ, Οὐὑκ ἐπεζήτουν τοὺς χειραγωγοῦντας, τοὺς ὁδηγοῦντας. Πανταχοῦ τὸ σχότος αὐτοῖς ἐποίουν φῶς. "Opa σημεῖα ἁποστολικά * ᾿Ορθαᾶμὺς ἤμην τυ- «τῶν, οὐκ ὀφθαλμοὺς ἀποδιδοὺς (οὕπω γὰρ ἣν αὔ- τη fj χάρις), ἀλλὰ μηδὲ αἰσθέσθαι τῆς συμφορᾶς ποιῶν * οἱ δὲ νῦν καὶ τοὺς βλέποντας, τυφλοὺς ποιοῦ- σιν. Οὐχ εἶπε, Διὰ τῶν οἱχετῶν ἐποίουν * ἀλλ', "Evo αὑτὸς τῆς φύσεως τὰ ἁμαρτήματα διώρθουν, οὐ τὰ παρὰ ἀνθρώπων µόνον, ἀλλὰ καὶ τὰ παρ αὐτῆς φύσεως * τὰ γὰρ λείποντα τοῦ σώματος µέλη προσαν- επλήρουν τοῖς δεοµένοις τῇ τῶν ἀναγκπᾳίων ἔπιχορ- vrl, xxi τῇ πολλῇ προµηθείᾳ. Πρὸς 65 νοῦν, Ἑυφλὰς διανοίας διἠνοιγχε, χαὶ ὠφέλει τοὺς πεπη- ῥρωμένους την Ψφυχῆν, καὶ αὑτὺς αὐτῶν ἐγίνετο * lc. ἐνεχαλλωτ: όν. luminis, propter ingentem ejus curam et providen- tiam, miuime sentientes, tanquam sani, integris pedibus, et oculorum usum liabentes, affecti eraut. Ac idcirco non dixit, Ego claudos et c:ecos solatus sum, Ego calamitatem lenivi, Ego sensum orbitatis oculorum e medio sustuli : sed, Oculus illorum fui, Mea opera videbant, Per ime calamitatem suam non experiebantur, Qui manu eos apprehenderent, ct vim duces se prxberent, non quaxrebant, Ubique illorum tenebras iu lucem convertebam. Vide el animadverte signa apostolica ; Oculus eram ca'co- rum, non quidem oculos impertiens (nondum enim erat illa gratia), sed ut ne calamitatis sensum per- ciperent, efliciens : hujus autem zvi homines, ctiam eos qui vident, cxecos reddunt. Non dixit, Per famu- los Ίο curabam : verum, Ego ipse natura errata et vitia corrigebam; nec tantum ea quz ab homi- nibus, sed etiam quz ab ipsa natura proficiscebau- tur : necessariorum enim subiministratione, et studio ac sollicita cura, membrorum corporis defe- ctum, iis qui indigerent, supplebam. Sensus autcm 631 SUPPLEMENTUM AD S. J. CIIRYSOSTOMI OPERA. 652 est: Cacas mentes aperiebat, et anima lumine A ὀφθαλμός' πόδας δὲ ἐχαρίζετο τοῖς χεχωλωμένοις orbatis opitulabatur, ipseque oculus illorum fiebat ; serinone vero suo pes factus, pedes iis qui mentis it cessu claudicabant, largiebatur, et utrosque manu ducebat. Oculus autem pro deductione intelloctiva, el pes pro seusitiva, usurpatur. Vgas. 16. « Ego fui pater impotentium. » Neque hoc loco dizit, Ego solabar pupillos ; sed, Ne seusum quidem orbitatis illorum animis iusi- dere, uec malorum acerbitatem apparere passus sum : quod etiam iis qui membris truncati eraut, prastabam, summa scilicet. cura et sollicitudine sensum acerborum iis adimens qui talia paterentur. lu his, voces ejus qui impotentes οἱ imbecilles au- xilio suo juvit, manifestantur. Quanto autem post intervallo bac loquatur, cousidera. « Et judicium quod non noveram, exquisivi. » Hoc multo majus est quam judicis partes agere; judices enim. pro tribunali sedentes, exspectant eos qui injuria liesi sunt ; et post eorum compella— tiones de injuriis, et querimonias, tunc qui inter eos probatissimi sunt (plerique autem ne hoc qui- dem preetant) prasidium suum iis pr:ebeut. llic vero etiam spectatissimos superavit, et multis mo- dis antecelluit : non. enim tardabat donec. injuria affecti ad ipsum venirent, ueque post. eorum com- pellationem auxilium prxbebat ; verum ipse prius cireumibat, quiereus eos qui injuriam paterentur : neque id quidem simpliciter, sed cum multa cura ct vigilantia. Et hoc quidem, vi vocis intellecta, evi- denter cognoscere possis; non cnim dixit : Que- sivi, sed, Judicium quod non noveram ezrquisivi, id est, Indagavi, selulo quzsivi, in sollicita Inquisi- tione perstiti, omnem lapidem movi, ut si quis in- juria Iesus alicubi lateret, Invenirem, Vides patro- cinium quod non in nudis tautum facultatibus, ali- mento, et indumentis sc exercuit, sed causam alienam etiam ctim corporis periculo tutatum est, VERS. 17. « Ώ6 medio dentium eorum rapinam eripui. » Considera rei difficultatem. Rem, inquit, absor- piam et prius occupatam reparavi et restitui ; non enim desperavi, nec animum despondi, licet nego- lium anticipatum esset, sed. curain et sollicitudi- nem erga couservos meos ostendens, et. (ut est in Proverbio) ovis. erura, et aurium extremitates ex ore leonis eripieus, quod devoratuin jam οἱ absor- ptum erat, instar optimi cujusdaa et providi pasto- ris, erucbaw., Vgns. 22, 25. « Sed gavisi sunt. eum. loquerer iie; sicut terra sitiens suscipiens pluviam, sic isti meuni sermonem. » Animadverte quid dicat. Non. diviti:m, nou injuria oppressorum patrocinium, nec. quilpiam id. genus aliud, invidiosum eum vredilideruut ; verum omnes ei libenter aurem przbebaut. ! lc. προισιχμένιν. C 5505 χαταμαθὼν τὴν δύναμιν οὐ γὰρ εἶπεν * τὰς βάσεις τῆς qute, xal τῷ λόγῳ ἑἐγίνετο αὐτῶν ποὺς, xal ἐχειραγώχει ἑχατέρους. Εἴληπται δὲ ὁ μὲν ὀρθα.ἰμὸς ἐπὶ τῆς νοητικῆς ὁδηγίας, ὁ δὲ ποὺς, ἐπὶ τῆς ἠθικῆς. €. Ἐγὼ ἥμην nacho ἁἀδυνάτων. » 0ὐδὲ ἐνταῦθα εἶπε, Παρεμυθούμην ὀρφανούς' ἀλλ", 036: αἴσθησιν ἀφῆχα Ὑενέσθαι τῆς ὀρφανίας, οὐδὲ φανῆναι τὸ δεινόν χαθάπερ ἐχεῖ τὴν πήρωσιν τῇ περιουσίᾳ τῆς προνοίας, τῶν τὰ τοιαῦτα πεπονθό- {ων xal αὐτὴν τῶν δεινῶν ἀναιρῶν τὴν αἴσθησιν. Ἑν τούτοις φωναὶ δηλοῦνται τοῦ ὠφελοῦντος τοὺς ἀδυνάτους , τοὺς ἀσθενεῖς. "Opa δὲ μετὰ πόσον χρόνον ταῦτα λέχει. « Δίχην δὲ ἣν οὐχ ᾖδειν, ἐξιχνίασα. » Τοῦτο δικαστοῦ πολὺ πλέον οἱ μὲν γὰρ διχάζοντες χάθηνται ἀναμένοντες τοὺς Ἱδικημένους, xat µετὰ την παρ ἑχείνων ἕντενυξιν, τότε τὴν παρ) ἑαυτῶν παρέχουσι συμμαχίαν οἱ ξοχιμµώτατοι τῶν διχαζόν - των ὡς οἴἵγε πολλοὶ οὐδὲ τοῦτο. Οὗτος δὲ xat τοὺς δοχιµωτάτους ἑνίχησε , xal ἐκ πολλοῦ τοῦ περιόντος ὑπερηχόντισεν' οὐδὲ γὰρ ἀνέμενε τοὺς ἁδιχουμένους ἑλθεῖν πρὸς αὐτὸν, οὐδὲ μετὰ τὴν ἑκείνων ἕντευξιν ἐποίει τὴν συμμµαχίαν, ἀλλ αὐτὸς προλαμθάνων περιῄτι ζητῶν τοὺς ἡδιχημένους, xai οὐδὲ ἁπλῶς ζητῶν, ἀλλὰ μετὰ πολλῆς τῆς ἀγρυπνίας, μετὰ πολ- λῆς τῆς φροντίδος. Καὶ τοῦτο εἴσῃ ααφῶς , τῆς λέ- Εζή- {ησα, ἀλλὰ, Δίχην ἦν οὐκ ᾖδειν ἐξιχνίασα, foso- νησα, περιξιργασάµην, πολυπραγμονῶν διετέλεσαά , πάντα χινῶν, ὥστε εὑρεῖν μὴ πού τις ἠδιχημένος λανθάνῃ. 'Opd; τὴν προστασἰαν, οὗ µέχρι χρηµά- των, οὐδὲ μέχρι τροφῆς xat ἑνδυμάτω», ἀλλὰ xol µέχρι κινδύνων ἁλλοτρίας προϊστάμην Ἰ χρίσεως. € "Ex µέσου τῶν ὁδόντων αὐτῶν ἅρπαγμα t£5o- πασα. » "Opa τὴν δυσχολίαν τοῦ πράγµατος. Καταποθὲν, φησὶν, Ίδη xai προληφθὲν τὸ πρᾶγμα ἀνώρθωσα) οὗ Υὰρ ἀπεγίνωσχον, οὐδὲ ἁπηγόρενυον, εἰ xai τὸ πρᾶγμα πριοχατειληαμένον ἣν, ἀλλ Ίδη xal τὰ χαταποθὲν ἀνιμώμην, πο.µένο; τινὸς ἀρίστου xal γήφοντος πρόνοια» περὶ τοὺς σωνδούλους ἐπιδειχνύ- µενος, xaX ἑκσπῶὼν, κατὰ τὸ εἱρημένον, ix στόµα- τος λέοντος, σχέλη προθἀτου xaX λοθοὺς ὠτίων. « Περιχαρεῖς δὲ ἐγίνοντο ὁπόταν αὐτοῖς ἑλάλουν' ὥσπερ γὴ διψῶσα προσδεχοµένη τὸν ὑετὸνν οὕτως οὗτοι τὴν ἐμὴν λαλιάν ) "Opa τί φησιν’ Oy, ὁ πλοῦτος αὑτὸν ἐπίφθονον ἐποίει, οὐ τὸ τῶν ἁδιχουμένων προΐῖστασθαι, οὐχ ἄλλο τοιοῦτον οὐδέν' ἁλλὰ πάντες αὐτοῦ ἡδέως fixouov. 633 KEPAA. A'. « Νὺν νουθστοῦαί µε ἓν µέρει, ὧν ἐξουδένουν τοὺς πατέρας αὐτῶν" οὓς οὑχ ἠγησάμην ἀξίους, κυνῶν τῶν ἐμῶν νομάδων. ν Ἐξουδένουν δὲ εἶπεν, οὗ χρώµενος ἁλαζονικῶς τῇ ἐξουδενώσει, ἀλλὰ σαφῶς αὐτοὺς εἰδὼς πονηρούς' χατὰ τὀ' Ἑξουδένωται ἑνώπιον αὐτοῦ πονηρευό- (ιεγος τοὺς Υὰρ τοιηύτους οὐδὲν ἡγεῖτο. Τὸ δέ’ Δουθετοῦσί µε ἐν μέρει, κατά γε kp, οὐχ ὅτι µέ- σης εὑεργετίας χατετίθεντο, ἀλλ ἐπειδῃ αὐτὸς ἄλλους Evou cst , νῦν δὲ οὗτοι αὐτόν διὰ τοῦτο οὗ- τως εἴρηται' καὶ τὸ μὴ ἀξίους δὲ εἶναι χυνῶν, οὐχ ὅτι χείρους εἰοὶ xaX τοῦ ὑλακτιχοῦ τοῦδε ζώου, ἀλλ’ ὅτι οὐδὲ τοῦ χνυνοχομεῖν "* ἀξίους αὐτοὺς ἔχρινεν. θὐχ 1 γούμην γὰρ, φησὶν, αὐτοὺς ἀξίους τοῦ ἄγειν τοὺς κύνας τῆς ἑμῆς ποίµνης. ᾿Απεποιῄσατο μὲν οὖν τὴν νουθεσίαν αὑτῶν, ὡς μήτε ἁπὸ τῆς ἡλιχίας ἑχόντων τὸ αἰδέσιμον, µήτε ἀπὸ τῆς ἀρετῆς. Ἐνουθέτουν 1X0, φησί τίνες; τίνα ; οἱ νεώτεροι τὸν ὑπὲρ αὑτούς' ol φαῦλοι τὸν μὴ τοιοῦτον" οἱ εὐτελεῖς καὶ ἄδυξοι, τὸν λαμπρόν ποτε χαὶ ἐπίσημον. Ἑν δὲ τοῖς χατα- πόδας xai ἑφεξῆῃς , χαὶ τὴν ἀσθένειαν αὐτῶν αἰνίτ- τεται͵, λέγων’ €. Ἐγὼ δὲ ἐπὶ παντὶ ἁδυνάτῳ ἔχλαυσα ἑστέναξα ἰδὼν ἄνδρα iv ἀνάγχοις. ᾿Εγὼ δὲ ἐπέχων ἀγαθοῖς, ἰδοὺ συνᾖντησάν pot μᾶλλον ἡμέραι xaxov. » Καΐτοιγε ἐν πλούτῳ ὧν, οὐδὲν τοιοῦτον ἐποίχσα, οὐκ ἐφήσθην ταῖς ἀλλοτρίαις συμφοραῖς, ὅπερ má- σχω νῦν, Τολλοὺς εὑρίσχων τοῖς ἐμοῖς χακοῖς ἑἐπι- χαίροντας ' τοὐναντίον μὲν οὖν, xal ἔχλαυσα, καὶ ἑστέναξα. Οὐ μικρὸν δὲ xaY τοῦτο, ἀγαπητὲ, τὸ συμπαθητιχὴν ἔχει» διάνοιαν. "Evi δὲ, τὸ, Ἐπεῖ- χον ἁγαθοῖς, συνἠντησαν δὲ qoi ἡμέραι κακῶν, οὕτω; ἐχδέχομαι, ὅτι Διὰ τὴν sl, τοὺς ἄλλους συµ- πάθειαν προσεδόχων ἀγαθὰ , εἰς τοὐναντίον δέ µοι τὰ τῶν ἑλπίδων E2665. Οὕτω xal Σύμµαχος ἐξέδωχεν' Ἀγαθὰ α«ροσεδεχόµην, rA0e δὲ xaxd. ΚΕΦΑΛ. ΑΛ’. € Διαθήχην ἐθέμην τοῖς ὀφθαλμοῖς µου, xai οὗ συ)ήσω ἐπὶ παρθένον. » |Ο δὲ Σύμμαχος, Καὶ οὐδὲν ἑνενόησα περὶ παρθένου.] Εὐαγγελιχὴν ἀχρίθειαν ὁ Ἰὼ6δ ἐφύλαττεν' ἃ γὰρ μετὰ ταῦτα ἐλθὼν ὁ Χριστὸς ἐπέταξε, ταῦτα οὗτος διὰ (ών πραγμάτων κατώρθου. Καὶ ἐπειδὴ ὁ ἐμθλέ- σας» πρὸς τὸ ἐπιθυμῆσαι, ἤδη ἑἐμοίχευσεν, ἐπαιδ- αγώχει τὸν ὀφθαλμὸν εἰς τὸ μὴ τὰς ὥρας τῶν παρ- θένων παριεργάξεσ]αι. Τί ἂν εἴποιεν οἱ τὰς συνεισ- € ἔχοντες, xal διαθεθαιούµενοι ἁπαθῶς αὐταῖς θιμεῖν, καὶ uh βλάπτεσθαι; ὅπουχε εἰ καὶ τοῦτο ^ Us τῶν σχανδολιζομένων φείδτσθαι' ἕστω γὰρ δὲ χαὶ συνοικοῦντα παρθένῳ καθαρὸν εἶναι πάσης ! Psal. xiv, 3... i. Mattb. v, 928. πι ο - TD. κυνοχοπεῖν. " ἴσ. suppl. γυναῖκα. FRAGMENTA IN BEATUM JOD. A CAP. XXX. 634 VEns. 4. « Nauc inonent. me ín. parte, quorum sperneham parentes eorum; quos non pulavi di guos canibus meorum gregum. » Spernebam , inquit, non quod cum fastu et arro- gantíia eos contemnerem, sed quia improbos eos esse cvidenter scirem; juxta illud : Ad mililum deductus est. in conspectu ejus malignus 1 ; nullius euim pretii id genus hominum sstimabat. Wlud vero : Monenl me in parte, non quod beneflcii. par- tem. ullam. contulerint, meo quidem judicio ; sed quia eum ille alios monere solerel, ipsi nune vice versa eum coimmonefacerent : unde etiam dixit canibus suis indiznos fuisse, non. quod avi- malis cui latrare. proprium est, deterior esset. ilio» rum conditio, sed quod ne canum quidem cura di- gnos eos judicaret; indignos enim, inquit, puta- bam, qui canes gregis imei agerent. Monita igitur illorum eo quod neque propter zelatem, neque virtm- tem venerandi essent, repudiabat. Moncbant enim, in- quit ; sed quinam? et quem ? juniores ortate grandio- rem : improbi probum ; viles et inglorii, clarum olim et illusirem. In iis autem qu:ze proxime deinceps se- quuntur, illorum etiam imbecillitatem innuit, dicens : Vens. 25, 26. « Ego autem super omni impotente flevi; gemui. videns virum in. necessitatibus. Ego autem inl:ereus bonis, ecce occurrerunt mili ma2- gis dies malorum, » Enimvero cum divitiis abundarem, nihil simile a me factum est; ob alienas zrumnas non sum leta- tus (quod mibi nune accidit, qui multos malis meis delectantes. invenerim), verum e contrario flevi et ingemui, Neque sane exiguum hoc est, o dilecte, si quis animi affectu el commiseratione in alienis malis tangatur. Ego vero illud : Inherebam bonis, occurrerunt autem mihi dies malorum, sic libeuter accipio : Propter meam erga alios misericordiam bona exspectabam, omnis autem spes mea decollavit, et in contrarium versa est. Ita. etiam Symniachus transtulit : Exspectabam bona, venerunt autem mala. CAP. XXXI. VERS. 1. « Testamentum posui oculis meis, et non intelligam super virgine. » | Symmachus vero, p Et nihil cogitavi de virgine. ] Jobus evangelicam perfectionem observabat; qux enim Christus postea veniens pr;eceperat, hzc. ille factis suis ostenderat, Et. quoniam qui mulierem intuetur ut concupiscat, jam mochatus est 1, ne virginum formas curiosius observaret, oculum suum iusiruebat. Quid igitur pro se afferre possunt, qui feminas contubernales οἱ subintroductas habentes, se illarum convictu minime moveri, nec ab iis ledi affirinant? Quod. quidem si verum esset, infirmo- rum lamen causa a scandalo abslinere eos oporte- 655 SUPPLEMENTUM AD S. J. CHRYSOSTOMI OPERA. (56 ba! : licet. enim concedatur te purum ab omni A ἐμπαθείας πονηρᾶς , ἀλλ' ἑτέβρυς πλήττεις ἀσθενε pravo et libidinoso affectu cum virgiae cohabitare, alios tamen qui imbecilles suut hoc facto vulneras, Et saue beatus Jobus de se tantam virium pote- statem εἰ 2equanimitatem profiteri ausus non est; sed qui omnem virtutem sectatus est, et laqueos onines diaboli evaserat, qui primus et solus tam in- signem polentiam ostenderat, ct quodvis ferrum et adamantem animi tolerautia superaverat, viresque diaboli eliserat ; hic luctam lhanc reformidabat, et intaminatum ac indemnem cum virgine una coha- bitare, impossibile esse existimabat : ita. ut. non tantum a tali contubernio, sed al omni. aspectu et fortuito congressu procul seipsum amoverit, legem - que oculis suis statuerit, ne virginem omnino iu- tuerentur ; Testamentum enim posui oculis meis, el nou intelligam super virginem : id est, Non auimuin ad illam adjiciam, non intuebor : noverat, enim, probe noverat, quod difficile, imo et impossibile esset, non tantum eum qui sub eodem tecto cum virgine vitam degeret, sed qui curiosius vultum et formam virginis observaret, damnum quod inde oritur, effugere posse. Verum si Jobus impar con- gressus, qui in arenam tecum descendat, tibi vide- bitur (licet nos ejus sterquilinio plane indigni si- mus), et si exemplar infra tuam | maguanimitatem subsulerc existiinas ; animo tecum reputa beatum Paulum, qui summam philosophi: οἱ :quanimita- tis perfectionem assecutus, corpus suum contude- rat, iu servitutem redegerat X, et vitam pleuam cer- taminum ostenderat, Idcirco etiam Christus, ut rei difficultatem. ostenderet, ne omuino quidem vultus mulierum aspicere permisit, sed moechorum supplicio, qui ita rei naturam exprimneus, dixit : Qui polest. capaz esse, c«- est : neque. czlibatum piat Ἱ. VgnBs. 16. « [mpotentes autem. quacunque ali- quando re opus habebant, non sunt frustrati. » Vides quemadmodum —fastidiosus non fuerit, quemadmodum sobrius, communis omnium 1Π6- dicus, portus publicus, et eorum qui in angustiis eranl, quacunque mnecessitate premerentur, uon hane quidem , inquit, illam vero nequaquam lege sanxit, sed στέρους. Καΐτοιγε ὁ µακάριος Ἰὼθ οὐχ ἑτόλμα ἑαυιῷ τοσαύτην μαρτυρῆσαι δύναμιν καὶ φιλοσοφίαν' ἀλλ ὁ πᾶσαν ἐπελθὼν 5 ἀρετὴν, xal πάντων ὑπερενεχθεὶς τῶν τοῦ διαδόλου δικτύων, χαὶ πρῶτος, xai μόνος τοσαύτην ἐπιδειξάμενος χαρτερίαν, xal πάντα σἶδη- pov xal ἁδάμαντα τῇ τῆς ψυχῆς παρελθὼν ἔγχρα- τείᾳ, xaX χαταχόψας τοῦ διαθόλου τὴν ἰσχὺν. οὕτως 5 ἐδεδοίχτι τὴν τοιαύτην τάλην, xat ἑνόμιζεν ἀδύνατον εἶναι συνοικοῦντα παρθένῳ µένειν ἁσινῃ χαὶ χαθα- ρόν' ὡς μὴ µόνον τῆς συνοιχήσεως ταύτης πόὀῤῥω xai μαχρὰν ἑαυτὸν χαταστήῆσαι, ἀλλὰ καὶ τῆς ὄψεως τῆς ἁπλῶς καὶ ἀπὸ συντυχίας Υινοµένης , xaY νόμον ἔθηχε τοῖς ὀφθαλμοῖς τοῖς ἑαυτοῦ, ἁπλῶς εἰς παο- θένον μὴ ἰδεῖν' Διαθή»ην γὰρ, φησὶν, ἐθέμην τοῖς B ὀρθα.]μοῖίς µου, καὶ οὗ συγήσω ἐπὶ παρθένον, τουτέστιν, OO χατανοῄσω, οὗ βλέφω" ᾖδει γὰρ, δει σαφῶς, ὅτι 00 µόνον τὸν συνοιχοῦντα, ἀλλὰ xal τὸν βλέποντα περιέργως εἰς ὄψιν παρθενιχὴν, δύσχολον, τάχα δὲ καὶ ἀδύνατον, τὴν ἐχεῖθεν διαφυγεῖν βλάδην. El δὲ μικρός σοι πρὸς ἅμιλλαν ὁ Ἰώθ, χαίτοιγε οὐδὲ τῆς χοπρίας ἑσμὲν ἄξιοι τῆς ἐχείνου, πλὴν ἀλλ' εἰ ἔλαττόν σου τῆς µεγαλοψυχίας εἶναι νομίζεις τὸ ὑπόδειγμα' ἐννόησον τὸν µαχάριον Παῦλον, τὸν μετὰ την Ἱχριθωμένην φιλοσοφίαν ὑποπιάζοντα τὸ σῶμα, xaX δουλαγωγοῦντα, xat ἑναγώνιον τὸν βίον δειχνύντα. Διὰ τοῦτο xal ὁ Χριστὸς τοῦ πράγµατος δηλῶν τὸν δυσκολίαν, οὐδὲ ἐμθλέπειν ἁπλῶς tole εἰς τὰς τῶν γυναικῶν ὄψεις' ἀλλὰ xal τῇ τῶν μοιχῶν χολάσει. τοὺς οὕτως ὁρῶντας χολάξδειν Ἠπείλησε. xal οὖχ C ἐνομοθέτησεν ἀγαμίαν, ἀλλὰ δηλῶν τοῦ πράγµατ.ς τὴν φύσιν, ἔλεγεν 'O δυνάµεγος χωρεῖν χωρε-ζω. Intuerentur, plectere interminatus « ᾿Αλύνατοι ὃΣ ypilav fjv ποτε εἶχον οὐχ ἀπέτυ- yov. » Ὁὓρᾶς πῶς ox ἣν ὑπερόπτης, πῶς μέτριος, πῶς χοινὸς ἁπάντων ἰατρὸς , Χαὶ κοινὸς λιμὴν, xal χοινὴ xataQuyt τῶν £v ἀνάγχαις ὄντων, ἣν ποτε εἶχον χρείαν, φησὶν, οὐχὶ τὴν μὲν val, τὴν δὲ οὗ. ἁλλ᾽ οἷαν δήποτε, cl καὶ χινδύνων ? ' ἔγεμεν, el xaX δαπα- sublevando , commune perfugium exstiterit, sed D νηρά τις ἦν, εἰ καὶ ἐπισφαλής. Καὶ ὅρα, τούτοις quamcunque demum, licet laboribus οἱ molestiis plena foret, licet sumptus requireret, et cum peri- enlo conjuncta esset. Ac vide quod opem iis tulerit, viduis, scilicet, pupillis, et impotentibus, a quibus γεν. 25. « Timor enim Domini continuit me, a prehensione ejus non sustinebo. » Atque hujusmodi quidem justi benignitas et. hu- manitas exstitit : quid autem divitiarum contem- ptum recenseat. quispiam ? cum lianc etiam virtu- tem supra modum factis expresserit; non enim aliena tantum. non appetebat, quod plerique nunc k | Cor. 1x, 97. ! Matth. xix, 19, "le. μετελθὠν. ? ἴσ. οὗτος. lo. καµάτων. ἐθοήθει παρ) ὧν οὐδὲν προσεδόχα, χἠραις, καὶ ὀρφα- volg, xaX ἀδυνάτοις. nihil remunerationis loco exspectavet. « Φόύος γὰρ Κυρίου συνέσχε µε, ἀπὸ τοῦ λἠμμα- τος αὐτοῦ οὐχ ὑποίσω. » Αλλά τοιαύτη μὲν dj τοῦ διχαίου φιλανθρωπία τί 6' ἄν τις εἴποι τὴν τῶν χρημάτων ὑπεροψίαν; xal γὰρ xa τοῦτο μεθ) ὑπερθφλῆς αὐτῷ χατωρθοῦτο' o) γὰρ δῆ µόνον τῶν ἀἁλλοτρίων οὐκ ἐφίετο, ὅπερ má- σχουσιν οἱ πολλοὶ νῦν, ἁλλ᾽ οὐδὲ τῶν οἰχείων, ἆλλὰ 6 ο FRAGMENTA IN BEATUM JOD. 058 xai αὐτῶν ἡλλοτρίωτο μετὰ πάσης ὑπερθολῆς' διὸ A faciunt, sed. πο propriorum. quidem cupiditate, a xai ἔλεγεν « El ἔταξα χρυσίον εἰς χοῦν µου. ['O δὲ Σύμμα- xoc, Αφοδίαν µου.] Ei δὲ xal λίθῳ πολυτελεῖ ἔπε- ποίθησα, εἰ δὲ xal εὐφράνθην πολλοῦ πλούτου µοι χενοµένου. ) Au δὴ τοῦτο, xal ἀφαιρεθέντων, μετὰ πολλῆς ἔφερε τῆς εὐχολίας' καὶ παρόντων, δαψιλῆ την ἐλεη- μοσύνην εἱἰργάζετο πᾶσαν γὰρ ἀρετὴν ἐπῆλθε !** χαὶ τῶν οὐδὲν ἑχόντων ἀκριθέστερον διέχειτο, τοσαῦτα περιθεθληµένος' οὗ γὰρ οὕτως ὁ μηδὲν ἔχων ἁπήλ- λακτο χρημάτων, ὡς ἐχεῖνος, ὁ τοσαῦτα ἔχων᾽ παν ταχοῦ γὰρ ἡ γνώμη ἐστὶν ἡ στεφανουµένῃ. « El δὲ xoi ἐπ ἀναριθμήτοις ἐθέμην χεῖρά μου. ? Ὅτι γὰρ οὐδὲ παρόντων τῶν χρηστῶν ὁ Ἰὼθ σφόδρα ἀντείχετο, ἄχουσον «4l. φησιν’ El δὲ xal εὐφράνθην πο.Ἵ.οῦ µοι π.]9ούτου γεγοµέγου. Τί λέχεις, ἄνθρωπε ; Οὐκ εὐφραίνου τοῦ πλούτου ἐπιῤ- ῥέοντος '! ; Οὐδαμῶς , φησί. Τί δήπυτε; "Οτι Ίδειν αὐτοῦ τὸ ἄστατον xal παραῤῥέον, ἴδειν ὅτι τὸ χτῆμα οὗ µόνιµον. ε "H οὐχ ὁρῶμεν Ίλιον τὸν ἐπιφαύσχοντα, ἐχλεί- ποντα , σελήνην δὲ φθίνουσαν; OO γὰρ ἐπ᾽ αὐτοῖς ἐστιν. » quibus animus supra modum aversus crat, capieba- tur : unde dixit : VERs. 94, 295. « Si posui aurum in congium meum, [Symmachus autem , Fidueiam — meam. | quod si et in lapide pretioso fidebam, si et Izta- tus sui, cum esset milii census multus. » Idcirco cum ablatze fuissent divitize, :equanimi- ter valde tulit; et. cum adessent, copiosam mise- ricordiam exercebat (omnei quippe virtutem se- οἱ 115): quique tanta rerum copia circumfluebat, justius et emendatius iis affectus erat, qui nihil in bonis haberent : non cnim tantopere a divitiis animo alieno erat qui nihil habebat, ac is qui tam multa possidebat : animus enim est, qui ubique et in omnibus corona insignitur. Vegas. 25. « Si et in inuuinerabilibus posui ma- num meam. » Quod autem Jobus bonis prxsentibus non. mul- tum addictus fuerit, audi quid dicat: Sivero etiam letatus sum cum esset mihi census multus. Quid ais, o homo? Cum diviti: affluerent, non. lzetabaris ? Nequaquam, inquit. Quid ita? Quia instabilem et fluxam earum conditionem, ac possessionem minime permanentem , non ignorabam. VERs. 26. « An non. videmus solem qui lucebat, deficiente, lunam autem decrescentem ? Non enim in iis est. » Ὅ λέγει τοιοῦτόν ἑἐστιν' Ei τὰ χατ οὐρανὸνς — Verborum sensus lic est : Si sidera qux in celo ἄστρα, χαὶ διηνεχκῶς λάµποντα, δέχεταί τινα µετα- 6ολὴν, Ἆλιος piv ἐχλείπων, σελήνη δὲ φθίνουσα ' πῶς οὐχ ἑσχάτης ἀνοίας, τὰ ἐπίγεια εἶναι νομίζειν μόνιμα xal πεπηγότα; Διὰ τοῦτο, οὔτε παρόντων εὐφραίνετο, οὔτε ἀπελθόντων ἤλγησεν, ἐπειδῇ xa- λῶς δει τὴν φύσιν αὐτῶν. Τὸ λαμπρὸν τοῦτο φῶς ἀπόλλυται, xal ἀφανίζεται, xal οὐχ ὁρᾶται. Ορᾷς οἵἷαν αἰτίαν φησὶ τῆς μεταδολῆς τῶν φωστ/ρων ᾿ ἄρα ἀρχεῖ xal πρὸς φιλοσοφίαν ἡ χτίσις ἡμῖν, οὐχὶ πρὸς θεογνωσίαν µόνον. "Orav ἴδῃς ὅτι μέγας ὁ fuz, θαύμασον τὸν δημιουργόν ὅταν ἴδῃς ὅτι ἐχλείπει, τῶν ἀνθρωπίνων πραγμάτων τὸ εὔφθαρ- τον χαταµάνθανε, El γὰρ ὃ πάντων ἐστὶ λαμπρό- τερον τῶν ἐπὶ τῆς γῆς, τοῦτο λέγε, !*, xal μειοῦται, suut, et perpetuo lucent, mutationi cuidam obnoxia sunt, et sol quidem defectum, ac luna decremen- tum patiatur ; quoniodo non extrem: ameutiae fuerit, durabilia et firma existimare ea quz terrena sunt ? Unde factum est, ul naturam eorum perfecte cognitam habens, neque cum adessent, gauderet, neque cum abessent, doleret. Lumen hoc fulgidum interit, evanescit, et non apparet. Vides quam cau- sam mulationis luminarium assignet: creatura igitur non tantum ad Dei cognitionem, verum etiam ad philosophiam nobis sufficit. Cum solem maguum esse contemplatus fueris, opificem admirare; cum eclipsin pati videris, rerum humanarum sortem caducam addiscito, si enim quod omnium in terra xol τελευτᾷ, πολλῷ μᾶλλον τὰ λοιπὰ πάντα: εἰ «b D splendidissimum est, desinit, minuitur, et. interit; οὕτω χρήσιµον xal ἀναγχαῖον, xat οὗ χωρὶς ζην οὐκ ἕνι, μεταθολὴν δέχεται, πολλῷ μᾶλλον τὰ πε- ριττὰ, xal οὐχ ἀναγχαίως ἡμῖν προχείµενα !*. C El δὲ χαὶ πολλάχις εἶπον αἱ θεράπαιναί µου, T& ἂν δη ἡ μῖν τῶν σαρχῶν αὐτοῦ πλησθῆναι, λίαν M99? χρηδτοῦ ὄντος» » "Apa οὖν ταπεινὸς μὲν οὗτος ἣν, οὐχὶ δὲ ποθητὸς χαὶ ἐπέραστος; Σχόπει χἀνταῦθα τὴν ὑπερδολήν ' ὥσπερ γὰρ kv τοῖς δεινοῖς μετὰ πάσης σφοδρότητος τὰ ἐπενεχθέντα fiveyxev , οὕτω καὶ ἐν τῇ εὐημερίᾳ multo magis czetera omnia : si quod adeo utile ez necessarium cst, ac sine quo vivere non datur, mutationi obnoxium cst ; multo magis ea qua super- flua sunt, nec necessario nobis adjiciuntur. VEns. $1, 22. « Quod si et sxpe dixerunt ancille mea: Quis utique det nobis ut carnibus ejus satie- mur ? cuim valde bonus essem. » Num igitur humilis quidem hic erat, non autem desiderabilis et amabilis ? Considera etiam hoc loco desiderii et amoris sui quem in aliis excita- verat, excessum : quemadmodum enim in adversis "lc. µετῆλθε. !' pp. περιῤῥέοντος: !: ἴσ. λέγει. "3 ἴσ. mpooxslpeva. 650 SUPPLEMENTUM AD S. J. CHIRYSOSTOMI OPERA. 010 mala ρα inflicta fortiter admodum toleravit ; ita Α τὴν ἀρετὴν ἑκάστην μετὰ πολλῆς χατώρθωσε τη” eiiam jn rebus prosperis omne virtutum genus, non casu quidem et temere, sed fastigium ipsum assecutus, copiose adimplevit : atque ita non selu:n erga alios, verum etiam erga famulos suos placi- dum el benignum se ostendit (hinc enim omnis animi moderatio se exserit, cum erga subiitum, humanitatem, et non violentiam quis exercet) ; uide famuli ejus dicebant: Quis utique del. nobis, μέ carnibus ejus. saliemur ? [ου loco, insanum amorem quo servi eum prosequerentur enarrat, qui propter beneficia, qu:e illis contulerat, fla- grauti eum affectu amplectebantur. Sic enim, inquit, a me unice pendebant, sic mihi adhzerebant, sic clavis quasi affixi erant, sic me deperibant, ut pre flagrantis amoris excessu, ipsis carnibus meis devoratis el consumptis, saturari desideraverint : adeo ancillis meis supra modum benignus et jucundus eram, uL si ipsis carnibus meis expleri possibile fuisset, libenter hoc fecissent. Vgns. 52. « Et foris non. manebat hospes ; et ostium meum oimnni venienti patuit. » Hoc hospitalitatis οἱ nobilitatis ab Abrabamo tact indicium ; Domum, inquit, communem, et mensam communem, mea non mea, sed Domini existimans, possederam : Dominus dedit, conservis igitur distribuatur demensum. Vidisti humili- tatem ,. vidisti humanitatem , vidisti beniguita- tem , vidisti liberalitatem , quod dextram omni- περιουσίας, οὐχ ἁπλῶς , οὐδὲ ὡς ἔτυχεν, ἀλλὰ πρὸς αὐτὸ τὸ ἄχκρον ἀφιχόμενος ' οὕτω xai ἤμερος, οὗ µόνον πρὸς τοὺς ἄλλους, ἀλλὰ xal πρὸς τοὺς οἰχέτας ἑδείκνυτο * ἐντεῦθεν γὰρ ἐπιείχεια ἅπασα, ὅταν πρὸς τὸν ὑποτεταγμένον φιλάνθρωπός τις T) , καὶ μῇ βίαιος: ἔλεγον οὖν οἱ θεράποντες" Τίς ἂν δφη ἡμῖν τῶν σαρκῶν αὐτοῦ ἐμπ.1ησθῆναι;, Ἔνταυθα τὸν ἔρωτα διηγεῖται τῶν οἰκετῶν τὸν μανιχὸν , ὃν περὶ αὐτὸν εἶχον, διακαςῖς αὐτοῦ χαταστάντες Epa- σταὶ, ἀφ᾿ ὧν αὐτὺς εἰς αὐτοὺς Σπεδείχνυτο. Οὕτω γὰρ, φησὶν, ἐξεχρέμαντό pou, οὕτως ἀντείχοντο, οὕτως ἦσαν προσηλωμένοι, οὕτως ἐἑρῶντες, ὡς Ent- θυμεῖν καὶ αὐτῶν ἑαπλησθῆναι τῶν σαρχῶν [χατα- πιεῖν xal χαταφαγεῖν], διὰ τὸ σφόδρα φιλεῖν xax Ex- χαἰεσθαι ' οὕτω λίαν μην ταῖς θεραπαίΐναις χρηστὸς xaX γλυχὺς, ὡς εἰ οἷέν τε ἣν xal αὐτῶν µου tv σαρχῶν ἐμφορηθῖναι, ἡδέως ἂν τοῦτο ἑποίουνο « "E£o δὲ οὖχ ηὐλίξετο ξένος, fj δὲ θύρα µου παντὶ ἑλθόντι ἠνέῳκτο. » Τοῦτο τῆς φιλοξενίας, καὶ ᾿Αόρααμιαίας εὐγενίας τὸ ἐπίσημον. Κοινὴν, φησὶν, ἐχεκτήμην τὴν οἰχίαν, χοινην τὴν τράπεζαν , οὐχ ἐμὰ τὰ ἐμὰ ἠγούμενος, ἀλλὰ Δεσποτικά. Ὁ Κύριος ἔδωχεν, οὐχοῦν διανξ- µέσθω τοῖς συνδούλοις τὸ σιτοµέτριον. Εἶδες τὸ τα- πεινὸν, εἶδες τὸ φιλάνθρωπον, εἶδες τὸ χρη στὸν, εἶδες τὸ δαφιλὲς, ὅτι κοινὸν ἦν ἀγαθὸν, πᾶσι τὴν bus expandeus, et domum aperieus, commune C δεξιὰν ἁπλώσας, xal τὴν οἰχίαν ἀνοίξας. O0 γὰρ, à bonum cunctis exstiterit. lllud enim minime facie- hat quod a plerisque fleri solet, qui diligentius eos observaut, et curiosius in eos inquirunt quibus aliquid largiuotur ;. verum, ostium meum, inquit, onmi patuit, neque quisquam extra stabulatus est. VEns. 55, 94. « Quod si et cum non sponte peccassem, abscondi peccatum meum; non enim expavi turbaus multitudinis, ut non enarrarem coram iis.» Ut justificeris, peccata tua tu primus aperi. Ne- minem, iuquit, recte factorum testem adhibui, erro- yum autem omnes conscios esse volui ; unde urbis multitudinem non sum aversatus, quominus apud eos delictum meum confiterer. VgRsS, 99. «Aut si dimisi infirmum sinu vacuo. exire januam meam; quis mibi tribuat audito- rem ?» Quod dieit hujusmodi est : Si egenum despexi, neque mihi aurem quispiam prabeat, Vide autem quod nou dixerit : Venienil tanium largitus sum ; sed, Ne recusantem quidem vacuum abire passus sum. Violentiam quippe iis adhibuit qui sponte sua eum praeterire conabantur ; noverat enim hoc facto quaestum magnum sibi comparari. Quanta jgitur contentione pauperes interpellare eos stu- dent, qui manum auxiliatricem prebere possunt, tantum ille studium adhibebat interturbando quasi eos qui beueficio ab co afficiendi erant, neque sinu πάσχουσιν οἱ πολλοὶ περιεργαζόμενοι καὶ πολυπρα- γμονοῦντες τοὺς λαµθάνοντας, ἔποίει τοῦτο * à, Ἡ θύρα pov, qnot, παντὶ ἠνέφκτο, καὶ οὐδεὶς ἔξω ηὑλίσετο. « El δὲ χα) ἁμαρτὼν ἀκουσίως ἔχρυψα «t,» ἆμαρ- τίαν µου’ οὐ γὰρ Σιετράπην πολυοχλίαν πλήθους, τοῦ p. ἑξαγορεῦσαι ἑνώπιον αὐτῶν. » Λέγε σὺ πρῶτον τὰς ἁμαρτίας σου, ἵνα διχαιωθῇς. Τῶν μὲν οὖν κατορθωµάτων, φησὶν, οὐδένα μάρτυρα ἐποιούμην, τῶν δὲ πταισµάτων πάντας ἑἐθουλόμην εἶναι τοὺς συνειδότας * διὸ οὐ διετράπην πολυοχλίαν πόλεως Ev αὑτῶν ἐξαγορεῦσαι τὸ ἴδιον πταῖσμα. « El δὲ xal εἴασα ἀδύνατον ἐξελθεῖν θὗύραν µου χόλπῳ χενῷ * €&(; Our) ἀχούοντά uou; » Ὅ λέγει τοῦτό &ovtv:. El παρεθλεψάμην τὸν δ5όµε- vov, μηδὲ ἐμοῦ τις ἀκουσάτω. "Opa δὲ, οὐχ εἶπεν, ὅτι Ἐλθόντι ἔδωχα, ἁλλ', O96b ph βουλομένῳ συν- εχώρησα. Βίαν ἐπῆγε τοῖς χαὶ ἐχουσίως βουλομένοις αὐτὸν παρατρέχειν δει γὰρ τὸ πρᾶγμα, ὅτι εὖπο- pla ἑστίν. "Όσην τοίνυν οἱ πένητε σπουδῆν ἐποίουν διενοχλοῦντες τοὺς δυναµένους χεῖρα ὁρέ- ξαι, τοσαύτην ἐχεῖνος ἑτίθετο διενοχλῶν τοὺς εὖ παθεῖν ὀφείλοντας, xaX οὐκ εἴα ἐξελθεῖν xóXrap κενῷ * o) γὰρ µόνον ἐθεράπενεν αὑτοὺυς ὑποδεχό - µενος, ἀλλὰ πρὸς τῷ τρέφειν, xol ἐφόδια τῖς 6&1 FRAGMENTA IN BEATUM JOB. e12 μετὰ ταῦτα xtvlac παρεῖχε πλουσίως xal ἱλαρῶς. À vacuo exire patiebatur : non enim solum tecto exci. piens, obsequium eis przsiabat, sed postquam cibo refecissel, viaticum ad paupertatem solandam co- piose et hilariter largiebatur. ΚΕΦΑΛ. AD. « Ὑπολαθὼν δὲ Ἐλιοὺς ὁ τοῦ Βαραχιλλ, 6 Bov- ζίτης, εἶπε' Νεώτερος μέν εἰμι τῷ xpévo, ὑμεῖς ἓέ ἔστε πρεσθύτεροι ' διὸ ἠσύχασα, φοθηθεὶς τοῦ ὑμῖν ἀναγγεῖλαι τὴν ἐμαντοῦ ἐπιστήμην. » Ἑκατέρωθεν οὖν αὐτοῦ τὴν σύνεσιν στοχαζόµεθα, &nó τε τῆς σιγῆς, ἀπό τε τῆς διαλέξεως. "Iva γὰρ μή τις em: Καὶ τίνος ἕνεχεν μὴ παρὰ τὴν ἀρχὴν μεθ) ἡμῶν ἐμαχήσω ὑπὲρ τοῦ θεοῦ ; ἐπὶ τὴν ἡλιχίαν CAP. XXXII. V£ns. 6. « Suscipiens autem Εως, filius Bara- clhicl, Buzites, dixit: Junior quidem sum tempore, vos autem estis senioreaà ; quare silui, timens iu vobis annuntiare meam ipsius scientiam. » Prudentiz ejus utrinque, ex silentio, scilicet, et ex sermone, conjecturam facimus. Ne enim quis for- tasse diceret : Cur non ab initio nobiscum pro Deo decertasti ? ad ztatem confugit, inquiens, Dum κατέφυγε, xal cnatv, ὅτι Προσδοχῶν γενναῖόν τι xal p generosum aliquid et admirandum a vobis proferri θαυμαστὸν zap' ὑμῶν λέγεσθαι, ἠσύχαξον. "Opa πῶ: ἀφ'κότιμος Tv, πῶς παρεχώρει τῶν πρωτείων ἐχείνοις. « Καὶ ἰδοὺ οὐκ Ἡ» τῷ Ἰὼδ ἑλέγχων , ἀνταποχρι- νόµενος ῥήματα αὐτοῦ ἐξ ὑμῶν.» οὖν τοῦτό φησιν, ὅτι Οὐδὲ τότε ὅτε ἠλέγχετε, ὡς ἔδει ἠλέγξατε, ἢ ὅτι ὕστερον ἐσιωπήσατε. Πάν- τως δὲ, φησὶν, οὐχ ἂν εἴποιτε, ὅτι Αὐτὸ τοῦτο σοφὸν ἐποειήσαμεν, ὅτι τῇ τοῦ θεοῦ µερἰδι προσετέθηµεν, χαὶ τοὺς ὑπὲρ αὐτοῦ λόγους ἀνεδεξάμεθα * οὐδὲν γὰρ ἧττον ἡμάρτετε, ὅτι τε τὸν "166 ἑλέγξαι οὐχ οδυνήθητε, xal ὅτι Ἰνέσχεσθε αὐτοῦ τοιαῦτα λα- λοῦντος, ὥστε ἄσοφον ὑμῶν xal τοῦτο" καὶ οὐ δύ- νασθε εἰπεῖν, ὃτι παρὰ θεοῦ χάριν xal σοφίαν εὔ- pate, ἅτε συνηγοροῦντες αὐτῷ νενίχησθε γὰρ ὑπὸ Ἰώδ. ε Ἐπτοβθησαν , οὐχ ἀπεχρίθησαν ἔτι ἑπαλαίω» σαν ἐξ αὐτῶν λόγους ὑπέμεινα. οὗ γὰρ ἑλάλησα, ὅτι ἔστησαν, οὐχ ἀπεχρίθησαν. » Φασί τινες, μὴ εἶναι τοὺς δύο στίχους τούτους €00 Ἐλιοὺς, ἀλλὰ τοῦ συγγραφέως, διαμέσου πα- ρᾳθέντος τὴν τῶν φίλων ἀποσιώπησιν' ἐγὼ δέ φηµι xai τούτους εἶναι τοῦ Ἐλιοὺς, σχΏμα δὲ ἐγταῦθά ἐστι λόχου, τὸ χαλούμενον, xazà ἁποστροφήν ' ὡς γὰρ πρλς ἕτερον μεταξὺ διαλεγόµενος, περὶ αὐτῶν φησιν, ὅτι Διὰ τοῦτο λαλῶ, ἐπειδήπερ οὗτοι χατ- exspectarem, sileutium egi. Vides quemadmodum bonoris studio nequaquam ductus fuerit, queinad- modum primas illis detulerit. γεὰς. 129. « Et ecce non erat. ipsi Job qui argue- ret, qui vicissim responderet verbis ejus ex vobis. » Vel lioc dicit : Neque (um. cum redargueretis, prout par erat redarguistis, neque eo quod postea silentium tenuistis, recte a vobis factum est. Quod autem Dei partibus nos adjunxerimus, et verbis eum defendere susceperimus, prudenter a. nobis factum esse, nequaquam dixeritis; nihilo enim secius peccastis, quod Jobum redarguere nou po- tueritis, et talia eum loqui permiseritis, atque in hoe imprudentia vestra apparet: neque dicere potestis, quod a Deo, tauquam ipsi patroeinautes, gratiam et sapientiam acceperitis ; a Jobo enim victi estis. Vgns. 15, 46. « Exterriti sunt, non responderunt ultra ; veleres fecerunt ex se sermones ; sustinul, non enim locutus sum, quia steterunt, non respoti- derunt. » | Dicunt nonnulli duos hos versus non esse Elli, sed libri auctoris, qui amicorum taeiturnitatem hoc loco interserit : ego autem Elii esse dico, et figuram verbis inesse, qux apostrophe dicitur; de iis enim, tanquam cum alio sermonem interea lhabe- ret, loquitur. Quandoquidem illi propter Jobi verba perculsi erant, et silentio sermones suos antiquos, επλάγησαν τοῦ Ἰὼδ τὰ ῥήματα !**, καὶ τοὺς ἑαυτῶν p) putidos, et inutiles esse ostenderant, ideo ego lo- λόγους παλαιοὺς, xal σαπροὺς, xat ἀχρείους ἔδειξαν διὰ τῆς σιωπῆς ' ὅθεν xai Enáqev* "Ey δὲ ὑπ- άµεινα, καὶ οὐκ &AáAnca, οἱόμενος αὐτοὺς δύνασθαι ἀντειπεῖν ' ἐπεὶ δὲ ἔστησαν , xoi περαιτέρω προελ- Οεἴν οὐχ ἡδυνίθησαν, τοῖς τοῦ Ἰὼ6δ ἀναχοπέντες λόγοις, παρῆλθον διελέγξαι τὰ εἰρημένα. « Ἡ δὶ γαστὴρ µου ὥσπερ ἁσχὸς γλεύχους ζέων διδεµένος. ['O δὲ Σύμμαχος, ὝὭσπερ οἴνος νέος ἁδιάπνευστος. ] "H ὥσπερ φυσητὴρ χαλχέως ἑῤῥη- γώς. ) Ἐνταῦθα δείχννται, ὅτι πάλαι ὁ Ῥλιοὺυς ὠδίνων εἰπεῖν, ὑπέμεινε, xal ἑκαρτέρει, xat διαῤῥαγῆναι εἶχεν, ὥστε πολλῆς τῆς ὑπομονῆς χρεία᾽ ὅπερ 15. fg, διὰ τὰ τοῦ "106 ῥέματα. quor ; unde etiam subjungit : Ego autem sustinui, el nonlocutus sum, arbitratus eos. aliquid habere quod regererent ; postquam autem, Jobi sermonis bus retusi, constitissent, nec ultra progredi possent, ad ea quz dicta sunt reprehendenda, ín. medium prodii. Ngns. 19. « Venter autem meus, sicut uter musto fervens ligatus, (Symmachus vero, Sicut vinum nos vum quod respirare nequit.) aut. veluti follis serarii disruptus. » Hic ostenditur, quod Elias diu loqui parturlens, sgustinuerit, patienter tulerit, ac fere disrumperetur ; magna etiam patientia iustrui eum oportebat : posse 015 SUPPLEMENTUM AD S. J. CIIRYSOSTOMI OPFRA. 614 quippe verba comprimere, imprimis sapienti: A ἐστὶ μάλιστα σοφίας ἔργον, δύνασθα: ῥήματα Χάτα- Opus esl. CAP. XXXV. Vtns. 9, 10. « A multitudine calumniis appetiti vociferabuntur , clamabunt a brachio multorum. Et non dixit : Ubi est Deus qui fecit me, qui distri- buit custodias nocturnas ? » Chrysost. et Orig. Vel nonne vides, quemadmo- dum in exercitu, omnia ordinata, et cum accurata diligentia unumquodque in ordine decoro se con- tineat, nihilque suos terminos transiliat, aut lo- cum alienum invadat ? Ilominibus igitur dormien- tibus, nulla insidi:: struuntur; cum enim fere obambulant, tunc isti somnium capiunt. Vide autem, quod Elius laudes Dei et prxconia persequatur, cum de eo dicat, Qui distribuit custodias nocturnas. Vis autem videre quomodo Deus nocturnas vigilias distribuat ? Totum hujus vit: tempus nox est et tenebre, lux in posterum tibi reservatur; nunc enim in speculo vides *», lucem autem aliquando vi- &urus est : nox enimvero universum hoc ssculum est, et vigiliis dispositis in nocte hac opus est, ut vigiles noctibus deputati, a. latronibus, a feris, et hostibus, eos qui in nocte sunt, custodiant. Qui- nam vero sunt custoiles * Angeli, qui circa nos ten- toria flgunt, et castramentantur ?. σεις. 14. «Judicare autem coram co, si potes collaudare eum, sicuti est et nunc. » Olymp. εἰ Chrysost. Dei, inquit, excellentiam σχεῖν. ΚΕΦΑΛ. AE. « "Amb πλήθους συκοφαντούμενοι χεχράξονται, βοῄσονται ἀπὸ βραχίονος πολλῶν. Καὶ οὐχ εἶπε, Ποῦ ἐστιν ὁ θεὸς, ὁ ποιῄσας µε, ὁ χατατάσσων φυ- λαχὰς νυχτερινάς ; ) Χρυσοστ. καὶ Ὡριγ. Ἡ οὐχ ὁρᾶς, χαθάπερ ἓν στρατοπέδῳ, πάντα διατεταγμένα, xoi μετὰ πλείονος ἀχριθείας ἕκαστον ἓν τάξει µένον τῇ προσηχούσῃ, οὐδὲν τῶν πάντων τὸν ο)κεῖον ὑπερθαῖνον ὅρον, οὐδὲ τοῖς ἀλλοτρίοις ἐπιπηδῶν χωρίοις» Καθευδόντων γοῦν τῶν ἀνθρώπων , οὐδεὶς ἐπιθουλεύει * ὅτε τὰ θηρία διαθαἰνει, τότε οὗτοι χαθεύδουσιν. "Opa δὲ ὅτι D ἐγχώμια τοῦ θεοῦ χαὶ ὄμνους διεξέρχεται ὁ "106 "13. λέγων περὶ αὑτοῦ, Ὁ κατατάσσω» «φυ.ακάς γυ- χτεριγάς. θέλεις ἰδεῖν πῶς κατατάσσει φυλακὰς νυκτερινὰς ὁ θεός; Ὅλος ὁ αἰὼν οὗτος νύξ ἐστι, σχότος ἐστί' τὸ φῶς τηρεῖταίΥ σοι. νῦν γὰρ δι’ ἑσόπτρου βλέπεις, µέλλεις δέ ποτε βλέπειν τὸ φῶς ' οὐκοῦν νύξ ἐστι πᾶς ὁ αἰὼν, xal χρεία τῶν φυλακῶν τεταγµένων elg νύχτα ταύτην, ἵνα οἱ φύλαχες, ol ἐπὶ τῶν νυκτῶν, φρουρῶσι τοὺς Ev νυζὶν ἀπὸ τῶν ληστῶν, ἀπὸ τῶν θηρίων, ἀπὸ τῶν πολεµίων. Τίένες οἱ φύλαχες ; Οἱ παρεμθάλλοντες ἄγγελοι. « Κρίθητι δὲ ἐναντίον αὐτοῦ, εἰ δύνασαι αὑτὸν αἰνέσαι, ὡς ἔστι χαὶ vov. » ἸΟάυμαπ. χαὶ Χρυσοστ. ἸΔναλόγισαι, φησὶ, τοῦ animo Lecum reputa, an laudum ejus przsconium C θεοῦ τὴν ἀξίαν, εἰ χωρήσοι τὸν ὕμνον ὁ λογισμός. intellectus tuus capere possit, Quid igitur est quod eum tauto ac tali in judicium descendere volueris, cum pro dignitate laudes ejus celebrare non possis ? neque hoc quidem, pro suppliciis qua» nunc pa- teris. Si enim, judicibus constitutis pro tribunali ageret, οἱ cause sux firmamenta in. inedium pro- poneret, non laudibus euim efferre, non. mcritis honoribus, pro iis quxze nuuc tibi evenerunt, cuin injuria et supplicio te affectum csse existimas, pro- sequi valeres , Dcum enim pro dignitate nou posse laudare, maguum non est : iu. iis autem qua nobis Ti οὖν πρὸς τοσοῦτον xai τηλικοῦτον ἐθέλεις xpt- θῃναι, ὄπουγε μηδὲ πρὸς ἀξίαν αὐτὸν ὑμνολογῆσαι οἷός τε cU; χαὶ ταῦτα, ἐφ᾽ οἷς νῦν σε τιμωρεῖται. El γὰρ δικαστήριον, φησὶν, ἐχάθισε, xal τὰ διχα ώὤματα προέθηχεν, οὐκ ἂν αὐτὸν ἑπήνεσας , οὐκ ἂν αὐτὸν ἑδόξασας xav' ἀξίαν ἐπὶ τοῖς εἷς σὲ γεγενηµένοις νῦν, ὅτε νομίζεις ἁδικεῖσθαι χαὶ χολάζεσθαι ' τὸ μὲν γὰρ, p] δύνασθαι χατ' ἀξίαν τὸν θεὸν ὑμνεῖν, οὐδὲν μέγα * τὸ δὲ, μέλλοντα χρίνεσθαι πρὸς αὑτὸν, ἐν τοῖς πρὸς ἡμᾶς, μὴ δύνασθαι χατ᾽ ἀξίαν αὐτὺν ὑμνεῖν , τοῦτο μέγα. contingunt, non posse illum qui cum eo judicio contendere voluerit, dignis laudibus eum celebrare, magnuui est, CAP. XXX VIII. Vens. 1. « Et postquam quievit Elius loqui, dixit Dominus ad Job per turbinem et nubes. » Cum nubes cceli symbolum sit, ut Jobi mentem erigeret, ac vocem illam, quemadmodum in arca propitiatorio, desuper demissam persuaderet, caelum ipsum quodammodo, thronum suum, coram Jobo sistere volens, propius illi admovit : quod in monte etiam mihi facium fuisse videtur, cum nubes im- mineret, uL vocem ex alio demissam intelligerent. * [ους xin, 12, 15. 0 Psal. xxxii, 7. U** fc. Ἐλιούς, ΚΙΦΑΛ. AH'. « Μετὰ δὲ τὸ παύσασθαι Ἑλιοὺν τῆς λέξεως, εἶπεν ὁ Κύριος τῷ Ἰὼό διὰ λαίλαπος xa νεφῶν. » Ἐπεὶ σύμθολον οὐρανοῦ νέφος, ὡσανεὶ αὐτὸν ἐπιστῆσαι βουλόµενος τὸν οὐρανὸν τῷ Ἰώθ, olovsi τὸν θρόνον αὐτοῦ ἤγαγε πλησίον αὐτοῦ, ὥστε 5tava- στῆναι αὐτοῦ τὴν διάνοιαν, xal πεῖσαι ὅτι ἄνωθεν αὕτη φέρεται dj quvh, χαθἀ καὶ ἐπὶ τοῦ ἱλαστηρίου τῆς χιθωτοῦ * τοῦτό pot δοχεῖ καὶ ἐπὶ τοῦ ὄρους - γενέσθαι, ὅτε νεφέλη ἐπέστη, ἵνα μάθωσιν ὅτι ἅω- θεν fj φωνή. «45 FRAGMENTA IN BEATUM JOB. 616 « Ti; οὗνος ὁ κρύπτων µε βουλήν; [ Σύμμαχος, A — VERS. 2. « Quis est hic qui celat me consilium? Σχοτεινὸς γνώµῃ, ] συνέχων δὲ ῥήματα ἓν xapbia, εμὲ δὲ οἴεται χρύπτειν»» "Opa τί motel * ἐμοὶ δοχεῖ, ἀπὸ τῶν ῥημάτων τοῦ- των στοχαζοµένῳ, ἕτερόν τι αὑτοῦ τὴν διάνοιαν εἰσ- εέναι. Ἐπειδὴ γὰρ πολλὰ ἣν ἃ χατὰ διάνοιαν ἔσχεν ὁ Ἰὼ6δ, καὶ εἰς μέσον ἐξενεγχεῖν οὐχ ἑτόλμα, ἀπὸ πούτου πρώτου!» διανίστησιν αὐτὸν, xol δείχνυσιν ὅτι προνοεῖ τῶν ἀνθρωπίνων πραγμάτων, xal πάντα οἶδε σαφῶς * ὥστε ἀπὸ τῶν προτέρων ἑχείνων ἄρχε- και, τῶν μᾶλλον ἀσυγγνώστων. El γὰρ ἅπερ ἑτόλμη - σεν εἰπεῖν, οὕτω φορτικὰ χαὶ ἑπαχθῃ, πολλῷ μᾶλλον ixeiva* διὰ τοῦτο προτέροις absol; ἐπιτίθησι τὸ oáppaxov: Τίς οὗτος; φησἰν. Ὁμοῦ ἐκ προοιµίου [Symmachus , sententia et mente. tenebricosus ?! continens autem sermones in corde , et me putat celare ? » Quid 3gat, considera. Mihi certe, ex verbis isiis conjecturam facienti, aliud quidpiam animum Jobi subiisse videtur. Cum enim multa essent quz& mente secum volveret,' nee in medium proferre auderet, statim in limine excitat eum Deus, et rerum huma- narum providam curam se agere, omniaque eviden- ter scire ostendit : quare a prioribus illis, quae ve- niam minus merebantur, sermonis initium ducit ; nam 8i gravia adeo et molesta erant quz eloqui est ausus, multo magis illa quze suppresserat; quare prioribus illis medicinam adhibet : Quis hc est? in- δείχνυσι τὸ μέσον τοῦ θεοῦ, olov: Τίς ὁ χρύπτειν ἀπ᾿ B quit. Statim in sermonis exordio intervallum inter ἐμοῦ ἐπιχειρῶν, εἰπέ uot, τοῦ τὰ ἀπόῤῥητα μετ᾽ ἀχριδείας εἰδότος; Mi) γὰρ, ἐπειδὴ οὐκ εἶπες αὐτὰ, οὐχὶ ῥήματά ἐστιν; Ἐτέχθη, χαὶ Υέγονε λόγος ΄ ὥστε µάτην χρύπτειν βούλει,ἃ λαθεῖν οὐχ ἔστιν. Ὁρᾷς πῶς ἡημέρως, πῶς διορθωτικῶς xat ἑλεγχτιχῶς δια- λέγεται. Deum et hominem .ob oculos pouit ; ac si diceret : Dic amabo, quisnam sis qui me, cui arcana et ab- dita accurata cognitione perspecta sunt, celare contendis? Num enim continuo verba non sunt, quia ea non protuleris? simul ac mens aliquid peperit, eermo est : quare frustra occultare ea stu- des, quz latere nequeunt. Vides quam blando, et ad corrigendum ac reprehendendum idoneo sermone utatur. « Ζῶσαι ὥσπερ ávhp τὴν ὀσφύν cov * ἑρωτήσω δέ σε, σὺ δέ µοι ἀποχκρίθητι. » Ἐπειδὴ χαταθεθληµένος ὑπὸ τῆς ἀθυμίας Tv, δι- ανίστησιν αὐτὸν διὰ τῶν ῥημάτων, ὥστε προσέχειν τοῖς λεγομένοις * καὶ κατ ἐρώτησιν προάγει τὸν λό- γον, ὅπερ ἑἐστὶν ἐλεγκτιχώτατον μάλιστα’ καὶ δεί- Χνυσιν, ὅτι πάντα σοφίᾳ χαὶ σννέσει ποιεῖ 15, καὶ οὐχ ἣν τοῦ τοσαῦτα μετὰ σοφίας ἐργαζομένου, ἄνθρωπον, δι ὃν ἅπαντα ἑτεχτήνατο, παριδεῖν ὡς ἔτυχε πάσχον- τα χακῶς. ἸΑπόῤῥητα μανθάνοµεν μυστήρια ὄντως * χαὶ τὸ πρὸς τὸν Ἰὼδ εἰρημένον, οὐ πρὸς ἐχεῖνον εἴρηται μᾶλλον f| πρὸς ἡμᾶς, Ζῶσαι ὥσπερ dxhp τὴν ὁσφύν σου χαὶ γὰρ ἡμῖν ταύτης δεῖ τῆς προθ»- µίας χαὶ τῆς διαναστάσεως. « Ποῦ 3c ἐν τῷ θεμελιοῦν µε τὴν γῆν; » Τί λέχεις, φησί; Y» μὲν μετὰ ἀκριθείας τοσαύ- της ἑστήριξα διὰ σὲ, σὲ δὲ παρόφομµαι δι’ ὃν ἑχείνην ἐποίησα; Διὰ τοῦτο οὐ λέγει τῆς πλάσεως τὴν co- φίαν, xaX τὴν δηµιουργίαν τὴν χατὰ τὴν χατασχευὴν, ἀλλ᾽ ἐχ περιουσίας ἀπὸ τῆς γῆς, ἀπὸ τοῦ οὐρανοῦ δειχνὺς, ὅτι El ὁ χόσµος ἁπολαύει τοσαύτης προ- νοίας διὰ ck, πόσῳ μᾶλλον σύ; Οὐχ εἶπε δὲ, "Occ &nolnca * ἁλλ', Ὅτε ἐθεμε.ἱίωσα * xaX γὰρ αὑτὺ τὸ οτῆναι!'ὁ αὐτὴν, μεγάλης τέχνης ἣν, οὐχ ἔχουσαν Θεμέλιον, οὔτε χρηπῖδα, οὔτε ὑποθάθραν, σώματος Wryxov τοσοῦτον ἐναρμόσαι, καὶ πῆξαι βεδαίως οὔ- πως, ὡς ἐν τοσούτῳ χρόνῳ μὴ παρασαλευθῆναι, εΤίς ἔθετο τὰ µέτρα αὐτῆς, εἰ oibac ; 7| τίς ὁ ἐπ- «αγαγὼν σπαρτίον ἐπ᾽ αὐτῆς; » 1 fg, τοῦ πρώτου. — 1* Ισ. ἔποίει. PATROL, GR. LXIV. !* Tg. στῆσαι. Vas. 5. « Accingere tanquam vir lumbum tuum : interrogabo autem te, tu autem responde mihi. » Quoniam Jobus merore confectus, animo conci- disset, ut iis qua& dicenda crant advertere posset, verbis eum erigit; ac sermone interrogatorio uti« tur, quod genus loquendi redarguendi vim eximiam habet; et prudenter ac sapienter universa ab eo condita fuisse ostendit; et quod hominem, propter quem omnia fabricatus esset, casibus adversis op- pressum negligere, partes ejus uon essent, qui tauta cum prudentia operatus fuisaet. Arcana certe mysteria hinc discimus ; et quod Jobo dictum erat : Accingere tanquam vir lumbum (uum, non magis illi quam nobis dictum est ; lianc enim studii alacritatem, et animi promnptitudinem nos etiam ostendere oportet. VEnRs. 4. « Ubi eras cum fundarem terram? ο Quid ais, inquit? Egone qui terram tua causa tanta solertia stabilivi, te, propter quem illam erea- vi, neglecturus sum? Ac propterea prudentiam qua D hominem plasimavit, et opificium quo usus est duin eum f[abricaret, iacet, argumentoque a lerra et coelo petito, abunde illud demonstrat ; si mundus lua causa tantam providentiam experitur, quanto magis tibi ipsi providentia invigilat? Non autem dixit, cum crearem ; sed, cum fundarem : terram enim, nullo fundamento, basi, aut fultura nixam, statuere, ac tantam corporis molem apte adeo con- cinnare, (irmiterque stabilire, ut tam longo tem- poris spatio sedibus suis iuconcussa maneat , rari et eximii artificii opus erat. VeRs. 5. « Quis posuit mensuras ejus, si nosti? out quis est qui induxit super eam funiculum ? » 23 e est terra; verum meo judicio, si vel tantillum οἱ adderctur, nimia et immodica esse; ae pari ratione, si detraheretur, tota lzdi οἱ corrumpi videretur : et hoc est quod mensure et. funiculus innuunt. Vgns. 40. « Et posui illi terminos, cireumponens clauswa et portas. » ; Mare hoc loco adeo firmiter et in tuto. situm esse, ac. si vinculis constringeretur, ostendit : fir- mitatem enim his verbis, sequentibus autem, operis facilitatem ob oculos proponit ; subjungit euim : Vens. 15. « Excutere impios ex ea. » Eatrones, bustorum violatores, et reliquam eorum turbam intelligit, qui ad patranda sua scelera, no- ctis adminiculo utuntur : hi enim, luce exorla, non amplius in terra libere vagari audent, sed ex ea exterminantur, ac in latebris abduntur, quia lucem, scilicel, qux opera iHorum arguit, oderunt. Ύεας. 14. « Aut tu. sumens. terram lutum, pla- smasti animal, et idoneum ad loquendum eum po- suisti super terram. » Olympiodori, Severi el Chrysostomi. Num tu, in- quit, ο Jobe, accepto pulvere aqua. madefaeto, ho- minem e terra finxisti ? num ratione, prout ego, eum Ornasti? et mundi ornamentum ostendisti ; Unde apparet cetera animantia ratione destituta fuisse, quam quidem Deus homini, tanquam ipsi peculiarem, attribuit; animal enim idoneum ad lo- quendum, rationale vocat. lllud autem : Poni super SUPPLEMENTUM AD S, J. CIIRYSOSTOM!I OPERA, Non igitur temere et fortuito tant». molis facta A 15 "Aca οὐχ ἁπλῶς τοσαύτη γεγένηται dj Υῆ, οὐδὲ ὡς τνχεν " ἀλλ' ἐμοὶ δοχεῖ, εἰ χαὶ τὸ τυχὸν προσετέθη, ἄχαι[ιον εἶναι, xaX εἴπερ ἀφῃρέθη ὁμοίως τῷ λόγῳ, πᾶσαν αὐτὴν λυμήνασθαι ’ xol τοῦτο αἰνίττεται τὰ [ιέτρα χαὶ τὸ σπαρτίογ. ε Ἐθέμην δὲ αὐτῇ ὅρια, περιθεὶς χλεῖθρα xa πύ- λας. ) Ἐνταῦθα δείχνυσιν, ὃτι οὕτως ἀσφαλῶς ἕστηχεν, ὡσανεὶ δεδεµένη. Διὰ μὲν οὖν τούτου, τὸ ἀσφαλὲς - διὰ δὲ τοῦ ἑξῆς, τὸ εὔχολον δεέχνυσιν’ ἐπάχει γάρ ς Ἐκτινάξαι ἀσεθεῖς ἐξ αὐτῆς. » Περι τῶν λῃστῶν, xaY τῶν τυμθωρύχων, χαὶ τῶν ἄλλων ἁπάντων λέγει, τῶν τῇ νυχτὶ πρὸς τὴν οἰχείαν χεχρηµένων πονηρίαν ' οὗτοι γὰρ, τοῦ φωτὸς ἄνα- τείλαντος, οὐχέτι ἐπὶ τῆς γῆς παῤῥησιάζονται, à3À* ἐξ αὐτῆς ἐχτινάσσονται, xal συστέλλονται * μισοῦσι γὰρ τὸ φῶς, ὡς ἐλέγχον αὐτοὺς. « Ἡ σὺ λαθὼν γην πηλὸν, ἔπλασας ζῶον , xal λα- λητὸν αὐτὸν ἔθου ἐπὶ γῆς» » Ὁμλυμπιοδώρου, Σεθήρου xaX Χρυσοστόμου. "AX 1** σὺ, φησὶν, à Ἰώδ, λαδὼν χοῦν ὕδατι βεθρεγ- µένον, ἀτὸ γῆς ἔπλασας ἄνθρωπον; xaX λόγῳ τοῦ- τον ἑχόσμησας, ὥσπερ γώ; xal τοῦ. χόαμον χόσμον. ἀνέδειξας ; "00v δήλον ὅτι τὰ ἄλλα οὐχ εἶχε τὸ 1ο- γικόν' οὐ 17 γὰρ ἂν ὡς ἑἐξαίρετον αὐτῷ τῷ ἀνθρώπῳ προσῖψε ' να λητὸν γὰρ, τὸ λογικόν φησι ζῷον. Τὸ δὲ, Τεθῆναι ἐπὶ τῆς Της, τὸ ταχθῆναι χυριεύειν terram, esi, omnium qua in terra sunt dominum C πάντων τῶν ἐπὶ τῆς γῆς. Ὡς ἔγωγε δι ἀμφότερα constitui, Λάοο ut propter utrumque hoc Deum ego admirer, quod corpus humanum corruptioni ob- noxium condiderit, et quod potentiam ac sapien- tiam xuam in corruptione inanifestaverit (substan- tie enim vilitas, artificii penuriam et difficultatem precipue declarat), quod luto, acilicet, et cineri tan- tam harmoniam, ac tales sensus, tam varios el omnigenos, quique tam largam philosophandi ma. teriam praebeant, indiderit : e terra etenim, quze ma- teriam tantum tegulie et lateri ministrat, oculum tam pulchrum fabricare, tantisque viribus instruere valuit, ut exigu pupille perceptione tot numero corpora videre et complecti possit. Vgns. 92, 95. « Aut venisti ia thesauros nivis? aut thesauros grandinis vidisti ? el reposita suut tibi in tempus inimicorum, iu diem bellorum et pugnz. » Chrysostomi et Olympiodori. Thesauros dicit, nou quia apothecz sint, sed quia prompte cum ipsi vi- sum fucrit, ea tanquam ex thesauris excutiens ostendat. Nosti igilur, inquit, qua ratione nivem et grandipem qui non videntur, apparere faciam ? vel an conira hostes uti hís poteris, prout ego possum? Vides quod opportunitatem earum rerum his verbis ostendat, quod, scilicet, non temere, sed teuipore cpportuno eveniant ; nive enim et grandiue cantra zestes utitur, et cum supplicio aliquos punire vult. ..1σ "Aog. !'lIc.6. ταῦτα θαυµάζω τὸν θεὺν, ὅτι τε φθαρτὸν τὸ ἀνθρὼ- πινον σῶμα ἐποίησε, xal ὅτι ἓν τῇ φθορᾷ τὴν οἰχείαν ἰσχὺν ἐπέδειξε xal coglav* τὸ γὰρ εὐτελὲς τῆς οὗ- σίας, τοῦτο δείχνυσι μάλιστα τῆς τέχνης τὸ εὖπο- pov !* xai εὐμήχανον * ὅτι ἓν πηλῷ καὶ τέφρᾳ τοσαύ- την ἐνέθηχεν ἁρμονίαν, καὶ τοιαύτας αἱσθήσεις, οὕτω ποιχίλας xai παντοδαπὰς, xai τοιαῦτα δυναµένας φιλοσοφεῖν ' καὶ γὰρ ἀπὸ γῆς, τῆς ὕλης ἧς Υίνεται χέραµος καὶ πλίνθος µόνον , ἴσχυσεν ὀφθαλμὸν οὕτω ποιῆσαι χαλὸν, καὶ τοσαύτην ἐχθεῖναι τούτῳ δύναμιν, ὡς μιχρᾶς χόρης ἀντιλήφει τοσαῦτα ὁρᾷν xol περι- λαμόάνειν σώματα. «Ἡλθες δὲ ἐπὶ θησαυροὺς χιόνος; θησαυροὺς δὲ χαλάζης ἑώρακας; ἀπόχεινται δέ σοι el, ὥραν ἐχθρῶν, εἰς ἡμέραν πολέμων xal μάχης.» Χρυσοστόμου καὶ Ολυμπιοδώρον. θησαυροὺς λέγει, οὐχ ὅτι ἀποθῆχαί εἰσιν, ἀλλ' ὃτι ἑτοίμως οὔ- τως, ὥσπερ καὶ ἐκ θησαυρῶν- ἐχθάλλων, δείχνυαιν αὑτὰ ὅταν βούληται. Οἶσθα οὖν, φησὶ, πῶς τὴν μὴ φαινομένην χιόνα xal χάλαζαν ἐχφαίνεσθαι παρα- σχευάζω; ἢ δυνατὸς sl τούτοις χατὰ πολεµίων χρή- σασθαι, ὅπερ ἐγὼ ποιεῖν ἱκανός, Ορᾷς ὅτι τοῦτο βούλεται τὸ εὔχαιρον δηλῶσαι, ὡς ἄρα κατὰ χαιρὸν τοῦτο γίνεται, xat οὐχ ἁπλῶς * χέχρτται γὰρ τῇ χιάνι καὶ τῇ χαλάζῃ κατὰ πολεµίων, καὶ ὅταν τινὰς βού- *5 fc. ἄπορον καὶ ἁμήχανον. 09 FRAGMENTA IN BEATUM JOB. 656 ληται τιµωρήσασθαι. Εἶτα xai περὶ τῶν ἄλλων A Deinceps de aliis omnibus, de pluviis, inquim, ἁπάντων διέξεισιν, ὑετῶν, λέγω, xol πάχνης, καὶ ἀνέμων. « Αποστελεῖς δὲ χεραυνοὺς, καὶ πορεύσονται ; ἑροῦσι δέ σοι, TC ἐστιν; » "Opde xai χεραυνοὺς ἀποχρινομένους * οὐχ ὅτι ol κΣραυνοὶ ἐροῦσι' Τί ἐστω"; ἀλλ᾽ ὅτι πάντα, καθάπερ ἔμφυχα, οὕτως ὑπαχούει τῷ θεῷ. ι « Τΐς δὲ ἔδωχε γυναιβιν ὀφάσματος σοφιαν, t ποι» χιλτικὴν ἐπιστήμην: » Σεδήρου, Χρυσοστόμου χαὶ Γρηγορίου τοῦ θεο.. ΑἈπαριθμούμενος τὴν οὐρανοῦ καὶ γῆς ποίησιν , xat θαλάσσης χλεῖθρα, χαὶ ἀστέρων θέσιν, χαὶ ὑετοῦ ῥύ- m, xat τ’ ἄλλα δι ὧν κυδερνᾷ τὴν. ἡμετέραν ζωὴν, Tic, qnot, γυναῖχας, χαίτοι τὰ ἄλλα ἀσθενεῖς οὔσας, pruina, e! ventis disserit. VERs, 39. « Mittes autem fulmina, et ibunt * aut: dicent tibi: Quid est? » Vides fulmina etiam respondere; non quod ful- mina dicant : Quid esi ? sed quia omnia, ae si ani- mata essent, Deo obtemperent. Vras. 56. Quis autem dedit mulieribus texture sa- pientiam, aut variegandi scieutiam ? Severi, Chrysosiomi et Gregorii Theologi. Cum celi et terrx creationem, maris claustra , siderum situs, pluviz fluxum, et alia quibus vitam nostrane gubernat, enumerasset : Quis, inquit, mulieres, alias imbecilles, textilium artificium, et ut lanarum tiu- ἑσόφισεν εἰς ὑφασμάτων χατασχενὴν, χαὶ εἰς τὸ B cturis ac coloribus ea variegarent, largitus est? καῦτα χαταποικίλλειν ταῖς τῶν Épluv βαφαῖς τε xal χρώμασιν; Αναμίγνυσι δὲ ἡ θεία Γραφὴ τοῖς µεγά- Aotg τὰ μιχρὰ, xai γυναιχῶν θαυμάζει σοφίαν τὴν ἐν ὑφάσμασι, Τίς ἔδωκε, λέγουσα, γυγαιξὶν ὑφά- σµατος σοφίαν , καὶ ποιλιὶτικὴν ἐπιστήμην ; Ζώου λογιχοῦ τούτου !ὃ, xol περιττοῦ τὴν σοφίαν, καὶ µέχρι τῶν οὑρανίων ὁδεύοντος ' οὗ γὰρ ἡ τυχοῦσα σοφία αὕτη ποιχίλη τις οὗσα, οὐδὲ μικρὰ fj χρῆσις, 00x ἀτημέλισται "’ οὖν dj παρὶ τοὺς ἱστοὺς φιλοτε- χνία, οὐδὲ ἀπέῤῥιπται ὡς περιττὴ, ἀλλ᾽ ἕνεστι xàv τούτοις"! θεία σοφία, καὶ ἣν οὐκ αἰσχύνεται θεὺς Ιδίαν ἀποχαλεῖν, οὐχ ἄλλον λέγων εἶναι ταύτης δο- ςῆρα xat χορηγὸν ἀλλ᾽ ἑαυτόν. « θηρεύσεις δὲ λέουσι βορὰν , φυχὰς δὲ δραχόντων ἐμπλήσεις; Δεδοίχασι γὰρ ἐν χοίταις αὐτῶν, χάθην- £a δὲ ἐν Όλαις ἑνεδρεύοντες, » Έίνος δὲ ἕνεχεν ταῦτά φησι; ὅτι el τῶν περιττῶν φοααύτην παιοῦμαι πράνοιαν, τῶν οὐδὰ εἰς δουλείαν ὁμῖν χρησίµων, οὗ πολλῷ μᾶλλον ὑμῶν; τί γὰρ τοσ- οὔτον ὄφελος ἀνθρώπῳ Ex τῶν τοιούτων: ΚΕΦ. A89. « El ἔγνως χαιρὸν τοχετοῦ τραγελάφων πέτρας, ἐφύλαξας δὲ ὠδίνας ἑλάφων, Ἱρίθμησας δὲ μῆνας αὐτῶν π)Ἶρεις τοχετοῦ αὐτῶν, ὠδῖνας δὲ αὐτῶν ἕλυ- σας, ἐξέθρεφας δὲ αὐτῶν τὰ παιδία ἔξω φόδον, ὡδῖ- ya« δὲ αὐτῶν ἐξαποστελεῖς»» Καλῶς δὲ εἶπεν, ἐφύ.αξας' ἐπειδὴ γὰρ ἀεὶ ἓν «uiti, χαὶ φόδῳ xat, ἀτονίᾳ 33 τὸ ζῶον ἀεὶ πηδῶν xal ἐναλλόμενον 33, πῶς, φησὶν, οὐκ ἀμθλώσχει, ἀλλά πλήρης ὁ τόχος ἐξέρχεται; Τὸ δὲ, ὩὨδίνας αὐτῶν 8λνυσας, ἐμφαντιχῶς εἴρηται' αὐτομάτως γὰρ ἆπο- χύουσιν, οὗ δεόµεναι μαιεύσεως. Τὸ δὲ, Ἐξέθρεγας αὐτῶν τὰ παιδία ἔξω φόδου,; σαφέστερον ὁ θεοδο- τίων ἠρμήνευσεν, εἰπών, ᾿Εὰν δώσονσι τὰ παιδία αὐτῶν , διασώσεις abcd; Τὸ δὲ, Ἐξαποστε.εις Grac αὐτῶν; εἰ μὲν ὠδίνας αὐτῶν τὸ πάθος νοή- σεις, τὸ, ἐξαποστε.1εῖς, ἀντὶ τοῦ, παύσεις , παρ- είληπται” Παύσεις Υὰρ, qnoi, τὰς (iva, 3) τὰ 19 jg, τοῦτο, 30 ἴσ. ἀτημελείται. 3 Tg. ταύτῃ. 3 fe. ἀγωνίᾳ. Magnis autem Scriptura etiam parva admiscet, et feminarum in textilibus couficiendis sapientiam admiratur, dicendo ; Quis dedit mulieribus textura sapientiam, et variegandi scientiam ? lloc enim ani- malis est ratione praediti, quod prudentia excellit, et ad ceelestia usque penetrat : non enim vulgaris est hec variegandi sapientia, neque usus ejus exi- guus. Non neglecta igitur Jacet textura ars, neque tanquam supervacanea abjicitur, sed in hac etiawm divina sapientia inest, quam Deus non erubescit suam vocare, cum non alium, sed seipsum ejus datorem et subininistratorem esse dieat. εκ». 30, 40. « Aut venaberis leonihus escam; auL animas draconum replebis? Timuerunt enim in cubilibus eorum, et sedent in silvis insidiantes. » Quorsum vero: hzc dicit ? Si supervacaneas, in- quit, belluas et minime necessarias, quse vestro servitio utilitatem nullam przstant, tanta provi- dentia complector ; an non multo magis vos ? quem fructum enim et utilitatem homo ex hujusmodi percipit ? CAP. XXXIX. Vgns, 1-5. « Si cognovisti tempus pariendi tra- gelaphorum petrz, aut partus cervarum custodistí, et numerasti menses earum plenos partus earum, et dolores earum solvisti, et nutristi liianulos earum sine metu, et partus earum emittes? » D Recte autem. dixit, cuatodisti : Quomodo enim, inquit, cum animal in fuga, metu et formidine sem- per sit, ac perpetuo saliat et subsiliat, abortum non patitur, sed fetum absolutum edit? lllud vero, Dolores earum solvisti, per ewphasin dictum est ; sponte enim sua pariunt, nec obstetricis ope indi- gent. Illud autem :. Nutrisii hinnulos earum sine metu ? 'Theodotio evidentius interpretatus est, di- cens, Si dederint parvulos suos, salvabis eos? Mlud. vero, Partus earum emilttes ? si passionem ipsam et dolores in partu, parius nomine intellexeris, emit- les, pro, cessare facies, sumitur; sistes enim, in- 33 1σ. ἀλλόμενον. !* Tc. suppl. εἰ δέ, SUPPLEMENTUM AD S. J. CIIRYSOSTOMI OPERA. 053 quit, dolores partus, ne semper in iis siut : sin au- A ᾠδινηθέντα xal τεθέντα 35 ἐχλήφῃ, τὸ, ἐξαπουτε- iem, pariws, pro partu editis et in lucem natis acceperis, illud emittes, idem est quod, ablegabis ; quod Symmachus sua versione inanit, Que pepere- runt, derelinquunt : postquam enim fetus. recenter editos ad tempus educaverint, quo libitum iis est, abire sinunt. Atque hunc sensum versus qui proxime sequitur exhibet. Vins. 5-7. « Quis autem est qui dimisit onagrum liberum, et vincula ejus quis resolvit? » Quis hoc, inquit, ita disposuit ? Quis nature le- ges sancivit? Cum enim ille perpetu: sin!, mec labem ullam aut corruptelam patiantur , robustum illad animal et indomitum, licet willies studiose contenderis, in potestatein tuam non rediges, neque cicur.el mansueium reddes. Vgns. 19. « An tu circumdedisti equo virtutem (Symmachus, hinnitum, Tlieodotio vero, clamorem, reddidii], et induisti collum ejus timore. » Equi, animalis cicuris, mentionem faciens, ad id quod vit& humanz utilitatem maximam affert, orationem traducit, et inulta de hoc animali nar- rat ; quemadmodum elatum, et erectum, el ad bel- lum aptum sit, et quemadmodum homini salvando idoneum exsistat, Vides utrumque, asinum simul silvesirem et equum, superbum οἱ elatum esse, lunc autem homini subjectum, illum vero nequa- quam. Vgns. 24. « tuba. » Tubam, inquit, audit, et belli signum novit, ac e longinquo sonitum bellicum edit. Was. 26. « Ex tua vero scientia stetit accipiter, expausis pennis immobilis, respiciens qud ad Au- suum. » Vide quam multa paucis verbis complectatur. Cur neque bovis, neque ovium, neque ejusmodi pecorum meminit, sed inutilium , eL eorum qua irusira exsistere videntur? Ut, si erga illa animalia tanta sit Dei sapientia et providentia, multo inagis erga hoc geuus esse ostenderet. CAP. XL. « Nunquid brachium est tibi instar Nec credet donec signilicaverit NEns. 4. Domini ? » Ex iis, inquit, qnz: de anni tempestatibus, de me- teoris, de Providentia erga genus animantium sci- scitabantur, manifestum est quod hormnines milii cure sint : cur autem talem tentationem tibi in- flisxerim, nuper audivisti, quod, scilicet, virtutis tux deelaratio, ut documentum ejus praberes , causa faerit derelictionis. Hic autem vires meae et poten- tiam disce, et quod iustar bellatoris vulnerari te $02 passus sim : quo enim robore przditus es, ut in prelium tecum descendam? Num brachium tibi est instar brachii Domini ? aut pari potentia arina- tis es? 9! [c. τεχ θέντα. 3' ἴσ, ὥδιναν. 1 ἶσ. φίλον. 19 γρ. τέθεικεν. 5 Tg, περὶ ὡρῶν. ut in ms. Thecle..— 3 ἶσ. "Ότι 3 ἴσ. µέλει. dere, τὸ, ἐχπέμγεις αὐτὰ, δηλοῖ ' ὃ χαὶ Σύμμαχυς Ἠνίδατο ἐχδούς' "A ὡδίνησαν ** ἀπολείπουσι" μετὰ γὰρ τὸ ἐχθρέψαι τὰ νεογνὰ, ἑῶσι ταῦτα ὅποι φίλων t! αὐτοῖς πορεύεσθαι. Ταύτην τὴν διάνοιαν καὶ ὁ EET; στίχος παρἰστησιν * « Tí; δέ ἐστιν ὁ ἀφεὶς ὄνον ἄγριον ἑἐλεύθερον, δε- σμοὺς δὲ αὐτοῦ τίς ἔλυσεν; » TÉ τοῦτο διετύπωσε, φησί; Τίς τοὺς τῆς φύσεως νόµους διέθηχεν 33: "Occ γὰρ νόμοι διηνεχεῖς εἰσε, xaX οὗ παραφθείρονται, ἰσχυρὸν τὸ ζῶον καὶ ἁδάμα- στον, xàv µυρία φιλονειχῇς, οὐκ ἄξεις ὑπὸ τὴν χεῖρα B τὴν σήν. € H cb περιέθηχας ἵππῳ δύναμιν [ Ὁ θεοδοτίων δὲ καὶ Σύμµμαχος, ὁ μὲν χρεμετισμὸν, ὁ δὲ xpau- h^ ἐξέδωκεν], ἑνέδυσας δὲ τραχγλῳ αὐτοῦ φό- 60v ; » Ἐπὶ τὰ χρησιμώτατα ** µετάχει τὸν λόγον, ἵππου μνημονεύων τοῦ χειροήθους, xal πολλὰ περὶ τοῦ ζώου τούτου διαλέγεται' πῶς γαῦρον, πῶς άνεστη- χὸς, πῶς πρὸς πόλεμον ἐπιτήδειον, πῶς ixavbv &v- θρωπον διασῶσαι. Ὁρᾷς ἕκαστον γαῦρον, xai τὸν ὕνον, καὶ τοῦτον ' ἀλλὰ τὸν μὲν ὑποχείμενον, τὸν δὲ ob. « Οὐ μὴ πιστεύσῃ ἕως ἂν σημάνῃ σἀλπιγξ. » 'Axoóst, φησὶ, σάλπιγγος, χαὶ olbe τοῦ πολέμου τὸ σύνθημα, xal πόῤῥωθεν ἁλαλάζει πολεμιχόὀν. ε Ἐκ δὲ τῆς σῆς ἐπιστήμης ἕστηχεν ἱέραξ, áva- πετάσας τὰς πτέρυγας ἀχίνητος, χαθορῶν τὰ πρὸς Νότον. » "Opa ἐξ ὀλί[ων πόσα φησἰ. Τίνος ἕνεχεν οὐχ ἑμνή- σθη Bobz, οὐδὲ προθάτων, οὐδὲ τῶν ἄλλων τῶν τοιού- των οὐδενὺς, ἀλλὰ τῶν ἀχρῄστων, χαὶ εἰχῃη δοχούν- των εἶναι; δειχνὺς ὅτι εἰ ἓν ἐχείνοις σοφία τοσαύτη xal πρόνοια, πολλῷ μᾶλλον Ev τούτοις. κΕς. M'. «Ἡ βραχίων col ἐστι κατὰ τοῦ Κυρίου 38: , "0 *! μὲν μέλλει 5" uot, qnot, περὶ τῶν ἀνθρώπων, Tov ἐχεῖθεν ἀφ' ὧν περιορῶν 33, καὶ μετεώρων, xal τῆς ἐν τοῖς Quote Προνοίας ἡρώτηται, Τίνος 3 ἕνεχεν τοῦτον ἐπήγαγόν aot τὸν πειρασμὸν, νῦν ἥχουσας, ὅτι αἰτία τῆς ἑγχαταλείψφεως, fj τῆς σΏς ἀρετῆς φανέ- poste, ἵνα δοίης ταύτης δοχίµιον. Ἐνταῦθα δὲ τὴν ἐμὴν µάνθανε δύναμιν, καὶ ὅτι οὗ πολεμῶν, πληγῆ- val σε συνεχώρησα ' ἐπεὶ ποία col ἔστιν ἰσχὺς, ἵνα καὶ εἰς πόλεμον ἀντικατασταθῶ σοι; Ἡ βραχίων cot ἐστι χατὰ τὸν Κυρίου βραχίονα; 3| δύναμιν ἔχεις ἐσο- σθενῃ; ὃν Ig. τὸ χρησιµώτατον. 9* Toc. Κύριον. ου «"H φωνῇ χατ αὐτοῦ ** Bpovtde ; » Οὐκ ἄρα πρὸς ἐπίδειξιν ἡ Bpovth, xal τὰ ἄλλα φάντα, ἀλλὰ πρὸς θεογνωσίαν. Ὄρα δι’ ὅσων τὸ τα- πεινὸν τῆς αὐτοῦ φύσεως ἑλέγχει. Καὶ οὐ λέχει, ὅτι Ταπεινὸς οὗ ' ἀλλ᾽, ὅτι Μέγας ἐγὼ, χαὶ οὗ δύνασαι ἅπερ ἐγώ. «᾽Αλλὰ 65 ἱἰδοὺ θηρία παρὰ σολ, χόρτον [aa βουσὶν ἐσθίουσιν. » Ἔστι δὲ καὶ περὶ θηρίων αἰσθητῶν νοῆσαι τὸν στίχον, & χαὶ τὴν φύσιν πολλάχις θεοῦ βουληθέντος Ἰγνόησεν ᾽ τὸ γὰρ θαυμαστὸν, ὅτι τὸ θηρίον οὐχ αἱ- µοθόρον ἐστὶν, ἀλλὰ τὴν τοῦ Bob; σιτεῖται τροφἠν. Ἐπεὶ οὖν τοῦτο παράδοξον, πυνθάνεται τοῦ Ἰὼ6, εἰ χαὶ παρ αὐτῷ τοιοῦτόν τι Ὑίνεται, ὥστε τὰ θηρία χόρτον ἐσθίειν, ἀλλὰ μὴ σάρκας. Εἶτα λέγει περὶ δύο τινῶν, τοῦ μὲν χερσαίου, τοῦ δὲ ἐνύδρου xal θαλατ- τίου. Καὶ οὐχ ἀγνοοῦμεν ὅτι πολλοὶ περὶ τοῦ διαδόλου ταῦτα εἱἰρῆσθαι νοµίζουσι, χατὰ ἀναγωγὴν ἐχλαμθδά- νοντες δεῖ δὲ πρότερον τῆς ἱστορίας ἐπιμεληθῆναι, χαὶ πότε ἔστι τὸν ἀχροατὴν ὠφελεῖν xal ἐχ τῆς ἆν- αγωγῆς, μὴ παριδεῖν. « Ἐνσιτοῦνται δὲ ἐν αὐτῷ ἔθνη, µεριτεύονται δὲ αὐτὸν Φοινίκων ἔθνη. » | Ακύ-λας δὲ, Ἡμισεύσουσιν αὐτὸν μεταξὺ Χαναναίων.] Τοσοῦτος αὐτῷ ὁ τοῦ σώματος ὄγχος ἐστὶν, ὡς δυνηθῆναι ὁλοχλήρῳ ἴθνει ἀρχέσαι. Οὐ γὰρ δὴ ὡς τούτου μέλλοντος γίνεσθαι, ταῦτά φησι. Φοινίχων δὲ ἐμνήσθη διὰ τὴν ἑμπορίαν. ΚΕΦ. ΜΒ’. « Aib ἐφαύλισα ἐμαυτὸν, καὶ ἑτάχην ἤγημαι δὲ ἐμαντὸν vr,» χαὶ σποδὀν. » Ταῦτα ἀπολογία ὑπὲρ τῶν προτέρων ἁπάντων; οὐδὲ γὰρ ἁπαλλαχεὶς τοῦ πειρασμοῦ ταῦτά φησιν, ἁλλ᾽ ἔτι ἐν τοῖς δεινοῖς ὢν παλινῳδίαν ᾖσεν. Οὐδὲν, φησὶν, ἐμαυτὸν τίθεμαι, ἀπολογίαν ὑπὲρ τῶν προτέ- pe» ποιοῦμαι, xal τούτων ἀνάξιος 35 fury ἐγώ. Τί οὖν ὁ θεός; Ἐπειδὴῇ ἑαυτὸν χατεδίχασε, τότε ἐδι- χαΐωσεν αὐτόν. θεώρει δὲ τοὺς ἁγίους ἄνδρας, πῶς ἅτε µειζόνων ἀξιοῦνται, πλείονα χτῶνται τἆπεινο- φροσύνην ' οὕτω xat ᾿Αδραὰμ, ὅτε εἶδε τὸν Κύριον, εἶπεν ᾿Εγὼ δέ εἰμι Tij καὶ σποδός. e Nov δὲ λάδετε ἑπτὰ µόσχους, καὶ ἑπτὰ κριοὺς, καὶ πορεύθητε πρὸς τὸν θεράποντά µου Ἰὼδ, xal ποιήσει χάρπωσιν ὑπὲρ ὑμῶν. » Οὐχ ἂν τοῦτο προσέταξεν, εἰ νόμος $v* ἀλλ αὐτὸς ἑερεὺς γίνεται, ἐχείνων προσαγόντων τὰς θυσίας * x4 Coa , προσήνεγχεν ὑπὲρ τῶν παἰδων, προσφέρει ὁπὲρ τῶν φίλων. Ὁρᾶς πῶς τὸ ἀμνησίχαχον αὐτοῦ δειχνὺς, µάρτυρας αὐτοὺς ποιεῖ γενέσθαι τῆς ἀρετῆς τοῦ &vbpó;* xai δείχνυσι τῆς ἁμαρτίας τὸ μέγεθος, x3. διὰ τῆς ὑπερθολῆς τῆς κατὰ τὴν προαροράν" οὐ ο Gen. xvin, 97. 9 γρ. αὐτόν, et sic in ms. Theclx. FRAGMENTA IN BEATUM JOB. 634 À VERs. 5. « Aut voce sicut ille tonas ? » Tonitru igitur et reliqua omnia, non ad inanem ostentationem, sed ad Dei notitiam facta sunt. Vide quot argumentis vilitatem nature ejus arguat. Non enim dicit : Tu bumilis et abjectus es ; verum, Magnus ego sum, neque qui ego prastare, tu potes. γεια. 10. « Verum utique ecce bestiz apud te, fenum sicut boves comedunt. » Potest etiam versus de bestiis sub sensum ca- dentibus intelligi, qux szepenumero voluntate di- vina naturam dedidicerunt': belluam enim sanguine minime vesci, sed bovis alimento uti, admirandum est. Cum igitur hoc admiratione non careat, Jobum interrogat Deus, an in ejus potestate tale quidpiam sit, uL bestize feno, non autem carnibus vescantur. Deinde de duabus speciatim, una quidem terrestri, alia vero aquatili et marina disserit. Plerosque autem anagogice accipiendo, de diabolo hiec dicta esse existimare, non ignoramus : historie vero ratio in primis habenda est, neque cun ad audito- rem utilitas aliqua redundare poterit, anagogia ne- gligenda est. Vgns. 95. « Pascuntur autem in 90 gentes, par- tiuntur autem eum gentes Phoenicum. » [Aquila vero, Dimidiabunt eum inter Chananzos.] Tauta est. corporis ejus moles, ut genti alicui universae suílicere possit. Hoc autem dicit, non quod ita aliquando evasurum sit. Phoenicum vere. C propter mercaturam mentionem facit. CAP. XLII. Vkns. 6. « Quamobrem sprevi meipsuin, et ex- labui : putavi autem me terram et cinerem. » Superiorum omnium excusationem hic habes ; Jobus enim cum hzc loqueretur, a tentatione liber non erat, sed calamitatibus eppressus palinodiam cecinit. Meipsum, inquit, nibili zestimo ; qua δι” pra a me dicta sunt, excusari cupio; non indignus enim eram qui has :rrumnas paterer. Quid igitue Deus ? Postquam seipsum condemnasset, tunc illum justum pronuntiavit. Considera autem, quemadmo- dum viri saucti, cum ampliori honore digpantur, majore humilitate praediti sint ; sic enim Abraham, cuim Dominum vidisset, dixit: Ego sum terra et cinis ο. VEns. 8. « Nunc autem sumite septem vitulos et: septem arietes, et ite ad famulum meum Job, et faciet victimam pro vobis. » Si lex promulgata tum fuisset, non hoc praece- pisset Deus. Amicis autem victimas affereuntibus, Jobus sacerdos fit; οἱ qui pro liberis obtulit, pro amicis etiam offert. Vides quemadinodum virtutis ejus testes eos efficiat, duni animum ejüs injuriarum immemorem fuisse ostendat; ac obiatiguis .ppa- raiu et. maguitudine, peccati gravitatem ob oculos. 95 ἶσ. τούτων γὰρ τῶν ὃσινῶν οὐχ ἀνάξ.ος. $06 SUPPLEMENTUM AD 8. J. CHRYSOSTOMI OPER4. 056 ponat; tot enim victimis opus tron fuisset, si pec- À γὰρ ἂν τοσούτων ἐδέησεν ἱερείων, μὴ αεγάλων ὄντων €ata qua remittenda erant, gravia non exstitissent. Sed οἱ victimam imidoneam fuisse declarat : Nam nisi propter ipsum, inquit, peccati veniam vobis won concessissem ; ex quo etiam liquet peccati vineu- lis ilos solutos fuisse. Vras. 10. « Dedit outem Dominus dupla quw- cunque erant aatea Job in duplicationem. » Passus est Deus diabolum vires suas omues exer- cere; cumque sagittis pharetram omnem exhau- sissel, nullusque invadendi modus reliquus am- plius esset, tupc, ut victoria illustris et indubitata foret, sihletam ex arena extulit. V&8s. 16. « Erat autem ipse ex paure quidem AZare, de filiis Esau fllius, matris autem Bosorrs ; jta ut ipse sit quintus ab Abraham. » Cum autem Judsi adhuc in Egypto essent, flo- ruit hic justus ; post ejus e vita excessum, ascen- sum inde moliebantur : ita ut, si ipsis visum (uis- set, non mediocri pietatis flamma incendi et in- fiammari potueriut; non emim verisimile est eum illos latuisse. Si enim adhuc in hodiernum diem reliquit ejus monstrantur, quanto magis rebus re- ceuter Lune gestis ostendebantur, et magnitudo οἱ celebritas eorum qui evenerant, omnibus qui Ara- biain incolebant perspeeta erat? « Ámici 2utem qui ad eum venerunt, Eliphaz de flliis Esau Thsmanorum rex |T^eodotio autem , Filius Josaphat, reddidit]. Baldad tyrannus Sau- eliorum [Theodetio addit, Filius Ammon, fili Chobor]. Sophar rex Minzorum. » Quisquis igitur librum hunc legerit, athletam hunc strenuum, tanquam exemplar archetypum in- tuens, fortitudinem ejus imitetur, patientiam zemue letur, ut viam eamdem insistens, et fortiter contra omnes diaboli machinas dimicans, bonis quz dili- gentibus Deum promissa sunt, potiri mereatur : adversa eliam quz beatus passus est, malorum no- strorum medicamenta sint; et difficilis hujus ac periculosa jactatio, calamitatum nostrarum portus. ln singulis quz nobis eveniunt, Sanctus aniris nostris obversetur ; cumque unum corpus totius mundi mala pertulisse viderimus, in eis quz sigil- latim nos premeut, fortiter nos geramus; et ad li- brum hunc, tanquam ad matrem piam et indulgen- tem, inanus suas undequaque protendentem, et liberos metu et formidine perculsos sinu foventem ac refocillantem, perpetuo recurramus ; ac licet luctuosissimis ac diulurnissimis zrumnis urgeri nos contigerit, gratia Christi, Dei veri, plenum solatium inde percipientes, gaudio perfusi abibi- mus; cui cum Patre οἱ Spiritu saucto, gloria sit hunc et in saecula saculorum. Amen, *! fg, del. xat. C D τῶν ὀφειλόντων λυθῆναι ἁμαρτημάτων. Ἐμφαίνει δὲ, ὅτι οὐδὲ θυσία ἰχανὴ dv* El μὴ γὰρ, quot, δι αὐ- τὸν, οὐκ ἂν εἴασα τὴν ἁμαρτίαν ὑμῖν διὰ τοῦτο δείχνναιν, ὅτι xal αὐτοὺς ἕλυσεν. «Ἔδωχε δὲ 6 Κύριος διπλᾶ ὅσα ἣν ἔμπροσθεν Ἰὼδ εἰς διπλασιασμόν. » Αφῆχε τὸν διάδολον ὁ θεὸς πᾶσαν αὐτοῦ τὴν δύ- ναμιν ἐπιδείξασθαι: καὶ ὅτε ἔχένωσε τὰ βέλη πάντα, καὶ οὐδεὶς ἐπιθολῆς ὑπελίπετο «ρόπος, τότε ἑνεθίδα» σεν ἐκ τοῦ σχάµµατος τὸν ἀθλητὴν, ἵνα λαμπρὰ καὶ ἀναμφισθήτητος ἡ νίκη γένηται. «Ἡν δὰὶ αὐτὸς πατρὺς μὲν Zaph, ix νῶν Ἠσαῦ υἱῶν υἱὸς, αητρὺς δὲ Bocóppaz: ὥστε εἶναι αὐτὸν B πέμπτον ἀἁπὺ ᾿Αθραάμ.) "Ore fjv οὗτος λάµπων ὁ δίχαιος, ἔτι ἐν Αἰγύπτῳφ ᾖσαν Ἰουδαῖοι» ἔμελλον ἀνιέναι λοιπόν’ ὡς, εἴχε ἐξούλοντο, οὐ μιχρὸν εὕρισκον ἑμπύρευμα εὖσε» δείας ' οὐδὲ γὰρ εἰχὸς ἣν λαθεῖν. El γὰρ ἔτι xai vov δείχνυται τὰ λείψανα, πολλῷ μᾶλλον τότε ἐδείχθη ἂν, νεαρῶν ὄντων τῶν πραγμάτων, xai τὸ μέγεθος τῶν συµθδεθηχότων καὶ» οἱ ἐν τῇ ΑἈραθίᾳ ἅπαντες ἂν ἔγνωσαν. « Ol δὲ ἑλθόντες πρὸς αὐτὸν φίλοι, Ἐλιφὰζ cuv Ἡσαῦ υἱῶν, θΘαιμανῶν βασιλεὺς { Ὁ δὲ Θεοδοείων, Ye, ἐξέδωκεν, Ἰωσαφὰτ], Βαλδὰδ ὁ Σαυχαίων τύ- pavvoc | Πάλιν ὁ θεοδοείων, Ἐἱὸς ᾽Αμμὼν του Χω- 6»p], Σωφὰρ ὁ Μιναίων βασιλεύς. » ἝἜκαστος δὲ τῶν ἀναγινωσχόντων, ὥσπερ sl; ἀρχέ- τυπὀν τινα εἰχόνα ὁρῶν τὸν ἀθλητὴν τοῦτον τὸν γεν- ναῖον, µιµείσθω τὴν ἀνδρείαν, ζηλούτω τὴν ὑπομο- vhv, ἵνα τὴν αὐτὴν βαδίσας ὁδὸν, καὶ πρὸς ἁπάσας τοῦ διαδόλου τὰς μηχανὰς γενναίως παραταξάµενος, τῶν ἐπηγγελμένων ἀγαθῶν τοῖς ἀγαπῶσι τὸν θεὸν, ἐπιτυχεῖν δυνηθείη χαὶ γενέσθαι τὰ τοῦ µαχαρίου τοῦδε πάθη, φάρμαχα τῶν ἡμετέρων καχῶν xai τὸ χαλεπὸν τούτου χλυδώνιον, λιμὴν τῶν καθ ἡμᾶς συµ- φορῶν. Καὶ ἐφ᾽ ἑκάστῳ τῶν συµδαινόντων ἡμῖν λο- γιζώµεθα τὸν “Άγιον. xal ὀρῶντες ἓν spa τὰ τῆς οἰκουμένης ὑποστὰν δεινὰ, γενναίως ἐπὶ τοῖς κατὰ µέρος διαχεώµεθα * xal καθάπερ πρὺς μητέρα τινὰ Φφιλόστοργον, πανταχόθεν τὰς χεῖρας ἐκτείνουσαν, xai τὰ παιδία πεφοθηµένα δεχοµένην xaX ἀνακτοιμέ- νην, οὕτω πρὸς τὴν βίδλον ταύτην ἀεὶ καταφεύχω- μεν. x&v οἴχτιστά τε καὶ µήχιστα ἡμῖν Enlp δεινὰ, ixavhy πάντως λαδόντες τὴν παραμνθίαν, οὕτως ἀπελευσόμεθα χάριτι Χριστοῦ τοῦ ἀληθινοῦ Θεοῦ * μεθ) οὗ τῷ Πατρὶ 1j δόξα, ἅμα τῷ ἁγίῳ Πνεύμαςι, νῦν xg) ἀεὶ, καὶ εἰς τοὺς αἰῶνας τῶν αἰώνων. Αμήν. 8517 FRAGMENTA 1N PROVERBIA. -— MONITUM. fid MONITUM. (Mar, Biblioth. nov. 1V, 155.) Quod diu. optavi ut. in bibliothecz Vatican: codicibus novum aliquod insigne atque indubinm magni Chrysostomi scriptum comperirem, id nunc demum evenisse puto. Etenim in pulcherrimi magnique co- dicis catena Patrum Gracorum ad Salomonis Proverbia, reliquias non modicas commentariorum Chrg- sostomi ad pradictum divinum librum nactus sum, quas cupide exscriptas, raptimque Latinitate donatas hic expono. Nihil enim hujus prope inauditze lucubrationis legitur, ne in palmari quidem Chrysostomi Operum Maurina editione, apud quam tantammodo T. ΧΙ, p. 2, dicuntur a Monifauconio hec : « In dia- rio quodam, Moscoviticz bibliothec: manuscriptorum brevissimus catalogus affertur, interque alia ha- bentur commentaria S. Joannis Chrysostomi in. Proverbia Salomonis, qu:e nusquam alibi memorata com- perimus. » l'ergit. porro ibi dicere Montfauconius, suspicari se in Moscovitico co-lice excerpta potius Operis, caten:e alicui ut fit inserta, quam integrum purumque opus exstitisse : quod mihi alioqui vix persvadet ; namque auctores in catenis contexti, non ita absolute ac seorsum recitari in catalogis solent : quamobrem mihi summum desideriwin inest (si certe adhuc codex ille supersit) cognoscendi nam ibi forte lam dives tamque optabilis sancti Patris thesaurus conservetur. Moscoviticus ergo codex primum est do veritate hujus operis testimonium. Sequitur alterum testimonium ex catena Grecorum Patrum in Proverbia, cujus Latina. tantum inter- pretatio, auctore Tlieod. Peltano, lucem. aspexit. lbi enim inter alios Patres, Chrysostomi quoque fra- gmentorum mediocris numerus legitur, qu:e ex commentario in. Proverbia, non ex aliis ejusdem scriptis, sumpta apparent. Tertium adhuc testimonium catena manuscripta Grscorum Patrum ad eadem Prover- bia suppeditat, qux in Coisliniano superest (Bib. Colsl. p. 247), ubi item inter alia, Clirysostomi quoque nomen occurrit. Quod autem Montfauconius opp. T. Ill, pref. p. 9, existimat, partes codicis Coisliniani ex variis Chrysostomi operibus excerptas esse, falli mihi videtur; przssertim quia non per seipsum, sed per alios, ait (T. 1 przf., cap. 3), inspexisse Chrysostomi scripta in codicibus Coislinianis. Eu autem quartum huic operi testimonium a Vaticano codice nunc accedit, in quo Chrysostomus divinum librum explanat, baud obiter vel oblata dum de aliis scriberet, occasione, sed presse omnino atque ordinatim, prolatis sacri textus verbis, et absque ulla aliene rei commistione explanatis : ita ut hunc esse proprium verumque Chrysostomi ad Proverbia commentarium, quanquam in catena concisum et valde iniminutum atque interruptum, nemo prudens dubitaturus, ut spero, sit, orro Vaticana catena plane differt a Coisliniana : primo quidem quia Patrum nomina variant ; deinde, quia nullus auctor a medio codice Coisliniano usque ad finem nominatur ; at vero in Vaticana catena per totum omnino codicem singulorum auctorum tituli in fragmentis singulis accuratissime in margine semper scribuntur. Neque ipsi Peltani catenz similia est Vaticana, primo quia illa Latina est ; iterum quia Pa- trum pariter nomina variant; tertio quia Chrysostomus ibi longe inírequentior rariorque est, quam imn Vaticana, et a capite XX ad finem nullus; quod aliter apud nos fit : quanquam Latina Peltaui fragmenta ita sz:»pe cum Gr:ecis nostris consonant, ut novi testimonii vice nobis fungantur, revera Chrysostomum in Vaticano codice haberi. Quod si argumentis etiam ex conjectura deductis fidendum est, a Cassiodori, Suid: et Pastrengii satis notis affirmationibus discimus, Chrysostomum in universum Veteris Novique Testamenti volumen fuisse eommeniatum ; in quo LI:bore Salomonis Proverbia ab. eo neglecta quis credat? quaudoquidem id genus moralis ris concionatorize ejus eloqtentize populique eruditioni apprime erat idoueum? Certe inter de- perditos Chrysostomi ad SS. Biblia labores, explanatio quoque in minores prophetas recenseuda est : namque ejus in Zachariam expositionem memorat Ephrzinius Autiochenus apud Photium cod. $29, p. 819 : Ὅ σοφὸς Ἰωάννης ἑρμηνεύων τὸν προφήτην Zzyaplav. Nonne vero latentem Chrysostomi in Da- nielem explauationem primus e codice Scorialeusi Cotelerius protulit? Nonne uberes ejusdem iu Jere- miam copias primus item. ex Vaticana catena Ghislerius eruit? quem Ghislerii librum Montfauconius multo ante se publicum ignoravit. Nobis vero Ghislerii exemplum adhortationi et exemplo fuit ad vesti- gandas alias, ut fecinus, in Vaticanis Patrum ad SS. Biblia eatenis, tanti viri reliquias. Ineditum Chry- s0810mi ad Jobum commentariuin in codice Florentino nuntiavit nobis cum apecimine ejus Bandinius catalog. Gr. T. 1, p. 409, repetiitque specimen illud Gallandius in PP. Bibliotheca T. ΥΠ; quod Chry- s08to:mhi opus ex eodeu Florentino codice frustra se olira promittebat editurum Fontanius Nov. Delic. T. 11 przef., p. 17. Utinam vero exsurgat aliquis, qui Florentinum scriptum accuratius inspicial, de re criticum judicium instituat ; et si operis dignitas laum clari auctoris nomiui par est, publicis typis con- mendel ! Denique Chryaostomi commentarios (ὑπομνήματα) in Marci Luceque Evangelia diserte memorat cum laude Suidas, qui tamen noudum apparuerunt. Nos certe augendoruim Chrysostomi scriptorum haud nunc primo studium ostendimus. Namque ejus. homili&in de Pentecoste ex Vaticano codice sumpsimus (Spicil. Rom. T. IV). Homiliam ejusdem de Au- buntiatione Deiparze, duce quam vulgavimus Nicephoro, 1n numerum genuinaruin, contra criticoruim mo- rositates, restituimus (sub fin. Apolog. pro SS. imag., p. 123). ltem in eumdem honoris gradum revoca- vimus brevem Chrysostomi de Pasclate Sermonein, quem eidem critici eripiebaut ; Studita. vero noster magna cum laude asserebat (Orat. de Paschate). Denique scriptam a Martyrio Antiocheno patriarclia lau- Vdauonem Clirysostomi contemporalis familiarisque sui, in secundo Bibliothece hujus volumine parti:u saltem divulgavimus. Equidea constat vitandum sedulo esse spurtorum scriptorum periculum atque labem : attamen nos mediocrem jamdiu numeruin observavimus, in diversarum bibliothecarum codicibus, ἀνεκδότων Chrysostomi boni frugis sermonum, partim Grxcorum, partim etiam ad Latinam linguam antiquitus trauslalorum, el quidem in summz aliquando vetustatis exemplaribus. Hos, vita comite, vel horum partem, cum eruditis publicc cominunicabimus, Quin et ipsam Aniani interpretationeur liomiliaruim Chrysostomi partim adhuc ineditam scimus, atque in codicibus vidimus. Nemo autem credat Montlauco- συ SUPPLEMENTUM AD 5. 6. ΟΗΠΥΡΟΡΤΟΝΙ OPERA. e60 nil editionem cunctas tam facundi auctoris opes complexam. Ecce enim post lianc Suecus Benzellus ad- ditamentum protulit Chrysostomi homiliarum. Accedunt plurimz tam in Vetus quam Novum Fandus ca- ten, qua Chrysostomi lacinias retineut, avulsas scilicet ex iis commentariis, quos eum in totam jucnbrasse sacram Scripturam diximug. Hx reliquis s] ex codicibus colligantur, grandis instar addita- menti erunt. Sed ul ad przsentem rem, id est ad commentarium in Salomonis Proverbia redeamus, codicum qua tor auctoritas, Clirysostomi unicuique fragmento nomen appositum, stylus etiam nobilis, quantum in succisis fragmentis agnosci potest, coguitisque auctoris scriptis satis conformis, senteutiz: densae ac no- biles (cum gravi etian pro sanctissima Eucharistia testimonio cap. VI, 17) impellunt nos ut hoc ineditum éommentarii residuum in tanti Patris genuinorum operum numero collocandum judicemus. Codex Vati- canus, speciosa scriptura est, ut diximus, grandi mole, membraneus, et ad duodecimum ferme sacculum re- erendus. TOY EN ATIOIZ IIATPOZ ΗΜΩΝ ΙΩΑΝΝΟΥ TOY ΧΡΥΣΟΣΤΟΜΟΥ ΕΞΗΓΗΣΕΩΣ ΕΙΣ ΤΑΣ ΠΑΡΟΙΜΙΑΣ ΣΟΛΟΜΟΝΟΣ ΤΑ Z0Z0MENA. SANCTI PATRIS NOSTRI JOANNIS CHRYSOSTOMI IN SALOMONIS PROVERBIA COMMENTARIORUM RELIQULE. ο CAP. I. A ΚΕΦΑΛ. A. Vkns. 9. Ad aciendam sapientiam et disciplinam. Γνῶναι σοφίαν καὶ παιδείαν. Sapientiam Dei sumit ab ipso mec non disci- [cod. f. 1 b.] Τὴν σοφίαν τοῦ θεοῦ λαμθδάνει παρ’ plinam, per eamdem condiscens verbi mysteria. αὐτοῦ xal παιδείαν, ἐχμανθάνων 5; αὑτῆς τὰ τοῦ λό- Nam qui veram colestemque sapientiam noverint, vou μυστήρια” καὶ ol ἐπιγνόντες τὴν ἀληθῆ xat ἐπου- facile intelligent sapientes quos ipsa eloquitur pávtov σοφίαν, εὐχόλως νοῄσουσι τοὺς σοφοὺς sermones. Cateroquin est etiam aliqua humana παρ) αὐτῆς λελαλημένους λόγους ἔστι δέ τις xal sapientia, videlicet artium quzdam peritia et utilium ἀνθρωπίνη σοφία, ἐμπειρία τις οὖσα περὶ τέχνας vitie rerum, xai τοῦ βίου τὰ χρήσιμα. VERS. 2. Ad exciviendas sermonum versutias. Δέξασθαι στροφὰς «Ἰόγων. - Nau qus inversa sermonis rationé in parabolis [εοά. f. 2b.] Τὰ γὰρ ἀντιστρόφως ἓν παραθολαῖς a sancto Spiritu dicta sunt, ea hominibus fidele ὑπὸ τοῦ ἁγίου Πνεύματος λελαληµένα, ταῦτα τοῖς erga Deum gerentibus, bene innotescunt. Etenim µπιστὴν καρδίαν ἔχουσι πρὸς θεὸν, εὔγνωστα γίνεται intelligunt veram quam Christus nuntiavit justitiam. νοοῦσι γὰρ τὴν ἀληθη διχαιοσύνην διὰ Χριστοῦ xat- B αγγελλοµένην. ]p. Et judicium dirigendum. Kal χρῖμα κατευθύνει». Dirigit porro judicium qui divinam apprime [eod. f. 5 a.] Κατευθύνει δέ τις xplpa, καὶ θείας gratiam est adeptus. Namque a Deo diriguntur — yápivoz πρό γε τῶν ἄλλων τυχών. παρὰ θεοῦ γὰρ hominis gressus. Alioqui mortalis homo quomodo εὐθύνεται τὰ διαδήµατα ἀνδρί: ἐπεὶ θνητὸς, πῶς vias suas cognosceret ? ἂν νοήσῃη τὰς ἑαυτοῦ ὁδούς ; Vegas. 4. Ut det innocentibus astutiam. *Iva δῷ áxáxoic παγουργίαν. Quid ais } Ex innocente vis facere astutum ? At [cod. f. 4 a.] Τί λέγεις; πανοῦργον βούλει ποιη- videamus quemnam dicat innocentem ; nempe σαι τὸν ἄχαχον; ἀλλ' ἴδωμεν clva λέγει ἄχακον τὸν simplicem, non malitiosum, hominem qui nondum ἁπλοῦν, τὸν ἀπόνηρον, τὸν µήπω τοῦ χακοῦ πεῖραν improbitatis experimentum ceperit. Πίο nimirum ἔχοντα" ἑχείνῳ γὰρ ἁρμόζει μάλιατα εἶναι σοφῷ maxime conveuit esse sapienti. Etenim astuliam — xat γὰρ πανουργίαν τὴν σύνεσιν λέγει’ ἀπαναστή- FRAGMENTA IN SALOMONIS PROVERBIA. 662 σεται γὰρ οὗτος ἀπὸ λογισμῶν ἀσυνέτων: 9| ἐπεὶ A dicit pro intelligentia : nam qui est hujusmodi, ab 6 ἄπειρος χαχοηθείας, ταῖς πανουργίαι; ὑποπίπτει πῶν χακοίθων ἐξ ἁπλότητος, δεῖ φυλαττομένους τὴν τῶν πονηρῶν πχνουργίαν, γίνεσθαι χαθ᾽ ἑαυτοὺς μὲν ἀχεραίους, πρὸς δὲ τοὺς ἐπιδουλεύοντας qpovl- µους ὡς οἱ ὄφεις ' Τῇ γὰρ καχίᾳ, qnot, γηπιάζατε, ταῖς δὲ φρεσὶ γίνεσθε τέ.Ίειοι' ἀχάχοις, τοῖς ἁπλῇ xai ἀχάχῳ χαρδίᾳ προσερχοµένοις Bed. Παιδὶ véq αἴσθησιν καὶ Exroiuay. [cod. f. 4 b.] Οἵτινες νεάσαντες ὡς παιδία νήπια, xal ἀναγεννίσεως διὰ Χριστὸν τυχόντε, λαµθά- νουσιν αἴσθησιν xal ἔννοιαν ἀγαθὴν, χκαθὼς Κύριος λέχει' ᾿Εὰν μὴ σεραφῆτε xal γένησθε, xai τὰ a£. Τῶνδε γὰρ ἀχούσας cogóc, σοφώτερος ἔσται. [ibidem.] Τῶν γὰρ θείων λόγων χαταχούων πᾶς ἄνθρωπος, xal ποιῶν αὐτοὺς, σοφὸς ὑπάρχων, αοφώ- τερος γίνεται, κυδερνώµενος xai φρουρούμενος ὑπὸ τοῦ ἁγίου Πνεύματος’ ὁ γὰρ νοήµων, oro, χυθέρ- νησιν χτήσεται, ὥστε δηλονότι μηδενὶ τῶν ἀδοχήτων χαταποντίζεσθαι ' χαὶ χνυδερνήτης γὰρ προσλαθὼν τέχνην, ἐπιτηδειότερος ἔσται πρὸς τὴν χυθέρνησιν ὁ οὖν γενόμενος νοήµων, φησὶ, τὸ λεῖπον προσθἠσει xa:& τε πρᾶξιν καὶ θ:ωρίαν, ὥστε τὸν περὶ ταῦτα πλοῦν χατευθῦναι * ὁ γὰρ ἐπιστημόνως πλέων, ἐπὶ τὸν λιμένα φθάσει τοῦ θείου θελήµατος, ἐν μηδενὶ ναυαγῄσας τῶν ἀρετῶν. ὁ δὲ μὴ τοιοῦτος, ἡ περὶ thv πίστιν ναυναγήσει, T) περὶ τὴν ἐλπίδα, f) περὶ τὴν ἀγάπην, fj τινα τῶν ἀρετῶν» ὁ δὲ περὶ ταῦτα ναυαγήσας , εἰχότως ἂν λέγοι " HA0ov εἰς τὰ βάθη τῆς 0a Aáco nc, xal καταιγὶς κατεπόντισέ με’ xal δεῖ λέγειν ἀεί; Ῥυσθείην ἐκ cov μισούγτων µε, xal ἐκ τῶν βαθέων τῶν ὑδάτων. Κνδέρνησις ἐστὶν, { πάντως ἐπιστήμη φυχῖΏς περὶ τὴν ἄστατον φύσιν τῶν ἀνθρωπίνων πραγμάτων, ὅπως αὐτὴν διαπε- ῥαιοῦσθαι προσέχει’ πολλαχοῦ γὰρ ὕδατα χαὶ θαλάσ- σας τὺν βίον τοῦτον εὑρίσχομεν ὑπὸ τῆς Γραφῆς ὠνομασμένον. ἠοήσει τε παραδο.ἡν xal cxotswór Aóyor. [cod. f. 5a.| Πνθυματικὸς πγευματικοῖς cvyxpt- vetat. ψυχιχὸς δὲ ἄνθρωπος οὐ δέχεται τὰ τοῦ Πνεύματος τοῦ Θεοῦ µωρία γὰρ αὐτῷ ἐστι, μὴ χινώσχων ὅτι πνευματικῶς ἀναχρίνεται ' ὅσα γὰρ διὰ παραθολῆν xa σχοτεινῶς τὸ ἅγιον Πνεῦμα διὰ τῶν προφητῶν ἑλάλησε, ταῦτα τοῖς µετόχοις xal χοι- νωνοῖς τοῦ ἁγίου Πνεύματος ὑπάρχουσιν , εὔγνωστα γένεται ὑπ᾿ αὐτοῦ τοῦ Πνεύματος ἑἐχδ,δασχόμενα * ἀσφράγ.στος γὰρ ἀχυδέρνητος, τὰς θείας Γραφὰς ἐπιγνῶναι οὐ δύναται. Εὐσέδεια εἰς θεὺν, ἀρχὴ αἱσθήσεως. (cod. {.6 4.] Ἡ πρὸς θεὺν εὐσέδεια, ἀρχή ἐστι, xai olov πηγὴ xat alz(a τῆς θείας αἰσθήσεως τῆς χατὰ τὸν ἔσω ἄνθρωπον, δι f, ὁρῶμεν τὸ φῶς τὸ ἀληθινὸν, xai τῶν χεχρυμμµένων λογίων ἀχούομεν, ! J Cor. xiv, 20... * Matth. xvi, 3. * Psal. Lxvini, 5. insipientibus consiliis abstinebit. Vel, quia homo malitize expers, malitiosorum calliditatibus ob suam simplicitatem obnoxius est, oportet οὐ improborum astutia cavendo, quod quidem 23d nos attinet, innocuos esse; adversus vero iusidiantes, serpen- tium instar prudentes. Etenim — malitia, inquit, parvuli estote, sensibus autem per(ecti *. Omnino, dixit innocentes illos, qui simplici et innocente corde ad Deum accedunt. Ip. Puero novello sensum εἰ intelligentiam. Qui juvenescentes ceu rudes pueri, et regetne- rationem in Christo adepti, sensum bonuumque intellectum suscipiunt ; prout Dominus dicit : Nísi conversi fueritis, et efficiamini*, et reliqua. Vgns, 5. Πας enim audiens sapiens, sapientior erit. Namque omuis homo divinis doctrinis auscuitans, easque opere exsequens, si sapiens fuerit, sapientior efficitur, a sancto Spiritu rectus el custouitus : etenim prudens, regiminis peritus erit, ita ut nullo casu fortuito submergatur. Namque et gubernator, si artem suam didicerit, aptior gubernando erit. lgitur qui Jam prudens fuerit, quidquid sibi deest supplebit, tum actu tum meditatione, ut suum ín his cursum recte dirigat. Quippe quisquis perite navigat, ad divinc voluntatis porlum perveniet, nullius virtutis naufragium passus. Qui vero secus est, aut circa fidem naufragabit, aut circa spem vel charitatem vel aliquam ex virtutibus. Qui vero circa hzc naufragaverii, merito dicet : Veni im altitudinem maris, et tempestas demersit me *. Semper autem dicendum est : Utinam eripiar ab iis qui me oderunt, et α profundis aquarum *! Gubernatio est, animz absoluta peritia circa insta- bilem rerum humanarum naturam, qua nimirum scit incedendi per eas rationem. Scilicet haud raro aquas et mare vitam hanc in sacra Scriptura nuncupari comperimus. Vgns. 6. Animadvertetque parabolam εἰ tenebrosum sermonem, Spiritalis spiritali comparatur ; animalis autem homo non percipit ea que sunt Spiritus Dei *; stultitia enim est illi ; neque agnoscit, quia spiri- taliter examinatur. Quecunque enim per parabolam obscureque sanctus Spiritus prophetarum ore locutus est, ea participibus et. communicantibus sancto Spiritui, magisterio ejusdem Spiritus per- Spicue inuotescunt : quo nisi quis signatus sit et gubernatus, divinas Scripturas nequit intelligere. Vens. 7. Pietas in Deum, principium sensus. Pietas in Deum, initium est, ac veluti fons et causa divini sensus, qui secundum interiorem hominem est ; quo verum lumen videmus, et arcana oracula audimus, et vite pane nutrimur, et * ibid. 15. * I Cor. i1, 15, 14. €65 SUPPLEMENTUM AD S. J. CIIRYSQOSTOMI OPERA. ὧν bonum Christi odorem consequimur, et hujusinodi A καὶ τρεφόµεθα τὸν ἄρτον τῆς ζωῆς, ἀντιλαμθανό- vite doctrina imbuiumur. Vel, quio. si pietas nobis adsit, corporales quoque sensus recto oflicio fun- guntur : quibus quidem praediti videmur, cum mala ncc oculos videt nec os loquitur. Vens. 8. Audi, fili, leges palris tmi, eic. Dei ecilicet qui rerum ownium parens est. Item malis precepta, sapieuliz? scilicel qux te genuit, quie mater nutrixque nostra. est, qua — lacte veluti nos alit enutritque verborum ac manda- torum Dei. VkRs. 0. Coronam enim gratiarum recipies. Si conservaveris intra (fidele cor tuum legem patris tui, et matris tuze mandata observaveris, gratíarum coronam recipies vertici tuo, et aureum denique torquem in sanctorum resurrectione, in celesti εἰ incorruptibili glorificatus reguo et a Christo coronatus, si pro tante coroug merito ceriaveris. Nullus quippe pugil coronatur, uisi fortiter legitimeque certaverit *. Vens. 10. Ne te seducant viri impii. Ea que Christo a Judeis contigerunt mysteria dicit ; et quomodo impurum marsupium abs Judaeis Judas possederit, qui medius crepuit ". VEns. 15. Possessionem ejus pretiosam capiamus, impleamus autem domos nostras spoliis. Possessio justi, sapientia et prudentia, quam impii diripiunt, cum justo homini ut vetitum aliquid perpetrel! suadent : quo fit ut a peccato Inens exczecala, sanctis his possessionibus excidat. . Hoc et illi dicere potuerunt, qui aiebant : Hic esi hueres ; venite, occidamus eum, εί hareditatem ejus eccupemus *. Spoliaut certe daemones, quos vincunt bomiues, divinam his armaturam detraheutes, galeam salutis, loricam el gladium spiritus, quod est serbum Dei *. Domus vero illorum credendz sunt iniquorum congregationes, quas prada cumulare Student. Vgns. 15. Ne ambules in via cum eis. Non ait : Ne facias, sed; Neambules quidem, Quod 8i forte pergere cosperis, declina siatim : nam illi ad czdem decurrunt. Certe si laqueo capiaris, μεθά τε τῆς εὐωδίας τοῦ Χριστοῦ, xal ἁπτόμεθα τοῦ λόγου τῆς ζωῆς ταύτης ΄ 7) ὅτι τῆς εὐσεθείας προσούσης ἡμῖν, xal αἱ σωµατικαὶ αἰσθήῆσεις ἓν- εργοῦσι τὸ biov * καὶ τότε σύνεισιν ἡμῖν, ὅταν μὴ πονηρὰ ὁ ὀφθαλμὸς ὁρᾷ, ἢ τὸ στόµα φθέγγεται. "Axovs, vià, vóuovc πατρός σου, X. t:). |eod. f. 6. 3.| Τουτέστι τοῦ 8:02 καὶ Πατρὸς τῶν ὅλων ' θεσμοὺς μµητρὸς, τῆς σε ἀναγεννησάσης σοφίας, τις ὡς µήτηρ xai τιθηνὸς ἡμῶν γίνεταε, γαλουχοῦσα ἡμᾶς xal ἀνατρέφουσα ἐν τοῖς λόγοις χαὶ ἐντολαῖς τοῦ θεοῦ. Στἐφαγον γὰρ χαρίσων δέξῃ. [ibid.] Ἐὰν γὰρ τηρήσῃς ἓν χαρδίᾳ πιστῇ τὸν νό- pov τοῦ πατρός σου, xai φυλάξῃς τὰς ἐντολὰς τῆς B μητρός σου, ατέφανον χαρίτων δέξῃ σῇ κορυφῇ, xat χλοιὸν χρύσειόν ποτε àv τῇ ἀναστάσει τῶν διχαίων, ἐν τῇ ἐπονρανίῳ χαὶ ἀφθάρτῳ βασιλείᾳ δοξαζόµενος xai στεφανούµενος ὑπὸ Χριστοῦ, δὰν ἀξίως του στεφἀάνονυ ἀγωνίσῃ * οὐδεὶς γὰρ ἀθλητῆς στεφανοῦ- ται, ἐὰν μὴ ἑγχρατῶς καὶ νομίμως ἀθλήσῃ. Μή σε π.Ίανήσωσιν árópsc ἀσεθεῖς. [cod. f.7.a.] Τὰ συμθάντα ἐπὶ τοῦ Χριστοῦ µυστή- Qu διὰ Ἰουδαίων qnoi, καὶ πῶς xowby βαλάντιον Ἰούδας τοῖς Ἰουδαίοις &xtfjoato λαχχῄῆσας μέσον. Τὴν κατῆσιν αὐτοῦ τὴν πολυτεῖη xaradd- όωμε», απ.λήσωμεν δὲ οἴκους ἡμετέρους σχύ.Ίων. [cod. f. 8. .] Κτῆσις δικαίου, σοφία καὶ φρόνησις, f|» χαταλαμθάνονται ἁσεθεῖς, πείθοντες τὸν δίχαιον ποιῆσαί τι τῶν ἀπηγορευμένων, ἵν ὑπὸ τῆς ἆμαρ- τίας 6 voug τυφλωθεὶς ἑκπέσῃ τῶν ἁγίων τούτων χτηµάτων φήσαιεν ἂν τοῦτο xal ol εἰπόντες' Οὗτός ἐστιν ὁ xAnporópoc , δεῦτε ἁποκτείνωμεν αὐτὸν, καὶ κατάσχωµεν αὑτοῦ τὴν» xAnporouíav * σχν- λεύουσι δὲ οἱ δαἰμονὲς οὓς νιχῶσι, λαμθάνοντες ἀπ᾿ αὐτῶν τὴν θείαν πανοπλίαν, τὴν περικεφα.]αίαν' τοῦ σωζηρίου, xal τὸν θώρακα, xal civ μἀχαιραν tov avtupacoc, à ἐστιν ῥῆμα θεοῦ; οἶχοι δὲ αὐτῶν εἶεν ἂν αἱ τῶν πονηρευοµένων ἐχχλησίαι, Bo ἐμπλτ- σαι βούλονται σχύλων. MR πορευθῇς ἐν ὁδφῷ µετ αὐτῶν. [ cod. f. 8. b.] Οὐχ εἶπε, ΜΗ πράξῃς, ἀλλὰ μηδὲ πορενθῇς' ἐὰν Ob xal ὁρμήσῃς, ἔχχλινον εὐθέως - εἰς γὰρ φόνον τρέχουσιν' εἰ δὲ ἁλῷς τῇ παγίδι, xol etiausi id negotium nequaquam necessarium est [) τοι τὸ πρᾶγμα οὐκ ἀνάγκης ἣν, ἀλλὰ θελήσεως, θη- sed voluntarium, exitium tibi comparas ; dum plus habendi cupiditate, latentem in laqueo per- Biciem non vides. Jdem itaque passus est, ait, quod aves, qua alis pra dite et volando idonez, eirca terram versantur. Tu pariter ratiocinio instructus, et alia petere valens, si id nolueris, non immerito peribis. Vel rete dicit multiplicem poena- rum varietatem, quibus impii plectuntur. Vkas. 22. Impii facti oderunt sensum. Et si forle impius accusatorem non habeat, tamen pietas in Deum initium est seusus. V&as. 28. Cum invocabitis me, etc. * Hl Tim. n, 9. * Act. 1, 18... * Matth. xxi, 58. σανρίζεις σεαντῷ ἀπώλειαν, τῇ τοῦ πλείονος ἐπι- θυµίᾳ, τὸν χεχρυμμένον ὄλεθρον τῇ παχίδι μὴ ἐν- adv: πέπονθεν οὖν ταυτὸν, φησὶ, τοῖς ὀρνέοις δι- καίως, ἃ πτερὰ ἔχοντα χαὶ δυνάµενα ἵπτασθαι, περὶ γην στρέφονται. καὶ σὺ λογισμὸν ἔχων, καὶ δυνά- µενος ὑψηλὸς εἶναι, εἰ μὴ βουληθῆς, οὐχ ἀδίκως ἁπολῇ ἡ δίκτνον λέγει τὸ πολυσχιδὲς τῶν τιμωριῶνν ᾧ ὑποθάλλονται οἱ ἄδιχοι. Ἀσεδεῖς γενόµεγοι ἐμίσησαν αἴσθησυο. [cod. f. 9. b.] Καὶ εἰ μὴ κατήγορον ἔχει, εὐσέδεια fj εἰς θεὺν, ἀρχὴ αἱσθήσεως. "όταν ézixaAéo no 06 µε, x. 5. . * Ephes. νι, 17. ὀνόματι αὑτοῦ ἠπείλησεν" οὕτω xal Δαδίδ. Ὁ κατ- οικῶν ἐν οὗρανοἲς ἐκγε.]άσεται αὐτούς' ἔσται γὰρ ὅταν ἐπιχαλέσησθε, ἐγὼ δὲ οὐχ εἰσαχούσομαι. Καὶ διὰ Ἡσαῖου, ᾿Εὰν ἐχτείνητε τὰς χεῖρας πρός µε, ἁποστρέψω τὸ πρύσωπόν µου ég' ὑμῶν. Ἔδονται τῆς ἑαυτῶν ὁδοῦ τοὺς καρπούς. [cod. f. 11.a.| "EZ ἑαυτῶν ἔξουσι τὰς τιμὰς, xal τοὺς τῶν xapmüvy αὐτῶν πόνους φάγονται' μὴ γὰρ παρ ἐμοῦ αὐτοῖς τὸ δεινόν; αὐτοὶ ἑαυτοῖς αἴτιοι χόρον λήψονται, quat, τῆς ἑαυτῶν ἐπιθυμίας. ΚΕΦΑΛ, Β’. Yià, µή σε κατα.ἰάδιι βου.ἡ καχή. --- Καὶ διαθή- Χην θεἰαν ἐπιλελησμένη. ΕΠΛΟΜΕΝΤΑ IN S&LOMONIS PROVERBIA. [ οοὰ. 1.10.2. ] Tol; ἀπίστοις xai ἀπειθοῦσι τῷ A lucredulis et adversus nomen ejus contumacibus minas intendit. Sic etiam David : Qui habitet in calis irridebit eos !*. Sane accidet ut me invocelis ; ego tamen minime exaudiam. hew poer [ίσης Si manus vesiras ad me tetenderitis, faciem meam a vobis avertam '', Vgns. 51. Comedunt vie sue frucies. Ex semetipsis mercedem pereipient, et bra- chiorum suorum labores comedunt. Num main illorum 3a me sunt ? fpsi sibimet auctores. sunt. Saturabunteae, inquit, eupidito tibus suis. CAP. IT. VEns. 16, 18. Fili, ne te arripiat malum consilium, quod divini testamenti obliviscatur. [ cod. f. 15. b.] Βουλὴν xaxhy τὸν διάδολον λέχει, &.— Malum consilium dicit diabolum ; quod genus ἔτις βουλὴ, τὸν 'Abày καταλαθοῦσα, ἀπέλιπεν αὐτὸν τῆς νέας χαὶ οὐ παλαιουµένης µαθῄσεως τοῦ θεοῦ. Διαθήχην δὲ θείαν ἐπιλελησμένην λέγει ἣν ἸΑδὰμ xai Nos, ᾿λθραὰμ καὶ Μωῦσεῖ ἐν Εὐαγγελίοις Χριστὸς ἐπηγγείλατο τοῖς ὅσοι νιχῶσι τὸν διάδολον ἀποδώσειν, Άν xal ἄγγελοι ἐπιθυμοῦσιν ἐν τῇ βα- σιλείφ τῶν οὐρανῶν, ταν ἔλθῃ. ΚΕΦΛΛ. Γ’. Mi εἔκταιε ἐπὶ σὸν pgilovr καχὰ, xapoi- κοῦντα καὶ πεποιθότα ἐπὶ col. [cod. f. 19. b.] Τὸν θαῤῥήσαντα εἰς σὲ μὴ προδῷς τοῦτο γὰρ θηριωδίας. Μὴ φιεχθρήσῃς πρὸς ἄνθρωπον μάτη». [cod. f. 20. 3.] Mt γίνου ἐχθρὸς εἰχή. &pa ἔστιν εἰχη; ἔστι γὰρ δι) εὐσέδειαν. Διὸ χαὶ Παῦλός φησιν’ ΕΙ δυγατὺὸν, εὸ ἐξ ὑμῶν, μετὰ xávtur ἀνθρώπων εἰρηγεύοντες; ΚΕΦΑΛ. Δ’. 0! ἑδίδασκόν µε. [cod. {.41.3.] 'Oodg ὡς οὖκ ἀπηςίου παρὰ τῆς μητρὸς ἀχοῦσαι τὰ πραχτέα; οὐ γὰρ ἔστιν, οὑκ ἔσ- τιν εἰς τὰ πραχτέα πονηρόν τι παρὰ τῶν γονέων ἀχρῦσαι, πλὴν εἰ µή τινες εἶεν διάστροφοι. Ἐρειδέ- ζω ὁ ἡμέτερος «Ἰόγος εἰς σἠν καρδίαν. Οὐδὲν γὰρ ὄφελος τοῦ διδασχάλου, ὅταν ὁ διδασχόµενος μὴ προσέχῃ * χαὶ καλῶς εἶπεν Ἐρειδέτω. ᾽Αναπαυέσθω, φησὶ, δεθήτω, μὴ ἀποχωρείτω, μηδὲ ἁποπηδάτω" f| ἐρεισθήτω, ἔρεισμα αὐτὸν ἀπόδειξον τῆς φυχῆς. ᾿Εεράσθηει αὐτῆς. [cod. f. 21 α.] Ἐπειδὴ καὶ οἱ ἔρωτες λύονται, ΔΏάνατα, φηδὶν, αὐτῆς ἑράσθητι, ἵνα ἁπήμονά σε τηρῇῃ᾽ οὐ γὰρ ἔστι χωρὶς ἐπιθυμίας θερμῆς γενναῖόν 4t χατορθῶσαι. Ἀέξαι ἐμοὺς Aórovc.— "Iva σοι γόνωνται xoA- Jal ὁδοὶ βίου. - [cod. f. 21 b.] ᾽Ανόνητον γὰρ τὸ ἀχούειν μὴ δε- χθέντος λόγου’ ὁδοὶ δὲ πολλαὶ al ἀρεταὶ, αἳ εἰς µίαν ἄγουσιν ὁδὺν τὸν εἰπόντα' ᾿Εγώ εἰμι ἡ ὁδός' v ὡς ἂν εἴποι τις, Πάντα σοι ῥᾷδια ἔσται xal εὐχερῇ xal "^ Psal. u, 4. " [sa. d, 15. * Roin. xii, 408. consilii Adamum olim corripiens, nudum eum destituit recente et nondum antiquata notitia Dei. Testamentum autem divinum oblivioni mandatum dicit, quod Adamo, Noe, Abrahamo et Moysi in Evangeliis Christue promi&it se daturum iis omni- bus qui diabolum vicerint, quodque etiam angeli exoptant in reguo coelorum cum advenerit. CAP. IH. Vgns. 39. Ne [abriceris adversus umicum tuum mala, att incolam et tibi confidentem. lilum, qui tibi confidit, ne prodas: est enim hoc ferinum. Vgns. 30. Noli inimicilias exercere adcersus hominem sine causa. Ne temere inimicns fias. Cur ait temere? Nimirum est inimicitia propter religionem. Quamobrem et Paulus ait : Si. fieri potest, quod ex vobis est, cet omnibus hominibus pacem habentes **. CAP. IV. Qui docebant me. Vgns. 4. Viden' quomodo non abnuerit a matre offi- cium doceri ? Prorsus enim non contingit ut prave agere a parentibus crudiamur, nisi forte quidam per- versi fuerint. Firmetur sermo noster in corde tue. Nulla enim est docentis utilitas, si discipulus ei nou attendat, Et bene dixit firmetur ; conquiescst scilicet, devinciatur, non abscedat, neque diffugiat. Yel firmetur dicit, pro, lirmaimentum animae faciio. Vgns. 60. Ama illam. Quandoquidem amores quoque solvuntur, im- mortaliter, inquit, illam ama, ut te incolumem ser- vet. Neque enim absque ardente cupiditate przecla- rum aliquid peragi potest. Vgns. 10. Excipe verba mea. — Ut tibi multe vie vite sint. Frustra enim auditur seruo qui που admittitur. Vias autem multas , virtutes intellige, quie ed unam viam confluunt. dicentem : £go sum via *? *, Vel aliquis fortasse dicet : Omnia tibi facilia crunt, * Juan, xiv, 6. 061 SUPPLEMENTUM AD S. J. CHRYSOSTOMI OPERA. ους ei expedita oc pervia ; ut qua volueris pergas, per A βατά’ ἵνα ὅθεν ἂν θέλῃς, πορεύῃ, διὰ πλούτου, διὰ divitias el paupertatem, per gloriam et ignominiam. Nam ceu si quis sit imperterritus, vel alas a natura acceperit, nullam pertimescet viam, quamvis aspe- raum, quamvis desertam, quamvis latro insidietur aut parietum effractor; sic ille qui sapienti:e alis est elatus. facile poterit quaqueversus discurrere. Vkns. 19. Nam εἰ gradieris, non cohibebuniur gres- Sus (ui. Si comparata :ibi virtute cucurreris, impedi- mentum non patieris, nihilque tibi oberit, quominus rem susceplam perficias : hoc enim virtuti non contingit, quae juvenescitl semper, nec satietatem proficiendi novit. ln. viis siquidem s2pe accidit, multo itinere einenso, voragiuem occurrere, quie ulterius progredi vetat : vel etiam aliquem obviuin fleri nobis, qui non bene suscep!uim iter edoceat, quo fit ut regrediamur. Verum exercende virtuti impedimentum nullum est.-Qui vero (leri potest ut in cursu non laboremus, qui tam agro corpore cir- cumvestimur? siquidem vel unus continuatim gra- diendi conatus, laboris causa est. Sed enim qui virtutum viam decurrit, is telium non experitur, quia semper rei optatss propinquat. Vas. 19. Vie impiorum tenebrosa. Tenebrae semper tentationem atque periculum afferunt. Sed tamen in periculis non deest lux, do- pec tentationum nox dispellatur. Vas. 93. Omni custodia serva cor tuum. Custodiam dicit pro munimine et circeumspectione. Vel sic ait, pro, omni tempore. Velut illud ** : A custodia matutina usque αά noclem, mentem mu- nitam habe, quominus aditum hosti praebeas. Vel denique, cave ab actibus, verbis et cogitatiouibus : neque euim actibus tantum praedari inimicus novit, verum eliam sermonibus, Ex hujusmodi nempe custodia vita tibi continget. Vgns. 24. Aufer a (e praeum ος, εἰ iniqua labia procul te repelle. Perversos dicit sermones illos qui recti non sunt neque veraces. Iniqua vero labia dicit male- dicorum ; quz αἱ longe pellamus hortatur, et ne omnino dicentibus attendamus, sed aures potius obstruamus. Namque et ille, si suditore careat, silebit. CAPUT Y Vas. 9. Mel enim destillat a labiis mulieris for- πἰεατίω. 7? Etenim vanis, fraudulentis stultisque sermoni- bus mel prz se ferens, omni quoque minuta re spo- liare nititur. Qua aliquandis impinguat [auces tuas. Qua scilicet ad animi voluptatem loquens, et car- nis concupiscentize indulgens, videtur brevi hora exbilarare, Vena. 4. Postea vero amariorem felle invenies. 15 "sal. cxxix, 6. πενίας, διὰ δόξης xal ἀτιμίας ὡς γὰρ εἴ τις ὢν ἀχατάπληκτος, 1| πτερὰ λάδοι παρὰ τῆς φύσεως, οὐ- δεµίαν ὑποπτεύσει ὁδὸν, χἂν τραχεῖα, xàv ἔρημος, χᾶν ἑφεδρεύῃ τις λῃστὴς, ἢ τοιγωρύχος, οὕτως 6 τῷ πτερῷ τῆς σοφίας χουφισθεὶς εὐμαρῶς δυνῄήσεται πανταχοῦ περιελθεῖν. 'Eàv γὰρ πορεύῃ, οὗ συγκἈεισθήσεται τὰ δια- όἡματά σου. [cod. f. 33 α.] Ἐὰν τρέχῃς, φησὶν, τῆς ἀρετῆς ἐν ἕξει γενόμενος, συγχλεισμὸν οὐχ ὑπομενεῖς, χώ- λυμα οὐδὲν ἕξεις, τοι πέρας τῆς πράξεως, ὅπερ οὐδὲ ἐπὶ σοφίᾳ ἐστὶ, τῷ νεάζειν, xai χόρον μὴ λαμ- θάνειν τῆς προχοπῆς' ἐν μὲν γὰρ ταῖς λεωφόροις συμβαίνει πολλάχις, πολὺ µέρος ἀπελθόντας, ἀπαν- τῆσαι φάραγγα, τὴν εἰς τὸ πρόσω πορείαν ἡμῖν ἀποτέμνουσαν ἡ καὶ συναντῆσαί τινι, xal ἀναδι- δαχθῆναι ὡς οὐ καλῶς ὁδεύομεν, εἴτα ὑποστρέφαι" ἐν δὲ τῇ ἀρετῇ χώλυµα οὐδέν' πῶς δὲ ἔστι ph xo- πιάσαι τρέχοντας, οὕτω χαματηρὸν σῶμα περιχει- µένους; ὅπου vs καὶ τὸ τῆς βαδίσεως σύντονον µό- voy Ἐπειγμένον αἴτιον γίνεται πόνου’ ὁ οὖν τρέχων τὴν τῶν ἀρετῶν ὁδὺν, χόρον οὐ λαμθδάνει διὰ τὸ ἀεὶξ τῷ ποθουµένῳ ἐγγίσειν. Ὁδοὶ τῶν ἀσεδῶν σκοτειναἰ. [cod. f. 95 α.]Τὸ σχότος ἀεὶ πειρασμὸὺς xaX χἰνδυνός ἐστι. ᾽Αλλ᾽ ὅμως ἓν κινδύνοις οὐχ ἀφίσαταται τὸ φῶς, ἕως ἂν λύση τῶν πειρασμῶν τὴν νύχτα. Πάσῃ φυαχῇ τήρει σὴ» καρδίαν. C [cod. f. 25 b.] 'Ava τοῦ πολλῇ ἀσφαλείᾳ xai προσοχῇ, ἡ ἀντὶ τοῦ ἐν παν τὶ καιρῷ' κατὰ τὸ, Απὸ φυλακῆς xputac μέχρι vvxtóc, ἀσφάλιζε τὴν διά- νοιαν, ὥστε μὴ δοῦναι παρείσδυσιν τῷ ἐχθρῷ' ἡ ἀντὶ τοῦ, xal ἀπὸ πραγμάτων, χαὶ ἀπὸ ῥημάτων, καὶ ἀπὸ διανοιῶν' οὐ γὰρ διὰ τῶν πράξεων µόνον οἷόεν ὑποσυλᾶν ὁ ἐχθρὸς, ἀλλὰ καὶ διὰ λόγων ἐχ γὰρ τῆς τοιαύτης φυλακῆς προσγενἠτεταί σοι ζωή. IlepisAe ἀπὸ σοῦ σχο.ἰιὸν στόμα, xal ἄδικα χεί- Jm μακρὰν ἁπὸ cov ἅπωσαι. [cod. f. 25 b.] Τοὺς διεστραµµένους λέγει λόγους, «oug μὴ εὐθεῖς, τοὺς μὴ ἀληθεῖς, ἄδικα δὲ χείλη τὰ χαταλάλων, ἃ παραινεῖ μαχρὰν ἁπώσασθαι, xai μηδ᾽ ὅλως προσέχειν λέγουσιν, ἀλλ ἀποφράττειν τὰ ὧτα. Καὶ γὰρ χἀχεῖνος μὴ ἔχων ἀχροατὴν, σι- rise. ΚΕΦΑΛ. E. Μέλι γὰρ ἁποστάζει ἀπὸ χει]έων γυναικὸς πόρνης. [cod. f. 24 b.] Tot; γὰρ χενοῖς καὶ ἁπατηλοῖς xai µαταίοις ῥήμασι μέλι ἑπαγγελλομένη, xal τῶν μικρῶν στερίσχειν πειρᾶται. Ἡ xpóc καιρὸν Ji- Καίνει σὸν φάρυγ]α. τις πρὸς ἡδονὰς xap- δίας ὁμιλοῦσα, xal ἐπιθυμίᾳ σαρκὸς συγχωροῦσα, δοχεῖ πρὸς ὥραν vÀuxalvew τὸν ἄνθρωπον. Ὕστερο» µέντοι suxpótepov χοθῆς εὑρή- σεις. FRAGMENTA IN SALOMONIS PROVERBIA. [cod. f. 25 a.] Γίνεται γὰρ τὰ ἔσχατα τοῦ dr- Α Fiunt euim postrema hominis illins pejora priori- Ὀρώπου ἐχείνον xsípora τῶν πρώτων, εἰς χρίσιν &pyópsva, fw; ἐστιν ὡς µάχα,ρα ὀξεῖα ἐξερευνῶσα xai τὰ χρυπτὰ τῆς χαρδίας αὐτοῦ. Τῆς γὰρ ágpocórnc οἱ acóec, x. τ. λ. ]ibid.] Οἱ γὰρ ἄφ-ονες, xat τῇ πλάνη συνντρέχον- ες. χαὶ συναιρόµενοι, συμποδ.κόµενοι ὑπ' αὐτῆς κατάγονται μετὰ θάνατον εἰς τὸν ἅδην' fv ἀνωτέρω πόρνην εἶπε, vov ἀφροσύνην ἐκάλεσε. Ταύτην οὖν φησι ζῶντας εἰς τὸν ἅδην χατάχειν τοὺς χρωµένους αὐτῇ διχαίους΄ τοὺς δὲ ἀδίχους, τεθνεῶτας ' T, φτοὶν, οἱ χρώμενοι, μετὰ θάνατον πρὸς τὸν ᾷδην, χατάγον- xav Qn; δὲ λέγεται παρὰ τὸ ἰδεῖν ἀτδῶς τὰ ἑχεῖσε ἅπαντα χολαστήρια, τοὺς χαταθαίνοντας" τοὺς xal μετὰ θάνατον καταθαίνουτας εἰς τὸν ἄδην προσεύ- χεται ὁ Δανῖδ λέγων Καταδήτωσαν εἷς ᾷδου ζώντες, ὅτι πογηρία ἐν ταῖς παροιχίαις αὖ- τῶν. Maxpár ποίησο» àdx' attic σὴν ὁδόν. [cod. f. 15 b.] Mi; συναναστρέφου τοῖς τῆς αἱρέ- σεως δόγµασιν, μηδὲ ἐγγίσῃς προθύροις, τουτέστι τῇ ποιχιλίᾷ ὧν αὕτη περιεποιῄσατο θεσμῶν. — Τὸ μὲν πηγὴν χαλέσαι, τὴν ἀφθονίαν τοῦ «πράγματος ἑνδεί- xvutat τὸ δὲ αὐτῷ µόνῳ τὴν ἁπόλαυσιν ἐπιτρέψαι, τὴν ἡδονὴν ἐμφαίνει. -- ᾿Αλλοτρίας ἀγχάλας qnoi τοὺς πονηροὺς λογισμοὺς, ἐν οἷς οὗ δεῖ ἑγχρονίξειν ὡς συνέχοντας τὴν φυχῆν, οὓς xat μὴ λανθάνειν τὸν καρδιογνώστην θεόν. Σειραῖς δὲ τῶν ἑαυτοῦ ἁμιαρτιῶν ἕκαστος σᾳἰγ- Τεται. [cod, f. 38 b.] Kàv μὴ ὁρᾷ, φησὶν, ὁ θεὸς, ἀλλ᾽ ἑνδιδούς σοι χαιρὸν µετανοίας, οὐκ αὐτὸς τιμωρεῖ- ται, ἀλλὰ σὺ σεαυτὸν ἐμδάλλεις εἰς τὰ τῆς ἆμαρ- πίας δίχτυα, σὺ σαυτῷ χατασχευάκεις τὰ δεσμά’ µηδένα οὖν αἱτιῶ, ut θεὸν, μὴ ἄνθρωπον' παρ ἡμῖν τὰ χαχά. Καλῶς εἶπεν ἀγρεύουσι, διὰ τὸ μὴ παρὰ πάντοτε τῶν ἁμαρτιῶν τὰς τιμωρίας ἐπάγε- αθαι οὗ πᾶσα δὲ ἁμαρτία σειρὰ λέγεται, ἀλλ ἡ πλεχομένη μετὰ πράξεως φεχκτῆς xal γνώμης ἑπι- λήπτου: ὁ γὰρ ἐπιθυμίαν τινὰ σχὼν, ph συζεύξας δὲ αὐτὴ τὴν ἑἐργασίαν τῖς ἁμαρτίας, ἁπλοῦν πἀθος πέκτηται. Mh λάθῃς οὖν, φησὶ, σχοινοπλοκῶν κατὰ ραυτοῦ τῇ συνηθείᾳ τῆς ἁμαρτίας, καὶ ὡς θἑραµα πρὺς τὴν ταύτης πρᾶξιν ἀγόμενος. Μηδένα οὖν αἱἰ- τιώµεθα παρ) ἡμῶν τὰ xaxá: τούτοις αἰσχυνέσθωσαν χαὶ Μανιχαϊῖοι' xal οὐχ ἁπλῶς δεσμεύονται, ἀλλά σφίγγονται, xal πρὶν ἡ προσαχθῆναι τῷ δικάζοντι͵ τιµιορίαν ἔδωχεν ἀπὸ τῆς συνειδήσεως, Οὗτος τε.1ευτᾷ μετὰ ἀπαιδεύτων" ἐκ δὲ π.Ίήθους τῆς ἑαυτοῦ πιότητος ἐξεῤῥίφη. |cod. f. 28 b.] ᾿Αγρευθεὶς γὰρ παρανοµίᾳ, καὶ γεγονὼς ἀπαίδευτος, ταυτὰ ἐχείνοις πείσεται χαὶ ὁ μετὰ φονέων γὰρ ἔχων τὴν µερίδα, φονεύς. "Opa δὲ πῶς πικρὸν φανῆναι ποιεῖ τὸν θάνατον, εἰπὼν μετὰ τίνων ἀπόλλυται΄ φρικτὸν γὰρ xai τὸ μετὰ πονηρᾶς δόξης ἀπελθεῖν' ἐπλήθυνε γὰρ αὑτὰς, φησὶν, ἡ παρα- U* Matth, xir. 48. 9 Psal. Lis, 16. D bus !* *, cum ca in judicium venerint, quod iustor acuti gladii cordis ejus arcapa scrutabitur. VgRs. 5. Imprudentie enim pedes, cic. Etenim imprudentes, et errore correpti currentes, eo devincti deducuntur post obitum ad inferos. Quam superius meretricem dixit, nunc imprudentiam ap- pellat. Ah imprudentia igitur deduci ait viventes ad iuferos justos homines; injustos aulem post obitum. Qui hac utuntur, post. obitum ad. in- feros pertrahuntur. Porro ἄδης dicilur, propterea quod injucunde (ἀηδῶς) ibi spectent. supplicia om- nia, qui illuc descendunt. De iis etiam qui post obitum ad inferos descendunt orat David, dicens : Descendant in infernum viventes, quoniam nequitia in habitaculis eorum **. VEns. 8. Longe [ac «b ea viam iuam. Cave verseris in hareseos dogmatibus, neque ad illius januas propioques, id est ad legum ejusdem varietatem. — Vgns. 45. Dum fontem vocat, rei copiam denotat ; dum autem ipsi uni reservat, vo- luptatem siguiflcat, — Vgns. 90. Aliens mulieris ulnas dicit cogitationes malas, in quibus non est diu inmorandum, quia mentem occupant, neque Deum cordium cognitorem latent. Vgas. 29. Catenis peccatorum. suorum unwsquis- σ que consiringitur. Etiamsi Deus dissimulet, inquit, tibique panl- tenti tempus largiatur; haud ipse propterea tibt male facit, sed ipsemet in peccati retia te. conjicis, ipsemet vincula tibi fabricas. Neminem 'ergo in- cuses, non Deum, non hominem. A nolis mala sunt, Pulclire au tem dicit venantur, quia non sem- per peccatis poenze imponuntur, Neque item omue peccatum catena dieitur, sed illud tantummodo quod ctn. actu. vituperando connectitur, et cum animi reprehendenda seutentia. Nam cum aliquam cupiditatem quis palitur, neque tamen linie pee- cati opus. copulat, 64 simplex passio eppellatur. Ergo, inquit, cave ne funes tibi contexas peccet consuetudine, ac venaticze preds instar ad. illius actum compellaris. Nemini igitur mala nostra im- putemus, Ob lixc pudeat etiam Manichaeos. Neque ii simpliciter vinciuntur, inquit, sed. constringun- tur ; et ante etiam quam judici przsententur, pobnas les: conscientiae experiuntur. Vegns. 95. Hic moritur cum indisciplinatis; et de copia pinguedinis suc ejicilur. Preda peccati factus, et indisciplinutus, paria illis experietur : nam et qui eum sicariis commue nicat, sicarius est. Ét vide quam amarum mortis genus denotet, dum ait quibus cum sociis pereat. Namque et cum mala fama decedere vita, horren- dum est. Multüplicavit (catenas) improbitas , en SUPPLEMENTUM AD S. J. CHRYSOSTOMI OPERA. e quam pinguedinem dixit; wmde caro conficitur, À vopía, ἣν πιότητα εἶπεν ἀφ T; xot γέγονε σὰρᾶ, ix pempe ex earnis operibus, procul ea vita qua 8al- vus (eret. Et periit propter imprudentiam, non propter concupiscentiam : babuit enim concupi- sceutiz delectationem legitimam, prepriam uxorem. kdeo nemo naturam: aceuset, sed. intemperantiam suam; qua quidem propri» natura non est, CAPUT VI. Vgas. 3. Nesis diesoluime. Cave ne concidas, neque constantize vires remit» tas ; sed: commissum tibi a Deo corpus excita, at- que ad impoesiterum prsceptorum observantiam adige. Vgns. 0. Vadead formicam, o piger. Grandis reprehensio, quod home ad ivrationale animal pergere debeat virtutem. docendus, Pote« rat et grandius animal nominare ; sed. exempli vi- litate, pigro pudorem vult impingere. Videsis au- tem qua in re imitatorem eum esse jubeat ; labore scilieet atque sudore : utere, inquit, justis labori- bus. Egregie item dixit, a nemine formicam cogi: nam cum ei per zsiatem copiosa mensa adsit, quo tempore nullus famis metus ; ipsa tamen proesens tempas non specta, sed. de futuro sollicita est : ne- que eamr facit desidiosiorem. peseens felicitas ; prout nos sape in affluentia renum. vereanites. (μι. rarum sngustiarum curam non gerimus. Videsis igitur et tu, ne posiquam tibi praesens tempus ad eoacervaudum definitum fuerit, mex biems anper- veniat, acerbeque angustia ; et ne virginum illa- rum ealamitatem patiaris. — Vade 3d [ormicam, id est, ad gentem ab hujus seculi priucipibus despactom, qua; tamen Christi spen est. assecuta, lwitare praeclaram illius. vilam, et esto sapientior ; uan cuu ei non sit agelius, id est nullam in. hoc Buedo spem collocat ; neque iniquitatum, qua iu bae vita (requentatur, aspectu decipitur.; peque abs quovis compellitur, sed spostaneo cordis proposito credens Deo, aiernaum sibi bonis operibus. vitam comparat. V&as. 8. Vade ad apem. Curre ad ecclesiam, et disee- lucis opera qu» in ea fjunt, eL quomodo actus suos sancte peragat, τῶν τῆς σαρχὸς ἔβγων, xal ἔβω τῆς ζωῆς ἐν ᾗ &- δσώξετο. Kal ἁπώ.ἒετο δι ἀφροσύνη», οὐ δι ἐπιθυ- píav: εἶχε γὰρ τῆς ἐπιθυμίας ἁπόλαυσιν νόμιμον τὴν ἰδίαν γυναῖχα' ὥστε μηδεὶς αἰτιάσθω τὴν φύσιν, ἀλλὰ τὴν ἀμετρίαν τὴν οἰκείαν' τοῦτο δὲ οὐ τῆς φύ- σέως, ΚΕΦΑΛ. G'. Ἴσθι μὴ ἑκ]υόμενος. [cod. f. 29 a.] "Eco μὴ ἀναπίπτων, μιδὲ τοὺς τό- νους τῆς χαρτερίας ὑπεχλύων ' ἀλλὰ τὸ παρὰ cov τῷ θεῷ ἐγγυηθὲν σῶμα διεγείρων, xaX ὑποπιέζων πρὸς ἀπόδοσιν τῶν αὐτῷ παρατιθέντων ἐννολῶν. Ἴθι πρὸς µύρμηκα, à ὁὀκνηρέ. [cod. f. 29 b.] Πολλὴ χατηχορία, ἄνθρωπον ὄντα πρὸς τὸ ἄλογον πορεύεσθαι ζῶον παιδευθησόµεναν ἀρε- τήν’ εἶχε μὲν γὰρ καὶ μεῖζον ζῶον εἰπεῖν, ἀλλὰ τῇ εὖ- τελεία τοῦ παραδείγµατος. χαταισχῦναι βούλεῖαι τὸν ἀργοῦντα" ὅρα δὲ χατὰ τί ζηλῶσαι χελεύει’ κατὰ τὸν πόνον, κατὰ τὸν ἱδρῶτα χἐχρησο Ἀπόνοις δικαίοις, Καλῶς δὲ εἶπεν, μηδὲ τὸν ἀναγχάζοντα ἔχων' παρ- οὖσης γὰρ αὑτῷ θέρους δαφιλοῦς τραπέζης, ὅτε οὐκ ἔστι λιμὸν ὑποπτεῦσαι' ἁλλ᾽ οὐ πρὸς τὸ παρὸν ópd., ἀλλὰ τοῦ μέλλοντος φροντίζει. καὶ οὗ ποιεῖ αὐτὸν ῥᾳθυμότερον ἡ παροῦσα οὐδαιμονία, ὥσπερ ἥμεις πολλάκις iv εὐθηνίᾳ διάγοντες o0 λαμθάνοµεν αἴ- σθησιν τῶν µελλόντων δεινῶν. "Opa οὖν xai σὺ, μὴ πρτέ σοι τῆς συλλογῆς 6». τῷ παρόντι ἀφορισθείσης, Q περιστῇ ὁ xtv, ὁ πιχρὸς συΥχλεισμὸς, καὶ τὸ πῶν παρθένων πάθῃ:. — [cod. f. 50. α.] Πορεύθητι πρὸς τὸν µύρμηχα, τουτέστι πρὸς τὸ ἔθνος τὸ ἔξου- δενωμµένον ὑπὸ τῶν ἀρχόντων τοῦ αἰῶνας τούτου, kÀ» πίδα δὲ εἰς Χριστὸν χεχτημένον xat µίµησαι τὴν καλὴν πολιτείαν αὐτοῦ, xal γενοῦ σοφώτερος. 0 γεωργίου (ιὴ ὑπάρχοντος, ἀντὶ τοῦ µηδεμίαν ἑλ- πίδα àv xócjup χεχτηµένος * μηδὲ ἁπατώμενος ὑπὸ έας τῶν kv βίῳ πραττοµένων ἀνομημάτων' prbk βιαζόμενος ὑπό τινος, ἀλλ᾽ ἑχὼν xal προαιρέσεως καρδίας πιστεύων τῷ θεῷ, ἑτοιμάζεται δι’ ἔργων ἆγα; θῶν τὴν αἰώνιον Qui. Πορεύθητι πρὸς τὴν μέισσαν. . [cod. f. 50 b.| Πρόσδραµε τῇ ἐχκλησίᾳ, καὶ μάθε τὰ τοῦ φωτὸς ἔργα ἐν αὐτῇ γινόμενα, τὴν τε ἑργα- quam sobrios eastosque mores prz se ferat : cujus D σίαν αὐτῆς ὡς σεμνὴν ποιεῖται' τὴν δὲ πολιτείαν labores reges 486 ac privati. homines, cujus sia- tta divites periude ac pauperes, propria salutis ergo suscipiunt : quapquam illa reapse viribus in: firina est, et mundo coram despicabilis. Sed dum ig Christum credit, proveeta est : adest. enim Christo dives mensa atque supiptuosa, illo nempe quod sibi reservat tempore. Beque ipsa pr:esens spectat, sed futuro magnopere consulit, A5state amnonam pa- rat, multam. messis tempore facit repositionem, Animadverte, inquam, quomodo id animal de fu- turo sollicitum sit. Tu quoque igitur in presenti vita securitate frueris ; sed cave ne, superveniente hieme, vacua tibi e: penore destituta domus com- periatur. Et animadverte apis zquitatem, qux non αὐτῆς, ὡς σώφρονα xal ἁγνὴν, ἐπιδειχνυμένη qe τοὺς πόνους βασιλεῖς τ6 χαὶ ἰδιῶται, ἧς τὰς ἐντολὰς πλούσιοι xai πένητες πρὸς σωτηρίαν ἑαυτῶν )ap6á- νουσι, καΐπερ οὖσα τῇ ῥώμῃ ἀσθενῆς, χαίπερ οὖσα ἐν χόσμῳ εὐτελής, ἀλλ᾽ εἰς Χριστὸν πιστεύουσα * προσήχθη πἀρεστι γὰρ αὐτῷ πλουσία xai πολυτελὴς τράπεζα, χατὰ τὸν χαιρὺν ὃν ἀποτίθεται' ἀλλ' οὗ πρὸς τὸ παρὸν ὁρᾷ, ἀλλὰ τοῦ μέλλοντος ποιεῖται πολλην τὴν πρόνοιαν’ θέρους ἑτοιμάξεται την τρο- φὴν, πολλὴν Ev τῷ ἁμήτῳ ποιεῖται τὴν παράθεσιν. "Opa πῶς μέλλοντος φροντίζει τὸ ζῶον' xal σὺ τοίνυν ἀπολαύεις ἀσφαλείας χατὰ τὸν παρόντα βίον’ ἀλλὰ περισχόπησον µήποτε τοῦ χειμῶνος ἐπιστάντος, χενή σοι καὶ ἔρημος τῆς τροφῆς οἰχία εὑρεθῃ. [cod. f. 31 LI FRAGMENTA IN SALOMONIS PROVERBIA. οι Φ.ἱ Ὅρα αὑτῆς τὸ δίκαιον οὐχὶ τοῖς μὲν βασιλεῦσι Α est regibus quidem utilis, sed privatis tamen: ho- χρησίµη, τοῖς δὲ ἰδιώταις ἄχρηστος) ἴσως xai τού» των χἀχείνων τὸ πλῆθως θεραπεύει αὐτῆς τὸ φάρμα» πον’ τῇ φύσει χάµνει, οὐχὶ ταῖς τιμαῖς' τοιοῦτος ἔσο καὶ cU, μὴ τιμῶν πρόσωπον, ἀλλὰ πραγμάτων φύ» σιν" xai τοι τί χαλὸν ἔχει ἓν τῷ apa; οὐδέν' ὥστε ἵνα μὴ ἔχη ὀχνηρὸς εἰς ἀσθένειαν χαταφυγεῖν, παρ- ἐλαδε ζῶον πάντων ἀσθενέστερονν ἀναιρῶν αὐτοῦ τὴν ἀπολογίαν. --- Ποθεινή τέ ἐστι, xat τοῖς οὐκ ἔχου- cw, οὐδὲ χεχτηµένοις καθ ἑχάστην ἡμέραν àv ἀγροῖς, ἓν πόλεσι, πάντας μυρία ταῦ γένους τούτου διερχοµένους ἑγχώμια ἀχουσόμεθα. Παραγίνεταί σοι ὥσπερ κακὸς ὁδοιπόρος ἡ χενία, καὶ ἡ ἔνδεια ὥσπερ ἁγαθὸς δροµεύς. [cod. f. 31. b.] Οὐδὲν ἑχουσίου [num ἀκουσίου ?] πενίας χαλεπύτερον, fj τῷ ἀργῷ τάχιστα παραγί- νεται, τοὺς ἀγαθοὺς περὶ τὸν δρόµον τῇ ταχύτητι νιχῶσα * ταῦτα δέ ἐστι msvía xal ἕἔνδεια' d πενία μὲν, στέρησις γνώσεως * ἔνδεια δὲ, σπάνις ἀρετῶν. ---Ἰδὶ τῆς ἐργασίας τὴν τελειότητα * οὐ παιδεύῃ παρὰ τῶν ἁλόγων; μάθε παρὰ τῆς πείρας τὼν πραγμάτων ᾿ ἀπεύχῃ τῶν ἁλόγων φανῆναι ἁλογώτε- ρος. Οὐχοῦν xal τὴν πενίαν φεῦγε. Φορτικὸν ἔργα- cla; ἀλλ ὅρα αὐτῆς τὸ τέλος. 'Ηδὺς ὁ ὄχνος ; ἀλλὰ αλόπει τὸ πέρας μὴ τὰς ἀρχὰς τῶν πραγμάτων καταµανθάνωμεν, ἀλλὰ ποὺ τελευτῶσι βλέπωμεν » & ἑξιὼν ἐκ τῆς οἰχίας οὗ βούλεται ἐπὶ τῆς ὁδοῦ μέ» νειν, ἀλλὰ xai iv τῇ ἀρχῇ τῆς ἐξόδου ὧν, τῷ τέλει προσέχει *. δι ἐχεῖνα καὶ τὴν ἀρχὴν ποιεῖται, ὥστε τῆς ἀρχῆς τὸ τέλος &vócat* αἱ δὲ τοὐναντίον C sous. Ἐν παντὶ καιρῷ ὁ τοιοῦτος ταραχὰς συν. σεησι xóAst. ον [eod. f. 32. a.] Βαθαὶ, ὅσην ἔχει τὴν ἰσχὺν, ἐν πακτὶ παιρῷ ; xàv γὰρ ἀγαθόν τι βούληται σημᾶναι, ὁ τῆς σημασίας τρόπος ὑποψίας µεστός' συγκρούων. πλήθη, xai πάλεις ὅλας ἀναστάτους ποιῶν ' ὁ τοιοῦ: τος οὐχ ἔχει πνεῦμα εἰρηνιχὸν , οὐδὲ Ίχουσεν Ἰησοῦ λέγοντος' Μακάριοι οἱ εἱἰρηνοποιοί δνθάσχει, ἃ διὰ τούτων μηδενὶ διδόναι λαθήν. ΟφθαΛμὸς ὑδριστοῦ, γἠῶσσα ἅδικος, xeipec ἐκχέουσαι αἷμα δίκαιον. [ibid.] Τῶν μελῶν τοῦ σώματος ix µέρους πρὸς minibus inutilis : iamque ejus mcdicina tam ilfos quam istog £8034; naturze inservit, non. mercedi. Tu quoque talis esto, lhauwf personam :stimans, sed reb gerendae naturum,. Jam et in. corpore quid- nam pulehritudinis habet ? Prorsus nihil. Quamob- rem ne forle piger homo iufirmitate se excuset, animal omnium in&rmissinium Salomon elegit, ut preedicto defensionem auferst. — Grata est omnibns apis etiam non habentibus neque possidentibus : quotidieque in agris, in urbibus, innumeras hujns Wisecti laudes. preedicari a eunctis audiemus. Ὕταρ. 11. Supervenit tibt. tanquam. malus. viator pauperies, 6ἱ egestas tanquam bonus cursor. Nihil est molestius pauperie, quam ipsi nobis 5 sponte comparavimus ; qu: quidem otiosum homi- nem celerrime invadit, optimos quosque cursores velocitate superans. Pauperies vero perinde est atque egestas : pauperies, scientiz orbitas; egestas, inopia virtutum. — Viden "opificii absolutam prz- siantiam ? Ne ab irrationali quidem satis edoceris ? Rei acte experimento eruditor : noli irrationalibus magis videri irratioualis. Pauperiem itaque fuge. Gravis res labor ? sed vide finem ejus. Suavis otio- sitas? sed exitum specta. Ne, quieso, rerum initia esümemus, sed quonam desinant spectemus. Qui domo exit, non vult in via consistere, sed jam inde a suscepü itineris initio, de termino cogitat. Hac mente initium capit, et initio inem vult connectere. Tu vero contrarium facis. Vins, 14. Omni tempere vir hujusmodi. civitati perturbationes concitat. Pape ! quautam hzc verba, osni tempore, habent vin 1 Etiamsi enim boni aliquid imperare voluerit, imperandi tamen modus suspicione plenissimus est : plebem in certamen concitans, civitates inte- gras seditione perturbaus. Qui liujusmodi est, spi- rium 20n habet pacificum, neque Jesum audiit dicentem : Beaii pacifici 35. Per hxc autem docet nemini dandam offensionis ansam. Vgas. 17. Oculus. contumeliosi, lingua injfwcta, manus effundenties sanguinem justum. Membrorum corporis partim saltem malas ope- *b xaxby ἑνεργείας σηµαίνει * ὅπερ οὖν ἓν σώμασιν D rationes denotat. Quod itaque in corporibus oculus, ὀπθαλμὸς, χαὶ γλῶττα, χαὶ χεῖρες, τοῦτο ἐν τῇ Quyf λογισμὸς, ópph, xai χρίσις’ οὐχ ἁπλῶς δὲ ἡμῖν ταῦτα χατέλεξεν, ἀλλ ἵνα µάθωμεν αὐτὰ σωφρονίζειν διὰ τοῦ φεύγειν τὴν µίµησιν. — ἈἘχχέουσιν αἷμα δίχαιον, οἱ τὸ αἷμα τοῦ Κυρίου φίναντες xai αἰσχραῖς µολυνόµενοι πράξεσιν. Καρδία τεκταινοµέγη «Ἰογισμοὺς κακούς. [ eod. f. 34. b. ] Όταν γὰρ ἀκάθαρτος f) fj xap- δία, χαὶ τὰ µέλη πεποίηχεν ἀχάθαρτα * ἑξέχεε γὰρ BQe τὺν ἰόν. — Kao; εἶπεν ἑκκαίει' mop áp &s: τὸ φεῦδος διϊστῶν τοὺς ἠνωμένους, οὗ µόνον οὐχ ὠφελοῦ», ἀλλά καὶ ἐχπολεμοῦν * χατὰ δὲ διάνοιαν, 1$ Matth, v, 9. et lingua, et manus, idem in. anima cogitatio, im- petus et deliberatio, agunt. Neque temere haec nobis enumeravit, àed ut iis moderari discamus, pravam vitantes imitationem. — Justum illi sangui- nem effundant, qui eum Domini saugninem bibant, turpibus iuquinantur actibus. VnRs. 18.. Cor fabricans cogitationes molas. Nain cum impurum cor fuerit, membra quoqne facit impura ; etenim extra fundit venenum. Recte dicit, accendit, Flamma enim est mendacium quod concordes separat ; nequo solum nihil prodest. verum etiam adversarium est, Fratres autem Ίη- 675 telliguntur ii sunt, et eidem subsunt patri Christo: in quos juiquae et lasciva cogitationes incidentes, pertur- bationem commovere nituntur ; inflammantes iram quidem ad odium , concupiscentiam autem ad tur- pes actus. Vins. 921. Alliga legem in anima tua, elc. ]d est iu mentis tuz& penetralibus primum colli- gans repone legum doctrinam ; quam deinde actibus ornans, collo tuo circumda. Egregius comes et amicus est, divinarum legum perpetua meditatio ; presertim cum in forum pergimus. Tunc enim bis precipue armis nobis opus est, quo tempore et oculus vulnerat, et ira urit, et opui cupiditas ex re visa acuitur. Tu vero in lege meditaberis et sedens et ambulaus ct cubitans '*, Lex redargutio malorum est, disciplina vero bonos demonstrat. Nam per legem cognitio peccati. Vgas. 94. Ut ie custodiat a muliere nupta, et a calumnia lingue aliene. Vides a Salomone diu verba fleri de pudicitia. Tenebras enim obducit cupiditas, Α calumnia vero dicit, pro non ab adulterio tantummodo, verum etiam ab ejus suspicione. Sspe enim contingit, peccato quidem esse purum, sed suspicione haud . esse remotum. Verum huic quoque rei recte lex consulit, Mulierem porro nuptam intelligere licet SUPCPLEMENTUM AD S. J. CHRYSOSTONI OPERA. qui adoptionis gratiam consecuti À ἀδελφοὶ ἂν εἴεν, οἱ τὸ τῆς νἱοθεσίας ἔχοντες χάρι- 676 . σµα, xal ὑπὸ τὸν αὐτὸν ὄντες πατέρα Χριστόν * υὓς ἄδιχοι χαὶ ἐμπαθεῖς λογισμοὶ ἐμπεσόντες, ταράττειν ἐπιχειροῦσιν ' ἀνάπτοντες θυμὸν μὲν εἰς µῖσος, ἐπιθυμίαν δὲ, πρὸς αἰσχρὰς ἐργασίας. "Αφαναι δὲ αὐτοὺς ἐπὶ σῇ γυχῇ, x. τ. à. [ cod. f. 33. a. ] ᾽Αντὶ τοῦ σύνδησον iv τῷ βάθει τῆς διανοἰας πρῶτον τὴν τῶν νόμων δ,δασκαλίαν ἑναποθέμενος ' xal τότε δι ἔργων ἀγαθῶν ἐπικχο- σμῶν, τῷ σῷ τραχήλῳ ἐπίσφιγξον. Καλὸς ἑταῖρος xal συνόµιλος τὸ, τὰ λόγια τοῦ θεοῦ διηνεχῶς μελετᾷν * xai μάλιστα ὅταν ἐπ ἀγορᾶς βαδίζωµεν * τότε γὰρ ἡμῖν τούτων τῶν ὅπλων δεῖ μᾶλλον, ὅτι χαὶ ὀφθαλμὸς τιτρώσχει, xal θυμὸς ἐχχαίει, xol ἐπιθυμία χρημάτων àx τῶν ὀρωμένων ἑἐρεθίζει. — Μελετήσεις γὰρ ἓν αὐτοῖς χαθήµενος, καὶ πορευόµε- νος, xai κχοιταζόμενος. ΄Ἔλεγχος μὲν τῶν χαχῶν ἐντολὴ, παιδεία δὲ τῶν ἀγαθῶν' διὰ γὰρ νόµου ἐπίγνωσις ἁμαρτίας. Tov διαρυ.ἰάσσειν σε ἁπὸ γυναικὺς ὑπάνδρον, καὶ ἀπὸ διαδο.Ίῆς γΊώσσης dAAotplac. - [cod. f. 55. b.] "Opa αὐτὸν τῆς σωφροσύνης πο- λὺν ποιούµενον λόγον * σχότος Υάρ ἔστιν dj ἐπιθυ- µία * ἀπὸ διαθο.Ἱῆς δὲ, ἀντὶ τοῦ οὐκ ἀπὸ µοι:χείας µόνον, ἀλλά xa ὑποψίας ' ἔστι γὰρ πολλάκις, τῆς μὲν ἅμαρτίας εἶναι χαθαρὸν, τῆς δὲ ὑποφίας μὴ ἀπηλλάχθαι ' ἁλλ dj ἐντολὴ xaX τοῦτο xatopÜol* εἴη δ' ἂν χαὶ ὕπανδρος ἡ τῶν ἑτεροδόξων διδασχαλία, xa heterodoxorum doctrinam, et calumniosam horum (C ὁ συχοφάντης αὐτῶν λόγος, ἣν φυλάσσεσθαι παραινεῖ. orationem ; quam vitare adliortatur. — εαν. 95, 96. Ne te abripiant ornate elocutionis prastigi:. Meretricis pretium, quantum. unius. panis. Volu- ptatis brevitatem,et mercedis ei impensa vilitatem, unius panis similitudine ostendit. — Vens. 29. Non erit innoxius. Nec si quispiam actu sit mundus, sed reliquo conversandi genere contaminatus, innoxius babebitur, id est purus erit. Nam, sicut fieri nequit ut aperti oculi non. videant, sic conspecta muliere cupiditatem exsurgereé necesse est. Cur ergo ignem ad naturam congeris? — Vans. $0. Furatur enim, ut. animam suam esu- rientem repleat. Νου ut absolvat a crimine furem, hoc «dicit, sed causa comparationis. Etenim hic defensionem habet a paupertate, adulter autem sola vesania supera- wr. Bi prior quidem depreheusus damno tantum afficietur, alter vero morte turpissima. Jam secun- dum sublimiorem sensum, nil mirum est, si quis uno vel altero externz sapientize argumento uta- tur, ut. horum ope veritatem perspicuam efliciat, ct quz apud ethnicos firma videntur coarguat. Vel- uti Paulus in captivitatem redigens omnem intelle- cium in obsequium Chrisii *" ; auque Athenienses ex ipsorum — epigraphe convincens, Verumtamen si vera sepientia omissa, mundi sapientiam adamabi- μοι, Slulte maechabimur. ** Deut. vi, 7. !* 1l Cor. x, 5. — Mf, σε συναρπάσῃη τὰ γοητεύµατα τῆς χΧεχομῄευ- µένης φράσεως. Τιμὴ πόρνης ὅση καὶ ἑνὸς ἄρτου. Thv βραχύτητα τῆς ἡδονῆς, xal τὴν εὐτέλειαν τοῦ ταύτης μισθώματος διὰ τοῦ ἑνὸς ἐνέφηνεν ἄρτου. — [Cod. f. 54. α.] Οὐκ ἀθωωθήσεται. Οὐδὲ 6 χαθαρεύων τῆς πράξεως, ταῖς δὲ λοιπαῖς ὁμιλίαις µιαινόµενος., ἀθωωθήσεται' ἀντὶ τοῦ, χαθαρὸς οὐχ ἔσται ' ὡς γὰρ οὐχ ἔνι τοὺς ὀφθαλμοὺς ἀνοίξαντα-, μὴ βλέπειν, οὕτως οὐκ ἔνι γυναικὸς ὁρωμένης, ἐἔπι- θυµίαν μὴ τίκτεσθαι: τί οὖν πῦρ ἐπιστοιθάζεις τῇ φύσει; Κάέπτει γὰρ ἵνα àpz dog civ γνχὴν αὑτοῦ aeuwocay. (cod. f. 54. b.] Οὐκ ἁπολύων τὸν χλέπτην ἐγχλή- µατος τοῦτο λέγει, ἀλλὰ πρὸς σύγχρισιν ' ὁ μὲν γὰρ τὴν πενίαν ἔχει ἀπολογίαν, ὁ δὲ ἀφροσύνῃ µόνῃ χειροῦται καὶ ὁ μὲν ζημίᾳ ὑποχείσεται ἁλοὺς μόνη, ὁ δὲ θανάτῳ xal τούτῳ ἑἐπονειδίστῳ ^ χατὰ δὲ θεωρίαν, ὅτι οὐδὲν θαυμαστὸν, εἴ τις ἑνὶ xal δευτέρῳ χέχρηται θεωρήµατι cfc; ἔξω σοφίας, ὡς δι αὐτῶν εἰς φῶς ἄγειν τὸ ἁληθὲς, xat τὰ map" αὐτοῖς δοχοῦντα βέθαια διελέγχειν * ὁποῖος ὁ Παῦλος αἰχμαλωτίζων πᾶν νόηµα εἰς Χριστὸν, χαὶ τοὺς Αθηναίους ix τῆς οἰχείας ποιῄσας ἐπιγραφῆς * el δὲ τὴν ἀληθη σοφίαν ἀφέντες, ἀγαπήσομεν τὴν του χόσμον, ἀφρόνως μοιχεύοµεν. δη ΚΕΦΑΛ. 2’. Περίθου αὐτοὺς τοῖς δακτύ.οις. [God. f. 55 a. ] Δάχτνλοι μὲν, τὰς μεριχωτέρας πράξεις δηλοῦσιν. fj δὲ χεὶρ, ἐπὶ τῆς ὁλοσχεροῦς τάττεται πράξεως φησὶν οὖν,δτι xal τῶν λεπτῶν µέχρι ἑἐργάζου τὴν ἀρετήν οὕτως γὰρ πλατεῖαν Έξεις τὴν χαρδίαν εἰς την τῶν ἀρετῶν ὑποδοχῆν * ὃ τοῖς Κορινθίοις οὐχ ἔχουσι παρῄνει Παῦλος, Π.ῖα- τύνθητε, λέγων, xal ὑμεῖς. [Cod. f. 55. ).] Αδελφῆ ἡμῶν τῶν γεγονότων fj θεωρία, συμπαραχθεῖσα τοῖς ἁσωμάτοις, Tfjg εἴδη Φφρόνησις, γνῶσις, παιδεία. - "Ab γυναιχὸς ἀλλοτρίας, τῆς πολυθέου διδασκαλίας ' ἡδέα γὰρ διδάσχει, στωμύλος οὖσα, Ἱδονην xai . Φιλοχρηµατίαν * Εάν σε Aóyoic τοῖς πρὸς χάρυ’ &p6d.AAnzac* Οἱ πρὺς χάριν ἐμθάλλοντες λόγοι, οἱ ἐἑμπαθεῖς «lot λογισµοί τηρεῖται δὲ ἀπὸ τῆς Yev- νώσης αὐτοὺς πονηρἰας ὁ τῇ σοφία τοῦ Θεοῦ σχο- λάζων. Οἶχος αὐτῖς, τὸ πλάτος τῶν δογμάτων * θυ- gu, τὸ ψεριχόν. ΚΕΦΑΛ. ΙΠ’. Ylé, σὺ τὴν cogíar χἠρυξο»ν, x. τ. λ. [Cod. f. 58 a.] Ἐπιθύμησον, φησὶ , τὴν σοφίαν, xai ἡ ἕξις τῶν φρενῶν ὑπαχούσεταί σου τὸ δὲ 'Ex' ἄκρων, Ἡ ὅτι φανερά ἐστιν, ἃ λέγει, ἣ ὅτι ὑφηλοὺς ποιεῖ» χαὶ ὁ τέλειος εἰδὼς , ὅτι πάντα ἡ σοφία ἐποίτσεν, ὁρᾷ xat ὄφος αὐτῆς, xal ctv ἐπὶ τῶν τρίθων ταπείνωσιν f) ἐπίθασιν * ὁ δὲ ἀρτίφυτος μόνον τὸ Uo; εἰδὼς, προσχαλέσασθαι αὐτὸν ὀφείλει ἵνα ἴδῃ αὐτὴν * ὥστε ῥδίως ἐπαχοὺσαι τῆς φωνῆς ' Móvov βάδισον ἐπ᾽ αὐτὴν * τὸ παρὰ πύλαις δὲ ὄννα- C στῶν, ἡ ὅτι δυνάστας ποιεῖ, 1) ὅτι ἐχεῖνοι μάλιστα αὐτῆς χρείαν ἔχουσ.ν ^ ἢ ὅτι τοῖς εἰσαγωγικοῖς παρ- εδρεύει τῶν διδασχάλων Ἀόγοις ᾽ ἐν γὰρ τοῖς προ- θύροις αὐτῖς τις γενόμενος, ὑμνουμένης ἀκούει ' λέγεται δὲ ποτὲ μὲν ἐν ἐξόδοις, ποτὲ δὲ ἐν εἰσόδοις ὑμνεῖσθαι παρὰ τοῖς ἐξερχομένοις ἀπὸ τῆς χαχίας, χαὶ εἰσξρχομένοις εἰς την ἀρετὴν. Εἶτα εἰσάγει ao- την διαλεγοµένην, ὅπερ Ἱἱκανὸν ἐπισπάσασθαι : Ὑμᾶς, ὦ ἄγθρωποι, zapaxaAQ xal προῖΐεμαι ἐμὴν φωγὴν υἱοῖς ἀνθρώπων. El και ὑμῶν ἐστι ' *b χέρδος, φταὶν, ἀλλ ἐγὼ παρακαλῶ ' ταὐτὸν δὲ ἄνθρωπος, xal υἱοὶ ἀνθρώπων" i] ἄνθρωποι μὲν, el τέλειοι παρακλίσεως ἀξιούμενοι viol δὲ ἀν- Άιώπων, οἱ καταδεέστεροι, οἱ τέως φωνῆς ἀξιού- μενοι͵ Κύριος ἑποίησε χώρας xal ἀοιχήτους, καὶ ἄχρα οἰκοι' ιεγα τῆς 0x. οὗρανόν. [οοι. f. 41 a. ] Mh ἕτερον ἐπεισαγάγῆῃς δη- Ρουργὺν, xiv µηδεµίαν ὄνησιν ἡ ἀοίκητος ἔχει" τοῦτο δὲ ἐποίησε τὰ ἄχρα οἰχεῖσθαι, φησὶν, ἵνα τὰ Ἱεέρατα καὶ τὰς ἑσχατιὰς μαθὼν ἔργον εἶναι θα, περὶ τῶν µέσων μὴ ὑποπτεύσῃς ' fj ἄχρα, τὰ Ἀκτάληπτα xal θεῖα μυστήρια" ὥσπερ xai χώ- US$ μὲν τὰς χαρποφόρους ψυχάς ἀοικήτους δὲ τὰς θείας ἑννοίας, ἃς obóx ἐξὸν ἀνθρώπῳ λα. σαι, | ** Jj Cor. vi, 13. PaTROoL Ga, LNIV. FRAGMENTA IN SALOMONIS PROVERBIA. 6.8 CAP. VIL. VERS. 9. Circumpone illos (sermones) digitis tes. Digiti actus particulares designant, manus veio universaliter pro actione ponitur. Ait igitur : la minimis quoque rebus virtutem exerce ; sic enim latum habebis cor ad virtutum receptionem : quod cum Corinthii nequaquam facerent, hortatur eos Paulus, dicens : Dilatamini ei vos !*. — Vans. 4. Soror nobis rerum materialium contemplatio, una eum incorporeis; cujus genera sunt, prudentin, scientia, disciplina. — Vgns. 5. Α muliere aliena dicit pro, a doctrina polytheismi ; qu: jucunda quidem docet, cum sit eloquens, necnon volupta- tein atque avaritiam. Si (e sermonibus ad gratiam coimposilis adorta fuerit. Sermones ad gratiam facti, lascivie cogitationes sunt; tutus est. autem ab exoriente ex his nequitia, is qui Dei sapientis va- cat, — Vgns. 6. Domus ejus (adulterz) dogmatum Lititudo ; fenestra, partes illorum. CAP. VIII. Vrns. 1, Fili, tu sapientiam predica, etc. Concupisce, inquit, sapientiam, et mentis habitus tibi obsequetur. Dicit autem, in verticibus, vel quia perspicua sunt quz illa loquitur, vel quia fa- cit excelsos. Et homo quidem perfectus, sciens omuia sapientiam fecisse, spectat ctiam altitudi- nem ejus, et in semitis depressionem atque ascen- sum: Verumtamen tiro, qui solam ejus altitudinem novit, rogare debel ut ipsam conspiciat: ila ut facile audiat vocem monentis : Modo ad ipsam per- ga8. Quod vero januis dynastarum assidet, id fit vel quia dynastas elficit, vel quia hi precipue illa indigent, vel quia isagogicis magistrorum serwoni- bus assistit. Namque in limitibus ejus ubi quis consliterít, praconiis eam ornari audit. Dicitur autem modo in egressibus, modo in ingressibus cele- brari ab iis qui recedunt 3 peccatis, et ad virtutem accedunt. Deinde fecit eam loquentem, prout per- suadendo idoneum est: O homines, vos compello ; filiis. hominum vocem meam intendo. Etiamsi de vestro, inquit, lucro agitur, nibilominus ego ad- hortor et. rogo. Jam dictio, /iomo, perinde est ac fllii hominum. Vel homines quidem dicit perfectos p αἱ digni liac appellatione sunt; fllios vero hominum, deteriores illos, qui vocabulo tenus homines sunt. Vgns. 26. Dominus [fecit regiones habilabiles οἱ inhabitabiles, εἰ summitates qu& habitantur | orbis terrarum. Cave ne alterum creatorem inducas, etiamsi nullam habeat utilitatem desertus locus. ldcirco autem summitates habitabiles fecit, ut cum utramque extremitatem didiceris, de intermediis non dubites. Vel summitates dicit, incomprebensibilia Dei my- sieria ; sicut etiam regiones ponit, pro fructiferis animabus. Locos denique iuhabitabiles, pro divinis consiliis, que non licet homini eloqui. b 24 6:9 CAP. ΙΧ. γε». 2l. Sapientia eificavit sibi domum, et supposuit columnas seplem. Sapientia cum sit. Filius Dei, factus hoyo, ipse sibi construxit domum, id cst ex Virgine carnem. Columnas septeu dicit spiritum Dei, spiritum sa- pientie et intellectus, apiritum consilii et fortitudinis, spiritum scientie et pietatis, spiritum timoris Dei '*, ut ait Isaias. Vel domum dicit Ecclesiam, columnas autem apostolos. Vel denique sapientem virum dicit, qui satis tutus est εἰ sibi sufficiens, et nullius in- digus. — Sapientie domus, .Ecclesia ; column, ji qui videntur esse culumnz *^. Vgns. 9. Mactavit hostias suas. Hostias intellige divinos sensus, vel Scriptura- rum interpretationes. Mistum, cum historie misce- "ius anagogen. Nam divina cum meraca sint, com - preliendi nequeunt. Propterea minutatim varieque dogmata el interpretationes subdividens, cibum alumnis suppeditat : Miscuit in cratere vinum suum. Cum meraca sint divina, humanis vocabulis ea mis- cuil, iJ est hominum sapienti: , quam nos capere possumus. Rursus hostias intelligere licet. beatos prophetas, ab increddlis per tempora occisos, juxta jllud?! : Propter te mortificamur tota die. — Vrns. 9. Misit servos suos prophetas atque apostolos cum su - blimi przedicatione, id est cum dogmatibus nihil hu- mile aut abjectum habentibus, qui omnes gentes ad "ei agnitionem vocarent. Sublime autem dicitur, ve- lut illud : Jn omnem terram exivit sonus. eorum **, 'Egentibus, id est. nondum sancti Spiritus virtutem wdeptis, sed inchboartibus et imperfectis.— εαν. 5. "Venite, coguoscite veram rectamque viam. Bibite vinum, id est Spiritum sanctum accipite tanquam vinum. Relinquite infantiam, declinate ab. insipien- tim. viis, vilam zternam agnoscite. Comedite, ro- boramini verhis meis atque mysteriis. σίας, xoi ἐἑπίγνωτε τὴν alovtoy ζωήν ' Φάγετε ρίων. γεμς. 9. Da sapienti occasionem. Fortasse occasio esL reprehensio, res utilis ac salutaris. Aut illam occasionem dicit, qux ex ver- bis desumitur. Sic enim ad anagogie sublimitates scse exiollet. Doce justum, id est probz mentis hominem doce jusütie vias. Et adjiciet, id est, amabit te, qui incaute peccavit emendans propter eprehensionem. — VkRs. 10. Consilium sancto- rum, intelligentia. Consilium sanctorum quod agenda a non agendis discernit. Tale est enim consilium cum iotelligentia. — VkRs. 11. Multo vives tempore. Multum pro infinito ponitur. Vel ne nos ab amphi- .bolia sermonis removeat : nam. vite hujusmodi 1? Isa, χι, 2. 39 Galat, 9, 9. 3 Psal. ΧΙΙ, 99. (1) Noster etiam ad ps.: graduum : χατὰ τὴν ἱστορίαν, περὶ τῆς ἀνόδον Ex Βαθυλῶνος * κατὰ δὲ τὴν αναγω- τν, εἰς τὴν ἀρε-ῶν : sensus historicus de Ld SUPPLEMENTUM AD S. J. CHRYSOSTOMI OPERA. 650 ΚΕΦΛΛ. 6’. Α C 4 Ἡ σοφία ᾠκοδόμησεν ἑαυτῇ ol«or, καὶ ὁπ- ἠρεισε στύ.ῖους ἑπτά. [Cod. f. 42 b.] Σοφία ὧν ὁ }ἰὸς τοῦ Θεοῦ, γενό- Ὅμενος ἄνθρωπος, αὐτὸς ἑαυτῷ χατεσκεύασεν cixov, τὴν £x Παρθένου σάρχα" στύλους ἑπτὰ, αγεῦμα θεοῦ, Ἀγεῦμα σοφίας xal συγέσεως, απγεῦμα βου.λῆς xal lexvoc, πγεῦµια 1γώσεως καὶ εὐσε- θείας, 3γεῦμα gó6ov θεοῦ, & φησιν Ἡσαῖας. "H καὶ οἶχον τὴν Ἐκχλησίαν, στύλους δὲ τοὺς ἀπο- στόλους Ἡἡ τὸν σοφὺν ἄνδρα φησὶν, ὅτι ἀσφαλής ἐστιν ἑαυτῷ αὑτάρχης xal μὴ προσδεόµενός τινος, — Otxo; τῆς σοφίας, fj Ἐκκλησία' στύλοι, οἱ δοχοὺν- τες ε.ναι στύλοι. "Ecgats τὰ ἑαυτῆς θύματα. θύματα τὰ θεῖα νοήματα, 3) τὰς ἑρμηνείας τῶν Γραφῶν — xpdpga δὲ, τὸ συμμιγνύναι τῇ ἱστορίᾳ τὴν ἀναγωγήν (1)* ἄχρατα γὰρ ὄντα τὰ θεῖα, χωρη- θῆναι οὗ δύναται" διὰ τοῦτο λεπτομερῶς xal ποι- χίλως τὰ δόγματα καὶ τὰς ἑρμηνείας διαιροὺσα, τροφὴν τοῖς μαθητευομένοις ἐργάζεται. --- [ Cod. f. 95 4.] ᾿Εχέρασεν εἰς κρατῆρα τὸν οἵνον ἑαυτῆς. Ἄχρατα γὰρ ὕντα τὰ θεῖα, φωναῖς ἀνθρωπίναις ἑχέρασεν, ὅ ἐστιν σοφίᾳ ἀνθρώπων, ἵνα χωρῆσαι αὐὑτην δυνηθῶμεν. Τὰ θύματα, τοὺς µακχαρίους προφήτας, χατὰ χαιρὺν ἀναιρουμένους ὑπὸ τῶν ἀπίστων, καθὼς λέγει, ὅτι Ἓγεκα cov θαγατού- µεθα óAnv. τὴν ἡμέραν. |Cod. f. 45 b.] Απέστειλε τοὺς ἑαυτῆς προφήῆτας xal ἁποστόλους μετὰ ὑψηλοῦ χηρύνγµατος, τουτέστι μετὰ δογμάτων οὐδὲν τκ- πεινὸν ἑχόντων xal χαταθεθληµένον, ἔχχαλουμέ- νους πάντα τὰ ἕἔθνη εἰς τὴν γυῶσιν τοῦ θεοῦ * ὑψηλὸν δὲ φησι τὸ, Elc πᾶσαν τὴν γῆν ἐξη.θεν ὁ φθόγ- Ίος αὐτῶν. [Cod. f. 44 a.] Τοῖς ἐνδεέσε, τοῖς μήπω κεχτηµένοις τὴν δύναμιν τοῦ ἁγίου Πνεύμα- τος * j| τοῖς ἁρξαμένοις μὲν, ἀτελέσι δὲ. Δεῦτε, ἐπίγνωτε τὴν ἀληθῃη xal εὐθεῖαν ὁἑδόν' xal Πίετε οἶνον, καὶ λάθετε Πνεῦμα ἅγιον ὡς olvov. ᾽Αποιί- πετε ἀρροσύγην, ἐχχλίνατε τὰς ὁδοὺς τῆς &qwo- ῥώαθητε ὑπὸ τῶν ἐμῶν λόγων xai µυστη- Δίδου σοφῷ ἀφορμή».,. [Cod. f. 45 23. | "Apa ἀφορμὴ ὁ ἔλεγχος, σωτή- D ϱιον πρᾶγμα xox χρήσιμο)’ 1) τὴν διὰ τῶν ῥημάτων λέγει' οὕτω γὰρ ὑφωθήσεται πρὸς τὰς τῆς ἀναγωγῆς ἀχρότητας. Dvopis δικαίῳ, fiot τῷ εὐγνώμονι γνώριζε τὰς τῆς δικαιοσύνης ὁδούς' xal xpoc- θήσει, ἀντὶ τοῦ ἀγαπήσει σε, τὰ ἐξ ἀπροσεξίας ἁμαρτήματα, διὰ τοῦ ἐλέγχου διορθούµενος. Bov.ti ἁγίων, σύγεσις. Bou) ἁγίων διαχρίνουσα τὰ πραχτέα xal ufj* τοιαύτη Yàp d μετὰ συνέσεως βουλή. IHloAov ζήσεις χρόνον. Τὸ ποιὺν ἀντὶ τοῦ ἀπείρου χεῖται' f| µή ποτε ἀμφιθολίας ἡμᾶς ἆπαλ- λάττῃ΄ τὰ yàp ἔτη τῆς ζωῆς ταύτης αἰώνια. [Cod. ?* Psal. xvin, 5. ascensu ex Babylone, anagogicus de ascensu ad vir- rem. lta szpe etiam Cyrillus apud nos in Comm. ad Ps. 651 FRAGMENTA IN SALOMONIS PROVERDIA. 632 f. 45 b.] "Og οὐ χρῆται τῇ τοῦ θεοῦ σοφίᾳ, ποι- A anni. zPlerni sunt. — VrRs. 19. Qui Dei sapientia µαΐνει ἀνέμους, ἀνυποστάτους ἀρχὰς ἑαυτῷ xal τῶν πραγμάτων xai τῶν Γραφῶν ὑποτιθέμενος. ᾿Οδοὺς τοῦ ἑαυτοῦ ἀμπελῶνος, τὴν νομιχὴν πολιτείαν φησὶν, Eni Χριστὸν ὁδηγοῦσαν' ἄμπελος γὰρ ὁ Ἱσραήλ. — |Cod. f. 46 4.] Δέον γεωργεῖν, ὁ δὲ τί ποιεῖ; Διαπορεύεται δι ἑρήμου ’ ἄχαρπος γὰρ ἡ φύσις τοῦ φεύδους. Εἶδες πῶς παρέστησε τοῦ φεύδους τὴν φύ- σιν ἄχαρπον, ἀχάνθας χαὶ τριθόλους μόνους χέχτη- ται ὁ τούτῳ ἑπερειδόμενος . εἴη δ' ἂν xal ἄνυδρος μὲν, ἡ μὴ ἔχουσα θείαν διδασκαλἰαν ' διψώδης δὲ ἡ ph πότιμον βλύζουσα ὕδωρ τοῦ Πνεύματος, ὃ ταῖς χαρποφορούσαις πηγαϊς δίδοται παρὰ τοῦ Ἰησοῦ" ἀχαρπία δὲ, χαχία χαὶ ἄγνοια. Ἄρζω» χρυφίων ἡδέως ἄψασθε. [Cod. f. 46 b. ] Καὶ ποία ἡδονὴ τῶν χεχλεμμένων, kv oT; φόδος, κίνδυνος, προσδοχία θανάτου ; xalrep δὲ δοχοῦν ἡδὺ, οὐχ ἡδύ ἐστι’ χατὰ τό, Ηδύγθη αὐτοῖς ἄρτος γ/εύδους, xai μετὰ τοῦτο" Π.ησθήσεται τὸ στόμα αὐτῶν γηφῖδος. AAA ἀποπήδησο»ν. [ Cod. f. 41 α.] Οὐκ εἶπεν ἀναχώρησον, ἀλλ' ἀποπήῄδησον. Μαχάριον μὲν οὖν τὸ ἀποπηδῆσαι ' δεύτερον δὲ τὸ ph ἐγχρονίσαι τοῖς φαύλοις νοῄμασιν, ἁλλὰ διὰ µετα- γοίας παλινδρομῆσαι οὗ Ὑάρ ἐστιν ἀποθήσαντα «Up ἐν χόλπῳ, τὰ ἱμάτια μὴ] χαταχαῦσαι΄ µήτε τοῖς χαχοῖς νοῄµασιν ἐγχρονίσαντα, ἀδύνατον ud) πυρὶ τῷ αἰωνίῳ παραδοθΏναι * ὅθεν δήλον ὡς μαχρὰν δεῖ τῆς καχίας ἐσχηνῆσθαι. [ita cod.] Κρημνός ἐστιν ἡ ἁμαρτία' μαχρὰν βάδιζε᾽ ὁ γὰρ πλησίον, xiv iv ἀσφαλείᾳ 3, τρἐµει xai δέδοικεν. Οὕζως γὰρ δια- 6θήσῃ ὕδωρ ἀ»ὶλότριον. Ὕδωρ χαλεῖ τὴν ἐπιθυμίαν, δειχνὺς ὅτι χαθάπερ ὁ φιλονειχῶν πιεῖν ὕδωρ ἀπὸ τῆσδε τῆς πηγῆς, ἔγχκλημα ἔχει, τὸ προχείµενον ἁρπάζων, xal τὸ μετὰ ἀφθονίας ὃν, οὕτω κἀνταῦθα. Ἡ ὅτι ὥσπερ παρὰ θεῷ ἔστι πηγἩ ζωῆς, οὕτως xal παρὰ cip διαθόλῳ πηγὴ θανάτου. εἰ δὲ ἡ τοῦ KB coU πηγἡ, ἀρετῆς καὶ γνώσεως ἐστὶ πηγὴ, ἡ τοῦ διαθή- λου δηλονότι χαχίας καὶ ἀγνωσίας East πηγἡ. Ὡσαύ- τως δὲ χαὶ ἐπὶ τῶν ποταμῶν χαὶ φρεάτων χαὶ ὑδάτων χαὶ ὑετῶν vonté£óv* τὸ δὲ, προστεθῇ ἔτη, τοῦτο δηλοῖ,δτι σὺ εἶ χύριος τοῦ λαθεῖν. ΚΕΦΑΛ. l'. Οὐκ ὠφελήσουσι θησαυροὶ ἀνόμους. [Cod. f. 47 b.] Τί οὖν; οὐ πολλοὶ διὰ χρημάτων θάνατον ἔφυγον; Ναί. ἁλλ' οὐχὶ καὶ τὴν ἁμαρτίαν ἀπεδύσαντο, πολλῷ δὲ χαλεπωτέραν θανάτου ζωὴν ἑξωνήσαντο' μὴ δὲ πεποιθότες ὤμεν ἐπὶ χρήµασιν, ἀλλ ἐπ᾽ ἀρετῇῃ' f| ὅτι ἐπιγενομένη ἡ διχαιοσύνη ποῖς πρὸς θάνατον ἁμαρτήμασιν, ῥύεται ἀπὸ θανά- ων πῶς δὲ οὐχ ὠφελήσουσιν, ἀνθ᾽ ὧν ἐθησαύρισαν ἐν vf], Ὅπου σὶς xal βρῶώσις ἀφανίζει, καὶ ὅπου κ.έπται διορύσσονσι xal κέπτουσι; Ἡ δὲ δι- χα,οσύνη οὐ µόνον τοὺς αὑτὴν χτωµένους διασώζει, ἀλλὰ γαὶ πολλοὺς ἐν αὐτῇ πρὸς ζηλον ἐγείρει, xal ix ὐανάτου πρὸς ἀθανασίαν αἰώνιαν παραπέμπει. non utitur, ventos pascit; falsa sibi fundamenta supponens tum gerenda vitae tum Scripturarum. Vias vinee sus», dicit vitam juxta legem actam, qua ad Christum ducit. Vitis enim erat Israel. — Cum agricolandum esset, quid iste agit? Ambulat per desertum; sterilis enim natura est mendacii. Viden' quomodo mendacii indolem infructuosam esse ostendit? spinas tantum ac tribolos qui ei inni- titur possidet. Licet etiam inaquosam terram intel- ligere illam, qux non habet divinam doctrinam : sitliculosam autem, unde potabilis aqua Spiritus non scaturit, quem uberibus fontibus Jesus attri- buit. Sterilitas denique pro nequitia inscitiaque ponitur. Vrns. 17, 18. Panes occultos libenter gustatis. Qusnam vero voluptas est furtivorum, in quibus timor, periculum, et mortis exspectatio? Quod dulce videlur, reapse dulce non est ; juxta illud : Dulcis est. illis panis mendacii **; et post hzc : Os eorum replebitur lapillo **. At tu fuge. Non dixit, discede, sed fuge. Beatum est ergo fugere : secun- dum huic, non immorari pravis cogitationibus, sed per ponitentiam relrocedere; neque enim fieri potest, ut qui ignem in sinu reponit vestimenta non comburat; itemque impossibile est, eum qui in improbis consiliis perseverat zierno igni non wadi. Éx quo perspicuum est, procul iniquitate habitare oportere. Przcipitium est peccatum ; pro- cul ambula. Nam qui prope przcipitium graditur, etiamsi tuto loco pedem figat, tremit tamen et expa- vesci. Sic quippe periransibis aquam alienam, Aquam appellat concupiscentiam ; demonstrans scilicet, quod sicut ille qui de hoc fonte aquam bibere nititur, crimine non caret, dum rem sibi expositam rapit, et ejus copia fruitur; ita hic eiiam. usuvenit. Vel quia, sicut apud Deum fous vitze est 25, ita apud diabolum quoque fons mortis. Jam si Dei fons, virtutis et scienti: fons est ; ille profecto diaboli, nequitia insciti:eque fons est. Si- militer de fluminibus, puteis, aquis, imbribus cogi- tandum est. Quod denique dicil, apponentur anui siguifical, in tua esse potestate si velis accipere. CAP. X. D Vegns. 9. Non proderunt thesauri iniquis. Quid ergo? Nonne multi pecunia mortem vita- runi? Sane ; nun tamen peccato se liberarunt, mul- toque pejorei morte vitam sibi compararunt. Ne ergo confidamus divitiis, sed virtuti. Vel quia su- perveniens mortiferis peccatis justitia, eripitur morte homo, Quidni vero hinc juvabitur, po:ius quain a thesauris in terra congestis, Ubi tinea et erugo demoliuntur, et ubi fures effodiunt ac (uran- tur ** ? Porro justitia non modo eos qui ipsam pos. sident salvat, verum et alios multos ad sui deside- rlum concitat, et a morte ad sempiternam immor- talitatem transmittit. ? Prov. xx, 17. ** ibid. 15 Psal. xxxv, 10. ?* Μας. vi, 19. $5 . SUPPLEMENTUM AD S. J. CIIRYSOSTOMI OPERA. 035 Vgns. 5. Non perimet Dominus fame animam justi, A — OO «ιμοκτογήσει Κύριος ὴυχἣν δικαίου, ζωὴν vitam autem impiorum evertet., Cur enim famem patientur ii qui caelestem vitze panem habent? At impii, etiamsi copiis affluant, nihilo magis ipsis erit. Vel sic etiam intellige. Si vita jmpiorum, nequitia est, et hanc Dominus ali- quando eversurus est; erunt videlicet impii ali- quando non impii. Post hanc enim eversionem, Dominus tradet regnum Deo Patri, ut. sit. Deus omnia in omnibus **, Animam 'vero justam, scientie, sapientiz, et cujuslibet boni cupidam, fame non perimet Dominus. VEgns. 6. Benedictio Domini super caput justi ; os auteni injusti operiet luctus intempestivus. Justi quidem caput servatur, coronatur * impius autein. quoniam ore ad peccatorum incrementum abusus est, perque illud ipsum peccat, intempestivo luctu obruetur. Vel sic : In mente :estimatur bene- dictio et intelligentia; verba autem impiorum ma- gno luctul comparata przvalent : vel quia. horum Sermo pejor est intempestivo luctu : vel denique, os eorum operietur, nempe ob demonstrandam sup- plicii magnitudinein. — VEns. 7. Nomen impiorum exstinguitur. Namque ubi publica justi viri mentio fit, hic sane laudatur, ejusque memoria immorta- litat commendatur; impiorum autem nón solum mors est intempestiva, verum etjam nomen citius exstinguitur. VEns. 8. Sapiens corde επεὶρἰεί πιαπάαία; qui D δὲ ἀσεέῶν dvartpéver. [ lbid. ] Πῶς γὰρ ἂν λιμµώσσιυσι, τὸν ζωῆς xaY ob- ῥάνιον ἄρτον ἔχοντες» Οἱ δὲ ἀσεθεῖς, χᾶν εὐθηνίας ἀπολαύσωσιν, οὐδὲν αὐτοῖς ἕσται πλέον. "H xat ob- κως * εἰ ἡ ζωὴ τῶν ἀσεθῶν, f; xaxía ἐστὶ, ταύτην δὲ ἀνατρέφει ὁ Κύριος, ἔσονται ὅπλονότι ποτὲ οἱ ἀσεθεῖς οὐχ ἀσεθδεῖς * μετὰ yàp ταύτην thv ἀνατροπὶν. Ó Κύριος παραδώσει τὴν βασιλείαν τῷ θεῷ xat Πατρὶ, να γένηται d θεὸς τὰ πάντα ἐν πᾶσι. Ἑυχὴν 65 διχαίαν γνώσεως xaX σοφίας xaX παντὸς ἀγαθοῦ ἐφιεμένην οὐ λιμµοχτονήσει ὁ Κύριος. Εὐ]Λογία Κυρίου ἐπὶ xegaAtv. δικαίου ' στόµα δὲ ἀσεξῶν καλύψει πἐνθος opor. [Cod. f. 48 a.] Τοῦ μὲν δικαίου τὸ χεφάλαιον — διασώζεται, στεφανοῦται ' ὁ δὲ ἁἀσεθῆς, ἐπεὶ xal στόµα el; προσθήἠχην ἁμαρτιῶν χαταχέχρηται, xal δι) αὐτοῦ ἁμαρτάνει, πένθει ἀώρῳ χαλυφθήσεται. "H οὕτως ' Bv τῷ ἡγεμονικῷ ἐννοεῖται εὐλογία xa 1) σύνεσις, ὁ δὲ λόγος τῶν ἀσεθῶν ἓν παραθέσει µε- Υάλου πένθους νιχᾷ ' ἡ ὅτι ὁ λόγος αὐτῶν, χείρων ἀώρου πένθους ἐστίν' ἣ ἀντὶ τοῦ, xal τὸ στόμα αὐτῶν καλυφθῄσεται, ἵνα τὸ πληρέστατον τῆς τιµω- plac ἐμφαίνῃ. Ὄγομα δὲ ἀσεθῶν σδέννται. [fbid.] Ἐν µέσῳ γὰρ φεροµένου λόγου περὶ δικαίου, οὗτος μὲν ἐγχωμιάζεται, καὶ d) µνήµη ἀθανατίξεται’ τοῦ δὲ ἀσεθοῦς οὗ µόνον ὁ θάνατος ἄωρος, ἀλλὰ xa τὸ ὄνομα ἀωρότερον σθέννυται. Σοφὸς καρδίᾳ δέξεται ἐντο.]άς. ὁ δὲ ἄστεγος autem tecta labia non gerit, perverse agens supplau- C χείάεσι σχο.]ιάζω» ὑποσκεᾶισθήσεται. tabitur. Sapientiam appellat hominem scitum, et aliqua indolis laude prxditum, qui et legi morem geret. Non tectum vero labiis, hominem inscium, os in- temperans habentem, qui omnia effutit, nec quid- quam silentio premere valet : qui nimirum illud non didicit : Audisti sermonem? commoriatur tecum. Vel quia modo hoc, modo illud dictitans, of- fendicula proprie vitz ponit, quibus subvertetur, id est, cadet. Vgns. 9. Qui ambulat simpliciter, ambulat fidens. Videtur improbitas res esse tuta; simplicitas vero deceptui obnoxia. Sed contra cvenit, ait : Qui ambulat sine dolo, confidat : nam qui vias suas [Cod. f. 48 h.] Σοφὸν χαλεῖ τὸν εἰδότα, xal Ex φύσεως ἔχοντά τι’ ὃς καὶ πεισθήσεται vópup* ἄστε- yov δὲ χείλεσι, τὸν ἄσοφον, τὸν στόμα ἀθύρωτην ἔχοντα, τὸν πάντα φθεγγόµενον, τὸν μηδὲν εἰδότα φυλάσσειν ' ὃς οὖχ ἔμαθε τὸ, ἀκήχοας λόγον; συ»- αποθανέτω σοι f| ὅτι ποτὲ μὲν, τοῦτο λαλῶν, ποτὲ P4 δὲ ἐχεῖνο, ὁ τοιοῦτος ἐμπόδια τίθησι τῇ ἑαυτοῦ Qe *.—- £v οἷς ὑποσχελισθήσεται, ἀντὶ τοῦ πεσεῖται. "Oc πορεύεται dz Aovc, πορεύεται πεποιθώς. [ Ibid. ] Καὶ μὴν χαχουργία δοχεῖ πρᾶγμα ἀσφαλὶς eivat* ἡ δὲ ἀφέλεια, εὐεπηρέαστον εἶναι' ἀλλὰ τού- ναντίον φησὶν, ὅτι ὁ πορευόµενος ἁδόλως θαῤῥείτω - tortuosas facit, prorsus inuotescel ; non enim latere p ὁ γὰρ διαστρέφων τὰς ὁδοὺς αὐτοῦ, καταφανὴς ἔσται" improbus potest. Vel, qui nullas proximo suo insi- dias struit, is ne ab alio quidem patietur. Qui autein clam insidiatur, etiainsi coram laudet, hic saue agnoscetur, quamvis latere aliquandiu videatur. Deinde. hortatur, ut omnia confidenter fiant. Acla justi a perenni illo fonte, qui dixit: Ego sum vitu t, perenniter manant. Qui vero impie loquitur, finem faciet, consequente poena. εις. 15. Qui e labiis profert sapientiam, virga percutil virum excordem. Ne diceres, voluisse Salomonem ultionem capi, "? P Cor. xv, 28. !* Joan. xiv, 6. οὗ γὰρ ἔστι λαθεῖν τὸν xaxoüpyov* j| ἀντὶ τοῦ, ὁ μηδὲν τῷ πλησίον τεχταινόµενος, οὐδὲ παρ) ἑτέρου ἐπιδουλὴν δέξεται * ὁ δὲ λαθραίως ἑπιθουλεύων, xai εἰς πρόσωπον ἐπαινῶν, οὗτος γνωσθήσεται, εἰ xai δοχεῖ λανθάνειν ἕως χαιροῦ. Εἶτα παραινεῖ, τι δεῖ μετὰ παῤῥησίας πάντα ποιεῖν. Αἱ πράξεις τοῦ δικαίου ἀπὸ πηγΏς ἀεννάου τῆς εἰπούσης» Εγώ εἰμι ἡ ζωὴ, ἀνελλιπῶς χορηγαῦνται: ὁ δὲ λαλὼῶν ἀσεθῃ, πεπαύσεται διαδεξαµένης χολάσεως. "Oc ἐκ χειΊέων προφέρει σοφία», ῥάδδφ cóxret ἄνδρα ἀχάρδιον. [Cod. f. 49 a.] "Iva γὰρ μὴ λέγτς τὸ ἀμύνασθαι 635 FRAGMENTA IN SALOMONIS PROYERBIA. οδὲ | ἠθέλησεν, 02 λέγω, φησὶν, ὅτι ὕδρισον, ἁλλ᾽ εἰπέ τι A Non aio, inquit, contumeliam dic, sed sapienter σοφὸν, xaX πλήξεις τὸν ἐχθρὸν μᾶλλον, f εἰ ῥάδδον εἶχες᾽ ἐπὶ τῷ μὲν μισοῦντι, ἴδιον καὶ πλῆξαι ' ὡς ikv θέλῃς, τοῦτο ποίησον * οὐ γὰρ ἡ ὕδρις πλήττει, ἀλλ f ἐπιείχεια. Ἀτῆσις πλουσίων, xó.Uuc ὀχυρά. Συγτριδὴ δὲ ἀσεδών, xsvía. [lbid.] θΟὐχ ἐπαρχεῖ ἑαυτῷ ὁ πλούσιος εἰ γὰρ μὴ bv π΄λει εἴη ἀσφαλεῖ, σφαλερὰ ἔσται ἡ χτῆσις αὐτοῦ: εἶτα xai τὸν πενίαν χακχίζει χατὰ δὲ διᾶνοιαν, τῶν χατὰ θεὸν πλουτούντων οἱ μαθηταὶ τωγχάνουσιν ἁῤῥαγεϊς ' οἱ δὲ ἀσεθεῖς μηδὲν ἔχοντες ἄξιον ἀχοῆς, ἀχροατὰς οὐκ ἔχοντες πένονται; διὸ xal ἀπόλλυνται. ᾿ὐδοὺς ζωῆς, τὰς ἀγούσας ἐπὶ τὴν ἀρετήν παιδείαν δὲ ἀνεξέλεγχτον, τὴν xaxhv τῆς B φυχΏς πολιτείαν, ἥτις λανθάνουσα πλάνην ποιεῖ. Παραπορενύοιιένης χαταιγίδος ἁφανίζεται ἆσε- Cic ' δίχαιος δὲ ἐχχ.λίνας, σώζεται εἰς αἰῶνα. [Cod. f. 50 b.] Ὅτι πειρασμοῦ ἑπερχομένον, ἁδεῶς &uapiávev: ὁ δὲ δίχαιος περιγενόµενος τοῦ πειρασμοῦ, δι ὑπομονῆς χαὶ εὐχαοιστίας, σώζεται £&l; τὸν αἰῶνα. "Opa πῶς ἀσφαλῆς d δικαιρσύνη: ὁ μὲν γὰρ ἐχχλίνας, fiov μεταστραφεὶς, ἡ στεῤῥῶς Ὁπομείνας, σώζεται’ ὁ δὲ χαίτοι μὴ ἁπλῶς ἐπιούσης, «ἀλλὰ παραπορευοµένης ταραχῆς ftot πειρασμῶν, «ἀφανίξζεται' ἁδεῶς δὲ ἁμαρτάνει, τὴν δικαιοχρισίαν «τοῦ θεοῦ μὴ εἰδώς. Φόδος Κυρίου προστίθησιν 71; έρας. Ἡμέρας τὰς &rb τοῦ τῆς δικαιοσύνης ἡλίου Ὑινομένας * ὑπὲρ ὧν ὁ Δαυῖδ εὔχεται' Μἡ ἀναγάγῃς 445 ἐν ἡμίσει ἡμερῶν µου’ ὧν πλήρης γεγονὼς Αύραὰμ EGO mtv. ΚΕΦΑΛ. ΙΛ’. Ζυγοὶ δόλιοι βδέ.Ίυγμα ἐνώπιον Κυρίου. [ Cod. f. 51 3. ] Απροσπαθὲς γὰρ ἡμῖν Βούλεται εἶναι τὸ Ütaxpicixóv* xal γὰρ ἡ ἡμετέρα χρίσις, ζνγός ἐστι τῶν πραγμάτων. Οὗ ἑὰν εἰσέ.θῃ ὕδρις, ἐκεῖ καὶ ᾽ἀτιμίω. Οὐ περὶ τῶν ὑθρικομένων, ἀλλὰ περὶ τῶν ὑθριζόντων φησί’ διὰ τί; ἐχεῖνο. γάρ εἰσιν ἠτιμωμένοι΄ οὐχ ὁ κακῶς ἀχούων, οὐδὲ ὁ πάσχων, ἀλλ’ ὁ otv" πάντες γὰρ ἐχεῖνον ἀπελαύνουσιν, ἅτε χοινὴν ὄντα λύμην" fj ὕδριν λέγει τὴν ὑπερηφανίαν * ὁ μὲν γὰρ ὑπερήφανος, ἄτιμος' ὁ δὲ ταπεινὸς, ἕν- τιµος χαὶ σοφός. Τούτου γὰρ πρώτου δεῖται | cola. Τε Ιευτήσαντος ἀνδρὸς δικαίου οὐκ ὅ.-.Ίυεαι &ixic. [Cod. f. 52 a. ] "HAxue τὰ παιδία γενέσθαι xaXá- Άλπιξε μεγάλων EntceoSao0ac* f] εἰς τὴν ἀνάστασιν ἡμᾶ, ὁ λόγος παραπέμπει. ἢ ὅτι εἰς τὰ ἔχγονα: ἢ ὅτι πάντων ἁπολαύστας, ἀπολαύσεται xai τῶν pel- λόντων * ἡ ὅτι τῆς δύξης xax μετὰ θάνατον ἀπολαύει, Arhp δ/γλωσσος, x. τ. λ. 9 pea. οἱ, 22. aliquid effare, atque ità inimicam tuum percusse-. ' ris, haud secus quam si virgam haberes. Et infes- tum quidem hominem non incongrue percusseris. Si tibi libuerit, sic age. Sed non tám contumelia percutit, quam lenitas. Vgns. 15. Possessio divitum, urbs munita : con- tritio autem impiorum, paupertas. Haud sibi sufficit dives; nisi enim intra tutam quoque urbem opes ejus sint, facile dilabentur. Dein paupertatem quoque vituperat. Mystico autem seusu, divitum seeundum Deum discipuli inconcussi sunt; sed impii nihil auditu dignum habentes, ob auditorum penuriam, egent, ac proinde pereunt. — Vkgnms. 47. Vias vite dicit qus ad virtutem - ducunt ; disciplinam autem, qu» reprehensione non utitur; dicit malam anims institutionem, quas incaute in errorem trahit. Vgns. 95. Discurrente. procella, deletur impius : justus autem declinans salvatur ín perpetuym. Tentatione ingruente, facile peccat impius; jus- tus autem, tentationem superando per patientiam, et gratum erga Deum animum, salvatur in perpe- tuum, Animadverte quam tuta sit justitia : justus enim declinans sive retrocedens, et constanter sus- tinens, salvatur; impius vero, quanquam perturba- tione seu tentatione haud omnino ingruente, sed juxta discurrente, prosternitur. Facile autem pec- . cat, quia justum Dei judicium ignorat. — Vg. 27. Timor Domini auget dies; dies nimirum, quos jus- εἰ] sol efficit : quorum causa David orat : Ne revoces me in dimidio dierum meorum ** : quibus plenus Abrahamus vita decessit. CAPUT XI. Vens. 1. Staterg— dolose, Domino. Vult Dominus, ut mentis nostre sine perturba- - tione judicium sit : reapse enim judicium nostrum statera rerum est, — VERs. 2. Quocunque intraverit contumelia, illic εἰ ignominia. Non de patientibus, sed de facientibus contumeliam loquitur. Cur? quia hi revera ignominiam contrahunt : nimiraom noa - qui convicia audiunt aut patiuntur, sed qui faciunt. Cuncti enim injuriosum, ceu communem .pesten, expellunt. Vel contumeliam dicit pro superbia : ei quidem superbus inglorius est ; δἱ humilis, reputa- tur honorabilis atque sapiens. Nam talem praserti.u imlolem sapientia postulat. Vkns. 7. Moriuo viro justo, non perit spes. abominatio coram Speravit enim (illios fore bonos : speravit magna praeuia consequi. Vel haec dictio ad resurrectionem inentem nostram amandat; vel ad posteros; vel - quod justus cunctis his delectabiliter usus, futuris quoque perfruetur; vel denique quod gloria post mortem fruitur, Vrns, 13. Vir bilinguis, etc. 33 - Dolosum hominem hic dicit, et minime veracem, A quj prater animi sui sententiam loquens, mentem singulorum in consessu astantium explorare cona- tur. At fidelis spiritu, id est de cordis profunditate sermones suos prudente judicio moderans, quz sunt utilia dicit, reliqua autem silentio premit. — V&Rs. 16. Fortes vero nituntur divitiis. Ne a divitiis quidem possidendis dehortatur, quas vir actuosus magis habet quam desidiosus. Vel spiritali etiam sensu : qui spiritu fervido uon est, sed studio remisso, spiritalibus divitiis eget. V&ns. 22. Sicut inauris in porci naribus, ία pul- chritudo in muliere fatua. Cur ex hoc animali potius, quam ex alio, du- xit exemplum? Quia sicut porcus ea maxime cor- poris parte lutum versans aureum illud ornamen- SUPPLEMENTUM AD S. J. CHRYSOSTOMI OPERA. [ Cod. f. 59 b.] Τὸν δολερόν φησιν ἐνταῦθα, τυν o)x ἁληθη: ὃς Xévov,8 μὴ ἔχει χατὰ duyghv, τῆς ἑκάστου διανοίας Ev συνεδρίῳ πεῖραν λαµθάνει. Ὁ 5 πιστὸς πνοῇ ἤτοι ἀπὸ βάθους χαρδίας, οἰχονομῶν τοὺς λόγους αὑτοῦ ἓν χρίσει, τὰ μὲν πρὺς τὸ συµ- φέρον λέγει, τὰ δὲ σιωπᾷ. Οἱ δὲ ἁἆν δρεῖοι ἐρείδον- ται π.λούτῳ. [Cod. f. 53 3.] Οὐδὲ τοῦ πλούτου ἀπάγει, ὃν μᾶλλον ἔχει ὁ ἑνεργῆς τοῦ ὀχνηροῦ ' ἣ xai νοητῶς ᾿ ὁ μὴ τῷ πνεύµατι ζέων, ἀλλ᾽ ὀχνηρὺς τῇ σπουδῆ, πλούτου πνευματιχοῦ ἐπιδέεται. μπι inquinat, sic et mulier formositatem suam . dehonestat. Cur ergo illa formosa fuit? Et cur non dixit, Quare h:ec facta sit fatua? Concedit Deus stultis quoque mulieribus esse formosis, ut illa que sobria prudensque est, rem hanc non adimi- retur, sed verum potius bonum in pretio atque amore habeat. Sinit Deus etiam stultos fieri divi- tes, ut sapiens doni levitatem cognoscat; ut id non admiretur, sed illum potius affectet qui etiam predictorum bonorum auctor est. Vgns. 24. Sunt qui propria seminantes, plura efficiunt. Sunt etiam qui aliena colligentes, nihilomi- nus minuuntur. Videre interdum licet dispersionem causam esse proventus; et. coacervationem, qux potius minui- tir. Quod si nonnullis contrarium accidit, facile assentior, quia non emnibus id contingit, ne vir- tus coacta sit. Nam si Deus avaros omnes, pau- peres cfficeret ; vicissimque omnes liberales, ditaret opibus, coacti quadam necessitate cuncti virtuti studerent. Ideo neque totum fecit, ne necessitas foret; neque totum omisit, ne bella exsisterent. V&ns. 26. Qui (rumentum continet, utinam id na- tionibus fruendum relinquat ! Volens rei scevitatem ostendere, utitur etiain jmprecatione; nempe, ne ipsi prosit, sed praedam hostibus relinquat! Sic etiam Paulus : Utinam et abscindantur qui conturbant vos *? { Ecce vero Ju- dzei, frumenti inatar veterem Scripturam habentes possidentesque , nobis ethnicis eam reliquerunt. Ablatum quippe ab iis regnum fuit. Vel de com- muui alimonia loquitur; nempe quod si tu fameu, ut videtur, negotio labes atque mercaris; et cuin a Deo annonam uberem postules, famem interim creas, nibil bac re sit improbius. Qui abscondit (ru- menium, maledicetur in populis. Hic non exitium est, sed maledictio; cujusmodi est : relinquat id hostibus ! Vxa8. 28. Hic orietur. Vel quia lux fiet. Velut : ille quidem morietur, nullo ex rebus suis íructu percepto ; hic autem 5» Galat, v, 19. D "Qozep ἑγώτιον ἐν ῥυὶ ὑὸς, οὕτως γυναικὶ dppovi κἀ..]ος. [Cod. f. 54 a.] Τίνος οὖν ἕνεχεν tv τούτῳ τῷ Qo Ίγαγε τὸ παράδειγµα, xal οὐχ ἕτερον ἔλαθε ζῶον; "Ott χαθάπερ ἡ Oc τούτῳ µάλιστα τῷ μέρει τοῦ σώματος τὸν βόρδορον ἀναχινοῦσα , τὸν χρυσοῦν ἐχεῖνον διαφβείρει χόσµον, οὕτω xal ἡ "(vv χατα!- αχύνει τὴν εὐμορφίαν. Τίνος οὖν ἕνεχεν γέγονε xaX; xal οὐ λέγει τίνος ἕνεχεν γἐγονεν ἄφρων; Σνγχυρεῖ ὁ θεὺς xaX ταῖς ἀνοήτοις γυναιξὶ γίνεσθαι χαλαὶῖς , ἵνα dj φρονίµη xax συνετὴ μὴ θαυμάζῃ τὸ κτῆμα, ἀλλ) ἐπαισθήσεται τοῦ ὄντος καλοῦ. Συνέχωρησε xal τοῖς ἄφροσι γενέσθαι πλονσίοις, ἵνα ὁ φρόνιµος εἰδῇ τὸ ἑνδεὲς, ἵνα μὴ περὶ ταῦτα ἑπτοημένος ᾗ, ἀλλ” ἐχεῖνο διώχῃ τὸ xal ταῦτα ποιοῦν χαλά. Εἰσὶν ol τὰ ἴδια σπεἰίρογτες, o! zAslora xotov- cix* εἰσὶ δὲ οἱ συν άγοντες τὰ áAAórpia, ol &Jat- τοῦνται. [Ibid.] "Ἴδοις σχορπισμὸν, προσήδου ὑπόθεαιν' xal συναγωγὴν ἑλαττουμένην" εἰ δὲ εἰσὶ τινὲς, οἷς τοὺν- αντίον συµθαίΐνει, σύμφημι, ὅτι οὐχ ἐπὶ πάντων τοῦτο συµθαἰνει' ὥστε μὴ ἀναγχαστὴν εἶναι τὴν ἀρετὴν. El γὰρ ἑποίησε πάντας τοὺς πλεονεχτοῦντας πένητας, xal πάντας τοὺς ἑλεήμονας πλουσίους, ὡς ἀνάγχης οὔσης, πάντες ἐπέτρεχον' ἀλλ᾽ οὔτε τὸ πᾶν ἐποίησεν, ἵνα μὴ ἀνάγχη fy. οὔτε τὸ πᾶν εἴασεν, ἵνα μὴ πολέμους ἐγείρῃ. Ὁ συγέἐχων σῖτον, ὑπο.]ίποιτο αὐτὸν τοῖ EKüreciv. (Cod. f. 54 b.] Θέλων δεῖξαι τὸ τοῦ πράγµατ' δεινὸν, καὶ ἀρᾷ χέχρηται' olov μὴ ἀπόναιτο αὖτο ἀλλὰ πολεµίοις ἀπολίποιτο' οὕτω καὶ Παῦλος "Os Ίο», καὶ ἁἀποκόνονται οἱ ἀναστατοῦντες Op xai οἱ Ἰουδαῖοι στον ἔχοντες τὴν παλαιὰν T'pa καὶ συνἐχοντες αὐτὴν, ὑπελίποντο αὐτὴν ἡμῖν ἔθνεσιν' Ἶρται γὰρ ἀπ᾿ αὐτῶν dj βασιλεία. "F χοινὴν τροφὴν λέγει: εἰ δὲ εἰχότως λιμὸν προ τεύῃ xai ἐμπορεύῃ, xal τὸν μὲν Ocbv παρα! ποιῆσαι εὐετηρίαν, αὑτὺς δὲ λιμὸν χατασχευ οὐδὲν τούτου πονηρότερον. 'O τιμιουκῶν 1] cor δηµοκατάρατος. Ἑνταῦθα οὐχὶ ἀναίρεσι &pá' τουτέστιν ἀπολίποιτο τοῖς πολεμίοις. ὀὗτος ἀνατε.]εῖ. [Cod. f. 58 a.] Ἡ ὅτι qu γίνεται" otov μὲν ἀποθανεῖται, uf] χαρπωσάμενός τι τ 0689 FRAGMENTA IN SALOMONIS PROVERBIA.' 0630 ὁ δὲ, φῶς ἴσται., σπεἰρων ἐν τῷ νῦν αἰῶνι, ἐλπίδι A lux. evadet, quia in prasenti seculo serit, spe τοῦ μέλλοντος 7| τὸ ἀγατε.1εἳ, ἀντὶ τοῦ β.λαστήσει" εἰ δὲ ἐχεῖνος, πολλῷ μᾶλλον τὰ γεννήµατα αὐτοῦ. 'Ex καρποῦ δικαοσύνης φύεται δἐνδρον ζωῆς ἁφαιροῦνται δὲ ἅωροι Ψυχαὶ παρανόμων. [Ibid.] Καρπὸς δικαιοσύνης, τὸ τέλος τῆς ἀρετῆς, ἐξ οὗ φύεται δένδρον ζωῆς" ἄωροι δὲ οὗ τῇ ἡλιχίᾳα, ἀλλὰ τῇ Σργασίᾳ, μὴ ἔχοντες χαρπὸν ὥριμον' οὐ πολλάκις ταῦτα γίνεται’ διὰ τί, ὁ μὲν πρὸς γΏρας λιπαρὸν ἀπήντησεν, ὁ δὲ ἓν προθύροις ἀνπρπάσθη τῆς ζωῆς ; Μάθωμεν τὴν αἰτίαν, xai μὴ ἀπορῶμεν. TL οὖν; ὅτι τὸ &vavzlov συµθαίνει, ἵνα μὴ ἀναγχαστὴ. ἡ ἀρετὴ f. Ei ὁ μὲν δίκαιος μµό.ὶις σώζεται, ὁ ἀσεθὴς καὶ ἁμαρτω.ὸς xov φαγνεῖιαι; [CoJ. f. 53 b.] ΠἩρόσεχε ὅτι μαχρὸς ὁ βίος, πολὺ τὸ μόνιμον τῆς ζωῆς, πολλαὶ αἱ ἐπιδουλαί' οὐ γὰρ: δη τοῦτό φησιν, ὅτι μετὰ τὸ χατορθῶσαι' πλὴν εἰ xat τοῦτο λέγῃ, χαλῶς λέγει εἰ γὰρ ἐξέτασις Ὑένηται τῶν εἰς ἡμᾶς τοῦ Θεοῦ καὶ τῶν ἡμετέρων, τίς ἐν- ώπιον αὑτοῦ διχαιωθήσεται, xàv αὐτοῦ τοῦ ἡλίου χα» θαρώτερός τις ᾗ; Εἴη & ἂν δίχαιος μὲν, ὁ πρακτικός ἀσεθὴς δὲ, ὁ θ:ὺν μισῶν' ἁμαρτωλὸς, ὁ περὶ τὰς πράξεις πονηρός. ΚΕΦΑΛ. IB. Ὁ drazov παιδείαν, ἀγαπᾷ αἴσθησυ», κ. τ. λ. [Cod. f. 55 b.] 'O τὴν ἠθιχὴν παίδευσιν ἀγαπῶν, Τνὠώσεώς ἐστιν Epaathc τῆς γυμνανούσης τὰ αἰσθη- τρια πρὸς διάχρισιν χαλοῦ xal χαχοῦ. ὁ δὲ ἆπο- C στρεφόµενος thv ἑπίγνωσιν , διὰ ᾽παντὸς ἀγνοεῖν βουλόμενος, ἀφραίνει. Ὥσπερ γὰρ ὁ uh θέλων θερα- πευθῆναι, νοσώδης γίνεται, οὕτω xal οὗτος ἄφρων. Κρεἰσσων ὁ εὑρὼν χάριν παρὰ Κυρίῳ' ἀνὴρ δὲ παράνομος παρασιωπηθήσεται. [Cod. f. 56 a.] Τὸ, κρείσσων, οὗ συγχριτικὸν, ἀλλ' ἀντὶ τοῦ ἁγαθός ἐστι" τίς vxo πρὸς τὸν παρά- γομον σύγχρισις, τοῦ παρὰ Κυρίῳ χάριν εὑρίσχοντος; 1) δὲ παρασιωπηθήσεται, ἀντὶ τοῦ οὐδὲ λόγου ἀξιω- θήσεται , παρὰ τῷ Κυρίῳ δηλονότι. OD κατορθώσει άγθρωπος éE ἀνόμου. "Opa πῶς ποτὲ μὲν ἀπὸ τῆς τοῦ Θεοῦ φήφου, «xoti δὲ ἀπὸ τῆς τῶν ἀνθρώπων πραγμάτων ἑνάγει' ἐξ ἀνόμου οὐδὲν χατορθώσει. ἐν. ἀνομίᾳ πάντα διεστραμμένα. Γυνἡ ἀγδρεία, στέφρανος τῷ dr6pl αὐτῆς, x. τ.λ. [CoJ. f. 56 a.] Συνεχῶς λέγει xaX τὰ καλὰ χαὶ τὰ ἑναντία χεῖσθαι ἓν ταῖς γυναιβν, ἐπειδὴ διηνεχοῦς. ἱατρείας δεῖται. Μέλλων οὖν ἄγεσθαι γυναῖχα, ph βίου χοινωνὸν φῆτει µόνον, ἀλλὰ χαὶ ἀρετῖς ' οὐχ ἔστι γὰρ γυναιχὸς δ,εφθαρµένης, τὸν ἄνδρα μὴ συν» απύλλυσθαι ' ὥστε ἀρετὴν ζέτει, μὴ χρέµατα' ἡ μὲν xaAh, στέφανος δόξης Υενῄσεται ἀνδριχὴ οὖσα' ἡ δὲ φΣύλη παραπλησίως σχύληχι £v αὑτῇ χαθηµένη τῇ χαρδίᾳ, δράμα xal κατὰ μικρὸν διαφθείρει’ xal τὸ τοῦ δεινοῦ χαλεπώτερον, οὐδὲ ὀρωμένη τοῖς ἔξωθεν, ἀλλ᾽ ἔνδον τὸν ἰὸν ἑναρίησι, xaX δαπανᾶ τὴν ἁθλίαν φυχἉν. "H xai ἄλλως" * μὲν ἀρετὶ τὸν ἑαυτῆς xo- σμεῖ ἡ δ) 30 καχία, τὸν καχκὸν ἐρύδριστον Ev: ποι:ζ. futuri. Vel erietur dicit, pro. germinabit. Quod si ille, multo: magis germina ejusdem. VgRs. 30. De (ruetu justitia nascitur arbor ciu. Auferuntur autem. intempestive. amime | impiorum, Fructus justiti:e, finis virtutis, ute vitas arbor gignitur. Intempestivi autem impii nop late, sed opere, non habentes scilicet n;aturum fructum. 14d tameu sape non cvenit. Cur vero impius aliquis ad pinguem senectam pervenit, justus in vitze limi -. nibus abripitur ? Causam discamus, neque perpleai - tate. jactemur. Cur ergo, inquam? Contraria hiec accidunt, ne virtus res necessitatis evadat. Yrns. 5l. Si fustus vix salvatur, impius et pecca- tor ubinam parebuni ? p Considera longam esse vitam, diutinam eise hujusmodi stationem, multas insidias. Neque ta- men illa verba dicit de iis qui recte vixeruut. Sed si forte de his quoque diceret, egregie diceret. Nam $i qux Deus nobis contulit, queque nos. egi- mus, examinentur, quis eoram eo justiflcabitur, eliamsi sole ipso purior sit? Justus autem iutelli- getur homo recte. vitam instituens ; impius, qui Denm odit : peccator, qui male agit. - CAPUT ΧΙ. Vgns. {. Qui diligit disciplinam , diligit. scien- liam, elc. Qui morum disciplinam diligit, scienti: amator est quie sensus exercet ad boni malique discretio nem. Qui autem eruditionem omnino iguorare vult, insanit. Nam, sicut is qui medicinam respuit, (t vgrotus, ita et hic insanus evadit. Vens. 2. Melior qui invenit gratiam apud Dowi- num : vir autem iniquus tacebiur. Vocabulum melior non ponitur hic compara- tive, sed pro bonus est. Quae enim comparatio ho- minis iniqui cum illo qui apud Dominum gratiam invenit ? Tacebüur autem dixit, pro, ne meutione quidem dignus erit, videlicet apud Dominum. Nou prosperabitur homo ex re iniqua. Animadverte, quomodo nunc a Dei decreto, nunc vero αὐ bhouii- num actibus argumentatur. Ex iniqua re nibil pros- pere accidet : in improbitate oinnia perversa sunt. VgRs. 4. Mulier fortis, corona viro suo, etc. Perpetuo affirmat tum bona tum etiam contraria in mulieribus esse sit; quoniam viro continua medicina opus est. Uxorem ergo ducturus, Πο so- ciam tantummodo vite quzras, sed etiam virtutis. Necesse est enim prava uxoris virum simul perire. Virtutem. igitur expete, non pecuniam. Et proba quidem mulier, corona gloriz fiet, cum sit strenua ; mala vero, x:que ac vermis medio in corde resi- dens, tacite ac paulatim pessumdat. Quodque di- rius est, ne extra. quidem apparet, sed | introrsuiu venenum inspirat, et infelicem animam consumit. Vel aliter quoque; virtus quidem asseclam suun . ornat : at iniquitas, iuiquum facit adliuc detestabE . «91 SUPPLEMENTUM AD S. J. CIIRYSOSTOMI OPERA. 692 Worew. Cogitaliones justorum, juaicia. Sunt. euim A Λογισμοὶ δικαίων wpluara* κεκριµένοι Ὑάρ tla discretze et simplices : vel quia de Dei judiciis atque mandatis semper cogitant justi : vel quia judicia semper intra mentem suam exercent. Sedet enim judex mens nostra, singulas virtutes dijudicaus et eum contrariis vitiis conferens : et. hac quidem damnat, illas approbat. Vgns. 9. Melior vir cum iguobilitate serviens sibi. Quia multi operam non modo ut laboriosam de- fugiuat, verum etiam tanquam indecoram ; antea quidem homines ad formicam respicere hortatos est; nune vero tolam istam opinionem perimit. Quid ais? opera dedecori tibi est ? Meliusne inde- corum aliquid, an famem pati? Cur porro sit de- decus? Nunc alteri servis, et non potius tibi? Etiamsi millibus servias, haud illis sed tibimet ser- vis. Nam nisi famem vitare contenderes, nullam prorsus illorum rationem haberes. Ita fit ut tu ipse lucrum servitutis tux percipias. Ergo tibimet )psi servis. Nonne milites vides ? Horum quisque sibi servit. Similiter opifex. Ne igitur moleste feras; tu dominus tui es, non alius quisquam. Nonue vides mendicos nemini servientes? Atqui hi etiam sibi serviunt. Tum demuin quinam eorum honor est, qui paue indigent? Vgns. 10. Justus. animas — jumentorum miseratur. Πιάνο charitatis exercitium est, dum in aui- malibus assuescit aliquis ad misericordiam homo- geueis suis exhibendam. Nam qui jumentorum mi- seretur multo magis fratris. Ceterum jumentorum jnstar habendi et illi qui iguaviore natura sunt : quos qui miseratur, erudit ac juvat. Stulta. alioqui ο justitia est, de iis qux» nibil prosunt esse sollici- tum. —- Quid ais? Justus animas jumentorum suorum iniseratur? Maxime. Profecto et his beui- guitatem oportel exhibere, ut sit exercitatio erga homogeneos. Nam nec temere Deus jussit, ut pros- trata animalia simul erigamus et errantia reduca- nius, et bovi os non alligemus. Omnino nos anima- limn parcere saluti vult; primo quidem propter nos ipsos, deinde ut illa corporale nobis servitium pr:estare queant. Simul autem benignitatis exerci- tium est et curze. Nam qui alieni miseretur, multo id &uorum xai án).oi- ἢ ὅτι πάντοτε θεοῦ xolpata xaX ἐντολὰς μελετῶσιν οἱ δίκαιοι ἡ χρίµατα ἐργάζονται κατὰ νοῦν πάντοτε χάθηται γὰρ κριτῆς ὁ νοῦς ἡμῶν, χρίνων ἑκάστην ἀρετὴν μετὰ τῆς ἀντιδιατιθεμένης αὐτῷ χαχίας. xai τὴν μὲν καταδιχάνεε, τὴν δὲ ὃ:- xatot. Κρείσσων ἀνᾗρ ἐν ἀτιμίᾳ δουλεύω» ἑαυτῷ. [Cod. f. 57 a.] Ἐπειδὴ πολλοὶ τὴν ἐργασίαν οὐχ ὡς ἐπίπονον φεύγουσι µόνον, ἀλλὰ xaX ὡς αἰσχρὰν, πρῶτον μὲν ἔπεισεν αὐτοὺς πρὸς xbv µμύρμηχα τοὺς ἀνθρώπους ὁρᾷν, νῦν δὲ χαὶ ταύτην ἀναιρεῖ τὴν ὑπ- οψίαν΄ τί λέγεις; ἀτιμία τὸ πρᾶγμά ἐστιν ; χαὶ πόσῳ βέλτιον, ἀτιμίαν f] λιμὸν ὑπομένειν; διὰ τί γὰρ ἁτι- µία; μὴ ἑτέρῳ δουλεύεις, οὐχὶ σεαυτῷ; χᾶν µυρἰοις δουλεύῃς, οὐχ ἐχείνοις δουλεύεις ἀλλά σεαυτφ’ εἰ μὴ γὰρ σεαυτὸν ἁπαλλάξαι ἐσχόπεις λιμοῦ (ita εο/.], οὐδ' ἂν ἐποιήσω λόγον ἐχείνων ὥστε αυ χαρποῦσαι «b κέρδος τῆς δουλείας οὐχοῦν ἑαυτῷ δουλεύεις. Οὑχ ὁρᾶς τοὺς στρατιώτας; ἕκαστος τούτων ἑαυτῷ δου - λεύει' καὶ ὁ χειροτέχνης. Mh] τοίνυν ἀγανάκτει' σὺ σαυτοῦ δεσπότης cl, xal οὐχ ἕτερός'τις. Οὐχ ὁρᾶς τοὺς πένητας οὐδενὶ δουλεύοντας ; ἄρα χἀγεῖνοι ἔαν- τοῖς δουλεύουσι’ mola δὲ vip, ὅταν ἄρτου προσδἑον- ται; Δίκαιος οἰκτείρει υυχὰς κτηνὦ» aítov. Φ.λανΏρωπίας γυμνάσιον γὰρ, τὸ Ev τοῖς ἀλόγοις ἐθίζεσθαι τὴν πρὸς τὸν ὁμόφυλον συμπάθειαν' ὁ γὰρ Q ἐλεῶν ταῦτα, πολλῷ πλέον ἀδελφόν' ἄλλως δὲ χτή- νους δίχην, xai o! τὴν φύσιν νωθρότεροι’ οὓς οἰκτεί- ρων, διδάσχει xai ὠφελεῖ. δικαιοσύνη δὲ µαταία ἐἑστὶ, τὸ περὶ τὰ μηδὲν ὠφελοῦντα πτοῆσθαι. — Τί λέγεις; ὁ δίχαιος οἰχτείρει ψυχὰς χκτηνῶν αὐτοῦ» Ναί’ xal γε ἐνταῦθα, πολλὴν χρὴ τὴν φιλανθρωπίαν ἐπιδείκνυσθαι, ἵνα ἐγγυμναζώμεθα πρὸς τὸν ὁμόφρυ- λον’ ἐπεὶ οὐχ ἁπλῶς ἐχέλευσεν 6 θεὸς, καὶ τὰ χατα- πίπτοντα συνδιεγείρειν, καὶ τὰ πεπλανημένα ὑπο- στρέφειν, καὶ τὸν βοῦν uh φιμοῦν' πάσης δὲ φειδοὺς ἡμᾶς εἶναι βούλεται τοῖς ἀλόγοις, πρῶτον piv, OU ἡμᾶς αὐτοὺς" δεύτερον δὲ, ἵνα χαὶ ἐπὶ τὰς σωματικἁς ἡμῖν ὑπηρεσίας ἀρχῇῃ' ὅμως τὸ αὐτὸ xaX φιλανθρω- míag γυμνάσιον xal θεραπείας ὁ γὰρ τὸ ἀλλότριον ἑλεῶν, πολλῷ μᾶλλον τὸ οἰχεῖον; ὁ τὸν διαχονούµενον, potius familiaris : et qui faimulantis, multo ma- D πολλῷ μᾶλλον τὸν ἁδελφόν. 'AXA' ἐχεῖνό σοι χρείαν είς fratris. Atqui dices, jumentum quidem ser- vitii usum tibi prebere; fratrem vero quid ? Multo, inquam, magis hic tibi prodest ex parte Dei, Cer- nis quantum jumentis impeudimus officium, neque id indecorum nobis existimanus? Non enim illis winistramus, sed nobis. Vgns. 41. Qui operatur terram suam, satiabitur panibus : qui autem vana sectantur mente. carent, Ad agricolantem et sobriam hortatur vitam, et cum justitia laborem; nam otium adducit nequi- tiam. Vana autem sectari, nil aliud est quam inu- tilium rerum curam gerere. Quid vero , inquit, si otiosus quidem non esses, sed bene collecta, male profligares , cbrietati deditus et ingluviei? Non thv ἀπὸ τῆς διαχονίας παρέχει, οὗτος δὲ molav; πολλῷ μείζονα, τὴν ἀπὸ θεοῦ. Ὁρᾷς δουλείαν otav δου - λεύομεν τοῖς χτήνεσι, χαὶ οὐχ ἠγούμεθα ἀτιμίαν; οὐ γὰρ ἐκχείνοις δονλεύοµεν, ἀλλ᾽ ἑαυτοῖς. '0 ἑργαζόμενος τὴν ἑαυτοῦ γῆν, ἐμπ.Ἰησθήσεται ἄρτων" οἱ δὲ διώκοντες μάταια , ἐν δεεῖς φρενῶν. [Cod. f. 57 b.] Πρὸς γεωργικὸν χαὶ φιλόσοφον προτρέπεται βίον, xal την μετὰ δικαιοσύνης ἕργα- σἰαν' fj γὰρ ἀργία τὴν xaxíav εἰσήνεγχεν' ἀποδιώ- xev δὲ µάταιά ἔστι, τὸ περὶ τὰ μηδὲν ὀνοῦντα δι- επτοῆσθαι. Τί γὰρ, φησὶν, εἰ ἀργὸς μὲν Tie, τὸ δὲ καλῶς συλλεγόμενα καχῶς ἐκφορεῖς, μεθύων 9 Υα- 605 ; FRAGMENTA IN SALOMONIS PROVERBIA, 695. στριιόμενος; Ox εἶπεν, Ἐργάζου xal mA:zovix:st* A ergo dixit, Operare, et plus cquo appete. Pulchra χαλὸν ἡ ἐργασία ἡ μετὰ διχαιοσύνης. 'Ax0 χαρποῦ στόματος ψυχὴἡ ἀνδρὸς «πΊησθή- σεται ἁγαθῶν. [Cod. {. 58 a.] Mii νοµίσης ἐν τοῖς ἔργοις εἶναι µόνον τὴν ἀρετὴν, καὶ lv λόγοις τὸ πλέον ἐἑστίν' ἀπὸ Υὰρ χαρποῦ διανοίας ἀγαθῆς , λόγος ἀγαθός. λόγου tb ἀγαθοῦ χαρπὸς, πρᾶξις ἀρετῃς, ἀγαθῶν ἆμποιη- ttf ὁ λόγος τῆς ἀνδρείας φυχΏς εἰς ἀρετῆν ἄγων ἀγαθὸς, xai ἁγαλῶν ἐμποιητιχός. ᾿Οδοὶ ἀφρόνωγ' ὀρθαὶ ἑνώπιον αὐτῶν. 'O λέχει, τοιοῦτόν ἐστιν' ὅτι ὁ μωρὸς νοµίζεται ἄληπτος elvac δύο χαχὰ, xal τὸ μωρὸς εἶναι, xai τὸ ἁμαρτάνοντα μὴ νοµίζειν ἁμαρτᾶνειν ὥσπερ γὰρ ὁ διεατραμµένος νομίζει ὀρθὰ βλέπειν, χαὶ ὁ τὰς αἰσθήσεις βλαδεὶς νομίζει σωφρονεῖν. οὕτω τοῦτο πρῶτον τιµωοίας τεχµέριον, τὸ xai τὴν αἴσθησιν ἀνῃρῆσθαι * διὰ τοῦτο οὐδὲ σαυµ- θουλίας δέχεται. Εἰσακούει συµδου.ίας σοφός. Τουτέστιν ὁ σοφίας ἁρξάμενος. ὥστε τοῦτο, ὃ νοµἰ- ζεις φρονήσεως εἶναι τὸ μηδενὸς ἀχούξιν, µωοίας ἑστίν" ὃ δὲ νομίζεις µωρίαν εἶναι, τοῦτο σοφίας, τὸ δεῖσθαι ἑτέρου. "Agpor αὐθημερὸν ἑξαγγέ..ὶει ὀργὴν ἑαυτοῦ, χρύπτει δὲ τὴν ἑαυτοῦ ἀτιμίαν drip πανοὔργος. [Cod. f. 58 α.] Τουτέστιν ὁ µικρόφυχος χαὶ xoo- φος, ἁχαρτέρητός ἐστιν, o) φέρει τὸν θυμὸν, φανε- pol τὴν ὀργὴν αὑτοῦ εὐθέως ἐκ µιχροφυχίας * ὁ δὲ φρόνιµος κἂν ὀργίλος Tj. συγκαλύπτει ἐν ἑαυτῷ τὴν est opera, quz cum justitia fit. Vrns. 14. De oris fructu anima uniuscujusque re- plebitur bonis. Cave existimes, in operibus tantum constare vir- tuleim; nam et in verbis pluriina ejus pars. est. Etenim a. bonz mentis fructu. bonus serino exsis- tit; boni vero sermonis fructus est virtutis operatio, qux bonorum nobis causa est. — Vgns. 15. Vie stultorum recte videntur oculis ipso- rum. Hoc dicit, quod nempe stultus existimat se irreprehensibilem. Duo igitur tala : stultum esse; et peccantem, sibl non videri peccare. Nam sicut SLrabo rectum se videre putat, ita qui mente lzsus est, sobrium se judicat. lloc ergo primum est poenae iuflicte indicium, quod sensus homini ereptus sit. ac propterea ne datum quidem consilium rccipiat. Audit vero consilium vir sapiens, id est, qui sapiens esse incipit. Atque ita quod iu prudentiam esse existimas, nullius conailium audire, stullitia potius est. Et quod vicissim stultitie loco habes, sapientia reapse est, nempe se alieni anxilii indigum existi mare. VEns. 16. Imprudens. eadem die enuntiat. iram suam ; dissimulat autem injuriam suam vir astutus. ld est, pusillanimis et levis, impatiens est, animi commotionem non coliibet, iram suam statim prodit ob pusillanimitatem. Αἱ prudens, etiamsi forte ad ira- cundiam sit pronus, iram intra se celat. Injuría enim éprfv* fj γὰρ ἀτιμία τὴν ὀργὴν δηλοῖ ' Γ.1ῶσσαν C hic pro ira ponitur.—V&ns. 19. Linguam habet injus- ἔχει ἄδικον. [Cod. f. 58 b.] 'Opd; καὶ ixst γλῶσ- σαν xai ἐνταῦθα: ἀλλ οὐκ [oa τὰ ἁπ᾿ αὐτῆς ' ἀλλ᾽ ἐχεῖ μὲν φάρµαχα, ἐνταῦθα δὲ τραύματα . τί τούτου γένοιτ᾽ ἂν ἑναντιώτερον; Ὡρᾶ: μὴ ἓν φύσει τὸ χαχὸν, ὁπόταν fj χρῆσις ἐφ᾽ ἑγάτερα φανερὰ 7 ; OUx ἀρέσει τῷ διχαίῳ οὐδὲν ἅδικον. [Cod. f. 59 a.] Ὥσπερ δὲ οὐχ ἀρέσχει τῷ διχαίῳ οὐδὲν ἄδιχον, οὕτως οὐδὲ τῷ ἀδίχω τὸ δίχχιον ’ οὐχ ἄρα παρὰ τὴν φύσιν τῶν πραγμάτων µόνον, ἀλλὰ xal παρὰ τὴν χρίσιν τῶν διχαιουµένων τὰ xaxá&* pf) µοι λέγε, ὅτι ὁ δεῖνα ἑσχανδαλίσθη, ὁ δεῖνα ἁπιστεῖ ' παρὰ γὰρ αὐτῶν ταῦτα πάντα, ο) παρὰ τῶν πραγμάτων * ὥσ- περ γὰρ, xàv φανῇ ó ἤλιος, καὶ οὕτως οὐδὲν πλέον τῷ νοσοῦντι τὰς ὄψεις, οὕτως χᾶν φανερὰ ἀλήθεια T, x£p- boc οὐδὲν τῷ τὴν φυχἣν διεστραμμένῳ. Ἀνγὴρ συγετὸς θρόνος αἱσθήσεως. [lbid.] Πᾶσα γὰρ ἡ αἴσθησις αὐτοῦ διὰ τὴν σύν- εσιν αὐτοῦ ἐν αὐτῷ ἀναπαύεται' τουτέστιν ἀνάπανσις, χαθέδρα, ἐναναπαύεται αὐτῷ, οὐκ ἀναχωρεῖ, ἑμδασι- λεύει δὲ αὐτῷ ' f) ὅτι χεφάλαιόν ἐστι χαὶ βασιλεία τῆς αἰσθήσεως fj σύνεσις f| bx τοῦ ἐναντίου, ὁ πάντα συνιεὶς, Χληθείη ἂν θρόνος αἰσθήσεως * ὥσπερ Ex ου ἑναντίου θρόνος ἀνομίας λέγεται’ ἀραῖς δὲ συνναν- τῶσιν οἱ ἄρρονες' τὴν γὰρ ὑπὸ χατάραν οὖσαν βαδί- ζουσιν ὁδόν. Xslp ἐχ.1εκτῶν κρατήσει δὐχερῶς. (lbid.| Ἐπεὶ οὐδὲν εὐπορώτερον ἀρετῆς, οὐδὲν δυνατώτερον, οὐδὲν εὐμηχανέστερον, "H χεῖρα τὴν tam. Vides et illic linguam, et etiam hic. Sed haud paria ex ea exsistunt : nam pharmaca illic, vulnera istic. Quid his magis inter se contrarium? Videu' haud in natura malum residere, quandoquidem usus ad utramque rem cognoscitur? Vens. 21. Nil injustum viro justo. placebit. Sicut justo nil inju- stum placet, ita ne injusto quidem quidqui4 justum est. Non igitur a rerum natira. lantum, sed. etiam a judicio sic decernentium, mala exsistunt, Ne mihi dicas : Ille scandalum passus est, ille factus est iacredulus : ab ipsis enim omnia hxc, nona rerum natura, Velut, etiamsi sol appareat, nihil hio prodest oculos ínfirtnos habenti ; ita, quantumvis manifesta si( veritas, nihil ea prodest perverso D animo. VEns. 23. Vir intelligens cathedra sensus. Omnis quippe sensus hominis, propter ejus iutelligen- tiam, in ipso residet : nempe cathedra, id est re- quies, in eo residet, nec inde recedit, sei illie regnat ; vel quia caput est et regnum sensus, iu- telligentia; vel econtrario qui omnia intelligit, tlironus sensus appellari poterit : sicut vice versa thronus iniquitatis dicitur. Maledictionibus autem occurrunt stulti, quia viam diris devotam terunt. Vrns. 94. Manus electorum facile dominabitur. Nimirum quia nibil est ditius virtute, nihil poteu- tius, nihil efficacius. Vel manum dicit pro sancto- 695 rum actu, qui mundo dominantur, boni homines diemonibus captivi fieut. " Vens. 95. Sermo terribilis cor. conturbat. viri j- sd; nuntius autem. bonus ipsum latificat. Conturbat sane legalium poenarum narratio : qui vero Evangelii promissiones audit, l:tatur. Videsis - hujus in utroque casu bonitatem : nam: si felix aliquid de proximo suo audiverit, non invidet, imo gratulatur. Sin infaustum aliquid circa ipsum con- flatur, modum habet dolor ejus, haud secus quam g:udium. Oinne contra in impiis fit : namque ubi dolendum foret ob terribilium sermonum auditum, contemnunt potius. Ubi autem de re bona Letan- dum esset, livore tabescunt ; contrarias prorsus experientes passiones. VeRs. 27. Non consequetur dolosus. venationem. Quia venatoris instar atque piscatoris cogitatio nostra est; dolosus quidem homo non potitur preda contrariorum consiliorum, sed ipse potius ab aliis capitur. CAP. XIII. VEks. 9. Qui custodit os suum, propriam animam . servat. Observa, nos in primis honesti fructum percipere, vicissimque damnum quod in nosmet redundat. Custodit, inquam, is qui scit. dicere : Pone, Do- mine, custodiam ori meo ?!, Temerariis autem labiis ille est, qui que dicit non considerat, neque de SUPPLEMENTUM AD S. J. CHRYSOSTOMI OPERA. 698 Λι minime A πρᾶξιν λέγει τῶν ἁγίων, οἳ χατεξουσιάζουσι του χόσμου * οἱ δὲ μὴ ἀγαθοὶ ἄνδρες αἰχμαλωτισθήσονται ὑπὸ δαιμόνων. Φοθερὸς Aóyoc καρδίαν ταράσσει ἀνδρὸς δι- xalov. Αγγελία δὲ ἁγαθὴ εὐφραίνει abccr. [Ibid.] Ἑαράσσει μὲν ὁ περὶ τῶν ἓν νόµῳ χολάσεω» λόγος" περὶ δὲ τῶν ἓν Εὐαγγελίοις ἐπαγγελιῶν ἀχούων εὑρραίνεται. "Opa πρὸς ἕχάτερα χρήσιμον * xàv ἄγα- θόν τι περὶ τῶν πἐλας ἁχούση, οὗ βασχαίνει ἀλλὰ συγχαίρει ' xÀv πονηρόν τι περὶ ἑαυτοῦ καταστέλ- λεται, τάξιν ἔχει xa. ἡ ὀδύνη αὐτοῦ χαὶ dj χαρά: ἐπὶ δὲ τῶν ἀσεδῶν, τοὐναντίον * ἕνθα μὲν γὰρ ὁδυνᾶ- σθαι χρὴ ἐπὶ τοῖς φοθεροῖς λόγοις, χαταφρονοῦσιν» ἕνθα δὲ χαίρειν ἐπὶ τοῖς ἀγαθοῖς, τήχονται, ἑναντία. πάσχοντες πάθη. Οὐκ ἐπιτεύξεται δὀ.Ίιος θήρας. ICod. f. 59 Ρ.] Ἐπεὶ θηρευτής ἔστι xal ἁλιευτὴς ἡμῶν ὁ λογισμὸς, ὁ οὖν δόλιος ὧν οὐχ ἐπιτυγχάνει τῆς θήρας τῶν ἑναντίων λογισμῶν, ἀλλ᾽ αὐτὸς θη- ρεύεται ὑπ᾿ αὐτῶν. ΚΕΦΑΛ. ΙΓ). "Oc φυ.άσσει τὺ ἑαυτοῦ στόμα, τηρεῖ εὖν- ἑαυτοῦ γυχήν. [Cod. f. 59 b.] "Opa πρώτους ἡμᾶς χαρπουµέ- νους τὰ χαλὰ, xal τὴν βλάθην αὖθις περιτρεποµέ- νην εἰς ἡμᾶς. φυλάσσει μὲν γὰρ ὃς olbe λέγειν τό” θοῦ, Κύριε, φυἸακὴν τῷ στόματί μου’ προπετεύεται δὲ χείλεσιν, ὁ μὴ νοῶνι ἃ λέγει, μηδὲ περὶ τίνων δια- quibus affirmat. — Vgns. &, In desideriis est omnis C θεθαιοῦται. |lbid.] Εν ἐπιθυμίαις ἐστὶ πᾶς ἀεργός. oliosus. Nam qui ejusinodi est, etiamsi valde dives sit, desidia sua divitias dissipat. Vel hoc dicit, qua- tenus labor facit inviam. mentem importunis cupi- ditatibus. At ii qui rei part» curam gerunt, etiam ea qux desunt apponunt. — VEns. 7. Sunt qui sibi tribuunt. divitias, nihil habentes ; sunt. etiam qui. se humiliant in multis divitiis, Ergo neque divitis, jactantie argumentum ; neque paupertas , humili- tatis. Vel sibi de divitiis plaudentes dicit eos, qui sibimet videntur sapientes. VERs. 8. Redemptio animam viri divitie propric. Quid ais? quid agis, tantopere opes extollens ? Atqui, primo quidem non quaslibet divitias dixit, seid proprias justis laboribus partas. Non est ergo res mala paupertas. Vel potius ait, pauperi ne minari quidem fortasse quempiam velle; quia nihil pos- sidentem quomodo aliquis perterrefaciet ? Quam- obrem hoc vite» genus prorsus expers molesti:e est. Vel proprias divitias appellat justitiam, que de morte eripit. Haud autem zquo animo fert minas, scu poena denuntiationem, qui virtutibus pauper est. Vgns. 19. Melior qui incipit auxiliari ex corde, quam qui promitiil et in spem adducit. Ubique monet, ne temere verba fundamus, εἰ neque Deo temere neque hominibus promittamus, sed operibus magis quam verbis officium exsequa- 9 Psal. σι, 3. D πόνων * 'U γὰρ τοιοῦτος, κἂν mávu εὔπορος ᾗ, διαφθείρει τῇ ἀργίᾳ τὸν πλοῦτον" ἡ παρ᾽ ὅσον τὸ ἔργον παρ- ασχολεῖ τὴν διάνοιαν τῶν περισσῶν ἐπιθυμιῶν' οἱ δὲ. ἐπ'μελούμενοι τῶν ὄντων, xal τὰ΄ οὐκ ὄντα τοῖς οὗ - σιν προσηύξησαν. Εἰσὶν οἱ π.)ουτίζουσιν ἑαυτοὺς, μηδὲν ἔχοντες, καὶ εἰσὶν οἱ ταπεινοὔντες ἑαυτοὺς ἐν πο. 1ῷ π.Ίούτῳ. "Apa οὔτε πλοῦτος, ἁλαζονίας ὑπόθεσις ' οὔτε πενία, ταπεινοφροσύνης * ἢ πλουτί- ζουσιν οἱ δοχησίσοφοι. Λύτρον ἀν δρὸς yrvxnc ὁ ἴδιος π.Ίουτος. [Cod. f. 60 a.] Τί λέγεις; τί ποιεῖς, οὕτως ἑπαί- pov τὰ χρήματα; Πρῶτον μὲν οὐχ ἁπλῶς ἅπαντα τὸν πλοῦτον ἔφησεν, ἀλλὰ τὸν ἴδιον τὸν ἐχ δικαίων οὐκ οὖν πονηρὸν ἡ πτωχεία’. 3) τοῦτό φη- σιν, ὅτι τῷ πτωχῷ ἴσως οὐδὲ ἀπειλῆσαί[ τις ἂν ἕλοιτο - τὸν γὰρ οὐχ ἔχοντα, πόθεν ἄν τις φοθήσειεν; Ὥστε ἀπράγμων οὗτος ὁ βίος ἔστιν' f] πλοῦτον ἴδιον τὴν δικαιοσύνην qnoi, τις ῥύεται ix θανάτου * οὐχ ὑφίσταται δὲ ἀπειλὴν, τοι τὴν περὶ κολάσεως προ- αναφώνησιν, ὁ πτωχεύων ταῖς ἀρεταῖς. Κρείσσων ὁ ἑἐναρχόμενος «βοηθεῖν τοῦ ἑξαγ- γε. Ίομένου xal εἰς ἑλπίδας ἄγοντος. [Cod. f. 60 b.] Παιδεύει πανταχοῦ μὴ προπετεῖς εἶναι ῥήμασι, xal μήτε θεῷ ἁπλῶς ἑπαγγέλλεσθαι μέτε ἀνθρώποις, ἀλλὰ δι ἔργων τοῦτο ποιεῖν, χαὶ 697 FRAGMENTA IN SALOMONIS PROVERBIA. 698 ph ῥήμασι διαλύεσθαι ' ἢ ὅτι, Ταχὺ ἄρχου ἀρετῆς, A mur. Vel dicit : Statim virtutis initium fac, nec xg pif) μέλλε * καλὸν γὰρ ἐνάρχεσθαι ἀγαθῆς πρά- ξεως, xal μὴ ἐλπιδοσχοπεῖν. 'O φοδούμενος ἐντο- «3», οὗτος ὑγιαίνει. [Cod. f. 61 a.] Ὡς ὁ φοθού- µενος τὸν Θεὸν ποιεῖ τὸ θέλημα αὐτοῦ, οὕτως ὁ φοθούµενος ἑντολὴν τηρεῖ αὐτήν ὁ δὲ καταφρο- νῶν τοῦ Θεοῦ, χαταρρονεῖ τῶν ἐντολῶν αὐτοῦ : ὑγιαίνει δὲ dug τηροῦσα τὴν ἐντολὴν τὴν θείαν. Βασι.1εὺς θρασὺς ἐμπεσεῖται εἰς xaxá * ἄγγε- Joc δὲ σοφὸς ῥύσεται αὐτόν. (Cod. f. 61 a.] ἹΟρᾷς ὅσον xaxb» fj θρασύτης, ὅτι οὐδὲ βασιλέα ὠφελεῖ; καὶ τοι παρὰ τίνος ἐχεῖνος πείσεται δεινὸν, ὁ πάντας ἔχων ὑφ᾽ ἑαυτῷ; ἴδε xal ὅσον ἀγαθὸν τὸ ἑναντίον : ῥύσεται γὰρ, φησὶν, αὐτὸν ὁ σοφός τις ἀγγέλλων xal συμθουλεύων; Ίγουν αὐτὺς ἑαυτὸν ῥύσεται, σοφἁ τοῖς ἀντιπάλοις ἀγγέλλων xai πρεσθευόµενος * ἄγγελος δὲ σοφὸς, τουτέστιν ὁ σοφὰ συµμθουλεύων αὐτῷ. Ὁ συμπορευόµεγος σοφοῖς, σοφὸς ἔσται. [Cod. f. 61 b.] Οὐ μικρὸν ἄρα ἡ συνδιατριδὴ f μετὰ τῶν τοιούτων * οὐχ ἁπλῶς δὲ τὸ χκοινωνεῖν πο- ῥρείας ᾿ τάχα χαὶ τοῦτο ὠφελεῖ : ἀνάγχη γὰρ πολλὰ μαθεῖν xai ἐκ τούτου" οὐκ εἶπε γὰρ, ὁ συνὼν, 1| ó συγγινόµενος ἐπὶ πλεῖστον, ἀλλὰ χαὶ ὁ µόνης βαδίσεως Χχοινωνήσας μεγάλα καρπώσεται, φησίν: el γὰρ στολισμὸς ἀνδρὸς, χαὶ γέλως ὁδόντων ἀναγ- γέλλει τὰ περὶ αὐτοῦ, πολλῷ μᾶλλον βάδισις μικρὰ, χαὶ ὥστε συνεχῶς τοῦτο γίνεσθαι; ἐπὶ δὲ τῶν ἀγνω- µόνων τοὐναντίον. Ἁμαρτάνοντας καταδιώξεται xaxd. [Ibid.] Τὸ καταδιώξεται, τὸ ταχὺ τῆς ἀντιδόσεως παρῖστησιν, ὡς μηδὲ ἀναθάλλεσθαι χαχὰ δὲ, τὰ χαχωτιχὰἀ, & ὡς βραδύτερα καταδιώκει τοὺς ἆμαρ- τάνοντας ' τὰ δὲ ἀγαθὰ ὡς ταχύτερα χαταλήψεται τοὺς διχαίους * ᾽Αγαθὸς drip κ.Ἰηρονομήσει υἱοὺς υἱῶν. [Cod. f. 62 a.] Τὸ κ.Ίηρονομήσει, οὗ τοῦτό φησι, τὸ παΐῖδας χληρονομεῖν * τοῦτο γὰρ ἔσχατον ἀρὰ, ἀλλὰ τοὐναντίον ὅτι παραπέµφψει τὸν πλοῦτον τοῖς ἐξ αὐτοῦ, xal χαταλείφει πρὸς διαδοχἠν ὁ δὲ τῶν ἀσεθῶν οὐχὶ τοῖς τέχνοις, ἀλλά τοῖς δυναμένοις χρῆσθαι χαλῶς παραπέμπεται Ἡ οὕτως ' ὁ νοὺς πατὴρ, ἀγαθοὺς γεννῶν λογισμούς" οὗτοι δὲ πραγ- µάτων ὁμοίων γεννητιχοί. "Oc φείδεται τῆς ἑαυτοῦ βακτηΓίας, μισεῖ τὸν ἑαυτοῦ υἱόν. |Ibid.] Τοῦτο πρὸς τοὺς φιλοτέχνους εἶναι δοχοῦν- τας, οὐχ ὄντας δέ - ὥστε οὐ τὸ μὴ φείδεσθαι, ἀλλὰ τὸ φείδεσθαι μιτεῖν ἐστιν * οὐ τὸ τυχὸν γὰρ χτῆµα τὰ παιδία, ὧν xat τῆς σωτηρίας ἑἐσμὲν ὑπεύθυνοι μὴ τέχνα” φιλὸς γὰρ λόγος οὐχ ἐπιτίμησις: οὐχὶ ὁ Ἠλεὶ χαλεπωτάτην δέδωχε δίκην ταύτης ἕνεχεν τῆς προφάσεως; Ὁ δὲ ἁγαπῶν, ἐπιμεῖῶς παιδεύει. Οὐχ ἁπλῶς, ἀλλ’ ἐπιμελῶς ' ἐπειδὴ γὰρ dj φύσις χελεύει φείδεσθαι, τὸ ἄμετρον ἀναιρεῖ. οὐ γὰρ διὰ τοῦτο ἐντέθειχέ σοι τὴν φιλοστοργίαν, ἵνα βλάπτῃς τοὺς φιλουµένους, ἀλλ ἵνα αὑτῶν φροντίζῃς * περίελε τοίνυν τὸ φίλτρον τὸ ἄχαιρον. « Δίχαιος ἐσθίων ἐμπι- 3a τὴν yvyi αὐτοῦ. (Cod. f. 62b.] Καὶ μὲν οἱ προφῆταί φασιν ' ᾿Εφύτευσας αὐτοὺς, καὶ ἑριζώ- differas, Pulchrum est enim bonum opus capéssere, neque vanzx spei mentem intendere.— Vens. 13. Qui timet mandatum, sanus. est. Sicut qui Deum timet, voluntati ejus obtemperat ;. ita qui mandatum ti- mel, observat illud. Qui vero Deum spernit man- dala ejusdem spernit. Valet autem anima quz di- vinum mandatum custodit. VgRs. 17. Rex audax in mala incidet : nuntius autem sapiens liberabit eum. Videsne quantum sit inalum audacia, quando- quidem ne regi quidem prodest, etiamsi hic a quo- nam pali potest grave aliquid, qui omnes sub se habet ? nam certe aliquis eripiet eum , periculf admonena et consilium impertiens. Vel ipse rex semet expediet, sapientibus verbis utens et lega- tione. Sapiens nuntius, id est qui sapienter ei consulit. VEns. 20. Qui cum sapientibus graditur, sapiens eru. Valde interest cum talibus conversatio, noi autem 5$0la itineris societas; quanquam et hzc ipsa fortasse juvabit : necesse est enim hinc etiam multa dicere. Non enim dixit, qui conversatur, vel qui diutissime contubernalis sit, sed qui vel unius ambulationis comes fuerit, magna, inquit, conse- quetur. Nam si viri incessus, et dentium risus, indolem illius patefaciunt, multo magis brevis am- bulatio, quz quidem sspe fiat, hoc praestabit. Se- cus vcro in hominibus scxvis usuvenit C — VERs. 21. Peccatores persequentur mala. Verbum persequentur celeritatem retributionis ostendit , absque ulla dilatione. Mala autem intellige mole- stías, quie paulo tardius peccatores insequi solent. Verumtamen bona, utpote celeriora, ad justos per- venient, — Ὑεας. 39. Bonus vir hereditabit filios filiorum. Verbum Acreditabit, haud significat h- reditatem capiet filiorum ; summa enim h:zec male- dictio foret ; sed contrariam potius, nempe quod divitias transmittet posteris suis, etl successores relinquet. At impiorum opes non (iliis, sed iis qui bene uti queunt transmittuntur. Vel sic : mens quasi parens, bonas gignit cogitationes; lae vero similium actuum parentes flunt. Vens. 24. Qui suce virgae parcit, suum. Hoc iis dicitur qui liberorum suorum aman- tes videntur, neque tamen sunt. Quamobrem non qui non parcit, sed qui parcit, odit. Non levis pretii res filii sunt, de quorum salute ratio a nobis exposcetur. (Aiunt multi) : Ne ita, o fllii. At nudus sermo non est castigatio. Nonne Heli gravissimam luit ponam propter hanc dictionem? Qui autem diligit, instanter erudit. Non dicit tantum erudit, sed instanter. Naim quia natura parcere suadet, quod estimmodicum Salomon exscindit, Non enim idéo natura liberorum amorem tibi indidit, ut dile- ctis noceres, sed ut illorum curam gereres. Aufer itaque affectum intempestivum. — Vus. 25. Justus comedens replet animam suam. Et quidem proplictae odit filium « 629 SUPPLEMENTUM AD S. J. CHRYSOSTOMI OPERA. 100 dixerunt : Plantasti eos, et radicem miseruut **; non Α θησα», ἁλλ οὐ διαπαντὸς οὐδὸ διηνεχῶς' πυλιὴ tamen semper, neque in perpetuum : frequens enim est iinpiorum casus. Cur vero ΠΟΠ omnes puniun-- tur, neque omnes premio donantur? Nimirum ut virtus per se stet. Yel, qui divinis alitur doctrinis, hic ijs bonis repletur, quorum penuriam Ἱηρίϊ experiuntur. CAPLT XIV. Vegas. 1. Sapientes mulieres adificaverunt domos. , Ecclesia patientia sua ac spe in Christum zediflca- vit sibi domum, id est excitavit et erexit magisterio ὃς (Ide accedentes ad se. Stulta mulier exstructam, manibus suis destruxit. Est haec hxresis, qux causa sibi mortis seternz: flt. — Vgns. 2. Qui recie. am- ὑμίαί, timet Dominum. Non quilibet timor facit recte incedere, sed Dei timor. Nam sicut. impius cum in profundum malorum venil, contemnit 13, iia pius timet. Quomobrem lioc etiam. nomine, virtuti- bus przdita vita, preclara est : namque. additus timor, religiosiores homines facit. Vus. 9. Ez ore stullorum virga contumelia. Et quidem tu paulo ante dicebas : Qui labiis prà- fert sapientiam, virga percutit hominem excordem ; quomodo nunc tribuis idem insipienti ? Haud pari modo, inquit. Nam eque quidem virga est, ve- rumtamen hic facit contumeliam, illic emenda- tionem. Eatenus ergo h:e virge molest: sunt, prout fuerint qui percutient. Licet euim et eonvicium fa- cere el reprehensionem, non tamen sine sapientia ; C quidquid vero hac comite (it, neque injucundum est, neque molestum, neque grave. Contra, etiamsi laudet insipiens, laus convicio pejor est. Si autem oljurget sapiens, perinde est ac si laudaret. iloc autem οἱ sapiens quidam dixit: Etiamsi magna voce laudans id agat, tu quidem dicta ejus loco convicii habe. Vgas. 4. Ubi non sunl boves, praesepe vacuum. Mibi hoc dicere videtur, quod nempe iners pluri- mum patiatur detrimentum atque egestatem. Nisi potius ait, neminem adesse, ubi nihil fruendum suppetit. Vel oportere bobus parcere, et aecono- miam curare; vel curam multam agricolationi im- pendendam; vel postremo, ubi non sunt discipuli, magistrorum cedes fleri vacuas; magistri vero prz- stantiam coguosci, ubi multi sunt alumni.— Τεας. 6. Qwueres. sapientiam apud. iniquos, el ΝΟΝ invenies. Non enim cobaret cum iniquitate sapientia. Do- mus iniquorum emundari debebunt. Super arena fuudate, expiatione murndandse erunt, ut. incola purificati Deum videant. At illi qui Jesu verba au- diunt et aetu comprobant, domum suam super pe- tra zedificant. Vgns. 15. [nnocens credit omni verbo. Qui facile audít, inconsulius est : stultum est enim cuilibet temere credere. At homo prudeus, cliamsi forte primo rei aspectui, credat, mox resi- δν τον xu,2.. Prov. xvin, 3. γὰρ τῶν ἀσεθῶν ἡ χατάπτωσις. Πῶς δὲ οὐ πάντες χολάζονται, οὐδὲ πάντες τιμῶνται; ἵνα δι ἑαυτὴν ᾗ ἡ ἀρετή ^ ἢ ὁ λόγοις τρεφόµενος θείοις, ἐμπι- πλᾶται ὧν οἱ ἀσεθεῖς ἓν ἑνδείᾳ. ΚΕΦΑΛ. ΙΔ’. Zogal γυγαἴκες ᾠκοδόμησαν οἴκους. [Cod. f. 62 b.] Ἡ Ἐκχκλησία διὰ τῆς ὑπομονῆς καὶ ἑλπίδος τοῦ Ἀριστοῦ ἀνῳχοδόμησεν ἑαυτῇ olxov, τουτέστιν͵ ἀνήγειρε xaX ἀνώρθωσε τῇ διδαχἤ καὶ πίστει τοὺς προσιόντας aot]. 'H δὲ ἄφρων κατέστρεγφα ταῖς χερσὶν αὐτῆς ' ὅπερ ἐστιν, fj αἴρεσις παραί- p 70€ ἑαυτῇ θανάτου αἱωνίου γεγενηµένη. 'O xo- ρευόµεγος ὀρθῶς, go6sira. τὸν Κύριον». Οὐχὶ ὁ qó60; ἁπλῶς ποιεῖ µόνον τὸ ὀρθῶς πορεύεσθαι, ἀλλὰ xa τὸ φοθεῖσθαι τὸν Θεόν ' ὡς γὰρ ἀσεθὴς εἰς βάθος χαχῶν ἐμπεσὼν χαταφρονεῖ, οὕτως ὁ εὐσεθὴς φοθεῖ- ται’ ὥστε xal κατὰ τοῦτο ὁ ἑνάρετος βίος, xaAóq- ὅτι χαὶ ὁ φόθος προστιθέµενος εὐλαθεστέρους motel, Ἐκ στόματος ἀφρόνων, βακτηρία Όέρεως. [lbid.] Καὶ μὴν σὺ πρὸ τούτου ἔλεγες' "Oc ἐχ χειλέων προφέρει σοφίαν, ῥάδδῳ τύπτει ἄνδρα ἀχάρ- διον * πῶς ἐνταῦθα τὸ αὑτὸ δίδως τῷ ἀνοήτῳ; οὐκ (sz, φησί καὶ γὰρ καὶ τοῦτο βαχκτηρία ἀλλὰ τοῦτο μὲν, ὕθρεως ΄ ἐχεῖνο δὲ, ἐπιειχείας᾽ τὸ μὲν, ποιεῖ τὴν ὕθριν ’ τὸ δὲ, διορθοῖ * οὕτως εἰσὶν Er- αχθεῖς, ὡς αὐτοὶ οἱ πλήττοντες * ἕνεατι μὲν γὰρ xal ὑδρίσαι χαὶ ἑλέγδαι, ἀλλὰ μετὰ σοφίας" τὸ δὲ μετὰ ταύτης Υινόμενον, οὔτε ἀηδὲς, οὔτε φορτιχκὸν, οὓτς βαρύ’ xàv μὲν ἐπαινῃ ὁ ἀνόητος, ὕθρεως χεῖρον " κἂν ὑθρίζῃ ὁ συνετὸς, ἐπαίνων ἴσον * τοῦτο xal τις σοφός φῆσι' Κὰν ἐπαινῶν μεγάλῃ τῇ φωνῇ τοῦτο ποιῇ, ὡς ὄνειδος εἶναι δέξαι τὸ λεγόμενον. Οὗ μὴ εἰσὶ βόες, φάτγαι καθαραἰ, x. τ.λ. [Cod. f. 65 a.] Ἐμοὶ τοῦτο δοχεῖ λέγειν, ὅτι ἀργὸς μυρίαν ὑπομένει ζημίαν χαὶ πενίαν * ἢ εἰ μὴ τοῦτο ὅτι οὐκ ἔστι, μὴ προσἐμενόν τι χαρπώσα- σθαι, ὅτι δεῖ βοῶν φείδεσθαι * ὅτι χρὴ οἰχονομιχὸν εἶναι * ὅτι πολλὴν πρόνοιαν ἔχειν γεωργίας. Ἡ οὔ- τως o0 μὴ εἰσὶν οἱ διδάσχοντες, τὰ δοχεῖα τῶν ἑιδασχάλων χενά fj ἰσχὺς δὲ τοῦ διδάσχοντος δεί- χνυται ἔνθα πολλὰ τὰ γεννήµατα. Ζητήσεις σοφία» παρὰ xaxoic, καὶ οὐχ εὑρήσεις. [Ibid.] Oo συµπλέ- κεται γὰρ τῇ καχίᾳ d σοφία. Οἰχίαι παρανόμων ὀφειήσουσι καθαρισµόν. Ἐπὶ ψάμμου γὰρ ἔχου- σαι τὸν θεµέλιον, ὀφείλουσι καβαρισμὸν, ἵνα καθα- pot γενόµενοι ἴδωσι τὸν Βεόν * οἱ δὲ ἀχούοντες τοὺς Ἰησοῦ λόγους xai ποιοῦντες αὐτοὺς, οἰχοδομοῦσι τὴν ἑαυτῶν οἰχίαν ἐπὶ τὴν πέτραν. "Axaxoc πιστεύει παντὶ Aó79. (Cod. f. 64 α.] Ὁ ἐπιπολαίως τὴν ἀχοὴν, ἀδιάχρι- τος: ἀνοίας γὰρ τὸ παντὶ πιστεύειν ἁπλῶς * ὁ δὲ φρό- νιµος, xà» ἐκ πρώτης πεισθῇ φαντασίας, μεταγινώ- 701 FRAGMENTA IN SALOMONIS PROVERBIA. συ σχει xal ἐπιλογίζεται. Ο.Ίισθήσουσι κακοὶ ἕἔναντι A piscil et considerat. — VERs. 19. Labentur mai ἁγαθῶν. [Cod. f. 66 b.] ᾿Αδύνατος yàp οὖσα σνν- υπάργειν, ὡς ἑναντία τῇ xaxia f; ἀρετὴ, &v τῷ παρ- εἶναι, ταύτῃ πεσεῖται. Καὶ ἀσεθεῖς θεραπεύσουσι θύρας διχείω»ν * ἀσεθεῖς δὲ μετανοοῦντες, ἐπὶ θύρας Τασιν ἀγαθῶν θεραπεύει δὲ νῦν, οὗ τὸ ἰᾶσθαε, τὸ δὲ δουλεύειν ὡς διδασχκάλοις ληπτέον. ᾿Στέρανος σοφῶν, π.]οῦτος αὐτῶν. - [Cod. f. 65 a.] T! λέγεις; Πλοῦτος ἡ δόξα σοφῶν ; Nat, φησίν ' οὐχ ὅτι αὐτοῖς οὗτος προστίθησι δόξαν, ἁλλ᾽ ὅτι δυνατοὶ εἰς δέον αὐτῷ χρήσασθαι, xax μηδὲν ἁπ' αὐτοῦ χαρπὠσασθαι χαχόν' διὸ xai τίς φησιν " Ἵνα τί ὑπῆρξε χρήματα ἄρρονε; Κτήσασθαι γὰρ σο- «lav ἀσύνετος οὐ δυνίστται. ΠΓόσταγμα Κυρίου, πηγἡ ζωῆς. [ibid.] Iry5 οὖσα οὐδέποτε διαλιµπά- B vtt, ἀλλ᾽ ἀεὶ ἀναθλύξδει τήν τε mapo03av ζωὴν xal τὴν μέλλουσαν ' καὶ ἐν τῷ γχορηγεῖν ἀγαθὰ, xaxov ἁποτρέπει. Άγ πο..Ἰῷ ἔθγνει δόξα βασι.Ίέως" ἐν δὲ ἐχ.1είψει Aaov, συγτριδὴ Συγάἀστου. (Cod. f. 65 b ] 'O μὲν βασιλεὺς ἓν ἑτέροις ἔχει τὴν ἰσχὺν καὶ τὴν δόξαν * 6 δὲ τὸν θεὸν φοδούμτνος, ἐν ἑαυτῷ'' δοκεῖ δέ μοι διὰ τούτων παραινεῖν τοῖς 18 ἄρχουσι xaY ápyo- μένοι;, εἴχειν ἀλλήλοις: οἷον ὡς (Ev) ἐχείνοις ἔχων τὴν ἰσχὸν, οὕτως διἀκείσο. Μακρόθυμος árhp, ποᾶὺς ἐν φρονήσει" ὁ δὲ ὁλιγόψυχος ἱσχυρῶς ἄφρω». [Ibid.] "Opa &v ἑχατέρῳ τὴν ἐπίτασιν * πολὺς, xal ἰσχυρῶς * οὐδὲν γὰρ οὕτως ἀνοίας τεχµήριον, ὡς ἡ ὁλιγογυχία” χαὶ οὐδὲν οὕτως φρονήσεως ἐντελοῦς, C ὡς fj µαχροθυµία * πῶς ἄν τις µαχροθυµήσῃ, 3j τῷ σφόδρα ἀχρ.θῶς ἑξετάδειν πάντα; '( πραῦθυμος ἀνῆρ ἰᾶται τὸ θυ μιχὸν τῆς καρδίας πάθος * χρατήσας Υὰρ τῆς ὀργῆς xal τοῦ θυμοῦ., αὑτῆν ταραττοµένην ὑπ' αὐτοῦ látav* σῆς δὲ ὀστέων fj συνετὴ νόησις εἰς τὰς τῆς φυχῖς δυνάµεις εἰσδύνουσα, ἀνατέμνει αὖ- τὰς xai τρέφεσθαι βούλεται, '0 συχοβαγτῶν πέγητα, παροξύνει τὸν ποιή- carca abtór. (Cod. f. 65 b.] Δύο ἁμαρτίαι ἐνταῦθα, xal συχο- Φαντίαι, xat χατὰ πένητος * διὰ τί δὲ παροξύνει τὸν πηιῄσαντα αὐτόν; "Ott αὐτὸς αὐτὸν Emolnoe πένητα, χαὶ εὐχείρωτον τῇ γλώττῃ τῇ σῇ τοῦ συχοφάντου. Ὁ δὲ τιμῶν αὐτὸν, ἐλεεῖ πτωχόγ. Καὶ μὴν cl αὖ- ^b; αὐτὸν ἑποίησε, τίνος Évexev ἑλεεῖσθαι ypfi ; Καὶ p γὰρ Ίχουσα πολλῶν τοῦτο λεγόντων * Tivog ἕνεχεν ἐλεῆησαι πένητα δεῖ; εἰ ἐφίλει αὐτὸν ὁ θεὸς, οὐκ ἂν αὐτὸν πένητα ἐποίησε. Méyp: τίνος παίξοµεν εἰς τὴν σωτηρίαν τὴν ἡμετέραν; μέχρι τίνος γελῶμεν, ez" €; τρέµειν ἐχρῆν xai δξδοικέναι καὶ φρίττειν τὸν μιαρὸν τὸν µυρίων γέµοντα χαχῶν ᾿ τίνα ἑφίλει ; Tbv λάξαρον, f| τὸν πλούσιον; Ταῦτα ἡμᾶς ἁπόλωλεν, ὅτι εἰς ἁστεῖα διαλυόµεθα. Ὁ πεποιθὼς, τοντέστιν ο χαθαρὸς χαὶ θαῤῥῶν τῷ θεῷ, τῇ ἑαυτοῦ δὲ ὁσιό- τητι δίκαιος παρ ὅσον οὐδεὶς ταῖς ἑτέρου πράξεαι δυζεται f| ἀπόλλνται. 'Er. χαρδίᾳ dye000 ἀναπαύεται σοφία, x. τ. ^. coram bonis. Cum euim consistere cum nequitia virtus nequeat, hac przsente, illa corruit. Iniqui aulem colent fores justorum. Nempe iniqui paeniten- tes justorum januas frequentabunt : nam verbum θεραπεῦειν lioc loco non siguilicat mederi, sed intelligendum est , illos ut magisuis obsecu- turos. VERs. 24. Corona sapientium, divitie ipsorum. Quid ais? Ergo diviti& sunt gloria sapientium? Utique, ait: non quod liis gloriam adjiciant, sed quia hi valent illis bene uti, et nihil inde i1nali perci- pere. Quamobrem etiam quidam aiebat : Cur insi- pienti divitiz? Possidere certe sapientiam insipiens non poterit. — Vens. 27. Mandatum Doniini , fous : vice. Fons vite cum sit, nunquam deficit, sed con- tinuo linc scaturit tum prasens vita tum futura ; et dum bona largitur, a malis avertit. — Vas. 28. In multitudine populi dignitas regis : et in paucitate plebis contritio principis. Profecto rex in aliis robur suni habet. ac dignitatem ; at qui Deum timet, habet in se ipso. Praterea videtur mihi verbis his adhortari tum principes tum subjectos ut invicem cedant : nenipe ceu ab illis (ο rex) vires babens, it1 erga ipsos affectus &is. Vgns. 29. Longanimis vir, multus in prudentia : p usillanimis autem, valde imprudens. Specta iu utroque vehementiam, multus et valde, Quippe nihil excordem magis indicat, quam pusil- laniinitas ; nihil vicissim ita prudentiam perfectam comprobat, ut longanimitas. Quomodo autem quis fiet longanimis, nisi diligentissime cuncta scru- tando? Mausuetus vir medetur iracuuda cordis pas- sioni : namque irai cobibens et animi impetum, cordi his commoto medetur. Tinea vero ossium sensitiva cogitatio , quz anima facultates subiens, couterit ipsas ac devorare nititur. Vgns. 51. Qui calumniatur pauperem, irritat [α- clorem ejus. Dao hic peccata, calumniz scilicet, et adversus pauperem. Cur autem factorem eius irritat ? nempe quod Deus bunc fecerit, et lingus tuz, 0 syco- planta, subdiderit. Qui vero Deum honorat, misere- lur egeni. Alqui si Deus hunc pauperem fecit, cue ejus miserendum est? Sane hoc complures audivi dicentes : Quid opus est pauperis misereri, quem si Deus amaret, pauperein non fecisset ? Quousque tandem adversus nostram salutem jocabimur? quousque in re ridebimuus, in qua tremere opor- teret, pavere et exborrescere, hominem eerte qui sit improbus et innumeris peccatis oneratus? Dic, age, quemnam Deus diligebat, Lazarumne an di- vitem illum ? lloc nos perdit, quod ad facetias fa- cile delabimur. Qui confidit, id est homo purus et Deo fretus, propria sanciitate justus est ; quatenus scilicet nemo ob alienos actus vel salvatur voi perit. Vrms. 99. In corde boni viri requiescit sapien. lia, ctc. 4035 [ή eat radices aget, alte fundabitur, tanquam tu- A tissimo loco custodietur. Non autem dignoscitur in excordibus sapientia, qu:e mon habitabit in cor- pore culpe dedito. — Vas. 25. Acceplus regi mi- nister intelligens. Rursus humanis exemplis adhor- tatur homines, et ab inertia retrahit : namque et rex nihil aliud postulat quam benevolentiam. Vel dicit, minisirum prudentia sua gratiam consequi. Sua autem agilitate, aufer! ignominiam, Et si modo contemnat ignominiam hinc forte orientem , pru- dentia sua semet confirmabit. CAP. XV. Vgms. 4. [τα perdit etiam prudentes :* responsio etibunissa avertit furorem : sermo autem tristis susci- (al iras. Ergo in arbitrio nostro sunt omnia, nempe el irritare et placare. Non itaque qui irascitur Domi- nus est, sed in nostra potius potestate est illum ad ]ram concitare, vel secus. Quod si ira prudentes quoque perdit, quanto magis illos de quibus di-- ctum est, lmprudentem ira pessumdat? quod qui- deu prudenti quoque contingit ob aliquam negli- genuam. Responsio vero submissa avertit furorem, jd est respondentis modus palam humilis, et nihil asyeritatis habeus. — Vrns. 4. Sanitas lingue, ar- bor vite. Valetudine utitur lingua, qua loquendo non peccat : nam lingue morbus, peccatum ejus. Spiritu. autem, sancto videlicet, replebitur ille qui hane continet, neque lingua peccat. — μας. 7. ογ.ία sepientium vincta sunt. sensu ; corda autem stil:orum. nequaquam. secura. Specia illos quidem exirorsum quoque tutos lingua ct ratiocinio ; hos aulem ne intus quidem; nam cor corruptum ge- ruat. Vel quod stulti linguam ad loquendum Π1ο- vent, vim dictorum suorum ipsi nescientes : at vero sapientes prudenti sensu labia alligant. VEBRs. 10. Qui oderunt correptioues , moriuntur turpiter. Vel dum increpantur, vel dum sermonis sui spe- cimen dant; etenim cum in sophístas inciderint, nihil hiscere poteruut. Vel mandata, pro correptio- nibus dicit: illa enim nos peccantes redarguunt, — Vgns. 11. Infernus εἰ perditio coram Domino sunt, quid ni etiam hominum corda? Cui omnia SUPPLEMENTUM AD S. J. CIIRYSOSTOMI OPERA. 105 (Cod. f. 66 a.] Τουτέστι ῥιζωθήσεται, Bauvütss- — ται, φυλαχθήσεται ὡς Ev ἀσφαλεστάτῳ yoplp* οὐ διαγινῴσχεται δὲ σοφία Ev ἄφροσιν, ἐπεὶ οὗ χατοιχῇ- σει ἓν σώματι ἁμαρτίας καταχρέῳ. Δεχτὸς βασιιλεξ ὑπηρέτης γ»οήµμων. Πάλιν ἀπὸ τῶν ἀνθρωπίνων αὐ- τοὺς ἐνάγει, καὶ ἀπάχει ἀργίας ' xal γὰρ xaX βασι- λεὺς οὐδὲν ἕτερον ζητεῖ, ἀλλ εὔνοιαν ' f] ὅτι τυγχάνει ἀἁποδοχῆς ὁ ὑπηρετῶν μετὰ λογισμοῦ. Τῇ δὲ ἑαυτοῦ εὐστροφίᾳ ἁἀφαιρεῖται ἀτιμίαν. Κἄν τι παρίδῃ τὴν ἐντεῦθεν ἀτιμίαν, διορθοῦται συνέσει. ΚΕΦΑΛ. ΙΕ’. Ὀργὴ ἁπόλἼλυσι xal gporigovc ' ἀπόχρισις ὑποπίαπτουσα ἁποστρέφει θυµόν * Aóyoc δὲ Av- πηρὸς ἐγείρει ὁὀργάς. [Cod. f. 65 a.] "Apa παρ᾽ ἡμῖν τὸ πᾶν, τὸ xal ἐγεί- ρειν xal κατενυνάζειν΄ οὐκ ἄρα ὁ ὁργιζόμενος Κύριος, ἁλλ᾽ ἡμεῖς, τοῦ ἐχεῖνον ὀργίζεσθαι, 7?) uh, παρασχενά”- ζοντες ΄ εἰ δὲ φρονίµους [ὁργῦ] ἀπόλλνσι, πόσῳ μᾶλ- λον περὶ ὧν εἴρηται, Αφρονα ἀναιρεῖ ὀργή; ὃ δη συµ.- θαίνει xaX τὸν φρόνιµον ἐξ ἀπροσεξίας παθεῖν. Ὕπο- πίπτουσα δὲ [ἀπόχρισις] ἁποστρέφει θυμὸν, γουν f τοῦ ἀποχρινομένου χατάστασις, ταπεινὴ φαινοµένη» χα) τραχὺ μηδὲν ἔχουσα."Ίασις γώσσης, δένδρον ζωῆς. Ἰᾶται δὲ γλῶσσα μὴ ἁμαρτάνουσα λόγῳ ' νήσος γὰρ γλώττης, ἡ δι’ αὐτῆς ἁμαρτία ' Πνεύματος δὲ τοῦ ἁγίου δηλονότι πλησθήσεται ὁ σνντηρῶν ταύτην xai μὴ ἁμαρτάνων tv γλώσσῃ. XelAm copa δέδε- ται αἱσθήσει:' καρδίαι δὲ ἀφρόνων οὐκ ἀσφαλεῖς. C [Cod. f. 66 b.] "Opa τούτους μὲν καὶ ἔδωθεν ἀσφα- λεῖς ἀπὸ γλώσσης xa λελογισμένους, ἑχείνους δὲ, οὐδὲ ἔνδον ᾿ ἀπὸ yàp χαρδίας διέφθαρται.Η ὅτι χι- νοῦσιν οἱ φαῦλο' εἰς τὸ λέγειν τὴν γλῶτταν, τῆς τῶν λεγομένων ἀνα͵σθητοῦντες δυνάµεως' σοφοὶ δὲ διά τὴν αἴσθησιν τὰ χείλη δεσμοῦσιν. Οἱ μισοῦντες éAéyxove , τελευτῶσιν αἰσχρῶς. Πριά.] Ἡ τῷ ἐπιτιμᾶσθαι, ἢ τῷ ἔχειν λόγων ἁπό- δξιξιν σοφισταῖς Yàp περιπεσόντες, οὐδὲν λέγειν δυνίσονται" f| xal τὰς ἐντολὰς ἑλέγχους εἶπεν * αὗ- ται γὰρ ἡμᾶς ἐἑλέγχουσιν ἁμαρτάνοντας. AÓnc καὶ ἁπώ.εια φαγερὰ παρὰ τῷ Κυρίῳ, πῶς οὐχὶ καὶ αἱ καρδίαι τῶν ἀνθρώπων; 'Q πάντα ἐστὶ δΏλα, explorata sun!, quomodo non etiam corda hominum? D πῶς οὐχὶ xal αἱ χαρδίαι τῶν ἀνθρώπων: Τοῦτο γὰρ Sic enin precipue recte agunt , qui quidquid mente etlam et clam fit, spectari affirmant ab oculo quodam provido, et judice, et scrutatore. Nune vero haud absolutam perditionem dicit, sed eam quie aliorum sensum fugit ; quae scilicet per- ditio iuferno propinquat. Sapientium officium est, inale agentes redarguere ; nibil enim :que demon- etrat sapientiS operam , quam rei publica utilein vivere. Cum letum est cor, facies floret. Cur vero hoc dicitur ? Nempe ut cor lztum justitia redda- mus, non autem corpus crassemus. Nam qui justi- tiam appetunt, ii animam suam lzetificant, quae qui- dem virtutibus lxta fit, moesta autem peccatis. μάλιστα διώρθουν, οἱ τό τε τῇ διανοίᾳ xal τοῖς χρύφα γινοµένοις ἐπιστῆσαί τινα ὀφθαλμὸν, προνοητιχὸν, δικαστὴν, xat ἐξεταστὴν φάσχοντες. UU. τὴν παντελῆ δὲ νῦν ἀπώλειαν εἶπεν , ἀλλὰ καθ ἣν λανθάνει τὰ τῶν ἄλλων αἴσθησιν διαφεύγοντα ' ἀπώλεια Ἶτις ἔστι γείτων τοῦ ᾷδου. [Cod. f. 67 a.] Σοφῶν γὰρ τοῦτό ὅστιν ἴδιον, ἑλέγχειν τοὺς καχῶς πράττοντας * οὐδὲν γὰρ οὕτως δείχνυσι τὸ τῆς σοφίας ἔργον, ὡς τὸ χοι- νωφελῶς Civ. Καρδίας εὐφραινγομένης πρόσωπον 0d.AAe:. Τοῦτο τίνος ἔνεκεν εἴρηται; "Iva. ἐκείνην ποιῶμεν εὑφραίνεσθαι διὰ δικαιοσύνης, χα) μὴ σῶμα λιπαΐνωμεν. Οἱ γὰρ ἐπιθυμοῦντες δ.καιοσύνης £&5- φραίνουσι τὴν φυχἣν αὐτῶν. f) εὐφραίνεται διὰ τῶν ἀρετῶν, λυπεῖται δὲ διὰ τῶν ἀμαρτιῶν. 705 Καρδία ἀρθὴ ζητεῖ αἴσθησιω», x. τ. λ. |lbid.] Αἴσθησιν σοφίας, ἵνα γένηται σοφή’ xaxà δὲ ἡ τὰ χαχωτιχκὰ, f τὴν δι ὑπερθολὴν xaxlav* Πάντα τὸν χρόνον οἱ óg0aAyol τῶν xaxov προσ- δέχονται κακά. Ὥστε xàv. μὴ συµμόῇ, xxv μὴ E408 εἰς τέλος, ἁλλ' ὅμως ἡ ἑἐλπὶς θορυθεῖ, προορῶσι τα- ραχάς ' ἡ ὅτι ἀχόλουθον ταῖς αὐτῶν πράξεσιν ἑνδέ- χουῖαι τιµωρίᾳν. Μρείσσω» ξεγισμὸς μετὰ «αχάνων, x. t. λ. Πρίά.] Tí φησι, λέγω ἐπὶ τοῦ φόδου τοῦ θεοῦ, ἐπὶ τῆς φιλίας τῶν ἀνθρώπων, ἂν αὑτὴ προσῇ, βελ- τίω τὰ ἑλάττονα, f] τὰ πολλά’ οὐ γὰρ kv τῇ πολυτε- λείᾷ dj ἡδονὴ, ἀλλ ἐν τῇ ἡδονῆ τὸ πολυτελὲς, Og φη- σιν Ἡσίοδος. Παρορῶν γὰρ ἁμαρτήματα, τὰς ἐπ' αὐτοῖς σθέννυσι κρίσεις. [ Cod. f. 67 ϱ.] Ὁ ἀνόπτος οὐδὲν ποιεῖ μετὰ λογισμοῦ/ ὁ δὲ φρόν.µος χατευθύ- νει, τουτέστι δείχνυσι τὴν μεθ) ἑχουσίου γνώμης πρᾶξιν. Τουτέστιν οἱ χαταφρονοῦντες διασχοπεῖσθαι μετ ἄλλων τὰ δέοντα, χαταφρονοῦαι βουλῆς ᾿ διὸ χαὶ ἀστατοῦσι, δοχοῦντες εἶναί τι μηδὲν ὄντες. Asi οὖν μὴ xa0' ἑαυτόν τινα ῥουλεύεσθαι, ἀλλὰ μετὰ πολλῶν. Τὸ δὲ ἐν xapóíq BovAsvouéror, ἀντὶ τοῦ ὃν τῇ δια- νοία. [Cod. f. 68 α.] Οδοὺς λέγει ζωῆς, τὰς πρακτι- χὰς ἀρετὰς, τὰς φερούσας ἐπὶ τὴν γνῶσιν. Τοὺς λό- ους xal τὰς πράξεις τῶν ὑπερηφάνων χατασπᾷ Κύριος, τὸν δὲ olxov στηρίζει τῆς τούτων χηρευούσης ψυχΏς. Ο0χ ἄρα £v πράξεσιν μὲν οὐδὲ ἐν λόγοις, ἁλλὰ xaX ἐν διανοίᾳ πολλὴ ἡ ἐξέτασις xat ἀχρίθεια. Ul γὰρ καθαρὰν ἔχοντες τὴν χαρδίαν, οὗ µόνον τοὺς λο- χισμοὺς, ἀλλά xal τὰ ἀἁποφθέγματα σεμνά ἔχουσιν. Εξό.11υσυ ἑαυτὸν ὁ δωρο.ήπτης, x. τ. λ. [Ibid.] ᾿Εαυτὸν, οὐχὶ τὸν διδόντα. καθ ἑαυτοῦ ζέχεται * λαμθάνει την µάχαιραν ' πολλὰ γὰρ ἀναγχά- ζεται πονηρὰ πράττειν. — Οὐ µόνον γὰρ δεῖ μὴ λαμόάνειν, ἀλλὰ xai μισεῖν ' οὐδὲ γὰρ ὁ μὴ λαµθά- νων fón xaX μισεῖ. Ἐ.τεημοσύγαις xal πἰστεσιν ἀποκαθαίρονται ἁμαρτίαι ' τῷ δὲ φόδῳ Κυρ/ου ἐχκ.λίνει πᾶς ἀπὸ xaxov. Εἶπε φάρμαχα τραυµά- των” εἶπε χαὶ ὁδὸν δι) ἧς οὐδὲ τραύματα ἔσται ' οὐχ ἁπλῶς δὲ εἶπε χαθαίρονται, ἀλλ ἁποκαθαίρονται. Ἡ οὕτως : Xp yàp μὴ µόνον ἐλεεῖν, ἀλλὰ xat εἰδέ - γαι τὸν ἐντειλάμενον σώζειν πίστιν ὀρθῆὴν. Καρδίαι δικαίων μελετῶσι πίστεις. Ἡ τῆς τοιαύτης xapblag µελέτη ἑνώπιόν ἐστι τοῦ θεοῦ διὸ χαὶ πίστις τὸ µελετώμενον ' ὧν ἑστερημέ- νο ὁ ἀσεθῆς, ἀπὺ πονηρᾶς χαρδίας προσφέρεται λόγο; ’ Διὰ δὲ αὐτῶν xal οἱ ἐχθροὶ φί.οι γίνονται. |Cod. f. 68 b.] ᾿Αφοσιώσαντες γὰρ ἑαυτοὺς τῷ θΘεῷ, μεσιτεύουσι xal ἑτέρονς φίλους θεῷ γενέσθαι. Αὐτῇ yàp ἔγνωσαν τῇ πράξει τὸ οὐ ποιῆσεις µάχην, elpr.- νεύσεις δὲ µαχομένους. Μακρὰν ἀπέχει ὁ θεὸς cov ἀσεθῶν. |Ibid.] Μακρὰν οὗ τόπῳ ἀλλὰ γνώμης ἑναντιότη- τι’ ὡς δὲ ἐγγὺς οἱ δίχαιοι τοῦ Θεοῦ, πρόδηλον ὡς οὐ τόπῳ, εὐχόμενοι ἀχούονται' Μρείσσωγ ó4AUyn Anyuc μετὰ δικαιοσύνης. Κατ ἀρετὴν τις προχόπτων, ἐπὶ κρεῖττον ἁπ᾿ ἀρετῆς διαθαίνει' ὑπερθαί[νουτο; δὲ, τὸ FRAGMENTA 43 SALOMONIS PROVERBIA. 106 A VeRs. 14. Cor recium, quarit sensum, etc. C Sensum nempe sapientiz, ut flat. sapiens. Malo 3utem dicit hoc loco vel quz affligunt, vel niali- liam summam. — Vgns. 15. Omni tempore oculi iniquorum exspectant mala. lta ut etiam nihil eve- niat, etiamsi ad. finem usque nihil mali contingat, attamen suspicio turbat, dum przvident commotio- nes. Vel dicit, malos consentaneam actibus suis ponam experturos. Vgns. 17. Melior hospitalitas cum oleribus, etc. Quid dicat, exponam. Si modo quis habeat timo- rem Domini, si etiam benevolentia hominum frua- tur; melius est tenue patrimonium quam amplum : non enim in copia voluptas est, sed copia voluptate vstimatur, ut ait Hesiodus. Qui offensas negligit, judicia de illis futura sopit, Vir excors nibil agit considerate : cordatus autem dirigit, id est sponta- nez senlentia actus expromit. Qui cum aliis quae siut 3genda consultare nolunt, consilii contemptum pra: se ferunt : quo fit ut errore vagentur, qui se aliquid esse putant cum nihil sint. Non oportet ergo consilium a se quemque capere, sed cum imnul- tis. Quod autem ait consultantium in. corde, cor pro mente ponit. Vias vite dicit, practicas virtutes, qua ad scientiam (Dei) ducunt. Verba et actus su- perborum evertit Dominus ; domum autem stabilit anima praedictis vitiis viduatze. Haud sane de acti- bus tantum et verbis, sed de mente etjam multa et accurata flet inquisitio. Ceterum qui purum habent cor, non cogitaliones tantummodo verum etiam loquelam sactam habent, Vgns. 27. Perdit se ipsum munerum acceptor. Se ipsum, inquam, non illum qui dat, perdit : ad sui detrimentum munera accipit : gladium con- tra se stringit. Sic enim multa prave agere cogi- tur. — Neque solum non accipienda dona sunt, verum etiam odio aversauda. Neque vero qui non accipit, idcirco odit. Eleemosynis et fide perpurgan- lur peccata : timore autem Domini declinat quisque a malo. Dixit remedia vulnerum, dixit imo ratio- nem, qua ne vulnera quidem erunt. Neque simpli- ciler dixit purgantur, sed perpurganiur. Vel sic : Oportet non misereri solum, scd etiam cognoscere illum qui rectam tidem conservari mandavit. D VEns. 28. Corda justorum meditantur fidem. Cordis hujusmodi meditatio coram Deo (flt; ideo- que ipsa meditatio fides est; qua cum impius ca- reat, de pravo corde depromitur sermo. Per ipsos autem ex inimicis quoque amici fiunt. Nam cum se coram Deo justificaverint, aliis quoque mediatores se prabent ut Deo amici flant. Nam re ipsa coguo- scunt illud : non ciebis rixam, sed rixantes ad pa- cem convertes. Vns. 29. Procul abest Deus ab impiis. Procul, inquam, non loco, sed contrario affectu. Justi autem veluti Deo propinqui, quanquam non loco, orantes exaudiuntur. Melius est parum acci- pere cum justitia. Cum aliquis virtute proGcit , in melius adhuc a virtute provehitur, Summi autem 101 SUPPLEMENTUM AD S . J. CHRYSOSTOMI OPERA. 108 profectus proprium est, ne id quidem prorsus co- A μηδὲ ὅλως εἰδέναι, ἁλλ' ὑπερθαίνειν ἐξ ἑτέρων εἰς gnoscere, sed ex alio in a'iud sursum tendere. Vgns. 90. Bona fama impinguat ossa. Vel illt quam de se audit, vel quam ipse sibi comparat, Roboramur aotem validis animi commen- tationibus. Timor Domini, disciplina εἰ sapientia, Tinior quippe Domini rectam facit vitam tum prac- ticam tum theoreticam. Huic vero disciplinz, sa- pientia qua glorix conciliatrix est, ascribetur, vel €i occurret, vel ipsam nanciIscetur, vel ei denique attribuetor. CAP. XVI. Vs&RS. 9. Cuncia opera viri humilis explora apud Dominum. Nimirum perspicua, manifesta tanquam lux : nam ceu ipso spectante omnia agit. Non exiguain nobis bene agendi viam ostendit humilitatem. Pro- fecto contritus homo nonnisi grandia przstabit. At superborum opera Deus non vult aguoscere. — VEns. 4. Impii autem in die mala peribunt. Id est in periculis minime firmi perstabunt. Vel diem malam dicit diem judicii, — Vgns. 5. Manwui manus inse- reus injuste, non eril innocens. Qui iniqua acta-actis cumulat, catenis peccatorum suorum constrictus punietur. — Qui sapientiam optas, mandata observa, et eam Dominus tibi largietur. Quod si via scientie Deus, initium illius est lex, qua nos ducit ad Chri- stum : quin etiam doctrina est. Justa facere, ac- ceptabilius Deo est, quum victimas immolare. Quia ^6 pov. Φήμη ἀγαθὴ πιαίγει ὁστᾶ. (Cod. f. 68 b.] "Ἠτοι fjv ἀχούῃ, ἢ ἣν αὐτὸς ἑαυτῷ περιποιεῖται. Ἐπιῤῥώννυσι δὲ τὰ εὔτονα τῆς oye θεωρήματα. Φόδος Kuplov παιδεία καὶ σοφία. [0οἱ.. f. 69 a.] Ὁ τοῦ θεοῦ γὰρ φόδος κατορθοῖ τὸν βίον, τὀν το πραχτικὸν καὶ τὸν θεωρητικόν. Ταύτῃ δὲ τῇ παιδείᾳ, ἡ σοφἰα τὸ τῆς δόξης αἴτιον ἀποχριθήσεται, fisot συναντήσεται, 1| εὑρήσει αὐτὴν, f| xal ἀφορι- σθήσεται. ΚΕΦΑΛ. I5". Πάντα τὰ ἔρνα τοῦ ταπειοῦ, φαγερὰ παρὰ τῷ θεῷ. [Cod. f. 09 α.] ᾽Αντὶ τοῦ λαμπρὰ, 651a ὡς ὄντα qug * ὡς γὰρ αὐτοῦ ὀρῶντος ἅπαντα πράττει: οὐ µι- xpàv ὁδὺν δείχνυσιν ἡμῖν χατορθωµάτων τὴν ταπει- νοφροσύνην. Οὺ γάρ ἐστι συντετριµµένον ἄνθρωπον ph μεγάλα κατορθοῦν. Τῶν yàp ὑπερηφάνων τὰ ἔργα, οὗ βούλεται εἰδέναι. Οἱ δὲ ἀσεθεῖς ἐν ἡμέρᾳ καχῇ ὀ.λοῦνται. Τουτέστιν ἓν κινδύνοις οὐ στῄσονται. "H ἡμέραν καχὴν τῆς κρίσεως λέγει, Χειρσὶ xeipac ἐμθα.]ὼν ἀδίκως ovx ἀθωωθήσεται. Πράξεις πρά- $571 συνάπτων ἀδίχως, σειραῖς τῶν ἑαντοῦ ἅμαρτη- µάτων σφιγγόµενος χολασθήσεται. — [Cod. f. 69 b.] Ἐπιθυμήσας γὰρ σοφίας, διατήρησον ἐντολὰς, xai Κύριος χορηγήσει σοι αὑτήν ' εἰ δὲ Gc γνώσεως ὅ Θεὺς, ἀρχὴ ταύτης ὁ νόµος παιδαγωγὸς ἡμῶν γενό- ενος εἰς Χριστόν ' pf; ποτε δὲ χαὶ ἡ θεωρία ἑατίν. misericordiam malo, quam sacrificium, et Dei scien- C Τὸ ποιεῖν δίκαια, δεχκτὸν παρὰ 86Q nuüAAor, ἢ tiam bolocaustis przfero. Qui quaerit Dominum, in- veniel scientiam cum justitia. Qui sincere Dominum quarit, vitam suam recte faciet theoreticam et prac- licain. (Qui autem recte querunt illum, pacem inve- nien, ld est in passionum tranquillitate requies- cent, et imperturbati vivent. Reservatur improbus in diem males id est ad szva pericula et eventus. Cur ille non exstinguitur, inquit, Paulus? Nempe ut longanimitas appareat. Esto aliquis improbus : si resipiscat, beue est : sin improbus permaneat, sal- tem proderit cxteris dum gravioris punitionis arga- mentum prabebit. Vkgs.. 11. nnmun., Etiamsi judicium instituere velit, et sub regulam redigere jus delectetur, attamen ita ad justitiam Deus ferlur, ut non sit nimius exacter ; nam eondignam ' peccatis penam oon imponit. — Vans. 19. Abomi- natio regi est qui [acit mala. Deo pariter ac sapienti regi abominabilis qui male agit. Hec est regis re- gula : si rex es, regem, inquit, imitare. Si non imi- taris, rex non es. Non enim idiotis tantum jus red- dit, sed regibus ipsis. Grata regi labia justa. Dixit qualem oporteat eese regen : nunc dicit de subditis, quomodo eos oporteat regem revereri. In lumine vie filius regis. — Vkns. 15. ld est in bonis multis ac felicitate versatur. Qui autem accepti sunt ei, tan- Siatere pondus justitia. apud Do- θύειν θυσίας. "Οτι ἔλεον θέλω καὶ οὐ Ouclav* xal ἐπίγνωσιν θεοῦ, Ἡ ὁλοχαυτώματα. 'O ζητῶν cór Κύ- puor, εὑρήσει yvocu- μετὰ δικαιοσύνης. Ὁ ζητῶν Ὑνησίως τὸν Κύριον, χατορθώσει βίον θεωρητικὸν xai πραχτιχόν. Οἱ δὲ ὀρθῶς ζητοῦντες αὐτὸν, eb- ρήσογται εἰρήνην. Τουτέστιν ἓν γαλήνη διαναπαύ- σονται παθῶν, Ev ἀταραξίᾳ βιώσουσιν. Φυάάσσεται ἀσεθῆς εἰς ἡμέρα» κακή». Τουτέστιν εἰς χίνδυνον χαλεπὸν, εἰς περίστασιν. Καὶ διὰ τί μὴ ἀναιρῇ, λέγει Παῦλος; Ἵνα ἡ µαχροθυμία φανῇ * ἔστω τις χαχός; ἂν μὲν µεταθάληται, Exépbavev* ἂν δὲ ἐπιμείνῃ χα- χὸς, πάλιν ὠφέλησεν ἑτέρους, μείζονος τιμωρίας παρασχγὼν ὑπόθεσιν. 'Ροπὴ ζυγοῦ δικαιοσύνη παρὰ Κυρίου. |lbid.] Kàv στῆσαι βουλτθῇ xat ὑπὸ χανόνα á&va- γεῖν τὸ δίχαιον ἤδεται, ἐπιῤῥεπής ἐστιν ὁ θεὺὸς πρὸς τὸ δίχαιον, οὐκ ἀκριδής * οὐ γὰρ ἀξίαν τῶν ἡμαρτη- µένων ἐπάγει ποινἠν. ΒδέΊυγμα βασιἀεῖ ὁ ποιῶν xaxd. Καὶ τῷ θεῷ xai τῷ συνετῷ βασιλεῖ βδελυχτός ἐστιν ὁ ποιῶν xaxá. Τοῦτο yàp διορθωτικὸν βααι- λέως * εἰ βασιλεὺς et, τὸν βασιλέα, φησὶ, μιμοῦ. Εἰ δὶ οὗ gigi], οὐκ sl βασιλεύς" o9 γὰρ ἰδιώταις ξικάζετσι µόνον, ἀλλὰ xa τοῖς βασιλεῦσιν αὐτοῖς. Δεχτὰ fiu. σιλεῖ yelAn δίκαια. Εἶπεν olov δεῖ τὸν βασιλέα εἶναι» λέγει καὶ περὶ τῶν ὑπτχόων, πῶς αὐτὸν φοδεῖσθαι χρὴ. Ἐν φωτὶ ζωῆς, υἱὸς βασιᾶέως. Τουτέστιν by ἀγαθοῖς πολλαῖς, ἐν εὐπραγίχ”’.Οἱ δὲ spostare) 109 FRAGMENTA IN SALOMONIS PROVERBIA. 119 αὐτῷ, ὥσπερ νέφος ὄψιμον. "Avi τοῦ, ἡδεῖς, θαν- A quam nubes serotina. Nempe jucundi et miri. Nubes µαστοί. "Όψιμον δὲ νέφος οἱ ἐγγὺς τῆς παρουσίας πιστεύσαντες ταῦτα δὲ λέγειν ἐμοὶ δοχεῖ, μὴ ἐπιτί- θεσθαι τυραννίδι, ἀλλ' kdv xatà γένος τὰ τῆς διαδο- χῆς. Ποσσιαὶ σοφίας αἱρετώτεραι χρυσίον. Τὰ μικρὰ νοήματα τοῦ Χρ.στοῦ αἱρετώτερα τῆς ὑπερ- ἡφάνου παιδείας τῶν» ἔξω * f) τὰ χυήµατα τῆς σοφίας τοῦ θεοῦ, αἱρετώτερα τῆς τοῦ χόσµου σοφίας. Πρὸ συντριδῆς ἡγεῖται Όόρις. [Cod. f. 70 b.] Ἡ συντριθὴ σηµαίνει ποτὲ μὲν τὴν ἁμαρτίαν, πῆ δὲ τὴν τιµωρίαν; ἔστι δξ ὅτε ἀμφό- τερα. Mh οὖν ὑθδρίσῃς, τουτέστι μὴ ἁμαρτήσῃς, ἵνα φύγῃς τὴν τιµωρίαν. Κρείσσων πραῦθυμος μετὰ ζαπειγώσεως. Βέλτιόν φησι ταπεινὸν εἶναι μετὰ πενίας, 1] πλούσιον μετὰ ὕθρεως χαίτοι ἐχεῖνα áp.- φότερα ἑλεεινά xat ἅθλια ' ἀλλὰ ταῦτα βελτίω, φησίν. Ἡ χρείσσων ὁ μετ᾽ ὀλέγης γνώσεως χρατῶν τῶν πα- θῶν, 3» ὃς οἷδε διαιρεῖν λόγους μετὰ χαχῶν καὶ ὑπερηφάνων λογισμῶν. ' Tovc σοφους xal Φρονίμους, φαύ.ους χα.οῦ- cir οἱ δὲ 7AÀvxsic ér .Ἰόγῳ, xAelova ἀκούὐσονται. [Cod. f. 70 b.] Τάχα tj φρόνησις, τῆς σοφίας δοχεῖ πλείων εἶναι, f) σοφοὺς, τοὺς ἔξωθεν σοφοὺς φησὶ, τοὺς bv ἐπιστήμῃ τινί’ οἱ δὲ γλυχεῖς ἐν λόγῳ, οἱ xó- λαχες πλέον τῶν σοφῶν συγχροτηθήσονται, καὶ πλεῖον τῶν αὐτοῖς προσόντων ἀχούσονται. "H χαὶ οὕτως Οὐχὶ φρόνιµοι χαὶ σοφοὶ µόνον, ἀλλὰ χαὶ τούτων ct τι τιμιώτερον ἀχούσονται. Πη}ἡ ζωῆς, ἔννοια τοῖς χεκτηµένοις, παιδεία δὲ ἀφρόνων κακή. [Cod. C (. 74 a.] Ἔστι, φησὶ, xai παρ᾽ ἐχείνοις παιδεία, ἀλλὰ χαχἡἠ. "H ἔννοιαν μὲν, τὸ διαλαμθάνειν τῶν πραγµά- των ὡς ἔχουσιν εἶπε * παιδείαν δὲ «bv. θάνατον ἐπι- Φέρουσαν ' 7| χαὶ τὴν χαχίαν τὴν ἀνεξέλεγχτον. Καρδία σοφοῦ νοήσει τὰ ἀπὸ τοῦ ἰδίου στύµα- τος. (Ibid.] Προειδὼς γὰρ οὗτος φθέγγεται. Καὶ οἱ προφΏται γὰρ Ίδεσαν ἃ ἐφθέγγοντο, xal οὐκ ἐνθου- σιῶντες, ὥς φασι Φρύγες. El γὰρ φῶς ὁ θεὸς, δη- λονότι φωτιζόμενοι Éupov τὰ μέλλοντα. Κηρία gé- JAttoc, «.όγοι xaAol. Κηρίον διὰ τὴν ἑτοιμασίαν xal τὴν ποιότητα * ἔχουσι γὰρ τὴν ix τῆς ἀληθείας Υλυ- χύτητα ἰωμένην φυχάς᾽ Ιᾶται γὰρ Φυχὴν τὸ μέλι τὸ serotina ii sunt qui circa tempus adventas Domiui crediderunt. Attamen his verbis videtur mihi dehor- tari ab arripienda tyrannide, et ne generis successio impedistur. — Vegns. 16. Nidi sapientie praestant auro, Minima Christi notitia preestantior est quam superba externorum eruditio. Vel, divinze sapienire conceptus excellunt prz mundi sapientia. VEns. 18. Contritionem praecedit contumelia. Contritio modo significat peccatum, modo pauni- tionem, aliquaudo utrumque. Ne itaque contunie- liam facias, quo penam vites. — Vkns. 19. Melior mansuetus cum. humiliatione. Melius est humilem esse cum egestate, quam divitem cum fastu contu- melioso. Et quanquam utraque res miserabilis est et calamitosa, attamen prior meliore conditione est. Yel melior est qui cum mediocri scientia cupidita- tibus suis moderatur, quam qui orationem scit di«- ponere, et lamen pravis superbisque sensibus {4” borat. Vrns. 21. Sapientes et intelligentes vocant ma'ot, dulces autem sermone plura audient. Fortasse prudentia videtur prestare sapientize. Vel sapientes dicit extermos sapientes qui seientia aliqua pollent. At sermone dulces, id est assenta- tores, plus quam sapientes colentur, et a majore quam ii numero audientur. Vel etiam sic: Non solum prudentes sapientesque, verum etiam si qui sunt his honorabiliores, audientur. — gens. 99. Fons vite. cogitatio possidentibus ; disciplina autem stultorum mala. Est , inquit, apud illos etiam disciplina , 66.4 mala. Vel cogitationem dicit rerum prout sunt sus- ceptionem : disciplinam autem illam qut ad mot:- tem fert : vel etiam correptioni imperviam ma- litiaur. Ὕεας. 25. Cor sapientis cogitabit que ab ore pro- prio sunt. Etenim hic providenter loquitur. Prophetae ite: noverant qua loquebantur, haud aeestro perciti, ut Phryges aiunt. Si enim Deus lux est, constat illos ab eo illuminatos futura cognovisse. — VeghRs. 34. Favi mellis, sermones yulchri. Favi propter appara- tum et qualitatem : habent enim a veritate dulce- dinem qux animas sanat. Quippe animam sanat vontóv* ἄλλως δὲ xal ὁ προσηνὴς bv λόχοις, πᾶσιν D Spiritale mel. Alioquin et blandus sermone vir, ἡδύς Av p ἐν πόνοις πονεῖ ἑαυτῷ, κ. *. λ. Τουτ- ἐστιν ἀνάγχην ἐπιτίθησιν ἑαυτῷ ὥστε ἀπολέσθαι, Πολλαχου γὰρ votoutov ὁ πόνος. Ἔμοὶ δὲ δοχεῖ ὅτι πονηρίαν λέγει, olov* ὅτι ἑαυτῷ πονηρός ἐστιν ἡ ἀντὶ τοῦ, ὁ ὑποτάσσων τὰ πάθη, ἑαυτῷ χάµνει xal οὐχ ἄλλῳ, καὶ ἐξωθεῖ τὴν ἀπώλειαν σωζόμενος. Ax hp ἄφρων ὁὀρύσσει ἑαυτῷ xaxd. (Cod. f. 71 b.] Οἱ ὀρύσσοντες τὰς Γραφὰς ἑτερό- όοξοι οὐχ ἐπὶ τῷ µαργαρίτας εὑρεῖν, ἀλλὰ παρα- φθεῖραι καὶ παγίδα στῆσαι, θησαυρίζφυσι πῦρ, τὴν ἐγχρύφιον xaxíav εἰς φανερὸν ἄγοντες. 0ἱ τοιοῦτοι μιχρὸν ἡγούμενοι τὸ ἑαυτοὺς μόνους εἶναι χαχοὺς, τὴν οἰχείαν xaxíav εἰς τοὺς πολλοὺς ἄγουσιν. ᾽Ανὴρ PATROL. Ga, LXIV. cunctis jucundus. — V&as. 26. Vir laborans, laborat sibi, etc. Id est necessitalem sibi pereundi imponit. Nam labor hunc spe sensum babet. Mihi hoc loco videtur pro improbitate poni, ut sit : sibi improbus est. Vel hoc dicitur pro : Qui suas domat eupiditates, laborat sibi, nou alteri, et exiUum depellit, saleti consulens. Vzns. 27. Vir imprudens fodit sibi mala. Qui Scripturas scrutantur seu fodiunt heterodosi, non ut margaritas inveniant, sed ut corrumpan:, vel laqueos tendant, ii sibi ignem 1hesaurizant, clandestinam suam malitiam in lucem proferente:. Hi parum esse existimantes, si soli ipsi sint improbi, nequitiam propriam ad multos traducunt. Vir jer- 25 3H SUPPLEMENTUM AD S. J. CHRYSOSTOMI OPERA. 113 * versus, et qui sibi pares nititur alios efficere, idcirco Α σχολιὸς xat ἄλλους τοιούτους ἐπειγόμενος ποιεῖν' διὸ jn lucis angelum se transfigurat. Vel perversum vi- rum diabolum dicere videtur, qui bonas aufert ab anima cogitationes. Et doli facem accendit malis, -amicosque disjungit. Doli facem appellat daemones, quos diabolus disjungere amicos docet, nempe san- etos qui invicem erant per divinam scientiam con- mexi ; quz quidem solet ipsos cum angelis copulare. Vgns. 28. Vir perversus. Qui perversus est, liaud multo labore eget , quo sibi exitium comparet. Suf- "ficit enim ei ad hoc vel unum verbum blasphemum. «Est autem perversus quasi tortuosus, plures habens flexus. Vgns. 99. Vir iniquus lactat amicum suum. Summa iniquitas est conari fallere fraudulenter proximum suum. Vel, qui amicitiam malam et simu- Jatam habens, fraudulenter abducit, in rebus qui- .dem sensibilibus ad devia; in intellectualibus autem ad speculationum sthrilitatem. — Vens. 30. Obfir- mans oculos suos cogital perversa. Obfirmans scilicet in malo mentem propriam, atque hoc animi susce- pto habitu , nihil jam rectum cogitat : paresque acti- bus cogitaliones fovet et sermones effutit; nempe na- turalem nobis esse voluptatem, et nos nauuram sequi debere. Obürmans oculos, id est ad malum acuens perspicaciam suam. Naturalis, inquit, voluptas est ; hac utendum. À Deo sunt opes, ipsis fruendum. Vgns. 51. Corona gloriationis, senectus. Recte , quatenus ea natura non sit negotium, sed bene acts vite, — Vkns. 52. Melior vir longanimis, quam (ortis. Et quidem nihil est validius longanimi- tate. Nam qui est hujusmodi, nihil acerbum patitur, tranquillo animo est. Et quanquam nonnulli censent iram in bellis esse necessariam , reapse lamen {ιο maxime moderandum est animi perturbationibus. Ἐιθιίία non manibus tantum, sed et sapientia, plu- rima rei pars conficitur. Vel sic : Imperator, urbe capta, direptionem prout vult decernit : sed cupidi- .tatum suarum auriga, has sibi subjugat quandiu in .vijta est. — VEns. 93. In sinum veniunt omnia in- justis. Sinum dicit Scriptura liberam mentis vim, velut illic : Oratio mea in sinum ,meum converte- tur ^. Unde enim cominovetur actio, illuc et punitio convertitur. Quod si et ipse sinus vitiosus est, in- D scitia scilicet hinc apparet. CAP. XVII. Vgns. 1. Melior buccella cum voluptate in pace, etc. Superni panis aliquanta cognitio melior est, pa- cemque delectabilem magis praebens, quam lauta falsorum dogmatum notio. Servus intelligens reget heros imprudentes. Vel hoc dicit, quod ipse inter fra- Ares sit futurus tanquam frater. Vel quod si, ut pa- ter, dominari eis poterit, non tamen heri instar. Vel de ethnicorum populo loquitur, qui cum esset sérvus, nam Christus hunc prelio redemit, inge- nuos dominosque Judazos potentatu suo occupavit. * [l'sal. xxxiv, 15. καὶ εἰς ἄγγελον φωτὸς μετασχηματίζεται ' ἢ σχολιὸν ἄνδρα ἔοιχε λέγειν τὸν διάδολον, ὃς τοὺς ἀγαθοὺς τῆς ψυχῆς λογισμοὺς χωρίζει. Καὶ Aauztnpa ÓcAov πυρσεύει xaxoic, καὶ διαχωρἰζει φίλους. Λαμπτῆ- ρα δὲ δόλου τοὺς δαίµονας λέχει, διδασχοµένους παρ' αὐτοῦ διαχωρίζειν φίλους, τοὺς διὰ τῆς Υνώσεως ἀλλήλοις συναπτοµένους ἁγίους: τις πέφυχε σνν- άπτειν αὐτοὺς χαὶ τοῖς ἀγγέλοις. Αγἡρ σκο.ιός. |Ibid.] 'O μέντοι διεστραµµένος, οὗ πολλοῦ δεῖται πόνου πρὸς τὸ τὴν ἀπώλειαν ἐφελ- χύσασθαι. "Apxel γὰρ αὐτῷ πρὸς τοῦτο xal λόγος βλάσφημος εἷς ' εἴη δὲ σχολιὸς ὁ στρεθλὸς, πλείους ἔχων χάµπας. ᾽ΑΥἡρ παράνομος ἁποπειραᾶται glAur. [Cod. f. 73 α.] Ἐσχάτη παρανομία xb ἀποπειρᾶ- σθαι xaX δι) ἁπάτης χλέπτειν τὸν πλησίον. "H ὁ φι- λίαν παράνομον xat ἐσχηματισμένην ἔχων ἀπάγει δι ἁπάτης, ἐπὶ μὲν τῶν αἰἱσθητῶν, εἰς ἀνοδίαν * ἐπὶ δὲ νοητῶν, εἰς ἁπορίαν θεωρηµάτων. Στηρίζων óg0aA- μοὺς αὐτοῦ, «Ἰογίζεται διεσεραµµένα. Οἷον στι- ρίσας ἐπὶ xax& τὸν ἴδιον νοῦν, xal τοιαύτην ἕξιν ἀναλαθὼν, οὐδὲν ὀρθὸν ἐπιλογίζεται ' πρὸς δὲ ὁμοίαν ἑνέργειαν προφέρει λόγους τοὺς λογισμοὺς , φυσικὴν εἶναι λέγει τὴν ἡδονὴν, χαὶ δεῖν ἡμᾶς ἀχολουθησαι τῇ φύσει. Στηρίζων δὲ ὀφθαλμοὺς, τὸ διορατιχὸν áxo- νήσας εἰς τὸ xaxbv, λέγει. Φυσιχὴ fj ἡδονή. Χρη- στέον abt]: Ex θεοῦ τὰ χρήματα, ἀπολανστέον αὐτῶν. Στέφανος καυχήσεως γῆρας. | [Cod. f. 72 b.] Εἰκότως. οὐ γὰρ τῆς φύσεως ἦν τὸ πρᾶγμα, ἀλλὰ κατόρθωμα. Κρείσσων ἀνὴρ µα- χρόθυµος ἰσχυροῦ. Οὐδὲν γὰρ οὕτως ἰσχυρὸν, ὡς µαχροθυμία ᾽ παρ) οὐδενὸς οὐδὲν πάσχει δεινόν * ἅπα- θής ἐστι, τὴν Ψυχἠν. Καΐτοι νοµίζουσί τινες Ev πολέ- pots, ὀργῆς δεῖν, τότε Ob µάλιστα δεῖ κρατεῖν τῶν παθῶν. OO χερσὶ γὰρ µόνον, ἀλλὰ xat σοφίᾳ τὸ πλέον ἀνύεται. Ἡ οὕτως 'O στρατηγὸς πόλιν ἑλὼν, ἄρ- παγµα διέθηχεν ὡς Ἠθονλήθη ' ὁ δὲ «Ov παθῶν fvlo- χος, ὑποτάττει ταῦτα, ἐφ᾽ ὅσον ἐστὶν Ev. ζωῇ. Elc κὀπους ἐπέρχεται aárca τοῖς ἀδίχοις. Κόλπον τὸ ἡγεμονιχόν φησιν ἡ Γραφή ὡς τό. Ἡ α«αροσευχή µου εἰς xóAzor µου ἁποστραφήσεται. Ἐξ οὗ γὰρ ἡ χίνησις, εἰς αὐτὸ χαὶ ἡ τιμωρία ΄ εἰ δὲ ἔστι xol κόλπος ψεχτὸς, τὴν ἀγνωσίαν δηλοῖ. ΚΕΦΑΛ. IZ. Ερείσσων ψωμὸς μεθ᾽ ἡδονῆς ἐν εἰρήνῃ, x. «. à. Tou ἄνωθεν ἄρτου μεριχὴ γνῶσις ἀμείνων, εἰρήνην παρέχουσα μετὰ τέρφεως, ἡ τὸ πλουτεῖν Ev γνώσει φευ- δωνύμων δογμάτων. Οἰχέτης ν»οήµων κρατήσει δε- σποτῶν ἀφρόνων. Ἡ τοὔτόφησιν, ὅτι xal αὑτὸς µετ- αξὺ τῶν ἀδελφῶν ἔσται, xal ὡς ἁδελφός. Ἡ ὅτι ὡς πα- ttp αὐτῶν δυνῄσεται εἶναι δεσπόζων, οὐ(ὡς δεσπότης µόνον. Ἡ ἐπὶ τοῦ ἐξ ἐθνῶν λαοῦ , ὡς δοῦλος Ov, Χριστὸς γὰρ αὑτὸν ἐξηγόρασε, τῶν εὐγενῶν xa ὃς- αποτῶν Ἱουδαίων ἐκράτησεν. "Ώσπερ δοκιμάζεται. --— FRAGMENTA IN SALOMONIS PROVEÉRBIA. rt àv xapivo ἄργυρος καὶ χρνσός. (Cod. f. 75 b.] A Vens. 5. Sicut probantur in camino argentum et au- A ἀρετῆς ἀἁνάδειξιν, οἱ δίκαιοι προσομιλοῦσι τοῖς λυπηροῖς, xai διὰ χάθαρσιν τελείαν, Κακὸς ὁπ- αχούει γΑώσσης παρανόμων. Οὐκ ἄρα τὸ φθέγξα- σθαι, ἀλλὰ καὶ τὸ ὑπαχούειν, παρανοµίας xal Ί0- νηρίας ἑσχάτης. *0 καταγε.ἰῶν πτωχοῦ, παροξύγει τὸν ποιήσαγ- τα αὐτόν. [Ibid.] Τίνος ἕνεχεν; "Occ ὁ Gebq ἐποίησε πτωχὸν αὐτόν. Τίς δὲ οὕτως ὠμὸς, τίς οὕτως ἀπάνθρωπος, ὃς ἠνίχα χάμπτεσθαι δέει, τότε γελᾷν; "Apa καὶ αὐ- tbe ὑπεύθυνός ἐστι τῇ τιµωρίᾳ' καὶ τοι ἀπόλλυται ὡς εἰς τὴν τοῦ Θεοῦ μεγάλην καὶ σοφὴν διοίχησιν ἁμαριάνων. 'O δὲ ἐπιχαίρων áxoAAvpévo, οὐκ ἀθωωθήσεται. Εΐτε τῷ ἐχπεσόντι θείας Υνώσεὼς, εἴτε τῷ ἀποθνήσχοντ. Στέφανος Tepórtov téxva tüxrur. Πάλιν τὰ φυσικὰ δειχνὺς, ὅτι ἀρετῆς ἐστι πῶν πατέρων τοῦτο, οὐχ ἁπλῶς τὰ τέχνα, ἀλλὰ τὰ - χρηστάἀ. ToU πιστοῦ ÓAoc ὁ κόσμος τῶν ypnyá- t«v * τοῦ δὲ ἀπίστου, οὐδὲ ὁδο.ἰός. Ὁ πιστὸς μὴ σπεύδων ἐπὶ τὰ αἰσθητὰ, ὡς πάντα ἔχων Eavív* ὁ δὲ περὶ ταῦτα σπεύδων, ὡς μηδὲν ἔχων ἑστίν. Μισθὺς xapituv , ἡ παιδεία τοῖς χρωµένοις. [Cod. f. 15 b. Ἡ gud παίΐδευσις, μισθὸς ἀρξ- φῶν - τοῦτο kp τῶν χαρίτων. 'O τοίνυν κατορθῶν τὰς ἀρετὰ; fec πεπαιδευµένῳ, αὐτὴν ἕξει τέλος «ἣν παίδευσιν. Ἡ ὁ προῃρημένος τὴν ἀρετὴν, µισ- ϐὸν καὶ χάριν ἐκ θεοῦ, τὴν τούτων ἔχει κατόρθω- αιν. Ὅπου γὰρ ἡ ἐπιστροφῇ αὐτῆς, ἐχεῖ καὶ 1j εὐωδία. "Oc χρύπτει ἁδικήματα, ζητεῖ gear. Τὸ φιλίαν ποιοῦν ἐστι, τὸ μὴ ἐκπομπεύειν ἡμᾶς μηδὲ ῥημοσιεύειν τὰ ἁμαρτήματα. 'O yàp διὰ τῶν ἀρετῶν χρύπτων τὰς χακίας, φίλος γίνεται θεῷ. Ἐπειδὴ Ἱὰρ ἀνθρώπους ὄντας οὐκ ἔνι gh ἁμαρτάνειν, ἑτέραν ὁδὺν ἔδωχε δι ἧς τὰ ἁμαρτήματα λύσομεν , καὶ τὴν ἀπ᾿ αὐτῶν ἀναιρήσομεν βλάθην. "H 5: µε- εανοίας ὁ χρύψας τὰ ἄδιχα, ζητεῖ φιλίαν τὴν πρὸς τὸν Θεόν. "να cl ὑπῆρξε χρήματα ἄφρορι, [Cod. f. 74 b. ] Οὐκ ἄρα καλὸν ὁ πλοῦτος, σο- φίας μὴ οὕσης ' ὥσπερ εἴ τις ἵππον ἔχων, ἡνιοχεύειν οὐχ ἐπιστάμενος. Τοῦτο δὲ οὐχ ἐγχαλοῦντός ἔστιν, ἀλλ) ἀπάγχοντος τῆς σπουδῆς. Τίνος ἕνεχεν σπουδά- (etc ; δέον ἐχεῖνο πρότερον χτήσασθαι, ὥστε εἰδέναι ὡς iov αὐτοῖς χρήσασθαι. Ὥσπερ ἄν τις ἰδὼν τινὰ «olov χατασχευάζοντα Aen Διὰ τί τόδε τὸ πλοῖον ; οὐκ ἐγχαλοῦντος ἑστίν. Εἰς πάγτα καιρὸν plAoc ὑπαρχέτω σοι. Τουτέστιν οὐκ ἓν εὐφροσύνῃ µόνον ἐπιτήδειος, ἀλλὰ χαὶ ἓν θλίψει, καὶ ἐν ἱλαροῖς, χαὶ ἐν δυσχερέσι ' χαὶ τοῦτο μᾶλλον 1| ἄλλο. Ἡ τοῦτό quz: El ποιεῖς φίλους, τοιούτους πρίησαι, ὡς εἰς πάντα καιρὸν ὑπάρχειν. 'AÓsAgol àv ἀνάγκαις χρήσιμοι ἔστωσαν * τούτου γὰρ χάριν qevvovtat. ' Cod. f. 75 a.] Οὐκ ἀπὸ τῆς φύσεως δεῖ µόνης τὸν ἀδελφὸν δοχιµάζειν, ἀλλὰ καὶ ἀπὸ τῆς εὔεργε- elag xai τῆς διαγωγΏς, καὶ τοῦ παρεστάναι pue rum. Viriutis demonstrandz causa in molestias in- ' currunt justi atque ut funditus purgentur. Malus obedit lingue iniquorum. Non ergo tantum loqui, sed etiam loquenti obsecundare, summa est iniqui- latis atque malitix. Vgns. 5. Qui irridet inopem, irritat Creatorem ejus. Cur? quia Deus ipsius pauperis creator est. Quis vero tam sa vus, quis tam inhumanus, ut cum ad misericordiam flecti deberet, tunc rideat? Profecto hic quoque supplicio pleetendus erit, peribitque, propterea quod adversus Dei magnam sapientemque | providentiam peccat. — Vsns. 6. Et qui letatur hio- mine pereunte, non vacabit culpa. Sive nempe hie B excidat recta Dei scientia, sive moriatar. Corona senum, filii filiorum. Rursus naturalibus utitur exem- plis, quod ea res parentum virtuti sit tribwenda, neque simpliciter filios intelligit sed frugi. Fidelis hominis est , quidquid habet mundus divitiarum : in- fidelis vero, ne obolus quidem. Fidelis qui ad sensi- bilia non rapitur, perinde est ac si omnia haberet. Qui autem predictis studet, est instar illius qui ni- - hil habet. VERs. 8. Merces gratiarum, disciplina utentibus ipsa. Moralis disciplina, merces virtutum : id enim przstant gratiz. Qui ergo virtutes more bene com- posito exercet, ipsam demum consequetur discipli- nam. Vel, qui virtuti se addixit," mercedis gra- C (izque loco a Deo habebit recte agendi tenorem. Ubi enim versatur virtus, illic ejusdem bonus odor erit. VEns. 9. Qui celat inique facta, querit amici- tiam. Amicitias conciliamus, si nos aliena peccata non traducimus neque palam efferimus. Sane qui virtutibus vitia occulit, Deo fit gratus. Nam quia homines nunquam peccare nequeunt, aliam nohis viai obtulit, qua peccata dissolvamus, et illorum damnum auferamus. Vel, qui poenitentia iniquitates obruit, querit Dei amicitiam. κας. 16. Ut quid divitie stulto? Non ergo per se bonum divitiz, nisi sapientia comite : ceu si quis equum habeat, aurigandi igna- p "s Hoc autem haud improbandi causa dicit, sed ul a nimio studio avocet. Cur adeo satagis? cum antea discere debeas, quomodo divitiis utendum sit. Veluti si quis videns aliquem fabricantem na- vim, dicat : Cur hzc navis? nulla fleret reprehensio. Ad omme tempus tibi amicus sit. ld est non lxto tantum tempori aptus, sed etiam pressurs, et bila- ritati atque adversitati : imo huic potius quam illi. Vel hoc dicit : Si tibi acquiris amicos, da operain ut hi omni tempore adsint. Fratres in neces-- sitatibus utiles. sint ; hujus enim rei gratia nqscum-: iur. Haud ex natura tantummodo oportet fratreni' zstimare, verum etiam ex beneficiis e v.43x$ genere, et officiis innumeris. ldeirco enim nascuntur, ait, ut calamitatem tuam participent ; quod qui minime 715 SUPPLEMENTUM AD S. J. CHRYSOSTOMI OPERA. 716 prestat, tali nomine non est dignus. Qui ejusdem A ριάχις. Διὰ τοῦτο γὰρ Υεννῶνται, φῆσὶν, ἵνα χοινω- spiritus sunt participes, ii necessitatibus homogenei sui subveniant. Vgns. 18. Vir stullus plaudit et congaudei sibi, cum sponsione spoponderit pro amicis suis. Qui alteri congaudet, sibi congaudet. Caterogui asperiorem judicem eflicit. Sed pejore adhuc con- ditione sponsor est. Viden' ? Non simpliciter dixit spoponderit, sed pro amicis suis, uon pro inimicis. Cur autem sic mandat,? Quia nondum idonei erant audiendo, oportere etiam inimicos amore prose- qui. Ne ergo legis transgressio foret, totum nego- tium amicitia metitur. — Vgns, 20. Durue autem corde non occurrit bonis. Cur ? Quia si aliter ageret, adversitatibus suis velum obtenderet. Vir lingua volubili. Calamitosum scilicet est, minime ürmum esse aique constantem. — Vkns. 21. Pater. auper indisciplinato filio non letalur. Quid ergo? Nonne videmus multos leitantes? Minime, inquam. Fieri lioc natura noa patitur. Nihil est itaque natura, sed sapientia : nam si ülius non lztificat , qui sapientia caret; et si contra, qui est cordatus, letiflcat : utique ea res naturae non est. Vgns. 22, Cor letum facit bene habere. . Multum hujus rei pro se fert. studium : etenim id quoque malum est, nempe animi zgritado. — Vins. 93. Accipientis injuste munera in sinu, non prosperantur vic. Ejus qui iniquos cogitates mente recipit, non prosperanuur viz. Quippe laseivas ac turpissimas cogitationes nobis a demonibus obla- tas, inunera appellavit. — VkRs. 24. Sapientis vul- (us intelligentiqm pre se (eri : oculi autem stulii ^ominis ad extrema (erre. Viden', quomodo illic cogitatum animo custoditum denotat, hie autem .abjectum hominem et oscitantem et cuncta cir- cumspicientem? Vel, ille quidem intelligentes spe- €tat, hic autem nou contentus iis quà ante pedes .$ünl, quaquaveraus mente incerla vagalur. Nos vero haud idcirco oculos babemus, ut cunctis eos vel indignis corporibus injiciamus, sed ut eos potius ephibeamus, finesque eisdem ac modulum statua- .QQus. Ad exirema porro terra dixit, pro, ad ezire- mam nequitiam. , Vgns.26. Damnum in[erreviro justo, non est rectum. Nimirum hoc justi praesertim patiuntur. Aliis autem jus debitum non redditur. Atqui hominein injustum vehementer punire opus est. — Vrns. 27. Neque (as est insidiari principibus justis. Ail princi- pem quoque justum comperiri. Qui parcit verbum promere durum, prudens esi. Verbum durum nomi- navit cogitatum, qui iram commovet , vel sermo- nem ad eam concitantem. — Vgns. 28. Fatuo inuter- *0ganti sapienliam ,. sapieniia reputlabitur. Cum iadoctus aliquis atque. imperitus de doctrinis interregat vel de negotiis, reputari solet sapiens, etiamsi excors sit et inscius. Non ergo illud sufficit, ut ei sapientia jure ascribatur. νῄήσωσί cot συμφορᾶς ' ὥστε ὁ μὴ τοῦτο ποιῶν , οὐδὲ τῆς προσηγχορίας ἑπάξιος. Οἱ τοῦ αὐτοῦ πνεύμα- τος Χοινωνοὶ, ἀνάγχαις τοῦ ὁμογενοῦς ἄντιλαμδε- νέσθωσαν. Αγἡρ ἄφρων ἐπικροτεῖ καὶ ἐπιχαίρει ἑαυτῷ ὡς καὶ à ἑγγυώμεγος ἑγγύῃ τὸν éavtoU φί.Ίον. [Cod. f. 75 b.| Ὁ ἑτέρῳ ἐπιχαίρων, ἑαυτῷ ἐπιχαίρει' χαλεπώτερον τὸν διχαστὴν ποιεῖ. Καὶ τούτου µειζόνως ὁ ἐγγυώμενος. Ορᾶς; 0ὐχ ἁπλῶς φησιν, ἀλλὰ τοὺς ἑανυτοῦ φίλους, οὗ τοὺς ἐχθρούς. Τΐνος δὲ ἕνεχεν παρακελεύεται; Οὕπω ἧσαν ἰκανοὶ ἀκούειν, ὅτι καὶ τοὺς Σχθροὺς ἀγαπᾷν δεῖ. ἵν οὖν μὴ παράδασις ᾗ τοῦ νόµου , ἐν τῇ φιλίᾳ μετρεῖ τὸ πρᾶγμα. 'O δὲ σκ.ηροκάρδιος οὐ συναντᾷ ἀγα- B θοῖς. Διὰ τί; Ὡς µέλλων σνσκιάζειν αὐτοῦ τὰ δεινά. Ανἡρ εὐμετάδο-ος γ-ώσσῃ. Ὥστε xaxbv τὸ μὴ πεπηγέναι , pfós ἑστηρίχθαι, Obx εὐρραίνεται πατὴρ ἐφ᾽ vig ἀπαιδεύτῳ. Τί οὖν; Οὐχ ὀρῶμεν πολλοὺς εὐφραινομένους ; Οὐχί. Οὐκ ἔχει τὸ πρᾶγμα φύσιν. Οὐδὲν ἄρα φύσις, ἁλλ' ἡ σοφία * εἰ γὰρ υἱὸς οὑχ εὐφραίνει, δηλονότι διὰ τὸ μὴ µετέχειν σοφίας , ὁ δὲ φρόνιµος εὐφραίνει, οὐκ ἄρα τῆς φύσεως. Καρδία εὐφραιομένη εὐεκτεῖν xout. [Cod. f.,76 b.]| Πολλην ὑπὲρ τούτου ποιεῖται σπουδἠν' xai γὰρ τοῦτο xaxla, ἡ βαρυθνµία. Ααμ- θάνοντος δῶρα ἐν xóAzq dOlxoc οὐ κατευοδοῦν- ται ὁδοί. Ἐν χαρδίᾳ νοῆματα λαμθάνοντος ἄδιχα , οὐ κατευοδοῦνται αἱ ὁδοί. Τὰ γὰρ ἐμπαθῃ xal αἴσχιστα νοῄµατα τὰ παρὰ τῶν δαιμόνων ἡμῖν προσ- φερόµενα, δῶρα ἑχάλεσε Πρόσωπον συνετὸν ἀνδρὸς σοφοῦ * οἱ δὲ ὀφθα.μοὶ τοῦ ἄφρονος &x^ ἄκρα τῆς γῆς. Ὁρᾷς πῶς ἐχεῖνο δείχνωαι ἐν θυμῷ φυλαττόμενον , τοῦτο δὲ ἑπτοημένον xai χεχηνὸς , πάντα περιδλεπόµενον; "H ὅτι ὁ μὲν ὁρᾷ μετὰ συν» έσεως, ὁ ὃξ μὴ ἀρχούμενος τοῖς kv ποσὶ, πανταχοῦ τὴν διάνοιαν ῥέπει ῥεμθόμενος. Uo διὰ τοῦτο ἔχομεν ὀφθαλμοὺς, tva πᾶσιν αὐτοὺς τοῖς πονηροῖς σώμασιν δειχνύωµεν , ἀλλ ἵνα αὐτοὺς χαλινώσωμεν , ἵνα αὐτοῖς ὅρον θῶμεν xai µέτρον ' ἐπ᾽ ἄκρα δὲ τῆς, ἀντὶ τοῦ , ày ἄκρᾳ κακίᾳ. Ζημιοῦν ἄνδρα δίκαιον, οὗ xaJAóv. [ Cod. f. 76 b.] Ἐπειδὴ μάλιστα ἐκεῖνοι τοῦτο πάσχουσι τοῖς δὲ ἄλλοις, δίχαιον o6 * τὸν δὲ ἄδιχον χρῆ ζημιοῦν xat σφόδρα. Οὐδὲ ὅσιον ἐπιδου.εύειν δυγάσταις δικαἰοις. "Εατι καὶ δυνάστην εἶναι δί- xatov, "Oc φείδεταιῥημα προέσθαι σχ.ηρὸν, ἔπι- Trop. [[Ibid.] Ῥημα σχληρὸν ὠνόμασε τὸν λογι- σμὺν τὸν χινοῦντα τὸν θυμὸν, 1] λόγον τὸν εἰς τοῦτο αινητικόν. ᾽Αγοήτῳ ἑπερωτήσαντι cog(ar , σοφία Ἀογισθήσεται. "Όταν ἁμαθὴς xal ἄπειρος, περὶ σοφῶν λόγων ἐρωτᾷ f) πραγμάτων, νοµίζεται: σοφὸς, χὰν ἀνόητός τις ἐξ ἁμαθίας γένηται * οὐχ ἀρχεῖ τοῦτο εἰς σοφίαν αὐτῷ λογισθῆναι. 141 ΚΕΦΑΛ. ΙΗ’. "γδωρ βαθὺ, Adroc ἐν χαρδίᾳ ἀνδρός * ποτα- μὸς δὲ ἀναπηδῶν, xnrh ζωῆς. [Cod. f. 77 ο. | Τὸ βαθὺ, ἀντὶ τοῦ, πολύ: xol δύναται πολλάχις xai ποταμοὺς ἀνενεγχεῖν ἀνθ' ἑνός ' ἡ τοῦτό φησιν, ὅτι φυλάττει ἑαυτὸν xal ἐν βάθει χατέχει. Ὡς γὰρ ἄμετρον ὕδωρ, οὕτως kv xap- δίᾳ ἀνδρὸς τοῦ κατὰ θεὺν λόγος ἀχατάληπτος. Λόγον δὲ νῦν, τὴν Ὑνῶσίν φησιν. Ὁ γὰρ τοιοῦτος τοὺς Ἰησοῦ λόγους ἀχούει, οὗ ἐν τῇ καρδίᾳ γίνεται vw vh Ὁδατος ἀλλομένου. ᾽Αναπηδῶν δὲ ἀντὶ τοῦ ἀνομθρῶν, ἅρδων τὰ ὑποχείμενα, καὶ εἰς χαρποφορίαν προχα- χούµενος.θαυμάσαι πρόσωπον ἀσεδοῦς, οὐ καόν. { (οὐ. f. 77. ϱ.]Κὰν ἐν ἀξιώματι f, χᾶν πιθα- πότητι λόγων χρύπτ] τὸ δίχαιον. θαυμάζει πρόσωπον ἀσεθοῦς, χαὶ ὁ τὴν ἐνυπάρχουσαν τῷ διαδόλῳ χαχίαν ἀποδεχόμενος. Χείῖη ἄφρονος ἄγουσιν αὐτὸν εἰς xaxá* τὸ δὲ erópa αὐτοῦ τὸ θρασὺ, θάνατον ἐπικα.εῖται. [Ibid.] Λογισμοὶ ἄφρονος, καὶ λόγοι ἄγουσιν αὐτὸν εἷς x&xà ψυχῆς τε xal σώματος. El δὲ 6 θάνατος γεννᾶται ἀπὸ θρασύτητος, ἄρα ὁ θάνατος χωρίζει φυχὴν ἀπὸ τῆς ὄντως ζωῆς. Ἡ yàp θρασύτης ἡμᾶς ὄντως χωρίζει ἀπὸ τοῦ εἰπόντος, ἐγώ εἰμι ἡ ζωή: xal ὥσπερ ix τῆς θρασύτητος γεννᾶται ὁ θάνατος, οὗτος ix τῆς πραῦτητος ἡ ζωή. ᾿Αντίκειται γὰρ τῇ ἑρασύτητι ἡ πραῦτης. ᾿Οκνηροὺς καταδάἀ.ὶλει φό- 6ος /υχαὶ δὲ ἀνδρογύνων x&wdcovoiw. Tov ὀχνηρῶν xal ἀνάνδρων * φυχαὶ δὲ ἀνδρογύνων τῶν ἐχχεχυμένων, τῶν μαλακῶν. Ὁ uh ἰώμενος αὑτὸν dv τοῖς ὄργοις αὑτοῦ, x. *. λ. 'O μὴ ἰώμενος ἑαυοὺν ix τῶν ἁμαρτιῶν αὐτοῦ kv τοῖς ἔργοις τοῖς παρὰ Χριστοῦ δοθεῖσιν αὐτῷ, ἁδελφός ἐστι τοῦ δια- 6όϊου τοῦ γινώσκχοντος τὰς χολάσεις xal λυµαινο- µένου ἑαυτὸν εἰς αὐτάς. Καὶ ὁ Παῦλός φησίν' 'Εὰν obr εις ἐχκαθὰδρῃ ἑαυτὸν, ἔσται σχεῦος χρήσι- por τῷ Δεσπότῃ. 'Ex μεγαλωσύνης ἰσχύος ga- vapor εὸ ὄνομα Κυρίου, κ. *. X. Τουτέστι δήλη αὑτου fj Ὑγνῶσις, O0 χρεία διδασκαλίας, φανερὸν τὸ ὄνομα Κυρίου, τοῦ Θεοῦ fj δύναμµις. Καὶ δη- λον χἀντεῦθεν, ἐκ τοῦ τοὺς προστρέχοντας αὑτῷ ὑφοῦν. "Yzaptic π.2ουσίου ἀνδρὸς, πόἰις ἱσχυρά. [Cod. f. 56 b.] *O λέγει, τοιοῦτον ἔστιν, Οὐχ ἀρχεῖ ὁ πλοῦτος αὐτοῦ καθ) ἑαυτὸν σῶσαι τὸν ἔχοντα, ἀλλὰ δεῖ πόλεως ἰσχυρᾶς χαὶ δόξαν ἐχού- σης’ lv vàp ἀσφαλείᾳ χαθίστησι xal 4$ δόξα. "H οὕτως Ἡ ὕπαρξις τῶν δικαίων, xaX πᾶς 6 θησαυ- £c αὐτῶν, fj ἄνω Ἱερουσαλήμ: ἐχεῖ γὰρ θησαυρί- ζουσι τὰ vov ἔργα αὐτῶν. Πρὸ συντριδῆς ὑνοῦ- ται χαρδία ἀγδρός. ἹΟρᾶς πῶς ἡ δόξα φορτιχὸν, Xd χαλον Ἡ ανντριδή;, ὝὭσπερ, φησὶ, τῇ ὑπερ- ηφανίᾳ ἔπεται fj σνντριθὴ, οὕτω τῇ ταπεινώσει δόξα’ ob δυνατὸν γὰρ πεσεῖν τὸν μὴ ὑψηλοφρονήσαντα * ἐπεὶ nd; ὁ ὑφῶν ἑαυτὸν ταπεινωθήσεται. θυμὸν ἀνδρὸς πραῦνει θεράπων φρόνιμος * ὁλιόψυχον δὲ ἄνδρα τίς ὑποίσει, Τουτό φησιν, ὅτι θυμοῦ χεί- ?* Joan. xiv, ϱ. ?^ HE Tim. 15, 31. FRAGMENTA ij SALOMONIS PROVERMA. "48 CAP. XVI. Vegns. 2. Aqua profunda, sermo in corde viri : flumen vero scaturiens, fons vita, Profondam dicit aquam pro copiosa; quz szpe quidem :multos potest pro uno fluvio efferre. Yel dicit, quod intra se continet alte reconditum. Sicut enim immensurabilis aqua, ita in corde viri secundum Deum viventis sermo incomprehensibilis. Porro sermonem pro scientia dicit. llic Jesu verba dicentis audit : Cujus in corde fons (lt salientis aqux. Scaturire autem dicit, pro impluere atque irrigare arva subjecta, ubértatem provocando. — Vzns. 5. Mirari personam impii, non bene est, etiawsi quisquam in dignitate sit constitutus, etiamsi ora- tionis suadela quod justum est obruat. Miratur fa- ciem iunpii ille etiam qui hz:erentem diabolo nequi- tiam admittit. Vgns. 6. Labia stulti deducunt. eum 1n. mala : et audax asperumve ejus, morlem provocat. Cogitationes ac verba imprudentis impellunt eum ad animi corporisque calamitates. Jam si mors ab audacía oritur, utique mors auimam separat a vera vita. Etenim audacia sive asperitas vere nos sejun- git ab eo qui dixit: Ego sum vita **. Atque ut ex audacia nascitur mors, ita ex mansuetudine vita. Porro opponitur asperitati mansuetudo. — Vans. 8. Pigros dejicit timor : anime autem. effeminatorum esurienti. Pigros dicit virili vigore carentes; animas effeminatorum, id est dissolutorum ac mollium. — C ὅταν. 9. Qui non sibi medetur in operibus suis, etc. Qui peccatis suis non medetur per opera ipsi a Christo demonstrata, frater est diaboli, qui poena- rum conscius, nihilominus in eas ultro incurrit. Paulus quoque ait : Si quis ergo semet emundaverit, erit vas utile Domino **. — Ngns. 10. Ex magnitudine [ortitudinis, nomen Domini innotescit. ld est per- spicua fit ejus notitia. Non est magisterio opus ; manifestum est Domini nomen, Deique potentia. Insuper et hinc declaratur, nempe quia confugien- tes ad se exaltat. Vegas. 11. Substantia divitis viri, urbs munita. Hoc dicit : Divitiz: cujusque per se non suffi- ciunt ad salvandum, sed opus est urbe munita et clara : etenim in securitate gloria consistit. Vel sic : Substautia justorum, omnisque ipsorum the- saurus est superna Jerusalem : illuc nunc conge- runt opera eorum, — Vens. 12. Ante contritionem extollitur viri cor. Viden' quomodo incommoda sit gloria, et bona contritio? Sicut enim , inquit, su- perbiam subsequitur contritio , ita humiliationem gloria : non enim fieri potest ut cadat, nisi qui alta sapit, Nam quicunque se exaltaverit, humiliabitur. — Vins. 14. Furorem viri mitigat servus prudens : pusillanimem aulem virum quis sustinebit? Dicitfurore pejorem csse pusillanimitatem. Nam furibundum 419 SUPPLEMENTUM AD S. J. CHRYSOSTOMI OPERA. . 720 servus eliam, quanquam nulla potestate fretus, A pov 1j ὁλιγοψυχία. Ἐκεῖνον γὰρ xoi οἰχέτης, 6 potest placando emendare; pusillanimem vero secus, Vel, quomodo panthera prosiliens dicitur Dominus adversus peccantes, el petra scandali contra incredulos, ita pusillanimis inter pecca- lores. VrBs. 16. Donum hominis dilatat eum. Si alter hilariter donet, alter ad accipiendum non sit immodice pronus, nihil mali iuterveniet. Vel, angustias non patietur qui largitur pauperi- bus, sed tanquam unus de principibus erit. — - VeRs. 17. Justus sui accusator est initio sermonis. Praoccupat, inquit, negotium suum; propitium sibi judicem facit. Nihil enim tam irritare solet, quam negatio. Non sine vestis mutatione causaim dicet. Quamobrem tum praevia confessione, tum proprie conscientie revelatione, benevolentiam capiat. — VEns. 18. Coniradictiones sedal sors, εἰ inter principes definit negotia. Vel hoc ait, inter ipsos principes valere pecuniam : hiec enim sortis vocabulo intelligitur ; vel quia principes judice de- stituti, sorti obtemperant, quz inter ipsos patrimo- nia dividit. Et quidem mox orituram contradiclio- nem, Matthim sors sedavit, et ipsis potentibus imperavit apostolis. Vgns. 19. Frater α (ratre adjutus, tanguam urbs munita et sublimis : et eque ac regium palatium bene (undatum valet. Concordi doctrina devincti Christi discipuli , fratres erant, et tanquam plurimis septis circum- vallatum regis palatium muniti erant, alter ab altero adjutus. Coneordia perstabant, mutuumque auxi- lium fortiores illos efficiebat. — Vegas. 20. De fructibus oris vir implet ventrem suum. Quandoqui- dem sensibiles sermones ventrem non implent, pecesse est spiritalium escarum hic receptaculum intelligere, quod non simpliciter homo, sed vir complet. — Vgns. 21. Mors εἰ vita in manu lingua. Tunca lingua mors contingere dicitur, cum perverse illa loquitur, omissa Dei lege. Vicissim vita est, cum recla recitat dogmata. CAP. XIX. Vgns. 4. Divitie multos addunt amicos, elc. Vel divitem dicit hic pro sapiente, pauperem autem pro contrario. Quod si secus, rem quidem contingere solitam narrat, non commendat neque probat, sed hac accusatione contentus esl rei per se notz. — εαν. 6. Multi colunt facies regum, elc. Hic przcepta tradit, et eos qui coluntur dehortatur quominus ab improbis coli se velint. Etenim dede- cus inde redundabit : nonnisi si detur pecunia, eolit : et si argentum superaddet, turpissimus erit. — VkERs. 7. Quisquis fratrem pauperem odit, amici- tia quoque procul erit. Nam si ubi natura jubet, non paret, multo magis aliis occasionibus ab amicitia abhorrebit. Qui autem asperat verba, non salvabitur, Cupiditatibus turbatz cogitationes animam conci- Wn ad omne malitie genus, quominus homo sal- παῤῥησίαν οὐκ ἔχων ἑἐξουσίας, δύναται παραμυ- θήσασθαι' τοῦτον δὲ οὐχί. "H. ὥσπερ πάρδαλις ἆπο- ρουµένη λέγεται ὁ Κύριος πρὸς τοὺς ἁμαρτάνοντας, καὶ πέτρα αχανδάλου πρὸς τοὺς ἀπιστοῦντας, οὕτως xa ὁλιγόψφυχος ἐπὶ τοῖς πλημμελοῦσιν. Δόμα ἀνθρώπον ἐμπ.]ατύγει αὐτόν. [ Cod. f. 79 a. ] "Ost ἐὰν καὶ οὗτος ἱλερὸς T] πρὺς τὸ διδόναι, xa ἐχεῖνος μὴ πρόχειρος T] "πρὸς τὸ λα- θεῖν, οὐδὲν ἔσται δεινόν. "H , οὐ στενοχυιρηθήσεται 6 διδοὺς πἐνησιν, ὡς εἷς δὲ τῶν. δυνας.ῶν ἔσται. Δίκαιος ἑαυτοῦ κατήγορος ἓν πρωτα.ογίᾳ. Προήρ- πασεν, φησὶν, αὑτοῦ τὴν πρᾶξιν, ᾠχειώσατο τὸν δικαστήἠν * οὐδὲν γὰρ οὕτως ὡς ἄρνησις παροξύνειν εἴωθεν. O0 μετὰ τοῦ αὐτοῦ σχήµατος ἑἐρεῖ. "Doce B xai τῷ προφθάσχι ὁμολογῆσαι, xai τῷ μετὰ τοῦ οἰχείου συνειδότος αὐτὰ ἀπαγγεῖλαι, ᾠκχειώσατο. Αντι λογίας παύει κ.ῆρος, ἐν δὲ δυγάσταις ὁρίζει πράγματα. "H τοῦτο φηαίν ' Καὶ iv αὐτοῖς ποῖς δυνάσταις ἰσχὺν ἔχει τὰ χρήματα. Τοῦτο γὰρ χλῆρος. "H ὅτι xal οἱ ἄρχοντες οὐχ ἔχοντες τὸν δικάζοντα, κλήρῳ πείθονται τῷ διαχληροῦντι αὐτοῖς τὰ πατρῷα. xal τὴν προσδοχωµένην δὲ ἀντιλογίαν ὁ Ματθαίου χλΏρος ἕπαυσε, xal δυνατοῖς ἐπέταξε τοῖς ἁποστόλοις. Ἀδελφὸς ὑπὸ dósAgov βοηθούμενος, ὡς xóJic lo xvpà καὶ ὑγ'η.λή * ἰσχύει δὲ ὥσπερ τεθεµε.ειω- pévor βασί.λειον. [Cod. f. 79 b.] Ὁμοφρονοῦντες οἱ Χριστοῦ μαθηταὶ, ἁδελφοὶ σαν, xal ὡς μνρίοις ἔρχεσιν ἠσφαλισμένον βασίλειον ὀχυροὶ ἦσαν ' εἷς ὑφ) ἑνὸς βοηθούμενος * σαν γὰρ ὁμοφροσύνη * καὶ τὸ ἕνα ὑφ' ἑνὸς βοηθεῖσθαι, ὀχυρωτέρους αὐτοὺς ἀπεργάξεται. ᾽Απὸ κχαρπῶν στόματος ἀνῆρ ἑἐμπίμαησι xot- «λίαν. Λόγων αἰσθητῶν μὴ πληρούντων κχοιλίαν, ἀνάγχη τῶν πνευματικῶν τροφῶν τὸ δοχεῖον νοεῖν * ἣν οὐκ ἄνθρωπος ἁπλῶς, ἀλλ᾽ ἀνῆρ πληροῖ. θάνα- τος καὶ ζωὴ &x χειρὶ γάώσσης. θάνατος δὲ γ)λώσ- σης, ὅτε φθέγγεται τὰ χαχὰ , ἀφιεῖσα τὸν τοῦ Θεοῦ νόµον, ζωὴ δὲ πάλιν ὅτε ὀρθὰ προφέρει τὰ δόγματα. ΚΕΦΑΛ. 10’. Π.οῦτος προστἰθησι φἰΊους ποιούς. | Cod. f. 80. b. ] "H πλούσιον ἐνταῦθα τὸν auvezóv φησι, πένητα δὲ τὸν ἑναντίον. Ἡ εἰ μὴ τοῦτο, συµ- θαΐνον πρᾶγμα λέγει οὐχ ἐπαινῶν, οὐδὲ ἀποδεχό- µενος, ἁλλ᾽ ἀρχούμενος τῇ κατηγορἰᾳ ταύτῃ, ὡς «αὐτόθεν ὄντος δήλου. IloAAol θεραπεύουσι xpóc- «za βασιἸέων. Ἐνταῦθα πα!δεύει, xal ἀπάχει τοὺς θεραπευοµένους μὴ θεραπεύεσθαι ὑπὸ πονη- ρῶν. Ὄνειδος δὲ ἐπ᾽ αὐτῷ ἔσται, qnal * χἂν χρηματα bip, µόνον θεραπεύει’ xàv ἀργύριον Excibip , ἐπονεί- διστος ἔσται. Πᾶς ὃς dósAgóv πτωχὸν μισαῖ, καὶ φιλίας μακρὰν ἔσται. El yàp ἕνθα dj φύσις ἐχέλευσεν οὐ πείθεται, πολλῷ μᾶλλον ἐπ ἄλλων μαχρὰν φιλίας. "Oc δὲ ἐρεθίσει «ἰόγους , οὗ σωθή- σεται. [Cod. f. 841 a.] Οἱ ἐμπαθεῖς λογισμοὶ ἐρεθίζουσι τὴν ψυχην πρὸς πᾶν εἶδος χαχίας , τοῦ FRAGMENTA IN SALOMONIS PROVERBIA. 7? μὴ σωθῆναι τὺν ἄνθρωπον. Ὁ κτώµενος φρόνη- A vetur. — Vins. 8. (ui prudentiam possidet, amat se σι’, ἀγαπᾷ ἑαυτόν. Ὁ κτώµενος φρόνησιν, ἀγα- ο πᾶσθαι ἑαυτὸν ποιεῖ ὑπὸ Θεοῦ xal τῶν ἀγγέλων. .. "Ue δὲ φυλάσσει εἰς τέλος τὴν φρόνησιν, εὑρήσει ἀγαθὰ, ἃ ὀφθαλμὸς οὐκ εἶδεν, καὶ οὓς οὐκ Ίχουσε, καὶ ἐπὶ καρδίαν ἀνθρώπου οὐκ ἀνέδη, & ἠτοίμασεν ὁ θεὸς τοῖς ἀγαπῶσιν αὐτόν: χαθά φησι Παῦλος. Οὐδεὶς γὰρ ἐγχληθήσεται ἀγαθὸς, μὴ εὑὐρὼν ταῦτα ἀγαθά. Ἐ Ἱεήμων ἀνὴρ, µακρόθυµος, τὸ δὲ xavznpa αὐτοῦ επέρχεται παραγόκοις. [Cod. f. δὲ b.] "H τοῦτό φησιν, ὅτι µαχροθυ- μοῦντος, χαυχῶνται οἱ παράνομοι’ f| ὅτι καθ) ἑαυ- τῶν χανχῶνται οὗτοι οὐδενὸς γὰρ ἑτέρου ἔστιν χατα- χαυχᾶσθαι, i| τῶν παρανόμων τοῦ μαχροθύμον. Τῷ ipsum, etc. Qui prudentiam possidet, amabilem se Deo atque angelis prsebet. Qui vero ad finem usque - conservat prudentiam, bona inveniet, quas nec ocu-- lus vidit, neque auris audivit, neque in cor hominis ascenderunt, qux preparavit Deus diligentibus se, prout Paulus ait **. Nemo enim bonus appellabitur,. nisi talia invenerit bona. VEgRs. 141. Misericors vir , longanimis : gloriatió aulem ejus supervenil iniquis. Vel hoc dicit, quod eo ob illius patientiam, gloriantur iniqui; vel quia bi contra se ipsos gloriantur. Nemo enim gloriari solet adversus lon- ganimem, nisi iniquus. Voluntati enim adjacet ope- θέλειν γὰρ παράχειται ἐνεργεῖν. Οὐχ ἀγγαὶ εὐχαὶ p rari. — Vens. 15. Haud pura vota sunt de mercede ἀπὸ µισθώµατος ἑταίρας. [Ibid.] "Arb χαχῆς al- τίας οὐ δέχεται προσφορά’ καὶ ψυχῆς ἀκαθάρτου fj χατάστασις, ἀπρόσδεχτος' Παρὰ Κυρίου ἁρμόζεται Tv»; ἀγδρί. [Cod. f. 89 α.] Ἡ τοῦτό φησιν, ὅτι τοῦ Θεοῦ ἐστι τὸ καταστῆσαι τὸν γάμον" πολλῷ γὰρ μεῖζον τοῦτο ἑχείνου, χρημάτων λέγω: f| αὑτὸν τὸν Ὑάμον φησὶ xaY τὸ πρᾶγμα, fj μέγα δεῖξαι βουλόμε- νος τὸ γυναιχὸς ἐπιτυχεῖν ἀγαθῆς, "Oc φυάάσσει ἐντολήν. Ἐπειδὴ ἐπὶ μαρτύρων οὐρανοῦ xa γῆς ἐδόθησαν αἱ ἐντολαὶ, λέγονται μαρτύρια. Διὸ xal ὁ δεξάµενος αὐτὰ νοῦς, ὀνομάζεται μάρτυς, ὅστις φευσάµενος αὐτὰ, οὐχ ἀτιμώρητος ἔσται. Δαγείζοι θεῷ ὁ ἐεῶν πτωχόν. [lhid.] Kàv γὰρ μὴ εὐθέως ἀπολάθῃς, μὴ θορυ- θοῦ. "Όσον ἀναθάλλεται, τοσοῦτον τὸν τόχον aber χατὰ δὲ τὸ δόµα αὐτοῦ, οἷον ἐὰν πολὺ fj, πολύ: ἐὰν ὀλίγον, ὀλίγον, Τὸ δὲ πολὺ xal ὀλίγον, οὐ τῷ µέτρῳ τῶν διδοµένων ὀρίζεται. Ἡ Oei δανείζε, ὡς olxetou- µένου Θεοῦ τὰ εἰς ἐχεῖνον διδνµενα. Κατὰ δὲ τὸ ὅόμα, οἷον χατὰ τὴν διάθεσιν τοῦ μὴ ἐκ λύπης ἡ ἐξ ἀνάγκης' ob γὰρ τὰ διδόµενα , ἀλλὰ τὴν διάθεσιν" Κακόφρων ávhp zoAAà ζημιωθήσεται. ζΖημιωθή- . σεται αἴσθησιν καὶ γνῶσιν. 0 δὲ τῆς xaxlaz ἑτέροις μεταδιδοὺς, xal την φυσιχὴν παρὰ θΞοῦ ἔννοιαν ζημιωθῇ, εἰς ἁλογίαν χαταπεσών. "Axovs, υἱὲ, Χαιδείαν πατρός σου, ἵνα cogóc yévn éa' ἑσχάτων σου, (Cod. f. 82 b.] Πατέρα ἐνταῦθα τὸν Θεόν φησι’ παιδείαν δὲ τὴν πρὸς τὰς ἑντολὰς αὐτοῦ πολιτείαν xaX ἐπίγνωσιν 65201. Τὸ δὲ, ἐπ᾽ ἑσχάτων, οὗ τὸν χρό- voy σηµαίνει, ἀλλὰ τὴν μετὰ τὰς πραχτικὰς ἀρετὰς καθαρότητα. Καρπὺς ἀνδρὺς ἑλεημοσύνη. [ Cod. f. 85 a.] Πρακτιχη» ἀρετὴν ἔχειν µόνην ἄμεινον, ἡ γνῶσιν ἑφευσμένην. Αὐκισθήσεται ἐν τόποις. Τουτέστι περιιὼν πανταχοῦ, τοιοῦτον ἔξει τόπον. 'O ἐγκρύπτων εἰς τὸν κό Ίπυν αὑτοῦ χεῖρας ἁδίχως. Τουτέστιν ὁ ἁρπάζων xai Ἀλέπτων, ἄχαρπος ἔσται' ἀλλὰ καὶ ὁ μὴ ὀρθῶς βιοὺς, κρόπτει £v τῇ duy] a3- "| Cui i1, 9. meretricis. Mala de causa non recipitur oblatio; el impure animz status non est acceptabilis. — Vgns. 14. Α Domino aptatur uxor viro. Vel lioc dicit, quod Dei officium est conjugium consti- tuere : etenim hoc majoris momenti est quamr divitie. Vel ipsum conjugium, ac rem describit. Vel magnum quid ostendere vult, bonam uxo- rem consequi. —Vkins. 16. Qui custodit manda- tum. Quandoquidem testibus coeloac terra data fue- runt mandata, idcirco appellantur etiam testimonia. Quamobrem quz illa recepit mens, appellatur te- stis : qu: si eadem mandata abjuraverit, non erit impunis. VgRs, 17. Feneratur Deo, qui miserelur. pau- C peris. Etiamsi cito non recipias, noli conturbari : quantum differt, tanto auget usuram. Prout autem tibi Deus donaverit; si multum, da multum; sin exiguuin, largire exiguum. Verumtamen nec copía nec tenuitas. benclicii, a rei collate mensura defi- nitur. Vel Deo fenerari dicit, quia Deus sibi propria zstimat, qua in pauperem conferuntur. Prout datum fuerit, secundum animi affectum ; non cum tristitia dantis vel ος necessitate. Male menlis homo, multa damna patietur. Seusu nimi- rum et scientia multabitur. Qui vero aliis quoque imalitiau suam impertitur, naturali quoque intelli- gentia a Deo spoliabitur atque iu vesaniam incurret. γεας. 20. Audi, fili, disciplinam patris tui, ut sapiens sis iu extremis (uis. Patrem lioc loco Deum dicit; disciplinasn autem, vitx: ad illius precepta exactam rationem et in- swructionem esse ostendit. Extrema autem non de tempore dicit, sed de consequente practicas vir- tutes munditia, — Vens. 22. Fructus viri eleemo- syna. Practicam virtutem vel solam habere satius est, quam falsam scientiam, — Vgns. 25. Mora- bitur in locis. Postquam quaquaversus circumive» rit, talem nanciscetur stationem —- VgRns. 24. Qui abscondit in sinu suo manus injuste, ld. est qui rapit. aul furatur , fructu. carebit. Sed et ille 125 SUPPLEMENTUM AD S. J. CHRYSOSTOMI QPERA 724 qui recte non. vivit, manus inique in anima sua A τοῦ τὰς χεῖρας ἀδίκως, Αἱ γὰρ πραχτιχαὶ ἀρεταὶ abscondit. Nam) praclice virtutes mangum insJar sunt, quz? coelestem panem ori nostro adjmovent. Nullo igitur tempore utilitatem capere potest piger. — Vgns. 25. Si autem. corripueris virum prudenjem, Vel objurgando, vel sermouis argumenta profe- rendo. Neque ori ad movebis manus. Videgis noo irri- dendam schematis hujus rationem. VgRs. 26. Qui patrem inhonorat, probrosissimus erit. lhupuras in animo generat cogitationes, qui universalis patris mandata non servat, sed ab illis semet sequesirat. Qui spondet pro. puero stulto, juri injurius erit. Sponsionem pro jure dicit vel benignitate ipsa; vel pro, legem ipsam ludibrio habet. Os autem impiorum devorat judicia. Ipsi enim de se sententjam tulerunt, defensione omni pecca- torum carentes. Devorant judicium ii efiam, qui judicium esse negant. CAP. XX. Vgns. 6. Magnum quid homo, etc. Magna res homo, quatenus ad Dei imaginem factus, Quod si et practicam vitam susceperit, cujus e8t pars virtus misericordie, tunc fit pretiosus vir. Sed enim qui ita fideliter sapienterque se gerat, gre invenitur. — VEns. 7. Beatos filios suos relin- quet. Qui jus divinum humanumque observat, au- ditores suos seque ipsum salvabit, — Vkns. 9. Quis gloriabitur castum se habere cor ? Duplex estimpro- bias virtuti opposita, qux quidem partim est tlheoretica, partím practica. Jam vocabulum quis de raritate ponitur : rarum est enim invenire aliquem actu et cogitatione purum. Significat item impossibilitatem ; velut ibi : δὲ Deus pro nobis, quis conira nos **' ? Significat quoque interrogationem, velut : Quis est iste rez glorie ?!. Denique signi- licat etiam individuum, velut: Homo quidam (τις) erat nobilis **. — Vans. 10. Pondus magnum et parvum. Dolosus animi hobitus, bona verba habens, actum vero impurum. Vel cujusvis rei excessus et defectus. Vens. 24, A Domino diriguntur gressus viro. Nequit mortalis, id est peccator, vias Domini scire; quia mortalis cum sit, neque cum Christo χειρῶν ἔχουσι λόγον, τὸν ἄρτον τῷ στόµατι ἡμῶν προσφέρουσαι τὸν ἀπ᾿ οὐρανῶν' οὐ δύναται οὖν οὐδὲ τὴν &pyhv , οὔτε ὠφεληθῆναι ὀκνηρὸς Gy. Ἐὰν δὲ ἐλέγχῃς ἄνδρα φρόνιµον. Ἑλέγχει δέ τις φρόνιµον ἡ ἐπιτιμῶν, f) τῶν λόγων προσφέρων τὰς ἀποδεί- ξεις. Οὐδὲ τῷ στόµατι οὐ μὴ πρεσεγεἰίχῃ αὐτάς. "Opa αὑτοῦ τοῦ σχήματος τὸ ἀχαταγέλαστον. '0 ἀτιμάζων πατέρα, ἐπογείδιστος ἔσται. (Ibid.] ᾿Ακαθάρτονς ἐν φνχῆ Υγεννᾷ λογισμοὺς. ὁ μὴ τὰς ἐντολὰς τηρῶν τοῦ ἐπὶ πάντων πατρὸς , ἀλλ ἀπολιπὼν ἑαυτὸν ἐξ αὐτῶν. ᾿0 eyrvppsroc παϊδα: ἄφρονα, λχαθυθρἰσει δικαίωµα". τὴν ὀγγύην 6v καίωµα καλῶν, 7) τὴν φιλανθρωπίαν αὐτὴν ' ἡ ἀντὶ τοῦ, εἰς τὸν νόµον αὐτὸν ἐμπαροινεῖ. Στόμα δὲ ἆσε- θῷν καταπἰεται κχρίσρις., Εἰοὶ γὰρ αὐτοκατάκριτοι μὴ ἔχοντες ἀπολογίαν δι᾽ ἣν Άμαρτον ᾿ χαταπίνουσε κρίσεις καὶ οἱ φάσκοντες μὴ εἶναι χρίσιν. ΚΕΦΑΛ. κ Μέγα ὁ ἄνθρωπος, x. τ. λ. [Cod. f. 44 a.] Μέγα ὁ ἄνθρωπος xa0' à xav εἰχόνα, θεοῦ ἐγένετο" εἰ δὲ προσλάθοι τὸ πρακτιχὸν , ἓν ᾧ τὸ ἐλεεῖν, ἀνΏρ τίμιος γίνεται ' τὸν δὲ ἐν πίστει xaX ἐπιστήμῃ τοῦτο ποιοῦντα, ἔργον εὑρεῖν. Maxa- ρίους τοὺς zaibac αὐτοῦ καταλείψει. [Cod. f. 84 b.] Ὁ φυλάσσων τὰ πρὸς Βεὺν xal πρὸς ἀνθρώ- πους δίχαια, τοὺς ἀχούοντας αὐτοῦ xal ἑαυτὸν σώ- σει. Τίς καυχήσεται ἀγνὴν ἔχειν τὴν καρδίαν; Διττὴ fj καχἰα ἀπεναντίας τῇ ἀρετῇ' ἧς ἡ μὲν, θεω- ρητικὴ, 7j δὲ πρακτική’ τὸ δὲ τίς, ἐπὶ τοῦ σπανίου' σπάνιον γὰρ εὑρεῖν τινα πράξει xat θεωρίᾳ χαθαρὀν. Σημαίνει xa τὸ ἀδύνατον’ ὡς ἓν τῷ, Εἰ ὁ θεὺς ὑπὲρ ἡμῶν, τίς καθ) ἡμῶν; Σημαίνει xol πεῦσιν' Τίς ἐστιν οὗτος ὁ βασιλεὺς τῆς δόξης; Δηλοϊ xal τὸ ἄτομον" ὡς τό, ᾿Αγθρωπός τις ἦν εὐγενής. — Στά- θµιον µέγα καὶ µιχρόν. |Cod. f. 85. b.] Διάθεσις δολερὰἀ, λόγον ἔχουσα χρηστὸν, xal πρᾶξιν ἀκάθαρ- "H παντὸς πράγματος ὑπερθολὴ xal ἕλλειψις. Παρὰ Κυρίου εὐθύνεται τὰ διαδήµατα ἀγδρί. [lbid.] Οὐ δύναται θνητὸς, τουτέστιν ἁμαρτωλὸς, ἐννοῆσαι τὰς ὁδοὺς Κυρίου. ἐπειδὴ θνητὸς ὧν, οὗ :ommortuus est, neque convixit. Etenim in itinere f) συναπέθανε xaX συνέζησε τῷ Χριστῷ. Πρὸς γὰρ τὴν ad regnum coelorum, a Domino diriguntur gressus hominis, — Vens. 27. Lex Domini, spiraculum ho- ininum; εἰ lucerna, qua scrutatur penetralia ventris, Ait, nihil , etsi intimum, Deo esse obscurum. Sed et ipsa anini2, quam ille scrutatur, lucis instar est co- ram Deo, ceu si ipsa huic cumaccensa lucerna appa- reret. Domini lux, causa vitz est rationalibus ; nam Vitg eral lux hominum. Deinde spiransin hominis fa- ciem Deus, fecit eum animam viventem : cui luci par lucerna scrutatur occultos morbos, illuminando. Lu- cerna est eliam lex, padagogus noster ad Christum. -- Vrns. 28. Eleemosyna et. veritas thgonum ejus cum ts Rom. vin, 51, *' Psal. xxi, 8. βασιλείαν τῶν οὐρανῶν τοῦ πορευθῆναι, παρὰ Κυ- ρίου εὐθύνεται τὰ διαθήµατα ἀνθρώπου. dxoc Κυ- plov, πνοὴ ἀνθρώπων, καὶ «Ἰύχνος ὃς ἐρευνᾷ ταμιεῖα κοιλίας. [Cod. f. 86 a.] Τοῦτο λέγει, ὅτι οὐδὲν αὐτῷ σχοτεινὸν ἔνδον. ᾽Αλλὰ καὶ αὐτὴ ἡ φυχᾳ, 1j ἐρευνωμένη αὐτῷ, φῶς ἐστι τῷ θε, ὥσπερ ἂν εἰ αὐτὴ παραφανείη καὶ ἅπτοι λύχνον. Τὸ τοῦ Κυρίου φῶς, ζωῆς αἴτιον τοῖς λογικοῖς' Ἡ ζωὴ γὰρ ἦν tà góc τῶν ἀνθρώπων. Ἑξῆς ἐμπνεύσας εἰς τὸ πράᾶ- ωπον τοῦ ἀνθρώπου ὁ θεὺς, ἐποίησεν αὐτὸν εἰς φυχἠν ζῶσαν: ᾧ φωτὶ κατάλληλος λύχνος ἐρεννᾷ τὰς x&- κρυμμµένας νόσους, φωτίζων. Λύχνος δὲ xal ὁ νόμος, 35 Luc. xix, AM. 795 FRAGMENTA IN SALOMONIS PROVERBIA. 736 παιδαγωγὸς ἡμῶν γενόμενος εἰς Χριστόν. 'EAenpo- A justitia circumsistent. Namque ubi veritas atque σύνη xal d.j0cia. περικυκ.)ώσουσιν ἐν διχαιο- σύνῃ τὸν θρῴνον αὐτοῦ. Ὅπου γὰρ ἀλήθεια καὶ διχαιοσυνη, οὐδὲν ἅδιχον. 'O ταύτας οὖν ἔχων, φυλάττεται ὑπ αὐτῶν. Κόσμος νεανίαις, σοφία. Καὶ ποία οὖν 525a τῆς φύσεως ἔστι, Ποῖος δὲ πρεσ- θύτερος τοῦτο οὖκ ἔχει; Ἡ τοῦτό φησιν * Ὥσπερ τοῦτον fj πολιὰ ποιεῖ αἰδέσιμον, οὕτως ἐχείνους ἡ σοφία. Ὑπώπια καὶ συγτρίµµατα συναντῷ κα- xotc. Οὐχὶ τὴν ὄψιν µόνον, ἀλλὰ xat τὴν καρδίαν πλήττονται οἱ xaxol* αὕτη μὲν γὰρ χαὶ θεραπευθῆ- ναι δύναται, ἐχείνη δὲ οὐχί. Ἐν γὰρ τοῖς ταμιείοις ἐστίν. Ἡ ὅτι καθάπτονται αὐτῶν αἱ τιµωρίαι μέχρι βάθους ψυχῆς' τοῦτο γὰρ ταμιεῖα κοιλίας. Ἔξεις δὲ vuv μοχθηραὶ, ταμιεῖα" καὶ διὰ ἤγνώμην γὰρ χολα- στέος ὁ φαῦλος. ΚΕΦ. ΚΑ’. Ὥσπερ ὁὀόρμὴ ὕδατος, οὕτως χαρδία βασι.Ίέως ἐν χειρὶ θεοὺ. [Cod. f. 86 b.] Ἐπεὶ πολλὰ περὶ βασιλέων δι- ελέχθη , δείχνυται τὸν ἐχείνων ἰσχυρότερον, ὡς εἷ- κολον αὐτῷ περιτρέπειν οὗ ἂν βούληται, ὥσπερ ὁρμὴν ὕδατος περιάγει πανταχοῦ * καΐτοι οὐδεὶς ἂν αὐτὸν ἐχχλίνειε διὰ τὸ τῆς ἀρχῆς μέγεθος. Ἡ οὕτως) Την ἐν χειρὶ Θεοῦ xapblav, τουτέστι την ἐν τοῖς πράγµασιν αὑτοῦ ἀναστρεφομένην, οὐκ ἔστι δυνατὸν ἐπισχεῖν' εἰς οὐδὲν γὰρ νεύων καχὺν, κατευθύνεται ᾗ ἂν θέλῃ θεὺς, ὥσπερ ὁρμὴ ὕδατος πανταχοῦ εὖ- οὐοῦται. Kpeiccor οἰκεῖν ἐπὶ γωνίας ὑπαίθρου, ἢ ἐν xe- κογιαµέγοις μετὰ ἁδικίας. [Cod. f. 81 α.] Ὕπαιθρος γωνία, πρᾶξις χρυφία, θεωρίας ἁπτομένη, ὑπὸ δὲ τοῦ 'Ἡλίου τῆς διχαιοσύ- νης φωτίζεται. ἶἴκος δὲ χεχονιαµένος, κακία ἀρετὴν ὑποχρινομένη. Ζηµιουµένου ἀκο.άστου, παγουρ: γότερος γίνεται ὁ ἄκακος. Τιμωρουµένων xaxàv σωφρονίζεται ὁ ἀμαθὴς xal νῄπιος. Οὕτω καὶ ὁ δί- χαιος àv τῷ αἵματι τοῦ ἁμαρτωλοῦ νίπτεται τὰς χεῖρας ΄ τὰς πράξεις αὑτοῦ τῇ ἐγχείνου τιµωρίᾳ xa- θαΐίρων. Οὕτως xaX αἱ πόρναι ἑλούσαντο ἓν τῷ αἴματι τοῦ "Ayaá6. Ἑν συναγωγῇ γιγάντων ἀναπαύεται. [Cod. f . 86 α.] Γίγαντα; οἶδεν ἡ Γραφὴ τοὺς πονη- ροὺς καλεῖν, τοὺς φαύλους, τοὺς θρασεῖς, τοὺς θεο- justitia, nibil iniquum. Qui bas itaque habet vir- tutes, ab eis custoditur. -- VEns. 299. Ornamentum adolescentibus sapientia, Quanam itaque superest naturae ipsi gloria? Aut quis senex hunc ornatum non habet? Vel hoc dicit : sicut hunc canities facit venerabilem, ita illum sapientia, — VEns. 50. Li- vores et contritiones contingunt. improbis. — Non in vultu tantum sed in corde etiam vulnerantur improbi. Porro vultus quidem sanari, cor tamen nequaquam potest, quod intra penetralia est. Vel quod illorum pons usque ad anima profun- ditatem pertingunt : hz sunt enim ventris cellae. Nunc vitiosos habitus intellige pro cellis : nam mentis quoque sententia punlenda est in homine pravo. CAP, XXI, VERs. 14. Sicut impetus aque, ία cor. regis in manu Dei. Quoniam multa de regibus dicta fuerunt, nunc demonstratur quomodo facile Deus, qui est illis va- lidior, prout voluerit cireumagat, haud secus quam aqua cursus quaquaversus flectitur : quanquam regis cor nemo alius, propter potentatus magnitu- dinem, inclinaret. Vel sic : cor quod in. manu Dei est, videlicet quod in negotiis Dei versatur, cohi- beri omnino nequit : namque ad nullum inclinans malum, illuc dirigitur quo Deus voluerit, sicut aqua cursus in quamvis partem derivatur. VEns.O. Melius est habitare in angulo. sub dio, quam in dealbatis domibus cum iniquitate. Argulus subdialis, actio occulta est, cum me- ditatione, quan Sol justitie illuminat. Domus vero dealbata, improbitas virtutem simulans. — Vens. 11. Flagitioso multato, fit cautior qui inno- cens est. Punitis improbis, docetur temperantiam indoctus et simplex. Sic etiam justus in sanguine peccatoris lavat. manus; actus nimirum proprios post illius poenam purificans. Sic et meretrices ie Achaabi sanguine laverunt.— Vgns. 16. ]n synagoga gigantum requiescet. Gigantes solet Scriptura appel- lare homines scelestos, detestabiles, feroces, Dei hostes. Cum illis, inquit, connumerabitur. Vel sie: p&youc* pez ἐχείνων ἀριθμηθήσεταί, φησιν. "H οὔ- p Qui a creatoris Dei justitia aberrat, in hostium Dei τως' 'O σφαλλόμενος πἎρὶ τὴν τοῦ κτίσαντος Θεοῦ διχαιοσύνην, ἓν συναγωγῇ τῶν θεοµάχων ἀναπαύσε- ται. Συναγωγὴ δὲ, ἡ χαχία καὶ fj ἀγνωσία". "Oc gv- «ἑάσσει τὸ στόµα αὐτοῦ, κ. τ. X. [Cod. f. 89 α.] Ei ὁ ἀγαπῶν τὸν πλησίον φυλάσσει vópov, ἡ ἀγάπη τῷ πλησίον οὐδὲν καχὸν ἐργάζεται "Oc μνησικακεῖ, παράνομος. 'O µεμνηµένος τῶν ἁμαρτημάτων, μισεῖ τὸν πλησίον. ϱ)χοῦν παράνομος. Αγἡρ ὑπήκοος φυ.ϊασσόμενος ἑαλήσει. [Cod. f. 89 b.] Τουτέστι κἂν ὑπήχοος ᾖ, φυλάσ- σεται δὲ, δυνῄσεται µετέχειν παῤῥησίας. Ἡ οὕτως" ΠΠαρανομοῦντος τοῦ ψευδοµάρτυρος, ὁ τῷ vóptp χατα- πειθῆς φυλασσόμενος λαλήσει' ᾿Ασεθὴς ἀνἡρ ἀναι- έως ὑφίσεαται προσώπῳ. ᾽Αμαρτάνων γὰρ εἰς coetu versabitar. Synagoga autem, improbitas est δι inscitia. — Vgns. 95. Qui os suum custodit, etc. Si is qui proximum amat, legem observat, charitas certe nihil mali proximo facit. Injuriarum memor, iniquus est. Qui offensarum meminit, odit proximum. Est ergo iniquus. Vgns. 98. Vir obediens custodia detentus loquetur. Id est, etiamsi obediendo sit obnoxius, et custodía teneatur, fiduciam tamen conservare poterit. Vel sic : Falso teste improbe se gerente, is qui legi obediens est, in custodia loquetur. — VEns. 29. Vi« impius procaciter obfirmal vultum suum, Dum enim 431 SUPPLEMENTUM AD S. J. CHRYSOSTOMI OPERA. 728 in Deum peccat, suam adversus illum impudentiam A θεὸν, τὴν πρὸς αὐτὸν ἀναίδειαν τῷ προσώπῳ δηλοὶ, vultu. significat, nibil habens verecundum aut bene compositum. At homo rectus, Dei imaginem ser- vat, -- VERs. 20. Equus paratur. ad diem belli. Equus dicendus est, sermo externus qui adversus loereses paraudus est. Nam si pro virili parte age- mus, victoriam a Deo impetrabimus, qui sapien- tium sapientiam perdit. Vel equum dicil. men- tein, juxta illud : Ascendes super equos tuos **. CAP. XXII. Vrns. 9. Vicloriam et honorem acquirit qui. mu- nera dal. Dona hominis anim: virtutes nominat, quibus diabolum superans, pretiosum se Deo reddit, suam- que animam a daemonum possessu viudicat. — Vens. 19. Oculi Domini conservant sensum. Super quem enim, inquit, respiciam nisi super mansuetum el quietum, et Lrementem verba mea ** ? — Vilipendit aulem sermones vir iniquus. Viden' quomodo impio- rum sit providentiam quoque accusare, et reciam rerum constitutionem, dum nolunt legibus obedire ? Jam si Deus sapienter cuncta administrat ; id enim valent. verba, oculi Domini conservant sensum ; sensus autem eat. legis observantia, et vita ad rationis normam acta; cur quidam genealogiarum euperstiliones exercent, quod sine scelere facere nequeunt? — Animadverte,. quomodo principes snoneat, quominus przcipuam regnandi fiduciam sive in subditorum obedientia, sive in metu, sive in μηδὲν ἔχων εὐλαθὲς f] κατεσταλµένον' 6 δὲ εὖθῆς, xat' εἰχόνα ἐστὶ τοῦ Θεοῦ' "Izxxoc ἑτοιμάζεται εἰς ἡμέραν zxoAénov* Ἴππον λεχτέον τὸν προφοριχὺν λόγον, ὃν ἑτοιμαστέον πρὸς τὰς αἱρέσεις. Τὸ εἰς ἡμᾶς γὰρ fjxov ποιῄσαντες, νίχην παρὰ θεοῦ χορη- γούµεθα , τοῦ ἀπολλύντος τὴν σοφίαν τῶν σοφρῶν' ἡ ἵππον, τὸν νοῦν' κατά «5^ ᾿Επιδήσῃ ἐπὶ τοὺς ἵπ- πους σου. ΚΕΦ. ΚΡ’. Níxqv xal ciu. περιποιεῖται ὁ δῶρα δούς. [Cod. f. 91 a.] Δῶρα τοῦ ἀνθρώπου τὰς τῆς ψυχῆς ἀρετὰς ὀνομάζει, δι ὧν νιχῶν τὺν διάθολον, τέµιον ἑαυτὸν παρέχει τῷ θεῷ, χαὶ ἀφαιρεῖται τὴν ἑαυτοῦ Ψυχην ἀπὸ τῶν κτησαµένων αὐτὴν δαιμόνων. Οἱ ὀφρθα.]μοὶ Κυρίου διατηροῦσι αἴσθησιν; [Cod. f. 91 b.] Ἐπὶ círa γὰρ, qnoi , ἐπιθ.έψω, d 1.1) 3| ἐπὶ τὺν πρᾶον xal ἡσύχιον xal τρέμοντἀ µου τοὺς «Ἰόγους; — Φαυ.]ίζει δὲ Aóyove παράνομος. Ὁρᾷς ὅτι ἐχείνων ἔστι καὶ τῆς προνοίας χατηγορεῖν, καὶ τῆς τῶν πραγμάτων χαταστάσεως , οὐχ ἐθελόν- των ἐμμένειν τοῖς νόµοις; El γὰρ σοφῶς πάντα ὁ εὸς διοιχεῖ, τοῦτο γάρ ἐστιν , οἱ ὀφθαλμοὶ Κυρίου τηροῦσιν αἴσθησιν, αἴσθησιν δὲ τὴν χατὰ νόµον ἀγω- γην, χαὶ τὴν χατὰ λόγον ζωὴν, πῶς τινὲς γενεαλογοῦ- σιν, ἐπειδῆ παράνομοἱ clotv ; —"Opa πῶς παιδεύειτοὺς ἄρχοντας τὸ πλέον τῆς ἀρχῆς, μήτε Ev τοῖς ὑπαχούου- σιν, μήτε ἓν φόδῳ µίήτε ἐν τιµωρίαις τίθεσθαι, suppliciis reponant, sed in suorum sermonum vi ac C à ἐν τῇ τῶν οἰχείων λόγων δυνάµει xal συνέσει. prudentia. Deinde illos non his modo monitis hor- Aatur, verum etiam divine provideutiie mentione. VgnBs. 90. Tu vero tripliciter ea tibi describe. Qus a me dicuntur, Sapientia, inquit, tripliciter scribe in cordis tui latereulo. Sicut homo corpore, anima, spirituque constat; sic etiam Scriptura corpore litterarum constat, quibus homo rudis ju- vatur; eaque dicitur manualis institutio, Constat anima, id est anagoge, quam discit qui aliquantuin se extulit. Coustat spiritu, id est sublimiore spiri- talique theoria, quam perfecti intelligunt et elo- quuntur. Exemplo sit asinz bistoria contra castel. lum religate, cui Salvator insedit ; cujus tu primo narrationem scribe : deinde anagogen, quod nempe belluinis moribus ratio superequitans, facit homi- D nem rationabiliter pergere. Postremo spiritali theo- ria intellige humanum genus, quod de loco suin- ptum est ex adverso paradisi posito, ut postea cor- pore suo onustuim in paradisum introeat, Vgns. 92. Ne vim pauperi inferas. Oportet nullum egenum aut mendicum aut iufir- mum vi urgere aut dehonestare. Nam Dominus de his omnibus inquirit, justoque judicio retribuit uni- cuique juxta opera eorum, Certe qui neque afllixe- rit, neque injuste offenderit, neque verbis spreverit predictos homines, alternis semet suppliciis cri- ? jabac. im, 8. ** [δὰ, Lxvi, 3. Εἶτα οὐχ ἀπὸ τούτου µόνον αὐτοὺς ἐπιτρέπει, ἀλλὰ xai ἀπὺ τῆς προνοίας τῆς τοῦ θεοῦ. Καὶ σὺ δὲ ἀπόγραγαι αὐτὰ σεαυτῷ τρισσῶς. [Cod. f. 95 b.] Τὰ παρ ἐμοῦ σοι λεγόμενα, φησὶν ἡ Σοφία, τρισσῶς ἀπόγραψαι tv τῷ πλάτει τῆς xap- δίας σου * ὥσπερ γὰρ ὁ ἄνθρωπος συνἑἐστηχεν Ex σώ- µατος xai ψυχῆς καὶ πνεύματος, οὕτως xal ἡ Γραφὴ «τοῦ σώματος τῆς λέξεως, ἀφ᾽ ἧς ὁ ἁπλούστερος ὠφε- Aelzat* τις λέγεται πρὀχειρος ἐχδοχή. Ἐκ ψυχῆς, τῆς ἀναγωγῆς, ἧς ἀχκούει ὁ ἐπὶ ποσὸν ἀναθεθηχώς: Ex πνεύματος, τῆς ὑψηλοτέρας xai πνευματικῆς θεωρίας, ἣν οἱ τέλειοι νοοῦσί τε xal λέγουσιν οἷον ἐπὶ τῆς ὄνου τῆς εἰς ἀντικρὺ χώµην δεδεµένης, ᾗ ἐπεχάθισεν ὁ Σωτὴρ, πρῶτον μὲν ἀπογράφου τὸ ῥη- τὸν, εἶτα τὴν ἀναγωγὴν, ὅτι τῷ κτηνώδει τρόπφ ἐπιθὰς ὁ λόγος, λογικῶς αὐτὸν χινεῖσθαι παρασχευά- ζει. Εἶτα κατὰ πνευματιχὴν θεωρίαν, τὴν ἀνθρωπό- τητα νόει, παραλαμθανομένην Ex τοῦ xat' ἀντιχρὺ τόπου τοῦ παραδεἰσου, ἵνα ἀγαλματοφοροῦσα εἰς τὸν παράδεισον εἰσέλθῃ. Mi; ἁποθιάζου πόγητα. [| cod. f. 94 b. ] Act. µηδένα πένητα ?) πτωχὸν 1 ἀσθενῆη ἀποθιάξεσθαι ἢ ἀτιμάξειν. 0 γὰρ Κύριος Ex- ζητεῖ ταῦτα πάντα, xal χρἰνας δικαίως ἀνταποδίδω- σιν ἑχάστῳ χατὰ τὰ ἔργα αὐτῶν. Ὁ γὰρ μὴ θλίφας, ἡ ἀδικήσας, f) λόγοις ἀτιμάσας τοὺς, προειρηµένους, ἑαυτὸν ἐῤῥύσατο αἰωνίων κολάσεων, xat ἄσνλον ἐφύ- '129 FRAGMENTA IN SALOMONIS PROYERBIA. 790 λαξε τὴν ἑαυτοῦ φυχἠν. Mi) δίδου σεαυτὸν slc A plet, et incolumem servabit animam suam. — &rrónv. [ cod. f. 95a. ] Mh ἀπερισχέπτως ἑγγυῶ; ἧτοι μὴ ἀναδέχου πράξεις ἀλλοτρίας, μὴ εὑρεθῇ «t . got ὧν ἐμαρτύρησας, πάντως ἐπὶ σὲ ἡ τοῦ τοιούτου χρέους ἁπότισις µεταθήσεται, ἁδυνάτως ἔχοντα πρὸς ἁπότισιν, οὐδεὶς γὰρ ὑπὲρ ἄλλου ἀγαθὸς, ἁλλ' ἑαντῷ. Λήψονται τὸ στρῶμα τὸ ὑπὸ τὰς π.Ίευράς σου. . 'Agatpe0f;oy τὴν σχέπουσαν ἑλπίδα τὰς δυνάµεις σου, ὥστε αὐτὰς γυμνωθῆναι πλευραὶ γὰρ δυνά- μεις. ---Ὄρη Σιὼν τὰ πλευρὰ τοῦ βοῤῥᾶ ' οἱ ποτὲ δυνατοὶ παρὰ τῷ ψυχρῷ διαδόλῳ, νῦν ὄρη Σιὼν ἐγέ- νοντο, οἱ ἅγιοι δηλονότι. ΚΕΦΑΛ. KI". Ἐὰν καθίσῃς δειαπνεἴν ἐπὶ τραπέζης δυνάστου, γοητῶς vósi τὰ zapaciüéusvd σοι. [Cod. f. 96 a. ] Ὁ Χριστός ἐστιν ὄντως δυνάστης * αὐτοῦ δὲ τράπεξα xal ἑδέσματα, τὰ ῥήματα τῆς δι- δασκαλίας αὐτοῦ, xai τὰ αἰώνια ἀγαθὰ, ἃ ἠτοίμασε τοῖς ἀγα πῶσιν αὐτόν. Ἐχάθισε δὲ δειπνεῖν πᾶς Χρι- στιανὸς ἐπὶ τῆς τραπέζης αὐτοῦ * ὁ οὖν νοητῶς νοῶν, ἅπερ ὁ Ἰησοῦς ἔργοις χαὶ λόγοις ἑδίδαξεν, ἐπιθάλλει τὴν χεῖρα αὐτοῦ, τουτέστιν ἄρχεται ἔργοις δειχνύειν ὅτι µιµητής ἐστι τοῦ Χριστοῦ, γινόμενος ταπεινὸς, xai πρᾶος, xa ἀγαπῶν πάντας, χαὶ ὑπομένων θλί- Ψεις. Ὁ δὲ μὴ ποιῶν ταῦτα, ἀλλὰ πρὸς τὰ τοῦ βίου τερπνὰ χεχηνὼς, um ἐπιθυμείτω τῶν αἱωνίων ἀγα- θῶν; οὗ γὰρ ἐπ,τεύξεται αὐτῶν. Ταῦτα γὰρ τὰ τοῦ αἰῶνος τερπνὰ, ἔχεται ψευδοῦς ζωῆς ’ ἣν οἱ ἀἁγαπῶν- τες, τῶν αἰωνίων ἀγαθῶν οὐχ ἀπολαύσουσιν. Mi) συνδείπγει ἀν δρὶ βασκάνφ. [Cod. f. 97 a.] Τοῦτό φησιν, ὅτι Οὐχ ἡδέως ἐσθίει τοῖς col; βασχαίνων᾽ fj ὅτι Οὐχ ἕξει χάριν τοῖς σι- τίοις σου, ἀλλὰ xal ἀχαριστήσει' ἣ ὅτι Οὐ πρότερον ἁποστήσεται, ἕως ἂν αὐτὰ ἐμέσῃ. "Or τρόπον γὰρ &l τις χαταπἰοι τρἰχα. Τουτέστιν ὥσπερ ὁ Ego, 1) ὁ χαταπίνων τρίχα, οὕτως οὐδὲ αὐτὸς ἐχεῖνος αἱσθή- σεται τούτων. Καὶ ἐν διατρίφει «Ἰόγων τὰ cà χείλη πρὸς τὰ ἐμὰ χεί.λη. [Cod.f. 97 b.] Ὅταν γὰρ συν- ετὴ dj διάλεξις T), πολλὴν αὐτὴν ἀνάγχη Ὑενέσθαι xal μακρὰν, ὅτε χόρον οὐχ ἔχρυσαν. Πίθος γὰρ τετρη- μένος ἐσεὶν ἀ.]λότριος οἶκος. [6οἆ. f. 99 a.] 00 ῥάδιον ἀνιμήσασθαι πρὸς τοὺς βεθληµένους λοιπόν * ἀλλὰ βαλεῖν μὲν ἐστιν εὐχερὲς, ἐχθδαλεῖν δὲ οὐχέτι. Καὶ ὁ πίνων δὲ £x τῶν ἑτεροδόξων ὑδάτων, πν/γεται" 'στενὰ γὰρ ὄντα φρέατα, δι ἁπάτης xat φεύδους ἑαυ- τοὺς ἀποπνίγουσιν. M) μεθύσκετε ἐν οἴνοις, x. τ. λ. [Cod. f. 99 b.] Ἐν οἴνῳ δὲ τῷτε αἰσθητῷ μὴ μεθύ- σχεσθε, καὶ τῷ ἀπὺ τῆς Σοδοµίτιδος ἀμπέλου. Προσ- έχετε μὴ πείσεσθε τὰ τῶν Σοδόµων * ἁλλά ὁμιλεῖτε τοῖς νῦν οὖσι δικαίοις, ἢ τοῖς τῶν παλαιῶν λόγοις * xa ἐντυγχάνετε ταῖς Γραφαῖς ταῖς ἐχούσαις τοὺς τῶν διχαίων βίους. Τὸ δὲ ἐν περιπάτοις ὁμιλεῖτε, τουτέστι δεῖν τὰς αὐτὰς ἑννοίας ἀναχυχλοῦν τε καὶ ἐπὶ τὴν τούτων αὐτῶν ἐξέτασιν ἑκιστρέφειν χαὶ βαδίζειν, εἰ οἷόν τὰ ἐστιν εἰπεῖν. Εὰν. γὰρ εἰς τὰς gidlac καὶ τὰ ποτήρια δῷ τοὺς ὀφθαϊμούςσου. [Cod. f. 99 b. VEns. 26. Ne te vadem tradas. Cave inconside- rate pro alio vadimonium obeas ; seu aliena nego- tía suscipias ; ne quid tibi eorum contingat, de qui- bus testimonium dixisti : prorsus enim in te recidet debiti hujus solutio, quam c:zeteroqui facere non poteris. Quippe nemo bonus est alteri, sed sibi. — VEnRs. 971. Tollent stragulum, quod sub costis tuis est. Spoliaberis spe qu:e facultates tuas tegit, ita ut ill» plane nudentur. Nam costze sunt facultates. — Montes Sionis, latera aquilonis : qui olim poten- tes erant apud frigidum diabolum, nunc Sionis montes facti sunt, sancti videlicet. CAP. XXIII. B Vegns. 4. Si sederis cenare in. mensa principis, prudenter intellige que apponuntur tibi. Christus vere princeps est : mensa et edulia ejus, verba doctrinz ipsius, bonaque zerna, quz para- vit diligentibus se. Sedet autem caemans unusquis- que Christianus in mensa illius. Qui ergo prudeuter intelligit αυ Jesus operibus verbisque docuit, ma- num suam intendit, id est operibus incipit osten- dere se Christi imitatorem, factus humilis, man- suelus, omnium amator, et patiens tribulationum. Qui vero li:»c minime facit, sed mundi delectatio- nibus inliiat, :eternorum bonorum desiderium omit- tat, quibus prorsus non potietur. Ilz quippe saculi delectationes, proprie sunt false vite ; quam qui amant, aternis bonis non fruentur. Vgns. 6. Ne canes cum viro invido. Hoc oit, quia non suaviter ille comedit, rei tuae invidens. Vel, quia gratiam non habebit epulis tuis, imo et ingrato animo erit. Vel, quia non antea absistet quam evomat. — Vgns. 7. Quemadmodum enim si quis pilum deglutiat. 1d est, quemadmodum qui vomit, aut qui pilum deglutivit, sic iste epula- rum non recordabitur. — Vgns. 16. Et dum terun- tur sermones, labia tua ad mea labia. Si sapiens colloquium fuerit, multum id fleri et prolixum ne- cesse est, quia salietate caret. — Vgns. 27. Dolium enim perforatum est aliena domus ; εἰ puteus angu- stus, alienus. Haud facile est extrahere projectos ; sed conjicere, in promptu est, ejicere non item. Sic qui bihit ex heterodoxorum aquis, suffocatur. Nam cum sint illorum putei angusti, per fraudem atque mendacium 66 prxfocaut. Vgns. 20, Nolite ebriari vinis, etc. Vino hoc sensibili nolite ebriari, neque de vite Sodomitica. Cavete ne mala Sodomorum patiamiui, sed cum justis hodiernis conversemini, vel cum antiquorum sermonibus ; el Scripturas legite qua justorum vitas eontinent. Quod vero ait, in deam- bulationibus colloquamini, perinde est atque pares iuter vos sententias versate, easque tum eundo tum redeundo disquirite; ita dicere fas est. — Vgns. 51. Nam si in phialae et pocula oculos tuos conjece- ris, etc. Phialas et pocula sensu mystico dicit impia 1ο] SUPPLEMENTUM AD 8. J. CHRYSOSTOMI OPERA. 1732 dogma!a, qua mentem ebrietate obruunt : vel va- A Φιάλας κατὰ διάνοιαν xat ποτήρια τὰ δυσσεδῆ λέγει rias cupiditates : vel. heterodoxas doctrinas. Qui falsis opinionibus imbuitur, veritate nudatur, po- siremo auim;e mortem incurret. VgRs. 39. Oculi (ui cum viderint alienam, tunc os 4uum loquetur perversa. Neque id solum de meretricia consuetudine dici- tur, sed de mala qualibet cupiditate. Cum enim mens ad pravum actum ruit, tune cor, quod hic οὐ appellatur, perversa meditatur. Tunc enim erit velut in corde maris, et multarum cogitationum salsugine obruetur : et gubernatoris instar, a male cupiditatis fluctibus Jaciatus, ad flagitiosum actum nititur. — VEns. 35. Dices autem: Feriunt me, et non dolui. Videu' procellam tumentem ? Nihil enim ulterius, qui ita loquitur, quzerit, Cum maue fuerit, vides eum statim ab ortu. diei pergere ad potatio- nem. Tempus autem necessari» opera, quo cuncti curas suns exordiuntur, hic eupiditatibus suis im- pendit, Jam vero evapula et otium, non solius sunt egestatis causa, verum etiam morbo implicant diro et insanalili, a quo nemo expeditur. Postremo ver- beribus atque risui esse expositum, quanta demum iniseria est! Vgns. 54. Et jacebis tanquam in corde maris, etc. Nempe cum res tuz desperate erunt, et repara- tio nulla supererit. Nam quz utilitas, oro, artis esi, cum tempestas przvalet? CAP. XXIV. VgRs. 3, 4. Cum sapientia adificatur domus, etc. Sapientiam, εἰ intelligentiam, et sensum, Chri- sium appellat ; domum Ecclesiam ejus, quam zifi- cavit, et cujus cellar ownigenis divitiis replevit pretiosis atque praeclaris. Cellaria vero sunt, cre- dentium Christo corda, et ad ejus imilationem vi- ventium ; corda, inquam, redundantia bonis cogita- tionibus, sermonibus atque operibus. Ob bac enim serna beatitudine digni (iunt. — VEns, DB. Melior sapiens forti ; e( vir prudentiam habens, agro magno. Non sitipliciter dixit agro, se4 megno, Nain quan- fum 4erra annuatim agricola reddít, tantum sua prudenti virtus : imo multo inelior prudentia est ; namque oger aeris anomalie obnoxius est. — Wgas. 6. Cum regimine geritur bellum. Rem dicit plenam tumultu, rem multis manibus egentem. Vel admonet, ne temere ad bella ruamus. Specta, iuquit : cum deliberandum ast, noune sapieutia. in medium prodi? Vgns. 17. Si ceciderit inimicus tuus, ne gaudeus super eum. Si enim tu gauideas tanquam ultionem consecu- tus, Dominus quidem illatenus $ubsistet propter clementiam suam, neque bis vindicabit in. codem crimine ; ve[ eiiam miserabitur cadentem, irasce- iur autem superbienti. Nam quisquis super pereuute snima gaudet, siuilis diabolo est, qui neminem vult δόγµατα, τὰ µεθύσχοντα τὸν νοῦν΄ ἡ τὰς διαφόρους ἐπιθυμίας ' ἡ ἑτεροδόξους διδασκαλίας. Ὁ οὖν Ψευδο- διδαχτούµενος γυμνοῦται τῆς ἀληθείας' xat τελευ- «aloy τεθνῄξαται τὸν τῆς φυχῆς θάνατον. Οἱ ὁὀρθα.μοί σου ὅταν ἴδωσιω d Adlorpíav, εὸ στόµι cov τότε .Ία.ήσει σκο.ξιἀ. [ Cod. f. 100 a. ] Οὐ µόνον περὶ πόρνης εἴρηται, ἀλλά xaV πάσης πονηρᾶς ἐπιθυμίας. Όταν γὰρ vous πρὸς τὴν xaxhv πρᾶξιν ὁρμήσῃ, τότε 1j καρδία, ὃ λέ- Υδι στόμα, μελετᾷ σχολιἀ. τότε γὰρ ἔσται ὡς iv χαβδίᾳ θαλάσσης, ὑπὺ τῆς ἄλμης τῶν πολλῶν Ào- γισμῶν πνιγόµενος. Καὶ ὡς χνθερνήτης ἓν πολλῷ χλύδωνι, ὑπὸ τῶν τῆς χακῆς ἐπιθυμίας χυµάτων ὠθούμενος, πρὸς τὴν πονηρὰν πρᾶξιν ἀγωνιᾷ. 'Epsic 0€ Τύπτουσίμµε,καὶ οὐκ ἐπόγεσα. Ορᾷς τὸν χειμῶνα ἠομένον; Οὐδὲν γὰρ γινόμενον πλέον ὁ τοιαῦτα ἑγ- κχαλῶν ζητεϊ. Πότε ὄρθρος ἔσται, ὁρᾷς εὐθέως ix πρηοιµίων τῆς ἡμέρας αὐτὸν ἐπιγινόμενον πρὸς mó- τον. Καὶ τὸν xatphy τῆς τῶν ἀναγχαίων ἐργασίας, ὃν πάντες ποιοῦντα, προοίµιον σπουδῆς, τοῦτον οὗτος ἔχει τῶν ἐπιθυμιῶν’ οὐχ ἄρα μέθη χαὶ τριθὴ πενίας ποιη- τιχὸν µόνον, ἀλλὰ καὶ τοῦ νοσήµατι περιθάλλειν χα- Aet xaX ἀνιάτι, χαὶ οὐχ ἔχοντιδιόρθωσιν. Καλὶτὸ πρὺς αληγὰς xaX πρὸς γέλωτα ἀνέχδοτον εἶναι ὅσον xaxóv. Καὶ κατακείσῃ ὥσπερ ἐν χαρδἰᾳ θαλάσσης, x. π. λ. [Ibid.] Τουτέστιν ὅτε τὰ cà ἁλωθῇ ἁμηχανίᾳ λοι- Tbv, xal οὐδεμία διόρθωσις. Τί γὰρ ὄφελος, εἰπέ uot, τῆς τέχνης, τοῦ χειμῶνος ἐπικρατοῦντος ; ΚΕΦΑΛ. ΚΑ’. Μετὰ σοφίας οἱκοδομεῖται οἶκος, x. τ. λ. [Cod. f. 100 b.] Σοφίαν καὶ σύνεσιν xa αἴσθησιν, τὸν Ἀριστὸν ὀνομάζει ’ οἶκον δὲ τὴν ἑαυτοῦ Ἐκχλη- σίαν ἣν ᾠχοδόμησε, xaX τὰ ταμιεῖα αὐτῆς ἑνέπλησε παντὸς πλούτου τιµίου xal χαλοῦ. Ταμιεῖα δὲ εἰσιν αἱ χαρδίαι τῶν πιστευσάντω» εἰς Χριστὸν, xal χατὰ µίμησιν αὑτοῦ πολιτευοµένων, καὶ πληρωθεῖσαι iv- νοιῶν καὶ λόγων xaX ἔργων. Av αὐτῶν γὰρ ἀξιοῦνται τῶν αἰωνίων ἀγαθῶν. Κρείσσω»ν σοφὸς ἱσχυροῦ * xal ἂν ἣρ φρόνησιν ὄχων }εωρτίου μµετγά-ου. (Cod. f. 101 a.] Οὐ γὰρ ἁπλῶς, ἀλλὰ μεγάλου. Όσα γὰρ ἡ D ΥΠ τούτῳ xav ἔτος ἐκφέρει, τοφαῦτα |ἡ φρόνησις] ἑχείνψ * f) καὶ πολλῷ βελτίων φρόνησις ᾿ τὸ μὲν γὰρ γεώργιον ὑπόκειται ἀνωμαλίᾳ ἀέρος. Μετὰ xv6sp- γήσεως Ίένεται πό.Ίεμος. [σοά. f. 191 h. ] Πρᾶγμα αὑτης γέμον ταραχής, πρᾶγμα πολυχειρίας δεόµε- νον. Ἡ τοῦτο φησὶν, ὅτι οὐχ ἁπλῶς δεῖ πολέμοις Ent. τρέχειν. Opa γὰρ, ὅταν ἑλέσθαι δέῃ, φησὶν, οὐχὶ f) σοφία εἰς μέσον παράγεται; 'Eàv πέσῃ ὁ ἐχθρός σου, μὴ ἑπιχαρῇς αὐτφ. [Cod. f. 105 a.] EL γὰρ ἐπιχαίρεις ὡς ἁμύνης τν- χὼν, ὁ Δεσπότης µέχρι τούτου στῄσεται διὰ φιλαν- θρωπίαν ’ xal οὐκ ἐχδιχήσει δὶς ἐπὶ τὸ αὐτό. Ἡ xal ἑλεεῖ μὲν τὸν πεσόντα , ὀργίζεται δὲ τῷ ἑπαρθέντι. Πᾶς γὰρ ὁ ἐπιχαίρων ἀπολλυμένῃ ψυχῇ, ὅμοιος τῷ διαδόλῳ τῷ µηδένα σωθῆναι θάέλοντι. Σημειωτέον Oi 755 FRAGMENTA IN SALOMONIS PROVERDBIA. 734 ὅτι ἐνταῦθα ἄ.θρωπον εἴρηχε τὸν ἐχθρὸν, ὑπὲρ οὗ A salvari. Notandum est. hic inimici nomen appellari xai προσεύχεσθαι ἐν τοῖς Εὐαγγελίοις προσταττόµεθα xai τοῦτον ἀγαπᾷν. El yàp χαλόν σοι τὸ ἀγωνίζε- σθαι. εὖχου διαµένειν τὸν ἀντίπαλον μᾶλλον. Φοδοῦ τὸν Osór, υἱὲ, xal βασι.έα. [Cod. f. 105 b.] ᾽Αληθῶς βασιλέα Χριστὸν τὸν edv. "Hl βασιλέα, τὸν πρὸ τῶν βασιλευοµένων ἑαυτοῦ βα- σιλεύσντα. Μήθ' ἑτέρῳ αὐτῶν ἀπείθει. Ὁ γὰρ ὑπὸ Θεοῦ χειροτονουμένῳ βασιλεῖ ἀπειθῶν, τὸν θεὸν ἁτι- µάξει’ ἐξαίφνης γὰρ τίσονται τοὺς ἀσεθεῖς. ἐπεὶ μηδεὶς οἵδε τὴν ὥραν ἐχείνην fj «hv ἡμέραν. Πολλά- xt; δὲ xai ἔτι ζώντων ἁδοχήτως fj ἐχδίχησις γίνεται. Τὸ γὰρ εὔλογον xaY αἴτιον τῆς ἐπιφορᾶς τῶν τιµω- ριῶν, εἰδέναι μόνου ἐστὶ τοῦ χρίνοντος, xal εἴ τις ἐχείνου φίλος. Ἑχτὸς τοῦ Κυρίου χαὶ τοῦ βασιλέως, μὴ φίλους ἔχε᾽ οἱ γὰρ yh τούτων φίλοι, ἐχθροὶ αὐτῶν B &lc!* τοὺς δὲ αὐτῶν μὴ φίλους, μὴ Eye φίλους. ΚΕΦΑΛ. ΚΕ’. Δόξα θεοῦ χρύπτει! «1όγον. |God. f. 419 a.] Ὁ τὴν τοῦ θεοῦ δόξαν, f| τὴν τοῦ 8:20 βασιλείαν χρύπτων, 7| 6 βουλόμενος τὸν Θεὸν δοξάζειν, ἡ βασιλέα, ὑπαχούειν ὀφείλει. Κρύπτειν δὲ τὸ φυλάττειν ἐστί, Χάρις xal giulia &AevOspoi. 0 χεχαριτωµένος ἄνθρωπος, φίλτατος, ἃ δύναται ἔλευ- θερῶσαι αὐτοῦ τὸ φρόνημα. Ἐσθίειν μέ.ι xov, οὐ xaAór. Καὶ ἀνωτέρω μέλι, fj ἀλληγορία εἴρηται. Πολὺ οὖν εἶναι περὶ τούτων ὄντων θεωρίαν ἀσύμφρ- gov. Mt, σοφίζου γὰρ πολλὰ, µήποτε ἐχπλαγῆς' àÀ- hominem, pro quo etiam orare in Evangeliis jube- mur, cumque diligere. Tum vero si gratum tibi est decertaré, ora ut adversarius supersit. Vgns. 91. Time Deum, fili, et regem. Christum scilicet verum regem ac Deum. Vel regem dicit eum, qui sui antequam reges, domina- tur. Neutrique horum esto inobediens. Nam qui ele- cio 4 Deo regi obsequium negat, Deum inhonorat. Subito enim punientur impii : quia nemo scit ho- ram illam vel diem. S:pe vero de adhuc viventibus insperata pena sumitur. Etenim opportunitatem c»usamque inferenda peenz solus novit judex, vel si quis est ipsi amicus. Seorsum a Domino 96 rege noli quemquam habere amicum : qnippe nisi sint illorum amici , inimici eorumdem sunt : eos vero qui illorum non sunt amici, tu ne amicos tuos Γὸ- pures. CAP. XXV. γεᾶς. 9. Gloria Dei celat sermonem. Qui Dei gloriam, vel Dei regnum celat. Vel, qui Deum glorificare vult aut regem, obtemperare de- bet. Nam celare, pro observare ponitur. — Vens. 10. Gratia et amicitia liberat. Gratiosus homo, caris- simus : hujus sapientia salvare potest. — Vens. 7. Comedere mel multum, haud bonum est. Superius quoque mel pro allegoria dictum fuit. Multum ita- que in hujusmodi speculatione versari, nou expe- dit. Noli multa sapere, ne obstupescas, alibi dici- λαχοῦ, 'Η γνῶσις cuotol, Συμµέτρως δεῖ τοίνυν τού- C tur. Moderate igitur hac methodo. utendum | est, τοις προσιέναι, xal τιμᾷν τοὺς ἑνδόξους λόγους τοῦ Κυρίου, o! εἰσὶν ἀργύριον χαὶ χρυσίον, xat γλυκύτε- ροι ὑπὲρ μέλι xal χηρίον. ΚΕΦΑΛ. Λ’. Τίς cvrécrpeyrer ὕδωρ ἐν ἱματίῳ; [Cod. f. {05 b.] Tiv ἀληθῃ γνῶσιν ἑναπέθετο ταῖς ἀρεταῖς * ἤγουν, τίς διὰ τῆς ἑαυτοῦ πολιτείας τῇ τῶν πραογµάτων ἁστάτῳ χαταστάσει δέδωχε στάσιν;, Ἐν Τὰρ τῇ πολιτείᾳ αὑτοῦ πᾶσαν τὴν ῥενστὴν ζωὴν ἁπ- ἐχλεισεν, ἐπεὶ ἁμαρτίαν οὐκ ἐποίησεν. Ὅτι δὲ ἱμάτιον λέει τὴν πολιτείαν, 'O ἐν τῷ ἀγρῷ, qnot, μὴ ἐπι- στρεψάτω dpa. τὸ ἱμάτιον αὑτοῦ, γουν «tv προ- τέραν πολιτείαν͵, ὁ τὸν πνευματικχὸν ἀγρὺν ἑργαζόμε- νου. Tg Bóé£AJ47 τρεῖς θυγατέρες ἧσαν, x. τ. λ. [Cod. f. 109 4.]Βδέλλα 6 διάδολος, ὡς τὸ τῶν φυχῶν αἷμα, τουτέστι τὴν ζωτικὴν αὐτῶν δύναμ.ν, ἐχμύ- ζων. Ἔχει δὲ θυγατέρας χαὶ οὐχὶ υἱους * οὐδὲν γὰρ ἀνδρεῖον, ἀλλὰ πασᾶν ἡδονὴν ἐχτεθηλυμμένην' ἄδης, 1| χαχία, θυγάτηρ οὖσα τοῦ διαδόλον, ἀναιροῦσα Ψν- χὰς xal χόρον οὐ λαμθάνουσα. Γυναικὰς ἔρως, ἡ ἄθεος διδασχαλία, τῆς ἁπάτης μὴ πληρουμένη. Ρῆ τε ἐμπιπλαμένη ὕδατος, φυχὴ Φαμμώδης xai ἄγο- vog, ποτιζομένη μὲν ἀῑὶ ταῖς Γραφαῖς, μηδὲν δὲ *! Marc. rii, 16. ! Yulgatus legebat χρυπτειν. honorque inclytis Dei sermonibus habendus, qui sunt argenti aurique instar, et melle ac favo dul- ciores. CAP. XXX. Vrns. (Quis colligavit aquas in vestimeuto ? Veram scientiam inter virtutes collocavit. Nempe quis iu. vita sua, rerum instabili ratio: stabilitatem attribui Namque in. moribus suis cunctam honc fluxam vitam conclusit, quia peccatum non fecit, Quod autem vestimenti vocabulo mores denotet ; qui in agro est, inquit Jesus, non revertatur ad tol- lendum vestimentum suum "! ; id est ad priores mo- res, ille qui spiritalem agrum colit, D Vgns. 15. Bdelle tres filie erant, etc. Bdella diabolus est, qui animarum sanguinem, id est vitalem ipsorum vim, exsugit. llabet autem filias, non filios : nihil scilicet virile, sed omne genus effeminste voluptatis. Infernus est improhi- tas, diaboli (ilis, quse animam exstinguit, nec sa- tietatem novit. Mulieris amor, est irreligiosa do- ctrins, qux nullum deeipiendi (Qiueim facit. Terra imbribus uunquam repleta, anima est arenosa ve- luti ac sterilis, qua a divinis perpetuo Seripturis T35 SUPPLEMENTUM AD 8. J. CHRYSOSTOMI OPERA. T56 vigatur, quin tamen meliore conditione flat. Qui- A βελτιουμένη. "Eg! αἷς πάσαις τὺ mop ἐστι τῶν χολά- bus omnibus imminet ponalis iguis. Vrens. 17. Oculum qui subsannat patrem. Oculus intelligitur mens, quz recte agendi vel peccandi causa est. Cum aliquis vel divinorum ju- diciorum abyssum, vel sacras Scripturas irridet, celestem inhonorat Patrem, traditanique ab eo an- tiquam scientiam prophetis atque apostolis. Hunc ergo fodJicant mal: quxdam potestates, poenarum ministre, qua partim certe purgant : nam quas totum devorant, dicuntur aquilze, quibus omnimoda purgatio commissa est. VrRs. 18. Tria mihi sunt impossibilia intelle- ctu, eic. | H:xc omnia temperantiz: sunt praecepta. llujus- modi est ineretricis via : sicut enim illa fornica- tionem occulit, ita hic etiam usuvenit. Cur vero id ait, nempe rem esse ipcompreheusibilem? Nimi- rum ul uos omnino ad temperantiam adducat ; quam adeo prz nobis ferre debemus, ut ne mala quidem suspicio supersit. γέας. 2. Sí servus regnaverit, Si servus, inquit, quispiam regnaverit. Vel in- telligitur populus filiorum Israelis, qui antea servus jn regione /Eyypti, postea in regione propria re- gnaus, adversus Christum insolenter se gessit. Et stultus repletus [uerit cibis. Comedit enim, et re- pletus est, εἰ recaleitravit dilectus. Et si famula C dominam suam expulerit. Id est terrena Jerusalem, qua famula fuerat cunctarum gentium, expulit do- minam suam, id est sanctam Douini carnem, facta heri sui interfectrix. Et odiosa mulier, si bonum virum nacta fuerit. Quznaim est odiosa mulier, nisi Jud:orum Synagoga qui Christum Deum non di- lexit, virginalein virum suum, sed circa idola sem- per errore vagata est et fornicata ? Ait enim per prophetam Deus : Fornicata est cum liguo ac la- pide stulta Judza. Sed vide bonitatem Christi at- que clementiam : et dixi, postquam illa fornicata fuerat, Revertere ad me, dicit Dominus *!*. Si ser- vus, inquit, regnaverit. Atqui idem Salomon dixe- rat fore ut servus dominetur stultis dominis. Atta- men hic non dicit cordatum servum, sed simpliciter servum ; qui quidem przter debitum suum. agit quadam insane. Et quidem ipsi in causa sunt, qui cuim regeia. constituerunt. Sed nesciebant, Inquit, quoniodo potestate usurus foret; Atqui si ingenue etiam educatos negotium hoc in superbiam extol- lit, quanto magis servos? Nihil ergo tam idoneum principatui est, quam animi demissio. Regnavit servus Jeroboamus, et videsis qualia mala fecerit, qua nempe ante vel post eum nemo. * Jerem. 11, 9-19. (1) Hoc titulo, ὁποῖον δεῖ εἶναι τὸν βασιλέα, qua- 'em oporteal esse regem ; itemque de mutuis regis ac populi officiis, Graecas orationes Nicephori Blemmy- σέων. '0g0aAuóv καταγεῶντα τοῦ πατρός. [Cod. f. 110 α.] Ὀφθαλμὸς ὁ νοῦς, ὃς αἴτιος τοῦ χατορθοῦν f| ἁμαρτάνειν. Ὅταν οὖν οὗτος κατὰ τῆς ἀθύσσου, τῶν τοῦ θεοῦ λέγω χριµάτων, ἢ τὰς Γρα- φὰς διασύρῃ, τὸν οὑράνιον ἀτιμάζει Πκτέρα, xal τὴν παρ) αὐτοῦ δοθεῖσαν ἀρχαίαν γνῶσιν τοῖς προφήταις xai ἀποστόλοις. Τὸν δὲ τοιοῦτον ἑχχόπτουσι vovr pal τινες δυνάµεις ταῖς κολάσεσιν ὑπηρετούμεναι, xal τὴν μεριχὴν ἐπάγουσαι χάθαρσιν, ἃς χόραχας εἶπεν' οἱ δὲ ὅλον χατεσθίοντες, ἀετοὶ χαλοῦνται, διὰ τὸ τὴν χαθ᾽ ὅλου χάθαρσιν πιστεύεσθαι. Τρία δὲ ἔστιν ἀδύνατά uot νοῆσαι, x. τ. X. [Cod. f. 110 b.] Ταῦτα πάντα σωφροσύνης παιδευ- τιχά. Τοιαύτη dj ὁδὸς γυναικὸς µοιχαλίδος' ὥσπερ ἐχείνη τῶν πορνείαν κρύπτει, οὕτω xat ἐνταῦθα. Τί- νος οὖν ἕνεχεν τοῦτό φησιν, ὅτι ἀχατάληπτον τὸ , πρᾶγμα; Βουλόμενος ἡμᾶς εἰς σωφροσύνην ἀγαγεῖν πάἀνυ * δεῖ γὰρ τοσαύτην ἐπιδείχνυσθαι σωφροαύνην, ὡς μτδὲ πονηρὰν ὑποψίαν λαθεῖν. Εὰν οἰκέτης βασιεύσῃ. [Cod. f. 112 b] Ἐὰν οἰχέτης, qot, βασιλεύσῃ τις. "H 6 λαὺς τῶν viov ἸἹσραῇλ, οἰχέτης Ev γῇ Αἰγύπτῳ γενόμενος, xat οὕξως βασιλεύσας Ev τῇ ἰδίᾳ yf, χατν εστρηνίασε τοῦ Χριστοῦ. Kal ἄρρων π.Ίησθῇ σι- τίων. Ἔφαγε γὰρ χαὶ ἑνςπλήσθη, xal ἀπελάκτισεν ὁ Ἠγαπημένος. Καὶ οἰκέτις ἐὰν éx6dAg τὴν ἑαυτῆς κυρίαν. Τουτέστιν fj ἐπίγειος Ἱερουσαλὴμ, παιδίσχη πάντων γεγενηµένη ἐθνῶν, ἐξέδαλε τὴν ἑαυτῆς χυ- ρίαν, τὴν ἁγίαν σάρχα Κυρίου, κυριοχτόνος γενοµένη. Kal μισητή γυνἡ ἑὰν τύὐχῃ ἀνδρὸς dyatov. Τίς οὖν γυνὴ μισητὴ, ἁλλ᾽ 9 ἡ Συναγωγὴ τῶν Ἰουδαίων, ἡ μὴ ἀγαπήσασα τὸν Χριστὸν θεὸν, τὸν παρθενιχὸν ἄνδρα αὐτῆς; Αλλ' ἀεὶ ῥεμθομένη περὶ τὰ εἴδωλα πορνεύουσα ἐν αὐτοῖς' λέγει γὰρ διὰ τοῦ προφήτου * Ἐμοίχευσε τὸ ξύλον καὶ τὸν λίθον ἡ ἀσύνετος Ἰουδαία, "Opa οὖν ἁγαθοσύνην xal εὐσπλαγχνίαν Χριστοῦ * Καὶ εἶπα, qnot, μετὰ τὸ πορνεῦσαι αὐτὴν’ Ἑπίσατρε- φον πρός µε, λέγει Κύριος. 'Eüv οἰκέτης βασι- ἀεύσῃ * xaX μὴν αὐτὸς εἶπεν ὅτι οἰκέτης ἄρξειδεσποτῶν ἀφρόνων. ἸΑλλ' ἐνταῦθα οὐχὶ τὸν σωνετὸν οἰχέτην D Φησὶ, ἀλλ ἁπλῶς οἰχέτην ΄ ἐπειδὴ παρὰ «ἣν ἀξίαν πράττει τινὰ ἀνοίᾳ ΄ xàxelvol εἶσιν αἴτιοι, οἱ χειρο- τονήσαντες αὐτόν * ἀλλ᾽ οὐκ οἵδε, rat, ὅπως τῇ àpyt χρήσηται. El γὰρ τοὺς ἐλευθερίως τραφέντας ἐχτρα- χηλίζει τὸ πρᾶγμα, πολλῷ μᾶλλον τούτους οὐδὲν οὕτως πρὸς ἀρχὴν ἐπιτήδειον, ὡς τὸ ταπεινοφρονεῖν' ἐθασίλευσεν οἰχέτης ὁ Ἱεροθδοὰμ, χαὶ ὅρα ὅσα xaxà ἐποίησεν , ἃ οὐδεὶς τῶν πρὸ αὐτοῦ καὶ ἐπ' αὖ- τόν (1). de ac Thoma Magistri edidimus nos tom. Il et III, Script. vet. 137 Τέσσαρα δὲ &Aáyivoca ἐπὶ τῆς }ῆς, κ.τ.λ. [Cod. f. 115 b.] Λέγει περὶ τῆς κτίσεως, ἵνα μὴ πρὸς τὴν εὐτέλειαν τῆς χατασχευῆς ἵδῃς τῆς σωµα- τιχῆς ΄ ὅρα πῶς πείθει ph πρὸς τὰ αἱσθητὰ ἑπτοη- σθαι' οἷά ἐστιν σοφώτερα τῶν σοφῶν, οὐχὶ τῶν àv- θρώπων, ἀλλά τῶν ζώων, τῶν ἁλόγων τῶν μεγάλων’ ταῦτα σοφίᾳ χκρατεῖ. Όρα πῶς προνοητιχὸς τοῦ μέλ- λοντος ὁ µύρμηξ, πῶς οὐ ῥᾳθυμεῖ, καίτοι τοῦ χαιροῦ χελεύοντος τοῦ θέρους. Πῶς τὴν ἀπὸ τῆς φύσεως ἀσθένειαν διορθοῦται τῇ προνοίᾳ. Διὰ γὰρ τοῦτη Ev τοῖς ἀσθενέσι μεμαθηχέναι [δεῖ] τὴν σοφίαν͵, ἵνα μὴ ἐχ παντὸς τρόπου τὰ σωματιχὰ συζητῆς. El γὰρ ἣν ἰσχυρὸν, οὐχ ἂν ἐφάνη ἡ σοφία. Καὶ οἱ χοιρογρύ.ἲ- Joc ἔθνος οὑκ ἱσχυρόν. Οὐχ ἁπλῶς ἑφ᾽ ἑκάστου FRAGMENTA IN SALOMONIS ΡΛΟΥΕΠΒΙΑ. 158 A VkBs. 21, 25. (Quatuor uutem. sunt. minima in lerra, eic. Dicit de creatione, ne forte ad vilitatem respi- cias corporalis constitutionis. Animadverte quo- modo suadeat, quominus his sensibilibus plus nimio moveamur ; quandoquidem sunt sapientibus sapien- tiora, haud tamen hominibus, sed animalibus inter irrationalia magnis. Ilec, ínquam, sopientia sus cxteris przvalent. Observa quam futuri provida sit formica , quomodo non pigrescat, etiamsi id zsti- vum tempus postularet : quomodo naturz | infirmi- tatem providentia corrigat. Idcirco enim ab iufir- mis his animalibus discere sapientiam debes, ve omnimodis corporalia conquiras. Nam οἱ formica valida esset, sapientia cjus nou appareret. — µέμνηται τῆς ἀσθενείας, ἀλλ᾽ ἵνα δεἰίξη τῆς σοφίας B VEns. 26. Et cherogrylli, gens infirma. Non te- τὴν ἰσχύν ΄ κἀκείνους μὲν ἀπὸ τῆς τροφῆς, τούτους δὲ ἀπὸ τῆς οἰχήσεως τελείως ἀνάλωτα. Καὶ τούτοις τὰ χαταγώγια λέχει. Ἀέασί.ευτον ἡ ἀχρίς. Ἐνταῦθα τὰ πολιτιχὰ, τὸ πειθήνιον, τὸ ὁμονοητικὸν, τὸ χινη- τιχὸν, τὸ τῆς συμφωνίας τῆς ἀφάτου. Ταῦτα γὰρ ἡμῶν συνέχει τὴν ζωὴν, τρορὴ, οἴχητσις , στρατεία. Ὁρᾷς ὥσπεράἀσθενῆ Exelva, οὕτως χαὶ ταῦτα ἄναργα, χαὶ οὐδὲν παρεθλάθη, ἀλλ' Ev τῇ φύσει τὴν εὐταξίαν ἔχει; Οὐχ ἄν τις ἁμάρτοι xal τῶν ἀνθρώπων ταῦτα σοφώτερα εἰπών. Κατὰ τοῦτο πῶς διατηρεῖ τὴν εὖ- ταξίαν. Kal ἀσκαλαδώτης χερσὶν ἐρειδόμεγος, ὁμορόφιος τοῖς κρατοῦσίν ἐστι, qnot. Τὸ ζῶον τοῦτο τὸ εὐάλωτον, xal οὖὐδεὶς λυµαίνεται τοῦτον. mere singulorum memorat inlirmitatem, sed ut sapientie vim ostendat. Et forinicas quidem ab ali- menti cura, choerogryllos autem ab habitaculi tu- tela commendat. Horum, inquam, diversoria dicit. — Vins. 27. Sine rege est locusta. lic politica, obedientia, concordia, sedulitas, et ineffabilis con- sensus. llis quippe vita nostra coniinetur, alimonia, babitaculo, militia. Cernis, sicut priora animalia infirma, ita hanc siue rege, nihil tamen detrimeuti capere, et in propria natura ordinem conservare Haud fortasse a veritate aberrabit, si quis animalia hac hominibus sapieutiora dicat, Certe in his re- ctum ordinem servant. — Εβδ. 28. Et ascalabotes manibus innitens, contubernalis principum, inquit, est. Captu facile animal, quod à. nemine tamen lae- ditur. Kal dAéxtop ἐμπεριπατῶν ἑν θη.1είαις εὔψυ-.ο VERS. Ol. Ei gallus inter. gallinas obambulans xoc. [Cod. f. 115 a.] Ἐν τοῖς οἰχείοις χαλὸς ἀλέχτωρ, φησίν. 'AX)' ὥσπερ οὗτος ἐν τοῖς οἰχείοις , οὕτως xal οὗ iv ἀνθρώποις ui) µέγα φρόνει, φησί. Τί δὲ εὖτε- λέστερον ἀλέχτορος; ἀλλ ἐπὶ τῆς olxelag ἀρχῆς µέγα φρονεῖ. Ὁ μὲν σώματι xpazst, ὁ 65 φύσει, ὁ συνέσει. Οὐ γὰρ δεῖ χατὰ τὰ ἄλογα σωματικῶς xal φυσικῶς διαχρατεῖν, ἀλλὰ xal λόγῳ xal πειθοῖ ὅπερ γὰρ ἑ«είνῳ μὲν ἰσχὺς, τούτῳ δὲ ἡ φύσις, τοῦτο τοῦ βασι- λέως τὸ λογικό» διὰ τοῦτό φησι’ Καὶ τράγος ἡγού- pevoc αἰπο-λίου. Ὡς ἑἐξουσίαν ἔχων ἑδίδασχε, xal οὐχ ὡς οἱ γραμματεῖς, ὥστε ἐκπλήττεσθαι. [Cod. f. 145 b.] Οὗτος γὰρ, φησὶν, ἐστὶν ὁ ὑπὲρ ἁμαρτίας χόσμου σφαγεὶς, xa ὡς θῦμα προσαχθεὶς, xal ὡς alacer. Inter. suos venustus gallus, ait. Sed quomodo hie superbit inter suos, iia tu cave inter homines su- perbus sis. Quid autem vilius gallo? qui tamen principatu suo valde gloriatur. Alius quidem cor- pore pollet, alius indole, alius intelligentia, Neque enim oportet regem, υἱ fly ie brutis, corpore ac vi natura prastare, sed el serinone ac suadela : iam quantum alii viribus, alii natura valent, taptum rex rationali prudentia. Propterea dicit: - Et hircus gregem ducens. Dominus tanquam potesta- tem habens docebat, et non sicut scribo : ideo stu. por de eo erat. Ilic est enim, inquit. Scripturs, qui pro mundi peccato casus est, atque ut victima ἑρήμῳ εἰς ἔθνη πεµφθείς: χαὶ χόχχινον ἔριον ἐπὶ D oblatus, et tanquam in desertum ad gentes missus, χεφαλὴν ὑπὸ τῶν ἀπίστων στεφανωθείς; καὶ ἀνθρώ- πων λύτρον γενηθείς: xal ζωὴ πάντων δειχθείς, Kal βασ͵εὺς δη[ιηγορῶν ἔθνει. Ὁ ὑπὸ 'Hoatou προφητευθεἰίς' Βασιέα γὰρ, qnoi, μετὰ δόξης ὄψεσθε. Οὗτος ὁ δημηγορῶν kv ἔθνει πιστῷ, xal παῤῥησίᾳ 5. Εὐαγγελίων ὁμιλῶν. Ἅμε.ἶγε da, xal ἔστωι βούτυρον. [Cod. f. 4146 b.] "Αμελγε πιστῶς τὰς δύο διαθήχας τοῦ Χριστοῦ, xal εὑρήσεις ἐντολὰς, ὡς γάλα: ἵνα τρεφόμενος ἐν αὐταῖς, εἰς πιστὸν τέ- λειον ἄρτον καταντῆσαι δυνηθῇς. 9 [sa, xxsxun, 407. lana coccinea ab incredulis in capite religatus, et factus redemptio hominum, atque omnium vita. Et rex qui concionatur in populo. llle nimirum ab Isaiz vaticinio pradietus : Regem, inquit, cum glo- ria videbitis?. Πίο apud (fidelem plebem concio- nans, el confidenter per Evangelia praedicans. — VeRs. 93. Mulge lae, et erit butyrum. Mulge fideli- ler testamenta Christi duo, et invenies quasi lac przcepta; ut his nutritus, in fidelem perfectumque pancm converti queas. T539 CAP. XXXI. Vgns. 6. Date vinum bibere iis qui sunt in doloribus. Bate vinum, inquit; nam consternatunm animum calefacere oportet : non tamen principem fastu tumentem ad fervorem inducere, cum insitus prin- cipatui calor huic sufficiat. Aperi os latius, et con- fidentem sume sermonem. SUPPLEMENTUM AD S. J. CHRYSOSTOMI OPERA. 740 ΚΕΦΑΛ. AA'. Δίδοτε οἶνον zíiv&w τοῖς ἐν ὀδύναις. [Cod. f. 1184.] Δίδυτε olvov, cUxe* τὴν χαταλελυ- µένην γὰρ ψυχὴν ἐχθερμαίνεσθαι χρἠ οὐχὶ τὸν ἄρχοντα τὸν τύγου γέµοντα πρὸς τὴν θέρµην ἑἐξάγειν τῆς ἀπὸ τῆς ἀρχῖς θερµασίας ἀρχούσης αὐτῷ. Πλά- τυνον τὸ στόµα πλατύτερον, καὶ πεπαβῥησιασμένον λάμθανε λόγον. Hactenus in nobili Vaticano codice exstabat Clirysostomi Commentarius. * Adnotatio. In textu billico Latino secutas sum plerumque Nobilii interpretationem quz? est in edi- tione Bibliorum Sixtina. Nam vulgateus interpres, seu. Hieronymus, Hebraicum textum, qui satis in hoe libro varius est, expressit. Gra cum item ex Vat. catenz codice biblicum textum necessario sumpsimus. in quem scilicet commentatur Chrysostomus. TOY ΑΓΙΟΥ ΙΩΑΝΝΟΥ ΑΡΧΙΕΠΙΣΚΟΠΟΥ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥΠΟΛΕΩΣ ΤΟΥ ΧΡΥΣΟΣΤΟΜΟΥ ΡΞΗΓΗΣΕΟΣ EIE TON IEPEMIAN ΠΡΟΦΗΤΗΝ ΤΑ Z0ZOMENA. SANCTI JOANNIS CHRYSOSTOMI CONSTANTINOPOLITANI ARCHIEPISCOPI COMMENTARIORUM IN JEREMIAM PROPHETAM οὗ SUPERSUNT. (Ex Catena. Grecorum Patrum in Jeremiam quam Micn. GnisyERius deprompsit ex Auonynii catena (γατα Vaticana, pluribus scholits aucta ez Chrysostomi explanatione in. Jeremiam in. Dibliotheca Altaempsina reperta.) Dicendum quid sit prophetia, quo texapore sum- Β (1) Λεχτέον τίς ἡ προφητεία xal πότε ἤρξατο, xai pserit exordium : quando desierit : quam ob cau- sam cessaverit : qumque utilitas capiatur ex ipsa in hominum vita. Prophetia igitur est dicere, vel figuris quibusdam indicare praeterita, praesentia, et fatura. Sermo enim est, vel res aliqua antequam res ips: in cognitionem veniant eas przedicens. Res enim nonnunquam re significatur. Erant enim fu- turorum figurze serpens zneus, agnus in /Egypto, et qui oblatus est Isaac. Prophetia quippe bxc sunt, causam aulem non habent, ut apud Ezechielem mürorum structura. Ipsa enim causan habet. Opor- tét autem figuras quoque tales fuisse, ut his qui tunc temporis eraut, utiles fuerint, uLin serpente, et agno. Vaticinantur autem propbhetz non interro- gati solum ut mos est profanis, sed plerumque a se- ^ metipsis, Vocantur etenim et »pud illos eodem no- (1) Tametsi Praefatio ista revera non sit Chry- $0slomi, ut stylus ipse contestatur, utque recto docti cujusque viri patet judicio, sub illius nihilo- πότα πέπαυται, xal τίνος ἕνεχεν ἔληξεν. xa «t λαθεῖν ἔστιν ἐκ ταύτης Ev τῷ Bl ὠφέλιμον. Προ- φητεία τοίνυν, τὸ λέγειν, 1) xal τυπικῶς δειχνύναι τὰ προλαθόντα, xal ὄντα, χαὶ ἑσόμενα, Λόγος γάρ ἐστιν, 7| πρᾶγμα πρὶν γνωσθῆναι προαγορεύων τὰ πράγματα. Ἐπεὶ xal διὰ πράγματος πρᾶγμα σηµαίνεται. Τύποι γὰρ σαν τοῦ μέλλοντος ὁ ὄφις ὁ χαλκοῦς, ὁ ἁμνὸς ὁ ἐν Αἰγύπτῳ, Ἰσαὰκ προσαγό- µενος. Προφητεία γὰρ ταῦτα, τὴν δὲ αἰτίαν οὐχ ἔχουσι, ὡς ἐπὶ τοῦ Ἐζεχιῆλ ἐχθαλλομένου διὰ τοῦ τοίχου [ἱσ. καταθαλλοµένου τοὺς τοίχους.] Εχει γὰρ τὴν αἰτίαν. Act μέντοι τοὺς τύπους xal τοῖς τότε χρησίµους εἶναι ὡς ἐπὶ τοῦ ὄφεως, xal τοῦ ἀμνοῦ. Προλέγουσι δὲ οἱ προφῆται οὑκ ἑρωτώμενοι µόνον κατὰ τοὺς ἔδω, τὸ δὲ πλεῖστον àq' ἑαυτῶν. Λέγονται γὰρ xai παρ᾽ ἐχείνοις ὁμωνύμως προφῆται. Διὸ xal minus nomine, prout in vetustissiniis Grecis codi- cibus reperta est, adhibuimus eam. 1M FRAGMENTA IN JEREMIAM 743 Παῦλός φησιν ' Εἶπέ τις ἐξ αὐτῶν ἴδιος αὐτῶν Α mine prophete. Quare. εἰ Paulus. ait : Dizit quis προφήτης; Ἑκάλουν δὲ προφήτας xai τοὺς ἱερέας Αἰγύπτιοι. Καὶ χαθόλου τῶν προφητειῶν, ἡ μέν ἐστι πνευµα- *uxh, fj δὲ διαθολιχκὴ, dj δὲ µέση τούτων φυσιχἠ τις 1] τεχνιχὴ, fj δὲ τετάρτη xowh xal δημώδης. Της μὲν οὖν πνευματιχῆς προηγουμένως μὲν τοῖς ἁγίοις µέτεστι, δι) οἰχονομίαν δὲ χαὶ τοῖς uh τοιούτοις, ὡς τῷ Ναθουχοδονόσωρ, xaX Φαραὼ, χαὶ Βαλαὰμ, xat Καϊάφα * τῆς δὲ διαθολικῆς τοῖς τούτου µόνον θερα- πευταῖς ΄ αὗτοὶ γὰρ οἱ ἀλενρομάντεις, καὶ ἡ διὰ τῶν μορίων μµαντευοµένη Πυθία, xai ἡ διὰ τοῦ δρυὸς ἡ Δωδωνὶς ἱέρεια, καὶ ἡ διὰ σπλάγχνων, xaX πτήσεως, καὶ χλαγγῶν, συµθόλων τε xal πταρμῶν, xal χληδό- νων, xat βροντῆς, xai χειρῶν, μυῶν τε xal γαλῆς, καὶ ερυσμῶν xal ὅτων ἤχου, xal σώματος παλμῶν, xai χαλίκων, ῥάδδων τε val φλοιῶν, διὰ νεχρῶν τε καὶ γαστρὸς, ὀνομάτων τε xal ἄστρων, xal φιχλῶν, µυρίων τε ὅσων τοιούτων. Ἡ γὰρ δι ὀνείρων καὶ παρ᾽ ἡμῖν διὰ κατοχῆς xal αὕτη. Ἡ δὲ πρόγνωσις αὐτοῖς, οὐ δι ἀρετῆς ὡς ἡμῖν, ἀλλὰ διά τινος xaxo- τεχνίας * xàxelvot μὲν περὶ χρημάτων, xat νόσων, καὶ πολέμων μαντεύονται, μηδεμιᾶς ζητουµέντς αὐτοῖς ἀρετῆς, Ἡ χαχίας παρ) ἡμῖν δὲ διορθώσεως 466v ἕνεχα, xai τῆς ἐπὶ τὸ κρεῖττον μεταθολῖς. Κάχεῖνα μὲν ἐχθῆναι δεῖ, ταῦτα δὲ o) πάντως. Ti γὰρ ὄφελος προῤῥήσεως ἐπ' ὠφελείᾳ duyov λεγοµέ- νης, ὅτε πάντως ἔσται τὰ θεσπιζόµενα, μµηδεμίαν ἓχ τοῦ ἑφ᾽ ἡμῖν μεταθολὴν ἑνδεχόμενα; θεὺς γὰρ προλέγων, xai τὴν λύσιν ὑποτίθεται τῶν δεινῶν, εἰ μεταγνῶναι βουλοίµεθα. Τοῦτο γάρ ἐστι καὶ τῆς προφητείας τὸ χέρδος. Mh µεταδαλλομένων δὲ πἀν- εως Ὑίνεται. Ἐχεῖνοι δὲ κατὰ συμθεθηχὸς Ev τισιν ἀληθεύσαντες, ἓν τοῖς πλείστοις διἠµαρτον. Καὶ οἱ μὲν ὀργάνων δέονται, xal τόπων, xal καιρῶν, xal ἐπὶ χρήµασι Aéyouct* θεὸς δὲ τούτων ἀπήλλαχτσοι. Τοιαύτη μὲν γὰρ f; τε θεία καὶ διαδολικὴ προφητεία. ez ipsis proprius ipsorum propheta ' ? Appellabant etiain sacerdotes AEgyptii prophetas. Et omnino prophetiarum una cst Spiritus sancti , altera diaboli; tertia harum media naturalis, vel artificiosa; ultima communis et popularis. lilius igitur quze ο Spiritu sancto est, compotes sunt prae- cipue sancli viri, nennunquam tamen dispopente Deo, etiam qui tales non suut, ut Nabuchodonosor, et Pharao, et Balaam, οἱ Caiphas. Diabolicz: vero diaboli tantummodo cultores; non hujusinodi sunt aleuromantes, et crithomantes, qui ex farina aut μου” deo vaticinantur, ui hausto perpudenda spiritu Pythia, et per quercum Dodonaa sacerdos, οἱ qui divinant extis pecudum, volaübuas avium, clango- p ribus, symbolis, sternutationibus, sortibus, tonitru, manibus, soricibus, mustella, eccentibus, tinnit« aurium, corporis palpitationibus, saxulis, virgis, corticibus, mortuis evocatis, ventre, nominibus, as- iris, phialis, sexcentisque aliis id genus. (Divinatio enim per somnium apud nos etiam instinciu quo- dam et illa fii.) Verum pranotio illis non virtutis merito ut vobis, sed malis quibusdam artibus com- paratur, iique de pecuniis, morbis, bellisque nullo virlutis, vel vitii respectu divinaut : nos vero, et morum emendationis, in meliusque commutaliu- nis causa. Et ista quidem re ipsa impleri eportet : illa vero necesse non est. Quid enim prodest predictio ad utilitatem animarum exhibita, si qua prenuntiantur omnino futura sunt, neque ullam ex parte nostra mutationem admittant ? Deus. euim, dum aliquid grave prsedicit, simul admonet qua ratione possint mala evitari, si nos ponitentiam agere velimus; hic nempe est prophetie fructus. Quod si maneamus in iisdem erroribus, tum vero il- lud neutiquam erit effugere. llli vero, cum interdum accidat ut véra prasagiant, in plerisque falluntur, iidemque instrumentis, locis, ac certis temporibus indigent, et pecuniis inhiantes loquuntur. Deus au- tem ab his omnibus immunis ac liber est. Talis divina, et diabolica fprophetia, Φυσικἡ δὲ fj τῶν Aóvov* χελιδόνες γὰρ χελιδό- νων, xai γεράνων γέρανοι, xaX µύρμηχες ἑἐπιόντος χειμῶνος αἰσθάνονται, ἐχϊνοί τε xal ἀλχύονες, φύσει tovto χτησάµενοι. Ἡ δὲ τεχνιχὴ προφητεία παρὰ ἰατροῖς, xai συμθούλοις, καὶ χυθερνήταις' ol. μὲν γὰρ ἁῤῥωστίας, οἱ δὲ λύσεις τούτων προλέγουσιν΄ οἱ δὲ πνευμάτων µεταθολάς, οἱ δὲ τοῦ μέλλοντος συνέσει χαταστοχάζονται. Ἔστι δὲ χαὶ xowh, xoi δημώδης τοῦ μέλλοντος γνῶσις , οἷον ὅτι μετὰ τρεῖς μῆνας ὁ χειµών' πάντες γὰρ ἔχουσι τὰς Ex περιόδων προῤῥήσεις. Οὐδὲν οὖν péya xai πρόῤῥησιν ἔχειν xaY γνῶσιν xa δαίμονας, ὅπου xat μύρμηχες ἔχουσι τὰς ix περιόδων προῤῥήσεις, xal δεινοὶ τοῦ µέλ- λοντος ἄνθρωποι στοχασταί: ἀλλ οὐχ ὡς πάντως ἡ πάντα εἰδέναι. Ἐπεὶ xal ὁ διάδολος προεφήτευσε τοῦ γινώσχειν χαλὸν χαὶ πονηρὸν, χαὶ ἐγένετο. Καὶ πάλιν ὁ Βαλαὰμ προεῖπεν, ὅτι Πόργας στῆσο», καὶ προδοθήσεται δι αὑτῶν d. Ἱσραήᾶ ' χαὶ γέγονεν ! Tit. (, 19. PATROL. GR. LXIV. Naturalis porro est irrationalium, birundo enim hirundinem, grusque gruem, et formice hiemem adventantem persentiunt : quod et echinis halcyo- nibusque naturam largitam esse videmus. Artificiosa p ἵετο prophetia apud medicos, et eonsiliarios, et gubernatores navium reperitur; morbos enim, ct ab ipsis liberationem przdicunt, ventorum hi va- rietates, sicut consiliarii quod futurum est pru- denti conjectura assequuntur. Est. etiam commu- nis, popularisque futuri cognitio, veluti post tres menses futuram hiemem : cuncti enim possunt pradicere, quz circuitus certos habent. Nihil igi- tur magnum est, si et daemones aliqua precoguo- scunt el przdicunt, quando et formicze recurrentia tempora prenuntiant, et sunt homines acerrimi eorum quz ventura sunt, conjectores : non tameu ila ut omnia, omnique ex parte cognoscantur. Nam et diabolus cognitum iri bonum et malum .ν 2S "us vaticinatus est, atque ita factum est. Rursus Balaam Α οὕτως. praedixit * : Mereirices. siste, et tradetur per ipsas Israel , idque effectus comprobavit. Ha: porro con- jecturze sunt, vel potius przedictiones, nullam adui- rationem habentes; ut sunt, qux de Christo habe- mus, quod predicabitur * Evangelium, quod non permaaebit lapis super lapidem *. Et paucis interje- clis. Beauum Jeremiam, uti aliis dilucidiorem, dicunt ante alios esse legendum. Nec mirum est,si proplie- tarum hi quidem obscuriores, alii clariores : quan- doquidem et in uno eodemque sacrz Seripturz li- bro quzdam obscura reperiuntur, aperta nonnulla, et untuscujuspiam hominis scripta interdum hoc, in- terdum illo modo se habent, ut in Psalmis, apo- stoloramque Epistolis, et sermonibus Domini. Sane SUPPLEMENTUM AD S. J. CIIRYSOSTOMI OPERA. 144 Τοῦτο δὲ στοχασμὸς, μᾶλλον δὲ προῤῥήσεις μηδὲν παράδοξον ἔχουσαι ΄ χαθάπερ ἐπὶ Χριστοῦ, τὸ κηρυχθῆναι τὸ Εὐαγγέλιον: τὸ, Ob μὴ µείνῃ λίθος ἐπὶ λίθον, Kal μετ᾽ ÓAlyov * Τὸν µαχάριον Ἱερεμίαν ὡς τῶν ἄλλων σαφέστερὀν φασι δεῖν πρὸ τῶν ἄλλων ἀναγινώσχεσθαι. Καὶ οὗ θαυμαστὸν, ci τῶν προ- φητῶν οἱ μὲν ἀσαφεῖς, οἱ δὲ καὶ σαφέστεροε’ ὅπου καὶ ἑνὸς τῆς θείας Γραφῆς, ἔσθ᾽ ὅτε συγγράµµατος, τὰ μὲν ἁσαφῃ, τὰ δὲ σαφῃ, xal τῶν ἑνὸς ἀνδρὸς συγγραµµάτων τὰ μὲν οὕτως, τὰ δὲ ἑχείνως, καθ- άπερ ἐν Ἑαλμοῖς ἁποστόλων τε Ἐπιστολαῖς, xai ἐπὶ τῶν τοῦ Κυρίου ῥημάτων. Καθόλου γὰρ ἀσάφεια γί- νεται 7| διὰ τὴν φύσιν τῶν ὑποχειμένων, ξένων ὄν- των πρὸς ἀχοὴν, ὡς ici τῆς σχηνοποιίας, xal τῆς παρὰ Ἰεζεχιὴλ κατασχευῆς τοῦ ναοῦ. f| παρὰ τοὺς jn universum obscuritas nascitur, vel propter eo-. B ἀχούοντας, ἡ ἀσυνέτως διαχειµένους. Διόπερ ὁ Χρι- rum quz scriptionis materia sunt, naturam, dum — ozbg τὰς παραδολὰς ὡς ἐἑπίτηδες ἀσαφῶς εἰρημένας. nova el peregrina auribus accidunt, ut. iu tabernaculi fabrica, et structura templi apud Ezechielem; vel propter auditores, si recto sensu preediti non sint. Quapropter Christus discipulis parabolas. data opera obseure prolatas evolvebat *. Et paulo. inferius. Oritur rursum obscuritas ex proprio more loquentis, qui przceps fertur in ta- lem dicendi modum. Iu prophetis etiain. Spiritus sanctus tantam sensa suggerebat, non item verba : ipsi deinde vulgari modo illa enuntisbant. Maud enim illis ut. immobilibus utebatur, quomodo d:e- mones suos alflare solent : sed volebat ab ipsis quae dicebant intelligi, et omnia eum dicentium sensu proferri : Nullam rem faciet Dominus, quam mon manifestaverit servis suis prophetis *. CAPUT PRIMUM. Vgns. 1. Jeremias Chelcie filius e sacerdotibus. Ez interpretatione in Jeremiam prophetam. Tem- pus quo beatus Jeremias propheta vaticinatus est, a quo rege sumpserit exordium, et in. quo (inem habuerit ejus prophetia, clare ex ipsius prophete proowniio dicere est. Totam vero prophetiam ad- versus duas tribus exponit, cum decem jam ab Assyriis in captivitatem essent abducta. Variam porro quamdam prophetiam animadvertere licet : quandoquidem nunc exemplis utens ipsos redar- guit, ut. cum ait : Vide vias tuas in. sepulcro mulii- A4udinis ** ; nune quibusdam ipsius prophetz factis, ut cum subligaculum accipit, et alia quz? sequun- - Kal μετ ÓAiyov. Τίνεται δὲ πάλιν ἀσάφεια xal παρὰ τὴν τοῦ λέγοντος ἱδιότητα, ἐπιῤῥεπῶς ἔχοντος πρὸς τὴν τοιάνδε ἀἁπαγγελίαν. Καὶ ἐπὶ τῶν προφητῶν τὸ Πνεῦμα τὰ νοῆµατα µόνον ἔλεχεν, ἁλλ᾽ οὐχὶ xai τὰ ῥήματα αὐτοὶ δὲ λοιπὸν ἔφραζον ἰἴδιω- τιχῶς. Οὐ γὰρ ὡς ἀχινήτοις ἐχέχρητο, χαθάπερ ἡ τῶν δαιμόνων ἐπίπνοια * τὰ δὲ λεχθέντα γινώσχειν ἠθούλετο, xal μετὰ τῆς οἰχείας γνώμης ἅπαντα λέ- γειν. Ov πραγμα ποιήσει Κύριος, ἑὰν μὴ da0xaAv- yn τοῖς δού.Ίοις αὐτοῦ τοῖς προφἠήταις. ΚΕΦΑΛΑΙΟΝ ΗΠΡΩΤΟΝ. Ἱερεμίας ὁ τοῦ XsAxiov éx τῶν lepéov. Ἐκτῆςεὶς τὸν προφήτη» Ἱερεμίαγ ἑρμηγείας (*). Τὸν μὲν χρόνον, xa0' ὃν προεφήτευσεν ὁ µαχάριος προφήτης Ἱερεμίας, xal ἀπὸ molou βασιλέως Ἡρ- ξατο, xal εἰς ποῖον προφητεύων ἑτελεύτησε, σαφῶς ἐν τοῖς προοιµίοις τοῦ προφήτου ἔστι μαθεῖν. Ι]ᾶ- σαν δὲ τὴν προφητείαν κατὰ τῶν δύο ποιεῖται φυλῶν, ἤδη τῶν δέχα αἰχμαλώτων γενοµένων ὑπὸ τοῦ 'Ac- συρἰου. Ποιχίλην δέ τινα τὴν προφητείἰαν ἔστιν ἰδεῖν " τοῦτο μὲν γὰρ ἀπὸ τῶν παραδειγµάτων αὐτοὺς ἑλέγ- χει, ὡς ὅταν 2éyn* Ἴδε τὰς ὁδούς σου ἐν τῷ xoAv- avópip* τοῦτο δὲ ἀπό τινων παρ) αὐτοῦ τοῦ προφή- του γενοµένων, ὡς ὅταν λαμθάνῃ τὸ περίζωµα, καὶ uir agit **: et lagenam quam coram populo confre- D «à ἀχόλουθα TOi], xal τὸν βίχον, ὃν ἔχλασε χατὰ git, multitudinis excidii indicium "; et catenas quibus se circumdedit *. Multarum sane calamita- tum plena fuerunt ipsius tempora , cum jam omnes in impietatem prolapsi essent, el sacerdotes insur- * gerent, qualis erat Sophonias, contra quem etiam videntur sermones dirigi; et. contra quosdam qui magistratum gerebant * : et. rursum ad Paschor sermo dirigitur; et reges quoque reprehendit, qui πρόσωπον τοῦ λαοῦ, µήνυµα τῆς ἁπωλείας τοῦ πλή- θους, xal τοὺς χλοιοὺς οὓς περιέθετο. Πολλὴν δέ τινα δυσχέρειαν Ev. τοῖς χρόνοις τοῖς αὐτοῦ ἔσχε, πάντων Ίδη εἰς ἀσέδειαν ἐχχλινάντων, xat ἱερέων ἀνθισταμένων, οἷος ἣν ὁ Σοφονίας. xa0' οὗ xa φαί- vetat λέγων, xal τινων τῶν ἓν τέλει ὄντων. καὶ πά- àv πρὸς τὸν Πασχὼρ ἁποτεινόμενος , xai βασιλέων ἥχιστα δεχαµένων τὴν παραίνεσιν. Ποιεῖται δὲ τὸν * Num, xxiv, 14 sec. LXX... ? Matth, xxiv, 14. * ibid. — * Luc. vitz, 9. * Amos 1. € n, 95. *'* Jerem. xui ,2,. ' Jerem. xix, 10. * Jerem, xxvi, 45..— ? Jerem. ixi, "a Jerem. C) Qui de hac interpretatione. S. Joannis Chrysostomi in Jeremiam habet Savilus, legere est cdit. ΠΟΥ. toin. VI, col. 133. LU FRAGMENTA IN JEREMIAM. τα. ἔλεγχον οὖχ ἀπὸ τῶν πραγμάτων µόνον, τὰς ἆσε- A adhortationes respuebant, et nou solnm factis ipso- θείας λέγων σαφῶς * ἀλλὰ xal ἁπό τινων εὐπειθῶν ἀνδρῶν υἱῶν Ἰωναδάθ, υἱοῦ Ῥηχάδ, ὧν κατὰ σύγ- Χρισιν δείχνυσι παρανόµους τοὺς Ἰουδαίους. Διὰ τοῦτο χαὶ τὰ χείριστα φαίνεται πεπονθὼς, τοῦτο μὲν Όποπτος ἐπὶ τῆς προδοσίας Ὑινόμενος, τοῦτο δὲ ἓν δεσμωτηρίῳ χαταχλειόµενος, τοῦτο δὲ iv λάχχῳ Bop6ópou βαλλόμενος. Ταύτης ἕνεχεν τῆς αἰτίας εὖθὺς iv ἀρχῇ ὑπισχνεῖται αὐτῷ ὁ θεὺς παρέξειν τὴν ἰσχύν προλέγων μὲν αὑτῷ τὰ δεινὰ, ἑπαμύ- νειν δὲ ἐπαγγελλόμενος. Λέγει xaX χατὰ τῶν ἐθνῶν, πρὸς ὠφέλειαν οὗ µόνον Ἑδθραίων, ἀλλά xal αὐτῶν ἐχείνων xa0' ὧν λέγει, ἵνα ὁρῶντες τῆν ἔχδασιν πείθοιντο, ὁ Δεσπότης ἁπάντων ἐστὶν ὁ θεός. Ilgo- φητεύει δὲ καὶ τὴν ἀνάχλησιν τοῦ λαοῦ, χαὶ ἀριθμὸν ἑτῶν τῆς αἰχμαλωσίας τίθησι. Τέλος δὲ xaX θρήῄνους ποιεῖται, xal παραΐνεσιν δι ἐπιστολῆς τίθησι πρὸς «obc ἐν τῇ ἀποιχίᾳ τυγχάνοντας * ἐν T] ἑλέγχει χαὶ τῶν εἰδώλων τὸ µάταιον, xal Δεσπότην τῶν ἁπάν- των δειχνύει τὸν θεόν. Τὸ ῥῆμα τοῦ θεοῦ ὃ ἐγένετο ἐπὶ Ἱερεμίαν. Τὸ μὲν ὄνομα Ἱερεμίας, ὡς xai ἡ Βἰόλος qnot, τὴν δὲ φυλὴν Λευῖτης, τὴν δὲ πατρίδα ᾽Αναθωθίτης, τὴν δὲ χώραν iv Ἐενιαμεὶμ χατῴχει, ἓχ τοῦ ἱερα- κιχοῦ γένους. Ex τῶν ἱερέων. Τοῦ διχαίου xai θαυμαστοῦ. Ἐπεὶ xal ἄλλοι τὴν ἀρχὴν ἑχεῖθεν ἔλαδον , ἐπὶ δικαίων τὰς προφητείας ἑ ποιοῦντο. "Opa: χαὶ προειδὼς ὁ θεὸς μηδὲν ὠφελουμένους 6 αὐτοὺς, τοὺς προφήτας ἔπεμπεν ' οὗ μικρὸὺν γὰρ &x τούτου χαρπούµεθα. Ἵνα γὰρ μὴ λέγοι τις’ Καὶ τί τὸ ὄφελος; ὡσανεὶ xal ἰατρῷ προειδότι τὸν θάνατον τοῦ ἀνθρώπου, μέἐμφοιτό τις παραμένοντι μέχρις ἑσχάτης ἀναπνοῆς' οὗ γὰρ ἐνέλιπε πάντα παραινῶν xai συμθουλεύων. Αλλὰ τίνος ἕνεχεν ἐπὶ τοῦ δικαίου αἱ εὐσεθοὺς ταῦτα ἕἔπασχον; ὅτι τῆς ἁμαρτίας ἑτίν- vuov δίχην τῶν Mavacof πεπραγμένων ἓν τεσσαρά- χοντα ἔτεσιν. To ῥῆμα τοῦ θεοῦ. Τοῦτό ἐστι προγραφἡ τοῦ βιθλίου» μηνύει δὲ, τί- vo; παῖς, ὅτι Χελχίου ’ xai ποίας ἀξίας, ὅτι ἱερεὺς, xai ποῦ κατοιχῶν, ὅτι Ev 'Àva000, xa ποίας φυλῆς, ὅτι kx τῆς Βενιαμίν. Ῥῆσις δὲ, καὶ λόγος, καὶ ὅρασις, xo ληῆμμα ταυτόν ἐστι. Ῥημα δὲ ἐγένετο οὐ διὰ φωνῆς, ἀλλ᾽ ὅτ: σαφέστερον λέγουσα ὅρασις, ὡς ὁράματος Ίε- χονότος. Τί βούλεται τὸ ῥῆμα τοῦτο; Τί κατασκευάζει; Ὁ δη- poc φονῶν ἣν. Ἡσαῖας πρισθεὶς ἣν, ἐλαθεὶς ᾽Αμὼς, Ζαχαρίας χαταχωσθείς ' ἐγγυμναζόμενοι τοῖς αἴἵμασι τοῖς προφητιχοῖς, χαθάπερ χύνες αἱμάτων γευόµενοι, λοιπὸν τῆς τοιαύτης ἑδίφων τροφῖς' cl; θυμοὺς ἑαυτοὺς αεταθάλλοντες, οὕπω οὐκ ἀπέστησαν. Ἔδει !! Jerem. xxxv, 6. 1. Thren. 1, 5. 10 Jerem. Xx, o5. 19. 5 Jerem. xxv, 11. 13 Jerem. xxxvis, 14. " Baruch i, 1 seqq. rum aperie in medinm prolatis, quz impie ageren- tur redarguit !* : sed et propositis viris quibusdam sibi morigeris filiis Jonadab filii Rechab, quorum comparatione legum contemptum, qui in Judaeis inerat declaravit *!. Quamobrem et eum gravissima passum constat; tum in suspicionem proditionis vocatus, tum carcere clausus, tum ctiam in foveam luto plenam projectus !*. Hac de causa Deus sta- tim a principio robur 15 illi se prabituram promit tit !* : preedicens quidem ipsi mala, verum auxi- lium spondens. Arguit et gentes, ut non prosit He- brais modo, sed et illis ipsis quos perstringit , ut eventum videntes, crederent Dominum cunctorum esse Deum 15. Praeterea populi revocationem va» ticinatur, annorumque captivitatis numerum $sta- tuit. Tandem Threnos etiam componit, adhorta- tionemque per epistolam ad eos qui in exsilio erant, adnectit '* : in qua et idolorum vanitatem accusat, Dominumque omnium Deum esse dé- monstrat 17. Verbum Dei quod (actum est ad Jeremiam. Nomine quidem Jeremias, ut et Liber habet, tribu Levita, pstria Anathothita, Benjamin incolas, sacerdotali genere. ] De sacerdotibus. Justo et admirabili. Quandoquidem et alii inde ortum duxere, inter justos prephetabant. Observa, etiam przvidens Deus nihil profuturos, prophetas ipsos mittebat; fructum enim non vul- garem ex hoc percipimus. Ne quis enim dicat: kt qui in hoc utilitas? Ut si quis medicum mortem hominis prescientem incuset quod usque ad ex- tremum vite spiritum illi astiterit, nempe nihil omisit exhortans, et, consilium dans. At quanam gratia sub justo et pio rege hzc patiebantur? poe- nas scilicet dabant commissorum a Manasse per quadraginta annos. Verbum Dei. ἤσς est libri praescriptio ; declarat vero cujus sit filius, nempe . Chelciz ; et cujus dignitatis, nempe sacerdotis; et ubi babitaret, nempe in Anatlioth ; οἱ D cujus tribus, nempe Benjamin. Dictio vero, et sermo, et visio, el apprehensio idem sunt. Porro verbum hoc non est voce prola- tum, sed visio fuit apertius dicens, utpote per visum. - Quid sibi vult dictio hzc? Quid parat? populus ad cxedes erat propensus, Ι54ἱ48 sectus : Amos ejectus z Zacharias humo defossus : in prophetico sanguine se exercebant, ut canes degustantes sanguinem ; ta- lem ergo cibum sitiebant, et in iram se transfor- mantes, nondum cessaverant. In. talem populum 9 Jerem. xxxvi, 0. !* Jerem. 14 1411 SUPPLEMENTUM AD S. J. CHRYSOSTOMI OPERA, s 49 insilienti prophete multo sane et vehementi spi- A πολλοῦ τῷ προφήτῃ xa* μεγάλου φρονήµατος si; ritu opus erat. Vgns. 9. Sicut factum est verbum Dei. lloc item prasceriptionis est. Significat sub quo rego exorsus prophetiam, et quo tempore. Nam cum Josias justus esset, et in his qua ad pielta- tem pertinent, rectam mentem gereret, neque pos- sel ex seipso bonum nosse, quandoquidem majores ipsius euncli in impietatem declinaverant, et. ipse precipue per quam juvenis sceptra regui suscepe- rat, ut decimo tertio anno regni ejus Jeremias va- ticinaretur factum est divino consilio; ut per pro- phete reprebensiones suum circa res honestas stadium rex ipse ostenderet. Quinque igitur annis nondum elapsis templi eximiam curam gessit. Ves. 5. Et. facium est. in. diebus Joachim filii Josie. , Prascriptionis et hoe. Reges vero quorum sub imperio prophetiam edidit, indicat ; illud autem: Et facium est in diebus Joachim filii Josie, osveudit eum sub Josie prophetam exstitisse, et Spiritus sancti gratiz compotem effectum fuisse. Hos porro sermones omnes ab Joachim initio ducto habuit ; tuncenim potissimum cohortationis indigebant. Nam si tempus tantum, quo prophetare coepit signifi- care voluisset, satis erat Josie meminisse : quod si et reliquos commemorare decrevisset, sub quibus prophetavit, sane et qui przteriti sunt erant inserendi. Quocirca constat, id hoc loco signiflcari, cepisse ipsum quidem sub Josiz, non multis autem, neque vehementibus sermonibus tunc opus fuisse, cum et qui regnabat pius esset, et multitudo regem sequeretur. VEns. 4. Et factum estverbum. Domini ad ipsum dicens. Hoc sane principium est libri, non propheti:e ipsius. Postquam enim omnes in impietatem erant delapsi, prophete quoque omnino deerant : velletque Deus virum justum mittere, qui accommodatis verbis populi studia in impietatem vergentia com- inultaret. VERs. 5. Antequam ezires, elc. Sic et Paulus: (jui me segregavil ex utero matris mec, ut ipsum evangelizarem in gentibus '*. totoutoy ἐμπηδῶντι δῃµον. Ὡς ἐγεγΊθη «Ἰόγος 86cv. Καὶ τοῦτο τῆς προγραφῆς. Μηνύει δὲ χαὶ ἐπὶ ποίου βασιλέως Ίρξατο τῆς προφητείας, xal xatà ποῖον χαιρόν. Ἐπειδὴ γὰρ δίκαιος ην Ἰωσίας, xal ὀρθὴν slye τὴν γνώµην περὶ τὴν εὐσέδειαν, οὐκ {δύ- vato δὲ ἀφ᾽ ἑαυτοῦ γνῶναι τὸ χαλὸν πάντων εἰς ἀσέ- θειαν ἐχχλινόντων τῶν αὐτοῦ προγόνων, καὶ μάλιστα χομιδή νέης παραχθεὶς τὴν βασιλείαν * ἀπὸ τρισχαι- δεχάτου ἔτους τῆς βασιλείας αὐτοῦ ᾠχονόμησεν ὁ θεὺς προφητεύειν τὸν Ἱερεμίαν, ἵνα &x τῶν ἑλέγ- χων τοῦ προφήτου τὴν περὶ τὸ χαλὸν σπουδὴν δείξῃ ἑαυτοῦ ὁ βασιλεύς. Οὐ διεληλνθότω» γοῦν πέντε ἐνιαυτῶν περιττὴν τοῦ ναοῦ σπουδὴν ἔσχεν. B kal ἐγένετο ἐν ταῖς ἡμέραις ᾿]ωακὶμ viov ἹἸωσία. Καὶ τοῦτο τῆς προγραφῆς. Μηνύει δὲ τοὺς βασι- λεῖς, ἓν οἷς προεφήτευσε, Τὸ δὲ: Καὶ ἐγένετο ἐν ταῖς ἡμέραις ᾿]ωαχεὶμ vov 'Iocíov, μηνύει, ὅτι ἐδείχθη μὲν προφήτης, χαὶ πνευματικῆς Ἠξιώθη χάριτος ἐπὶ τοῦ Ἰωσίου. Τοὺς δὲ πάντας τούτους λόγους ἀπὸ Ἰωακεὶμ ἁρξάμενος ἑἐποιῄσατο. Τότε γὰρ μάλιστα ἑδέοντο παραινέσεως. El γὰρ τὸν χρόνον µόνον, χαθ᾽ ὃν ἤρξατο προφητεύειν, σημᾶναι ἐθούλετο, Ίρχει τοῦ Ἰωσίου ἡ μνήμη’ εἰ δὲ χαὶ τοὺς λοιποὺς εἰπεῖν ἠθέλησεν, ἐφ᾽ ὧν προεφήτευσε», ἔδει xat τοὺς ὑπο- λειφθέντας θεῖναι. Ὥστε 6730; ὡς τοῦτο μηνύει, ὡς ἧρξατο μὲν ἐπὶ Ἰωσίου, οὗ πολλῶν δὲ λόγων, οὐδὲ σφοδρῶν ἐδεήθη τὸ τηνιχαῦτα, τοῦ τε χρατοῦντος ὄντος εὐσεθοῦς, χαὶ τοῦ πλήθους ἐπομένου τῷ βα- σιλεῖ. Καὶ ἐγένετο Aóyoc Κυρίου πρὸς αὐτὸν A£yor. Αὕτη μὲν ἡ ἀρχὴ τοῦ βιθλίου, οὐχ αὕτη δὲ τς προφητείας ἡ ἀρχή. Ἐπειδὴ γὰρ ἅπαντες ἐξώχει- λαν εἰς ἀσέδειαν, xoi προφῆται λοιπὸν οὐχ Ἠσαν' ἠδούλετο δὲ τὸν δίχαιον ἁποστεῖλαι ἐπὶ τὸ τοῖς οἱ- πείοις λόγοις μεταθαλεῖν τοῦ λαοῦ τὴν περὶ τὴν ἀσέθειαν σπουδἠν. Πρὸ τοῦ σε ἑξεαθεῖν. Οὕτω καὶ Παῦλος. 'O ἀφορίσας µε ἐκ κοιλίας μητρός µου, ἵνα εὐαγγελίζωμαι αὐτὸν ἐν τοις Ego qui formavi te ex utero. Non uaturà hoc py ἔθνεσι.-- Καὶ μετ Alu Ἐγὼ ὁ πλάσας σε &x χοι- opus ; non dolorum hic partus : cífector. Quocirca jure mihi auscultare debes, qui el tibi ut esses przatiti. Non primum, sanctificavi te, sed primum , novi te, el tunc. sanctificavi. Hic precoguitionem ostendit, post pracognitionem tunc destinationem. Postquam cognovi te, sauctificavi te. Propter quod et Apostolus inquit : Quos praascivit, et pra- destinavit; non dixit primum predeasiinavit, sed , pra'scivit, et tunc pradestinavit !'*, Prophetam in gentibus dedi te. Nam etsi Jerusalem non est egressus, de gcn- 5 Galat. ας 15. !! Rom. viri, 29. ego omnium. - λίας. Οὐ τῆς φύσεως τὸ ἔργον ἐστὶν ,οὗ τῶν tblvov* Ἐγὼ πάντων αἴτιος. Ὥστε δικαΐως ἂν ὑπαχούστς ἐμοὶ, xaX τῷ εἶναι παρασχόντι. ϱὐ πρῶτον, ἡγίακά σε, ἀλλὰ πρῶτον, ὀπίσταμιαί σε, χαὶ τότε ἡγίακά σε. Ἐνταῦθα πρόγνωσιν ἔδειξςν. μετὰ τὴν πρόγνωσιν, τότε τὸν Opov. Ἐπειδὴ ἔγνων σε, ἡγίαγὰά σε. Διὰ τοῦτο ὁ ᾿Απόστο- λος λέγει" Οὓς προέγνω, xal προώρισεν. Οὐκ ein: πρῶτον, προώρισεν' ἀλλὰ, προέγνω, xa τότε, προώὠρισε»ν. Προφήτη» εἰς ἔθνη τἐθεικἀ σε. E! γὰρ xaX μὴ ἐξήλθε τὴν Ἱερουσαλὴμ, ἁλλὰ πολλὰ 749 FRAGMENTA IN JEREMIAM. 190 περι τῶν ἐθνῶν προεφήτευσεν. Οὐχ ἁπλῶς αὐτὸν A tibus tamen plurima prophetavit, Non simpiiciter πάμπει δει Υὰρ ὡς ἡ τοῦ χαιροῦ δυσχέρεια ὀχνη- ρότερον αὐτὸν περὶ τὸ πρᾶγμα ποιῄσει. Λέγει τοίνυν ῥήματα, ἀφ' ὧν προτρέπεσθαι αὐτὸν ἠδύνατο: Πρὸ τοίνυν τῆς Ὑενέσεως . ᾠχειωσάμην σε * Τοῦτο γὰρ τὸ, ἐπίσταμαι. Καὶ διαπλασθέντα ἀφώρισα. Εἶτα ἐπειδῆ ἔστιν ἀφορ.σθῆναι, xal εἰς ἱερατείας, xal εἰς ἄλλας τινὰς ὑπτρεσίας, δεικνὺς τοῦ ἀφορισμοῦ τὸ εἶδος, Eig τοῦτό σε, qnoi, ἀφώρισα, ὥστε προφητεῦ- cat τῷ λαῷ. Ἔθνη γὰρ τὰς φυλὰς λέγει. Διὸ ὁ μὲν παραιτεῖται, ὡς οὐχ ἀξιόπιατος (v πρὺς τοσούτους διαλέγεσθαι, xal μάλιστα πρὸς βασιλέας. θεὸς δὲ θαῤῥόνει, Νεώτερος ἑγώ εἰμι. "Opa τὸ ἄτυφον τῶν διχαἰων, πῶς τὰ οἰχεῖα ἐλατ- τώµατα ἀνάγραπτα ἀνατιθέααι. Τίς οὐχ ἂν ἑρυ- B Όριάσειεν τοῦτο γραφῇ παραδοῦναι; ᾽Αλλὰ καθαροὶ δύξης σαν, χαὶ φιλοτιµίας" καὶ εἴ τι εἶπον, xa et τι ἔχουσαν, τοῦτο μετὰ πάσης ἀληθείας τεθείχασι. Καὶ πἆλιν' Ιδοὺ οὑκ ἐπίσταμαι .Ἰα.ἱεῖν, ὁ προ- φήτης φησίν ᾿ ἵνα ὅταν ἴδῃς αὐτὸν ῥητορεύοντα, καὶ πρὸς τούτους ἁποτείνοντα λόγους, ph τῆς ἐκχείνου δυνάµεως νοµίσῃς εἶναι τὰ ῥήματα. Προλαθὼν γὰρ ὡμολόγησεν, ὅτι Οὔτε λαλεῖν ἐπίσταμαι. ο ὃν. Ἐπέγνω τὸν προσδιαλεγόµενον. Οὗ 85 χάριν αὐτὸν ἀπὸ τῆς προτέρας ὀνομάξει.προσηχορίας. Ἐρομένου γάρ ποτε Μωῦσέως, xal τὸ θεῖον ὄνομα μαθεῖν ἐθελή- σαντος, εἶπεν ὁ Δεσπότης Εγώ εἰμι à ὦν. Μιμεῖται δὲ xoi τὴν Μωῦσέως εὐλάδειαν, οὐχ ἀξιόχρεων εἰς την προρητείαν εἶναι τὴν νεότητα λέγων. Αλλ' ὁ Δεσπότης αὐτῷ παρεγγυᾷ, μὴ προθάλλεσθαι εἰς παρα[τησιν τὴν νεότητα, ἁλλὰ δράσαι τὸ χελευσθὲν, ἐξελαύνει 6$ αὑτοῦ xat τὸ δέος. Μὴ Aére, ὅτι Νεώτερός εἰμι. "Όταν γὰρ ὁ θεὸς ἐπιτάττῃ, ὁ τῆς φύσεως Δεσπό- της, xa ἡλιχία, χαὶ ἀγλωλτία, χαὶ πάντα ὑπεξίστα- ται τὰ πάθη. ᾿Εγὼ χελεύω, xai νεότητα προθάλλῃ; Mt σχήπτου, μηδὲ προφασίζου, φησαίν. M φοθηθῇς. Ἐγὼ ἐντέλλομαι, χαὶ σὺ φοδῇ; "Opa τὰ ἐχχλη- σιαστιχἁ προανατυπούµενα. Ἰδοὺ ἑγὼ ὑμᾶς dxo- etéllo ὡς απρόδατα ἐν µέσῳ «ἰύχων. Καὶ οὐχ illum mittit , quoniam noverat temporis difficultatem segniorem ipsum ad opus reldituram. Verba igitur quibus illum incitaret profert : Antequam uatus esses, te mihi ascivi. Hoc enim verbum movi significat, et, Creatum — segregayi. Deinde cum segregelur aliquis, et ad sacerdotium, et ad alia quadam ministeria, speciem segregationis osten- dens. In hoc te, ait,segregavi, ut populo prophetes. Gentes enim tribus dicit. Quapropter hic quidem abnuit, utpote qui se non putat aptum ad ser- mocinandum tam multis, et maxime regibus. At Deus animosum reddit, VgRs. 6. Junior ego sum. Vide quam absint ab arrogantia justi homines, en quomodo proprios defectus scriptis produnt. Quis non erubesceret hoc scriptis mandare? Sed liberi ab omni glorie sensu et ambitione erant; et sive ipsi quid loquerentur, sive ab aliis dictum audirent, hoc totum verissime in scripta referebant ; et iterum : Ecce nescio loqui, propheta ait, ut cum videris ipsum oratorum more loquentem, οἱ inter eos verba facientem, ne putes illius facultatis verba esse. Praoccupans enim confessus est, se loqui nescire. , Qui es. ; Alloquentem — agnoscit. deo antiquo ipsius nomine illum appellat. Cum enim aliquando disqui- reret Moyses, divinumque nomen discere vellet, dixit Dominus: Ego sum qui sum **. Moysis quo- que reverentiam :mulatur, ineptam ad prophetiam juventutem dicens. Sed Dominus illi prsecipit ne juventutem objiciat ad munus hoc recusandum : sed jussa exsequatur, atque adimit illius timorem. VEns. 71. Ne dicas : Junior sum. Quando etenim praecipit Deus, qui naturze Domi- nus est, et aet3s, οί infantia, et omnia incommoda cedunt. Ego jubeo, tu juventutem ostendis ? Ne plura lizsites ; ne causeris, inquit. VEns. 8. Ne iimeas, Ego precipio, οἱ iu times ? Vide eeclesiastica prefigurata Ecce ego milto vos, ul oves in medio luporum **. Et non. dixerunt : Quo mittis ? Vidieti εἴπον᾽ Ποῦ πέµπεις; Elóeq τὸ μέσον τῶν προφητῶν, D discrimen prophetarum et apostolorum ? χαὶ τῶν ἁποστόλων ; "Ott μετὰ σοῦ ἑγώ εἰμι, τοῦ ἐξαιρεῖσθαί σε. Οὐκ &pa τοῦτο δείχνυσι τὸ, εἶναι μεθ) ἡμῶν τὸν .θεὸν, τὸ ἐξαιρεῖσθαι ἡμᾶς αὐτόν. El γὰρ τοῦτο fiv, οὐχ ἂν προσέθηχεν’ τοῦ ἑξαιρεῖσθαί c8. Ὥστε xat ph ἐξαιρούμενος, μεθ) ἡμῶν ἐστιν. Ἐπεὶ χαὶ μετὰ τῶν μαρτύρων ἑστὶν οὐκ ἐξαιρούμενος αὐτοὺς * χαὶ μετὰ δικαίων ἐστὶ, συγχωρῶν αὐτοὺς ἀθλεῖν, xal μετὰ τοῦ Ἰὼδ ἣν, ὅτε αὐτὸν ὁ διάθολος ἐπολέμει. ἸΑλλ’ οὐχ ἀπὺ τοῦ, Ἔσομαι μετὰ σοῦ, ἀλλὰ τοῦ ἐξαι- ρεῖσθαί σε, ἔχεις ὅπλον ἅμαχον, xal ἀχαταγών:στον συμμαχίαν. Mi] φοδηθῇς. Tl; γὰρ ἐπὶ τῆς πέτρας * Exod. ip, 135. *! Matth. x, 19. Quia ego tecum sum «t eruam te. Non hoc ergo demonstrat esse nobiscum Deum, quod erat ipse nos. Si enim hoc esset, nequaquam adjunxisset, «t eruam te. Quocirca etsi non eruerit, nobiscum tamen est. Siquidem et cum martyribus est, non eruens eos. Et eum justis est, permittens eorum certamina. Eratque cum Job, quando illum diabolus aggrediebatur ; verum non ab eo quod tecum ero, sed ab eo quod eruam te, babes arma- turam inexpugnabilem, indefessumque auxilium. Ne timeas ; quis enim petre insistens guttulam Pd 351 timet, et pavet ? VEns. 9. Et extendit manum suam. Hujus sensui oblatze imaginis indigebat propheta : Quippe et Christus hoc faciebat ; insufflavit. illis?**, quamvis nulla sufflatione illi opus esset. Sed ple- nioris expressionis causa corpore: adhibentur ima- gin^s. V&ns. 18. Ecce constitui te hodie. Et tamen dicebat superius, Antequam ezires e vulva, sanctificavi te. Quanam igitur ratione hic hodie dicitur? Precognitione illud, effectu hoc. Ut eradices. — llzc agriculture species optima, spinas evellere. Qua prophetare debet, compendio quodam pro- ponit. Eradicare, e civitate nempe exire; effodere, teniplum everti; dissolvere, multitudinem necari; disperdere, domesticos interimi; recdificare, re- vocari ; transplantare, post reditum tuto terram in- colere. Vgns. 44. Ei factum est verbum Domini. Chrysostomi οἱ Olympiodori. Hzc interrupto ser- mone, cum ait: Et facium est verbum Domini ad me dicens, Non enim narrationem continuat, quippe vult considerari ea, qux» dicuntur. DBaculum nuceum. Lignum enim hoc durum, ac grave, et verberibus aptum. Quare liz:c videbant? Quia res et visiones significationes erant, et magis afficiebant audito- rem : virga enim plagarum est symbolum. Cum adhortatus esset ipsum ad prophetiam, eliam per visionem magis urget. Nuceam, amygda- linam, quidam interpretati sunt, sed textus Ile- braicus ita habet: Baculum ego vigilantem video, Vi- gilia enim amygdalumque iisdem apud Hebraeos in- dicantur vocabulis : infert itaque: Et dixit Dominus ad πιο; Bene vidisti, etc. Hoc est, non. amplius eos sustineo, sed decretum fero; sumpta vero est me- taphora ex his qui delinquentes observant, iu ipso- que facinore eos deprehendunt. Quidam etiam wwceam propler poen gravitatem visam assevera- vunt. Poeuam porro ipsis imminere, per hec testa- tus est, modum vero ejus subdit : Vens. 12. Quia ecce ego vigilavi. Siquidem et somnus, cum de Deo loquimur, longa- nimitas quzdam est : Usquequo obdormis, Domine *?? hocest jam ad poenas feror. Non persuadeo verbis, virge visione persuadeor. Non dico, sed facio. Vgns. 15. Et facies ejus. Facies, hoc est, succensio (it. Lebetis, Lebetem vero Jerusalem vocat : noxam succensionem, ab aquilone item, ut aggressionem Babylonierum indi- caret. * joan. xx, 22, ** Pal. xxii, 25. SUPPLEMENTUM AD S. J. CHRYSOSTOMI OPER4. aqua tinuerit ? Quis regem habens sibi faventem A ἑστὼς, ῥανίδα δέδοικεν ὑδάτων; 152 τίς τὸν βασιλέα ἔχων ἑστῶτα μεθ᾽ ἑαυτοῦ, φοβεῖται xal τρέμει; Καὶ ἐξέτεινε τὴν χεῖρα αὐτοῦ. Ταύτης τῆς αἰσθητῆς εἰχόνος ἐδέετο ὁ προφήτης, ἐπεὶ xal ὁ Χριστὸς τοῦτο ἐποίει' Εγεφύσησεν αὐ- τοῖς, καίτοι οὐχ ἐδεῖτο τοῦ ἐμρυσήματος * ἀλλ᾽ ὑπὲρ πληροφορίας αἱ σωματιχαὶ γίνονται εἰκόνες. Ἰδοὺ καθἐστηκἀ σε σήμερον. Καὶ μὴν ἄνω ἔλεγεν, Ηρὶν. ἤ σε ἐξε-θεῖν ἐκ µή- τρας ἡγίακά σε. Πῶς οὖν ἐνταῦθα, σήμερο», λέγει; Ἐχεῖνο τῇ προγνώσει, τοῦτο τῇ ἑνεργείᾳ. Ἐκριζοῦν. Τοῦτο γεωργίας εἶδος ἄριστον, ὀρύσσειν τὰς ἁχάν- p θας. "A μέλει προφητεύειν, συντόμως ἔφη. Ἐκριζοῦν, τὸ τῆς πόλεως ἐξιέναι' κατασκάπτειν, τουτέστι τοῦ ναοῦ τὴν χαταατροφήν * καὶ ἁπο.ύειν, του πλήθους τὴν σφαγήν ' καὶ κατα.λύειν, τῶν οἰχείων τὴν ἀπώλειαν. καὶ ἁνοικοδομεῖν, τὶν ἀνάκλη- ciww* καὶ μεταφυτεύει», τὸ μετὰ τὴν ἐπάνοδον ἁἀσφαλῶς ἐπὶ τῆς γῆς χατοιχεῖν. Καὶ ἐγένετο .Ίόγος Κυρίου. Tov Χρυσοστόμου, ἅλλ. Ὁ Ίυμπιοδώρου. Ταῦτα ix διαλείµµατος, ὅταν εἴπῃ ' Καὶ ἐγένετο .Ἰόγος Κυρίου πρός µε «έχων * οὐ γὰρ ἑφεξής, ἀλλ᾽ ἐδίδου σωνιδεῖν τὰ λεγόμενα. Βακτηρίαν xapvtyny. Τὸ γὰρ ξύλον τοῦτο στεῤῥὀν, καὶ βαρὺ, xat πλη- χτιχόν. Τίνος Évexev ταῦτα ἔθλεπον, "Οτι τὰ πράγ- µατα χαὶ αἱ ὄψεις ἐναργέστεραι σαν, καὶ μᾶλλον ἔπληττον τὸν ἀχροατήν. Ἡ γὰρ ῥάθδος πληγῆς ἐστι σύμόολον. Προτρεψάµενος αὐτὸν ἐπὶ τὴν προφητείαν, καὶ διὰ τῆς ὁπτασίας μᾶλλον δυσωπεῖ. Τὸ δὲ xapvirvny, ἁμυγδα.]ίνην «wie ἡρμήνευσαν. Ὁ δὲ ᾿Εδραῖος οὕτως ἔχει ' Βακτηρίαν ἐγρηγορυῖαν ἐγὼ ὁρῶ. Ἡ γὰρ ἐγρήγορσις xaX τὸ ἀμύγδαλον διὰ τῶν αὐτῶν ἐν τῷ Ἑδραϊκῷ προφἑρεται ῥημάτων. Ἐπάχει γουν" Καὶ εἶπε Κυρίος πρός µε, Κανῶς ἑώρακας ' τουτ- ἐστιν, Οὐχ ἔτι αὐτοῖς μακροθυμῶ, ἀλλ᾽ ἑπάγω τῆν ψῆφον. Ἔλαθε δὲ ἐκ μεταφορᾶς τῶν πσρατηρούντων τοὺς ἁμαρτάνοντας, bm' αὐτοφώρῳ αὐτοὺς εὑρι- σχόντων. Τινὲς καρυῖνην ἔφασαν, διὰ τὸ ἰσχυρὸν τῆς D τιμωρίας, ἑωρᾶσθαι. Ὅτι μὲν οὖν τιμωρεῖται αὖ- τοὺς, ἐμήνυσε διὰ τούτων ' xiva δὲ τὸν τρόπον, ἐπάγει' . Αιότι ἰδοὺ ἑγὼ ἐγρήγορα. Ἐπειδὴ καὶ ὁ ὕπνος ἐπὶ θεοῦ, µαχροθυµία τίς ἐστιν: Ἔως πότε ὑπνοῖς, Kopie ; τουτέστιν "Ηδη ὑπεξέρχομαι. Οὐ πείθω ῥήματι, τῇ ὄψει τῆς ῥάδδου πείσθητι. Οὐ λέγω, ἀλλὰ ποιῶ. Καὶ τὸ πρόσωπον αὐτοῦ. Τὸ πρόσωποὺ, τουτέστιν fj ἕκκαυσις γίνεται τοῦ λέθητος. Καλεῖ δὲ «έδητα τὴν Ἱερουσαλὴμ, Éxxav- atv δὲ τὴν συμφορὰν * ἀπὸ βοῤῥᾶ δὲ, ἵνα μηνόσῃ τὴν τῶν Βχθυλωνίων ἔφοδον. 150 FRAGMENTA IN JEREMIAM. 1754 Τουτέστιν, Exel ἑώρα, ἐχεῖ ἔθλεπεν, ἑἐχεῖ ἑτέτρα- A — Hoc est, illuc visum dirigebot, illuc spectabat, πτο. Τὸν θόρυθον. τὴν ξέσιν, τὴν ὀδύνην, τὸν τηγα- ν'σμὸν διὰ τοῦ λέθητος δηλοῖ, Τοῦτο ἰατρεία μεγίστη, τὸ διαφυλάξαι τὸν xápvov- τα, φοθῆσαι, σωφρονίσαι, ἐπαγαγεῖν διὰ τῆς ὄψεως αὑτῆς, xal ἀνασχεῖν, xaX δοῦναι µετανοίας xatpóv. Οὔτε γὰρ ἂν ἐπήγαγεν εὐθέως, ὥσσε μὴ ἀνελεῖν τὸν ix τῆς µετανοίας xapmóv * οὔτε ἀπέστη * ὥστε μὴ ^ ἐχλῦσαι τὸν φόθον. 'Opá; οὖν ἕκαστον µεµετρη- µένον, xat ἐξ ἑναντίων τὸ φάρμαχον συγκείµενον, οἷόν ἔστι ἐπὶ τῶν ἰατρῶν. Τί γὰρ ἔδει μὴ ἐπαγαγεῖν ; ἀλλὰ ῥᾳθυμότεροι ἐγένοντο ἄν. ᾽Αλλ' ἐπαγαγεῖν; ἁλλ᾽ οὐδὲν ἂν ἑχέρδανον. Aib καὶ ἀφίστησι, xat µ]- χανᾶται πιστὰ εἶναι διὰ τῆς ὄψεως, χατασείων τὴν διάνοιαν αὑτῶν, καὶ τὸ ἔμψυχον τοῦ λόγου δειχνύς. Διότι lÓob ἐγὼ συγκα.]ῶ. Tov βασιλέων τὸν πόλεμον δηλοὶ ἐνταῦθα, τὸν τῶν Ἑαθυλωνίων. O04 ἕνα βασιλέα, Ἡ δεύτερον, ἀλλὰ πάντας. "Opa πῶς ἑφίστησιν αὑτοὺς τοὺς βασιλεῖς, ὡς οὐδὲ πολέμου xal µάχης οὔσης, ἀλλ’ ὡς ἐπὶ προχει- μένην ἡχόντων ἁρπαγὴν, ὡς ἐπὶ δούλους ἑτοίμους, ὡς ἐπὶ ἁλόντας xaX χειρουµένους. Δύο ἐνταῦθα γίνε- ται * ὥστε μηδὲ τούτους νοµίσαι, ἐχείνους elvat τοὺς ἰσχυροὺς, xai πείθοντας, |ἶσ. ἀλλὰ πειθοµένους] τι ὁ θεὺς πάντα ἄγει xal φἑἐρει. ἵνα [videtar leg. κἀκείνους ἵνα] μὴ νοµίσαντες, πάλιν αὑτό- µατον πόλεμον χαὶ πολιορχίαν δηλοῦν , θήσωσι τοὺς θρόνους αὐτῶν οὐχ ὡς πολεμοῦντες, ἁλλ᾽ ὡς ἀναπαυόμενοι. Καὶ να ἸΊήσω πρὸς αὐτοὺς μετὰ κρίσεως. Μετὰ χρἰσεώς µου διαλεχθήσομαι πρὸς αὐτοὺς, xai ἑλέγξας αὐτοὺς ἐπὶ τῇ παρανοµίᾳ, οὕτως αὐτοὺς τιµωρήσομαι. . Toic ἕργοις τῶν χειρῶν αὐτῶν. 0ὐδὲ λέγω ἕτερον, ἀλλ᾽ ὅτι ἀλλότριον * καὶ οὐδὲ τοῦτο µόνον, ἀλλ᾽ ὅτι προσεχύνησαν τοῖς ἔργοις ἑῶν ᾿χειρῶν. 0ὐδὲν οὕτως ἀνάξιον θεοῦ, ὡς τὸ γενέσθαι μάλιστα μὲν χαὶ τὸ γενέσθαι, πολλῷ δὲ πλέον τὸ παρὰ ἀνθρώπων. Καὶ σὺ περίζωσαι. Σύμπραξόν uot, συνἐργησὀν µοι. T ἐστι τὸ πε- ρίζωσαι; καθάπερ vàp ἱατρὸς μαθητῇ ἐπιτάττων πρὸς ἔργον μέγα" οὗ γὰρ ψιλὰ Tv ῥήματα, οὐδὲ ἅπαξ εἰπεῖν ἔδει, οὐδὲ βραχεῖ χρόνῳ, τουτέστιν͵, ᾿Ανδρεῖος Υενοῦ: παράταξἰς σοι, μάχη xal πόλεμος οὐχ ὁ τυχών. Καὶ ἁἀνάστιθι. Οὐχ ὅτι ἐχάθητο : (πῶς yàp, τοιαῦτα ὁρῶν, xal τοιαῦτα ἀχούων ;) * ἀλλὰ, Διέγειρον σαυτὸν, πρόσεχε τοῖς λεγοµένοις. διπλῆς σοι δεῖ τῆς προσοχῆς, πρός τε τὰ παρ) ἐμοῦ λεγόμενα, πρός τε «b ἐχείνοις δια- πορθμεῦσα,. Ἐνταῦθα μὲν νηπτικῶς, ἐχεῖ δὲ ἀνδρι- χῶς. Καὶ πο.]εμήσωσί σε. "Üs:e ἐξ ὧν πάσχεις, βλάπτειν μᾶλλον τοὺς illuc convertebatur. Tumultum, ebullitionem, do- lores, frixionem per lebetem signilicat. Maxima medicatio est hoc, zgrotantem servare, timorem incutere, sanam mentem injicere; per visionem ipsam in rectam viam inducere, et a prava averlere, poenitentizque locum dare. Nec enim induxit illico, ne adimeret poenitenti:e fructum, ne. que omnino deseruit, ne timorem dissolveret. Vi- des igitur moderata singula, et ex contrariis con positum — medicamentum, quali utuntur medici. Quid enim oportuit non infligere? Atqui inde se- gniores facti fuissent : an vero infligere? At nihil ita lucraturi essent. Quapropter aliquani sper absii- net, et illud molitur, ut per visionem ipsis persua- deat : mentem ipsorum concutiens, et vivam 46 spirantem orationem exhibens. VEns. 15. Quia ecce convoeo. Regum hic bellum a Babyloniis inferendum de- clarat; non unum aut alterum regem, sed omnes. Vide quomolo adducit reges ipsos, periude ac si nec bellam nec pugna futura essent, sed ut ad prae- dam propositam venirent, ut ad paratos servos, ut jam ad captivos et mancipia. Duo hic aguntur. Ut neque hi putent illos esse fortes, sed credant quod Deus omnia agit et fert : neque illi bellum casu oblatum sibi opinantes, et obsessionem a propheta significari : Ponant sedes suas, non tanquam bel- lum inferentes, sed quieti se dantes. Vkns. 16. Et loquar ad eos cum judicio. In judicio meo loquar cum illis : et illos iniqui- - tatis couvictos, ita puniam. Üpera manuum suarum, Non dico alteruin, sed quod. alienum ; neque hoc solum, sed quod opera manufacia adoraverunt. Nihil tam Deo indignutn, ut fieri : maxime quidem fieri, sed multo majus ab hominibus fieri. Vens. 17. Tu ergo accinge. Agentem me adjuva, simul labora. Quid sibi vuft accingere ? sic medicus discipulum imperio suo ad opus magnum excitat: nec enim nuda verba esse debebant, neque semel ea dicere conveniebat, nec brevi temporis spatio, hoc est, Vir esto, in acie es ; prelium et bellum non qualecunque imminet. Et surge. Non quod sederet ; qui enim fleri id potuit, cum talia videret et talia audiret ? Sed erige teipsum , attende. hzc quae dicuntur. Duplici tibi. attentione opus, et ad ea qua a me dicuntur percipienda, et ad hzc ipsa illis porrigenda. Πίο quidem accurate, illic vero fortiter. Et bellabunt. lta ut quibus rebus vexaris, noceas magis iis ui 199 SUPPLEMENTUM AD S. J. CIIRYSOSTOMI OPERA. 56 tibi malefaciunt, quam tu ipse indigne aliquid D ποιοῦντας, ?| αὐτόν σέ τι ὑπομένειν ἄτοπον. custineas. CAP. ΙΙ. Vens. 2. Recordatus sum misericerdice adolescen- lie (ucc, etc. Beneficia in illos collata enarrat, non eorum en- comia. Postquam enim pens mentionem fecit, ut ostenderet se illam justo judicio inferre, ait, semel, el bis, ac sspius: Recordatws sum misericordie adolescentie (κά, id est misericordie, qua usus sum cum juvenis esses. Quemadmodum nos gerimus erga pueros parvulos, quando nondum nostram iracundiam exaceuunt : ita et Deus in. principio et eirca exordia, quando solius gratie ipsius ope nos ΚΕΦΛΛ. B'. Ἐμνήσθη» ἑἐλέους vsótntóc cov. Τὰς εὐεργεσίας αὐτῶν λέγει, οὐχὶ αὐτῶν ἑγχώ- µια. Ἐπειδὴ γὰρ εἶπε τὴν τιµωρίαν, ἵνα δείξη, ὅτι διχαίἰαν ταύτην ἐπάγει, λέγει ἅπαξ, χαὶ δὶς, xal πολλάχις, Ἐμνήσθη» ἐλέους νεότητός σου, τοντ- ἐστι τοῦ ἑλέους * οὗπερ ἀπεδειξάμην πρὸς σὲ νέαν οὖσαν ἐμνήσθην. Καθάπερ γὰρ ἡμεῖς περὶ τὰ παι- δία μικρὰ ὄντα πολλὴν ἔχομεν φιλοστοργίαν, ὅτε οὔ - πω παροξύνουσιν ἡμᾶς ' οὕτω xal 6 θεὸς Ev. ἀρχῇ, xai iv προοιµίοις ὅτε ἀπὸ τῆς αὐτοῦ χάριτος ἔσωσε servabat, neque quidpiam ex parte illorum require- p µόνης αὐτοὺς, xai οὐκ ἁπήτει τὰ παρ ἑαυτῶν. bat. Sed tamen post liec fecisti ut ipse tui oblivi- sceretur. Quando secuta es Sanctum Israel. Hoc est : 1n hoe misericordiain demonstravi, dum effeci ul. me sequereris, dum me tibi ducem prebui ; duin iter capesserem, tibique pararem diversoria in terra quae sementem non admitiebat, non simpliciter in deserto, non ab hominibus dere- lieta, sed que nunquam fructus tulerit, ibi me sequebare. Sanctus Israel Domino. Hoc est , eo in loco tibi vize dux fui, neque hoc solum, sed et dum te et sanctum mihi effeci. Etenim magnum quidem est et sanctum esse, quid vero sit, si sanetus Dei sis, attente mihl cogita. Hinc prophetz» sermonum ad populum initium; C tanquam enim in judicio cum ipsis certans pro- priam beneflcentiam memorat, suadens propheta non injustam a se ferri in eos sententiam. Ait igi- tur : Superioribus temporibus multam tui curam in me expertus es. Juventutem, in /Egypto populi moram dicit, utpote qui tunc a Deo fuerant electi, Hlud item charitatis perfectionis (ue , perinde est atque perfecto amore te dilexi, omnem providen- tiam tibi praestans, cujus certum argumentum in eo quod sequitur : Quando, ait, comitalus es. San- etum Israel, Ac si diceret: Quando in Egypto gra- via prorsus patiens, meum auxilium implorasti, et eduxi te, et praibam, iter in deserto conimon- strans: et suppeditavi tibi ubertim necessaria in solitudine nullis trita vestigiis. Sanctus Israel! Do- mino. Hoc est Deo selectus ; sic enim ait et Moyses : Quando dividebat Altissimus gentes, quando. semi- navit filios Adam, constituit terminos gentium juxta numerum Angelorum Dei : et factus est pars Domini populus ejus Jacob **, Vgns. 5. Principium geniminum ejus. Moc est cunctorum hominum universz terra; quanquam et. reliqui illius sunt. Appellatur autem primogenitus, non quod primus factus sit, non satura, in aliis enim primogenitura amorem giguit, kic autem amor effecit ut primogenitus esset. ** Deut. xxvil. Πλην ἔλεον ἐπιδείκννται, ἄλλ᾽ ὅμως εἰς λήθην αὐτὺν ἑτοίησας ἐμπεσεῖν μετὰ ταῦτα. Tov ἐξακο.ουθησαί σε τῷ ἁγίῳ "opas. Τουτέστιν, Ἐν τούτῳ ἔλεον ἐπεδειξάμην, Ev τῷ ποιῆσαι ἐξαχολουθῆσαί pot, ἓν τῷ προηγεῖσθαί σου, ἐν τῷ ἀπιέναι καὶ Ἱεροξτοιµάξδειν χαταγώγια ἓν vfi μὴ σπορίµῃ ’ οὐχ ἁπλῶς ἐν ἑρήμῳ, οὐχ ὑπὸ ἀνθρώ- πων κχαταλελειμμένῃ, ἀλλὰ µηδέποτε sta dv χαρπόὀν ' ἐχεῖ Ἰκολούθεις pot. Ἅγιος "opas; τῷ Κυρίῳ. Τουτέστιν, Ἐχεῖ σου προηγούµην, xal οὐ τοῦτο µόνον, ἀλλὰ xa Ev τῷ ἅγιόν σε ποιῆσαι, χαὶ ἅγιον ἐμο[ί. Μέγα μὲν γὰρ καὶ ἅγιον εἶναι, ὅταν δὲ xol θεοῦ ἅγιος εἶ, ἑννόησόν µοι. Ἐντεῦθεν ἡ ἀρχὴ τῶν λόγων τοῦ προφήτου τῶν πρὸς τὸν λαόν ὡς γὰρ χρινόµενος πρὸς αὐτοὺς ἆπο- μιμνήσχει τῆς ἰδίας εὐὑεργεσίας πείθων τὸν προφί- την, ὡς o0x ἀδίχως ἐχφέρει xav αὐτῶν τὴν φῆφον. Λέγει τοίνυν, ὅτι "Ανωθεν πολλῆς τῆς παρ’ ἐμοῦ χη- δεµονίας ἀπήλανσας. Νεότητα δὲ λέγει τὴν ἓν Λἱ- γύπτῳ διατριθὴν τοῦ λαοῦ , ὡς τότε ἐχλεγέντων πα- ρὰ θεοῦ. Τὸ δὲ, ἁγάπης τε.Ίειώσεώς σου, ἀντὶ τοῦ, Τελείως σα Ἰγάπησα, πᾶσαν πρόνοιάν σοι νείµας xai ἡ ἀπόδειξις ἀπὸ τοῦ ἐπαγομένου' Ἐν τῷ, qn- σὶν, ἐξακο.Ὄουθῆσαί σε τῷ ᾿Αγίῳ Ἱσραή.. "Avi! τοῦ. Ἠνίχα ἐδεήθης µου πάσχων πἀνδεινα ἓν Αἱ- γύπτῳ, χαὶ ἐξήγαγόν σε xal ἡγούμην ὑποδειχνὺς τὴν ὁδὸν ἐν τῇ ἑρήμῳ. Καὶ παρεῖχόν σοι ἄφθονον τῶν D ἀναγχαίων tr,» χρείαν ἓν ἑρημίᾳ ἀτριθεῖ. Ἅγιος "copa τῷ Κυρίφ. Τουτέστιν, ἀφωρισμένος τῷ Qs. Οὕτω γὰρ λέγει χαὶ ὁ Moon" Ore διεµέριζεν ὁ Ὕψιστος ἔθνη, ὡς διέσπειρεν υἱοὺς ᾿Αδὰμ, ἔστησεν ὅρια ἐθνῶν, κατὰ ἀριθμὸν ἀγγέ-ων θεοῦ, xal ἐγεγήθη μερὶς Κυρίου Auóc αὐτοῦ Ιακώδ. ἈΑπαρχὴ γε)γημάτων αὐτοῦ. Τουτέστι τῶν ἀνθρώπων ἁπάντων, τῆς οἰκουμένης ἁπάσης, χαίΐτοι xai οἱ ἄλλοι αὐτοῦ. "περ οὖν λέχε- ται πρωτότοχος, οὗ διὰ τὸ πρῶτος γενέσθαι, οὗ διὰ φύσιν ἐπὶ μὲν γὰρ τῶν ἄλλων fj πρωτοτοχία ποιεῖ την ἀγάπην' ἐνταῦθα δὲ ἡ ἀγάπη ἐποίησε πρωτότο- xo) εἶναι. 751 Τουτέστιν ἡ ànapyt] τῷ Θεῷ οἰκεία, xat o) δύνα- A τα: ἄλλως γενέσθαι. Οὕτω xaX ὁ "Iapatà &x πάντων τῶν ἐθνῶν γενόμενος. Πάντες οἱ ἑσθίοντες αὐτὸν απ.Ίημμελήσουσι xaxàá ἐπ᾽ αὐτοῖς. Οὗ μιχρὸν xai τοῦτο δῶρον τὸ ποιοῦν τοὺς ἐχθροὺς ἀπόλλυσθαι τοὺς αὐτοῦ. Ὡς γὰρ ἁμαρτάνει ὁ τῶν ἁπαρχῶν Ὑευόμενος, οὕτως xai ὁ εἰς σὲ πλημμελῶν. Διὰ τοῦτὸ πάλαι καὶ τὸν Φαραὼ ἐτιμωρησάμην, xat πάντας τοὺς ἑπανισταμένους' τὰ γὰρ παλαιὰ διηγεῖ- . ται. Τὸ δὲ, ἐσθίοντες, ἀντὶ τοῦ, φαγόντες, καὶ τὸ, π.1ημμε.1οῦσι, ἀντὶ τοῦ, ἐπ.ημμέ.ησαν. ᾿Αχούσατε .1όγον Κυρίου, olxoc ᾿Ιακώθ. 'O θαῤῥῶν τοῖς ἑαυτοῦ διχαιώµασι, o0 παραιτεῖται πολλοὺς εἶναι τοὺς ἀχροατάς. ᾽Αλλὰ xal σπουδάζει FRAGMENTA IN JEREMIAM. 158 Hoc est, ut primitiz: Deo proprie conveniunt, neg aliter fieri potest, sic fuit et Israel ex univorsis gentibus. Omnes qui comedent eum delinquent, mala addu- cam super eos. | Non modicum ethoe munus, quod facit, ut iniurici ejus depereant. Sicut enim qui primitias degustat, delinquit, ita utique et qui contra te inique agit. Ob hoc Pharaonem oliin multavi , oninesque coutra insurgentes; antiqua enim narrantur. Qui come: deni vero ail, pro qui comederunt, eX delinquent, pro deliguerunt. VEns. 4. Audite verbum Domini, domus Jacob. Qui sus fidit justitie, multos auditores non refu- gil, sed omni studio prieclarum sibi theatrum pa- πανταχοῦ λαμπρὸν ἔχειν τὸ θέατρον, ὅπερ xat ὁ B rare nititur, quod et Deus facit non homines modo, θεὸς ποιεῖ, οὐχ ἀνθρώπους µόνον, ἀλλὰ xal τὰ ἄφνχα χαλῶν, xai αἱρούμενος xal ἐπὶ τῶν ἔξω δι- χασττρίων δικάζεσθαι. ὍὉ βουλόµενος ἀκουέτω, διὰ τὸ περιφανὲς τῶν δικαίων, ὡς Ove ὑποπτεύων cl παραιτεῖται τοὺς διχαστάς. Τίεὕροσαν οἱ πατέρες ὑμῶν ἐν ἐμοὶ π.ημμέά- Anpa ; Ti λέγεις ; μετὰ τοσαύτην ἀπειλην, μετὰ τοσ- εὔτων φόδον moloyn ; Nai, φησί. Τοιοῦτος γὰρ ὁ ἐρῶν * οὐκ ἀνέχεται µέχρι πολλοῦ φορτικὰ φθέγ- γεσθαι πρὸς τὸν ἑρώμενον * ἀλλὰ βαρέα | ἆ.1.1. ἀθαρέα] καὶ ἐντρεπτικὰ αὑτοῦ, μᾶλλον ἁλγῶν ἐπὶ τοῖς ἐχείνου χαχοῖς. Τί εὕροσαν οἱ πατέρες ὑμῶν ἐν àpol π.ημμέ.ῖημα; TU τοῦτο; τοὺς πατέρας προσ- ἀγεις πρὸς τούτους ἔχων τὸν λόγον; ἵνα δείξῃ, ὅτι τούτους οὐ δι) ἐχείνους εὐξεργέτησεν, ἁλλὰ δι’ αὖ- τοὺς, ὃ μᾶλλον αὑτοὺς ὑπευθύνους Toti τῇ xo- λάσει. "Οτι ἁπέστησαν μακρὰν ἁπ' ἐμοῦ , xal ἑπορεύ- θησα» ὁπίσω τῶν µαταίων. ὉΟρᾶᾷς τὴν χατηγορίαν; οὐχ ἁπλῶς ἀπέστησαν, ἀλλὰ μαχράν πολὺ yàp ὄντως μακρὰν, ἀπὸ τῆς θείας φύσειυς ἐχείνης ἐπὶ λίθους ἑλθεῖν. θὕτω µα- χρὰν ὁδὸν ἑκάτερα ταῦτα τὰ πρἀγµατά [ὰᾶ0.1. πέρα- τά] ἐστιν. Καὶ ἐματαιώθησα»ν. Τουτέστιν * 0ὐδὲν εὗρον, xai οὐδὲ οὕτως ἀνέστη- σαν, οὐδὲ µετενόησαν. Πολὺ μῖσος τὸν εὐεργε- τοῦντα ἁἀποατρέφεσθαι, xai τοὺς βλάπτοντας αἱ- ρεΐῖσθαι. | Καὶ οὐκ εἶπαν' Ποῦ ἐστι Κύριος; Οὐ µόνον οὐχ εὑρόντες εἶπον, χαίτοι γε ὑπὸ τῆς πῶν πραγμάτων ἀνάγχης ὡθούμενοι τὰ γὰρ ἀγαθὰ παρόντα μὲν χαταφρονεῖσθαι εἴωθεν' ὅταν δὲ ἀποστῇ, τότε μάλιστα ἐπιζητεῖται. Ἔντανθα δὲ οὐχ οὕτως, καΐτοι γε ἔχοντες ἱχανὰ µνηµόσυνα τῆς εὐεργεσίας αὑτοῦ. | 'O ἀναγαγὼν ἡμας éx γῆς Αἰγύπτου. Αὕτη δευτἐρα εὐεργεσία, τὸ ὁδηγηθῆναι. Καὶ τίνος ἕνεχεν ἐχεῖθεν ἀνέφερεν; "Iva μὴ πά- At τὴν Αἴγυπτον ζητήσωσι, τὸν πόλεμον ἰδόντες. El γὰρ μακρὰν αὐτοὺς περιέτρεψε, xat μνησθῆναι ἑχείνης ἔπεισε, πολλῷ μᾶλλον τότᾶ νεαρῶν ὄντων verum et ἱπαμίπιδία convocans, voleusque vel apud profana tribunalia judicio contendere. Audiat qui vult; babet enim clarissimis rationibus justitiam a se stantem. Qui vero suspicione laborat, semper ille arbitros subterfugit. Vkns. 5. Quid invenerunt patres vesiri in me de- lictum. Quid ais ? post tot minas totque terrores sui defen- sionem suscipis ? Maxime, ait. lloc enim amantis est, non fert dia eum amato asperos habere sermones, sei minime molestes, et qui vuberem illi injiciam, dolens potius de malis ejus. Quam invenerunt putres vestri in me iniquitatem ? Quid est hoc ? Patres pro- fers in medium, cum ad ipsos sermonem habebas ? ut ostenderet quod hos non intuitu majorum, sed ipsorum affecerit beneficiis, quod majoribus ipses penis reddit obnoxiores. Quia recesserunt longe a me, et ambulaverunt post vana. t Cernis querelas non admodum vehementes ? Non simpliciter defecerunt, sed longe: multum enim equidem longe, a divina illa natura ad lapides se convertere. Sie magnis viarum spatiis bac invicein distant. Et vani facti sunt. Hoc est, uihil adinvenerunt, nec tamen erexerunt se, nec: penitentiam egerunt. Ne ingeus id offen- D sionis et malevolentize signum, benefactorem aver- sari, et noxios amplecti. Vgns. 6. E! non dixerunt : Ubi est Dominus. Non solum nou invenientes dixerunt, etsi rerum necessitate coacti ; boua enim cum adsunt, οοιι- temni solent ; cum absunt, tunc potissimum queerumn- tur. Hic autem non ita : cum tamen multas bene- ficiorum ejus baberet memorias. Qui deduxit nos de deserto. Secundum hoc bene(icium, ducem illum habuisse. Et quanam de causa οχ /Eyypto deduxerat ? Ne denuo bellum videntes Egyptum quirerent ; si enin, longe eos avertisset, multo magis tunc eos in illius metuoriam provocasset, recentibus adliuc malis, οἱ 759 SUPPLEMENTUM AD S. J. CHRYSOSTOMI OPERA. 190 liberatione et memoria adhuc vigente. Deus enim A τῶν δεινῶν, xal τῆς ἁπαλλαγῆς, xat τῆς µνήµης perinde agebat ac si quis magno cum labore ubi cuipiam sanitatem recuperarit, arte etiam indigeat, qua illi persuadeat eligenda esse qua cenducunt. Commemoratisa se collatis beneficiis, illum ipsum testem dictorum producit, consequenterque ad ea quie superius dixerat, omnia dicit. Vgns. 7. Et eduxi vosin Carmelum. Et hec pro maximo beneficio adnumerauda : pauperes, nudos, ad aliena bona perduxit, nullis laboribus, nulla usos ope agriculture. Sed ad pa- ratam mensam. adduxi. Nec solum dux illis przivi, sed et portum dedi et quietem. Quid huic humani- tati benevolentizeque par esse poterit? Bona autem Carmeli immensas vocat opes. Per locum hune, terram promissionis significat. Carmelus autem. et terram. pinguem babebat, et fructus producebat generosos. Et ingressi estis, et contaminastis terram, etc. Hac benefactori retribuistis, ex quibus bona reddere oportebat, ex his eontumelias intulistis ; per quie ipsi bona suscepistis, per ea inique egi- 3tis, gratiamque ipsa evertislis. Vide ut locum sibi vindicet , quo nequitiam ostendat enormiorem. Ego quidem vos huc adductos quiescere feci, vos autem contrarium effecistis, Vas. 8. Sacerdotes non dixerunt. . Quos maxiimne decebat et aliorum esse magistros. Vide a capite mala. Hoc est, Scribe et doctores nescierunt me : hic vitam impuram dicit: si enim nibil ad illos spe- ctaret, si non eduxissem de terra ZEgypti, sacer- dotes erant, oportebat eos teneri legis studio. Et pastores. llonore principatus a me aucti. Et pro- phete. Pseudoprophetas hic ait. Sacerdotes non suni locuti. Ὀο his qui sacra ministeria obeunt lo- quitur. Et defendenies. De principe sacerdotum lo- quitur, qui przit populo. Vins. 9. Propterea adhuc judicio contendam vo- biscum. | Et certe non opus erat judicio, sed sententia et ceudemnatione. Vel hoc sibi vult : Non omnia dixi, sed et aliqua quzdam supersunt dicenda : adhuc judicio conveniri volo. Vel quod vos me ut vobis- cum judicium hoc ineam impulistis. Et cum filiis filiorum vestrorum judicio conten- dam. :Anne igitur ab his poenas non sumis? Summam, ait. Dilationem dicit. Quod adhuc judicor, cum adeo manifesta sint ea qux profero, non refugio ut vobiscum, et cum vestris filiis ad judicium stem, vobisque et illis rationes reddam. Nolim quippe putetis me propter prima delicta eos condemnare, εἰ cum illis et aliis omnibus judicium subeo. Quoniam dicturi eraut : Nihil ad nos, si patres peccaverunt : ueque justum est, pro inique patra- tis ab aliis nos peenas dare , volens ostendere hos αὐτοῖς μενούσης. Ταυτὸν γὰρ ἐποίει θεὸς, olov ἂν εἴ τις χαµάτῳ πολλῷ εἰς ὑγείαν τινὰ προαγαγὼν, xai μηχανῆς δέοιτο πρὸς τὸ πεῖσαι ἑλέσθαι τὰ συµ- φέροντα. Εἱρηνικῶς τὰς οἰχείας εὐεργεσίας, αὐτὸν ἐχεῖνον μάρτυρα τῶν λεγομένων παράγει. ᾿Αχολούθως δὲ πάντα λέχει τῷ ἀνωτέρῳ λεχθέντι. Kal εἰσήγαγον ὑμᾶς εἰς τὸν Κάρμη.Ίο». Καὶ ταῦτα εὐεργεσία μεγίστη, τοὺς πτωχοὺς, τοὺς γυμνοὺς εἰς τὰ ἀλλότρια εἰσήγαγον ἀγαθὰ, οὗ ποι{- σαντας οὐδὲ ἑνεργήσαντας. ᾽Αλλ’ ἐπὶ τράπεζαν Ίγα- γον ἔτοιμον. Οὐχὶ ὡδήγησα µόνον, ἀλλὰ χαὶ λιμένα παρέσχον, xal τὴν ἀνάπαυσιν. Tí ταύτης τῆς φιλο- φροσύνης (aov ; ἀγαθὰ δὲ Καρμήλου, «bv πλοῦτον B λέγει τὸν πολύν. Απὺ τοῦ τόπου τὴν γῆν τῆς ἐπαγγελίας λέχει. 'U δὲ Κάρμηλος ἣν πίονα y» ἔχων, χαὶ γενναἰους φέρων τοὺς χαρπούς. Καὶ εἰσή.-θετε καὶ ἐμιάνατε τὴν riiv µου. Τούτοις ἡμείψασθε τὸν εὐεργέτην, ἀφ᾽ ὧν εὖ ποιῆ- σαι ἔδει, ἀπὸ τούτων ὑδρίσατε' δι ὧν εὖ ἐπάθετε, διὰ τούτων ἑκακοποιήσατε, xal τὴν χάριν αὐτὴν ἀν- ετρέφατε. "Opa πῶς οἰχειοῦται τὸν τόπον, ἵνα δείξῃ µείζω τὰ ἁμαρτήματα. Ἐγὼ μὲν ὑμᾶς ἐνταῦθα &v- έπαυνσα εἰσαγαγὼν, ὑμεῖς δὲ τοὐναντίον ἑποιῆσατε. Οἱ ἱερεῖς οὐκ εἶπαν. Ot μάλιστα ἔδει xal ἑτέρων εἶναι χαθηγητάς. Ὅρα ἀπὸ τῆς χεφαλῆς τὰ xaxá. Τουτέστιν οἱ Γραμματεῖς, ol διδάσκαλοι οὖχ ᾖδε- σάν µε. Ἐντανθα τὸν βίον λέγει τὸν ἀχάθαρτον. Et γὰρ μηδὲν ἐχείνων fjv, εἰ γὰρ μὴ ἐξήγαγον ἐξ Αἱ- γύπτου, ἱερεῖς σαν, ἔδει τὸν νόµον φιλοσοφεῖν ; tc- µηθέντας ἀρχῇ παρ' ἐμοῦ. Kal οἱ προφῆται. Τοὺς Ψευδοπροφήτας φησὶν ἐνταῦθα. Οἱ ἱερεῖς οὐκ εἶπον περὶ τῶν τὰς «λειτουργίας ἐχπληρούντων λέγει. Καὶ οἱ ἀντεχόμενοι * περὶ τοῦνἀρχιερέως λέχει, ὃς χαθ- ηγεῖται τοῦ λαοῦ. Διὰ τοῦτο ἔτι κριθήσοµαι πρὸς ὑμᾶς. Καὶ μὴν οὐχ ἔδει χρίσεως, ἁλλ᾽ ἀποφάσεως, ἁλλὰ καταδίχης. Ἡ τοῦτο βούλεται εἰπεῖν, ὅτι O0 πάντα εἶπον, ἀλλ᾽ ἔχω xal ἕτερά τινα εἰπεῖν - ἔτι ἔχω χρι- D θῆναι "ἡ ὅτι "Y μεῖς µε ἠναγχάσατε διχάσασθαι πρὸς ὑμᾶς. Καὶ πρὸς τοὺς υἱοὺς τῶν viov ὑμῶν κριθή- cogat. Οὐχοῦν τούτους οὗ κχολάζεις; Na, φησἰ. Tiv ὑπερδολὴν λέγει, ὅτι Καὶ ἔτι χρίνοµαι, xal οὕπω ὄντων τῶν δικαιωμάτων, οὗ παραιτοῦμαι, xa πρὸς ὑμᾶς, xal πρὸς τοὺς υἱοὺς ὑμῶν κριθῆναι, xai λόγον δοῦναι ὑμῖν χἀκείνοις. Mt γὰρ δὴ νοµίσητε ἀπὸ τῶν προτέρων ἑγχλημάτων ἐχείνους µε χαταδιχάζειν, καὶ πρὸς ἐχείνους χρίνοµαι, οὗ παραιτούµενος πρὸς πάντας χρἰνεσθαι. Ἐπειδὴ ἔμελλον λέγειν ὡς Οὐδὲν πρὸς ἡμᾶς, εἰ οἱ πατέρες Ἡμαρτον. οὐδὲ δίκαιον ὑπὲρ τῶν ἑτέρων πλημμεληµάτων δίχην δοῦναι' βουλόμενος δεῖδα:, ὅτι 7061 FRAGMENTA IN JEREMIAM. 162 οὖκ ἑλάττους xal οὗτοι τῶν προγόνων, qnatv: Οὐ πρὸς À minime majoribus suis meliores. Non cum illis, ait, ἐχείνους χριθήσοµαι μόνον, à)Àà xat πρὸς ὑμᾶς, χαὶ οὗ πρὸς ὑμᾶς µόνον, ἁλλά χαὶ πρὸς τοὺς ἐχγό- νους * ἵνα τὸ μέγεθος τῆς αὐτοῦ φιλανθρωπίας πα- ῥραστήσῃ, ὅτι ἐπὶ τοσοῦτον ἐνέγχας τοὺς ἁμαρτάνον" τας οὐκ ἔπεισε µεταθάλλεσθαι τὴν γνώµην. ΔιὲΊθετε εἰς νήσους Xettielp. Καὶ αὐτοὶ παραγίνεσθε, χαὶ δι ἄλλων μάθετε, οὗ χωλύω. Οὐδὲν εὐηργέτηχα , οὐδὲν πεποίηχα. Πα- τριχῶς ὑμῖν εἰμι θεός. Μιμήσασθς τὰ ἔθνη, ol τοὺς αὐτῶν οὐχ ἀφιᾶσι, xal ποτὲ μὲν Óvov, xai βοῦν, ποτὲ δὲ ἁἀσπίδα ἔχοντες θεούς. Εἶτα ὁ πρὸς αὐτοὺς ἔλεγχος &mb παραδείγματος’ ὅτι Διέθετε εἰς νήσους Κεττιδίµ. Ἱστορίαν τοιαύ- την φησὶν ἐνταῦθα. Χεττιεὶμ, τινὲς ἔφασαν Κν- πρίους, τινὲς δὲ Χίους' Κηδὰρ δὲ ὄνομα πόλεως Σα- ρακηνῶν. Φασὶ δὲ iv μὲν τῇ Xl πολνοµθρίἰας εἶναι, ἐπιλείπειν δὲ ὑετὸν Ῥαραχηνοῖς. Ὡς οὖν εὐφορούσης τῆς γῆς ἐχ τοῦ ὐετοῦ, νοµίζοντες οἱ τὴν Κ.ηδὰρ o!- χοῦντες, ὡς ὅτι περ χατὰ προστασίαν τοῦ αὐτόθι θεοῦ ὁ ὑετὸς γίνεται, τὸν ἑαυτῶν θεὸν, χατὰ μµέντι- νας Ex χρυσίου κατεσχευασµένον, κατὰ δέ τινας xal ἀπὸ µαργαρίτου, ἀνεχόμισαν πρὸς τοὺς Χίους, ξύλι- voy ἔχοντας θεὸν f) ὀστράχινον, ὥς τινές φασιν ἀντ- αλλάξασθαι βουλόμενοι. Οἱ δὲ οὗ πρὸς τὸ πολύτιμον τῆς ὕλης ἀφορῶντες, ὅλως δὲ τιμῶντες τὸν ἑαυτῶν θεὸν, οὐχ ἡλλάξαντο. Τοῦτο οὖν φησιν, ὅτι Τὰ μὲν λοιπὰ ἔθνη, τοσοῦτον τὸ σέθας ἔχουσι εἰς τὸν οἱ- χεῖον θεὸν, ὥστε οὐδὲ τιµίας OX; ἀλλάξασθαι ἑλάτ- τονα διδόντα * ὁ δὲ λαός µου τοσαύτης τῆς παρ) ἐμοῦ χηδεµονἰας ἁπολαύσας xai δόξης τετυχηχὼς, ὥστε xai παρὰ πᾶσιν ἄδεσθαι τὰ εἰς αὐτὸν γεγενηµένα θαύματα, bv οὐδενὸς θέµενος μέρει, τὴν µεγαλουρ- γίαν ἐπὶ τὴν τῶν εἰδώλων fixe θεραπείαν, καὶ ταῦτα χέρδος ἔχων οὐδέν. El ἁλ.1άξονται ἔθγη θεοὺς αὐτῶν. Ὅτι αὐτοὺς οὐχ ἀφιᾶσιν οὕτως εὐσυνειδήτως ἔχουσι πρὸς τὴν ἁμαρτίαν. Ορᾷς τὰ παραδείγµατα xai ££ ἁμαρτημάτων γινόμενα ; Τὸ [τοῦτο] γὰρ δεινὸν, ἀλλ᾽ ὅμως ἐπειδὴ ἔλαχον, καὶ ἔχουσιν. O5 τοῦτο προτρέπων λέχει, ἀλλά xal τούτους ἑντρέψαι βουλόμενος. O0x ἀποδεχόμενος αὖ- τοὺς οὐδὲ θαυμάζων. Mi) γένοιτο. Ἐχεῖνοι xal ἐπὶ βλάδη πχραμένουσι τοῖς οἰχείοις" ὑμεῖς δὲ ἐπὶ βλάδῃ μεταπηδᾶτε τοῦ οἰχείου Δεσπό- του. Ἐχεῖνοι xàv δεινόν τι δεῆσῃ, οὐκ ἂν ἕλοιντο ἀφεῖναι τοὺς αὑτῶν' ὑμεῖς δὲ ὠφελούμενοι, οὖχ ἂν ἕλοισθε παραμεῖναι. Ἐξέστη ὁ οὑραγὸς xal ἔφριξεν ἡ yn. Ἐπὶ γὰρ τῶν ἁτόπων xai τὰ ἄφυχα λέγομεν ἑξ- έστασθαι ὑπερθολιχῶς' τοσαύτη ἡ χαχία, ὡς μὴ ἆν- θρώπους µόνον, ἀλλὰ xal αὐτὰ τὰ ἀναίσθητα ἑχ- πληξδαι, πάντα ὑπερδαίνει λόγον, πᾶσαν διανοίας δύ- νλμιν τὸ ἁμάρτημα. Λέγει Κύριος. Τοῦτο πανταχοῦ λέγει, ἵνα προφήτου vv κατηγορίαν εἶναι. p? νοµίζη τις, τοῦ tantum judicio contendam, sed et vobiscum ; nec tantum vobiscum, sed el cum posteris : ut immen- sam suam humanitatem . astrueret, quandoquidem : tandiu sustinuit peccantes, neque persuadere 'po- tuit ut sententiam mutarent. γελιο. 40. Idcirco venite ad insulas Clhetiim. Et ipsi proficiscimini, et ab aliis discite. Non pro- hibeo. Nihil beneflcii contuli, nihil dedi. Paternus vobis sum Deus. JEmulamini, gentes, quz& deos pro- prios non relinquunt, et vos quandoque asinum et bovem, quandoque vero aspidem colitis pro Deo. Deinde ab exemplo eorum sumitur reprehensio. Transite αά insulas. Chetiim. Historiam hujusmodi attingit : Chetiim quidam Cyprios, Chios alii ex- posuere ; Cedar autem nomen urbis Saracenorum. Aiunt porro Chium insulam multis irrigari imbri- bus, Saracenos contra imbribus destitui; cum igi- tur terra fertilis reddatur imbre, qui Cedar ha- bitabant putantes przsidio Dei, qui Chiis coleretur, imbris copiam effundi, deum suum, ut quidam fe- runt, ex auro, ut alii, ex margaritis constructum 2d Chios asportaruut', qui deum ligneum, ut aiunt, vel testaceum venerabantur, ad permutandum. Hi vero, despecta pretiosa materia, deumque suum prorsus venerantes permutationem abnuerunt. 1ου itaque ait, quod reliquze gentes tanta veneratione deum suum prosequuntur, ut mec viliorera. ma- teriam pretiosa permutare vellent. At populus meus C tanta cura diligentiaque a me exceptus, eamque consecutus gloriam, ut et apud omnes celebrentur miracula ipsi exhibita, magnorum operum effectio- nem nullo loco habens, ad idolorum cultum 69 transjecit, idque nullum lucrum inde capiens. Vrns. 14. Si mutarerínt gentes deos suos. Quod ipsos non derelinquunt, adeo pura mente sunt in peecato. Vides exempla et a delictis de- promi ? [ου enim nefariuin, quia tainen sortiti eos sunt, tenent. Non loc cohortans ait, sed ut rubore suf- fundantur, exhortans. Non probans , aut laudans. Absit. llli etiam damna ferentes suos retinent deos : : damno vestro proprium dominum deseritis : llli, vel si per acerbum quid ferre oporteat, nunquam reliquerint. deos proprios, vos autem etiam cum magnis emolumentis id nequaquam effeceritis , sed desistere compellimini. Vgns, 19. Obstupuit celum super hoc, et inhor- ruit terra. In rebus absurdis et inanimata obstupescere di- cimus lyperbolice : tanta est nequitiei vis, ut non solum hominibus, sed et insensatis stuporem inji- ciat. Omnem rationis, omnem cogitationis faculta- tem excedit peccatum. Dicit Dominus. Ilec ubique profert, ne quis prophete? accusa- tionem esse censeat. 765 Rursus suum populum vocat amore philtroque percitus, Miserantis, non accusautis hzee sunt : de- plorantis, non insultantis. Me dereliquerunt fontem aqua vive. Non dico ob amicitiam, sed propter vitam ipsorum. Oninia enim ipsis prebui bona, doctrinae perspicui- tatem, candorem, puritatem, perennitatem. Vere enim Deus hoc est vitx: fous. [πο omnia bona scaturiebant, fontem hunc non ipsi fecerunt, sed sponte sua profluit, quo illi relicto quem elege- runt? tt [oderunt sibi cisternas conirilas. Nec ab aliis accipientes dare, omnium inopes, nudi, bonorum expertes. Silii perpetua laborare malue- SUPCLEMENTUM AD S. J. CHRYSOSTOMI OPERA Vgns. 15. Duo enim et; mala fecit populus meus. À 704 "Οτι δύο xal πονηρὰ ἑποίησεν ὁ JAaóc µου. Ἱάλιν ἑαυτοῦ καλεῖ λαὺν, ὑπὸ του πόθου ἔτι xol τοῦ φίλτρου: ἑλεοῦντός ἐστιν, οὐχὶ χατηγοροῦντος ταῦτα, ταλανίζοντος, οὐχ ἐπεμθαίνοντος. Εμὲ ἐγκατέλιπον πηγὴν ὕδατος ζωῆς. Οὐ λέγω διὰ φιλίαν, διὰ γοῦν τὴν ζωὴν τὴν αὐτῶν" πάντα γὰρ αὐτοῖς παρέαχον τὰ ἀγαθὰ, τὸ διειδὲς τῆς διδασκαλίας, xoi τὸ χαθαρὸν xai ἀθόλωτον, τὸ ἀέν- ναον. "Όντως γὰρ τοῦτό ἐστιν ὁ θεὸς πηγἡ ζωῆς, πάντα ἀνέδλυζεν ἐνταῦθα τὰ ἀγαθὰ, ταύτην τὴν πη- γἣν οὖκ αὐτοὶ ἐποίησαν, ἁλλ' αὐτόματος, ἥντινα ἀφέντες, τίνα εἴλοντο ; Καὶ ὥρυξαν ἑαυτοῖς «ἑάκκους συντετριµµένους. Ο0ὐδὲ παρ) ἑτέρων λαθόντες δοῦναι, ἑρήμους, γυμνοὺς, καὶ χενοὺς ἀγαθῶν, v δίψει εἴλοντο εἶναι runt, frustra insudaruut. Jure nullum sibi insitum B διηνεχῶς, µάτην ἐπόνησαν' εἰχό-ως οὐδὲν ἔχουσιν habent bonum, sed nec ab aliis acceptum , nec eiiam si velint, possunt ; nec si quis infuderit, con- tinent. Vgns. 14. Nunquid servus est. Israel, aut verna- culus ? ͵ Dixit quod cisterna non poesunt, inler itaque demonstirationeu : quanam enim alia de causa servi facti sunt ? Nonne propter hac? Nec fas est di- cere, verba hac esse. Excusat fere $e, culpam in illes conjiciens. Nec enim a priucipio talis erat, sed sibi servitutem attraxit. Num uti servum contemnebam ? Non velut filii curam gessi ? Aut vernaculus est Jacob? Nonne et progenitorem ipsius in honore habui ? ut et post mortem, illum honorem memoria recolens. Hoc est, ego quidem a principio filii loco eum mihi habueram, ipse vero contemptibilem semet effecit : quare et hostium niancipium factus est? Vgns. 16. Et filii Mempheos, εἰ Taphnas cogno- verunt te, el illuserunt tibi. Tantum non deplorantis hoc est : Unde tibi eve- nerunt? Revocantis eos : et illuserunt tibi. Quod omnium zrumnarum inaxime homines pungit, co- gnoverunt te ; veluti cuidam puella ingenuz pro- jecte, et insultantes illuserunt tibi. De JEgyptiis loquitur. Quidam autem pro cogno- serunt, dixerunt pascent, metaphora usi ; adjunxit οἴκοθεν ἀγαθὸν, ἁλλ᾽ οὐδὲ παρ) ἑτέρον λαθόντες, οὐδ' ἂν ἐθέλωσι δύνανται, οὐδ' ἂν ἐπιχέητις χατέχουσιν ἀγαθόν τι. Mj δοῦ.Ίός ἐστιν Ἱσραὴ-, f) οἰχογεγής ἐστιν, Εἶπεν ότι οὐ δυνανται οἱ λάχκοι λέγει λοιπὸν τὴν ἀπόδειξιν' πόθεν γὰρ ἄλλοθεν δουλοι γεγόνασιν, οὐχὶ ἀπὸ τούτων; Οὐκ Évc εἰπεῖν, ὅτι ῥήματά ἐστι ταῦτα, μονονουχὶ ἀπολογεῖται ὅτι αὐτοὶ ἑαυτοῖς αἴτιοι. O0 γὰρ δὴ ἐξ ἀρχῆς τοιοῦτος ἣν, ἁλλ᾽ ἑαυτῷ τὴν δου- λείαν ἑ πεσπάσατο. M ὡς δούλου χατεφρόνουν; Οὐχ ὡς υἱοῦ προενόη- σα: "H οἰκογενής ἐστι Ιακώδ; "H οὐχὶ καὶ τὸν προπάτορα διὰ τιμῆς ἤγαγον, ὥστε xat μετὰ θάνα- τον αὐτὸν τιμᾶν τῇ µνήμῃ; Τουτέστιν' Ἐχὼ μὲν ἄνωθεν ἐν υἱοῦ τάξει αὐτὸν ἑχτησάμην, αὐτὸς δὲ εὐχαταφρόνητον ἑαυτὸν πεποίηκεν διὰ τοῦτο xal τοῖς ἐχθροῖς ὑποχείριος Υέγονεν. Καὶ υἱοὶ Μέμφεως, xal Τάφνας ἔγγωσάν σε, xal κατέπαιζόὀν σου. Μονονουχὶ ἀποδυρομένου koxl* Πόθεν aot. ταῦτα γέγονεν; ᾽Αναχαλουμένου αὐτοὺς, Kal κατέπαιξἀν σου. Ὁ μάλιστα τῶν συμφορῶν τοὺς ἀνθρώπους δάχνειν εἴωθεν, τὸ ἔγγωσάν σε, χαθάπερ τινὶ χόρῃ εὐγενίδι ῥιφείσῃ, χαὶ ἐμπαροινήσαντες κατἐπαιζἀν σου. Περὶ Αἰγυπτίων λέχει. Τινὲς δὲ τὸ, ὄγγωσαν, ποιμανοῦσιν, ἔφασαν, μεταφορᾷ χρησάµενοι, xai autem, et illuserunt tibi, ut inferentium mala nequi- p τὸ, κατέπαιξαν ἐπήγαχεν, ἵνα τῶν καχούντων τὸν tiam exprimeret. Vins. 17. Nonne hec feci tibi illud, quod dere- liquisti me ? Vides quod non mea causa hzc profero, sed tui ? unde igitur hzc? Quare urbes desolatz:: ? leones irruerunt, et illi illuserunt ? Nisi quia me dereli- quisti, qui deduxi te per terram desertam, ei effeci ul peruransires innoxia. VERs. 18. Et nunc quid tibi, et vie /£gypli, ul bibas aquam Geon ? lioc omnes crimini dant, quod derelicto Deo, ipiuiicos in auxilium convocarunt, et insidias struen- tes et amicos ascripserunt. Fervet Deus zelotypia, xaxíav σηµάνῃ. Οὐχὶ ταῦτα ἑποίησέ σοι, τὸ xacaAuxeiw ἐμέ ; ὉΟρᾷς ὅτι οὐχ ἐμοῦ ἕνεχεν ταῦτα λέγω, ἀλλὰ τῶν σῶν. Πόθεν γοῦν [γὰρ] ταῦτα γεγένηται ; πόθεν ἔρη- pot αἱ πόλεις; πόθεν οἱ λέοντες ἐπεισέθησαν; πόθεν ἐχεῖνοι χατέπαιξαν; El μὴ ἐμὲ ἑγχατέλιπες, τὸν διαγαγόντα σε ἓν τῇ ἐρήμῳ., χαὶ παρασχευάσαντα ἁσινῆ παρελθεῖν. : Kal νῦν τί σοι ἐν τῇ ὁδῷ Αἰγύατου, τοῦ ποιεῖν ὕδωρ npov ; Τοῦτο πάντες ἐγχαλοῦσι, καὶ χατηγοροῦσι χαθ᾽ ὑμῶν, ὅτι παρέντες τὸν θεὸν ἐγχαλεῖν εἰς συµµα- χίαν, τοὺς ἐχθροὺς καὶ Ἐπιθουλεύοντας αὐτοῖς ἐπ- 765 FRAGMENTA IN JEREMIAM. 166 απτῶντο, xal αὐτοὺς ἔσχον φίλους. Ῥηλότυπός ἐστιν A eoque id plurimum gre fert, quando ipsius non ὁ θεὸς, xal ἀγανακτεῖ πλέον μάλιστα, ὅταν μὴ αὐτοῦ χρείαν ἔχωμεν, el; ἀνάγχην χαθίστησιν, ὥστε χρείαν ἔχειν αὐτοῦ διὰ παντός οὕτως ἡμῶν Epd σφόδρα χαὶ ἐπιθυμεῖ παρέχειν. Kàv ἕτερος δῷ τὴν χάριν, ἀγα- ναχτεῖ, xai δοθεῖσαν ἀνατρέπει , xal οὐχ ἀγρίησιν εἰς ἔργον ἑλθεῖν. υύχ ἀνέχῃ τῶν ῥημάτων, ἀνέξῃ τῶν πραγμάτων. Μέμφεται αὑτοὺς, ὅτι ἐν κρείττοσιν ὄντες, τὰ ἐλάττονα ἑπιζητοῦσι' τὸ γὰρ Γ ηὼῶν, Σιὼρ ἔχει ὁ "E6palo;, ὅπερ ἑρμηνεύεται διώρυξ. Ἐπειδὴ γὰρ χαὶ ἐν τῷ νόµῳ ὁ µαχάριος Μωῦσῆς παραθέσει τῆς πρὸς Αἰγυπτίους ἐπῄνεσε τὴν τῆς Παλαιστίνης γῆν, ὡς οὐχ ἀναμένουσαν συναγωγἣν ὕδατος ὥστε πολυ- χειρίᾳ τὴν γῆν ὡς χῆπον ἀρδεύειν, ἁλλ᾽ ἄνωθεν μὲν ἐχ τοῦ οὐρανοῦ φέρεται τὸ ὕδωρ, οὐ διὰ χειρὸς &v- B θρωπίνης, τοῦ Θεοῦ δειχνύντος τὴν περὶ τὴν γῆν πρόνοιαν, ἑκείνων µέµνηται, ὀνειδίζων αὐτούς. Ταυτα δέ φησιν, ὡς πολλάκις μὲν Αἱγυπτίων ἔπιχα- λεσαμένων, χαὶ ᾿Ασσυρίων τὴν βοήθειαν, xal νῦν δὲ ὡς τοῦ Ἰωαχεὶμ μεγάλα ἐπὶ τῷ Δἰγυπτίῳ φρονοῦν- τος, xai ὡς οὐδὲν πείσεται ὑπὸ τοῦ Βαθυλωνίου τῇ ἑκείνου συµµαχίᾳ, ἠνίκα ὑπὸ Σύρων ἐπολεμοῦντο, τους ᾿Ασσυρίους εἰς συμμαχίαν ἐκάλεσαν. "Occ δὲ Ασσύριοι αὐτοᾶς ἑπεστράτευσαν, πρὸς Αἰγυπτίους χατέφυγον. l'or γὰρ τὸν Νεῖλον xaàet. Παιδεύσει σε ἡ ἁποστασία σου. Ἱχανὺν γὰρ εἰς παιδείαν τὸ ἔξω τοῦ θεοῦ γενέσθαι. Λέγει Εύριος. Ox ἐμὰ τὰ ῥήματα, οὐχ ἀνθρωπίνη fj ἀπόφασις * ἔτι θεὸν αὐτῆς ἑαυτὸν χαλεῖ, Καὶ οὐκ εὐδόκησα ἐπὶ col. ὑψδέποτξ, τουτέστιν ἀνεπαυσάμην. "Οει ἀπ᾿ αἰῶγος συνέτριψας τὸν ζυγόν σου. 0ὐδὲ ἔλυσαν, ἀλλὰ συνέτριψαν. Εἶπας 00 δουλεύσω σοι, ἀλλὰ πορεύσοµμαι ἐπὶ πάντα Bovrór * ἐκεῖ διαχυθήσοµαι ἐν τῇ ποργείᾳ μου. "Opa ἀφανίζοντα[ᾶ.1.1. ἀφηνιάνοντα] καὶ σκιρτῶντα. "ρα βουνοὺς xat ἅλση τοῦ Θεοῦ προτιμώμενα. Ορᾷς ὅτι 00 τὸ φορτιχὸν τῆς ἀρχῆς ἔφυχεν, ἀλλ᾽ ἐξύθριζεν' οὐκ ἂν ᾗ [ Ic. εἰ] τεταπεινωµένη καὶ κατειργασµένη, πορνεῦσαι ἐζήτησεν, ἁλλ᾽, ἄνεσιν µόνην, xal οὐχ ἁπλῶς Πορνεύσω, ἀλλὰ Διαχυθήσομαι. Ὥστε χαὶ εἰ indigemus, in necessitatem redigit, ut ejus ope sem- per iudigeamus. lta nos vehementer aiat , et lar- giri cupit. Et si quis alius gratiam pr:zesüiterit, mo- leste fert, datamque evertit, nec permittit eam ad effectum perduci. Non sustines verba, sustinebis facta. Reprehendit eos, quod cum potiora haberent, minora quarerent. Sior euim pro Geon , Hebraeus legit , quod fossa interpretatur. Cum enim ct in lege beatus Moyses comparatione ZEgyptiorum ter- ram Palzstinz laudasset 35, quod aquarum concur- $us non exspeclaret, nec multa operantium manu veluti hortus irrigarelur, sed desuper e ccelo irrue- ret 8qua, non hominis manu, Deo circa terram .monstrante suam providentiam , facta eorum men- tione illis exprobrat. llc itaque ait, quod szepius AEgyptiorum Assyriorumque subsidium advocas- sent, et nunc quod Joachim de societate /Egyptii superbirel, veluti nihil mali a Babylonio passurus, auxilio ejus suffultus. Quando cum Syris bellum gerebant, Assyrios in subsidium vocabant ; quando vero Assyrii contra illos arma ceperunt, ad /Egy- ptios confugere. Geon enim Nilum appellat. VgRs. 19. Corripiet te rebellio tua. Satis enim est ad puniendum extorrem Deo (eri. Dicit Dominus. Non ea verba hzc : sententia lic non huinana : adhuc Deum ejus se ipsum nominat. Et non complacui in te. Nunquam ; hoc est, requievi. VgBs. 90. Quia a seculo confregisti jugum tuum. Non solverunt, sed confregeruut. Et dixisti : Non serviam tibi ^ sed ibi ad omnem collem, etc. Ibi diffundar in fornicatione mea. Vide, dissipantem et resilientem. Vide montes Silvasque Deo praeposita. Vides quod non detrectavit principatus duritiem, sed lascivicbat. Quod si humiliata defessaque labo- ribus fuisset , nequaquam imechari quzsiisset, sed relaxationem tantummodo. Ne fornicabor tantum, ζυγὸς fv xa δεσμὸς, εἰκότως ἀπέσφιγγε τὰ ἄταχτα p δε diffundar. Quare οἱ si jugum, et vincula erant, χατέχων σχιρτήµατα, καὶ οὐδ' εἰς ὡρισμένους τό- ποὺυς, ἀλλὰ πανταχοῦ εἰς ἔχαστον χωρίον τῆς ἆσε- θείας 1j ὑπόθεσις. Ἐγὼ ἐφύτευσά σε ἄμπελον χαρποφόρον, πᾶσαν ἀληθινήν. ΜΗ γὰρ 65 νοµίσῃς πάλιν ἀπὸ χαχίας αὐτὰ γενέ- σθα: φυσιχῆς. ᾿Ἐπειδὴ Τὰρ εἰχὺς ἣν ἀπορεῖν τινας xav λέγειν , τίνος ἕνεχεν ἐξ ἀρχῆς ἀπεπήδησε; λέγει’ O2 παρὰ τὸν γεωργὸὺν, ἀλλὰ παρὰ τὴν ἄμπελον χαρποφύρον, ἀληθινὴν, ταύτην τὴν γνησίαν. Ἐν- ταυῦα φυσιχήἠν τινα δείχνυσιν ἀρετήν. Οὐκ ἔχεις ἐγχαλέσαι τῷ γεωργίῷ. Xy ἑστράφης, οὐ» *! Deut, xi, 10. jure astringebant, inordinatos comprimentia motus, et non certis iu. locis, sed ubique, in qualibet re- gione impietatis argumenta. Vgas. 21. Ego autem plantavi te vitem fructi[ee ram, omnem veram : quomodo, etc. Ne cogites vero ex naturali ea proficisci nequitia. Nam cum par esset addubitare quosdam, οἱ qu:erere quanam de causa ab initio resilivit, dicit : Non agricola vitio, sed ipsius, vineam fructiferam veram, hanc germanam, sativam. Hic naturalem quaindiun ostendit virtutem. Non est cur adversus agricolam conqueraris. Tu 761 SUPPLEMENTUM AD S. J. CIIRYSOSTOMI OPERA. | 798 aversa es, nec multi tibi opus fuit laboris ut com- A δὲ πολλοῦ "móvou &ócfünc πρὸς τὸ μεταθληθῖναι. mutareris. Talis enim est malitia fluxa οἱ facilis. Vitis aliena. Quomodo aliena ? eris igitue aliena, mea etenim, et non inea. Vides, non creationem, sed opera Deo cbaros efficere. Sic ét quando dicit : Filii alieni men- titi sunt mihi **. Non novi vos ?', non alium opifi- cem inducit, Si euim ipse plantavit, et quomodo aliena? Ego autem plantaw te. Hoc est, maximam circa te adhibui diligentiam , cum eduxerim ex /Egypto, tibique terram alienam dederim, et ejecerim gentes, et. inhabitare te fece- rim, ut fructum veri cultus pietatisque afferres. Universam veram, pro eo quod est, securam te ha- bitare feci, quod dicit et Isaias : Vinea facta est di- lecto in cornu, in loco pingui **. Nec sine causa po suit universam, sed cum inter eos essent pii homines sacri prophet, quique illos sequebantur, ita dicit :- Omnes vos vellem tales esse; omnium enim zque curam gessi. Et plantavi vineam Sorech , hoc est electain ; quod enim ibi vocat electam, hic veram asserit ob electos patres. (Quomodo conversa es in amaritudinem vitis , aliena? Hebraeus : Conversa es in semen vitis alieng. Quasi diceret, Leges meas adulterasti, et gentium mores amplexa es; quod fatetur οἱ Moyses : De vinea Sodomorum vinea eorum , el surmenta eorum ex Gomorrha **. Uva eorum uva fellis, botrus amaritudinis, botrus eorum, Une et fel Domino obtulerunt. Sed quia Dei plan- tationem contumeliose inhonorarunt, et in. amari- tudinem conversi sunt, et pro uva spinas tule- runt ?*, Qui ex ipsis secundum carnem natus est Christus, vitam veram se ipsum appellat dicens : Kgo sum vitis vera *! ; eos vero qui in illum cre- diderunt palmites vocat **, εις. 22. Si laveris te nitro, etc. Deinde, ne naturalem putes esse maculam, infert, Maculata es in iniquitatibus tuis. Atqui si comparata est, et adventitia ex injustitiis, fleri potest ut Τοιοῦτον γὰρ xaxía ῥάστη xat εὔχολος. Ἡ ἅμπε.Ίος ἡ d AAozpla. Πῶς ἀἁλλοτρία ; "Eon λοιπὸν ἁλλότριος * gh γὰρ xal οὐχ ἑμή. “Ορᾶς οὐχ ἀπὺ τῆς πλάσεως οἰχειουμένη [οἰχειουμένους] τῷ θεῷ, ἀλλ ἀπὸ τῶν ἔργων. Οὕτω xaX ὅταν λέγῃ, Ylol dAAócpiot ἐψεύσαντό µε, xa, Ovx οἶδα ὑμᾶς' οὗ δημιουργὸν ἕτερον ἐπεισάχει. El γὰρ αὐτὸς ἐφύτευσε, πῶς ἁλλοτρία ; ἁλλά μετὰ τὸ στραφῆναι ἁλλοτρία. 'Ey δὲ ἑφύτευσά σε. Τουτέστι, Πλείστην τὴν ἐπὶ σὲ ἐπιμέλειαν ἑποιη- σάµην. Ἑχδαλὼν ἐξ Αἰγύπτου, xai ἀλλοτρίαν σοι Bob; γῆν, καὶ ἐκδαλὼν ἔθνη χατῴχησά σε, ἐφ᾽ dec τῆς εὑσεθείας τὸν καρπὸν δοῦναι. Τὸ δὲ, πᾶσαν B ἁληθινὴν, ἀντὶ τοῦ, iv. ἀαφαλείᾳ σε χατῴχησα, ὅπερ λέγει xal ὁ Ησαΐας, ᾿᾽Αμπε.λὼν ἐγενήθη τῷ ἡγαπημένῳ ἐν κέρατι ἐν τόπῳ πίονι. 00y ἁπλῶς δὲ τὸ, πᾶσαν, τέθεικεν' ἀλλ ἐπειδὴ σαν Ev αὐτοῖς εὖ- σεθεῖς ἄνδρες, ol τε προφῆται χαὶ οἱ τούτοις ἑπόμε- μενοι, ἀντὶ τοῦ, Πάντας ὑμᾶς ἑἐδουλόμην εἶναι τοιού- τοὺς, πάντων ἑπίσης ἐπεμελήθην. Kal ἐφύτευσα ἄμπεον Σωρήχ ' τουτέστιν ἐχλεκτήν. Ὅπερ γὰρ ἐχεῖ λέγει ἐχλεχτὴν, ἐνταῦθα ἀληθινὴν ἐπὶ τῇ τῶν πατέρων bxoyf. Πῶς ἑστράφης εἰς πικρία», ἡ ἅμπεΊος ἡ d AAocpla ; 'Ὁ Ἑδραῖος, ᾿Εσεράφης pot εἰς σπέρµα ἀμπό,ου dAJAorplac . ἵνα εἴπῃ, Τὰ μὲν ἐμὰ νόµιµα παρεχάραξας, τοῖς δὲ τῶν ἐθνῶν ἔθεσιν ἐξηχολούθησας. "O λέγει καὶ ὁ Μωυνσῆς Ἐκ γὰρ ἀμπέ.ου Σοδόµω» ἡ ÓuzeJAoc αὐτῶν, καὶ ἡ xJn- ματὶς αὐτῶν éx Γομµόῤῥας,. Ἡ σταφυ.]ἡ αὐτῶν στα- φυ.1ἡ χο-ῖῆς,βότρυς πικρίας ὁβότρυς αὐσῶν. 00cv xai χολῆν τῷ Δεσπότῃ προσήνεγχαν. 'AXM ἐπειδὴ τὴν θείαν ἐξύθρισαν φυτουργίαν, χαὶ εἰς πιχρίαν ἑστράφησαν, xal ἀντὶ σταφυλῆς ἀχάνθας, ὁ i£ αὐ- τῶν χατὰ σάρκα Χριστὸς ἄμπελον ἁληθινὴν ἑαυτὸν ὀνομάζει λέγων Εγώ εἰμι ἡ ἅμπε.ος ἡ ἀηθινή: τοὺς δὲ εἰς αὐτὸν πεπιστευχότας, χλήματα ποοα- αγορεύει. | Καὶ ἐὰν ázoanAUrm ἐν vícpo. Εἴτα ἵνα μὴ quotxhv εἶναι νοµίσῃς [αὐ]τὴν. Κεχη.ίδωσαι ἐν ἁδικίαις cov. Καὶ μὴν, χαὶ εἰ ἑπίχτητός ἐστι, καὶ ἐπιγέγονε, xaX ἐξ ἁδιχιῶν Kot, detergatur : fieri namque potest. Si enim non posset, p δυνατὸν ἀποτρίφασθαι * xal γὰρ δυνατόν ' εἰ γὰρ μὴ non dixisset : Quid tibi εἰ vie /gypti ? Quomodo igitur, inquit, si mulüplicaveris tibi herbam, macu- lata es? sicut dicit: Si mutabit /Ethiops cutem suam, et pardalis varietates suas **. Nec ibi id fieri non posse significat, et similia exempla hoc sibi volunt, sed irz sunt verba. Non hoc ait, quod si te poeniteat non te suscipio, sed quod facta per aquam lustratio nihil prodest : quo etiam modo sibi purgari videbantur, metaphora ducta a lanis, qux facile lavari non possunt, vel e ** Psal. xvii, 46. ?? Matth. 7, 23. 9 Joan. xv, ὅ. 35 Jerem. xni, 23. 3! Ίδη, v, 4. δυνατὸν, οὐχ ἂν lexsv* Τί col xal τῇ ὁδῷ Αἰγύ- πτου; Πῶς ουν λέγει’ Ἐὰν πληθύνῃς σεαντῇ πόαν, χεχηλίδωσαι; Ὥσπερ λέγει’ El ἀ 1.1άξεται Αἱθίογ τὸ δέρµα αὐτοῦ, καὶ πάἀρδα.ις τὰ ποικἰἅματα αὐτῆς. Οὐδὲ γὰρ ἐχεῖ εἰς ἀδύνατον χαθίστησι τὸ πρᾶγμα, xat τοιαῦτα ὑποδείγματα τοῦτο βούλονται, ἀλλά θυμοῦ τὰ ῥήματα. Οὐ τοῦτό φησιν, ὅτι Ἐὰν µετανοῄσῃς, οὗ δἐχοµαί σε, ἀλλ ὅτι ἡ δι ὕδατος χάθαραις οὐδὲ, ὠφελεῖ, ἐπειδὴ ἑἐδόχουν καὶ οὕτω |χαθαίρεσθαι. "Ex. µετα- φορᾶς ἔλαθδε τῶν δυσεχπλύτων ἑρίων, 7) τῶν ἐπι- * Deut. xxu, 92. ?* Isa. v, 3. ?! Joan. xv, 4. (α) Qua asterisco notantur Catenz Οτο Vatican; accesserunt ex Chrysostomi explanatione in Jeremiam in Bibliotheca Altempsina reperta. 109 χεχρωσµένων σωµατων, χολης, fj τινος τοιούτου. Τὸ μὲν γὰρι νίτρον, καὶ ἣν καλεί πόαν, τὸν εἰς τὴν ἐπιφάνειαν του σώματος ἀποπλύνειν ῥύπον olósv* ἐπιχεχρωσμένον μέντοι σῶμα, xai οἰονεὶ βεθαμμένον οὐχ ἰᾶται. Ώούλεται γοῦν εἰπεῖν, ὅτι Οὐκ ἀπὸ τῶν σμηγµάτων δύνῃ τῶν ἁμαρτημάτων λαθεῖν τὴν ἄφεσιν. Γνησίας γὰρ τῆς περὶ τὸ χαλὸν διαθέσεως δεῖ, χαὶ τέλεον ἁποστρα- φῆναι τὸ xaxóv. "Iva οὖν εἴπῃ * Οὐχ ἀπὸ τοῦ εἶναι kv τή yf], οὐδὲ ἀπὸ τοῦ θυσίας ἐπιτελεῖν, d) ἐν τῷ ναῷ εἰσιέναι, fj Σάθδατον τηρεῖν, fj τι τοιούτον, λαμθάνεις τὴν ἄφεσιν, ἀλλ' ἀρετὴν μετελθὼν, xal ἔργων ἐπιδειξάμενος κατόρθωσιν, Πόαν δὲ λέγει, ὃ χατὰ τὴν Σύρων φωνὴν, dJdav χαλοῦσ. κατὰ δὲ τὴν Ἑδθραίων, βορήθ" xavà δὲ τὴν Ἑλλήνων φωνῆν, δορύκ»ιον ὀνομάνουσι. Τὸ οὖν, κεχη.λίδωσαι, οἱονεὶ, Βεθαμμένη el τῇ χαχίᾳ, xal τῇ περὶ τὴν ἀσέθειαν ἐπιμελείχ. Πῶς ἑἐρεῖς, Οὖκ ἐμιάνθην ; ΤΙ βούλει πάλιν; Οὐχ ὠργίσθης; οὐκ ἀπέῤῥιψας, οὐχ εἶπας ὅτι Κεχκηλίδωσαι; Ti πάλιν ἑλέγχεις; "Ορᾷς ἑραστοῦ διχημένου ῥήματα; Hoc [épsic], Οὐκ ἐμιάνθην; τὸ μέγιστον ἁμάρτημα, ἐπὶ τῶν ἔργων παραθαίνοντες, ἐπὶ τῶν λόγων ἀρνεῖσθε. Τὸ Πολυάνδριον τοῦτο fjv, ὅπου τὰ σώματα τῶν παίδων ἐπὶ τοῦ Μανασση χατωρύγη ' τὰς γὰρ ὁδοὺς ἐνταῦθα τὰς πράξεις λέγει’ ἔστηχε γὰρ ὁ τόπος βοῶν, οὐδὲ ἀρνῇ τὸν ἔλεγχον φανερὸν ὄντα. Mh γὰρ µα- χρὰν ἀπελθεῖν δεῖ; Kat ἵνα δείξη ὅτι οὗ τὴν γνώµην μετεθάλλοντο, ἐπάγει [Πῶς] ἐρεῖς, Οὐκἐμιάνθην, τουτέστιν᾽ 'Apap- τάνουσα ἀρνῆ ὡς μηδὲν ποιῄσασα. 1δε τὰς ὁδούς σου ἐν τῷ Πολυανδρίῳ καὶ γγῶθι τἰ ἐποίησας. Τονυτ- έστιν, "Opa τὸν τόπον ὅπου ἡμάρλανες. Πολυάνδριον δὲ ὁ Ἑδραῖος οὖκ ἔχει, ἀλλ ἴδε τὸν τόπον τοῦ l'at* λέχει δὲ ἐν ᾧ πρὸς τὰς θυγατέρας τῶν Μαδιανιτῶν ἐχτραπέντες εἰς εἰδωλολατρείαν ἐξώχειλαν. Σχόπησον τοίνυν, φησὶ, τὰς ἄνωθέν σου παρανοµίας ' ἴσως δὲ Πολυάνδριον ἡρμήνευσαν, ἀπὸ τοῦ πλήθους τῶν αὖ- «60, ἀναιρεθέντων. 'OVé φωγἡ αὐτῆς oAdAv(s. Καθάπερ πρὸς γυναῖχα µεθύουσα», χαὶ οὐκ εἰδυῖαν ἅπερ ἔπραξεν, οὕτω διαλέγεται. Πανταχοῦ σπουδάζει FRAGMENTA IN JEREMIAM., ὑπό τινος διαχυθείσης A corporibus coloratis bile inspersa, vel tali quopiam 770 infectis. Nitrum eniin, et quam. appellat. herbam, Sordesque qux in ipsa superficie corporis sunt, lavare solent, at corpori quod colerem imbibit, et veluti tineto nullam afferunt medicinam. lloc itaque dicere vult, quod non potes per hzc qux sordes deter- gunt, iniquitatum consequi remissionem. Gerinano quippe in bonum opus est studio, per quod a inalo perfecte recedatur.. Ut plane dicat : Non quod hane terram incolas, vel sacrificia offeras, vel templum ingrediaris, vel Sabbatum custodias, vel quid alind sim:le facias peccatorum accipis remissionem, sed viriutem. exercens , operumque effectoreim te de- monstrans, llerbam vero dicit, qux Syrorum lin- gua alaa, llebrzorum borith, a Grecis ea. doryc- nion nominatur. Maculata εδ. Quasi diceret: Tincta es malitia, et studio impietatis. Vgns. 95. Quomodo dices : Non sum polluta? Quid vis amplius ? Nonne iratus es ? non rejecisti ? noune dixisti quod maculata es ? Quid denuo coar- guis * Vides amatoris injuriam passi voces ? Quo- modo dices : Non sum polluta ? Delicium loc maxi- mum quod sceleste commisistis, loc sermoue ne- gatis. Polyandrium hoc erat, in quo puerorum corpora, dominanté Manasse, sepulta fuerunt ; vias autem prasentes actiones vocat : stat enim locus et cla- mat. Nec manifestum rei argumentum negas. Num - quippelonge proficisci oportet ? | Ut ostendat eos sententiam non mutasse, sub- jungit : Quomodo dices, Non sum polluta? Hoc est, peccans inficiaris, ac si nihil commiseris. Vide vias tuas in Polyandrio. Et quid egeris cognosce. id est, vide locum ubi iniquitatibus te commacu- lasti. Polvandrium Hebraeus non habet, sed, vide locum Gai, in quo nempe Madianitarum filiabus pellecti ad idolorum cultum lapsi sunt **. Considera igitur, ait, tuas antiquas iniquitates : forsan auteni Polyandrium ob multitudinem iLi interfectorum interpretati sunt. VEns. 95. Ad vesperam voz ejus. Veluti ad mulierem vino obrutam, nec scientem quid egerit, convertit orationem. Hoc est quod ubi- μαθεῖν αὐτῆς τὰ àpoaprtfjuasa: ὄντως γὰρ μεγάλης D que optat ut suas culpas aguoscat. Sane inulta no- σορίας δεόµεθα, πρὸς τὸ μαθεῖν ἡμῶν τὰ ἁμαρτή- pasa, ὅὄντως μεγάλων ὀφθαλμῶν. Τί τοῦ Δαυῖδ συνετώτερον; xat οὐχ Ἡδυνήθη συνιδεῖν τὴν ἆμαρ- τίαν, οὐχ ἠδυνήθη κατιδεῖν. 'AX)' ἐδεῆθη προφήτου τοῦ δηλώσοντος αὑτῆν. Οὐ γὰρ οὕτω πρὸς τὸ ἆμαρ- τεῖν σφοδρὸς ὁ διάδολος, ὡς πρὸς τὸ ph συνιδεῖν τὸ ἁμάρτημα, ἵνα ἐπιμένωμεν ἁμαρτάνοντες Tác ὁδοὺς αὑτῆς éxAdcvvev ἐφ᾽ ὕδατα ἐρήμου. 0ὐδὲ ὡς ἁμαρτάνουσα, οὐδὲ ὡς χλέπτουσα, ἀλλὰ μετὰ ἀδείας, μετὰ moli; πλησμονῆς. Ὕδατα ἐρή- Κου, τί φησι; τὴν ἀσέθειαν, τὴν εἰδωλολατρείαν. 5» Nuin, xxv, fl. bis opus est prudentia, ut percipiamus quz delin- quimus. Plane oculatissimos esse oportet. Quid Davide prudentius ? nec tamen suum potuit intelli- gere peccatum, non valuit agnoscere ; sed opus illi fuit propheta, qui illud sibi aperiret. Non est enim tam vehemens ad peccatum diabolus, quam ut ne peccasse nos sentiamus, ut in errore persi- stamus. Vias suas dilatavit super aquas solitudinis. Neque ut peccáins, neque ut fürtum admittens, sed licenter usque ad saturitatem. Aquas solitu- dinis quas vocat ? impietatem, idolorum cultum. 71 ]n desideriis anime suce spiritu portabalur. Juxta vero alios, Spiritum attraxerant, Spiritum enia atirabentes impurum, evanuerunt. lloc est que audire volebat. Pseudoprophete se dicere simulabant : vel quod furentig more in alia ex aliis desideria ferebatur. Aquarum nomine semper doctrinam suam ubique intelligit, illas vero aquas idolorum vocat dociri- nam, ubi vane obstrepcebatur. Considera nusquam ex necessitate, ubique ex pelulantia, in concu- piscentia animae suz, quando et cum auimi desiderio mala agit. Quis convertet eam ? Vides et hoc rursus aliter dictum, aliter factum. Nou igitur conversa est, el tamen iu eam conver- tisti : nec. dederat se, sed. dixit quod non factum est, ut sic saltem converteretur. ]n humilitate illius reperient illam. Hoc est confectam, ligatam, contraditam. Vespere vox ejus ululavit. Textus Hebraeus ita legit: Veluti primogenitus vitulus lascivit. Vias suas dilatavit. super aquas solitudinis. Quasi diceret: Opera sua in solitudinibus velut aquas effudit, idolis cultum prabens, templo posthabite. llebrai ita legunt : Veluti juvenca in- strucia in. deserto. εαἰίαί. 1m. concupiscentiis anime sug ; cousequenter Hebraeus habet: /m voluntate απἰηι suc aberrare ad quodlibet clima. Quis avertet eam ? ln textu. juxta seriem Hebrzus legit: Hoc est, Me contra eam decernente captivitatem, quis illi opem feret ? Omnes qui querunt eam. llobraus: Àn arando invenient. eam, id est iu illius excidio ; Sic itaque juxta Hebraorum sensum scriptum legi- mus, Graeca vero verba hunc sensum prz se ferunt, Facilis captu erit mea providentia destinata. SUPPLEMENTUM AD S. J. CHLYSOSTOMI OPERA. T Ἐν ἐπιθυμίαις ψυχῆς αὐτῆς ἑπνευματορσ- psico. Κατὰ δὲ τοὺς λοιποὺς, EtAxvcar ἄνεμον" πνεύμα γὰρ ἐπισπασάμενοι τὸ ἀχάθαρτον, ἐματαιώθησαν. Ἠγουν, ἅπερ ἀχούειν ἠθούλετο. Λέγειν οἱ Ψευδο- προφῆται προσεποιοῦντο, ἢ ὅτι µαινοµένης δίχην, ἐς ἄλλης εἰς ἄλλην ἐπιθυμίαν µετέδαινεν. Ὕδατα ἀεὶ τὴν διδασχαλίαν χαλεῖ τὴν ἑαυτοῦ πανταχοῦ, ἐχεῖνα δὲ τὰ ὕδατα τὴν διδασχαλίαν τῶν εἰδώλων , ἔνθα ἐχενοφωνεῖτο. "Opa οὐδαμοῦ ἐξ ἀνάγχης, πανταχοῦ ἐξ ὕδρεως ἐν ἐπιθυμίαις ψυχῆς αὐτῆς, ὅταν xai μετὰ ἐπιθυμίας τὰ χαχὰ πράττῃ. Τίς ἐπισερέψει αὐτή», "Opi; xal τοῦτο πάλιν ἑτέρως λεγόμενον, xal ἑτέρως Υινόµενον. Οὐχ ἀπεστράφη οὖν, xa μὴν xat σὺ ἑπέστρεφας αὐτὴν, καὶ οὐδὲ παρεδέδοτο. ᾽Αλλὰ τὸ μὴ συμθεθηχὸς εἶπεν, ἵνα οὕτω 00v ἐπιστραφῇ. Ἐν τῇ ταπεινώσει αὐτῆς εὑρήσουσι αὐτόν. Ἰοντέστι, χατειργασµένην, δεδεµένην, παραδε- δοµένην. Oyé φωνἠν αὐτῆς eAOAvEsr, ᾿Κατὰ τὸν Ἑδθραῖον οὕτως ἔχει Ὡς πρωεύτοκον μοσχάριον σκιρτᾷ. — Τὰς ὁδοὺς αὐτῆς ἐπλάτυνεν ép' ὕδατα ἑἐρήμου. Ἵνα εἴπῃ' Τὰς πράξεις αὐτῆς ἐξέχεεν ὡς ὕδατα ἐπὶ τὰς ἑρήμους εἰδώλοις λα- τρεύουσα καὶ καταφρονοῦσα τοῦ ναοῦ. Κατὰ τὸν 'E6paiov οὕτω χεῖται Ὡς δἀἆµα1ις δεδιδαγµάνη ἐν πανερήμῳ ἄλεσθαι. Ἐν ἐπιθυμίαι γυχῆς αὐτῆς. Ακολούθως ὁ 'E6patoc ἔχει Kul ἐν τῷ 6ε- «λήματι τῆς ψυχῆς αὐτοῦ βαδίζειν πρὸς ἕκαστον χωέμα. Τίς ἐπιστρέψει αὐτόν; Ακολούθως κατὰ τὴν τῶν Ἑδραίων χεῖται, τουτέστιν, Ἐμοῦ ἁποφηνα- µένου κατ αὐτῆς αἰχμαλωσίαν, «lc δύναται αὐτῇ βοηθησαι; Πάντες αὐτήν. Ὁ Ἑδραῖϊος» Ἐν τῷ ἀροτριᾷν εὑρήσουσω αὐτήν : τουτέστιν, ἓν τῆ διαφθορᾷ αὐτῆς. ὑὕτω μὲν οὖν χεῖται χατὰ τὴν τῶν Εθραίων ἔννοιαν ὁ δὲ Ἑλληνιχὸς τοιαύτην τινὰ ἔχει τῶν ῥημάτων διάνοιαν” Εὐάλωτος ἔσται, τῆς παρ᾽ ἐμοῦ προνοίας οὐχ ἀξιουμένη. Vgas. 25. Averte pedem tuum a via aspera. Quare iterum adhortaris ? Quare iterum consilia das, si jam maculata,est ? Vias asperas idola dicit : per sitim ostendit quod nullam in sc res ea volu- ptatein habeat. Quz enim voluptas filios flliasque mactare? Quid vero his praceptis asperius ? que D voluptas, eorum uxores maoxchas et adulteras esse? Quz voluptas audire futura incassum, et frustra, cum inde nullum sequatur emolumentum ? Qux voluptas concidi, manusque cruentare ? Quas (an- dem voluptas coire cum brutis? hac via nihil asperius. Quis non fugeret viam asperam ? Quis non evitet sitim? Hiec autem nec etiam post sermone factam adhortationem. Viriliter agam, Quid est, viriliter agam ? Perstabo in contentione. Vides superiorem textum : Si laveris te nitro, et multiplicaveris tibi herbam, non ut poenitentiam everieret positum, | sed ut geuuinam a peccatis posceret conversionem. Cum itaque superius di- Ἀπόστρεγον τὸν πόδα σου ἀπὸ ὁδοῦ εραχείας: Πῶς πάλιν παραινεῖς; πῶς πάλιν συµδουλεύεις, εἰ χεχηλίδωται; Ὁδοὺς τραχείας τὰ εἴδωλα λέγει, xat δίψος δεικνὺς, ὅτι οὔτε ἡδονὴν τὸ πρᾶγμα ἔχει. Ποία γὰρ ἡδονὴ τὸ θύειν νἱοὺς xai θυγατέρας; Τί δὲ τούτων τραχύτερον τῶν ἐπιταγμάτων; ποία δὲ ἡδονὴ τὸ πορνεύεσθαι τὰς γυναῖχκας αὐτῶν, xat μοιχᾶσθαι; Ποία δὲ ἡδονὴ τὰ μέλλοντα προαχούειν, €x), xal µάτην οὐδὲν ὠφελουμένους ἀπὸ τῆς προῤῥήσεως: Ποία δὲ ἡδονὴ τὸ χατατέµνεσθαι, xal αἱμάττειν τὰς χεῖρας; "H mola ἡδονὴ τὸ συγγίνεσθαι ἁλόγοις ; οὐδὲν τραχύτερον τῆς ὁδοῦ ταύτης. Τίς οὐκ ἂν φύγῃ τραχεῖαν ὁδόν; Τίς οὐκ ἁποσταίη δίψους; Αὕτη δὲ οὔτε μετὰ παραίνεσιν τὴν ἀπὸ τῶν λόγων. Ti ἐστιν, ἀνδριοῦμαι; τῇ φιλονειχίᾳ ἐπι- μενῶ. * "Opis ost τὸ ἄνω χείµενον, ὅτι ἸΕὰν ἁποπ.2ύνῃ ἐν rí(tpo, καὶ zAn0órgc σεαυτῇ πόαν, o0x &fo- στρεφοµένων τὴν µετάνοιαν λέγει, ἀλλὰ γνησίαν τὴν ἐχ τῶν ἁμαρτημάτων ζητῶν ἐπιστροφήν. Ἐπειδὴ 115 FRAGMENTA IN JEREMIAM, fii tolvuy ἔφη ἄνω: Τὰς ὁδοὺς αὐτῆς àxAdtrvrev ép! A xisset: Víos euwas dilatlavit in aqwas deserti, Nunc ύδατα ἐρήμου, παραινεῖ αὑτῇ νῦν, μὴ χάμνειν περὶ τὴν τῶν εἰδώλων θεραπείαν, τὰ ὕρη χαταλαµ- Φάνουσαν, μηδὲ ἐπιθυμεῖν ἐκείνων τῶν µαταίων. Τοῦτο γὰρ Ἀηνύει, Tóv φάρυγ}ά σου ἀπὸ δίψους. Ka: μέντοι tov Ἑδραῖον οὕτως ἔχει, Απόστρεγο” τὸν πόδα σου τοῦ περωτατεῖν ἁνυπόδυτος., xal t)*x φωνήν σου ἀπὸ xAavOüpov. Τουτέστι, Μετα- θαλοῦ τὴν γνώµην, ὥστε μὴ αἰχμάλωτον γενέσθαι καὶ πενθεῖν ἐπὶ τοῖς χαταλαθοῦσι καχοῖς, σώζεται δὲ kv ἑχατέρῳ f, ἔννοια ἡ αὐτὴ. 'O piv γὰρ τὰ àxo- 6alvovta £x τῆς ἀσεθείας ἔφη 'O δὲ ᾽Ελληνιχὸς τὴν αἰτίαν τῶν κακῶν. Ἡ δὲ εἶπεν ' ἉΑγδριοῦμαι. 02 βαύλομαι, τουτέστιν, ἀρχῶ ἑμαυτῇ. Ὡς αἰσχύνγη xAéxcov ὅταν dA, οὕεως al- σχυνθήσονται. * Τουτέστιν ὡς ἑπαυτορωρῳ ληφθεὶς χλέπτης ἁρ- νήσασθαι οὗ δύναται, οὕτω καὶ οὗτοι τῶν συμφορῶν χαταλαθουσῶν οὐχ ἂν ἀρνηθεῖεν τῶν εἰδώλων τὴν ἀσθένειαν, αἰσχυνόμενοι τῇ περὶ αὐτὰ θεραπείᾳ. Οὕτως αἰσχυνθήσονται οἱ viol Ἱσραὴ.ϊ αὐτοὶ, "wal οἱ Εασιάεῖς αὐτῶν, καὶ ol ἄρχοντες, xal οἱ ἑερεῖς αὐτῶν, καὶ οἱ προφῆσπι αὐτῶν. Ἐπειδ] πολλάκις τῶν τιμοριῶν τοῦτο μᾶλλον ἡμᾶς θορυθεῖ, xal τοῦτο τίθησιν, ὃ μετὰ τὸν ἐμ- πρησμὸν Τέγονεν. Τῶν γὰρ ψευδοπροφητῶν ἁπατών- πων αὐτοὺς εἰκῆ, xai φυσώντων τοὐναντίον ἐξέδη, καὶ ἐγένετο, χαὶ γέχονεν αἰσχύνη µεγάλη, xai Ἰσχύν- θησαν οἱ βασιλείς, ὡς οὗ δυνάµενοι προστῆναι, οἱ ἐἐρεῖς μὴ πειθαρχήσαντες τοῖς παρὰ θεοῦ, οἱ προ- C φῆται διὰ τοὺς µάντεις. Τῷ £54q εἶπαν' Ότι πατήρ pov sl σύ. - Tl οαύτης γεῖρον τῆς ἀναιαθησίας; El γὰρ ph θεὸν ἑἐγχατέλιπον, τί ταύτης τῆς' πηρώσεως χαλε- πώτερον; Αλλὰ τῷ ξύλῳ οὐκ εἶπε, φησὶν, ἀλλὰ τῷ δαίµονι τῷ τὸ ξύλον κινοῦντι. Καὶ ἔσερεναν àx' ἐμιὲ voca. Χείρων ἁμαρτία αὗτη. Tíva κατέλιπον; Πῶς ἀπεστράφησαν ; Συνεχῶς αὑτῶν λέγε; τὰ ἁμαρτή- pesa. 'Opi; ὅσον ἀγαθὸν τὰ xaxà, ὅταν τὸν 8chy ἔπιχι- νώσχειν motel. ᾿Ορᾷς ὅτι παρὰ ῥᾳθνμίαν ἡ πλᾶνη; *Opd; ὅτι παρὰ ἄνοιαν; Ὁρᾷς, ὅτι παρὰ τὰ ἄλλα τὰ ἀνθρώπινα ἁμαρτήματα | ἀ.1.1’. ἑλαττώματα]|. eam adhortatur ne in idolorum cultu laboret eando ad montes, nec inanium eorum desiderio teneatur. Hec enim sibi vott, Gurtur (κι d sitf. Ποῦγβοταπι vero lectio hase est, Averte pedem tum, ne ambules nudis pedibus, et vocem tuam a planctu. Hoc est : Sententiam muta, ne captiva fias, et malis oppressa lugeas. iu utrisque autem eadem servatar sententia. Ilic etenim qua ab impietatb proveniunt : Grecos malorum esusam dicit : σε autem dízü : Viri- liter agam ; hoc. est: Nolo, satis per me habeo virium. Vegas. 96. Sicut confusio [uris «cum. deprehensus fuerit, sic confundentur. ld est, ut fur in ipso furto deprehensus i«flciari non poteet : sie οἱ hi, ubi aerumnas advenerint, ne- gare non poterunt idolorum imbecillitatem, eru- bescentes quod illis cultum exhibuerunt, Sic con(undentur filii lsrael ipsi, et reges eorum, el principes eorum , εἰ sacerdotes eorum, et prophete eorum. Quandoquidem szpe ínter ponas hoc nos prz- cipue turbat, boc etiam ponit, quod post iucenditim contigit. Pseudoprophetis enim illos vane decipien- tibus, et inflantibus oppositum plane evenit, et facta est magua confusio, et confusi sunt reges, utpote ad tuendum impares, sacerdotes quod non obtemperarint a Deo missis, prophete propter aruspices. Ves. 97. Ligno dixerunt : Quia pater meus es iu. Quid hac, stupiditate deterius? Si enim Deum eliam non dereliquissent. Quid hae czcitate mo- lestius ? Sed ligno, inquit, non dixit, verum moven'!i illud dawoni. Et converterunt ad me dorsa, ctc. Pejus loc peccatum. Quem deseraerunt ?. Quo- modo aversi sunt ? Szpe ipsorum scelera recitat. Viden! quantum bonam. feráimt. mala, cum ad sgnitionem Dei ducunt? Viden' nt terror a socordia proveniat ? Videu' ut e demeniia reliquisque ho- minum erratis ? "Οτι κατ ἀριθμὺν τῶν πὀ.εών σου ἦσαν οἱ Ὁ — Vins. 28. Quia jusia numerum cicitaiem (norum θεοί σου Ιούδα. Πάλιν ὄνειδος, ὅταν ποιηταὶ s τῶν θεῶν Got. Οὐδὲ γὰρ ὅτι ἑλάχιστοί εἰσιν ἔχει εἰπεῖν, οὐδὲ γὰρ ὅτι µαχράν. Κατὰ ἀριθμὸν γὰρ τῶν πὀλεών σου σαν οἱ θεοί σου Ἰοῦδα. "Ira «| AaJsits πρός µε' πάντες ὑμεῖς ἦσε- 6ήσατε Οὑκχ ἔστιν εἰπεῖν ὅτι οἱ μὲν, val, οἱ δὲ, οὗ. "Iv οἱ διαφεύγοντες τὴν πλάνην τοῖς ἄλλοις γένωνται παραμυθἰα. "Apa οὐδὲ χαλεῖν τὸν θεὸν ἄξιοί ἐσμεν ἀσεθοῦντες' οὐδὲ ἐν συμφοραῖς αὑτῷ εὔχεσθαι, ὅταν kv ἀδείᾳ αὐτὸν ἀγνοῶμεν, λέγει Κύριος: Mh γὰρ ἑγχὼ λέγω; Ὁ ὑδρισθεὶς, ὁ τὰ πάντα εἰδὼς. PaTROL. Gh. 1 ΧΙΥ. erant dii tui, Juda, ew. lterum aliud probrum, quod deorum opifices siut, Nec enim dicere potest quod paücissimi aint, aut quod longe distent. Nam secundum numerum urbium tuarum erant tibi dii, Juda. γενν. 29. Utquid loquimini ad me; omzes sos impie egistis, elc. Dici non potest quod hi quidem sic, hi vero non. Ut qui errores effugissent, ceteris essent solatio. lgitur nec digni sumus qui Deum invocemus, impie agentes : neque ut in adversis rebus preces ad illum fundamus, quando in tuto ipsum nescivimus. Dicit Dominus: Num ego hoc assero ? Qui injurias passus est, qui onmia novit. 27 ?15 Vgns. 30. Gladius devoravit prophetas vestros. Prophetas. Át non decebat pueros, sed impostores, et hoc se fecisse affirmat : non simpliciter, nec morte communi, ne quis hoc naturz tribueret, sed ut intelligerent iram a Deo immissam. Neque ex beneficiis benefactorum agnovistis, neque zfflicti ab impietate destitistis. Ego vero et erroris auctores neci tradidi. Gladius enim, inquit, devoravit. Quosdam etenim Elias propheta, quosdam Jelu rex, et Josias rex pius necavit. Vgns. 91. Nunquid solitudo factus sum Israeli ? Nunquid solitudo, etc. lloc est, infructuosus, si enim infructuosus illis esset, recedendum illis erat, Sed etiam ob hoc, non est enim mercenario D sensu Deo serviendum. Vegas. 59. Nunquid obliviscetur sponsa. ornamenti sui ? elc. Populus autem meus, ctc. Considera denuo submissum sermonem. Quod anxie querebant homines gloriam. Non est quod dicant : Fruebamur quidem bonis, sed inhonori eramus. Veluti sponsie ornamentum: ; sic et ego populo, ut diflicile esset oblivisci. Hoc est, que ad ornatum faciunt, homines cnpiunt. Et. sponsa quidem ornatu gaudet; inde enim formosa apparet ; virgo vero pectoralem amat fasciam ut decoram : populus cum et orna- uum, et. decorem, gloriamque non vulgarem a me consecutus fuerit : przcepta legalia per qux legitime videntur ceteris abundantiores praeceptis, ab omni injuria nequitiaque alieni ; moderationem quoque humilitatemque elocti, gloriam vero quod ex Dei auxilio omnes succumberent, et mirarentur Dei sollicitudinem erga illos. Tantis igitur affecti a me beneficiis facti sunt immemores. Ykas. 39. Quod adhuc bonum adinventes. in viis Giis ad querendam dilectionem ? lloc est, quid feceris, et peccata tua delere poteris, teque puram ostendes, ut amore meo digna SUPPLEMENTUM AD S. J. CHRYSOSTOMI OPERA. A Mágzaipa κατέραγε τοὺς προφήτας ὑμῶν. 716 Τοὺς προφήτας. 'AXX οὐκ ἔδει τὰ παιδία, ἁλλά τοὺς ἁπατῶντας, χαὶ τοῦτο ἑποίησε, φησὶ, xal οὐκ ἁπλῶς, οὐδὲ χοινῷ θανάτῳ' ἵνα μὴ τις τῇ φύσει τοῦτο λογίσηται, ἁλλ᾽ ἵνα µάθωσιν ὅτι ἀπὸ Θεοῦ γέγονεν 3j ὀργή. * Obxe εὐεργετούμενοι, τὸν εὐεργέτην ἐπέγνωτε, οὔτε παιδευόµενοι τῆς ἀσεθείας ἀπέστητε. Ἐγὼ δὲ xai τοὺς αἱτίους τῆς πλάνης σφαγῇ παραδέδωχα. Μάχαιρα, Υὰρ, φησὶ, κατέφαγε. Τοὺς μὲν γὰρ, Ἠλίας ὁ προφήτης, τοὺς δὲ τοῦ ὁ βασιλεὺς, τοὺς δὲ Ἰωσίας ὁ εὐσεθῆς βασιλεὺς σφαγῇ παραδέδωχεν. Mj ἔρημος ἐγεν ήθη» τῷ Ἱσραή.; Mij ἔρημος, τουτέστι pt ἄχαρπος. El γὰρ ἄχαρ- πος, ἀναχωρῖσαι αὐτοὺς Eypryv. 0Οὐδὲ οὕτω μὲν οὖν, οὐ γὰρ μισθῷ δουλεύειν δεῖ τῷ θεῷ. Mj ἐπιλήσεται νύμφη τὸν κόσμον αὗτης; Ὁ δὲ «ναός µου. Ὅρα πάλιν ὑφειμένον τὸν λόγον. *U μάλιστα ἐζήτουν ἄνθρωποι, τὴν δόξαν, οὐκ ἔστιν εἰπεῖν, ὅτι ᾽Αγαθῶν μὲν ἀπελαύομεν, ἐν ἀτιμίᾳ δὲ ἡμεν. Ὥσπερ τῇ νύμφῃ χόσµος, κἀγὼ τῷ λαῷ, ὥστε δύσχολον ἣν τὸ ἐπιλαθέσθαι. | * Touzéstt, τὰ πρὸς εὐχοσμίαν διώχονσιν ἄνθρω- Tot. Καὶ νύμφη μὲν ἀγαπᾷ τὸν χόσμον, ὡς ὡραῖζο- µένη ἐξ αὐτοῦ, παρθένος δὲ τῆς στηθοδεσµίδος ἀντ- έχεται, ὡς εὐπρέπειαν ἐχούσης' ὁ δὲ λαδς, xal χόσμον, xal εὑπρέπειαν ἐσχηχὼς παρ) ἐμοῦ, xai ornatum et decorem vocat C δόξης οὐ τῆς τυχούσης ἁπολαύσας, χόσμον μὲν χαὶ εὐπρέπειαν χαλέσας τῶν νοµίµων τὴν διάταξιν, χαθ᾽ ἣν νομίμως τῶν λοιπῶν ἄλλων φαίνονται ἓν διατά- γµασιν ὄντες, πάσης μὲν πλεονεξίας xal χαχίας ἆλ- λότριοι τυγχάνοντες, ἡμερότητα xaX φιλανθρωπίαν παιδευόµενοι, δόξαν δὲ ὡς ἐχ τῆς τοῦ Θεοῦ βοηθείας πάντων ὑποχυπτόντων, xal θαυμαζόντων τὴν ti; αὐτοὺς χηδεµονίαν τοῦ Θεοῦ, τοσούτων τοίνυν ἆπ»- λαύσαντες παρ᾽ ἐμοῦ, λήθην τῶν ἐμῶν εὐεργεσιῶν ἐποιοῦντο. | Τί ἔτι κχα.ὸν ἐπιτηδεύσεις ἐν ταῖς ὁδοῖς cov τοῦ ζητήσαι ἁγάπησυ" Τουτέστι, πόσα ποιῄσασα δυνἠσῃ ἐξβαλεῖψαι τὰ ἁμαρτήματά σου, xal δεῖξαι αὑτὴν καθαρὰν , ὥστε efficiaris. Non sic. Ιου est, neque si multa przsti- D τῆς παρ᾽ ἐμοῦ ἀγάπης ἀξιωθῆναι. Οὐχ οὕτως, τουτ- ieris multitudinem iniquitatum abluere poteris. NgRs. 54. Sed ei (u malignata es. polluendo vias (uas. ld est, hoc tibi fuit studium quasi enitenti, et curanti ut immunda fieres. lloc animo fecisti omnia. Hoc igitur erat illi studium. Quid tale tu de δει ? Quanquam relictis czeteris omnibus ? vide quid ponat ; in manibus tuis inventi sunt sanguines , animarum innocentium. Non in fossis inveni eos. Moc et Ezechiel ait : Hoc tuam omnem superat nequitiam, quod filios mactarent, εἰ naturam tibi έστιν, οὐδὲ πολλὰ ποιῄσασα, δύνῃ ἐχπλῦναι τῶν ἁμαρτημάτων τὸ πληθος. Α.Ιὰ xal σὺ ἐπογηρεύσω τοῦ μµιᾶναι τὰς ὁδούς σου. Τουτέστιν, σπουδὴν ἔθου ταύτην, ὥσπερ Φιλονει- κοῦσα xai ἐπιτηδεύουσα ἀχάθαρτος γενέσθαι, οὕτω πάντα πεποίηχας. Αὕτη τοίνυν σπουδὴν ἔσχε τοιαύ- την, τί τοιοῦτον σὺ περὶ αὑτῆς; Καΐτοι πάντα τὰ ἄλλα παραλιπὼν, ὃρα ποῖον τίθησιν, kv χερσί σου εὑρέθη αἵματα ψυχῶν ἀθώων. Οὐὑκ év διορύγµασω εὗρον αὐτούς. Τοῦτο καὶ Ἰεζεχιήλ φησι, Τοῦτο ὑπὲρ πᾶσαν tiv πογηρίαν σου, ὅτι τοὺς υἱοὺς ἔθυον, καὶ τὴν φύ- 711 FRAGMENTA IN JEREMIAM. 118 4 ew ἐξεπο]έμωσαν πρὺς éavtovc. Οὐδὲν οὐδέπω A inimicam redderent **. Nec dico, quod damonibus, λέγω, ὅτι δαίµοσιν, ἀλλ᾽ ὅτι μηδὲν ἔχοντες ἐγχαλεῖν, καὶ τὸ δεινὸν οὐδὲ λάθρα, οὐδὲ νόµῳ λῄῃστείας, ἀλλὰ «ρόπῳ εὐσεθείας ἑδρᾶτο τὰ δεινὰ, ἐπὶ προσχηµατι ἁγιαστείας µιαιφονίαι ἑτελοῦντο [ἀ.2.1. ἑτολμῶντο]. Καὶ εἶπας ἀθῶός εἰμι. Τὸ ἀναίσχυντον τὸ περὶ τὰ ἁμαρτήματα, ὃ μάλιστα τοῦ θεοῦ τὴν ὀργὴν ἐχχαίειν δύναται, τὸ μτδὲ ἔπι- χινώσχειν τὰ ἑαυτῶν πλημμελήματα. Α.4.1ὰ ἁποστραφήτω ὁ θυμὸς αὐτοῦ ἀπ ἐμου. Ti λέγεις, µάτην ὀργίζομαι T] εἰχῆ χαλεπαίνω, 0ὐχ.- οὖν ἀπρολογοῦμαι ὑπὲρ ἐμαυτοῦ, ὅτι χατεφρόνησας σφόδρα. Ἱδοὺ ἐγὼ κρἰνομπι πρὸς σὲ ἓν τῷ «λέγειν σε’ OD fjpaptov sed cum nihil haberent de quo quzreretur. Quodque gravius est, quod non clanculum, nec predonum more, sed pietatis specie crudelia lime patrabantur sub preetextu sanctitatis homicidia fiebant. VERS. 39. Et dizisti : Iunocens sum. Est iu perpetraudis peccatis impudentia, quze Dei iram maxime potest irritare, non agnoscere com- missa crimina. Sed avertatur furor ejus a me. Quid ais? sine causa irascor et zegre fero ? Igitur rationem reddo, quod nimium coutempsisti. Ecce ego judicio contendam tecum, in dicendo te: Non peccavi. Ὡς εἰ μῇ τοῦτο προσέθηχας, οὐχ ἂν ἐχρίθην΄ B Hoc si non adidisses, nequaquam judicium "Opi; ὅτι τοῦτό ἐστι τὸ ποιοῦν µε χαταδιχάσειν [χαταφηφιεῖν] σε, xal καταφρονεῖν σου; có µε κατέστησας cel; τὸν ἀνάγχην ταύτην , αὺ τῆς δίχης αἴτιος Υέγονας, σὺ τὴν χατηγορίαν ταύτην κρίνεις, ἵνα ἀπολογήσωμαι ὑπὲρ ἐμαυτοῦ τοὺς μακροὺς τού- τους ἁποτείνεις [ἀποτείνω] λόγους, xai οὐκ εἶπε, Κατηγορῶ σου ἀλλὰ, Κρίνομαι πρὸς σὲ, ἐμαυτοῦ προῖσταμαι, ἐμαυτῷ συνδικῶ, ὥστε οὐδ' ἂν ἐχρίθην, ,90 µόνον οὐκ ἂν κατηγόρησα, εἰ μὴ τοῦτο ἔλεχες, "exei µε ὑπεύθυνον ἐγχλήματι βούλει ποιῖσαι. "Oti κατεφρόνησας τοῦ δευτερῶσαι τὰς ὁδούς σου. 0ὐδὲ ἐπὶ τοῖς πρώιοις [3 1. προτέροις] σε εὐθύνω νῦν ἁμαρτήμααι, τοῖς αὐτοῖς ἐπέθου πάλιν. Καὶ οὐδὲ τοῦτο ἔγχλημα ἂν ἐθέμην, εἰ μὴ πάλιν τοῖς αὐ- C τοῖς ἐπεχείρεις, οὖκ ἐχ τοῦ νιχᾶσθα. πάθεσι͵ ἁλλ ix “οὗ ῥᾳθυμεῖν. ὉΟρᾶς ὅτι οὗ τοῦτό ἐστι τὸ παρ- οξύνον τὸν θεὸν τὸ ἁμαρτάνειν, ἀλλὰ τὸ τοῖς αὐτοῖς περιπίπτειν, xal καταφρονοῦντας μὴ ἐπιατρέφεσθαι, ἐπεὶ xal ἡμᾶς τοῦτο πάλιν παροξύνειν εἴωθε. Καὶ ἀπὸ Alpóxtov κατωισχυγθήσῃ καθὼς κπατησχύγθης ᾿Ασσούρ. - τοι ἀγνωμονησάντων ἐκείνων, τοι ἁσθενῶν ἀποδειχθέντων, xal τοῦ Πέρσου χρατήσαντος. Οὐ τῆς τῶν Αἰγυπτίων ἡ ᾿Ασσυρίων ἀγνωμοσύνης, ἀλλὰ τῖς τοῦ θεοῦ ἐγχαταλείψεως τὸ πᾶν Υέγονε, του:έστι τὰ ἀγαθά σου τὴν προσδοχίαν σου ἁπώσατο. Ἡ ἑλπὶς αὐτῆς [αὐτοῖς] Δἰγύπτιοι σαν ἀπώσατο αὐτὴν ὁ θεὺς, xal. οὐχ εὐωδώθη. Aul; ὅτι οὐχ i ἀσφάλειαν Άλπισαν, Ἐπικατάρατος ἄνθρωπος ὁ &A- πίζων àx' ἄνθρωπο». Ορᾶς πῶς τὰ πάντα motel el; ἀνάγχιν χαθιστὰς αὐτοὺς τοῦ ἐλπίσαι ἐπ᾽ αὐτόν * οἱ δὲ οὗ προσεῖχον, οὐδὲ ἐπείσθησαν. Καὶ αἱ χεῖρές σου ἐπὶ τῆς χεφαῆς σου. υὖτος γὰρ τῶν πενθούντων ὁ τρόπος ἐστὶν, ὅταν ἀνήνυτα θρηνῶσνων. ὝὭσπερ πάλαι qnoi, τὸν ᾿Ασσύριον ἐπιχαλεσά- µενοι, ὡς "Ayac φαίνεται πεποιηχὼς, τέλος ὑπ αὖ- τοῦ τοῦ ᾿Ασαυρίου τὰ δεινὰ πάντα πεπόνθατε' o) γὰρ µόνον εἷλε τὰς δέχα φυλὰς, ἀλλά πολλὰς πόλεις ες Ἰουδαίας. Τὰ αὐτὰ, φησὶ, πείσῃ xal Tap Alrv- 5 Rzech. xvi, 20... ?* Jerem. xvii, 5. ? JV, Πορ. xvi, 7. subiissem. Vides cur ego te accusem,et condeninem? tu me ad hoc impulisti, tu judicii causa, tu accusa- tionis hujus judex, ut me defendam sermones hos protraho longos, et non dixit : Accuso te, sed, judicio contendo tecum, causam meam ago : mihi ipsi patrocinor. ]|tà nec judicio contenderem, nedum accusarem, ni tu loc dixisses : quandoquidem vis me reum criminis esse. V&Rs. 96. vias (uas. Nec de delictis prioribus te nunc accuso, eadem iterum coepisti committere. Nec. hoc. tribuerem crimini, ni denuo iisdem dares operam, non quod affectibus animi vincereris, sed prae desidia. Vides, non ideo irritari Deum quod peccetur, sed quod in eadem quis relabatur, et aspernando non con- vertatur ? Quippe et nos hoc irritare solet. Quia contempsisti valde iterando Et ab. Egypto confunderis, sicut confusa. es. ab Assur. - Vel illis inique se gerentibus, vel quod illi fuerint inferiores viribus, et Persa devicerit. Non ex iniquo JEgyptiorum, vel Assyriorum animo, sed ex Deo deserente totum proveuit. Hoc est bonis tuis exspectatione tua te deturbavit. Spem ejus JEgyptii erant, hanc detrusit Deus, nec felix consecutus est finis. Propter quid ? quia spes nou in tuto collocata erat : Maledicius ltomo qui con- fidit in hominem **. Vides ut. agat omnia quo | illos adigat, ut sic in eo spem reponant. At illi non animum induxerunt, nec obtemperarunt. Et manus ἵνα super caput tuum. Hic eniin est cejulantium inos, cum rein despera- tam plangunt. Ut olim ait, Assyrio advocato, hoc enim Achaz *' fecisse dicitur, tandem ab ipso mala omnia perpessi estis; nec enim tantum decem tribus cepil, sed et multas Jud:zece urbes. Similia dieit et οὐ Jpyptiis perfercs, Quasi diceret: Spes quam super /Egyptiis e. e] | .xe t$. .- 7:9 fundasti, nihil tibi proderit ; sque enim sibi respon- A τίων ἵνα efxn* dent impudentia et. iniquitas. CAP. Iii. Vrns. 4. Si dimiserit vir uxvrem suam. Quid sibi vult hoe exemplum? Illud unum, et maxi- mum: nam quod vir non tolerat, hoc ego sustinui : transeuntibus vobis ad alios viros, iterum voca- bam, iterum in. matrimonium admittebam. Quan- quam ibi a viro repudium, ipso odio habente, hic autem non 4 viro, sed ab uxore: ita ut. exem- plum non zque se habeat: nec enim ipse eam di- miserat, sed ea illum dereliquerat, — — Tu aulem fornicata es in pastoribus multis... dicil Dominus. Dicit. Ad inferiora, non ad superiora referen- dum, hoc. est, dicit Dominus ad vos. Datam au- tem 4 Moyse legem proposuit. Uxor quas viro non placet, si dimittatur, et deinde nubat alberi, et, rursus invisa ab illo quoque discesserit, non est in potestate primi viri eam recipere. Ίππο ita- que lex, ait, de his, qni nupserunt est lata, tu vero sxepius, ait, a ie propter iniquitates repudiata, οἱ externos advocauns,id est Assyrios, el /Egy- ptios, pastores enim semper reges vocat, cum cala- initatibus vexareris ad me iterum confugisti, tibi- que prectiti meum auxilium. Quidam item sic ex- posuerunt, Quod impudenter delinquens ad meam domum accedis, nec vmularis mulieres, quz ad eos, qui illas dimiserant, reverti erubescunt, Omnis sane mulier a viro ejecta, aliique copulata ad pri- mum virum regredí non potest, lege hoc prohi- bente ; tu vero me, qui tibi legitime conjunctus sum, dimisso, multis te dzmonibus impuris copulasti, quorum noxz cum sensu lacta esses, ad me regressa v$, ct ego nou ejiciebam, et si non ex animo me hzc etfari putas, leva oculos tuos. in directum, et vide ubi non permis!a es. SUPPLEMENTUM AD S. J. CIIRYSOSTOMI OPERA. 780 Eig ἀνόητόν σοι ἔσται ἡ ἑλπὶς τῶν Αἰγυπτίων ἐν τῷ λέγειν σε, κατάλληλος γὰρ ἡ ἀναί- δεια τῇ παρανομία. ΚΕΦΑΛ. I". 'Eàv ἐξαποστεί1ῃ ádrhp τὴν 1υγαἶκα αὐτοῦ. Ti βούλεται τὸ ὑπόδειγμα; "Ev πρῶτον, xai μέγα , ὅτι Ὅπερ àvhp οὐχ ἀνέχεται, τοῦτο Ἠνεσχό- μην ἐγὼ, Ὑιγνομένοις ὑμῖν ἀνδράσιν ἑτέροις , πάλιν ἐχάλουν, πάλιν ἐδεχόμην. Καΐτοι ἐχεῖ τοῦ ἀνδρός ἐστιν dj ἀποστολὴῃ, αὑτοῦ μισοῦντος, ἐνταῦθα δὲ οὐχὶ τοῦ ἀνδρὸς , ἀλλά τῆς γυναιχὸς , ὥστε οὐδὲ ἴσον τὸ ὑπόδειγμα' οὐ γὰρ αὐτὸς αὐτὴν ἑξαπέστειλεν, ἁλλ' αὐτῆ αὐτὸν ἑγχατέλιπεν. Καὶ σὺ ἐξεπόργευσας év ποιμέσι zxoAJAoic... Β Ἰέγει Κύριος. Τὸ .Ἰόλει, O0 πρὸς τὸ ἄνω ἀναγνωστέον ἀλλά πρὸς τὸ κάτω, τουτέστι, λέγει Κύριος πρὸς ὑμᾶς. Τέθεικε δὲ τὸν παρὰ Μωσέως τεθέντα λόγον, Eàv f u$ καθ) ἡδονὴν οὖσα γυνῆ ἀπολυθείη τοῦ ἀνδρὸς , εἶτα γενῄσεται ἑτέρῳ, xal μισηθεῖσα αὖθις χἀχείνου ἀναχωρήσει, μὴ ἐξεῖναι τῷ προτἐρῳ λαμδάνειν αὖ- τὴν. Οὗτος μὲν οὖν, φησὶν, 6 νόμος ἐπὶ τῶν γεγραµ- µένων xeixav σὺ δὲ πολλάχις, φησὶν, ἀποπεμφθεῖσα παρ) ἐμοῦ διὰ τὰς παρανοµίας, χαὶ τοὺς ἁλλοτρίους ἐπιθοωμένη , τουτέστιν ᾿Ασσυρίους, xal Αἰγυπτίους" ποιμένας γὰρ ἀεὶ τοὺς βασιλεῖς λέγει, v συμφοραῖς ἑξεταζομένη πάλαι [πάλιν] κατέφυχες ἐπ ἐμὲ, xai παρεῖχον τὴν παρ’ ἑμαυτοῦ ῥοπήν. Τινὲς δὲ, ὅτι ἀναισχύντως παρανομοῦντα ^ [ παρανομοῦσα ] ἔρχῃ εἰς τὸν οἴκον τὸν ἐμὸν, οὐδὲ τὰς γυναῖκας µι- poupévn, at αἰδοῦνται ὑποστρέφαι πρὸς τοὺς ἤδη τῶν ἀνδρῶν ἑξαποστείλαντας. Πᾶσα μὲν γυνὴ τοῦ ἀνδρὸς ἀφισταμένη , καὶ ἑτέρῳ συναπτοµένη πρὸς τὸν άνδρα τὸν ἕτερον ἐπανελθεῖν οὐ δύναται, τοῦ νόμου τοῦτο χωλύοντος : ἐμὲ δὲ σὺ τὸν χατὰ νόμο» σοι συναφθέντα χαταλιπαῦσα πολλοῖς συνήφθης δαἰ- µοσιν ἀνοσίοις, εἶτα πάλιν αἴσθησιν δεχοµένη τῖς βλάθης πρὸς kp ἔπανῄεις, ἐγὼ δὲ οὐχ ἁπωθούμην, εἰ δὲ νομίζεις οὐχ ἁπλῶς µε ταῦτα λέγειν, ἄρον τοὺς ὀφθαλμούς σου εἰς εὐθεῖαν, χαὶ [δε ποῦ οὐχὶ ἕξε- φύρης. Vgns. 9. Leva oculos tuos indirectum et vide. Vide, ipsam propriorum delictorum testem addu- cit : ipsam sui accusatricem facit, iterem claima- bat, ait, omnis via accusat. Vide ubi te non. in- quinaveris, cernis, ut ream manifestius convincal tuncque inferat poenam ? In viis sedebas. Hic vehemens peccandi studium indicare vult : quod maximo voluntatis impetu ea operaretur. Et polluisti terram in fornicationibus tuis. Atqui ex. delictis nunquam terra polluetar, sed ut pondus rei adjungat, hoc dicit. * Ubi non fueris permista; in viis sedebas, elc. Pro polluta es. Sed et tunc quoque impia eras, tamen adventans ad templum honorem erga me dis- "Aper τοὺς ὀφθα.μούς cov εἰς εὐθεῖαν, xal : (6e. . "Opa, αὑτὴν páptopa καλεῖται οἰχείων ἁμαρτη- µάτων, αὐτὴν ποιεῖται χατήγορον * πάλιν ἐδόα, not, πᾶσα ὁδὸς κατηγορεῖ ' ἴδε ποῦ οὐκ ἐξεφύρης, ὁρᾷ- πως ποιεῖται σαφεστἐρας τὰς ἀποδείξεις, xal τότε ἐπάγει τὴν Σίχην ; ᾿Επὶ ταῖς ὁδοῖς ἑχάθισας. Ἐνταῦθα βούλεται δεῖξαι τὴν πολλὴην περὶ τὰ ἁμαρτήματα σποιβὴν, ὅτι μετὰ πολλῆς τῆς προθν- μίας ταῦτα εἰργάζετο. Καὶ ἐμίαγας τὴν γῆν ér ταῖς ποργείαις σου. Καὶ μὴν ἀπὸ ἁμαρτημάτων οὐχ ἄν ποτε µιανθείη ἡ γη, ἀλλ ὥστε ἐἑπᾶραι τὸ πρᾶγμα, λέγει. Καὶ ἴδε ποῦ οὐχὶ ἐξεφύρης, ἐπὶ ταῖς ὁδοῖς &xd- θισας. | Αντὶ τοῦ ἐμιάνθης. 'AXX fod6ct; μὲν xaX τότε. ὅμως δὲ χαθυπεχρίνου τὴν εἰς ἐμὲ τιμὴν «fj εἰς τὸν 181 FRAGMENTA IN JEREMIAM. 3 788 ναὺν ἀφίξει * νῦν δὲ εἰς ἁπέραντον ἐχώρησας βυθὸν A simulabas. Nunc in immensum te proJecisti malo- χαχῶν, Πάντα τόπον bpzifsaca τῆς παρανοµίας σου. Ἐπὶ ταις ὁδοῖς ἑκάθισας αὐτῆς, ὡσεὶ κορώνη ἐρημουμένη, τονυτέστιν ὡς μεμονωμένη χορώνη v£- γονας παντὸς χαλοῦ στερηθεῖσα᾽ ὑπὸ πολλῶν τε ἀχθρῶν αἰχμάλωτος γενοµένη, καὶ διαφόρῳ θανάτῳ ληϊζομένη, χαὶ ἔτι ἀντείχου τῆς χαχίας. Καὶ ἔσχες ποιμένας πο..λοὺς, ὄψις πόρνης éyérstó σοε. 02x ἐμὲ ἔθλαψφας, ἀλλὰ σὺ ἐθλάδης, σὺ τὰ ὃσινἁ πέπονθας, ποιμένων γὰρ τὸ ποιµαίνειν ἐστὶν , οὐ £5 ἑμποδίζειν. Τὸ δεινὸν τοῦτό ἐστιν, ὅτι οὐδὲ ἐπελάδετο τῶν οἰχείων ἁμαρτημάτων , οὔτε μετὰ ἐπιειχείας ἡμάρ- σανεν. rum profundum, omui loco tuis iniquitatibus op- pleto. In viis tuis sedisti quasi cormiz. deserta. Hoc est, uti desolata cornix effecta es omni bono pri- vata, multorumque captiva ditionem passa, varia morte depredata, et tamen malitiam retinebas. Vgns. 3. Et habuisti pastores multos. Facies tua (acid est meretricis. Non mihi, sed tibi tulisti damna : malas susti- nuisti , pastoris enim pascere, non iimpedire est. Grave hoc est, quod proprios lapsus non perce- perit, nec mediocria peccarit. Οὐχ ὡς οἶκόν µε ἑκάΊεσας καὶ πατέρα, καὶ B — YVgus. &. Nonne lanquam domum me voceati, et dpxnróv;, Ἀπὺ τῶν Gv , ἀπὸ τῆς σῆς περὶ ἐμὲ διαθέσεως, ταῦτα λέγω, ἅπερ ἐστὶ διαθέσεως ὀνόματα, πατὴρ, érhp , οἶχος, ἀρχηγὸς παρθενίας. Τουτέστιν, οὗ προσέσχες, ὅπως σε ᾠχειωσάμῃν ἐν τάξει σοι πατρὸς Ὑενόμενος, xat ἀνδρὺς παρθένον ἀγομένου * οὐὑταύτας pot τὰς τῆς οἰχειώσεως προσ- ηγορίας ἑτίθεις. ΜΗ διαμενεἴ εἰς τὺν αἰῶνα, x. λ. *. Ἱουτέστιν, fj πορνεία σου, xa τὸ ἀτιμωρητὶ ταῦτα ποιεῖν. Τουτέστι μὴ ἐπ'µένουσα τοῖς καχοῖς, ἀτιμώ- Qno: ἔσῃ, xal περιγενήσῃ τῶν πολεμίων ἐν εὖσε» θείᾳ τυγχάνουσα. Ιδοὺ ἑἐ.ά..ῃσας. patrem, et ducem? Ex tuis, (uoque in me affectu. hec dico, que sunt affectus uomina, pater, vir , domus, virginita- lis dux. * Hoc est, non attendisti, ut te meam asciverim, loco patris tibi effectus, et viri, qui ducit virgi- nem. Non has inihi amicitixs appellationes tri- buebas. VgBs. 5. Nunquid permanebii in perpetuum, etc. IIoc est, fornicatio tua, et hec impune patrare, Hoc est, si in malis non perstiteris, ab omni eris punitione immunis, et οἱ piam te gesseris, omnium hostium vires debellabis. Ecce locuta es. Ορᾷς αὐτὴν ἀπὸ μελέτης ποιοῦσαν, xai ἀπὸ σχέ- C Viues ipsam data opera prudentique anuno liec φως. ^ Kal εἶπε Κύριος πρός µε ἐν ταῖς ἡμέραις Ἰω- σίου τοῦ βασιλέως. Οὗτως εὐδόχιμος ἣν, οὕτως εὐσεδής' Οὐχ ἁπλῶς ὁ χρόνος προστίθεται, ἀλλὰ μεῖκον ἔγχλημα τοῖς Ἰουδαίοις * ὅτι οὐδὲ ἄρχοντα ἔχοντες ἐπιμελούμενον αὐτῶν βελτίους ἐγένοντο, ἑἐντυγχάνει τῷ προφήτῃ ὁ 8:b;, ἐπεὶ xal ἡμεῖς δούλοις ἐντυγχάνομεν, ὅταν παρὰ τῶν ἑρωμένων χαταφρονώµεθα. “δες ἃ ἑποίησέ uot ἡ κατοιχία τοῦ Ισραή.ἲ. Καὶ μὴν ἁπαθὲς τὸ θεῖον ἀλλ᾽ ὅμως ὡς ὑδρισμέ- vog καὶ Ἰδικημένος διαλέγεται. Ἡ κχατοιχία τοῦ Ἰσραὴλ οὐχ εἷς, οὗ δεύτερος, ἀλλὰ πᾶν τὸ πλῆθος, xai μὴν οὗτος οὐχ εἶδεν, ἐχεῖνα γὰρ πρὺ αὑτοῦ ᾖσαν, ἀλλὰ τοῦτό ἐστιν ἀντὶ τοῦ, Ἔμαθες. * Alxatog γέγονεν ὁ Ἰωσίας, xai πολλὴν amovbhv περὶ τὴν θεραπείαν τοῦ Θεοῦ ἐποιῄσατος ὥστε xal τὺν λαὺν αὐτῷ ὑπηρετεῖσθαι' ἀλλ ἐπειδὴ τινες σαν, οὐ Υνησίως µετιόντες τὴν εὐσέδειαν, ἑλέγχει αὗτοὺς ὁ προφήτης διὰ τούτων τῶν ῥημάτων, xal τῇ παραθέσει τῶν δέχα φυλῶν παρανόµους τούτους δξίχνυσιν, ἐπειδὴ ἀπῆσαν ἐχεῖνοι * ἑδούλευον γὰρ àv Βαθυλῶνι. Kal εἶπα, μετὰ τὸ ποργεῦσαι αὐτὴν ταῦτα πάντα, Πρός µε ἀγάστρεψον. Καὶ οὐκ ἀνέστρεψε. Tóv προφήτην διδάσχει τῆς τ'µωρίας τὸ δίχαιον, * n perpetrantem. Yens. 6. Etdixit Dominus ad me in diebus Josie regis. Adeo laudabilis erat, adeo pius. Nec [frustra mentio illa de tempore facta est : sed ut inajori peccato obnoriores Judzos ostenderet : quod nec eum principein. illos moderantem haberent, me- liores effecti sunt, alloquitur Deus prophetam, quemadmodum et nos cum 4 dilectis negligimur, servos alloquimur. Vidisti que fecit mihi domus Israel. Et certe Deus passionibus non subjacet, tamen veluti contumelia et injuria. a(fectus loquitur. Mul- titudo Israel, non unus, non alter, sed multitudo universa. Et profecto hic non viderat, pr:ces- serant enim ista; sed hoc eat positum perinde ac 8i diceret : Cognovisti. Justus erat Josias, magnoque studio Dei cultui prosequebatur, ita ut et populus illi subserviret. Sed cuin quidam essent non legitime pietatem co- lentes, eos propheta his verbis redarguit, οἱ de- cem tribuum comparatione eos iniquitatis reos ostendit, cum illi abessent, in. Babylone eniin ser- viebant. Vgns. 7. Et dizi postquam fornicata erat, hac omnia : Ad me reveriere. Et non est reversa. justam esse poen inflictionem qeogWeexo. Dew 187 SUPPLEMENTUM AD S. 1. ΟΠΠΙΞΟΡΤΟΝΙ OPERA. Ἴδς edocet : Abiit super omnem montem ezcelsum. A Επορεύθη ἐπὶ πᾶν ὄρος ὑγτιλόν. Εἶτα τὴν οἶχείαν Deinde suam bonitatem humanitatenique explieat : Ει dixi, cum mochata esset, Libens itaque volens wortem sibi conscivit; neque initio juxta leges, vitam instituens, nec post impietatem patratam conversa. Hinc Juda tribus aerior veheinentior- que accusatio. Et vidit pravaricationem. Cum perspexisset, ait, malitiam sororis δια. multamque propter eam inflictain, xi mulotione malitize non abs- tinuit, sed illius inhiesit vestigiis. VreRs. 9. Ei fucta estin nihilum fornicatio ejus, etc. Nil se, at, perversum patrare putabat, fornica- tiouem autem idolorum cultum vocat; relicto enim Deo, qui eorum sponsus nominabatur, idola colebant, czdibusque terram implebant dzinonibus liberos sacrificantes. Et machata est cum lapide et ligno. Conspicuam fornicationisaccusationem effecit. Ῥεης. 10. Et iu omnibus his non est reversa, sed in mendacio. Postquam enim tunc visi sunt. meliores, propter boc ait reversos esse in inendacio, mendacium enim hoc erat. VERs. 114. Et dixit Dominus ad me : Justificavit animam suam lsrael pre prevaricatrice Juda. Non veluti justificatos laudat filios Israel, sed veluti minus, et primum peccantes; hos autem im- probat, quod non evaserint hae castigatione me- liores. Deinde pluribus commonstrat, quod sororis im- pietatem non est detestata, cum internecionem ejus conspexisset ; et quod venia quadam potius decem tribus, quam Judz, diguz videbantur, quz cum eo- rum zrumnas vidisset, a calamitatum tamen cau- sis non abhorruit. Quaprepter et prophete, ut illis vaticinetur, imperatur. Vgns. 12. Vade, ei lege sermones. isios. contra aquilonem. Quid est lioc? Num ad aquilonares partes civita- tis? et quid id petit? quid ad absentes lsraelitas sermonem dirigit ? vel lioc peragit ad aquilonares partes civitatis tanquam eos exstimulans, pungens- que; omnia enim dicit eorum causa. Nos etiam ἁγαθότητα, xaX φιλανθρωπίαν δείχνυσιν, Kal εἶπα μετὰ τὸ ποργεῦσαι. ᾿Εκοῦσα τοίνυν τὸν ὄλεθρον ἐπεσπάσατο, μήτε ἀρχῆθεν τὴν xatà νόµον πολι- τείαν ἁσπασαμένη, χαὶ μετὰ τὴν ἀσέθειαν ἐπιστρέ- qat pij βουληθεῖσα, ἐντεῦθεν αὖξει τῆς Ιούδα qu- A5; τὴν χατηγορίαν. Kal εἶδε τὴν ἀσυνθεσίαν. θεασαµένη , qnoi, xal τὴν πονηρίαν τῆς ἁδελφῆς αὐτῆς, xai τὴν διὰ ταύτην ἐπενεχθεῖσαν αὑτῃ τι- ᾿μωρίαν, οὐχ ἔφυγε τῆς πονηρίας τὴν µίμησιν, ἀλλὰ τοῖς ἑχείνης ἠχολούθησεν ἴχνεσιν. Καὶ ἐγέγετο εἰς οὐθὲν ἡ ποργεία αὐτῆς. Οὐδὲν, φησὶ, παράνοµμον ποιεῖν ὑπελάμδανε, πορνείαν δὲ τὴν εἰδωλολατρείαν καλεῖ * Χαταλιπόντες γὰρ τὸν θεὸν, ὃς νυµφίος αὐτῶν ὠνομάζετο, tol; εἰδώλοις ἐλάτρευον, xal ἑφονοχτόνουν τὴν Υῆν θύον- πες τὰ τέχνα αὐτῶν τοῖς δαίµοσι. Καὶ ἑμοίχευσε τὸ ξύὐ.ον' καὶ τὸν AiBov. Σαφῃ τὴν τῆς πορνείας χατ- ηγορίαν εἰργάσατο. Καὶ ἐν πᾶσι τούτοις οὐκ ἀπεστράφη, dAA ἐπὶ φεύδει. Ἐπειδὴ γὰρ τότε ἔδοξαν εἶναι βελτίους, διά τοῦτη φησὶν, ὅτι ἑπεστράφησαν μὲν ἐπὶ φεύδει ' ψεῦδος γὰρ ἣν τοῦτο. | Καὶ εἶπε Κύριος πρός µε Ἐδικαίωσε τὴν Ψψυ- xlv αὐτοῦ ᾿Ισραὴ.ἲ ἀπὸ τῆς ἀσυνθέτου Ἱούδα. Οὐχ ὡς διναιωθέντας τοὺς υἱοὺς Ἰσραὴλ ἐπαινεῖ, ἀλλ ὡς ἔλαττον ἁμαρτάνοντας, καὶ πρώτους " τού- τους δὲ χαχίζει ὅτι οὗ βελτίους ἐγένοντο &x τούτου τοῦ σωφρονισμοῦ. Εἶτα διὰ πλειόνων διδάσχει, ὅτι οὐχ ἑθδελύξατο τῆς ἁδελφῆς τὴν ἀσέδειαν, τὴν πανωλεθρίαν θεασα- µένη, χαὶ ὅτι μᾶλλον ἔχονσί τινα συγγνώµην αἱ δέ- xa Φυλαὶ, fmso ἡ τοῦ Ἰούδα quil. ἐπειδη τὰς συμφορὰς ἑχείνων ἑωραχυῖα, τὰ ἕτερα [αἴτια] τῶν συμφορῶν διετέλεσε δρῶσα. Οὗ δη χάριν ἐκείνοις προθεσπἰσαι ὁ προφήτης παρακελεύεται. Πορεύου, xal ἀνάγγωθι τοὺς «Ἰόγους τούτους πρὸς βοῤῥᾶν. Τ{ ποτε τοῦτό ἐστιν; "Αρα πρὸς τὰ βόρεια µέρη τῆς πόλεως”; xal vl τοῦτο βούλεται, τί δὲ τοῖς μὴ παροῦσι διαλέγεται Ἱσραηλίταις: ?| τοῦτο ποιεῖ πρὸς τὰ βόρεια µέρη τῆς Ἀόλεως, ὥσπερ τούτους παροξύνων, καὶ χνίζων . τὸ γὰρ πᾶν διὰ τούτους, vita functis. beatitudinem tribuimus, viventes ad D ἐπεὶ καὶ ἡμεῖς καὶ τοὺς τελευτῶντας μµαχαρίζομεν sanioris vit» cursum excitando, eosque celebramus stimulando, et absentium famam extollimus. Sic et Deus, ait, jubet. sermones mitti, ut οἱ bi, et illi probiores flant, sicut Paulus ait 39: Si quomodo ad emulandum provocem earnem meam , et. salvos fa- ciam aliquos ex illis. Sic et Deus hos excitat eorum laudes celebrando. Nam quia pejores vobis hi sunt, vobis de reliquo verba facio. Neque enim propheta hic ad Persidem transiisse traditur, nec mittere mandat. Vade, inquit, et lege sermones istos. 1mmensa sane Domini bumanitas; nai posi ingentem ini- 9? Rom. i,14. τοὺς ζῶντας ποιοῦντες βελτίους, xal ὑμνοῦμεν xvi- ζοντες, χαὶ ἁπόντας ἐπαινοῦμεν. Οὕτω xal ὁ 8e, qnot, χελεύει πεμφθῆναι τοὺς λόγους, ὥστε xal τούτους βελτίους γενέσθαι χἀκχείνους, ὥσπερ ὁ Παῦ- λός φησιν’ Εἴ πως παραζηΊώσω µου tv σάρκα, καὶ σώσω εινὰς ἐξ αὐτῶν. Οὕτω χαὶ ὁ θεὸς τούτους διε- χείρει, ἐχείνους ἐπαινῶν. Ἐπειδὴ γὰρ χείρους ὑμῶν ᾿οὗτοί εἰσι λοιπὺν, ὑμῖν διαλέγοµαι. Ob γὰρ δὴ ἱστο- ρεῖται à προφήτης οὗτος ἀπελθὼν εἰς Περσίδα, οὐδξ πέἐμψαι χελεύει. Πορεύου γὰρ, φησὶν, xal ἀνἀγγωθι τοὺς Aóyovc. ᾽Αμέτρητος ἡ τοῦ Δεσπότου φιλανθρωπία, μετὰ vào 755 FRAGMENTA IN JEREMIAM., DA 7&6 τὴν πολλην παρανομίαν μόνη» ἐπισητεῖ μεταμέλειαν, A quitatem solam pouitentiam efflagitat, modumque διδάσκει δὲ ταύτης τὸν τρόπον. ᾽Αποστράφηθι πρός µε, ἡ κατοιχία Ἱσραή.. - Τοῦτο ζητεῖ µόνον 6 θεὸς, ἵνα κἂν ἐπιγνῶμεν ὑμῶν τὰ ἁμαρτήματα: τί μέγα ἀπαιτεῖ; ὑπὲρ ἡμῶν αὐτῶν, ἵνα γνῶμεν ὅτι ἀφίστιι, ὅτι Φφιλάνθρωπός ἑστιν. IlAtv. Ίνῶθι μὲν ἀδιχίαν cov , ὅτι εἰς Κύριον, x. t. λ. "Opa τὸ ἀχάθεχτον, ἐξθχεας, οὐδὲ ἁπλῶς ' 'H γὰρ χώµῃ προέτρεπεν εἰς ἀτέβειαν. Ο2χ Évt εἰπεῖν οὐδὲ τοῦτο, ἔδει διαχρῖναι, τίνι κεχρῆσθαι ἐχρῆν. Πᾶν ξύλον εἰς ἀσέδειαν προῦχειτο. Elc δὲ d.L.1o- τρίους, τοὺς δαίμονας, φησί. Καὶ οὐχ ἔνι εἰπεῖν, ὅτι οὗ παρῄνουν, οὐδὲ συνεδούλευον, ἀλλ᾽ ἐμοῦ παρ- αινοῦντος ταῦτα ἑποίησας, τῆς δὲ φωνῆς µου o)x Έχουσας, ἀλλὰ τοῖς ἀφωνοτάτοις προσέσχες. ᾽Αρχὴ Υὰρ ὑγείας, αἴσθησις ἀῤῥωστίας, καὶ ἑξέ- χεας τὰς ὁδούς σου. Τὸν θεὸν, καὶ Κύριον, χαὶ ποιητην, xal εὐεργέτην χαταλιποῦσα ἀλλοτρίοις συνήφθης. Τίνες δὲ οὗτοι; ὑποχάτω παντὸς ξύ.Ίου ἁ ἰσώδους, ἔδειξε τῆς πλάνης τὸ ἀχερδὲς, ἄχαρπα γὰρ τὰ θεοποιηθέντα φυτά. Τῆς δὲ φωνῆς µου οὐχ ὑπήκουσας, νομοθετῶν γὰρ εἶπεν * Οὐκ ἔσονται σοι θεοὶ ἕτεροι z Aq ἐμοᾶ. Εαιστράφητε viol ἀφεστηκότες, «Ἰέγει Κύριος, διότι ἐγὼ χαταχυριεύσω ὑμῶν. "Opx μετὰ τὴν κατηγορίαν πάλιν παβραΐνεσιν, χαὶ συμδουλὴν, εἰ τοίνυν ἁἀφεστηχότες εἰσὶ, τί χα- 6 et consilium. Si igitur recesserunt : λεῖς; Διότι ἐγὼ κατακυριεύσω ὑμῶν, ὥσπερ ἀνάγ- χην τῆς ἐπιστροφῆς, φησίν. "Ὥσπερ ἂν el τις πρὺς οἰχέτην λέγει, Ἐμοὶ δουλεῦσαι ἔχεις, τίνος ἕνεχεν ἀπεπῄδησας, τὴν κατοίχησιν χυρἰαν λέγει. καὶ «ἡνψομαι ὑμᾶς ἕγα ἐκ πόλεως, καὶ δύο ἐκ παωτριας. Ἔλαττον τὸ σωζόµενον, τοῦτο xal ἐν τῇ μελλούσῃ Τίνεται χρίσει, ἑλάχιστοι οἱ σωζόμενοι. Εγὼ καταχυριεύσω ὑμῶγ». * Τουτέστι, Κύριος ὢν πάντων, xal τοὺς δη ὑπὸ τῶν πολεµίων ληφθέντας δυνῄσομαι ἀναγαγεῖν o2- δένα ὑπολιπόμενος. Κάὶ δώσω ὑμῖν ποιμένας κατὰ τὴν χαρδίαν μου. Αὕτη ὄντως εὐεργεσία τὸ, ποιμένων τυγχάνειν ἀγαθῶν, ὥσπερ οὖν xaX τοὺναντίον τιμωρία μεγίστη, πολλῆς γὰρ δεῖται ἐπιστήμης ὁ ποιµήν * εἰ γὰρ ὁ σωματιχὸς ποιμὴν πάντα ἂν ἐπέσχε, πολλῷ μᾶλλον ὁ πνευματιχὸς, ὄντως ἀνδρείας χρείας πολλῷ μᾶλ- λον, ἢ ἑχείνῳ, ἵνα θῇ τὴν φυχὴν αὐτοῦ ὑπὲρ τῶν προθάτων. Καὶ ἔσται, ἑὰν π.Ίηθυνθητε. Ἐπειδὴ γὰρ αὐτοὺς ἑλύπει τὸ, ἕνα Ex πόλεως, xal δύο ix πατριᾶς, ἐπήγαχεν, "Occ π.ηθύνεσθε. Msi- ζονα ἔχει τὴν ἡδονὴν, μετὰ τὸ ἑπανελθόντες [Enav- ελθεῖν] πολλοὺς οἴχοι γενέσθαι, Ἡ ἐξ ἀρχῆς μετὰ πλήθους ἐπανελθεῖν. 9? Exod. xx, 2. illius docet. Revertere ad. me, domus Israel, etc. lloc poscit solummodo Deus, ut saltem errata nostra aguoscamus. Quid magnum requirit? pro vobis ipsis ut coguoscamus , qeod remittit , quod hominum amator est. VgRs. 45. Verumtamen | scito quoniam ad Dominum, etc. Vide libidinem effusam, dispersisti ; neque id sim- pliciter: vicus enim ad impietatem hortabatur. Neque hoc dici potest; discernendum erat, quo esset utendum. Omne lignum ad impietatem pro- positum erat; ad alienos autem, d:emones intelligit. Nec dici potest quod non adhortarer, nec consilia tibi darem ; sed me coliortanto hzc fecisti, vocem vero meau non audisti, sed voce penitus destitutis adhzsisti. Cognitio infirmitatis est sanitatis principium, et e[fudisti vias tuas. Deo, Domino, opifice, et bene- ᾿ factore relicto, alienis copulata es. (Qui vero sunt hi? sub omni ligno [rondoso, ostendit erroris nullum commodum : infructuosz enim pro diis habite ar- bores. Et vocem meam non audisti ; lege enim sta- tueral: Non erunt tibi dii alieni preter me "*, injustitiam tuam, Vens. 14. Convertimini, filii, qui recessistis, dicit Dominus : quia ego dominabor vestri, etc. Vide post accusationem iterum adlortationem, quid vocas? Quoniam ego dominabor vestri, ait, fere necessita- tem conversionis, zque ac si quis ad servum dice- ret : Mihi servire debes, cur aufugisti * inhabitatio- nem dominatuni vocat. Et assumam vos et unwn de civitate, εἰ duos. de cognatione, etc. Minor pars salva (it, hoc etiam erit in futuro ju- dicio: Paucissimi qui salvantur. Et ego dominabor vestri. * Hoc est cum sim omnium Dominus, et jan? ab hostibus captos relieto nullo reducere potero. ΤΕΑς. 15. Et dabo vobis pastores juxia cor meum. D Hoc vere beneficium est, bonos sortiri pastores, sicut et opposituin pena est maxima : multa enim scientia debel esse prxeditus pastor ; nam si corpo- ralis pastor omnia perfert, multo magis spiritualis, cum sane huic major sit fortitudinis necessitas quam jlli ut ponat animam suem pro ovibus. VgBs. 16. Et erit, si multiplicati eritis. Nam quia zgre illud ferebant, unum de civitate, et duos de cognatione, adjunxit, Si multiplicati eri- tis. Majoris lxtiti: est reversos domi multiplicari, quan initio regredi multiplicatos. - 78] ]u diebus illis non dicent ulira. Olscurum hoc mihi videtur. Quidam enim asse- ruu!, quod non erunt timenda ; quidam, quod lege non indigebunt, sicut cum dicit : Et dabo vobis cor novum el auferam cor lapideum **, hoc est, spiritus vobis aderit : loco omnium bic docebit, et dux erit vobis, nec nominabitur. Non ascendet : arca. nempe. Neque nominabitur, in ipsa, hoc est lex. Neque visitabitur adhuc , hoc est, neque portabitur. Nec fiet ultra : hoc est, ut autea, cum eam portantes ubique sacerdotes defer- rent tollentes. Quasi diceret : Gloriosiorem vobis peenitentibus e Babylone regressum egressu ZEgyp- liaco przstabo. Vans. 1T. Et coungregabuntur. ompes gentes. aá eam, 6ἱ non ambulabunt ultra, etc. | Non belli lege, sed pietate ipsos vocante, vel ut cives, deplorent veluti impios, cum exteri pii per- maneant, Vel hoc ait, quod nomen ejus validum sit ad eos congregandos. Vel quod ad pietate, et: non simpliciter vita cum virtute erit. Et non. ambulabuni ulira post cogitationes cordis aui pessimi. Vita vero si optima exstiterit, de futuris quoque bene nobis (idendum, ueque timendum. Nam causa morbi tollitur. Si quis in nomine Dei congregatur post desideria cordis sui flagitiosi non ambulat. * ]n animo seilicet genuinam pietatem habebunt, C ita ut vel solo ipsius urbis aspectu Deum videant. Possumus etiam hoc et de temporibus Chrisii expo- nere, nam tunc legali cultu non indigebimus. ὅεῃς. 18. In diebus illis convenient domus Juda ad dymum lsrael, et venient simul, εἰς. Bonorum caput eoncordia, charitas , quouiam et binc malorum origo effluxit. Et considera, ut. non alio posuerit ordine. Non enim dixit : Domus Juda sd domum lsrael, sed quod majori admiratione dignum, qui primus frena excusserat, qui inimi- eitias primus suscepit, contumax , asper, ipse et cencordiz auctor erit. Nec post regressum, sed una anie regressum redihunt. Vides, dilectissime, quot bona aitulerit captivitas : immortales inimicitias dissuil populos qui divulsi erant in unum colle- gil; consanguiueos, el cives, qui bello inter se fla- - grabant, amicitia conjunxit : natura contra seipsam insanire visa est, gens a seipsa avulsa, violata sunt reipublice jura : et hzc ownia tulit iujustitia, baec - omnia dissolvit, el penitus abrogavit captivitas. Ab aquilone. Vide υἱ fide digna res. Ab aquilone multo ma- gis quam ab aliis regionibus. Deinde ipsis antiqua jR8 memoriam revocat. Quam in hareditatem. dedi ^ Ezech, xxxvi, 96. SUPPLEMENTUM AD 8. J, CHRYBSOSTOMI OPERA: 788 À | Ev ταῖς ἡμέραις ἐχείναις οὐκ ἑροῦσιν ἔτι. Ασαφὲς εἶναί µοι τοῦτο δοχεῖ. Τινὲς μέν φασιν, ὅτι οὐχ. ἔσται φοθδερὰ, τινὸς δὲ λέγουσιν ὅτι οὗ δεη- θήσονται τοῦ νόµου, ὥσπερ ὅταν λέγῃ, Καρδίαν καινἠν, καὶ ἐπαρῶ τὴν καρδίαν τὴν «ιθίνην, ςουτέστι, τὸ πνεῦμα ὑμῖν ἔσται, ἀντὶ πάντων αὑτὸ διδάξει, xaY χαθοδηγἠσει ἡμᾶς, οὐδὲ ὀνομασθήσε- ται. * Ovx ἀναθήσεται, τουτέστιν dj κιδωτός. ObCÉ ὀνομασθήσαται v αὐτῃ, τουτέατιν ὁ νόμος. 0ὐδὲ ἐπισκεφθήσεται ἔτι, τουτέστιν οὐδὲ βασταχθἠσε- ται. Καὶ o0 ποιηθήσεται ἔτι, τουτέστιν, ὡς ἤδη πρότερον, ὅτε μετῆγον αὐτὴν πανταχοῦ οἱ ἱερεῖς βαστάζοντες. "Iva εἴπῃ * Ἐπιδοξωτέραν ὑμῖν µετα- νοοῦσιν τὴν ἀπὸ Βαθυλῶνος ἄνοδον παρέξω τῆς án" B λιγύπτου ἐξόδου. Καὶ σνγαχθήσονται πάντα τὰ ἄθνη sic αὐτὴν, xal οὗ πορεύσονται ἔτι. Οὐ vójup πολέμου, ἀλλ᾽ εὐσεδείας χαλούσης αὖ- touc, J| τοὺς πολίτας θρηνῆσαι ὡς ἀσεδοῦντας, xal ἀλλογενεῖς εὐσεθεῖς διαμεῖναι, Ἡ τοῦτο φησὶν, ἔτι «b ὄνομα αὐτοῦ ἰσχυρὸὺν cuva[ayelv αὐτοὺς, ἢ ὅτι ἐπ᾽ εὐσεδείᾳ, xal οὐχ ἁπλῶς. Καὶ οὐ πορεύσονται ἔτι ὀπίσω τῶν ἐνθυμημά- twr τῆς καρδίας αὐτῶν. Βίος ἑνάρετος ἔσται, ζωῆς δὲ οὔσης ἀρίστης, xav θαῤῥεϊῖν χρὴ περὶ τῶν µελλόντων, xai οὐχέτι φοθεῖ- σθαι. Ἡ γὰρ alzla ἀναιρεῖται τοῦ νοσήµατος. EU τις τῷ ὀνόματι τοῦ Θεοῦ συνάγεται, οὐ πορεύεται ὁπίσω τῶν ἐνθυμημάτων τῆς χαρδίας αὐτοῦ τῆς πονηρᾶς. * Τουτέστιν, ἐπὶ τῆς φυχῆς ἔξουσι τὸ Υνήσιον τῆς εὐσεθείας, ὥστε xs αὐτὴν µόνην τὴν πόλιν ὀρῶντας, φαντάζεσίαι τὸν θεόν. Δυνατὸν δὲ καὶ ἐπὶ τῶν χαι- ρῶν τοῦ Χριστοῦ αὑτὸ ἐχλαθεῖν, ὡς ob δεοµένων ἡμῶν τῆς νομιχῆς λατρείας. Ἐν ταῖς ἡμέραις ἑχείναις συγε.εύσονται à oixog τοῦ Ιούδα ἐπὶ τὸν olxor Ισραὴᾶ, καὶ ἠξουσιν ἐπὶ τὸ abre. Τὸ κεφάλαιον τῶν ἀγαθῶν dj ὀμόνοια, ἡ ἀγάπη, ἐπειδὴ xaX τὸ χεφάλαιον τῶν χαχῶν ἐντεῦθεν ἐγέ- νετο. Καὶ ὅρα πῶς οὐκ ἄλλως αὐτὸ τέθεικεν. Οὐ γὰρ εἶπεν Ὁ οἶχος Ἰούδα ἐπὶ τὸν οἶχον "Iopatà, ἀλλ 8 πολλῷ θαυμαστότερον ἦν, ὁ πρῶτος ἀφηνιάσας, ὁ πρῶτος ἄρζας 75e ἔχθρας, ὁ ἀπειθὴς, ὁ σκληβὸς, p αὑτὺς ἄρξει xai ὁμονοίας' καὶ οὗ μετὰ τὸν ἐπάνοδον, ἁλλ᾽ ὁμοῦ ἑπανήξουσι πρὸ τῆς ἑπανόδου. Ορᾶς, ἂγα- πητὲ, ὅσα ἀγαθά πεποίηκεν ἡ αἰχμαλωσία * Ἔχθραν ἀθάνατον ἕλυσε, δήμους ἀποσχισθέντας συνἠγαγεν, συγγενεῖς, xai πολίτας ἐχκπεπολεμωμένους χατήλ- λαξεν, d φύσις καθ᾽ ἑαυτῆς ἐφάνη μανεῖσα, Ὑένος διεσπάσθη, τὰ τῆς πολιτείας διῃρέθη δίχαια, ταῦτα πάντα εἱργάσατο ἡ ἁδιχία, ταῦτα πάντα διέλυσε, xal ἡφάνισεν dj αἰχμαλωσία. ᾽Απὸ γῆς βοῤῥᾶ. . "Opa τὸ ἀξιόπιστον. 'Axb βοῤῥᾷ, πολλῷ μᾶλλον ὅτι ἀπὸ |ἡ ἀπὸ] τῶν ἄλλων χωρῶν * εἶτα xat ἀναμιμνή- σχει αὐτοὺς παλαιῶν διηγημάτων. "Hr. xatex.lg- 189 ῥονόµησα τοὺς πατέρας αὐτῶν: ἀπιστότερον ἣν. "Όταν μέλλῃ θαῦμα διηγεῖσθαι, ἀναμιμνήσκει τοῦ παλαιοῦ διηγήµατος, ἢ θαύματος, Απιστεῖς οὖν πῶς οἱ πατέρες σου συνῆλθον; φῶς κατεχληρονόµησα αὑτούς ; Τὸ γὰρ θαυμαστὸν τοῦτο, τὸ πανταχοῦ τῆς γῆς σπαρέντας εἰς ἕνα τόπον συνελθεῖν. Καὶ ἐγὼ εἶπα" Γένοιτο, Κύριε’ ὅτι τάξω σο εἰς τέχγα. "Opa τοῦ προφήτου τὸ χηδεμονιχὺν, xal «otye οὐχ ἔμελλεν ἐχείνοις ὑποκεῖσθαι τοῖς καιροῖς, οὐδὲ αὐτόπτης ἔσεσθαι τῶν ἀγαθῶν, ἀλλ ὡς αὐτὰ μέλ- λων ἀπολαύειν, οὕτω συνεύχεται. Τοῦτοδιὰ μέσου, ὡς ἁ πὸ τοῦ προφἠτου, xai εὐθὺς ὡς ἐκ προσώπου τοῦ θεοῦ, ὅτι Τάξω σε εἰς τόχνα, συνΏπται γὰρ τῇ προηγουμένων ῥητῶν ἀχολουθίᾳ. Τὸ πρῶτον ἀξίωμα fj πατριχὴ χληρονοµία, xal τριγε ἑαυτοὺς ἐξέδαλλον ταύτης τῆς συγγενείας. Πατέρα ἐκάλεσαν τὸν λίθον, ἀλλ’ ὅμως Τάξω σε εἰς εέχγα. "Opa χαὶ ἐπὶ τῖς Ηαλαιᾶς χαθάπερ xai ἐπὶ τῆς Καινῆς, χαὶ ἐχ τοῦ Oz00, χαὶ ἐξ ἡμῶν τὴν συγγένειαν ταύτην ἑνισταμένην, Τάξω σε εἰς τέχγα, τοῦτο τοῦ 8500 * xal Παῦλός φησιν’ "gr ἡ υἱοθεσία. Οὐδὲν γὰρ ἴσον ταύτης τῆς τιμῆς. Καὶ πάλιν’ "Εδω- xsv αὐτοῖς ἐξουσίαν τέκνα Θεοῦ γενέσθαι, ὥστε Βιαφυλάσσειν τὴν τάξιν. "Όταν γὰρ τάξη μὲν αὐτὸς, " fps; δὲ χαταλείπωµεν, ἑξ,στραχιζόμεθα, οὐ γὰρ ἀπολλομένον [ἀπολελυμένως] εἶπε, Ποιῄσω σετέχνον, ἁλλὰ, στήσω σε, εἰς ἑχείνην τὴν τάξιν καθάπερ ἐπὶ ἀξιώματος «b δὲ διατηρῆσα:, ἡμέτερον. ᾿Ορᾷς ὅσα διηλθθν ἀγαθά; Ποίαν αὐτοὺς ἀπαιτεῖ €hv ἁμοιθήν: οὐδεὶς πόνος, αὐδδὶς ἱδρὼς, µέχρι προσηγορἰας ἡ ἄσχησις παῖον ἔχει χάµατον ; Τοῦτο γὰρ παιδὸς, τὸν Πατέρα διώχειν ἀεὶ, xai εύπτοντα 0ὐχ ὁρᾶτε τὰ παιδία τὰ μιχρὰ χλανθµυ- ῥικόµενα, ἐπιτιμώμενα, xat τοῦ χρασπέδου τῆς µη- αρὸς ἐχόμενα, xal ἑπαχολουθοῦντα; "Ev µόνον ζη- εοῦσι παρ᾽ ἡμῶν, τὸ φιλεῖσθαι. "Συνῆπται τοῦτο τῷ, Καὶ Ίξουσιν ἐπὶ τὸ αὐτὸ ἀπὸ γῆς Βοῤῥᾶ, χαὶ ἀπὺ πασῶν τῶν χωρῶν ἐπὶ τὴν γῆν, ἣν κατεχληρονόµῃσα τοὺς πατέρας αὐτῶν ' Τὸ γὰρ μεταξὺ χείµενον, Καὶ ἐγὼ εἶπον, Γἐνοιτο, Κύριε, τοῦ προφήτου ἐστὶν ἠδομένου ἐπὶ ταῖς τοῦ FRAGMENTA IN JEREMIAM. 190 ἐχεῖνο γὰρ À patribus eorum. lllud enim minus fidei babclat. Quotiescunque mirum quid est narraturus, priscae narrationis, vel miraculi meminit, Non credis iyi- tur, quod patres tui convenerunt? quod dedi eis hzreditatem ? Hoc enim mirum, quod per universam terrain dispersi ip unum convenerint locum, εις. 19. Et ego dixi : Fiat, Domine, quia ponam t4 in filios, etc. Vide quantam propheta curam gerat, nec tamen illis ipse temporibus futurus nec,bona viaurus erat ; tamen uL illorum futurus particeps, ita precaiur. Hoc per interpositionem, tanquam a propheta, slatimuque ex persona Dei subditur : Ponam te in filios : aduectitur enim precedentium eeutinua- tioni, Prima diguitas est paterna hereditas, tametsi se ipsos hac cognatione ejecerint. Patrem voca- runt lapidem ; sed tamen Ponam te in filios. Vide ei in Veteri sicut et in Nuovo , et ex Deo el ex no- bis constare hanc cognationem, Ponam te in filios. Et Paulus ait : Quorum adoptio". Nibil huic houori potest 2quiparari. Et iterum : Dedit eis potestatem Blios Dei fieri **, ut servent hune ordinem. Quando enim ipse quidem filios constituerit, nos vero de- serimus, de statu dejicimur. Nec enim nude dixit ; Te fülium faciam, sed constituam te, iu 9ο veluti dignitas looo, ip illo autem. persistere uostri est muneris. Vides qux: percurrerit bona? Quid exqvirst, ut sibi reddatur ? nullus labor , sudor nullus , nomine tenus exercitatio haec quem habet laborem ? Hoc namque fllii ost, Patrem sequi οἱ verberan- tem : Nonne videtis infantulos plorantes matruur inclamantium haerere fimbriis, et sequi ? lllud unum 4 nobis quarunt, υἱ amentur., * Conpexum boc cum illo, e& venient in unum de terra Aquilonis, et ex omnibus terris ad terram, quam bzreditate tribui patribus eorum. Quod enim inter- positum est, Et ego dizi: Fiat, Domine, prophet: est, ob Dei promissiones exsilientis. Dicit autem, θεοῦ ἐπαγγελίαις. Λέχει δὲ, ὅτι "ACo ὑμᾶς εἰς τὴν p Adducam vos in Mrram promissionis leco filiorum γῆν τῆς éxayreAiac ἐν τάξει τέκνων ἐσχηκὼς, ὥσπερ xal πάλαι, ἡγίκα àz' Αἰγύατου ὑμᾶς ἐξήγα- qov. Καὶ &Iza- Πωτέρα ἐπικα.ἐσασθέ µε 'τουτέστι, µόνον ὑμεῖς γνησίως περὶ ἑμὲ διατἐθησθε. Πλὴν ὡς ἀθετεῖ Υυγλ ec τὸν συγόντα atq, οὕτως ἠθέτησεν εἰς ἁμὲ ὁ οἶκος. * Ἐπίγνωτε τὰ οἰχεῖα χαχὰ, xai παρέξω τὴν ἀμνηστίαν τῶν ἤδη πλημμεληθέντων. Φωνἡ ἐκ χειΊέων ἠκούσθη xAavüpov. Ἐντεῦθεν παιδενόµεθα, uh µόνον ὀδύρεσθαι, xal θρηνεῖν àv ταῖς συμφοραῖς, ἀλλὰ πρὸ τούτου τὸν θεὸν παραχαλεῖν’ κλαυθμοὺ γὰρ xaY δεἠᾗσεώς φησιν’ 5 Πυν, ix, 4. ? Joan. 1, 12. habens, sicut. el olim cum vos /Egypio eduxeram. Et dizi : Patrem vocastis ve. Hoc est, tantum vos erga me genuino 2uimo affecii estote. V&ns. 20. Verumiomen sieut prasaricutur mu- lier, etc., sic pravaricata es, elc. * Propria unala agnoeciie, οἱ oblivioni tradam, qua jam delinquendo coummisistis. ΥΕΑ. 21. Voz de labiis audita eat ploratus. llinc insiruimur non modo lameutari, eL ejulare in adversis, sed et ante boc Deum orare; fletu enim οἱ precatione opus ait : nam nec fletus tau- *791 SUPPLEMENTUM AD S. J. CIIRYSOSTOMI OPFRA. 192 tam poterit aliquid prestare, nec precatio fletibus Α οὔτε Υὰρ 6 χλαυθμὸς xa0' ἑαυτὸν δύναιτο ἂν ἐργά- non inflammata. lloc ab zsrumnis lucrum. * Vox de (ubiis. Qua temporibus Josix contigere , narrat. Vgns. 24. Revertimini, filii revertentes, et sanabo coniritiones vesiras : Ecce servi nos erimus libi, etc. Non enim sufficit flere, neque orare, cum hoc ex malorum contingat matura : sed satisdationem correctionemque de futuris exigit, ne cum a malis - liberati fuerint, iterum ad priora revertantur. Discamus confessiones accurate emittere; nec enim hiec scripta simpliciter sunt, sed ut ea nos sequarmur. * Hoc est, ut decet convertimini : non ob regis timorem pietatem dissiniulate. | Vgns. 93. Vere in mendacium erant colles, et fortitudo montium : tantum per Dominum Deum, etc. Adorarunt jniquitatem, pravitatibus desiderio- ruin sacrificarunt : forsan et ad nos sermo hic di- ctus, Convertimini, filii revertentes. — Et paucis interjectis : Sane mendaces erant colles. Cum lu- men aspexerimus, tunc agnoscimus tenebras. Agno- verunt Deum, tune noverunt et daemones. fia. et hos tunc vere peccatum sciemus non verbis dicen- tes, sed rebus ipsis persuasi. Et reliquit eos Deus, ut per res ipsas discerent. Oportet et priora daui- pare. Ecce iterum, per, de Deo dictum ; oportebat quidem vos et ab aliis discere, a ccelo , a terra, et mari : nunc autem ex his quz in ipsos facta sunt. Veteres autem non saxea solum erigebant, sed et colles, montesque sequebantur, quod in excelsis daemones habitare putarent ; nulla enim pars crea- turz est, cui cultum homines diabclo instigante hon exhibuerint. Et post pauca.— Caterum per Do- minum Deum nostrum salus. Israel. Quid eniin aliud requirit Deus, quam uf scias ipsum esse, qui in te beneficia confert? lloc a te, aut nihil aliud exigit, et hoc vehementer cupit. Ves. 24. Confusio autem consumpsit labores pa- irum nostrorum abadolescentia nostra. C Etsi nibil mali passi essent : dedecus rem ipsam D , sequebatur : frustra laborabant, et angebantur, nihil plane aliud erat quam nudum sacrificium. Victim: quidem dzmonibus, salus autein a Deo. Oves. Nec filiis pepercerunt, et naturam suam ignora- runt, extremo furore debacchantes. Qui enim insanit, nescit quid agat. Qui vero turpia committit, et confusione digna, sentit quid 3gat, multosque habet increpantes ; nec dici potest clam eos fecisse, sed in, conspectu omnium, cum multi essent, qui eos confusione possent opplere. Ύεας. 95. Quoniam coram Dco nostro peccavimus N0$. . σασθαί τι, οὔτε εὐχὴ pj πυρωθεῖσα τοῖς θρήνο:ς, τοῦτο τῶν συμφορῶν τὸ χέρδο». Φωνἡ ἐκ χει Λέων. Τὰ ἐπὶ τοῦ Ἰωσίου γενόµενα λέγει. Yiol, ἐπιστράφητε ἐπιστρέφοντες, xal lácopa« τὰ συντρίµµατα ὑμῶν ' 'Ildoo δοῦ.οι ἡμεῖς ἑσόμεθά σοι. Οὐ γὰρ ἀρχεῖ τὸ χλαῦσαι, οὐδὲ τὸ δεηθΏναι, ἀπὸ γὰρ τῆς φύσεως τοῦτο συνέδαινε τῶν δεινῶν, ἀλλ᾽ ἑγγὺς [ἐγγύας] αὐτοὺς χαὶ εὐθύνας ὑπὲρ τῶν μελ- λόντων ἀπαιτεῖ, ἵνα μὴ μετὰ ctv τῶν δεινῶν ἆπαλ- λαγἣν ἐπὶ τὰ πρότερα πάλιν ἑπανέλθωσιν. Μάθωμεν ἐξομολογεῖσθαι μετὰ ἀχριθείας, οὗ γὰρ ἁπλῶς ταῦτα ἀναγέγραπται, ἀλλ᾽ ὥστε ἔπεσθαι xal ἡμᾶς. Τουτέστι γνησίως µεταθάλλεσθε, μὴ διὰ τὸν φό- 6ov τοῦ βασιλέως ὑποχρίνεσθε τὴν εὐσέθειαν. "Οντως εἰς /εὔδος ἦσαν ol Bovrol, καὶ δύγαμις τῶν ὀρέων" xA διὰ Κυρίου τοῦ 8500 ἡμῶν. Πρρσεχύνησαν τῇ ἁμαρτίᾳ, ἐθυσίασαν ταῖς πονη- ρίαις τῆς ἐπιθυμίας ' τάχα xal πρὸς ἡμᾶς ὁ λόγος εἴρηται, Ἐπιστράφητε, υἱοὶ, ἐπιστρέφοντες.-- Καὶ μετ ὀλίγα. "Όντως εἰς ψεῦδος σαν οἱ βουνοί. Ὅταν τὸ φῶς ἴδωμεν, τότε τὸ σχότος ἐπιγινώσχομεν. Ἔλγνωσαν τὸν θεὸν, τότε xal τοὺς δαίµονας ἐγνώρ:- σαν’ οὕτω xoi ἡμεῖς τότε τὴν ἁμαρτίαν εἰσόμεθα ὄντως, o0 ῥήμασι λέγοντες, ἀλλὰ διὰ τῶν πραγμάτων πεισθέντες. Καὶ àgrxev αὐτοὺς ὁ θεὺς, διὰ τῶν ἔργων μαθεῖν, δεῖ χαὶ τῶν προτέρων χαταγινώσχειν. Ἰδοὺ πάλιν τὸ, διὰ, ἐπὶ τοῦ Θεοῦ εἴρηται ’ ἔδει μὲν ὑμᾶς xal ἀπὸ τῶν ἄλλων μαθεῖν, ἀπὸ τοῦ οὗρα- νοῦ, καὶ γῆς, xal θαλάττης ' νῦν δὲ £x. τῶν εἰς αὖ- τοὺς γενοµένων. Οἱ δὲ παλαιοὶ, οὐχὶ λίθινα µόνον ἑποίουν, ἀλλὰ xai ὄρη, xai βοννοὺς ἐδίωχον. Τὸ δὲ αἴτιον, ἐν τοῖς ὑψηλοῖς ἑνόμιζον χατοιγεῖν τοὺς δαίμονας * οὐδὲν γὰρ µέρος ἑἐστὶ τῆς χτίσεως, ὃ μὴ προσχυνηθΏναι παρεσχεύασεν ὁ διάθολος. Καὶ pec ὀλίγα. — Π.1ἠν διὰ Κυρίου θεοῦ ἡμῶν ἡ σωτηρία τοῦ Ἱσραή-. Ti γὰρ ἄλλο ζητεῖ 6 θεὸς, f) ἵνα µά- θῃς, ὅτι αὑτός σε εὐεργετεῖ; Τοῦτο, f| οὐδὲν πλέον ἀπαιτεῖ παρὰ σοῦ, χαὶ τούτου αὐτοῦ Epd. Ἡ δὲ αἰσχύγη καταγἀ.Ίωσε τοὺς µόχθους τῶν πατέρων ἡμῶν ἀπὸ γεόζτητος αὐτῶν. E! xai μηδὲν ἔπαθον δεινὸν, αἰσχύνη μετὰ τὰ πράγµατα fv, ἐπόνουν εἰχῆ, xaX ἐταλαιπωροῦντο, καὶ οὐδὲν ἕτερον ἣν, ἢἡ θύειν ἁπλῶς, Ἡ μὲν θυσία τοῖς δαίμοσιν, ἡ δὲ σωτηρία παρὰ τοῦ θεοῦ, Πρόθατὰ. Οὐδὲ τῶν ἐγγόνων ἐφείσαντο, xal τὴν φύσιν αὐτῶν Ἠγνόησαν, εἰς µανίαν τὴν ἑσχάτην ἑξοχείλαντες. 'O γὰρ µαινόµενος οὐχ οἶδεν τί πράττει" ὁ δὲ αἰσχρὰ πράγματα ποιῶν, xal αἰσχύνης ἄξια, ἓν αἰσθήσει c£ ἐστι, xal πολλοὺς ἔχει τοὺς ἐπιτιμῶντας ᾽ οὐχ ἔστιν εἰπεῖν ὅτι λάθρα ἑποίουν, ἀλλὰ πάντων ὀρώντων, πολλῶν τῶν µελλόντων ὄντων χαταισχύνειν αὑτούς. Διότι ἔναντι τοῦ θεοῦ ἡμῶν ἡ[ιάρτομεν ἡμεῖς. 795 FRAGMENTA IN JEREMIAM. Το Τὸν ἑἐξομολογούμενον οὕτως ἐξομολογεῖσθαι δεῖ, A — Confitentem lac ratione decet confiteri, nt pec. ὥστε αἴξειν τὸ ἁμάρτημα πάντοθεν, ἁποστερεῖν αὑτὸν συγγνώµης, ἵνα τύχη συγγνώµης. Ἔως τῆς ἡμέρας ταύτης. Οὐχ ἁπλῶς εἶπεν, οὗ δεύτερον, οὗ τρίτον, ἀλλὰ μυριοστὸν, xaX oóx ἔστιν εἰπεῖν ὅτι πανταχοῦ ποιοῦτοι. Καὶ οὐχ ὑπηκούσαμεν τῆς φωνῆς Κυρίου. Αλλὰ περὶ μὲν τοὺς δαίµονας οὕτω θερμοὶ, xal ᾽μανιχοὶ, ὡς μηδὲ σπλάγχνων φείσασθαι οἰχείων, ὡς xai τὰ ἔχγονα καταθῦσαι, περὶ δὲ τὸν Δεσπύτην οὕτω ῥάθυμοι, χαἑαὐθάδεις, καὶ ἀφηνιῶντες, ὡς μηδὲ τῆς φωνῆς ἀχοῦσαι, ἀλλὰ παραχοῦσαι. ΚΕΦΑΛ. A'. Καὶ ὁμόσῃ' Ζῇ Κύριος, μετὰ ἀ.1ηθείας. Μηδεὶς ἐντεῦθεν λαμθανέτω πρόφασιν ὄρχου, ἀλλ᾽ ἀχουέτω τοῦ Εὐαγγελίου, ὅτι "Hxovcace, ὅτι ἐῤ- ῥόθη τοῖς ἀρχαίοις' Οὐκ ἐπιορχήσεις' ᾿Εγὼ δὲ Aéyco ὑμῖν, μὴ ὁμόσαι ὅ-ως. IIgb τούτου ταῦτα ἑλέγετο τοῖς ἀνοήτοις, τοῖς ἐξ εἰδώλων προαγοµένοις, οὐχὶ "oig φιλοσοφοῦσιν, οὐχὶ τοῖς ἆ πτοµένοις τῶν οὖρα- νῶν, οὐχὶ τοῖς εἰς ἄνδρα τελοῦσιν. .. 1άδε έχει Κύριος τοῖς ἀνδράσι Ἰούδα, xal τοῖς κατοικοῦσιν Ἱερουσα1ήμ. Ασφάλεια γὰρ πόλεως, οὐκ οἰχοδομῆς ἁρμονία, οὐδὲ λίθων µέχεθος, ἀλλ᾽ fj τῶν ἑνοιχούντων ἀρετή. "Ὥσπερ οὖν χαὶ προδοσία πόλεως οὐκ οἰχοδομημά- σων σαθρότης, ἁλλ᾽ ἡ τῶν πολιτῶν φανλότης. Νεώσατε ἑαυτοῖς νεώµατα, καὶ μὴ σπείρητ6 ἐα᾽ ἀχάνθαις. Ἑκ τῆς πείρας τῶν γεωργιχῶν ὁ προφήτης παρ- αγγέλλει γίνεσθαι ἐπὶ τῶν duyov, ἃς ὑπὸ πολλῆς ἁργίας ἐν τῷ παρελθόντι χρόνῳ, πολλὴν ἐξενεγχού- σας χαχίαν, καὶ ἔργα ἄκαρπα, τῷ ἀρότρῳ τοῦ λόγου μετασχεῖν παρακχελεύεται. Οὐ γάρ ἐστι θεῖον ἁπλῶς δέξασθαι σπόρον, μὴ πρότερον τὰς ἀχάνθας ἐχθα- λόντα * διό φησιν, " ExxAwor ἁπὸ xaxov, καὶ ποίη- σον ἆγαθόγ, Γεωργήσατε, φησὶ, τὰς ἡμετέρας ψυχὰς, πρόῤῥι- ζον ἀνασπάσατε τῶν εἰδώλων τὴν μνήμην, ταῦτα γὰρ ἀχάνθας χαλεῖ ΄ τουτέστιν, ἑξάρατε τὰ εἴδωλα, καὶ οὕτω τῷ θεῷ προσέρχεσθε, εἰς τὸν vaby ἀφιχνού- µενοι. Ἔλαθδε δὲ καὶ αὐτὸ ix μεταφορᾶς τῶν γεωρ- γῶν. Τὸ οὖν. Μἡ σπείρητε ἐπ᾽ ἀχάνθαις, τουτέ- στιν, Mh εἰδωλολατροῦντες εἰσέρχεσθαι εἰς τὸν ναόν. Περιτμήθητε τῷ θΘεῷ ὑμῶν, καὶ περιτέμνεσθα tiv σκ.1ηροχαρδίαν ὑμῶν, ἄνγδρες Ιούδα, xal οἱ κατοικοῦντες Ἱερουσα«ήμ. "Apa περὶ ταύτης λέγει τῆς περιτομῆς ; 0ὐδαμῶς, ἀλλὰ περὶ τῆς χατὰ ψυχἠν. "Apa ἑχείνη οὐ τῷ θεῷ ἐστιν dj περιτομή o0. γὰρ ἂν εἶπεν, Τῷ θεῷ πε- ριτµήθητε. Καὶ μὴν εἶπεν ἄν τις ὅτι περιτεµνά- µεθα * πῶς γὰρ ἂν αὐτοῦ οὑχ ἂν εἴη, Ob βούλομαι 9 Mattb, v, 99. ** Psal. xxxvi, 27. cata omni ex parte amplificet, sibique veniz locum deneget ut veniam consequatur. Usque in diem hanc. Non simpliciter dixit, non bis, non ter, sed sz- pius, et extra numerum; nec dici potest semper sui similes fuisse. Et non obedivimus voci Domini. Sed erga dx:mones ita ardentes fuere, et furi- bundi, ut nec a propriis visceribus sbstinuerint, in filiorum sanguinem savientes ; erga vero Domi- num adeo vecordes, el petulantes, et e(freues, ut neque vocem illius audirent, nec omnino obe- dirent. CAP. IV. Vens. 2. Et juraverit : Vivit. Dominus, cum ve- ritate. Nullus hinc jurandi occasionem arripiat, sed Evangelium audiat. Audistis quia dictum est. anti- quis: Non perjurabis : Ego autem dico vobis, mon jurare omnino *. Antea hec fatuis dicebantur, quique relictis idolis proficiebant. Non philoso- plhiam profitentibus, non celum ipsum tangenti- bus, non ad virilem-z:tatem provectis. Vgns. 5. Hec enim dicit Dominus viris Juda et habitatoribus Jerusalem. Nullam enim vel zdificiorum concinnitas, vel saxorum magnitudo, sed incolarum virtus muni- tionem securitatemque urbis pariunt. Eadem ra- tione illius proditionis eversionisque non muri ve- tustate collapsi ac diruti, sed perversitas civium in causa est. Nosate vobis novalia, et nolite sercre super spinas. Ex eo quod in ipsa agricultura experimur, ser- vandum quoque in animis adinonel propheta, circa ea quie prz seguitie temporibus przeteritis multam tule- runt pravitatem, et infructuosa opera. ltaque ratio- nis aratro excidenda cohortatur. Haud enim fas est divinum prorsus semen recipere, ni prius spinis eradicatis : propter quod ait: Declina a malo, et [ac bonum. Excolile, aii, animos vestros, idolorum memo- riam penitus exstirpale; hec enim spinas vocat; hoc est, idola evertite, et sic ad Deum confugite templum petentes , sumpta ad hoc quoque meta- phora ab agricolis. lllud enim, Nolite seminare super spinas, hoc est:ldolis addicti ne templum ingrediamini. Vrns. 4. Cireumcidimini Deo vestro: et circum- cidite duritiam cordis vestri, viri Juda, εί habitato- res Jerusalem. Num de hac circumcisione loquitur? Nequaquam, sed deea quz fit in animo. Ea igi:ur haud est in Deo circumcisio ; neque enim dixisset, Deo circum- cidimini. Et tamen diceret quispiam, quod circum- cidimur, et Deo circumcidimur; quanam enim rae 395 SUPPLEMENTUM AD S. 1. CHRYSOSTOMI OPERA. 196 tione ipsius non sit? Nolu faelam ab alio cireum- A*hv παρ) ἑτέρου Υινοµένην περ:τομῆν, ἀλλὰ την cisionem : sed eam, qus a vobis ipsis fit, cujus quisque est Domiuus. llla quidem ab alio, et in 900» pore fit; hiec vero nequaquam. Viden' ut vetus eondescensionis fuerit? Non enim dixisset, Deo ve- stro, ni illam Dci non esse significasset. Nam quod illa ad virtutum. przstabat. emolumentum ? Quid bic Judzxus astruet? Vides utlex aliud quid in- nuit? cum se ipsa minime sit sufficiens ad salutem, si talis est circumcisio? Nova igitur paulatitn portas adaperiente, vides veterem ipsam per se ipsam evanescere? Non dixit de hoc Paulus, non legem tulit Petrus : Jeremias dixit, quem usque dum colis, ac veneraris, Judze. Non ex nostris, imo ex tuis hzc tibi libris oppono; ex nostris potius quam tuis : nam et qux in Novo Testamento continen- tur, non minus sunt tua, quam nostra, el qux in Antiquo non minus a te aliena. Sicut illis ita et his fidem denegas. Judieus itaque utraque amisit; nos utraque amplectimur, esL enim in utrisque spi- ritus. Preterea quo sit Dei circumcisio docet. Et eircumcidite duritiem cordis vestri ; Sails clare ex- posult, quod apparens circumcisio typus, figura- que est abscondite, quie si adest, ea quz est cor- poris superflua est. Hinc occasione ducta divinus Apostolus ad Romanos scripsit: Non enim qui in tnanifesto Judeus est, neque que in manifesto. cir- cumcisio in carne est, sed qui in abscondito Judaeus παρ) ἡμῶν αὐτῶν, ἧς ἔχαστός ἐστι Κύριος. Ἐχείνη παρ᾽ ἑτέρου γίνεται, χαὶ Ev σώματι γέγνεται ' αὕτη οὐχί. "Ορᾶς ὅτι συγχαταθάσεως ἣν 1d παλαιά» Ob γὰρ ἂν εἶπεν τῷ θεῷ ὑμῶν, εἰ μὴ ἐδήλον, ὅτι ἐχείνη, οὐ τῷ θεῷ, τί γὰρ ὄφελος εἰς ἀρετὴν ἑἐχείνη: Τί ἐνταῦθά φησιν ὁ Ἰουδαῖος; ὉΟρᾶς ὅτι ὁ νόµος ἄλλο τι αἰνίττεται» χαὶ οὐχ ἔστι χαθ) ἑαυτὸν ἰχανὸς σῶσαι, εἴγε τοιαύτη ἡ περιτομή; "Apa τῆς Καινῖς ἠρέμα παρανοιγοµένης τὰς θύρας * ὁρᾷς τὴν παλαιὰν αὐτὴν 0g' ἑαντῆς χατεργουµένην. Οὐκ εἶπε Παῦλος περὶ τοῦτου, Ἰουδαῖε, οὐκ ἑνομοθέτησε Πέτρος Ἱερεμίας εἶπεν, ὃν περιέπεις ἔτι χαὶ vov. Οὐχ ix τῶν ἡμετέρων ταῦτα προφέρω σοι βιθλίων * Ex τῶν ἡμετέρων μᾶλλον, ἢ σῶν χαὶ γὰρ χαὶ τὰ τῆς Και- νῆς οὐχ ἧττον ἡμέτερα μᾶλλον f| cà, χαὶ τὰ τῆς Παλαιᾶς οὐχ ἧττον ἀλλότριά σου * ὥσπερ ἑκχείνοις ἀπιστεῖς οὕτω, χαὶ τούτοις '. Ὥστε ὁ μὲν Ἰουδαῖος ἀμφοτέρων ἐχκπέπτωχεν, ἡμεῖς δὲ ἀμφοτέρων ἐχό- µεθα' ἓν γὰρ ἀμφοτέραις τὸ πνεῦμα. Εἶτα ὃ.δάσχει ὁποία τοῦ Θεοῦ fj περιτομή. Kal περιτεμµεῖσθαι τὴν σκ.ηροχαρδίαν ἡμῶν. Σαφῶς ἐδίδαξεν ὡς dj Φφαινομένη περιτομὴ τύπος τῆς χε- χρυμμένης ἐστὶν, καὶ ὅτι τῆς Ev6ov οὔσης περιττὴ f) τοῦ σώματος. Ἐντεῦθεν ὁρμώμενος ὁ θεῖος ᾿Από- στολος Ῥωμαίοις γέγραφεν’ Oo γὰρ ὁ ἓν τῷ φα- γ6ρῷ Ἰουδαῖός ἐστιν, οὐδὲ ἡ ἐν τῷ φαγερῷ ἐν σαρχὶ περιτομµὴ, AA ὁ ἐν τῷ χρυαπτῷ Ἰονδαῖος, est, et circumcisio cordis in spiritu, non. littera, cu- C xal περιτομὴ καρδίας ἓν πγεύματι, οὗ ypdppati, jus laus non ab. hominibus, sed ez Deo est 3". Au- divit enim Deum per prophetiam dicentem : Circum. cidimini Deo vestro, el circumcidile preputium cor- dis vestri, viri Juda, et qui habitatis Jerusalem. Ne egrediatur ut ignis indignatio mea, el succen- detur. Et non erit. qui exstinguat α facie nequitice adinventionum vestrarum. Howinum more voleus ipsos instruere alloqui- tur, propter quod. inultoties ipsis timorem injicit. Nec erit qui exstinguat malum hoc. Quia eniin &»pe iu ipsius pietatem spem affixerant, hoc illis Solamen evertit. * Repugrantibus vero, minas indicit. Nequando egrediatur ut ignis furor meus. Namque soli vos eum poenitentia valetis exstinguere : at vobis poe- D Qitentiam non ageülibus, nemo punitioni vos eripiet. Vans. 5. Annuntiwe in Juda. Quid? superius dixerat : Nequando succendatur sicut ignis indignatio mea : jan «est succensus : Hmwminentia ipsis pericula infert, et ea prope fores illata non permittit irruere. Nec enim urbes diri- piendas objicit, sed hostes admovet portis, veluti ludimagister optimus, lora quidem quatit ad verbe- raudum, parcit tamen. * Porre eos perterritans jubet nuntiari Jerusalem, ewnique Judxorum tribui, ut signum tuba daret, 5 Rom. i1, 28, 29. ΄ οὗ ὁ ἔπαινος οὐκ ἐξ ἀνθρόύπων, dAA ἑκ Oso). "Ἠχουσε γὰρ τοῦ θεοῦ διὰ τοῦ προφήτου «ἰέγον- τος Περιεµήθητε τῷ 86 ὑμῶν, ἄνδρες Ιούδα, xal οἱ κατοικοῦντες ᾿Περουσαήμ. Mi) ££éA0n ὡς πῦρ ὁ θυµός pov, xal καυθήσε- itat, xal οὐκ ἔσται ὁ σθεγγύων ἀπὸ προσώπου πογηρίας ἐπιτηδευμάτων ἡμῶν. Ανθρωπίνως διαλέγετα., βουλόμενος αὑτοὺς παιδεῦσαι' διὸ πολλάχις ἐπιχρεμνᾷ τὸν φύδον αὐτοῖς, xal οὑχ ἕἔσται ὁ σθἐέσων τὸ δεινὸν τοῦτο. Ἐπειδὴ γὰρ πολλάχις εἰς τὴν φιλανθρωπίαν αὐτοῦ τὰς ἑλπίδας εἶχον, ἀναιρεῖ ταύτην τὴν παραμυθίαν. * Toi; δξ ph πειθοµένοις ἐπάγει τὴν ἀπειλὴν, Μή ποτε ἐξέ1θῃ ὡς zxvp ὁ θυμός µου. Ὑμεῖς yàp μόνοι δύνασθε σθέσαι μεταμελόμενοι, ὑμῶν δὲ µεταμέλε:αν μῆ κεχτηµένων οὐδεὶς ἱκανὸς ἁπαλλά- £a: τῆς τιμωρίας. Αγαγγεί.ῖατε àv τῷ ἹἸούδᾳ. Τί τοῦτο; ἄνω εἶπε, Μή ποτε ἐχχαυθήσεται ὡς πῦρ ὁ θυμός µου. Ίδη αὐτὸν ἐξέκαυσεν, ἑφίστησιν αὐτοῖς τὰ δεινὰ, καὶ ἐπὶ θύραις αὐταῖς ἀγαγὼν, οὐχ ἑπαφίησιν αὐτοῖς τὰ δεινά. Oo γὰρ εἰς ἆρπα- γὰς εἰσάγει τὰς πόλεις, ἀλλ ἑφίστησι τοὺς πολεµίους ταῖς πύλαις , χαθάπερ διδάσχαλος ἄριστος, χατάχει μὲν τὸν ἱμάντα, οὗ πλήττει δὲ. "Δεδιττόμενος δὲ αὐτοὺς παραχελεύεται εἰπεῖν τῇ Ἱερουσαλὴμ, xai πάση τῇ Ἱουδαίων φυλῇ, ὥστε l 707 σαλπίσαι͵, προσθολὴν, ἵνα εἰς τὰς τετειχιχµένας χαταφύγωσι πόλεις, διαφέρονται δὲ εἰς «bv ὡς ὀχυρώτέραν. ᾿Αγα.Ίαδόντες φεύγετε elc Σιών. Ἐναντιολογία τίς ἐστιν ταῦτα μὲν γὰρ χηδοµένου, χαὶ προνοοῦντὸος, xai ὅπως μτδὲν γένηται ἄτοπον, πράττοντος. 'Exsivo δὲ βουλοµένου παραδοῦναι, xat ποιῆσαι ἑκδότους , xal ἐἑσχάτοις περιθαλεῖν καχοῖς. El ob ἐπάγεις τὰ χαχὰ ἀπὸ Ῥοῤῥᾶ, τίνος ἕνεχεν xa ἐπιστεύδεις; -αῦτα μὲν γὰρ αὐτοῦ στρατηγοῦντος tà ῥήματα. ἐχεῖυα δὲ πολεµίων προϊσταμένου. Ορᾶς ὅτι διορθοῦντός ἐστι καὶ χηδυοµένου' xal εἰς πίατιν βιαζομένου τὰ ἐσόμενα ἀγαγεῖν, ἐπειδὴ γὰρ τὰ ῥήματα, οὐδὲν αὐτοὺς ὠφελεῖ, ὀχεδὸν εἰς τὰ πράγ- µατα αὐτῶν ἀνατυποῖ [Fort. σ(αδὸὂν τὰ πράγματα αὐτοῖς ἀνατυπ»ῖ]. * Tou Βαθυλωνίου τὴν ἔφοδον ἀπειλεῖ xa την πρώ- την αἰχμαλωσίαν μηνύεε, τῶν γὰρ ἔξω τέως τὴν ἁπώλειαν λέγει. Φησὶ γάρ Φεύγετε εἰς Zur, σπεύσατε, pui στῆτε. Ὡς περισωζωμένης «fc πόλεως. Ἀνέδη Aéov éx τῆς µάνδρας αὐτοῦ. ᾽Ανέμνησε xal τῶν τοῖς ἁδελφοῖς συµθεθηχότων δεινών. Τί λέγω µίαν πόλιν, καὶ φυλὴν ἑλαχίστην ; ὁλοχλήρους δήµους, xal πόλεις αὐτάνδρους ἀνεῖλεν. * Aévet ταῦτα παραθολιχώτερον. Καὶ καλεῖ JA£ovca τὸν Na6ovyobovócop, (ιάγδραν δὲ τὴν Β26.λῶνα, ἐχεῖθεν δὲ τοῦτον ὁρμῶντα, xaX τὰς πόλεις ἡμπρῆσαυ ο καὶ τὰς χώρας δηῶται ' τούτου δὴ χάριν, περιζώ- C cac0at, xaX τὰ λοιπά. Ἐαὶ τούτοις περιζώσασθε σάκχους, xal xó- ατεσθε. Διότι οὐκ ἀπεστράφη. Τουτέστιν, οὐχ ἀπὸ τῶν Ἱωσίου γενοµένων ἑπαύ- 6ατο τῆς ὀργῆς ὁ θεὺς, ἁλλ᾽ ἐπειδῃ, xaX μετὰ τὸν ἐχείνου θάνατον αὖθις εἰς ἀσέθειαν ἑἐξετράπητε, δειχνύντες ὡς xal τὰ ἤδη γενόµενα. ὡς οὐ μετὰ γνη- σίας τῆς γνώμης Ὑεγένηται map' ὑμῶν, τὴν καθ) ὑμῶν ἐξήνεγχε φῆφον ὁ θεός. Καὶ áAaAd£azre. Οὐ διὰ τὰ δεινὰ, ἀλλ᾽ ὅτι οὐχ ἀπεστράφη ὁ θυμός ὄντως Yàp ὄντως, οὐ διὰ τὴν γέἐενναν δεῖ µόνην χαλεπαίνειν, ἀλλ ὅτι ὀργίζεται Θεός. Οὐχ ὅτι ὠργίσθη, ἀλλ᾽ ὅτι ἀπεστράφη. Ἁπο.]εῖ ἡ καρδία cov βασιέως. . Τοιαύτη γὰρ τῶν δεινῶν ἡ φύσις, ἀποστερεῖ τῶν χατὰ φύσιν φρενῶν. Ὅταν γὰρ ἄμετρος ὁ φόδος f, οὐδὲν ἀφίησι χατά χώραν µένειν, Καὶ οἱ προφήῆται θαυμµάσονται. Τουτέστιν οἱ ψευδοπροφῆται. Διατί, οὐχ ὡς παρ᾽ Ἐλπίδας τῶν πραγμάτων ἐξελθόντων, ἀλλ ὡς map ἑλπίδας δειχνυµένων, xal γιγνοµένων. Καὶ εἶπα' à Δέσποτα Κύριε. "Apá γε ἀπατῶν. Πολλὰ συναποχρίνονται τῷ θεῷ οἱ προφῆται, χαθἄάπερ Év τινι σχηνῇ, τὴν διόρθωσιν ἑργαζόμενοι τοῦ λαοῦ. Τοῦτο xal πατέρες, xal φίλοι πατέρων μετ ἀλλήλων ποιοῦσιν, τοὺς παῖδας διορθοῦντες. Ποῦ FRAGMENTA IN JEREVIAM, xai σηµΏῆναι πᾶσι τῶν πολεμίων τὴν A et significaret hostium ineursionem, ut ad munitas 792 cenfugiasnt civit:les, praecipueque ad Sion tanquam munitionem. Vgns. 6. Assamentes fugite in Sion. Sibi ipsi pugnantia dicere vídeinr : hzc. enim curam gerentis, et providentis, et ne qnid absurdum usu veniat operantis. Illud vero prodere, et dedere, extremisque est malis subjicere. Si tu mala inducis ab aquilone, cur etiam sollicitas? hec cnim sumt ducis officio fungentis verba ; illa vero partes adver- sariorum suscipientis. Vides, ut eorrigentis, et curam gerentis, et ut fidem lisbeant. futura adni- tentis ea verba sint? cum enim illi nibi] per verba proficerent, rerum fere ipsarum descriptionem pro- ponit. * Babylonii impetum minatur, primamque captivi- tatem denuntiat, eorum enim qui foris eraut rui- nam dicit : nam 3iL: Fugite in Sion, properate, nolite stare, De urbe videlicet incoluwi maueute. εμα. 7. Ascendit leo de cubili suo. M Meminit οἱ qua fratribus adversa acciderunt. Quid urbem dieo unam infimamque tribum ? po- pulos totos urbesque leibali excidio omnino delevit. * Parabolice hzc dicta sunt, vocatque leonem No- bachodonosor, cubile vero Bahylonem, et illum ex ea profectum, et urbes incendisse et terras igne vastasse, quare, Accingile vos, etc. ΤΕΛ. 8. Super his accingite vos ciliciis, et plan- gite. Quia non est aversus, etc. Hocest, non ob ea qux gessit. Josias Deus suam cobibuit indignationem, sed quoniam et eo vita fun- eto, iterum in impietatem prolapsi estis, ostenden- les et ea qua jam feceratis non pura genuinaque mente facia [uisse, Deus coutra vos sententiam tulit. Plangite. Non propter adversifates, sed quia non esl aversus furor :sane enim non selum propter gehennam dolendum : sed quia Deus irascitur; nau D quod iratus sit, sed quod aversus fuerit. Vens. 9. Peribit cor regis. Ea enim est rerum adversarum natura, nt innata homines privet ratione. Nam si mensuram terror excesserit, niliil in eodem loco stare permittit. Et prophete mirabuntur. Hoc est Pseudopropheiz. Quanam de causa? non quod przxter spein res exitum essent sortita, sed quod prater spem exhiberentur, et fierent. Vens. 10. Et dixi, O Dominator, eic. Ergone deci- piens, etc. Multa Deo prophets respondent eum aliis, veluti in scena. quadam, populi emendationem procuran- tes. [loc patres, patrumque amici invicem facíunt, filios corrigentes. Ubinam vero his dixi : Poz eri ΝΔ 199 SUPPLEMENTUM AD S. J. CHRYSOSTOMI OPERA. 300 vobis? Supra enarrans prospera dicebat : Et veniet A δὲ εἴπε τούτοις, Εἱρήνη ἔσται ὑμῖν; Ανωιέρω τὰ domus Israel, et Juda in unum **, si abominationes sustulerit. Ad quid igitur bxc ait propheta? nec enim ignorat : Absit, qui omnia perfecte novit, sed quod initio dixi, hoc est, quod al illis Deo erat di- cendum, et ipse respondet : ut rursus occasionem responsionis Deo exhibeat. Vgns. 11. Spiritus erroris in deserto. Adversarios spiritum erroris vocat, idque non incougrüe. Sicut enim spiritus pulverem ventilando huc illuc cireumfert, nec in certa defert loca, sic οι istis accidit, veluti ventas vehemens urens bar- baricum illud bellum in terram oniuem dissemina- vit, οἱ disseminari quidem grave est, nullo vero ordine id pati, verbis exprimi non potest. Hac responsio ad id quod erat dictum : Decipiens decepisti populum ; haud, ego decepi, sed ipsi sibi malorum suorum opifices. Cum dixisset propheta : Ergone decipiens deceyisti populum istum, et Jerusalem dicens : Paz erit vo- bis, et ecce tetigit gladius animas vestras? Dicit Deus, malis inflictis dictorum prophetze veritatem agnituros, dzemonumque opera eos ab aruspicibus deceptos. Simile illud esta Mich:ea dictum tempore Achab **, quod exivit spiritus mendax, εἰ factus est in omnibus pseudoprophetis ad deceptionem rcgis. lllud vero, erroris in solitudine, quoniaui in montibus idola colebant. Via filie populi mei, actio- nes nempe ; non ad purum neque ad. sanctum ; ipsa, inquit, experientia discent szrummnarum tempore, quod spiritus erroris erat, qui per pseudoprophe- tis loquebatur. Vrns. 19. Spiritus repletionis veniel mihi. Hoc est, dira in ipsos inferre cessavi. Satis poena- ruu: illus dedisse. Hoc est, non una persona divina, ex quibus mihi prasentia mala venerunt. Ez his spiritus plenitudinis adveniet. Errorem autem liunc ait, ferunt, quia idololatriz obnoxii immundi sunt, sordibusque oppleti, meo- que spiritu penitus vacui; illud veru : Ex his adve« niet mihi, hoc indicat, Non quia templum tanta immunditie ingrediebantur, ideo mez grati:e parti- cipes efficiuntur. Nunc dutem ego loquar judicia mea adversus eos. Hoc est, puniam eos : cum enim dixisset, iterum veniet, ne futuri temporis dilatio inertiores reddat, licentiam, quz ob intermedium tempus oritur, comprimit, diceus : Et nunc ego loquar judicia. VEns. 12. Ecce quasi mubes ascendent, et quasi tempestas. ο Jerem. 11, 18. " ΠΠ Reg. xxu , 92,25. χρηστὰ διηγούµενος EAeye* Kal ἤξουσι ὁ οἶκος Ἱσραὴ., καὶ Ἱούδα ἐπὶ τὸ αὐτὸ, ἐὰν περιέλῃ τὰ βδελύγµατα. Τίΐνος οὖν ἕνεκεν ταῦύτά φτσιν ὁ προ- φήτης; οὗ γὰρ δη ἀγνοεῖ. Mt γένοιτο, ὁ πάντα εἰδὼς ἀχριθῶς, ἀλλ ὅπερ ἔφην ἀρχόμενος, τοῦτο, ὅτι συναποχρίνεται τῷ θεῷ, ὅπερ εἰχὸς ἦν ἐχείνους εἰ- πεῖν, ἵνα δῷ πάλιν ἀρχὴν ἀποχρίσεως τῷ cip. Πγεῦμα π.Ίαγ ήσεως ἐν cq ἐρήμφ. Τοὺς πολεμίους qnoi πνεύμα πλανήσεως, χαλῶς. Καθάπερ τὸ πνεῦμα περιφέρει πανταχοῦ τὸν χοῦν ἀναῤῥιπίτον, οὖκ εἰς τεταγµένους ἀποτιθέμενον τό- πους , οὕτω xal τούτοις ἐγένετο, ὥσπερ ἄνεμος σφο- 6pb; ἐμπεσὼν ὁ πόλεμος ἐκεῖνος ὁ βαρθαριχὸς παν- ταχοῦ τῆς γῆς δ,έσπειρε, καίτοι xai τὸ διασπαρῆναι B χαλεπὺν, τὸ δὲ χαὶ ἁτάχτως τοῦτο παθεῖν |ὰλ1. ποιεῖν ] ἀμύθητον. Αὕτη ἡ ἀπόχρισις πρὸς τὸ λέχειν Απατῶν ἠπάτησας τὸν Aaóy * οὐκ ἐγὼ Ἱπάτησα, ἀλλ αὐτοὶ γεγόνασιν ἑαυτοῖς αἴτιοι. Ἐπειδὴ εἶπεν ὁ προφήτης, ἄρά γε ἁπατῶν ἡπά- τησας τὸν Aaüv τοῦτον, καὶ τὴν Ἱερουσαλὴμ }έ- γων, Εἱρήνη ἔσται ὑμῖν, καὶ ἰδοὺ ἤψατο ἡ µάχαιρα τῶν V'vxor αὐτῶν; Λέχει ὁ θεὸς, ὅτι τῶν χαχῶν ἐπελθόντων εἴσονται τῶν παρὰ σοῦ λεγομένων τὴν ἀλήθειαν, καὶ ὅτι χατὰ δαιμόνων ἑνέρχγειαν ἑπλάνι- σαν αὐτοὺς ol µάντεις. Παραπλήῆσιον δέ ἔστι τῷ παρὰ τοῦ Μιχαίου λεχθέντι ἐπὶ τοῦ ᾿Αχάθ, ὅτι ἔξηλθε πνεῦμα φευδὲς, xal γέγονεν Ev πᾶσι τοῖς ψευδοπρο- σ φήταις πρὸς ἁπάτην τοῦ βασιλέως" τὸ δὲ π.λανήσεως ἐν τῇ ἐρήμῳ, ἐπειδὴ ἐν τοῖς ὄρεσι τοῖς εἰδώλις ἑλά- τρενον. Ὁδὺς δὲ της θυγατρὸς τοῦ .Ίαοῦ µου, ἀντὶ τοῦ, al πράξεις obx εἷς xa6apór, οὐδὲ εἰς ἅγιον- δι αὐτῆς, qno, µαθήῄσονται τῆς πείρας κατὰ τὸν καιρὸν τῶν συμφορῶν, ὡς πνεῦμα πλανήσεως fv, τὸ διὰ τῶν ψευδοπροφητῶν φθεγγόµενον. Πγεῦμα π.Ιηρώσεως ἢξει pot. Τοὐτέστι πέπαυµαι τοῦ ἁποδεδωχέναι αὐτοῖς τὰ δεινά. ToU πληρωθῆναι αὐτῶν τὰς τιμωρίας. ντὶ τοῦ, οὐ συμπληρωτιχὸν τῆς τριάδος, ἀφ' ὧν 1306 µοι τὰ παρόντα xaxá. Πγεῦμα π.Ίηρώσεως ἀπὸ τούτων fj£et poi. Τὴν δὲ πλάνην, φησὶ, ταύτην ὑπομένουσιν, ἐπειδὴ ἀκάθαρτοί εἶσιν εἰδωλολατροῦντες , xal μολυσμάτων πεπληρωμένοι, καὶ τοῦ ἐμοῦ πνεύματος ἀμέτοχοι: τὸ δὲ, ᾿Απὸ τούτων Ίξει pot, τουτέστιν, Οὐδὶ γὰρ "ἐπειδὴ εἰς τὸν ναὺν fipyovxo μετὰ τοσαύτης ἆχαθαρ- σίας, Ίδη τῆς παρ ἐμοῦ τυγχάνουσι χάριτος. Nvv δὲ ἐγὼ Jano xpipacd µου πρὸς αὐτούς, Τουτέστι, χκολάσω αὐτούς ' ἐπειδῇ γἀρεῖπεν, fet πάλιν, ἵνα μὴ ἡ τοῦ μέλλοντος χαιροῦ προθεσµία ῥᾳθυμοτέρους ποιῄσῃ, τὴν γινοµένην ἄδειαν Ex. τοῦ χρόνου τοῦ μεταξὺ, συνέστειλεν sinov* Καὶ νῦν δὲ ἐγὼ «Ίαἱήσω κρίµατα. Ιδοὺ ὡς vegéAn ἀναθήσονται, καὶ ὡς καταιγές. 861 pas. Ἵνα κχαταπλήξη αὐτῶν τὴν διάνοιαν, ἵνα αὑτοὺς πτοῄσῃ, διαγράφει τὸ στρατόπεδον. Kal τί τὸ χέρδος ; τὸ ταχὺ λέγει τῆς παρουσίας, ἀλλ οὐδὲν τούτων καθίφατο, τοιοῦτον ἡ xaxía. ᾽Αλλ᾽ ὅμως προὔλεγεν ὁ θεὸς, εἰ μὴ ἑνέδωχαν ἐχεῖνοι. Απόπαυγε ἀπὸ κακίας. Ἔως πότε ὑπάρχουσιν &y col δ/α.Ἰογισμοὶ πόνων σου; Ὄνγως γὰρ οὐδὲν ταύτης τῆς ταλαιπωρίἰας ἴσον. Ταύτη τῇ λέξει χεχρῆσθαι εἰώθαμεν, ὅταν ἴδωμέν τινα μαχρᾶ ἀῤῥωστίᾳ παραδεδοµένον , καὶ οὐδέποτε ἀνενεγχεῖν ἐκ τῆς φθορᾶς ἑχείνης δυνάµενον. Καθά- περ Υὰρ σὼμα ἁσθενὲς ὑπὸ πυρετῶν δυσέχνιπτον γίνεται, οὕτω χαὶ ψυχῆ ταλαίπωρος ὑπὸ ἁμαρτη- pátov. Οὐκ αρχεῖ τὰ ῥήματα, οὐδὲ τὸ ταλανίσαι µόνον ἑαυτὸν Ev Ἐχχλησίᾳ Κυρίου M3] χλαἰετε δάχρυσιν * ἀλλὰ δεῖ xai τῆς τῶν ἔργων προσθήκης. Kal nec" óJíya. — "AzózaAvrvovr ἀπὺ κακίας τὴν καρδίαν σου. Τί τοῦτο, εἰ ἀνέθη ὡς λέων; εἰ πάρεστιν ὡς νεφέλη; εἶτα δεινὰ ἐπὶ θύραις ; Ποία μεταξολΏς προ- θεσµία; Ποῖος μεταθολῆς χαιρὸς ὑπολέλειπται; Αλλ᾽ ὅρα shy φιλανθρωπίαν * Διελέχθη περὶ ἐχείνων ὡς παρόντων, ἵνα τὴν ῥᾳθυμίαν ταύτης χαλύψῃ [fort. ταύτης εἰς προθυµἰαν ἀμείφῃη], διελέχθη δὲ πάλιν ὡς µελλόντων, ἵνα μὴ εἰς ἀπόγνωσιν ἐμθάλῃ. Ἐχεῖνα μὲν τὰ ῥήματα τοῦ τὴν ἀπόφασιν ἐξενεγχόντος ἑστί * ταῦτα δὲ τοῦ διδόντος χαιρὸν, διορθώσεως. Οὐδεὶς γὰρ ὁμοῦ τε ἐπάγει τὴν τιµωρίαν, xal παράίνεσιν εἰσάχει. Ταῦτα γὰρ ἀμφότερα ἑναντία * εἰ συµθου- λεύεις, ἄνες τὴν χόλασιν’ εἰ χολάξεις, πῶς παραινεῖς τοῖς τιµωρουμµένοις; 'AXAR xal ὅμως λέχει μὲν χο- λάζειν, ἵνα μὴ ῥᾳθυμῶσι ’ λέχει δὲ, ἀνιέναι, ἵνα δι- ορθώσωνται. Ὁρᾷ:; τοῦτο ὅ φησι «αἱ ὁ Χριστὸς, ἐνταῦθα χεῖ- Sat. Ἑκ γὰρ τῆς καρδίας ἑξέρχονται διαλογισμοὶ πο- νηροἰ. Ἔως πότε ὑπάρξουσι'; ὁρᾷς τοῦ θεοῦ τὴν µαχροθυμίαν. Εως πότε; "Ore xai τῇ φύσει φευ- χτέον ἣν, xaX τῷ χρόνῳ, mola συγγνώμη; τίς ἀπο- λογία; "Es: * τὴν χαχίαν οὐχ ἀπεστράφης ἀπὸ τῆς φύσεως αὐτῖς, ἀπὸ τοῦ χρόνου οὐκ ἔδει; ᾿Αγαμγήσατε ἔθνη, ἰδοὺ ἤκασι. Δείχνυσιν ὅτι πολλάχις ἀχούσαντες ἑπελάθοντο. Th» ἄδειαν λέγει xa τὴν πολλὴν παῤῥησίαν, ὡς o0 νόµῳ πολεμίων παρέσονται ' ἀλλ᾽ ὡς ἐπὶ Ίδη προ- χατειλημμένα χωρία. Ὡς φυάσσοντες ἁγρὸν ἑἐγένοντο ἐπ᾽ αὐτὴν zÜxq. "Doce μἡ εἶναι διαφυγεῖν βουλομµένοις αὐτοῖς. Εἶπε καὶ τὴν αἰτίαν τῶν δεινῶν. "Οτι ἐμοῦ ἡμέ.-ησας, «λέγει Κύριος. Ἐντρεπτικῶς, ToU δεσπότου ἡμέλησας Καὶ τὸ ἀξιόπιστον. O)x ἀρχεῖ τοῦτο εἰς κόλασιν ; οὗ πάσης τιμωρίας χαλεπώτερον; εἰ γὰρ μὴ πόλεμος ἦν, εἰ FRAGMENTA IN JEREMIAM, Ὁρᾷς πῶς διαφόρους εἰκόνας ἐπιζητεῖ φοδερωτέ- A — Vide, uL varias inquirat imagines horridiores. Ut terreat ipsorum mentem, ut in eos timcrem injiciat, describit exercitum. At qua hinc utilitas ? celerem enarrat adventum, sed nihil cos movit, ea esi nequitig vis. Pradicebat tamen Deus, etsi illi non profecerunt. VgRs. 14. Lava a malitia. Usquequo subsistunt in te cogitationes laborum tuorum. Nihil revera cum hac infelicitate conferendum. Hac uti dictione consuevimus, cum quempiam lon- gissima valetudine teneri, nec aliquod a morho le- vamen consequi videmus. Sicut eniin corpus infirma- tum febribus vix lavatum sordes abjicit : ita et in- B felix anima peccatis oppressa. Non satis sunt verha, neque se ipsum in Ecclesia Domini ut miserabilem deplorare. Ne flete lacrymis ; sed opus est ut addantur et opera. Et post pauca . — Lava a malitia cor tuum. Quid ergo, si ascendit tanquam leo? si veluti nubes adest? si ad fores ipsas adversa? Quod αροπ poenitentiae przestitutum teim- pus? Quod mulationi in melius tempus restat ? Sed vide humanitatem : Sermonem de illis, ut pr:e- sentibus, habuit, ut ejus torporem exculteret : ite- rum ut futuris, ne in desperationem induceret. lili quidem sermones ferentis sententiam sunt : hzc autem tempus impertinentis uL resipiscant. Nullus enim una fenas infligit, et adhortationibus utitur. Nam lizc sibi invicem opponuntur, si consilia pro- fers, a castigationibus abstineas; si punis, quomodo cohortaris eos, in quos animadvertis? Sed his non obstantibus punire eos inquit, nc emolliantur : re- laxare, ut corrigautur. Vides, quod et Christus aiebat, hic licet adinve- nire. Ex corde enim exeunt cogilaliones prava; quousque exsistent ? vides equanimitatém Dei. Quo- usque? Quando et natura fugiendum erat, et tem- pore, qua venia? qua defensio? esto : iniquitatem non vitasti ipsa natura : quid ni tempore ipso? Vgns. 16. Commone[acite gentes, ecce venerunt. D Ostendit quod etsi immultoties audissent, oblivi- scebantur. Licentiam inquit summamque procacitatem, quod non aderunt lege inimicorum, sed ut jam ad expu- gnatas regiones. VEns. 17. (Quasi custodes agri facti sunt. super eam in circuitu. lta ut fuge se dare, et. si velint, non possint, Dixit et malorum causas. Quia me neglexisti, dicit Dominus. Sermo ad coarguendum aptissimus : Dominum parvipendisti, omnique fide dignus. Nonne hoc ad puniendum satis? nonne omni supplicio gravius? 803 SUPPLEMENTUM AD S. J. CIIRTSOSYOMI OPERA. εί etsi enim nec bellum esset, nec urhis vastatio, vel A yàp μὴ πόλεως ἅλωσις, αὐτὸ τοῦτο µόνον ἀχοῦσαι hoc unum audire verbum quantum in se pense comprehendit ? Hoc est sicut qui fructuum custodie presunt, dum furem deprehendunt clamorem excitant, furi- que timorem incutiunt, et festinantes aceurrunt, uL lalia audentem capiant; sic et hi conclamant tantum, in fugamque vos vertunt, velati in alienis deprehensos : quoniam me parei eeimasti, eit Do- minus. Áudacia (ua cendigna sustinebis, quaque seruisti metes. VgRs. 18. Vie (ue et adinventiones tum [οὐε- runt tibi. Qui:e igitur spes medicamenti est, illo, quod caput est, principemque locum obtinet, corrupto? est enim malitia haud amara, est error e simplicitate B profectus, cui quis facile det veniam. Have, ait, pra- vitas minime toleranda, quod et fixa est, et ad ipsum cor pervenerit. Vgns. 19. Ventrem meum doleo. * liec cum pradixisset propheta, propter cos do- loribus excrucialur, οἱ ejulat, aitque : Ventrem uieum, ventrem meum ego doleo, sensorinque cordis mei. Duzit autem metaphoram ex inuliere partu- riente. 7ncilatur anima meo, Ἰά est, turbatur in certamine coustituta. Dilaniatur cor meum : hoc est, pre timore saltat, fere egredi appetens, imitatur matrem, cui czsis filiis viscera dilaniantur. Quoniam vocem tube audivit anima mea. Propheta numine plenus non modo, sed paulo ante hzc dixerat; reipsa [ieri vidct propheticis oculis przelia, et acierum instructiones, atque cou- fictus, tubarum clangorem, hinnitum | equorum, impetum inimicorum, omnes denique Jud:roruin calamitates, Vide longanimitatem Dei : verbis mi- natas, non. ipsos momordit sermo : credibilius effi- cit vaticinium, dum «dictorum spectatorem facit ipsam, qui deprecabatur. Vgns. 20. Coniritionem advocat, quia vastata est omnis lerra : repente vostatum. est. tabernaculum. Dilacerate sunt pelles mea. Facilem expugnationem demonstrat nomine ta- bernaculi. Neque vero eberraveriL, si quis civita- τὸ ῥῆμα, πόσην ἔχει τιµωρίαν; Τουτέστιν, ὥσπερ ἐκεῖνοι οἱ ὁπωροφύλαχες εὗρόν- τες τινὰ χλέπτοντα βοῶσι , xai εἰς φόθον καθιστῶσι τὸν κλέπτην, xul μετὰ πάσης προθυµίας αὐτοὶ ἑπ- ιᾶσιν ἐλεῖν βουλόμενοι τὸν τολµήσαντα. (oto xal οὗτοι βοῶσι µένον, xal εἰς φυγὴν ὑμᾶς τρέπουσιν, ὡς ἐπ᾽ ἀλλοτρίοις ὄντας. Ότι ἐμοῦ ἠμέλησας, «έ- γει Κύριος. Άξια ὧν ἑτόλμησας ὑπομενεῖς, xal Os- plastic ἃ ἕσπαρχας. Αἱ ὁδοί σου, καὶ τὰ ἐπιτηδεύματά σου ἑποίη- σαν. Τίς λοιπὺν ἑλπὶς θεραπείας ἐστλ, τοῦ χεραλαίου, καὶ ἢεμονικωτάτου διαφθαρέντος; ἔστι γὰρ xaxía οὗ πικρὰ, ἔστι χαχία ἐξ ἀφ:λείας Υινοµένη, fj καὶ συγγνοίη τις ἄν. Δῦτη, φησὶν, ἀφόρητός ἐστι, τῷ xal μόνιμος γενέσθαι, καν «ph; αὐτὴν, φησὶν, ἐλθεῖν τὴν κ7ρδίαν. Tiv xo.Alar µου d Ayo. * Ταῦτα προειπὼν 6 προφήτης, ὑπὲρ Exslvov ὁδὸς νᾶται, xal ἀποδύρεται, xal λέγει’ Τὴν xocUar µου. τὴν κοιλίανγ µου ἑγὼ dÀyo, καὶ τὰ αἴσθητ ήρια τῆς χαρδίας µου. Ἔλαθε δὲ τοῦτο Ex μεταφορᾶς τὴς ὀδυνομένης Ὑυναιχός. Μαιμάσσει ἡ γυχή µου. ᾿ τουτέστι͵,θορυθεῖται ἓν ἀγῶνι τυγχάνουσα. Σπαράσ- σεται ἡ χαρδία µου, τουτέστιν, ὑπὸ τοῦ δέους πηδᾷ µόνον οὐχὶ ἐξελθεῖν βουλομένη * μιμεῖται μητέρα «à σπλάνχνα σπαραττοµένην, ἐπὶ τέχνων ὀλέθρῳ. "Ot. φωνὴν σάἀπιγγος ἤκυνσεν 4 ψυχή µσυ. Ἔνθους γέγονεν ὁ προφήτης. Οὐ νῦν, ἀλλὰ μικρῷφ πρόσθεν εἶπε ταῦτα, ἐπὶ πραγμάτων ὁρᾷ συµδα(- νοντα προφρητικοῖς ὀφθαλμοῖς, πολέμους, καὶ παρᾶ- τάξεις, xal uá/ac, σαλπίγγων ἡχῆὴν, θόρυδον ἵππων, ἔφοδον πολεμίων ἀνδρῶν, πάσας τὰς Ιουδαίων συµ- φοράς. "Opa óé pot τοῦ Θεοῦ τὴν paxpo*9uplav: Ἠπείλησε διὰ ῥημάτων, οὐκ ἔδαχεν αὐτοὺς ὁ ὰόγος' ἀξιοπιστοτέραν ποιεῖ τὴν πρὀῤῥησιν, αὐτὸν τὸν ἀξιοῦντα θεατὴν τῶν λεγομένων ποιῶν. Συντριμμὸν ἐλικα λεῖται, δει ceca dui pens πᾶσα ἡ TQ ἄρχω τεεα.αιπώρηκεν ἡ σχηνἡ. 4e δσπάἀσθησαν αἱ δέῤῥεις gov. Τὸ εὐάλωςον δείκνυσι, σκγνἣν καλῶν ' ἄλλως & οὐχ ἄν τις ἁμάρτοι, πόλιν πᾶσαν, xal οἰκίαν πᾶσαν tem quaulibet, et domum Ίος appellarit nomine : p τούτῳ τῷ «ρόπῳ τῆς προσηγορίας προσονοµάζων’ Scena enim est ργῶνθης vita. Oppuguantibus nec sudore, nec temmore opus erit ; sed veluti scenam dissolventes, murorum pos- sessione potiuntur. Vide etíam propheke singula- rem amorem, totam civitatem pro sua ducit, pro- priam sibi'domum esse Jerusalem ait. Scisse sunt pelles mec. De reliquis urbibus heec Jrofert ; sumitur autem melaphora a regibus, cx- terisque aliis, qui in castrametationibus tentoria constituunt. Quidam tentorium regiam exposuerunt, pelles czeterag civitatis domus. Vegas. 91. Usquequo videbo fugientes, audiens tocein tubarum ? etc. Ad quid clangor buccinz, et bellum, et pugna, oxnvh γὰρ ὁ παρὼν plo; ἐστίν, υὐδὲ πόνου δεήσει τοῖς πολερίοις, οὐδὲ χρόνου tt νὺς, ἀλλ ὥσπερ σχηνὴν .διασπῶντες, οὕτω κρατοῦσι τῶν τειχῶν. Ὅρα δὲ καὶ τὸ του προφήτου φιλόστορ- γον, πᾶσαν οἰχειοῦται τήν πόλιν, οἰχίαν αὐτοῦ φησι εἶναι την Ἱερουσαλήμ. Διεσπάσθησα» αἱ δέῤῥεις µου. eA τῶν λοιπῶν πὀλθών φησιν * ἕλαθε δὰ αὐτὸ ἐκ μεταφορᾶς τῶν ἐν ταῖς στρατοπεδείαις σχηνοποιουµένων βασιλέων, xal τῶν λοιπῶν. Τινὲς δὲ σχηνΏν μὲν ἔφασαν τὰ βασί- λεια, δέῤῥεις δὲ τὰς λοιτὰς οἰχίας τῆς πόλεως. Ἔως πότε ὄψομαι φεύγοντας, ἀκούων puri σα. π/γγων; Ti οὖν $t τῶν μὲν σαλπἰγγων ἠχουσῶν, καὶ πο- FRAGMENTA IN JEREMIAM. ρα 90υ λέμου, καὶ µάχην, οὐ πρὸς ἡμᾶς δὲ ἀφικνουμένων; A si xc δᾱ nos nequaquam perveniunt? sed adjunxit : ἁλλ᾽ ἐπήγαχεν , ὅτι Τετα.1αιπώρηκε πᾶσα ἡ τή. Καλῶς τὸ, εετα.λαιπώρηχε πανταχοὺ γὰρ σπουδά- ζει θεόθεν τὸν πόλεµον ἀναῤῥιπιζόμενον τοῖς ἰδίοις ἐπιδεῖξαι τοῦτον. Τὸ γὰρ ταλαιπωρῆσαι τοῦτό ἐστιν. OQ) γὰρ διὰ πολέμου µόνον χαὶ µάχης αὐτῶν ἑχρά- «ovv, ἁλλ᾽ ἀθρόον ἑλθόντες χαὶ παρ ἑλπίδας xai ἄφνω. Θθεατὴν αὑτὸν ποιεῖ, καὶ ἀχροατὴν, ἵνα ἑκατέρωθεν αὐτοὺς χαταπλήξῃ. Εἴδεν ὁ προφήτης, ἵνα μὴ ἴδωσιν οἱ ἸΙουδαῖοι. Ἐπ]νεσε τὴν καρδίαν ὁ Ἱερεμίας, ἵνα αὐτοὺς iv ἀσφαλείᾳ φυλάξῃ, πολλαχοῦ τοὺς θερα- φεύοντας ἑχδίδωσι. Διότι οἱ ἡγούμενοι τοῦ «Ἰαοῦ (ου ἐμὲ οὐκ ᾖδει- σαν, Ἡ μεγίστη χατηγορία, ὅταν οἱ τοὺς ἄλλους διδά- σχειν ὀφείλοντες, αὐτοὶ πρῶτον ἀγνοῶσιν. * Εἶτα τοῦ προφήτου ἀχολούθως τούτοις φῄήσαντος, "Εως απὀτε ὄψομαι φεύγοντας; ἀποχρίνεται ὁ θεὺς, Διότι οἱ ἡγούμεγοι τοῦ .ἰαοῦ µου ἐμὲ οὐκ ᾖδεισα», τουτέστι͵ Διὰ τὰς ἀσεθείας αὐτῶν ταῦτα πάσχονυσιν, ἐπεὶ xai τὸ πρότερον, xa εἷς ἑδίωχε χιλίους, xal τὰ xav' Αἴγυπτον ἐμάθετε, ἐξηγεῖται καὶ τῶν φευ- γόντων τὸ πλῆθος, xat Ex προσώπου τοῦ θεοῦ φησι, Διόει ol ἡγούμενοι τοῦ AaoU µου ἐμὲ οὐκ ᾖδεισαν, viol ἄφρονές εἰσι, xal οὗ συγετοί * καὶ ἵνα μὴ νο- μισθῶσιν ἄξιοι εἶναι συγγνώµης ὡς ἄφρονες, εὐθὺς ἐπήγαχεν, σοφοί elect τοῦ κακοποιῆσαι. Τοῦτο γὰρ δ) τὸ παγχάλεπον, ὅτι εἰς οὐδὲν ἐχρήσαντο, ἀφρόνως, καθάπερ οἱ µέθυσοι τῷ οἵνῳ, xal τῷ σιδήρῳ οἱ ἀν- ὀροφόνοι, Ἐπέδίεγα ἐπὶ εὖν γή», καὶ ἰδοὺ οὐδὲν, καὶ εἰς τὸν οὐρανόν. Πῶς οὐδέν ; Οὐ πρόδατα, φησὶν, οὐ βόες, οὐχ οἱ- ποδοµήματα, καὶ τείχη. Πάντα γὰρ τὰ τοιαῦτα &qa- νίζειν οἶδεν ὁ πόλεμος. Καὶ εἰς τὸν οὐρανόν, καὶ oóx ᾗν τὰ φῶτα αὐτοῦ. Την διάνοιαν λέγει τοῦ θεατοῦ, οὗ τὴν φύσιν «o0 πράγματος. Οὐ γὰρ ἁπλῶς λέγει, ἁλλ᾽, Εἶδον, xal οὐκ ἦν τὰ φῶτα αὐτοῦ. Τὸ μὲν γὰρ τῆς νυκτὸς σχότος χαλύπτειν εἴωθε τὸ φῶς, δείχνυσι δὲ τὴν σε- λήνην μετὰ τῶν ἄστρων' dj δὲ τῆς ἀθυμίας νὺξ, fj πολὺ ταύτης χαλεπωτέρα, πάντα ἀφανίζει τὰ ἄστρα, οὐ χατὰ τὴν οὐσίαν, ἀλλά χατὰ τὴν ὄψιν τοῦ θεωµέ- νου. Ὥστε τὰ μὲν φῶτα αὑτοῦ οὐκ ἑφαίνετο, διόπερ οὐδὲ εἶναι ἐδόχει τοῖς θεαταῖς. ᾽Αλλ᾽ ὥσπερ γυμνὸς, καὶ ἐἑρημωθεὶς τοῦ φωτὸς, οὕτως ἐγένετο. Τοιοῦτόν τι πάσχει ψυχἣ σχοτωθεῖσα * xal γὰρ πολλοὶ τοῦ πελάγους ἀποθάντες ὀρθουμένην ἔδοξαν ὁρᾷν τὴν γῆν, xai περιδινουµένην αὐτοῖς. Ταῦτα δὲ πάντα ποιεῖν dj φύσις εἴωθε. Καθάπερ γὰρ εἰς ὕδωρ |χαθαρὸν xal ἑστὸς ἐμπεσὼν ὁ φόθος τῶν αἱ- σθητηρίων, τὴν γην τὴν Ev τῷ βυθῷ ταράσσει, καὶ συγχεῖ τὰ ἄνω χάτω ποιῶν, καὶ τὴν τάξιν ταράσπων ἅπασαν) οὕτω δὴ xat ἐνταῦθα γίνεται, ἕτερα ἀχούει, xal ἕτερα βλέπει, xal οὐδὲν ἐπὶ τῆς οἰκείας ἕατηχεν E pac. PaTRoL. Gg. LXIV. Universa terra vexata, apte positum vexata. Utique enim hic ipsi est scopus, prxlium a Deo suscitatum Judeis demonstrare. Vexari enim hoc est. Nou enim prelio solum conflictuque ipsus subegerunt, sed improviso preter spem erspectationenique profecti. Spectatorem ipsum, et auditorem constituit, ut wtrinque eos perterrefaciat. Ne Judzi viderent, propheta vidit ; ut ipsos servaret tutos Jeremias indoluit animo ; ut eos custodiret sibi famulantes ssepe exponit. Vens. 22. Quia duces populi mei me ΠΟΠ cogno- verunt, etc. Summa accusatio, cum qui alios docere debent, ipsi primi ignorant. Deinde propheta cum consequenter ad hsc dixisse * Usquequo videbo fugientes, audiens vocem buccine ? Respoudit Deus : Quia duces populi me me non cognoterunt, id est, propter suas iniquitates patiuntur hec, eum antea, et unus mille fugaret ; queque in /Egypto egi sat novistis, exponit et multitudinem fugientium, el ex persona Dei inquit: Quoniam duces populi mei me ncn cognove- runt ο filii absque mente sunt, εἰ vecordes, et ut se indignos venia ducerent, utpote stultos, adjunxit : sapientes sunt ut. faciant. mala. Hoc omuis malitise superat cumulum, quoniam non bene usi sunt, C $tulte, sicut ebrii vino, et ferro homicida. Vens. 35. Aspexi super terram, et ecce nihil ; et in celum, etc. Quomodo nihil ? Non pecudes, ait, non boves, Don edificia, non muri. Omnia hsc enim bello evanescunt. Vrns. 25. Et in celum, et non erant lumina ejus. Spectatoris mentem explicat, non rei naturam. Non enim plane pronuntiat ; sed, Vidi, et non erant (umina ipsius. Noctis enim tenebre lucem occulere consuevere ; ostendit autem lunam cum stellis ; mearoris autem nox, qui multo gravior est, omnes stellas fugat, non secundum propriam uateram, sed juxta aspicientis visum. ltaque lumioa ipsius non apparebant, propter quod nec esse spectatoribus videbantur. Sed veluti nudum, lumineque privatum, sic effectum est. Tale quid et animus tenebris oppletus patitur; multis enim e pelago in terram devectis terra videtur attolli, et cireumvolvi sibi : hsc autem omnia natura fleri assolent. Sicut enim in aquam puram, et immotam timor in sensus cadens, terram que erat in fundo permiscet , conturbatque su- perioribus in inferiora dejectis, omnique cenfuso ordine : ita et hic fit, alia audit, et alia videt; nihilque sua in sede fixum est. 28 807 SUPPLEMENTUM AD S. J. CIIRYSOSTOMI OPERA. 8U8 Tanquam in tenebris factus sum pra timore Α "Qc àv σχότῳ γέγονα ὑπὸ τοῦ φόδου διὰ τὴν «3; propter urbis desolatiouein. Vgas. 24. Vidi montes, ei erant trementes, etc. που est, neque etsi in montes se recipiant, salvi sunt. VERS. 95. Inspexi, et ecce nonerat homo, et omnía volatilia celi pavebant. Nec enim eos, «qui prope nos sunt, videmur intueri : quomodo igitur de volatilibus ait, quod terrore perculsa erant ? loc etiam est ex affectu prophetae. Siquidem propter desolationem et volatilia locum dereliquerunt. Plurima namque animalium loca in secessu posita solent incolere. Vxns. 27. Deserta erit omnis ἵεγτα. Quid ais? Judaeos metu liberas ? Cur enim in primis minis non perseveras? sufficiebat dicere : Desolata erit omnis terra. Sed illico horrendum illud permutando fausta connexit. Quam ob causam? ut per hoc meliores evaderent. Atrocibus enim atrocia οἱ conjungantur, animus in desperationem ssepissime labitur ; si vero spes bonas, licet exiguas, nutriat, quam citissime resurgere poterit. Vgas. 98. Super his lugeal terra. Egregie terram vocat ad percipiendum futurorum eventum, quo homines sensum abjecerint. Eo quod locutus sum, et non me pomnitebit., πόλεως ἑρημίαν. Εἶδον τὰ ὄρη, καὶ lob ἦν ερέµοντα. Ἰουτέστιν, οὐδὲ iv τοῖς ὄρεσι Ὑγενοµένοις ἔστι σώζεσθαι. Ἐπέόδλεψα, καὶ ἱδυὺ οὐκ ἦν ἄνθρωπος, xa! πάντα τὰ πετεινὰ τοῦ οὐρανοῦ ἑπτόηντο. 0ὐδὲ γὰρ τοὺς πλησίον ἑστῶτας δοχοῦμεν ὁρᾷν; πῶς οὖν περὶ τῶν πετεινῶν φησι, ὅτι ἑπτόηντο ; Τούτο χαὶ ἀπὸ τῆς διαθέσεως τοῦ προφίτου. Ὑπὸ γὰρ τῆς ἑρημίας, καὶ τὰ πετεινὰ τὸν τόπον χατέλιπον. Τὰ γὰρ πολλὰἀ τῶν ζώων εἰς ἀπφῳχισμέ- νους τόπους εἰπεῖν [οἰχεῖν] πέφρυχεν. Ἔρημος ἔσται πᾶσα ἡ 75. Tt λέγεις; Ἐχλύεις τὸν φόθον τὸν Ἰουδαϊχόν: Τί Y&p οὐκ ἔστης ἐπὶ τῇ προτέρᾳ ἀπειλῇ ; ἤρχει εἰπεῖν, Ἔρημος ἔσται πᾶσα f) vri. Αλλ' εὐθέως τὸ σχυθρω- πὸν ἕστρεφεν, τὸ χρηστὸν ἐπαγαγών. Τίνος ἕνεκεν: ὥστε καὶ ταύτῃ ποιῆσαι βελτίους. "Όταν γὰρ ἐπὶ χαλεποῖς χαλεπὰ συνάπτοντες λέγωμεν, εἰς ἀπόγνω- ctv. d φυχὴ πολλάχις ἐμπέπτωχεν ἡ δὲ ἑλπίδας ἔχουσα χρηστὰς, xiv βραχείας, ταχέως ἀναστῆναι δυνήσεται. Ἐπὶ τούτοις δὲ πενθείτω ἡ λῆ. Καλῶς τὴν γῆν πρὸς αἴσθησιν τῶν µελλόντων γί- νεσθαι χαλεῖ, τῶν ἀνθρώπων ἀναισθήτως διαχει- μένων. Διόει &Ad Aca, καὶ οὗ µεταγοήσω. Ne minas esse hasque quis putet, plane sequetur C — Mi νοµίσῃ τις εἶναι ἀπειλὴν τὸ πρᾶγμα , πάντως effectus. Nam quia cum saepe dixisset , finem tamen propter clementiam nequaquam induxit ; non erit ia et nunc, sed opera sermonibus respoudebunt. Vgas. 30. Si circumdederis tibi coccinum, eic. Quiu sibi vult quod dicitur ? Metaphioricus sermo est, veluti feminam vilem et meretricem propheta srpe urbem alloquitur. Cum superius dixisset: Videvias tuas in polyandrio, hoc est locuin, in quo cum mulieribus deprehensus ad üinpietatem prolapsus es ; si eadem ratione hostes decipere velis, non poteris. Si unxeris stibio : Nigrum ajt, quo inulieres oculos colorare solent. Tanquam ad scortum pulchritadine vultus &masiog p sibi pelliciens, sicut Jezabel, sicut Judzorum filia. Sed nunc in urbem, omne genus infelicitatis con- Sidera, quando amatores cum sint, amatam, et ornantem sese conspuunt, nec solum conspuunt, sed e&iam interficere cupiunt, Vgns. 51. Quia vocem quasi parlurientis audivi. Ei dimittet anus suas. Nil in bello boc de csetero poterit operari. Werum propheta prospiciebat futura. Νου fert copiam occisorum, obstupescit, et animo deficit. Si spectaculum intolerabile, quanto magis zes ipsa?: Primo quidem fugientes vidit ; ejulautcs sceundo ; ἕψεται xol τὸ ἔργον. Ἐπειδὴ γὰρ πολλάχις εἰπὼν, διὰ φιλανθρωπίαν τὸ τέλος οὐκ ἐπήγαγεν, οὐχ οὕτως xal νῦν ἔσται, ἀλλὰ ὡς ἑλάλησα, καὶ ποιἠσω. Εάν n&pi6dAm κόκκινον. Τί ποτέ ἐστι τὸ λεγόµενον, Μεταφορικὸς 6 λόγος ἑστίν' ὡς πρὸς γυναῖκα ἄτιμον, τὴν πόλιν͵ xat ἑται- ριξομένην ὁ προφήτης συνεχῶ; διαλέγεται. Ἐπειδὴ εἶπεν ἀνωτέρω, "δε τὰς ὁδούς σου ἐν τῷ πολναγδρίῳ, τουτέστι τὸν τόπον, ἔνθα ταῖς 1"- ναιξὶν ἁλοὺς ἠσέθησας, φησὶν, ἐὰν τὸν ὅμοιον τρόπον θελήσῃς ἁπατῆσαι τοὺς πολεμίους, οὗ δυνἠσῃ. Τὸ δὲ, Ἐὰν χρίσῃς στίθει, τὸ µέλαν λέγει, ᾧ ἔπιχρων- γύειν τοὺς ὀφθαλμοὺς εἰώθασιν αἱ γυναῖχες. Ὡς πρὸς πόρνην προσδοχῶσαν τῷ κάλλει τῆς ὄψεως ἐλεῖν τοὺς ἑραστὰς, χαθάπερ ἡ Ἰεζάδελ, χαθά- περ τῶν Ἰουδαίων αἱ θυγατέρες. ᾽Αλλὰ νῦν πρὺς τὴν πὀλιν, πᾶσαν ἑννόησον δυσπραχίαν, ὅταν xol ἐρασταὶ ὧσι καὶ χαλλωπιζομένην τὴν ἐρωμένην δια- πτύωσι’ καὶ μὴ διαπτύωσι µόνον, ἀλλὰ xal ἀνελεῖν ἐπιθυμῶσιν. "Oti φωγὴν ὡς ὡδινούσης ἤκουσα. Καὶ παρήσει τὰς χείρας αὐτῆς. Οὐδὲν εἰς αὐτὸν τὸν πόλεµον ἐργάζεσθαι δυνᾖςε- ται λοιπόν. Πάλιν ὁ προφήτης ἑώρα τὰ μέλλοντα. Οὐ φέρει τῶν ἀποσφαγέντων τὸ πλχῆθος ’ ἑξίσταται, xal ἀπι- Φύχει. El δὲ ἡ θέα ἀφόρητος, πόσῳ μᾶλλον d πεῖρα; T^ μὲν πρῶτον φεύγοντας εἶδε , τὸ δὲ δεύτερον θρη- FRAGMENTA IN JEREMIAM. δ1η νοῦντας, ἔπειτα χαὶ ἀναιρουμένους. Ἱροῖὼν λέχει, A tandem. οἱ interemptos : postea dixit: Quod ne ὃτι Οὐδὲ cvryupfot: τις ὑμῖν θρηνῆσαι, ΚΕΦΑΛ. E. Οἴμοι, ὅτι ἐκ λείπει ἡ Ψυχή µου ἐπὶ τοῖς dr- Πρημένοις. Περιδράµετε ἐν ταῖς ὁδοῖς Ἱερουσαλήμ. ὉὈρᾶς ὅτι οὐκ εἰς ἁπόγνωσιν ἐμδάλλει; Καὶ ὅρα τὸν Θεὺν ἀπολογούμενον, χαὶ οὐχ ἑτέροις ἐπιτρέποντα τὴν ἐξέτασιν. Ὑμεῖς αὐτοὶ ol χακῶς παθόντες, ζττή- σατε, φησί. Οὐχ ἑτέρῳ τὸ πρᾶγμα ἑπιτρέπω, οὐχ ἐχθρῷ, xoi πολεµίῳ, οὐκ ἁμελοῦντ;, xat ῥᾳθυμοῦντι qty ὑμετέρων ΄ ὑμῖν αὐτοῖς τοῖς πονουµένοις xal «ἀλαιπωρουµένοις. Καὶ ἵνα μὴ πάλιν ἐχλύσῃ, Περι- ὁδράµετε., φησὶν, ὡς ἐγγὺς ὄντων τῶν δεινῶν, χαὶ ἀχριδη τὴν ἔρευναν κελεύει ποιήσασθαι. Πὲρὶ τῶν ὑπὸ τὴν ἀπόφασιν χειµένων 6 λόγος, ἐπεὶ ἅσαν ἐν αὐτοῖς δίχαιοι. ὡς ὁ Ἱερεμίας, χαὶ οἱ υἱοὶ ὍῬιχάθ, ἱερεῖς τυγχάνοντες, xat ὁ Αδιμε)έχος Αἰθίοψ. Αέγει τοίνυν περὶ τῶν ἱερέων, xal βασιλέων, xai Φευδοπροφητῶν, καὶ τοῦ πλήθους. Ζῇ Κύριος, «έγουσι' διὰ τοῦτο οὐκ ἐν γεύδε- ceu ὀμνύουσι. Οὐ γὰρ ἀρχεῖ, φησὶ, τὸ ὀμνύναι, ἀλλὰ τὸ μὴ ἔπιορ- μεῖν. Ορᾷς ὅτι πανταχοῦ, οὐ τὸ ἑαυτοῦ ζητεῖ µόνον ὁ θεὺς, ἀλλὰ χαὶ τὸ τῶν πλησίον. Ἐννόησον ὅσον *b ἐπὶ φεύδεσιν ὀμνύναι, πῶς πόλιν ὁλόχληρον xat» ἄνεγχεν' χαὶ γὰρ 6 μὴ ὀμνὺς «bv θεὺν , ἀλλὰ δάίιω- vac ἴσως, τούτῳ μεῖζον fj ὕδρις, κχἀνταῦθα , ὅταν εἰς Ἱτέρων ἐπήρειαν ὤμεν ἀποχεχρημένοι τῷ ὄρχῳ. Τουτέότιν, ἐπιορχοῦσιν οὐδὲν Ἠγούμενοι τὸ χατ ἐμοῦ ὀμνύειν, xai τῇ τοῦ ἐμοῦ ὀνόματος ἀξιοπιστίᾳ ἁποκέχρηνται εἰς τὴν τῶν xaxov πρᾶξιν. Κύριε, οἱ ὀφθα.]1μοί σου εἰς πἰσευ’. Τουτέστιν, Οὐδὲν ἑναντίον ὁρᾷ ὁ οὓς ὀφθαλμός. Καθαρὸὺν τὸ χρῖμά σού ἐστιν. Μεγάλη κατηγορία, καὶ τῆς ἑσχάτης ἀναισθησίας τεχμήριον * τουτέστι͵ Ἱάνια ἀχριδῶς γινώσχεις, χαὶ ἀληθῆ τὰ παρὰ σοῦ λεγόμενα. Ἐμαστίγωσας αὐτοὺς, xal oox ἑπόνε- σαν. ἁπηλγηχότων ἀνθρώπων σημεῖον, οἷα τὰ τοῦ Sapa fv * ἵνα δειχθῇ, ὅτι οὐ προφασιζόµενος. Τοῦτο qv τὸ λέγειν, περιδράµετε, ἀπὸ τῶν προτέρων δεί- Χνυσιν αὑτοῦ τὴν χηδεµονίαν. Tl ἐστι, συγετέΊεσας; ἀπέχτεινας ἅπαντας, τὸ plorsre quidem vobis permittet. CAP. V. Vgns. 1. Heu mihi, quia deficit anima mea super interfectis. Circumcurrite in viis Jerusalem, eic. Viden' ut illos in desperationem nun adducat ? Et considera Deum defensionis munus obeuntem, nec aliis disquisitionem hanc committentem. Vos ipsi, vos, qui damna tulistis. Perquirite, inquit. Non alii rem demando : non hosti, et inimico, nou res vestras aspernanti et parvipendenti. Vobis ipsis qui doloribus, calamitatibusque fracti estis ; et ne jterum illi molliores reddantur, dum mala appro- pinquant : Circuite dicit, et accurat^m diligentiam B disquisitionemquo fieri praecipit. Sermo est de iis, qui in apopbtbegmate ponuntur, quando apud eos justi erant, quales erant Jeremias, et fllii Rhecab sacerdotes, et Abemelechus Athiops. Loquitur itaque de sacerdotibus, et regibus, et falsis prophetis, οἱ plebe. Vrgns. 2. Vivit Dominus, dicunt : nihilominus in mendaciis jurant. Non sat, ait, jurare, sed verum jurare. Videu' ; uhique Deus non modo sua quzrit, sed ct proxi- morum? Perpende animo, quantum sit falsum jurare, ut. propterea integra civitas perieriL Nam qui non per Deum, sed per dzemonas fortasse jürat, hoc major injuria, eoque magis, si nostwo hoc jurejurando alios noxa sffecerimus. Hoc est, pejerant, nomine meo jurare nibili sesti- mantes, el mei noiminis auctoritate abutuntur, ut perversa agant. . Vgns. 9. Domine, oculi tui ad fidem. lioc est, nihil adversum tui oculi conspiciunt. Purum judicium tuum est. Magna saue accusatio, exiremique stuporis indicium. Προ est, emuia plane atque eXquisite scis, el ea quz profers ve- rissima sunt. Flagellasti eos, nec doluerunt ; homi- num, qui jam doloris sensum amiserunt , qualis erat Pharao, ut ostenderetur nullum esse pra- textum, Hoc erat. illud, circwite. Ab antiquioribus suam propalat providentiam. Quid sibi vult, Confecisti? omnes peremisti, Sov αὐτῶν χαθεῖλες, xai οὐδὲ οὕτως ἐπαιδεύθησαν. p mojorein eorum partem delesti, neque tamen se ad 0ὐδὲν τὰρ, τῶν fjxÓvtwuv εἰς σὲ, παραλέλειπται. ΠἩανταχοῦ τῆς προαιρέσεως, xaX οὐ τῆς φύσεως, €0, Οὐκχ ἠθέησας ἐπιστραφῆγαι. ρα καχίαν εἰς φύσιν ἑχτραπεῖσαν. Καὶ ἐγὼ εἶπα, Ἴσως πτωχοί εἰσι, διόει obx ἐδυ- νήθησα»ν. Καὶ τί Υένοιτο ἂν ἑμπόδιον dj πενία; οὐ τοῦτό Apow, ἀλλὰ τὴν πρόφασιν τῶν πολλῶν ἀναιρεῖ, δειχνὺς, ὅτι οὔτε οὗτοι διὰ τὴν πενίαν ἑνεποδίσθη- σαν. Πρὸς τὸν μέλλοντα ἀνθυποφέρειν ἡμῖν, οὔτε &9' ἑαυτοῦ [Fort. ὡς οὐκ ἀφ' ἑαυτοῦ] φυγὼν, προεῖπε τὴν πενίαν. Auk πενίαν οἱ πολλοὶ ταῦτα ποιοῦσε, xaX τρέφεσθαι frugem bonam receperunt. Nil enim, quod tui saluti conferre posset omissum est. Ubique non a natura, sed ex libera voluntate, illud: Nolnisti reverti. Vide, ut nequitia mutata sit jn naturam. ) Vras. 4. Et ego dixi : Fortasse inopes eunt, quia ΝΟΝ potuerunt. Quodnam impedimentum fuerit paupertas? wmi- nime hoc ait; sed multorum prsetextus tollit, os- tendens hos etiam non impeditos egestate. Ob eoe, qui volent objicere, se non sponte fugisse, praedicit egestatem. ' Multi hac prs» psupertate operantur, ct. dum 811 tatem. lllud enim, quia non potuerunt, idem est, ac pauperiate prudentes esee. non potuerunt, iJeoqué decepti Dei viam non cognoverunt. Vgns. 59. [bo ad optimates, etc. Sed fortasse et divites : etenim nec opes, nec rei familiaris angustia ad hoc impedimento suat. Vide ut omni ex parte prztextus excludat. Joc est, declinavi ad optimates, et reges, existi- maus eos legi consona facere. Verum omnes simul in pejora ruere comperi, Dei dominio, legisque custodia amandatis. ugum enim principatum dixit, tíncula legis precepta, quibus tanquam regula quadam eos qui sub lege sunt, duci necesse est. Si his inopia facta est occasio; illos ergo probiores abundantia efficere debuit. Sed nullus aut horum aut illorum profecit. NEns. 6. Ideo percussu eos leo de silva. Omnes leras, non solum leones complectitur. Sic nihil non facit, ut timorem adaugeat : nec ul de futuris, sed ut de preteritis loquitur. Babylonius. Lupum et pardum Theglathphasar vocat. Insatisbilitatem, desolationem innuit, quando li- center huic fas sit ad ipsas usque penetrare domos, non inodo terrefacere volens, sed etiam devastare. Lupus autem fortasse fuerit Senacherim, qui tan- tum rapuit, et nil ultra egit. Quidam etiam Antio- chum dixit pardum. Vgns. 7. Quanant harum propitius fiam tibi? filii tui dereliquerunt me, etc. Hic in crimen vocat, non quod impie egerint, aversique sint, sed quod cum multitudine in im- pletatem corruerint, et stulte aversi sint. Grave enim est vel semel delinquere, perseverare vero et adjicere, deterius : Peccasti : ne. iterum adjicias, et de preteritis Deum ora **. Vide ad singulas poenas appositam ubique defen- sionem, et continuationem sermonis interruptam, perinde ac si quis aliquem verberet, deinde quies- cens defendat se cur ita fecerit, et, ut uno verbo SUPPLEMENTUM AD S. J. CHRYSOSTOMI OPERA. sibi victum. quaerunt, decepti. trahuntur in. impie- A βουλόμενοι, Ἡπάτηνται εἷς την ἀσέθειαν. Τὸ γὰρ, διότι οὖκ ἠδυνήθησαν, τουτέστιν, οὐχ ἀντήρχεσαν Φιλοσοφῆσαι πρὸς τὴν πενίαν, καὶ ἁπατηθέντες, οὐχ ἔγνωσαν τοῦ θεοῦ τὴν ἑδόν. Πορεύσομαι πρὸς τοὺς ἀδρούς. Αλλά xa οἱ πλούσιοι ἴσως * οὔτε γὰρ πλοῦτος, οὔτε πενία πρὸς τοῦτο ἑμπόδιον. Ὅρα πῶς παντα» χόθεν ἀναιρεῖ τὰς προφάσεις. Τουτέστιν, Ἐξέχλινα πρὸς τοὺς μεγιστᾶνας xal τοὺς βααιλεῖς, ἑννοῆσας, ὡς ἴσως οὗτοι ἀχόλουθα τῷ νόμῳ διαπράττονται. Εὖὗρον δὲ πάντας ἀθρόον ἐπὶ τὸ χεῖρον ἐχχλίναντας, xal τοῦ θεοῦ ci,» δεσποτείαν ἁπωσαμένους , xal τοῦ νόµου τὴν φυλαχήν. Ζυγὸν γὰρ τὴν δεσποτείαν ἔφη, δεσμοὺς δὲ τῶν νόµων τὴν δ.ἀταξιν, &v ol; ὥσπερ χανόνι vt πορεύεσθαι B δεῖ τοὺς ὑπὸ «hv νόµον ὄντας. El fj πενία τούτοις ἑφόδιον γέγονεν, οὐχοῦν ἑχεί- νους ὁ πλοῦτος ὤφειλε βελτίους ποιΏσαι. Αλλ᾽ ob- δεὶς οὔτε τούτων, οὔτε ἑχείνων ἁμείνων ἐγένετο. Αιὰ τοῦτο ἔπαισεν αὐτοὺς Aéur ἐκ τοῦ δρυμοῦ. Πάντα τὰ θηρία, oüx ἔτι λέοντας λέγει µόνον, ἁλλὰ πάντα παραλαμθάνει τὰ θηρία. Οὕτω πάντα ποιεῖ ὑπὲρ τοῦ τὸν φόθον αὐξῆσαι ᾽ xal οὐχ ὡς περὶ µελλόντων, ἀλλ ὡς περὶ παρελθόντων διαλέγεται. 'O Βαθυλώνιος. Λύχον δὲ xal πἀρδαλιν, τοὺς περὶ θεγλαθφασάρ. Τὸ ἀχόρεστον, τὸ ἔρημον, ὅταν μετὰ ἁδείας ἑτῇ τῷ τοιούτῳ µέχρι τῶν οἴχων ἐπιθαίνειν, οὗ φοθῆσαι βουλόμενος µόνον, ἀλλὰ xal «b ἔρημον δεῖξαι. Λύχος δὲ [auc ὁ Σεναχηρεὶμ, µόνον ἁρπάξας, xal μηδἐν τι διαπραξάµενος. "Άλλος δέ τις τὸν ᾽Αντίοχον εἴρηχε πάρδαλιν. Ποίᾳ τούτων [εως ἔσομαί σοι; οἱ υἱοί σου ἐγκατέλιπόν µε. Ἑνταῦθα οὔτε τὸ ἀσεθῆσαι ἔγχαλεῖ, οὔτε τὸ ἆπο- στραφῆναι, ἀλλὰ τὸ ἀσεθῆσαι μετὰ πλήθους, xai τὸ ἀποστραφῆναι ἀνοῄτως. Δεινὸν μὲν γὰρ τὸ ἁμαρτεῖν ἅπαξ, τὸ δὲ ἐπιμεῖναι, χαὶ προσθεῖναι χαλεπώτερον., Ἡμαρτες, μὴ προσθῇς ἔτι, καὶ περὶ τῶν «ρο- τέρων σου δεήθητι. "Opa καθ) ἑχάστην τιµωρίαν πανταχοῦ χειµένας ἀπολογίας, xaX τὸ αυνεχὲς τοῦ λόγου διακοπτόµενον οὕτω χαθάπερ τίς τινα µαστίζων. Εἶτα διαναπαν- σάµενος ἀπολογοῖτο πρὸς αὐτὸν, χαὶ ὅλως οὕτως δι) dicam : Propheta plane gaudet minis, et defensione. D ὅλου ὁ προφίτης εὐφραίνεται ἀπειλῆ καὶ ἀπολογίᾳ. Saturaei eos, et mechabantur. Vides e deliciis libidinem et impuritatem ortam? Quid enim, inquies? Quid poterant conqueri ? neces. sariorum inopiam? sed tanta erat affluentia, ut et adulterarent, scortisque cohabitarent. Vgns. 8. Equi furentes. Vide ut voluptatem expresserit. Vide ut ad libi- dines labebantur, nataram ipsam contumeliis affe- ecrunt, Vide ut inverecunda Venus brutorum pro- pria. Asserunt in Ilebraico, qui trahuntur, non haber ; ^ Eccli. xxi, fl. Ἑχόρτασα αὐτοὺς, xal ἐμοιχῶντο. ὉΟρᾶς ἐξ εὐπαθείας τὴν ἀσέλγειαν, τὴν ἆκαθαρ- σίαν; Τί γὰρ ἂν εἴποις; Τί ἔχοντες ἐγχαλεῖν; σπἀνιν ἀναγχαίων; xa μὴν τοσαύτη fjv ἡ φορὰ, ὡς xa μοιχᾶσθαι αὐτοὺς, καὶ £v οἴχοις πορνῶν xata- λύειν. "Ιπποι θηΛυμαγεῖς. "Opa πῶς παρέστησε τὴν ἡλονὴν. "Opa πῶς εἷς ἀσέλγειαν ἐξέπιπτον, αὑτὴν τὴν φύσιν ἠτίμασαν. "Opa τὸ ἀναιδῃ [Fort. ἀναιδῶς] μίγνυσθαι τῶν ἀλόγων ἑστίν. Παρὰ μὲν τῷ 'E6palo φασὶ, τὸ, ἑἰκόμεγοι μὴ 815 FRAGMENTA IN JEREMIAM. $14 χεῖσθαι ἔστι δὲ αὐτὸ ἐχλαθεῖν, ὅτι ὑπὸ τῆς ἐπιθυ- A id tamen intelligere possumus, quod a. libidine ime píec fl Yovco. ᾿Ανάδητε. Συντέ.Ίειων δὲ μὴ ποιήσηϊτε. Λείψανα κχαταλείπετε τῆς πόλεως, ἵνα χαὶ τοῖς αἰχμαλωτιζομένοις ὑπόθεσις T] πάλιν ἑπανόδου * διὸ προλέχει, ἵν᾽ ὅταν ἴδωσιν οὐ µέχρι τῶν θεμελίων ἀναιροῦντας, μὴ τῆς ἐχείνων φιλανθρωπίας, ἀλλά τῆς τοῦ θεοῦ χωλύσεως εἶναι νοµίζωσιν. "Or. ἀθετῶν ἠθέτησεν εἰς àpé. El τοῦ Κυρίου εἰσὶ, τίνος χάριν ταῦτα πέπονθε; διὰ τοὺς ἑνοιχοῦντας, ὅτι ἠθέτησαν. Τουτέστι, παρέθησαν τὰς συνθήχας τὰς πρὸς ἐμὲ, xai παντελῶς εἰς ἀσέθειαν ἐξώχειλαν. Ἐνψεύσατο τῷ Κυρίφ. Καὶ εἶπαν, Οὐκ ἔστι ταῦτα. Ἐννόησον ὅσον xaxóv: Οὐχ ἐπίστευον ἀπειλοῦντε, οὐκ ἐπίστευον τιµωρουμένῳ, xaX χολάζοντι, πολλοὶ χαὶ vuv οἱ περὶ τῆς Υεέννης εἰσὶ [ἱσ. «lot τὰ αὐτὰ] . οἱ ταῦτα διαλαλοῦντες, ἀπιατοῦντες τῷ Ge. Ὁ olxoc Ἱσραὴ., xal ὁ olxoc Ιούδα ἐνεύσατο. Οἱ προφήται ἡμῶν ἦσαν εἰς ἄνεμον, "Exslvot γὰρ τὰ πρὸς ἡδονὴν δημηγοροῦντες, οὐχ εἶων γενέσθαι βελτίους ποτέ. Τουτέστιν, οὐδὲν προσδοχῶσι δεινὸν, ἀλλὰ λέγου- σιν οἱ πολλοὶ, ὅτι Καὶ οἱ προφῆται µάτην ἐφθέγδαντο, χαὶ ἀπέθανον καὶ οὐδὲν κατὰ τὴν γνώµην τοῦ Θεοῦ εἶπον περὶ ἡμῶν. Τὸ δὲ, Οὔὕεως ἔσται αὐτοῖς, τουτέστι, Παραπλησίως ἑχείνοις, χαὶ ὑμεῖς φθέγ- C Ύεσθε οἱ δοχοῦντες εἶναι προφῆται. Ὡς γὰρ ἑχείνων εἰπόντων οὐδὲν δεινὸν πέπονθεν fj πόλις, οὕτως οὐδὲ "νῦν πείσεται. Διὰ τοῦτο. ᾿Ιδυὺ ἐγὼ δέδωκα τοὺς «όγους µου αἷς τὸ σεόµα σον xbp. Τὸ τάχιον δείχνυσιν ὅτι πάντα εἴχει τῷ πυρἰ. Καὶ Iob ἐγὼ ἑπάγω ἐφ᾽ ὑμᾶς ἔθνος πόῤῥωθεν,. "Sets μηδὲ ἐξ ἱχετηρίας ἐπισπᾶσθαί τινα ἔλεον. Τὸ δὲ, Καὶ ἀρχαῖον, δηλοῖ, ὅτι χαὶ ἀρχαῖον, καὶ φοθερόν ἐστι, καὶ δείχνυσιν ὅτι οὐχ οἴχοθεν ἐπέρχε- ται * οὗ γὰρ ἂν bv τῷ τοσούτῳ χρόνῳ ἠσύχασαν, xal ὅστερον ἀπῆλθον. Καὶ κατέδονται τὸν θερισμὸν ὑμῶν. pellebantur. Vegas. 10. Ascendite ín civitates ejus, eic. Con- summationem autem ne faciatis, etc. Reliquias sinite civitatis, ut et captivis rever- sionis argumentum praebeatur, proptet quud pr:e- dicit, ut quaudo viderint non usque ad funda- menta vastantes, non eorum lumanitati, sed Deo prohibenti id ascriberent. Vgns. 14. Prevaricans enim prevaricata est. Si Domini sunt, quanam de causa Lc passa est ? propter inhabitantes, qui przvaricati sunt. Moc est, pacta violarunt, qua meeum $anxe- runt, etomnino in impietatem delapsi sunt. Venus. 19. Mentita est, etc. Et dixerunt, Non aum hec, etc. Perpende quantum mali, minas inteadenti non credebant, poenas inferenti, et punienti nullam prestabant fidem. Multi nunc quoque sunt, qui eadem de gebenna dicunt, et Deo non ereduut, Domus Israel, et domus Juda mentiia est Domino, eic. Vzgas. 12. Prophetia nostri fuerunt in ventum. Etenim illi pro concionibus ea dicentes, per qua animi demulcentur, ad. bonam frugem redire eoe minime permittebaut. Hoc est, nullum malum exspectant, sed multi dicuut, Prophetas et frustra locutos, et interiisse, nec ad mentem Dei babuisse de nobis sermones. Illud autem, Sic erit illis, id est, eadem ratione et vos , qui Propheta esse videmini, verba facitis. Sicul euim tunc cum illi loquerentur, nibil mali accidit civitati, sic eL nunc non eveniet. Vsas. 12. Ideo. Ecce ego dedi verka. mea «n 98 Ium, ignem. Celeritatem exprimit Σ omnia enim igni cedunt. Ύκαρ. 15. Ecce ego adduco super vos. gentem de longe. Ut neque: precibus misericordiam sibi eoncilient.. lllud vero. et antiquam, indicat quod οἱ antiquum. et horribile nomen. est, quodque 6x se non aggre- ditur, nec enim tanto Lempore (uissent. in otio, ac tandem advenissent. Vegas. 18. Et devorabunt messem vestram. Tov καιρὸν τῆς ἐφόδου λέγει, ὅτι ἠνίχα τὸν xap- D — Tempus irruptionis hic iunuit, Quando etenim «bv ἁπολαύειν ἐμέλλετε, τότε ἑπελθόντες kxslvot ὁρώσουσι τὴν γῆν. Τὸ δὲ, εοὺς ἄρεους ὑμῶν, ἀντὶ φυῦ, Xa τὰ ἀπόθετα ἀναλώσουσιν. Καὶ ἔσται ὅταν εἴπητε, Τίνος ἕνεχεν. Καὶ γὰρ χαὶ τοῦτο ἀναιαθησίας πολλῆς, μετὰ τὸ παθεῖν λέχειν' Ἔνεχεν τίνος ἐποίησεν; Αλλ' ὅμως «xe xatpbv ὁ λόγος ἕξει. Διὰ τοῦτό φησιν "Iva δου- «ἑεύσητε ἐν Tij οὐχ ὑμετέρᾳ dAJAotplotc θεοῖς, κοῦτο ἀπειλεῖ πάλιν. 'Avarrel(Aace ταῦτα elc οἶκον Ἰακώδ. Ἡάλιν ἀναμιμνήσχει τῶν προγόνων, ἵνα κἂν οὕτως ἑἐντραπῶσι. Πάλιν τὸν πατριάρχην Ἐχεῖνον, xai Οἀνμαστὸν ἄνδρα, χαὶ µέγαν εἰς µέσον παρ- άχει, τὸν οἶχον Ἰακὼθδ, καὶ τὸν οἶχον Ιούδα λέγων, fructus colleciuri estis, tunc irrumpentes illi ter ram vastabunt, Et panes vestros, hoc est, et. qua conservastis absument. εις. 19. Et erit quando dizeritis ; Quare, Etenim msgna stupiditatis boc siguum est, post malorum casum indagare causam, cur ita fecerit. Sed tamen tunc opportune liec dicentur; propies. hoc ait : Ut sersiatis in Lerr& non vestra. exiernis. diis, hoc iterum mipitatur. Annuniiate hec in. domum Jacob. [terum mentionem. facit majorum, ut saltem bac ratione erubescerent. Iterum patriarcham illum, et admirandum virum, et insignem in medium profert dicens : Domum Jacob, et domum Juda, ut discas 815 SUPPLEMENTUM AD S. J. CHRYSOSTOMI OPERA. quanta Dei sit virlus, qui per unum tribuum prin- A ἵνα µάθῃς ὅση τοῦ θεοῦ fj δύναμις * πῶς δι’ ἑνὸς cipem urbes integras et populos et gentes pro- creavit. Vrns. 21. Audite nunc hac, populus. Quare convicioso.sermone utitur ? lapsos a(ficien- do injuria vult erigere. Nil enim poena hac gravius ignoratione Dei. Oculi eis, εἰ non vident, aures. eis, εἰ non au- diunt. llos solum sensus enumerat, qui potissimum ad Dei cognitionem acquirendam conducunt, quorum- que nos oppido indigemus. Vrns. 22. Nunquid me non timebilis, dicit Domi-- nus, qui posui arenam terminum mari. Non dixit: Ego mare feci, sed ego frenavi. Non modo enim ex ipso opificio, sed ei e rerum quoque distinctione cognosci vult. Non licet, iuquit, dicere quod nulla vi conflicta- tum quiescit, e! paret, sed et vehementissima ipsum urgente necessitate ut foras exeat, summaque vi propulsum, ut effundat, suo iu loco manet, vim- que tolerat, ne jussa Dei transgrediatur. Verum fortasse quispiam ad liec dixerit, haec lege naturze se ita habere, mibi vero ad utrumque esse arbi- trium, ut, si. velim, meliori insistam. Quid enim dices ? quod spiritus el desideria prava compellunt snimua ? at tu oppone illis Dei praeceptum. Debi- φυλάρχου [d.AA. φιλάρχου ] πόλεις ὁλοχλήρους, xal δήμους, xai ἔθνη συνεστήσατο. Ἀχούσατε δὴ ταῦτα, JAaóc. Τνος ἕνεχεν ὑθριστιχῶς προσάχει τὸν λόγον; διανα- στησαι βούλεται πεπτωκότας διὰ τῆς ὕδρεως' οὐ- δὲν ταύτης τῆς τιμωρίας χείρον, τοῦ, τὸν Θεὸν ἀγνοεῖν. '0g0aApol αὐτοῖς, xal οὗ β.έπουσιν * ora. ab- τοῖς, καὶ οὐχ áxovovctur. Ταύτας δὲ µόνον λέγει τὰς αἰσθήσεις, al μάλιστα τῶν ἄλλων πρὸς θεογνωσίαν ἄγουσιν, ὧν μάλιστα δεόµεθα. Μὴ ἐμὲ οὐ φοδηθήσεσθε, .Ίέγει Κύριος, τὸν τά- ἔαντα ἄμμον ὅριον τῇ 0aAdcom ; Οὐκ εἶπεν, Ἐγὼ τὴν θάλασσαν ἑποίησα, ἁλλ᾽, Ἐγὼ, φησὶν, ἐχαλίνωσα. Οὐ γὰρ 6h µόνον ἀπὸ τῆς δη- µιουργίας φαίνεσθαι βούλεται, ἀλλὰ xal ἀπὸ τῆς διατυπώσεως. Ox ἔστιν εἰπεῖν, φησὶν, ὅτι μηδεµίαν πάσχσουσα βίαν, οὕτως Ἱρεμεῖ, xal ὑποτάσσεται ἀλλὰ καὶ πολλῆς αὑτὴν ἀνάγχης πρὸς τὰ ἔξω ὠθούσης, καὶ βίαν ὑπομενούσης τὴν ἑσχάτην, ὥστε ἐξαντληθήναι, ἐμμένει φέρουσα τὴν βίαν, ὥστε μὴ ὑπερθῆναι «b πρόσταγμα τοῦ θεοῦ. ἸΑλλ' ἴσως πρὸς τοῦτο εἴποι τις ἂν, ὅτι Ταῦτα φύσει xal νόµῳ διατέταχται * ἐγὼ δὲ ἔχω τὴν ἐφ᾽ ἑκάτερα ῥοπὴν, ὡς εἰ θέλω µένω ἐπὶ τοῦ χρείττονος. Ἐί γὰρ ἑρεῖς; ὅτε πνεῦμα xai ἔπι- θυµίαι πονηραὶ τὴν φυχὴν ἑξωθοῦσιν; ἀλλ ἀντί- lis natura, arena quoque debilis est, sed lege divina ϱ στησον αὐτοῖς τὸ πρόσταγμα τοῦ Θεοῦ. ᾿Ασθενῆς ἡ robustissima (fit, sic et tu timore Dei. Nil adeo infirmum, nil imbecille adeo, quod non timore Dei propriam superet naturam. Et quibusdam interjectis. Cur non, ex alio elemento, sed ex mari sumpsit exemplum? quoniam de bello et pugna, impetuque militum nebule instar et pelagi urbem universain obruturis sermonem habebat. Igitur ostendere cu- piens, non ex innato robore, virtuteque, sed ex ipsius permissione bellum fleri, mare in medium affert, ut ostendat quod qui elementum hoc immen- sum ae vastuin, et vi non ferendum, insaniens ac s:&viens arena minuta frenare perpetuo valet, multo magis hostes vestros cohibere poterit, ut nec adve- niant, nec rebus vestris aliquid afferant detrimenti. φύσις; xal γὰρ ἡ dápspoc, ἀλλ ὑπερισχυρὰ αὐτὴ γίνεται vópap θείῳ. Οὕτω xaX σὺ φόδῳ θεοῦ. θύδὲν οὕτως ἀσθενὲς, οὐδὲν οὕτως ἀδύνατον, ὃ μὴ τὰ ὑπὲρ οἰχείαν ἐπιδείχνυται φύσιν διὰ τὸν φάδον τοῦ. Θεοῦ. Kal μεθ) ἕτερα * Διατί μὴ Ἠγαγεν ἕτερον στοιχεῖον εἰς ὑπόδειγμα, ἀλλ f| τὴν θάλασσαν; ἐπεὶ περὶ πο- λέμου xal μάχης ὁ λόγος ἣν αὐτῷ, χαὶ στρατιωτῶν ἐφόδου, νεφέλης δίχην, χαὶ πελάγους ἐπέχειν μελ- λόντων τὴν πόλιν πᾶσαν. Δεῖξαι τοίνυν βουλόμενος, ὡς οὐχ EE οἰχείας ἰσχύος, οὐδὲ δυνάµεως, ἀἁλλ' ix τῆς αὐτοῦ συγχωρήσεως ὁ πόλεμος Ὑίνεται, τὴν θάλασσαν εἰς μέσον παράγει ' δειχνὺς, ὅτι ὁ τοιοῦτο στοιχεῖον, μέγα, xai ὑπέρογχον, καὶ τῇ Big ἀφό- ρητον, µαινόµενον, xal ἁγριαῖνον, ψάμμῳφ λεπτῇ διὰ παντὸς χαλινῶσαι δυνάµενος, πολλῷ μᾶλλον ἰσχύσει ἐπισχεῖν τοὺς πολεµίους τοὺς ὑμετέρους, ὥστε µήτε παραχενέσθαι, µήτε λυµήνασθαί τι τῶν ὑμετέρων. Vens. 24. Et. mon. dixerunt, Qui dat nobis plu- p Καὶ οὐκ εἶπον' Τὸν διδόντα ἡμῖν ὑετόν. viam. Esto. Noluistis propter me, propter ea, que a me sunt: minime oportebat, non modo quia do pluviam, sed quod opportunam. Illud enim ostendit solum quod pluvias posshn procreare, hoc vero magne providentie signum, et erga filios indul- gentig. Secundum tempus. impletionis preceptt messis, Obseure hoc dictum ; tamen quod ait hoc est : Recens, inquit, ex area. perceptis terrae fructibus, et plena habentes herrea. abunde veuiunt inbres Ἔστω. Οὐκ ἐἑθούλεσθε δι) ἐμέ : διὰ τὰ map! ἐμοῦ οὑκ ἔδει, οὐ διὰ «b δοῦναι µόνον ὑετὸν, ἀλλὰ xol τὸ κατὰ xatpóv; Ἐκεῖνο γὰρ ἐπιδείξεως ἣν µόνον, ὅτι δύναμαι Üstv. Τοῦτο δὲ προνοίας μεγάλης καὶ φι" λοστοργίας. Κατὰ τὸν χαιρὸν π.Ἰηρώσεως zpoctáypatoc ϐ6ε- pic pov. Ασαφῶς τοῦτο εἴρηται ΄ ὃ δὲ AE ec τοιοῦτόν ἐστιν ᾿ "Aptt, φησὶν, ix τῆς ἅλω αυλλέξαντες τὰ γεννήµατα τῆς γῆς, καὶ πλάρη τὰ ταμεῖα ἔχοντες, ἀπολαύομεν e FRAGMENTA IN JEREMIAM. ῥετῶν. Οὐ γὰρ μένει, δαπανηθέντων αὑτῶν τότε Α Non enim exspectat ut absumatur fructus, et imbres δοῦναι' ἀλλ᾽ ὁμοῦ τε ὁ θερισμὸς ἐπαύσατο, χαὶ οὐδὲ ἀρχὴν εἰς ἀνάλωσιν τῶν ἑναποτεθέντων ἐθάλομεν, καὶ µήπω τῶν προτέρων ἀναλωμένων, χάτεισιν ὑετὸς, Χχελεύων ἕτερα χαταδάλλειν, Ἐπειδὴ γὰρ μικρόγυχος ἡ ἀνθρωπίνη φύσις, xal βραχυµέριμνος, xa οὐχὶ µόνον kv ἑνδείᾳ, ἀλλὰ καὶ ἓν ἀφθονίᾳ τρέ- µει, xat δέδοιχε τὸ μέλλον» τοῦτο ἱώμενος τὸ νόση- µα ὁ 8:bc, πλήρη χατάχει ἡμῖν τὸν ὑετὸν, ἵνα τὸν ὑπὲρ τῆς μελλούσης ἀναλώσεως τῶν ἁποτεθέντων Φόθον αἱ τῶν νέων ἐλπίδες ἐχδάλωσι. Τοῦτο οὖν ἡνίξατο, Κατὰ καιρὸν xAnpocsoc προσεάγµα- τος θερισμοῦ * θερισμοῦ ἑναποτιθεμένων τῶν χαρ- πῶν [ἀ.1.1. ἑναπόθετε µόνον τὸν καρπὸν], καὶ µηδέπω συλλεγέντων αὐτῶν, πάλιν αὐτὴν χελεύει τὰ αὐτὰ ἐχφέρειν. TL ἐστιν, Εφύαξεν ἡμῖν; καθάπερ πατ]ρ φι- λόστοργος µέρος παιδίοις ἀεὶ διατηρεῖ, οὕτως xal αὐτὸς ἡμῖν τὸν ὑξτὸν διατηρεί, xai οὐκ ἀναλίσχει τοὺς ὄμδρους ὁ πρῶτος χειμὼν, οὐδὲ ὁ δεύτερος, à ἀτὶ µένει xal ὑπολέλειπται. Ail ἀνομίαι ὑμῶν ἑξέχ.1ιναν ταῦτα. Ἐπειδῇ περὶ πολλῆς εὐπραχίας διελέχθη. Ὅτε δὲ ταῦτα ἔλεγε, λιμοὶ, xal λοιμοὶ, ἵνα μὴ ἀνθυπ- " ενέγχωσι’ καὶ μὴν οὐδὲ τούτων [1σ.τοῦτον, ἢ τοῦτο] ὁρῶμεν. Οὐ γὰρ, φησιν, οὗ διὰ τὸ τὸν θεὸν µεταθε- 6ιῆσθαι, ἀλλὰ xal διὰ τὸ ταῖς ἁμαρτίαις ὑμῶν ἀποχρούσασθαι τὴν εὐεργεσίαν * ταῦτα ἃ λέγω, xal διὰ τὰς ἁμαρτίας ὑμῶν ἀπέστησαν τὰ ἀγαθὰ &g' tunc mittat; sed simul messis finita est, nec ea quas reposuimus consumere exorsi sumus ; οἱ illis non« dum ad usum nostrum venientibus, defertur imber, jubens ut alia terre mandemus. Nam quia pusilio animo est uatura humana, et anguste sollicita, nec solum in penuria, sed etiam in affluentia de eo quod futurum est timet et pavet, morbum hunc Deus depellens, pluvias abundantissimas diffundit, ut meium future consumptionis fructuum spe no- vorum excutiat. [loc igitur innuit : tempore per[e- clionis precepti messis ; messe enlm reponuntur fructus, nec dum illis collectia, ipsam denuo eadem producere jubet. Et quid hoc est : Servavit nobis? weluti pater filiorum amans partem seiper liberis reservat, sic el ipse nobis pluviam servat, nec hiems prima imbres absuinit, nec secunda, sed perenni quadam vicissitudine perdurant. Vas. 25. Iniquitates vestra, declinaverunt heec, etc. Quoniam de multa felicitate locutus fuerat. Quando vero b:ec dicebat, pestis erat, et fames, ne contra objicerent. Nec ipsa hxc videmus. Non, in- quit, quod Deus mutatus sit, sed quod vestris ini- quitatibus beneficium expuleritis, haec quae dico, et propter peccata vestra abierunt a vobis bona. Ma- joris enim cure est nil exbibere de czetero, «quam ὑμῶν. Μείζων Υὰρ κηδεμονία μηδὲν δοῦναι λοι- ϱ exhibere; quemadmodum ei qui febri laboret, hostis πὺν, 1| δοῦναι * χαθάπερ τῷ πνρέττοντι ὁ μὲν παρ- έχων πολεμεῖ, ὁ δὲ ἀποστερῶν φείδεται µόνον [d44. μόνος]. “Οτι εὑρέθησαν ἐν τῷ .Ίαῷ pov. Ὡς ἁλόγοις ἐχρῶντο τοῖς ὁμοφύλοις. Ορᾷς ὡς οὐχὶ τὰ εἰς αὐτὸν ἁμαρτήματα ἑἐχδιχεῖ µόνον, ἀλλὰ χαὶ τὰ τοῦ πλησίον; xav! ἀλλήλων ἐξεπολεμώθησαν, xav ἀλλήλων ἔἕστησαν ἀπὸ τῆς εὑπραγίας. Ὁρᾶς πῶς αὐτοῖς ἀπολογείται ; Τοὺς εἰδωλολατροῦντας λέγει. Καὶ παϊδες ὡς δί- πευον ἱξευτοῦ. Τοὺς ἐπὶ προφάσει τὰ ἁλλότρια λαμ- 6άνοντας διαθάλλει. Ἐπάχει γοῦν; ΄Ἑστησαν διαφθεῖραι ἄνδρα, xal συνελἀµόα- νυν. ὡς πατὶς ἑφισταμένη π.Ἰήρης πετεινῶν, οὕτως οἱ οἶκοι αὐτῶν π.λήρεις δό.Ίου. Τουτέστιν, οὕτω μετὰ πονηρίας τὰ ἀλλότρια ἑλάμδανον ἐπ- άγει γοῦν' Κρίσιν οὐκ ἔχριγαν. Κρὶσιν ὀρφανοῦ xai χρίσιν χήρας οὐκ ἔχριναν τὴν ὡραίαν καὶ τρυ- φερᾶν. Οὐκ ἔκρυαν κρίσι ὀρφανοῦ. Μάλιστα μὶν γὰρ πολλαχοῦ τὸ δίχαιον διώχειν δεῖ: ὅταν δὲ Ey τι χαὶ ἐπαγωγὸν, ὁ ἀδιχούμενος πρὸς ἔλεον, «hv ópyavslav , τὴν χηρείαν λέγω, τίς οὕτως ὠμὸς xal λλίθιος, ὡς μὴ ἄν βραδεῦσαι τῷ τοιούτῳ τὸ δίχαιον; ὅταν γὰρ ὃν ἐλεεῖν ἐχρῆν, τοῦ- τον µήτε τῶν διχαίων συγχωροίη µετέχειν, ποῦ ταῦτα ἀνεχτά ; Ἕκστασις xal φριχτὰ ἐγενήθη. . "Opa διὰ πάντων τὴν ἁκαρτίαν χωροῦσαν, οἱ μὲν est qui dat; qui vero negat, salutis ejus curam suscipit. εκ. 26. Quia inventi sunt in populo meo. Tribulibus veluti jumentis utebantur. Vides non solum de peccatis contra ipsum, sed etiam in proxi- mum commissis ponam sumere? mutuis in se invicem bellis cxarserunt, in seipsos mutuo stete- runt, felicitate illa elati. Vides ut ipsis respondeat? ldola colentes insinuat. Et filii quasi rete amonpis. Eos qui aliquo nomine aliena subripiunt, accusat ; subdit igitur : Vkns. 27. Steterunt ad perdendum virum, et com- prehendebant ; sicut laqueus — superpositus — plenus D avium, sic domus eorum plene dolo. ld. est, sic aliena fraude aliena conquirebant ; et subdit : J«- dicium non judicaverunt ; judicium pupilli, et judi- cium vidus non judicaverunt speciosum οἱ deli- catum. Vgns. 28. Non judicaverunt judicium pupilli; Precipue quidem in plerisque jus sectandum est :- quando vero et is, cui fit injuria, aptum quid habeat- ad flectendos snimos, οἱ provocandos ad misericor- diam, utpote orbitatem, aut viduitatem, quis. adeo- durus et sensus expers, ut huic jus suum mon tri- buat? si enim is eujus misereri oportet, nee suuur jus assequatur, quis hoc ferendum judicet? Vrns. 30, Stupor et tremor irruerant. Vide ubique dilatatam iniquitatem. Hi mala fece- 819 SUPPLEMENTUM AD S. J. CUIRYSOSTOMI OPERA. runt, illi facta approbarunt. Quare et Paulus non A εἱἰργάσαντο τὰ πονηρὰ, οἱ δὲ ἑπῄνεσαν τὰ γεγενη- modo audentes, et iniqua facientes, sed et ipsis consentientes punil. VgRs. $1. Et populus meus dilezit sic. Considera ubique diffusam malitiam. Ecquid subditis facto opus erat, nonne principibus parere monitaque praeceptorum sequi? minime omnium, $ed adversari. Nunc autem nulla necessitate coacti hzc fecerunt, sed ita libuit. Non circuinventi sunt, non more principum illis assentiebantur. Sed hae et ipsi diligebant. Et quid facietis post hec? Quando poenitenti:e tempus negatum, quande sublata omnis emendatio, quando oinnis ad meliora mutatio nulla erit. CAP. VI. Ύεβρ. 1. Tuba canite, quia mala incubuerunt. Vide ut illis tempus ad poenitentiam tribuat : Hlud, visum est, aliunde ex parte tanium apparet neque adest, ut desperationem injiciat ; neque abest, ut reddat inertiores, sed medium inter praesentiam, et absentiam est. Veniunt jam mala iu prospectum tola. Czterum in vobis siluim est, per vos stabit ut emnia retrorsum eant. Vgns. 9. Et auferetur celsitudo (ua. péva. Διὸ χαὶ ὁ Παῦλος, οὐχὶ τοὺς τολμῶντας, οὐδὲ τοὺς ἑργαξομένους µόνον τὰ πονηβρὰ, ἀλλά xal τοὺς εὐδοχοῦντας αὐτοῖς χολάζει, Καὶ ὁ Aaóc µου ἡγάπησεν οὕτως. "Opa διὰ πάντων χεχυµένην τὴν χαχίαν. Καὶ τί ποιῆσαι ἔδει τοὺς ἀρχομένους; οὐχὶ τοῖς ἄρχουσιν ἀχολουθῆσαι; οὐχὶ τοῖς διδασχάλοις πεισθΏναι; οὗ- δαμῶς, ἀλλ᾽ ἐναντιωθῆναι. Νῦν δὲ οὐδὲ χατ᾽ ἀνάγ- χην αὐτοῖς ταῦτα γέγονεν, à) ἠγάπησαν οὕτως, οὐχὶ παρελογίσθησαν. Οὐχὶ τοὺς ἄρχοντας φο- θούμενοι τούτοις ἐπείθοντο. ᾽Αλλὰ χαὶ αὐτοὶ ταῦτα ἐφίλουν. Kal τί ποιήσετε εἰς εὰ μετὰ ταῦτα: Ὅταν καιρὸς µετανοίας µηχέτι γένηται, ὅταν B διόρθωσις πᾶσα ἀνῃρημένη ᾗ, ὅταν ἡ πρὸς τὲ βελτίω μεταθολὴ πᾶσα ἡφανεσμένη. ΚΕΦΑΛ. G'. Σηµήνατε σἀ.Ίπιγγι, ὅτι κακὰ ἐκκέκυφρεν. "Opa πῶς αὐτοῖς δίδωσι προθεσµίαν µετανοίας, τὸ, διέχυψό ποθεν, Ex μέρους φαίνεται µόνον, καὶ οὔτε πάρεστιν, ὡς εἰς ἁπόγνωσιν ἐμδαλεῖν ' οὔτε μὴν ἄπεστιν (11. ἀπέστη], ὡς ῥφθυμοτέρους ποιῆσαι. Ἁλλ' ἐν µέσῳ παρουσίας χαὶ ἀπουσίας ἕστηκεν. Ἐξέχυψε τοῦ πλήρη Φφανῆναι τὰ xaxá. Κύριοι λοι- πὺν ὑμεῖς τοῦ πάντα πάλιν εἰς τὰ ὀπίσω ἀπελθεῖν ὑμεῖς ἂν ἔχοιτε τὴν ἐξουσίαν. Kal ἁφαιρεθήσεται τὸ ὕψος σου. Quod his ad iniquitatem abusus sit, pulchritudine C Atasl; Ότι τούτοις πρὸς xaxíav ἐχρήσατο, τῷ, ον libidinem, excellentia ad fastum. liuc est, speciosum et delicatum. Speciosum eam appellat legis, sacerdotii, e:eterorumque causa, De- licatum, quoi Dei auxilio semper potior, superior- que contra hostes exliiberetur. Vgns. 9. [n eam venient pastores . Hoc desolaiionis quidem signum; impletum est autem et tempore apostolorum. Ecclesias in cir- euitu merito quis dixerit, tanquam tentoria ubique terrarum fixa, Οἱ ovium. V&Rs. 4. Puramini super eam in bellum, consur- gite, et ascendamus super eam in meridie. Considera quot inodos adhibeat Deus, ut eos per. lerrefaciat, cuin et verba coufingat inimicorum uti κάλλει πρὺς πορνείαν, τῷ ὕψει πρὸς ἁλαζονείαν. Τουτέστιν, ὡραία xal τρυφερἀ. Ὡραίαν δὲ λέχει διὰ τὸν νόµον, καὶ τὴν ἱερατείαν, καὶ τὰ λοιπά. 'Τρυφερὰν δὲ, διὰ τὸ χρείττονα τῶν πολεµίων ἀεῖ δείχνυσθαι τῇ τοῦ θεοῦ συμμαχίᾳ. Εἰς αὐτὴν ἤξουσι ποιμένες. Ἰοῦτο ἑρημίας μέν ἐστι σύμδολον * ἐξέδη δὲ xol ἐπὶ τῶν ἀποστόλων. Κύχλῳ, τὰς Ἐκχληαίας εἰχό- τως ἄν τις εἴποι, καθάπερ σχηναὶ πανταχοῦ τῆς οἰχουμένης εἰ πεπηγυῖαι µάνδραι προδάτων. Παρατάξασθε ἐπ᾽ αὐτὴν εἰς xóAeyor- ἀνάστητε, xal ἀναδῶμεν &x' αὐτὴν µεσημόρίας. "Opa πόσα ὁ θεὺς χατασχευάζει, ὥστε αὐτοῖς ἑνθεῖναι τὸν φόδον, ὄπουγε καὶ ῥήματα ἀναπλάττες presentium, seque invicem cohortantium, quan- p παρὰ τῶν πολεμίων ὥσπερ παρόντων, xal παρακε- quam meridie baud committitur praelium, sed illud significat, quod non furtim et latenter, sed palam irruent, quod est apprime sibi fidentium. Ve nobis, quia declinavit dies. Obsessis enim omne quidem tempus, maxime vero nox lerrorem, suspieionemque parit, nam diu el siare, el consilia iuire, et circumire, quaque fiunt oculis perlustrare licet, at noctu. duplex est bellum. Cum dicere contra oporteret : Y: nobis quod Deum irritavimus. Deplorant pasunarum tempus. γεν». 5. Surgite, εἰ ascendamus super eam nocle. Glirysostowi. (41. Olgmpiodori.) Noclem δἱ mc- λευοµένων ἀλλήλοις. Καΐτοιγε ἓν µεσημθρίᾳ οὐχ ἂν Υένοιτο πόλεμος, ἀλλὰ τοῦτο δηλοῖ, ὅτι o0 λάθρα, οὐδὲ λανθανόντως, ἀλλὰ μετὰ παῤῥδησίας ἐπιθήσον- ται, ὃ τεχµήριον τοῦ σφόδρα θαῤῥεϊῖν ἐστιν ἑαυτοῖς. Oval "pir, ὅτι χέχ.Λικεν ἡ ἡμέρα. Tei; Υὰρ πολιορχουµένοις μάλιστα μὲν πᾶς και» ος φοθερὺς xal ὑπόπτης, πολλῷ δὲ πλέον ὁ τῆς νυχτός * ἓν ἡμέρᾳ μὲν γὰρ χαὶ στῆναι, xai βουλεύ- σασθαι, xai περιελθεῖν, xal ἰδεῖν τὰ γιγνόµενα " νυχτὺς δὲ ἐπκλθούσης διπλοῦς ὁ πόλεμος Υίχνεται, Δέον τοὐναντίον λέγειν, Οὐαὶ ἡμῖν, ὅτι παρωξύναμεν τὸν Θεόν τὸν χαιρὸν τῆς τιμωρίας θρηνοῦσιν. ΑἈγάστητε, καὶ ἀναδῶμεν ἐπ᾽ αὐτὴν νυκεἰ. ToU Χρυσοστόμου, [&A4. ᾿Ολυμπιιδώρου. ] FRAGMENTA IN JEREMIAM. 822 Νύχτα χαὶ µεσημθρίαν qnot τὸν ἁδιάφορον τῆς ἑφ- A ridiem ait incertum adventus — hostium tempus, όδου τῶν πολεµίων χαιρόν. Ἀνγάστητε καὶ ἀν αδῶμεν éx' αὐτὴν µεσηµόδρίας. Θαῤῥούντων ἡ φωνή. Oval ἡμῖν, ὅτι βεδ.ηµένη ἡμέρα. Ὡς Υὰρ διὰ πάσης τῆς ἡμέρας αἱρούμενοι ὑπὸ τῶν πολεμίων, xai τῆς νυχτὸς χαταλαθούσης οὐχέτι φεύγειν δυνάµενοι ταῦτά φασιν. Ἀνάστητε, καὶ ἀναδῶμεν ἐν νυκεὶ, καὶ δια- φθείρωμεγν τὰ θεµέΊια αὐτῆς. "ate τῶν πολεµίων λεγόντων ταῦτά φησιν. "O0ev καὶ οἱ ἐνοιχοῦντες τὴν παρουσίαν τῆς νυχτὸς πεφό- 6ηνται. Ἑκχόψατε τὰ ξύ.α αὐτῆς. Καθάπερ ἐπὶ ὕλης τινὸς, ἔρημον αὐτὴν χαταστ/- catt, φησί’ χαθάπερ ἐπὶ δρυμοῦ τινος, πρόῤῥιζον B αὑτὴν ἀνέλετε ξύλον, τοὺς ἄνδρας ἀχάρπους ὄντας, σχληροὺς ἅμα, xal τὸ σφοδρὸν τῶν πολεμίων δείχνυσιν. "D πόλις ψευδὴς, 0.11 καταδυναστεία ἐν abc. Τὸ δὲ αἴτιον ὁρᾷς, πόθεν ψευδής; ἐπειδὴ χαταδυ- ναστεία ἓν αὑτῇ, xal Όλη Φευδἠς. Οὐ τὸ μὲν αὐτῆς Opi, *b δὲ διεφθαρµένον, ὅλη Φευδής. El θρη- δχείαν βουληθῆς ἰδεῖν, ἀντὶ τοῦ ὄντως θεοῦ λίθινα εἴδωλα ἀντιχατέστησαν. El τὰ χατὰ βίον ἐξετάζε- 60αι ἅπαντα δέἑον, χαὶ ἐνταῦθα πολὺ τὸ φεῦδος bye: xai ποντρίαι ἓν τοῖς πρὸς ἀλλήλους, ἓν τοῖς πρὸς την ἀλήθειαν ' διέφθειρεν [ἶσ. δ.εφθάρη], ὅλη Ψευ- δής. Οὐκ ἔστιν εἰπεῖν ὅτι «by μὲν δεσπότην ἠθέτη- δαν * ἓν δὲ τοῖς πρὸς ἀλλήλους δίχαιοί τινες Ἴσαν, σ χαὶ φιλάνθρωπο:, ἀλλ' ὅλη φενδές. Τουτέστι, Χώμα κατ αὑτῆς ποίησον, xai τὴν 6τρατιάν περίστησον. Ἀσέδεια xul τα-αιπχωρία ἀχουσθήσεται ἐν αὐτῃ. Ἐπιτεταμένην λέγει πονηρίαν. Μετὰ πολλῆς τῆς ἀχριδείας τὰ xaxk χατεῖχον, ὥσπερ ἀγαθόν τι xal μέγα * οὕτως ἑφύλαττον, χαθάπερ φοδούμενοι, µί- ποτε xal ἁπόλωνται, ἂν αὐτοὺς ἐπιλίπῃ τὸ τῆς χα- χίας εἶδος. Ἐπὶ πρόσωπο» αὐτῆς διὰ παντός. Ὅρα τὸ ἀναίσχυντον πῶς παρίστησιν. Ἐπὶ πρόσ- ὠπόν nov, thv παῤῥησίαν, τὴν ἁναίδειαν, καὶ τὸ διὰ παντὸς, οὗ χρόνος, οὗ χαιρὸς οὐδείς. "Opa Surgite, el ascendamus super eum | meridie. Confidentium vos. Ve nobis, quia declinavit dies., Aiunt autem hac, ut quibus tota die hostibus preda factis, nee multa jai nocte his iucommodis remedium adesset. Surgite, el ascendamus nocte, εἰ dissipemus (un- damenta illius. Hos uti inimicorum sermones profert, Hinc fit ut accoke noctis adventu uii ditlidentes pertime- scant. VzRs. 6. Cade ligna ejus, Tanquiin de silva quadam, desertam ipsam effi- cite, utque de saltu quodam radicitus, inquit, evel- lite lignum, viros minime fructuosos, duros, robur quoque hostium ostendit. O civitas mendax : tota oppressio in ea. Causam porro undenam mendax vides? quoniam oppressio in ipsa, et tuta mendax. Non una ejus pars sana, corrupta altera, tota mendax. Si reli- gionem ejus species, pro vero Deo, saxea idola sibi Deos constituerunt : si universam vitam exami- nare oporteat, multum et hic mendacium inspicies; pravitates in multis eoruin commerciis adversus veritatem : corrupta est; tota est mendax, Nec enim dici potest Deum esse ab illis contemptum, inter se vero justi erant et humani, sed tota men- dax. Προ est, Molem contra eam strue, exercitumque commnove., Vgns. 7. Impietas, et miseria audietur in ea. Nimiam ait pravitatem. Maxima cura et diligen- tia veluti bunum. quid et ingens mala tenebant : sic fovebant, tanquam timentes, ne perirent , sl iniquitatis genus ipsos deflceret. Super faciem meam semper. Vide ut. Impudeutiai exprimat :. Super faciem meam, liberam audaciam, el inverecundiam, et sem- per, non tempus non pars temporis. Vide, ut velie- πῶς ποιεῖ χαλεπὴν τὴν χατηγορίαν, µόνον οὐχ &vo- p) meuti urgeat accusalione tantum noa ponas ratio: λογούμενος ὑπὲρ τῆς τιμωρίας. Αντὶ τοῦ, ὡς ὁ λάχχος συνέχει τὸ ὕδωρ, οὕτως f) πόλις τὴν xaxíav, χαὶ οὐδεμίαν δέχεται µεταδολήν. Πόγῳ καὶ µμάστιγι παιδευθήσῃ. Ανίατον τὸ τραῦμα, λύσιν οὐχ ἔχον, οὐδὲ µετα- 6ολην, οἵαν [d.14. ofa] τὰ πάθη τῶν Σοδόµων, ofav τὰ χατὰ Γοµόῤῥων. "Apa οὐχ ὑπὲρ τῶν παρελθὀν- των, ἀλλ᾽ ὑπὲρ τῶν µελλόντων ἡ χόλασις, xaX δοκεῖ μὲν ὑπὲρ τῶν παρελθόντων ἡ κόλασις [d..4. κολάζειν]. Δοχεῖ δὲ ἵνα μὴ τοῖς αὐτοῖς ἑπιμείνωσιν. Κα.ἰαμᾶσθε, χα]αμᾶσθε. ΗΠάλιν ἐπιτείνει τὴν τιµωρίαν, πάλιν τὸν φόδον. 06ὲ τῶν λευγάνων φείδοµαι, onst* Καὶ μὴν ἔλεγεν ἀνω-έρω" " Yxc Ίείπεσθε τὰ στηρίγματα | 644. ὑπο- nem reddeus. Quasi diceret : Sicut cisterna aquam continet, sie civitas malitiam : nec mutationem ullam admittit, γεας. 8. Dolore et flagello casiigaberis. : Nulnus hoc insanabile nullam liberationem, mu- tationem nullam admittit, ut mala Sodomorum, atque Gomorrlieormn. Non ergo pro commissis, sed committendis pcena infligitur, et videtur quidem de. priseteritis, Videtur autem, ne iisdem persistant. Vrns. 0. Racemate, racemate. Hursus auget poenas, et rursus metum. Nec re- liquiis parcam, ait, et tamen supra dixerat : Aelin- quite Israelis fulcra, quia Domini sum; at vero 835 SUPPLEMENTUM AD S. J. CHRYSOSTOMI OPERA. 824 hic : /lacemate, racemate. Sibi ipsi sepe pugnan- στηρἰγµατα.] τοῦ Ἱσραὴ.ὶ, ὅτι τοῦ Κυρίου elot. tia loquitur ad ipsius utilitatem, desidiam ipsorum excitans desperationemque depelleus. Convertimini , quasi vindemiator ad cartallum suum. Moc est, deponite domi reliquias. Vgns. 10. Ad quem loquar, et contestabor ? Hzsitat propheta, quicum loquatur. Naim hi qui- dem pauperes, illi vero juga confregerunt. Ecce verbum Domini (actum est eis in opprobrium. ld est, Quando ipsis cito mala non infero, mendacii me arguunt. Ecce incircumcise aures eorum. Et quae erit aurium circumcisio? nos quidem praputium novimus. Accedat nunc in medium Ju- dius, qui nil praeter dictum percipere vult, qui wa- liüze limitibus nou egreditur, quique ad ipsam veri- tatem inspiciendam suum mon inducit. animum. Post primum et hoc audiat : Circumcidimini pre- puiium vestri cordis *. Audis hic eos accusari, quod incircumcisas aures haberent ? Cum audies Stepba- num ipsis objicientem crimini. Jncircumcisi corde, eb auribus, vos semper Spiritui sancto opponi- mini**, disce quod prior Jeremias hzc dixerit. Et post pauca. Quznam igitur est. hzc circumcisio? Auento animo dicta percipere. Nam quia nostrum impediunt auditu:n : Ejice, ait, sordes, purgato un- dique nec est opus detrahere. Vides qua ratione circumcisio eouferat? in carne manere non sinit, 8ic el sacrificia, sic et templum, sic et solemnitates, sic et ab operibus cessatio aliorum quorumdam typi, et! symbola. Verbum Domini factum est illis in opprobrium. Porcoruin instar margaritas pedibus conculcan- tium ; abominatio euim peccatorum pietas. VrEns. 11. Ei furorem meum implevi, et. sustinui. Ut discant se nondum ponas dare, non quod non deliqueriut, sed quia Deus longanimis sit, audi quid dicat : Implevi furorem meum, et. sustinui. Ut perterrefaciat, humanis utitur verbis. Effundam super parvulos def[oris. Vide quam vebementer rem exprimat; dicit effundam, ne effundat : et primam auingit ztatem, qui elferas ipsas flectere ad misericordiam po- test ; tuorum malorum dolore non preimeris? ex alienis animi hebetudinem remove ; nam et in cor- poris precisione membra quz nullo pollent sensu, majorem nobis sensum faciunt. Quig vir, et uxor capientur, senior cum pleno: dierum. Non cani, non conjugium , non quidquam aliud aliquid opis afferre illis poterit, ^ Deut. x, 20. ? Act, vi, 51. Καὶ πάλιν ἐνταῦθα" Καλαμᾶσθε, κα.αμᾶσθο. :Ἐναντιολογεῖ πολλάχις, πρὸς τὸ συμφέρον ἐἔχεινης, τὴν τε ῥαᾳθυμίαν αὐτῶν διεγεἰίρων, xal τὴν ἀἁπόγνω- σιν ἑχχόπτων. Ἐπιστρέψατε ὡς ὁτρυγὼν ἐπὶ τὸν xdgcaAAor αὐτοῦ. Τουτέστιν, ᾿Απόθεσθε οἴχοι τὰ λείψανα. Πρὸς círa .Ίαλήσω, xal διαμαρτύρωμαι » Απορεῖ ὁ προφήτης τίνι λαλήσει. Οἱ μὲν γὰρ πτωχοὶ , οἱ δὲ συνέτριφαν ζυγόν. Ιδοὺ τὺ ῥῆμα Κυρίου ἐγένετο αὑτοῖς elc ὀγει- δισµόν. Τουτέστιν, Ἐπειδὴ μὴ ταχέως ἑπάγω τὰ χαχὰ, ὡς ψευδόµενον διαθάλλουσιν. Ιδοὺ ἀπερίτμητα τὰ dca αὐτῶν. D Kai ποία yévowo ὥτων περιτομή; ἡμεῖς μὲν ἀχροθυστίαν ἴσμεν. Παραγενέσθω νῦν ἐνταῦθα Ἰου- δαῖος εἰς µέσο», ὁ μηδὲν πλέον βουλόμενος ἀχούειν τοῦ ῥητοῦ, ὁ μέχρι τῖς xaxlag ἑστὼς, ὁ πρὸς τὴν ἀλήθειαν ἰδεῖν μὴ βουλόμενος. ᾽Αχουέτω μετὰ τοῦ πρώτου xai τοῦτο" Περιτμήθητε τὴ» ἀκροδυστίαν ὑμῶν τῆς καρδίας. ᾿Αχούεις ἐνταῦθα ἐγχαλουμέ- νους αὐτοὺς, ὅτι ἀπερίτμητα τὰ ὡτά φησι. Ὅταν ἀχούῃ [d.44. ἀκούσης] ἐγχαλοῦντος τοῦ Στεφάνον. ᾽Απερίτμητοι τῇ καρδίᾳ, καὶ τοῖς ὠσὶν, ὁμεῖς del τῷ Πνεύματι τῷ ἁγίῳ ἀντιπίπτετε. μάθε, ὅτι προλαβὼν ὁ Ἱερεμίας ταῦτα λέγει. Καὶ pec! óAUra* Τίς οὖν ἐστιν αὕτη ἡ περιτομή; τὸ προσέχειν τοῖς λεγοµένοις. Ἐπειδὴ γὰρ ἡμῶν προῖσταται [ἷσ. ἀνθ- ἱσταται] τῇ ἀχοῃ. Περίδ-ε, φησὶ, τὸν ῥύπον, ἀπόχλνυσον, καὶ οὗ χρεία ὑφαιρεῖν. ὍΟρᾷς ὅπως [ἀ.1.1. πῶς] χρήσιμος ἡ περιτομή; οὐκ ἑᾷ ἐν τῇ capxt µένειν ' οὕτω xat αἱ θυσίαι, οὕτω xat ὁ vale, οὕτω xal ἑορταὶ, οὕτω xal ἡ ἀργία' ταῦτα τύποι ἑτέρων τινῶν, χαὶ σύμόδολα. To ῥῆμα Κυρίου ἐγένετο αὗτοῖς εἰς ὀγειδισμόν. Δίχην χοίρων χαταπατούντων τοὺς µαργαρίτας * βδέλνγµα γὰρ ἁμαρτωλῶν , θεοσέθεια. Καὶ τὸν θυµόν µου ἔπ.ησα, xal ἐπέσχον. Ἵνα µάθωσιν ὅτι οὐδέπω παρὰ τὸ μὴ ἡμαρτη- χέναι οὐ τιμωροῦνται, ἀλλά παρὰ τὸ τὸν Θεὸν εἶναι µακρόθυµον , ἄκουσον τί φησιν’ "Επ.ῖησα τὸν θυ- ιόν µου, καὶ ἐπέσχον. ᾿Ανθρωπίνοις χρᾶται fy µασιν, ἵνα φοθήσῃ. Ἐκχχεῶ ἐπὶ νήπια ἔξωθεν, καὶ ἐπὶ συγ- αγωγήγ. Τὸ σφοδρὸν 0px πῶς παρίστησιν * λάγει, 'Exxeo, ἵνα μὴ ἐχχέῃ, καὶ ἡλικίας ἄπτεται τῆς πρώτης, τῆς xal τὰ θηρἰα δυναµένης ἐπικάμφαι' 0ὐκ ἀλγεῖς ix τῶν οἰκείων χαχῶν; λάθε αἴσθησιν ἐκ τῶν ἆλλο- τρἰων. Ἐπεὶ καὶ ἓν τῇ τοῦ σώματος τομῇ τὴν ἀναισθητότητα |d.11. τὰ ἀνα:ισθητότερα] τῶν μελῶν, πλείονχ ἡμῖν παρέχει τὴν αἴσθησιν. "Uti áxp xal γυγἡ συ ηφθήσογται. xpa- σδύτερος μετὰ x Aípove. OO πολιὰ, οὐ συξυγία, o9x ἄλλο οὐδὲν προστήσε- τα: τῶν τότᾶι 835 FRAGMENTA IN JEREMIAVM. Kal µεταστραφήσονται al οἰκίαι αὐτῶν sic Α Vgns. 19. Et transibunt domus eorum ad ai- ἑτέρους. Ἐπειδὴ ὁρᾷ πλεονάζουσαν πρὸς τὰ ἡμέτερα τὴν διάθεσιν, ὡς xaX ἀπελθόντες στενάνοµεν, ὅταν xal οἰχίας καὶ ἀγροὺς ἴδωμεν, χαὶ γνναῖχας ἑτέρων γι- γγοµένας. "Ott ἐκτενῶ τὴν χεῖρἀ pov. Ὁρᾷς ἄνωθεν τὸν πόλεμον ἀρχόμενον;, ἐχεῖθεν τὴν μάχην ἀναῤῥιπικομένην; τὸν οὐρανὸν αὐτοῖς πρλεμοῦντα; "Ἠχουσας ἀπὸ Bopód, χατεφρόνησας ὡς ἀνθρώπων ὁμοδούλων; "Axoucov νῦν, ὅτι Excel- νειν µέλλει τὴν χεῖρα. “Οτι ἁπὸ μικροῦ αὐτῶν ἕως u&ydAov πάντες συνετό.Ίεσαν τὰ ἄνομα. Πολλὴν ἔλεγε τὴν χαχίαν᾽ οἱ δὲ πατέρες, χἂν αὐτοὶ àv χαχίᾳ τυγχάνωσιν, ἀἁλλ' ὅμως βούλοιντο ἂν τοὺς παῖδας εἶναι ἑναρέτους. Ἐνταῦθα δὲ ἅπαν τούναν- εἶον ' χαὶ τὴν φύσιν αὐτὴν Ἠγνόησαν, οὐδὲ πατέρων ἑπεδείξαντο φιλοστοργίαν. Εστω" αὐτὸς ἐπιθυμίαν ἔχεις εἰπεῖν [ῖσ. ποιεῖν.], χαὶ ἡδονὴν, καὶ θυμὸν, xa πονηρἰαν. Τίνος ἕνεχεν ἅπαξ τὸ παιδίον ἐπὶ τὸν αὐτὸν ὠθεῖς χρημνόν; Καὶ ἰῶντο τὸ σύντριμμα. Πάλιν αὐτοὶ οἱ ἄρχοντες αἴτιοι τῶν xaxiov. Τοῦτον γὰρ τὸν λόγον οὐχ ἡγοῦμαι πρὸς τοὺς ἀρχομένους εἶναι, ἁλλ᾽ ἡμῖν διαφέρειν τοῖς ἄρχουσι. Πρὸς γὰρ τοὺς τοιούτους ἀποτείνεται, πρὸς τοὺς χαρ:ζοµένους, xai τὰ πρὸς ἡδονὴν ὁμιλοῦντας, xal δοχοῦντας la- ερεύειν τὸ τραῦμα, ἐπέτεινον δὲ τὸ ἕλχος. Καὶ xov ἐστιν εἰρήνη; Ux εἶπεν, Ox ἔστιν εἰρήνη, ἀλλὰ, Ποῦ ἐστι», "Opa τὴν ἐπιείχειαν * Ἑλέγχων οὐδὲ νῦν ἀφαιροῦμαι. Δείςατε ἐπὶ τῶν ἔργων ἅπερ ἐπηγγέλλεσθε. Δέδοιχα μὴ χαὶ νῦν χώραν ἔχῃ λέγεσθαι ' Kal ποῦ éctir εἱρήνη; Mh Υὰρ ἐπειδὴ τῇ τοῦ θεοῦ χάριτι τὰ παρὰ τῶν ἀπίστων ἅπαντα χατήργηται, xal ἀρχόν- των εὐσεθῶν ἐπετύχομεν, xal οἴχους εὐχτηρίους ἔχο- μεν, χαὶ [1η al. deest. xa*] ἀπολαύειν εἰρήνης νοµ(- ζομεν ; Οὐκ ἔστι τοῦτο εἰρήνη πρέπουσα Ἐχκλησίᾳ * ἐπειδὴῇ χαὶ οἱ ἁπόστολοι τούτων οὐδὲν ἔχοντες, τὴν εἰρήνην εἶχον ὄντως, ἣν ἀφῆχεν αὐτοῖς ὁ θεός. Ειρήνη», φησὶ, τὴν ἐμὴν ἀφίημι ὑμῖν, εἰρήνην τὴν ἐμὴν δίδωμι ὑμῖν. Κατῃσχύνθησα»ν , δει. Πῶς χατησχύνθησαν; τουτέστιν οὐ παρεγένοντο [ἀ.3.1. παρεγένετο] τοῖς λόγοις ἡ διὰ τῶν πραγμάτων μαρτυρία. Ἠλέγχοντο διὰ τῶν ἔργων αὐτῶν. El γὰρ xai ὁ πόλεμος μὴ παρΏν, ἀλλὰ τὰ τοῦ πολέμου προοἰµια * xal οὐδὲ οὕτως ἑνέδωκάν πως. Ὁρᾷς ὅτι τῶν σημείων οὐ χρεία mpb; τὴν xax; διαχει- Μένην φυχἠήν; διὰ τοῦτό φησι, Πεσοῦνται ἓν πτώσει αὐτῶν. Στητε ἐπὶ ταῖς ὁδοῖς. "Opa τὸ ἐλεύθερον, xai ἁἀκατανάγχαστον! xal πῶς οὐχ αὐτοῦ ἕνεχεν, ἀλλ᾽ ἡμῶν, βούλεταιδουλεύειν ἡμᾶς αὐτοὺς. Ἐπιτρέπει τῆς ὁδοῦ τὴν αἴρεσιν. "Mest ποία ἐστὶν ὁδὸς ἀγαθή : πάσας καταµάθετε , 1011. xiv, 97. teros. Quoniam in nobis nimium in res nostras videt affectum, cum et alio profecti ingemiscamus, si do- mos, et agros, et uxores ad alios transire videbimus. Quia exiendam manum meam. Vides desuper pugnam exortam ? inde bellum excitatum ? ccelum cum ipsis belligerans? Audistli ab aquilone , sprevisti utpote homines conservos ? Audi nuuc quod ipse manum extendet. VEns. 15. Α parvo enim eorum usque ad magnum omues consummarverunt iniqua. Multam esse dicebat iniquitatem. Patres vero, etsi in vitiis sunt, liberos tamen virtute przeditos vellent ; hic autem res omnino contra se habet : et naturam ipsam ignorarunt, et affectum paternum non ostenderunt, Esto, tu desiderio teneris volu- ptatum, irz et nequitize. Quid est in causa, quod et puerulum una plane tecum praecipitem des? Vgns. 14. Et curabunt contritionem. Rursus a. principibus ipsis malorum origo. Ser- monem enim hunc non ad subditos, sed ad nos, qui dominatum obtinermus, spectare opinor : ad los enim se convertit, qui indulgent , omniaque ad vo- luptatem enarrant , et videntur ulceri medicinam afferre, sed magis exulcerant. Et ubi est pax ? Non dixit : Non est pax ; sed, Ubi est ? Vide be- nignitatem : Has redargutiones nunc etiam adhibere possum : operibus ostendite qu: promisistis. Vereor, ne nunc eiiam dici queat : Et ubi est paz? Non enim pax est, quia fam gratia Dei res infidelium exstincte, et pios principes nacti sumus, et oratio- nis domos habenrus, et pace frui putamus, Non est pax lic. Ecclesiam decens. Nam et apostoli, cum nihil horum haberent, verain tamen paceui habe- bant, quam ipsis Deus reliquerat : Pacem, inquit, meam relinquo vobis, pacem meam do vobis 5'. VgRs. 15. Con[usi sunt, quia. D Quomodo confusi sunt? id est sermonibus non accessiL operum fides : per ipsa opera convinceban- tur. Nam etsi bellum non aderat, exordia tamen ip- sius insurgebant ; neque sic pedem retraxerunt. Vi- - des ad male affectum animum nihil signa conducere ? quapropter ait : Cadent in lapsu suo. Vins. 16. State super vias. Vide arbitrii libertatem, nullique coactioni ob- noxiam, utque non sui ipsius, sed nostri causa velit servitutem nostram. Vix electionem permittit. Vi- dele qua. sit via bona : omnes, inquit, explogate et 821 SUPPLEMENTUM AD S8. J. CHRYSOSTOMI OPERA. £28 meam, et non meam, et exquirite, et ne meam eli- Α q75t, μετὰ ἀχριθείας, χαὶ «tv ἐμῆν, χαὶ την μὴ gite, sed bonam, et hane. meam omnino comperie- tis. Nam si qui» mea intersunt. perquirerem, dice- rem plane meam; nunc vero pon simpliciter meam, sed qux vobis utilitati est. Videte, εἰ interrogate seinitas Domini cternas , et videte, qualis est via bona, et ambulate in ea. Quod sibi vult, tale est. Meliores evadite, et pro- hate, quis sil vere Dominus 4 seculo : fiat. vero probatio ista ex operibus. lllud namque : Semitas Domini cternas, opera Dei nobis demonstrat, qu» a seculo faeta. sunt, legemque in. ipsa creatione la- tam. Quse cum vobis fuerint explorata, abjicite do- lorum eultum, servientes Deo: et nihilominus adhor- tationem aspernati sunt. Non dico, quod tanto tempore experimentum cepistis. At cur modo post tot tempora examen permitto electionemque? Et invenietis requiem animabus vestris. Duo magua bona, quibus nihil zequiparari possit, quies non tantum corporibus, sed animis ; hic enim si quiescat, nihil est quod corpori officiat, sicut si jà Jivexetur, nihil est quod corpori quietem offerre possit. Vins. 17. Constitui super vos speculatores : [ pro- plietas scilicet] Audite vocem. (ub : οἱ dixerumt : Aon audienmus. Pradicabaut nempe aiversa prophetze, nec per- suaderi voluere. Ac si diceret : Omnino neque propter calamitates exhortationem admittunt, neque ob hostium irruptionem resipuere. . Speculatores, et tubas prophetas vocat : qua ra- tione? quia futura przvident, voceque sonora qua eventura sunt pr:enuntiant. V&Rs. 18. Ideo audierunt gentes. . Hoe vaticinium quoddam est, viventes Judei non audierunt, et nos audimus mortuos, qui non solum loco distamus, sed etiam tempore disjungimur. Ad alios missi fuerant prophetz, et alios attraxerunt, ad quos non fuerant missi. Adeo utiles, adeo com- modi erant, ut eos audierint, qui minime ad eos D spectabant. Vobis dati sunt; vos non obaudistis, aliique eos audierunt. Vgns. 19. Audi, terra. Vides ut postquam illi surdis auribus non audiunt ad elementa convertit orationem. Cum enim dixis- sent : Non audiemus : Audi, inquit, terra. Non prius ipsis infert, sed ipsi sibi mala parant. Ecce ego, etc., quia sermonibus meis non atten- derunt. Vide. ubique non tantum ea 4πτο legis sunt non impleri, sed etiam ipsa non audiri, poenam mereri. Quis enim sumpius pecuniarum ? quis corpori labor, accommodare aures ? ἐμὴν, xal μάθετε, xal μὴ λάδετε τὴν ἑἐμὴν , ἀλλὰ τὴν ἀγαθήν. Καὶ πάντως τὴν ἐμὴν εὑρήσετε ταύτην οὖσαν ΄ εἰ μὲν γὰρ τὸ ἐμαυτοῦ ἑσχόπουν, ἔλεγον, ὅτε Πάντως τὴν ἐμήν , vov δὲ οὐχ ἁπλῶς τὴν ἐμὴν, ἀλλὰ τὴν ὑμῖν συμφέρουσαν. Καὶ ἴδετε καὶ ἑρωτήσατε τρίδους Κυρίου αἱω- νίας, xal ἴδετε ποία ἑστὶν ἡ ὁδὺς ἡ ἁγαθὴ, xal βαδίσατε ἐν αὑτῃ. Ὅ λέγει τοῦτό ἐστι’ Κρείττους Ὑίνεσθε, καὶ ἐξ αἱῶνος δοχιµάσατε vl; ἐστιν ἁἀληθῶς Κύριος * ἡ δὲ δοχιµασία Ὑγενέσθω ἀπὸ τῶν ἔργων. Τὸ γὰρ, Tyj4- €ovc Κυρίου αἰωγίας, τουτέστι, τὰ ἔργα τοῦ θεοῦ τὰ ἐξ αἰῶνος Ὑενόμενα, νόµον τὸν bv τῇ χτίσει τεθέντα. Kal τοῦτο δοχιµάσαντες, ἑχτράπητε τῶν B εἰδώλων, καὶ δουλεύσατε τῷ θεῷ ' ἀλλ᾽ ὅμως οὐχ ἑδέξαντο τὴν παραίνεσιν. Οὐ λέγω, ὅτι τοσοῦτον χρόνον ἑλάδετε πεῖραν. Αλλά τί νῦν ἐπιτρέπω τὴν ἐξέτασιν, xal τὴν afps- σιν μετὰ τοσοῦτον χρόνον ; Καὶ εὑρήσετε ἁγγισμὸν ταῖς ψυχαῖς ὑμῶν. Δύο τὰ μεγάλα ἀγαθὰ, ὧν ἴσον οὐδὲν ἄν ποτε yl- νοιτο, ἀνάπαυσις, | G4. ἀνάπαυσιν] οὐχ ἁπλῶς τοῖς σώμασιν, ἀλλὰ ταῖς φυχαῖς ' ταύτης yàp ἀναπαυο- µένης, οὐδέν ἔστιν ὃ τὸ σῶμα διαλυµαίνεται [ᾶ11. λυμαίνεται], ὥσπερ οὖν θλιδομένης, οὐκ ἔστιν οὐδὲν ὃ τὸ σῶμα ἀναπαῦσαι δύναται. Κατέστησα ἐφ᾽ ὑμᾶς σκοπούς, [τουτέστι προφἠ- τας.] ᾿Αχούσατε τῆς φωνῆς τῆς σἀλπιγγος xal { εἶπον, Obx ἀχουσόμεθα. Τουτέατι, προέλεγον οἱ προφῆται τὰ δεινὰ, xal πείθεσθαι οὐχ ἐθούλοντο. "Iva εἴπῃ, Δι ὅλου ὅτι οὔτε παραίνεσιν ἓχ τῶν συμφορῶν δέχονται, οὔτε Ex τῆς ἑφόδου τῶν πολεμίων σωφρονέστεροι γεγόνασιν. Σχοποὺς xai σάλπιγγας, τοὺς προφήτας φησί, εί 3| πότε; ὅτι προορῶσι τὸ µέλλον, ὅτι µεγάλη τῇ φωνῇ προλέγουσι τὰ ἑσόμενα. Διὰ τοῦτο ἤκουσαν τὰ ἔθνη. Τοῦτο προφητεία τίς ἐστιν ζώντων αὐτῶν οὐχ ἤχουσαν Ἰουδαῖοι, xaX ἁποθανόντων ἀχούομεν ἡμεῖς, οὐ τόπῳ διῳχισμένοι µόνον, ἀλλὰ xal τῷ moll χρόνῳ διειργόµενοι. Ἑτέροις ἀπεστάλησαν ol προ- φῆται, xai ἑτέρους ἑπεσπάσαντο πρὸς οὓς οὐκ ἁπ- εστάλησαν. Οὕτως ἦσαν χρήσιμοι, οὕτω συµφέροντες, ὡς τοὺς μηδὲν προσήῄχοντας ἀχοῦσαι αὐτῶν. Ὑ μῖν ἐδόθησαν, ὑμεῖς οὐ παρέδητε, xal ἕτεροι Ίχονσαν αὐτῶν. "AXOUS, }η. Ὁρᾶς ὅταν αὐτοὶ μὴ ἀχούσωσι, πῶς πρὸς τὰ στοιχεῖα διαλέγεται; Ἐπειδὴ γὰρ εἶπον, Οὐχ ἄχου- σόµεθα, onalv: "Axove, rj. Οὐ πρότερον αὐτοῖς ἐπ- ἀγει, ἀλλ᾽ αὐτοὶ τὴν χαχίαν ἐφέλκονται. Ἰδοὺ ἐγώ. Ὅει τῷ Aóyo µου οὐ προσέσχον. "Opa πανταχοῦ, o0 τὸ μὴ πρᾶττεσθαι à νόμιμα µόνον, ἀλλὰ xat τὸ p ἀχούεσθαι, τιµωρίαν ἔχει. Ποία γὰρ χρημάτων δαπάνη, ποῖος σωμάτων πόνος πρὸς τὸ ἀχοῦσαι; popor ἐκ γῆς µακρόθεν; Βούλεται εἰπεῖν, ὅτι Οὐ δέοµαι τῶν προσκομιδῶν, οὐδὲ χρεία πόνων, µόνον δὲ τῆς περὶ τὸ χαλὸν δια- θέσεως. qe: δὲ χώρα ἐστὶν Ἰνδῶν. Ἐπειδὴ εἶπεν, ὅτι Τὸν νόµον µου ἁπώσαντο, ἵνα ph ἀνθυπενέγχωσι, Καὶ πῶς ἁπωσάμεθα τὸν vópov καθημέραν θυσιάνοντες , xat τὸν λιδανωτὸν θυμιῶν- τες ; πρὸς ταῦτά φησιν Αλλ' ἐρεῖς ἴσως, ὅτι λίδανον φέρεις’ οὐχὶ δῶρα ζητῶ, ἀλλὰ φυχῆς εὐωδίαν' ἐχεῖνό pot τὸ ἄρωμα ἡδύ. 00. γὰρ σωμάτων ὁ θεὸς ὀσφραί- νεται, οὐδὲ τῆς αἰσθητῆς εὐωδίας, ἀλλὰ τῆς νοερᾶς «fc xatà quyhv, τῆς παντὸς θυµιάµατος εὐωδεστέ- pac , ἧτις ἐστιν fj του προσφέροντος duy. Ιδοὺ ἐγὼ δίδωµι ἐπὶ τὸν Aaór τοῦτον ἀσθέ- φειαν. M τῆς φυσιχῆς ἀχολουθίας τὰ ἁῤῥωστήματα παρ᾽ αὐτοῖς εἶναι δόξῃ, τὸ παράδοξον δείχνυσι θεῄλατον οὖσαν τὴν νόσον, ὅπερ ic: λοιμικῆς χαταστάσεως' καὶ τῆς ἄνωθεν ἀπειλῆς Egó6ros ῥήμασιν. Οὐκ εἶξαν. ᾿Απέστειλε τὸν προφήτην ἁλγοῦντα, χαὶ οὗχ ἤσθοντο" φοδεῖ λοιπὸν ἑτέρως, καὶ ἑπάγει νόσον, ἵνα «b μεῖζον ἀνέλῃ xaxbv, τὸν πόλεµον. 'Ιδοὺ Aaóc ἔρχεται ἀπὸ βοῤῥᾶ. Εἶτα xai τὸν ἀπὸ βοῤῥᾶ [ἶσ. περὶ τῶν ἀπὸ βοῤῥᾶ] διαλέγεται, ὅτι οὐχ ἑλεεῖ [ἷσ. ἐλεῄσουσιν], οὐδὲ ἅλλῳ twi εἴξουσιν. "Όταν γὰρ ὁ θεὺς πολεμῇ , οὐδὲ τὰ ἀνθρώπινα πάθη ἴσασιν οἱ ἄνθρωποι. Ὥσπερ γὰρ τὰ θηρία ἀδύνατον ἡμερῶσαι, Φφησὶν, οὕτω xai τοὺς δυναµένους οἴχοθεν ἐπιχαμφθῆναι, ἐχπολεμοῖ. Αλλ) ἴσως εἴποι 7:5; àv, Καὶ τί δήποτε οὐχὶ αὐτὸς αὐτοὺς άνεΏεν, ἀλλ) ἑτέρους ἑπανήγαχεν; "Οτι xai ἡμεῖς «οῦτο ποιοῦμεν ἐφ᾽ ὧν βουλόμεθα πλήττειν, ἵν' ἔχω- ew ὄνειδος ἐπὶ τῶν δεινῶν' οὐχ ἧττον |ἶσ. οὗ γὰρ sov] λυπεέ, τὸ παρ᾽ ἑτέρων ταῦτα παθεῖν, ὥσπερ ὅταν οἰχέτην ἑπαφίωμεν ἑλευθέρῳ παιδί. Ἱταμός ἐστι, καὶ οὖκ ἐ.λεήσει. Ὁρᾶς πῶς δείχννσιν ὡπλισμένους, ἀνηλεεῖς ; Ἡκούσαμεν τὴν ἀκοὴν αὐτῶν, παρεύθησα». Ταῦτα ὡς παρὰ τοῦ προφἠτου, καὶ τῶν xat' αὖ- κῶν xal γὰρ xal φωνὰς ἑἐποίει φέρεσθαι προφτ- φιχῶς. M; ἐκπορεύεσθε εἰς ἀγρόν. Tav πολιορχίαν ἐνταῦθά φησιν. "Opz πῶς κατὰ μιχρὸν ἐπάγει τὰ δεινὰ, καὶ ἠρέμα. θύγατερ Aaov µου, περίζωσαι σἀκκογ. T(voz ἕνεχεν; διὰ τὰ ἑπερχόμενα χαχἀ. Elta xai φὰς αἰτίας ἑπάγει πάλιν τῆς πονηρίας. ὅπερ ἀεὶ ποιεῖ, ἅμα μὲν ἀπολογούμενος, ἅμα δὲ ἀξιόπιστον ποιῶν τὸν λόγο». Δοκιμαστὴν δέδωκά σε ἐν Aaoic δεδοκιµασμµέ- voc. Τὴν ὑπερβολὴν λέγει τῆς πηνηρίας, ὅτι μηδὲ fj φολιορχία ἐποίει βελτίους αὐτούς. Ιδοὺ, φησὶν, ἔπι- ερέπω σοι δοχιµάσαι αὑτοὺς ἓν χαιρῷ, ἐν d xal εἰ σφόδρα σαν ἀναίσθητοι, σφόδρα ἂν ἑγένοντο βελ- FRAGMENTA IN JEAEMIAM. Ἵνα εἰ µοι M6avor ἐκ ZaCàr φέρεις, xal κο ά- A $30 * Veas, 20. Ut quid mihi thus de Saba affers, ei cinuamonum de terra longinqua ? Hujus loci sensus est. Oblationum minime indi- geo, nec ulla mihi necessilas est impensorum labo- rum : unam duntaxat exposco vestram ad bonum animi propensionem. Saba porro Indorum regio est. Quoniam dixit : Legem meam rejecerunt, ne con- tra respoudereut : Et quanam ratione legem rejeci- mus, dum quotidie sacrificamus, thusque adolemus? infert : Dices fortasse, «quod tbus offers; munera non posco, sed suavem animi odorem, dulce mibi aroma illud. Non enim Deus capitur odore eorpo- rum, sed animorum, qui spiritalis cum sit, quolibet suffumigio jucundior est, animus videlicet offe- B reutis, Vgns. 21. Ecce ego do super populum istum infir- miiatem. Ne naturali influxu infirmitates apud eos grassari viderentur, ostendit quod admiratione dignum est, morbum a Deo inflictum, scilicet pestilentis consti- tutionis, et supernarum minarum verbis perterre- fecit. Nec cesserunt. Misit prophetam dolentem, nec perceperunt ; alia itaque ratione metum incutit, morbumque immittit, ut malum gravius, nempe belium avertat. γεκο. 32. Ecce populus venit ab aquilone. Deinde eos qui ab aquilone venturi sunt recenset, quos nec misericordia, nec quidquam aliud flectet. C Quando enim Deus cst qui bellum movet, nec inna- tos sibi affeclus homines norunt. Ut enim ferie, in» quit, cicurari nullo modo possunt, ita homo eos qui suapte natura flecti. possuht, efferatos. reddit. Sed forte quispiam dixerit, Quanam de causa ipse eos nou morti dedit, sed externos adduxit? Quod et nos hoc idem facimus in his quos verberibus afficere volumus, ut íguominiam sustineant in poenis $ neque enim seque grave est ab aliis liaec pati, ac si ingenuum puerum servo puniendum tradamus. Vzns. 25. Impudens est, et non miserebitur. Vides ut armatos, et crudelea describat? Vgns. 94. Audivimus famam eorum, dissoluic aunt. Πας veluti ex persona. Prophet:ze ejusque simi- lium, prophetico enim spiritu voces etiam reddit. Vgns. 95. Nolile exire in agrum. Obsidionem hic explicat, Vide ut paulatim mala enarrat, seusinmque. Vzns. 26. Filia populi mei, accingere cilicio. Propter quid ? propter futura mala. Deinde causas delictorum iterum prosequitur, quod semper facit, simul et rationem reddeus, ei sermoni suo fldem concilians. Vegas. 27. Probatorem dedi te in populis probatis. Exsuperantiam inquit iniquitatis. Quod nec ob» sidio meliores ipsos effecit. Ecce permitto tihi, in« quit, ut probes eos tempore, quo etsi plane seasu carercnt, certe meliores evaderent. Nemo eniin, SUPPLEMENTUM AD 8. J. CHRYSOSTOMI OPERA. nemo estqui, etsi oppido durus, timore non emol- A τίους. Οὐδεὶς γὰρ, οὐδείς ἔστι», ὅστις ὑπὸ τοῦ φό- liatur. Ad prophetam sermonem Deus dirigit, malitiam redarguens illorum, ne injustam in eos sententiam dicere videretur. Vens. 28. Omnes. inobedientes, ambulantes per- verse, αν ei ferrum. - AEri et ferro eos sassimilavit, pervicax ipsorum, et perstaus in. delinquendo ingenium ostendens, obliqu:w autem viz ipsorum reciitudinis regulam deserentes. Rectusenim Dominus, et recte vie ejus "*. Quid hoc est, tanquam zs et ferrum? pervicaciam ipsorum significat, οἱ certum in. peccando volun- tatem, et alio pariter in loco : Frons (ua, inquit, 6ου, κἂν σφύδρα ᾗ τραχὺς, οὗ µαλάσσεται. Tip προφήτῃ λέγει ὁ Geb; ἑλέγχων αὐτῶν τὴν xaxíav, ὡς ἂν μὴ δοκοίη ἀδίχως αὐτῶν χαἸαποφα(- νεσθαι. Πάντες ἀνήκοοι πορευόµεγοι σχο.ιῶς, xaAxóc xal σίδηρος. Χαλχῷ xai σιδήρῳ τούτους ἀπείχασε, τὸ ἰσχυρὸν αὐτῶν, xat ἐπίμονον πρὸς ἁμαρτίαν δηλῶν' σχολιαὶ δὲ αὐτῶν αἱ πορεῖαε, τὸν τῆς εὐθύτητος ἀπολείπουσαε Χανόνα. Εὐθὺς γὰρ ὁ Κύριος, καὶ εὐθεῖαι αἱ ὁδοὶ αὐτοῦ. Ti ἐστιν, ὡς χαλχὸς χαὶ σίδηρος; τὸ στάσιµον ab- τῶν δηλοῖ, τὸ ἀμετάδλητον τῆς χαχίας᾽ xat γὰρ xal ἀλλαχοῦ ὥσπερ ὅταν λέγῃ Τὸ µέτωπόν σου χαλ- gerea 33: juxia fluxum zris quod obtortas habeat. ma- B χοῦν' μὴ τὴν (To. τὴν] ἓν τῇ ῥύσει τοῦ χαλχοῦ πο- liti: vias,ct liquefiat ut 2es, sed sicut in igne οἱ for- pace oblique illud progreditur. Sic et isti in poe- nis positi δι perversitatis non obliviscuutur. * Ut. es, et (errum universi corrupti sun. Ait enim : Sicut illa tempus consumit zrugine; sic et hi temporis intercapediue pietatis animum, semiumque penitus amiserunt. * Vgns. 29. Defecit sufflatatorium ab igne. Def[ecit plumbum ; [(rustra argentum con[lat argenti conflator. Hebraeus purgat, habet, pro argeutuln conflut. Pa- tefacit autem illarum iniquitatem exemplo , dicens argentum a plumbo purgari, et si. superinjiciatur vnplav, ὅτι διεστραµµένας ἔχει τὰς ὁδοὺς, τηχόµε- voc χαθάπερ ἐχεῖνος, χαὶ iv. πυρὶ xal χωνευτηρίφ σκολιῶς ᾿βαδίζει. Οὕτω χαὶ οὗτοι &v ταῖς τιµωρίαις, οὐχ ἐπιλανθάνονται τῆς οἰχείας διατροπῆς. Ὡς χαϊκὸς καὶ σίδηρος πάντες διεφθαρµένοι εἰσίν. Ὡς γὰρ ἐχεῖνα, φησὶ, τῷ χρόνῳ ὑπὸ τοῦ ἰοῦ ἀν- αλίσχεται, οὕτως οὗτοι παντελῶς τὴν γνώµην τῆς εὐσεθείας διεφθάρησαν τῷ χρόνῳ. Ἑξόλιπε pvonthp ἁπὸ πυρός. Ἐξέλιπεν d uó- Ji600c, εἰς κεγὺν ἀργυροκόπος ἀργυροκοπεῖ. 'O 'E6pato;, καθαίρει, ἔχει, ἀντὶ τοῦ, ἀργυροκοπεῖ. Παραδείγματι δὲ τὴν πονηρἰαν αὑτῶν ἐσήμανε. Φηοὶ Υὰρ τὸν µόλιθδον καθαρτικὸν εἶναι τοῦ ἀργύρου, xal in argentuin, consumpto omni quod. illi commistum C ἐπιδαλλόμενον αὐτὸν τὸν στερὸν παρασχιάζειν [lc. sit, expers id per ipsum reddi alterius cujusque materiz. Ait itaque omne in eos consilium fuisse consumptum. Neque prophetas audierunt, neque per plugas mentis compotes facti sunt, neque alia quavis ratione ineliores effeeti. Malitia. eorum mon est. consumpia. Adhuc perstat in metaphora. Sicuti enim argentum, inquit, multum in se con- tinens zris, et si millies ei plumbum superfun- datur, impurum manet , haud expers redditum ipsius eris mistur:e, sic et isti a malitia non. de- flexere. VERS. 90. Argentum reprobum. Hoc est emendationem minime adinittlens. Num- εἰς τὸν ἄργυρον παρασχευάζειν] * τὸ μεμιγμένον τῆς ἁλλοτρίας ὕλης ἀποπέμπεσθαι τοῦτο τοίνυν’ ὅτι mda ἐπίνοια xav' αὐτῶν ἀνηλώθη, καὶ οὔτε προφητῶν ἤχουσαν, οὔτε ὑπὸ πληγῶν ἐἑσωφρονίσθησαν, οὔτε ὑπὸ ἄλλου τινὸς ἀμείνους γεγόνασιν. Πονηρίας αὐ- τῶν οὐκ ἑτάκησαν. Ἐπέμεινε τῇ μεταφορᾷ. Ὡς γὰρ ὁ ἄργυρος, φησὶ , πολὺν ἔχων χαλχὸν, χἂν µυ- ριάχις σχοίη ἐπιμαμιγμένον τὸν µόλιθδον, μένει ἀχάθαρτος οὐκ ἁμιγὴς Ov χαλκοῦ , οὕτω xa οὗτοι τῆς πονηρίας οὖκ ἐξέστησαν. Αργύριον ἁποδεδοκιμασμένον. Τουτέστι μὴ δεχόµενον διόρθωσιν. Παράσηµον οὐ mus qui non legitime cuditur, in regis zrarium p ομίμως χαραγὲν, οὐκ bv τοῖς ταµείοις τοῖς βασι- non infertur, quareet usui esse non potest, etsi in- signia regis liuerasque prx se ferat, materie in ipso corrupta. Sic et bi formam pietatis habent, veritatem autem ipsam negant. CAP. VII. κας. 3. Audite terbum Domini, omnis Juda. Si absque spe correctionis labuntur, morboque ineurabili laborant, et nullum in his malis solamen aderit. Quid igitur iterum medicum mittis, qui teatum culpas eorum graviores efficiat, omnemque Jpeis veniz spem excludat? Qui enim multoties au- ** Psal, xci, 16. ** isa. Σιν”, &. λιχοῖς εἰσηνέχθη” καὶ διὰ τοῦτο πρὸς οὐδὲν χρήσιµον, χαἶτοι καὶ τύπον ἔχον βασιλικὸν, καὶ γράμματα, τῆς ὕλης αὐτῷ διεφθαρµένης. Οὕτω καὶ οὗτοι µόρφωσιν ἔχουσιν εὐσεδείας, τὴν δὲ ἀλήθειαν ἤρνηνται. ΚΕΦΑΛ. Z'. ᾽Αχούσατε Aórov Κυρίου, πᾶσα Ἰουδαία. Καὶ μὴν el ἁδιόρθωτα πταίουσι, xal ἀνίατα νο- σοῦσι, xal οὐδεμία ἔσται παραµυθία τῶν δεινῶν, τίνος ἕνεχεν πάλιν πέµπει τὸν ἰατρὸν, οὐδὲν ἕτερον f) τὴν τιµωρίαν αὐτοῖς αὔξοντα, xal πᾶσαν ἀναιροῦντα συγγνώµην; Ὁ γὰρ πολλάχις ἀχούσας, καὶ ἁδ.όρ- FRAGMENTA IN JEREMIAM. 834 θωτος µείνας, τὸ συνεχὲς τῆς συμθουλῆς xal τῆς A diit, mansitque incorrectus, consilii, assiduitatem παραινέσεως χατήγορον ἔχει µέγιστον. * Διορθώσατε τὰς ὁδυὺς ὑμῶν, καὶ tá ἐπιτη- δεύµατα ὑμῶν. Τουτέστι τὰς πράξεις ὑμῶν, καὶ ἃ ἐποιῆσατε τῆς εἰδωλολατρίας ἔνεχεν. Τοῦτο γὰρ μηνύει τὰ ἐπιτη- δεύµατα. Ταῦτα 6E φησι ἐπὶ τῶν προφητῶν µηνυόν- των τὴν αἰχμαλωσίαν. Τινὲς δὲ τῶν ψευλοτροφητῶν θαῤῥεϊν αὐτοῖς ἐχέλευον φάσχοντες , ὡς 0ὐδὲν πεί- σεσθε δεινόν. El Υὰρ xai ὀργίζεται θεὺς δι ὑμᾶς, ἁλλ᾽ οὐκ ἂν ἕλοιτο τὸν ναὸν προδοῦναι τοῖς ἐχθροῖς εαύτης ἕνεχα τῆς αἰτίας, xal εἰς την πύλην στῆναι τῷ προφἠτῃ προσέταξε, xai λέγειν ταῦτα. Προϊὼν Τοῦν φησι" * M?) πεποίθατε ἐφ᾽ ἑαυτοῖς ἐπὶ «Ἰόγοις νευδέ- συ», ὅτι τὸ παράπαν οὐκ ὠφε.ήσουσι ὑμᾶς Aé- γονεες"' Ναὸς Κυρίου, Ναὸς Κυρίου ἑστίν. Φοδερῶς αὐτὸ εἶπεν" εἰπὼν γὰρ, ὅτι λοιχεύετε εἰ- δωλολατροῦντες, χαὶ ὅλως χαταλέξας τὰ χαχὰ, xal ὅτι μετὰ ταῦτα εἰς τὸν ναὸὺν εἰσῇεσαν, φησί. Μὴ σπή.Ίαιογ. Τοῦτο γὰρ αὐτοῖς µέγιστον ἑδόχει εἶναι. El γὰρ xai ᾧχουν αὐτὴν , ἀλλ ὅμως τῇ ἀποφάσει τοῦ θεοῦ ἐχδεθλημένοι λοιπὸν ἐτύγχανον. Μεγάλως αὐτοὺς ἕέλαπτεν αὕτη fj ὑπόληψις' χαθά- περ γὰρ ὁ Χριστὸς λέγει αὑτοῖς, μᾶλλον δὲ ὁ Ἰωάννης * Mi) δόξητε .Ἰέγειν, Πατέρα ὄχομεν τὸν 'A6padu * οὕτω δη xal ἐνταῦθα, Mh εἴπῃς * Ναὸς Κυρίου ἑστίν. Ei μὲν γὰρ οἴκου χρείαν εἶχεν αὐτὸς, adhortationisque liabet sibi acerrimum adversarium. Dirigite vias vestras ei siudia vestra. ld est actiones vestras et quz commisistis pro- pter idolorum eultus : id quippe signilicat studia. Hec autem de prophetis captivitatem nuntian- tibus infert. Veruin pseudopropnlietarum nonnulli, ut bouo essent animo illis pracipiebant, quasi nul- lum inde malum contracturi. Etenim etsi Deus νο. stri causa irascitur, nunquam, tamen templum ho- stibus compilaudum tradet. Ideoque prophetse, ut stans ante portam hac diceret jussit. Procedens itaque ait : Nolite confidere in vobis ipsis, in verbis mendacibus, quoniam omnino non proderuut vobis, dicentes : Tem- plum Domini,templum Domini eat. Terrorem infert, his verbis : Cum enim dixisset eos, dum idolis operam navant, fornicari, et. uno verbo eorum malis adnumeratis, neque his obstan- bus templum ingredi, subdit: Nunquid spelunca, etc. Hoc enim illis eximium quid videbatur. Nam etsi ipsius incolze erant, tamen Dei sententia ejecii jam erant. Maximo ipsis erat detrimento haec opinio. Sicut enim Christus dicit ipsis, imo Joannes: No- lite dicere : Patrem habemus Abraham δν, pari ;a- tione et hic ie dicas: Templum Dei est. Si enim ipse domo indigeret, peropportune hac opinaremini, εἰχότως ταῦτα νομίζετε, ὅτι οὐκ ἂν κατέστρεψα τὸν c quouiam domum everti non permiaissem. Si vero οἶκον. El δὲ οὐδεὶς ἐμοὶ τόπος, ἀλλ ἀχώρητός εἰμι πᾶσιν' εἰ δὲ 'O οὐρανός poc θρόνος, ἡ δὲ γή ὑπο- ΔόδιονΥ τῶν ποδῶν µου ᾽ μᾶλλον δὲ οὐδὰ ταῦτα οὕτως ἔχει, τῇ γὰρ χειρί µου ἑστερέωσα τὸν οὐ- ῥανόν' ποῖον olxov οἰχοδομήσετέ pot; Mh) πεποίθατε ἐπὶ λόγοις ψευδέσιν. "Οτι ἑὰν μὴ διορθοῦγτες διορθώσητε. Οἷς µάτην ἀργυροχόπος ἀργυροκοπεῖ, λέγεις χαὶ πόλιν, Εὰν διορθώσητε; ἁλλ᾽ ἔθος τοῖς ὀργιζομένοις τοῦτο λέγειν, 0010; ὁ ral; ἐλπίδας οὐχ ἔχει" ἀδύνατον τοῦτον εὐχρηστῆσαι ΄ ὅμως πείθοµεν αὐτὸν τοῦτον εὐχρηστῆσαι, xal πάντα ποιοῦμεν, xal παραινοῦμεν αὐτῷ. Τὸ μὲν γάρ ἐστι τοῦ θυμοῦ , χαὶ τῆς ὀργῖς, τὸ δὲ τῆς χηδεµονίας, xal τῆς παραινέσεως. "Doce nullus mihi locus, sed omnia me non capiunt. Si Colum mihi sedes; (lerra vero scabellum pedum meorum. hno ne ita quidem ; manu enim wea lir- mavi colum, quam mihi domum exstruetis? ne coufidatis in. verbis mendacii. εκ». 5. Quoniam si non dirigentes direxeritis. Quibus frustra cudit argentum argentarius, tu iterum dicis : Si correxeritis? irasceutibus ita loqui mos est : Puer hic nullius spei est : fieri non po- test, ut hic aptusad virtutem (lat ; euademus tainen illi! ut aptus fiat, totisque nervis contendimus, ipsumque adhortamur : illud enim ir:x est et bilis, hoc curse quam gerimus, et adhortationis; itaque μηδὲν ἀπ' ἐχείνων βλαδεὶς, μὴ νοµίσῃς φυσιχὴν εἷ- D nibil ab illis lesus malitiam ne putes esse natura- vat thv xaxíav. Ἵνα γὰρ ph τοῦτο λέγης Emáytt, i Ἐὰν διορθώσητε τὰς ὁδούς, Καὶ ποιοῦντες ποιήσητε χρἰσιν ἀναμέσον ἀγ- ὀρὸς, καὶ ἀναμέσον τοῦ π.]ησίου αὐτοῦ. Τουτέστι, μὴ ἁδιχίᾳ χρίνειν. TU λέγει; μὴ γὰρ ἀλλοχενεῖς εἰσιν οἱ πρὸς ἀλλήλους διαλεγόµενοι; μὴ γὰρ ἑτέρου γένους ; πλησίον ἐστίν; ἀδιχεῖς σαυτὀν' τούτου προϊστασαι , ἵνα τὸν ἁδελφὸν ἁδιχήσῃς, ἵνα «) µέλος διαφθείρῃς; εἰ xaX μηδὲν ἕτερον, σὰ xa- ῥακχαλείτω, ὅτι ἁδελφὸς μετὰ ἁἀδελφοῦ διχάζεται. Καὶ xpocjAuvtov, καὶ ὀρφανὸν, xal χήραν μὴ καταδυγαστεύσητε. 9 Joan.vint, 97. 9 laa. cx vi , 1. lem : ne enim dicas hoc, addit : Si recte direse- ritis vias vestras. Ki [acientes feceritis judicium inter virum, el proxi- mum ejus. Hoc est : Ne inique judicetis. Quid ais? oum in- ter se dispulantes exiranel sunt? num diverso ge- nere orti? proximi sunt? tibi ipsi iniquus es ; hujus partes assumis, ut fratri jus deneges, membrum- que consumas? et οἱ nil aliud hoc te commoveat, quod frater fratrem in judicium vocat. Vgas. 6. Et advenam, αἱ pupillum, εἰ vidvam non oppresseritis. 855 tara satis non est ad hoc edocendum? Nonne vide- tis, ut vel ex nominibus ipsis cemmiseraiio oritur? Quis ita proterv:e mentis, ut in. advenas seviat? quis ita saxeus, ut mulieris viro destitut:e non mi- sereatur? Quis ita ab humanitate alienus, ut orbato patre 1nisericordiam uou tribuat? Non dico, inquit, ut miserearis, sed ne opprimas. Non enim impedire poteram, sed ipsam proposui ut in ea se tua exer- ceret humanitas. Et post deos alienos non. ambulaveritis in. malum vobis. Et certe illud cui assuevimus amamus ; itaque et 8i non ut Deo inservieris, uti noto honorem tribue, Vides et hic maximam faeilitatem, Neque hoc solum, SUPPLEMENTUM AD S. J. CIIRYSOSTOMI OPERA. Num ad hxc przeeptis opus erat? num ipsa na- A 850 "Apa ΥΣρ ἐπιταγμάτων εἰς ταῦτα χρεία qv; ἄρα γὰρ ἡ quat, οὐκ ἀρχεῖ παιδεῦσαι τοῦτο; Οὐχ ὁρᾶτε τὰ ὀνόματα ἐλεεινά; Τίς οὕτω προπετεύεται ὡς πρὸς ξένον ὠμὸς εἶναι. τίς οὕτω λίθινος ὦ; τὴν Yvu- ναῖχα τὴν ἔρημον ἀνδρὸς μὴ ἑλεεῖν; τίς οὕτως ἁπάν- θρωπος ὡς τὸν ἀπεστερημένον πατρὸς μὴ οἰχτείρειν; Οὐ γὰρ λέγω, ἘἙλέησον , φησί * ἀλλὰ uh xatabuva- στεύσῄς. Mi) γὰρ οὑχ ἡδυνάμην χωλῦσαι ' ἀλλὰ προ- έθηχα αὐτὴν γυµνάσιον ἑσομένην σοι [d.L4. ἑσόμενόν σοι] φιλανθρωπίας. Καὶ óxicw θεῶν ἑτέρων μὴ «πορεύησθοε tic χαχόν. Καίΐτοι γε ἀεὶ «b σύνηθες φίλον ὥστε χαὶ ἂν μὴ ὡς Θεὸν θεραπεύσῃς, ὡς συνήθη τίµησον. Ὁρᾷς xai ἐνταῦθα πολλὴν τὴν εὐχολίαν οὗσαν; Καὶ οὗ τοῦτο ut ipsi evertantur sufficit, unum, inquam, eumque B μόνον ἱκανὸν αὐτοὺς ἀποτρέψαι, τό τε ἕνα ἀφεῖναι, notum relinquere, advenis vero et alienis se ipsum exlibere, sed quia etiam staliin poena consequatur. Cur enim hic posuit, in malwmn vobismetipsis? Ne quis proprium lucrum quaerentem, ab errore eos abducere eogitet, Propter vosinetipsos heec a vobis agi nolo. Vznas. 7. Et habitare vos faciam in loco isto. Non est igitur monium, non armorum, non ni- litum, sed divini auxilii ut terram homines incolaut. In terra quam dedi patribus vestris. Quare patres in medium adduxit? omnibus bo- minibus paternse res apprime charz sulent esse, οἱ xai συνήθη, τοῖς δὲ ξένοις καὶ ἀλλοτρίοις ἑαυτὸν ἐχδοῦναι ἀλλὰ xal «b παρὰ πόδας ἀχολουθεῖν τὴν τιµωρίαν. Διατί γὰρ ἐνταῦθα τέθειχε τὸ, Κακῶς εἶναι ὑμῖν; "Iva ufj τις νοµίσῃ τὸ ἑαυτοῦ σχυποῦντα ám- άγειν αὐτοὺς τῆς πλάνης δι᾽ ὑμᾶς οὗ βούλομαι ταῦτα ποιεῖν ὑμᾶς. Καὶ κατοικιῶ ὑμᾶς ἐν τῷ cóxq. "Apa 0) τείχους ἑστὶν, οὐδὲ στρατιωτῶν, οὐδὶ ὅπλω» τὸ κατοικίζειν ἀνθρώπους, ἀλλὰ τῆς τοῦ Θεοῦ βοηθείας. Ἐν τῇ Tii fi. ἔδωκα τοῖς πατράσιν ὑμῶν. Τίνος ἕνεχεν τοὺς πατέρας εἰς μέσον ἤγαχεν; εἰώ- θασι πάντες ἄνθρωποι τῶν πατρφων ἀντέχεσθαι nó» hoc etiam moxime terram desiderabilem efficiebat : 6 λίστα, ὥστε xal τοῦτο πολυφίλητον ἐποίει τὴν γην’ sed hzc ,vehementissima est adversus Judsos expostulatio, qui terram ut patriam. diligebaut, Deum vero patrium elfugiebant. Vgns. 9. Si autem confiditis vos in verbis menda- cibus, unde non erit vobis utilitas. Vide ut sit malorum omnium fons, sibi ipsi fidere. Maledictus enim homo qui confidit in. homine '*, nihil enim homines ita a Deo alienos reddit, ac non omnia illi accepta ascribere. lloc etiam in causa est, quod cum possit hominem minus indignum in multis efficere, continua imposita, tanquam ne- cessitate quadam retinenuz Domini memori:e, nullo non tempore ipsum e coelo pendere vult. Agricola, nauta artis suz studio ccelum assiduo contemplan- tur; unusquisque invitus etiam coelum suspicit, dum malis opprimitur. VEns. 40. Et venistis, el stetitis coram me. Extrema sane impudentia post scelera patrata se sistere judici, qui hec omnia novit, teinpluim ejus ingredi in loco saero. Pacta mecum percussistis. Ubique enim de illis Juxta eorum promissa judicare consuevit. Vgns. 11. Nunquid apeluncam latronum? Ad quid hac profert? Nonne ad preces constru- etum est? num ad repinas? num ad adulteria? num ad impuritates? Sicut enim Christus ait : Domus 85 Jerem. xvii , 5. τοῦτο δὲ μεγίστη χατηγορία τῶν Ἰουδαίων, εἰ τὴν μὲν γῆν ὡς πατρίδα οὖσαν ἐφίλουν, τὸν δὲ Θεὸν ὄντα πατρφον ἀπέφευγον. Ei δὲ ὑμεῖς πεποίθατε ἐπὶ «Ἰόγοις ψευδέσι», ὅθεν οὐκ ὠφεηθήσεσθο- "Upa πάντων τῶν χαχῶν αἴτιον, τὸ θαῤῥεῖν ἑαυτῷ. Ἐπικατάρατος γὰρ ἄνθρωπος, ὃς πέποιθεν ἂν- ϐρωπο». Οὐδὲν γὰρ οὕτως ἁπάχει τοῦ θεοῦ, ὡς τὸ μὴ πάντα ἀνατιθέναι αὐτῷ. Διὰ τοῦτο τὸν ἄνθρωπον δυνάµενον kv πολλοΐς χαταστῆσαι ἀνενδεᾶ, συνεχὼς αὐτὸν ἀναρτᾷ πρὸς τὸν οὐρανὸν, καθάπερ τινὰ &y- άγχην, τὴν συνεχῃ χρείαν ἐπιτιθεὶς τοῦ ἀναμιμνί- σχεσθαι τοῦ Δεσπότου. 'O γεωργὸς, ὁ πλωτὴρ ὑπο- pvfuata ἔχουσι συνεχῃ διὰ τὴν τέχνην Έχαστας D xat μὴ βουλόμενος εἰς οὐρανὺν παιδευόµενος ἀναθλέ- πει. Kal ᾖ.λθετε, xal ἔστητε ἐνώπιον ἐμοῦ. Πολλὴ ἡ ἀναισχυντία, μετὰ τὸ τρᾶξαι παραστῆναι τῷ διχαστῃ τῷ ταῦτα πάντα εἰδότιϊ, ἐπιθῆναι τοῦ ναοῦ αὐτοῦ παρὰ τὸν τόπον τὸν ἱερόν. Τουτέστι συνθήχας Ἰέθεσθε πρὸς ἐμέ. Πανταχοῦ γὰρ αὐτοὺς ἀπὸ τῶν οἰχείων ὑποσχέσεων χρίνειν εἴωθε. Mh σπή.ῖαιον «ἑῃστῶν; Τΐνος ἕνεχεν ταῦτά φησιν; Οὐκ εἰς προσευχὴν παρεσχεύασται, μὴ πρὸς ἁρπαγὰς, ph πρὸς µοι- χείας, μὴ πρὺς ἀκαθαρσίας; ὥσπερ Τὰρ ὁ Χριστός 851 FRAGMENTA IN JEREMIAM. $58 φησῖν, 'O olxóc µου, olxoc πρυοσευχῆς xAm0)- A mea domus orationis vocabitur, vos autem cam σεται, ópsic δὲ αὐτὸν ἑποιήσατε σπἠάᾶαιον Aq- σεῶν ' οὕτω xal ἐνταῦθα, ὅτι ἐπιόρχουν, καὶ ἐπὶ ἁρπαγμῷ συνθήκας ἐποιοῦντο. * Mi οἴεσθέ µε κοινωνεῖν ὑμῖν τῶν χαχῶν, xal συμπράττειν ὑμῖν ταῖς ἁδιχίαις, οὐχ ἑλέγχοντα τὰ καχά ' τουτέστι, Mh ὡς λῄσταρχόν µε νομίζετε; * Kal l6ob ἐγὼ καὶ &ópaxa, Aéyec Κύριος. Τουτέστιν, 00 λανθάνει µε ἡ περὶ τὰ εἴδωλα ὑμῶν θεραπεία. Λῃστὰς δὲ αὐτοὺς ἐχάλεσε , διὰ τὸ πλεον- εχτιχὀν. "Οτι πορεύθητε εἰς τὸν τόπον Σι.ὼμ, οὗ κατ- βσκήνωσα τὸ ὄνομά µου éxsi ἔμπροσθεν. Ὡς vXp ἐχείνου οὐκ ἐφεισάμην, οὕτως οὐδὲ τοῦ ναοῦ. Καΐτοιγε ἀρχαιότερος ἐχεῖνός ἐστιν, ἀλλ) οὐδὲν ἁπώναντο τοῦ τόπου, ἀνάξιοι τοῦ θεοῦ φανέντες. Καὶ νῦν ἀνθὶ ὧν ἐποιήσατε πάντα τὰ ἔργα ταῦτα. Πολλὴν λέγει τὴν χαχίαν. Οὔτε κατ) αὐτὸν τὸν ἐν Σιλὼμ [1σ. οὔτε γὰρ τὰ κατὰ τὸν Ev Σιλ. ] τό- πον, οὔτε τὸ διδάσχειν αὐτοὺς ὠφελήσει τε, φησίν. "Opa γὰρ αὐτοὺς μετὰ πόσης σπουδῆς ἀπήγαγε τῆς χαχίας. Καὶ σὺ μὴ xpoc'sv yov περὶ τοῦ JaoU τούτου. Τοῦτο λέχει, οὐχ ἵνα ἁποστῇ προσευχόµενος, ἁλλ᾽ ἵνα ἐχείνους φοθήσῃ. Ὥσπερ γὰρ ὅταν λέγῃ πρὺς Μωνσῆν, "Agsc µε, ἵνα αὐτὸν μὴ ἀφῃ᾽ οὕτω xal πρὸς τοῦτον Mi) προσεύχου; ἵνα ἀχούσαντες ἐχεῖνοι χαταπλαγῶσι, xaX ph ἐν ἑτέρῳ τὰς ἐλπίδας ἔχωσιν. El γὰρ uh τοῦτο ἐθούλετο, οὐχ ἂν xai τὰς αἰτίάς ἑτίθει, µόνον οὐχὶ ἀπολογούμενος αὑτοῖς. * Kal μὴ ἀξιοῦ τοῦ &Aen0mra: αὐτούς. "Ἐπαθέ τι ὁ προφήτης ἀχούσας τοῦ ναοῦ τὴν ἅλωσιν. Eiza πείθων αὐτοὺς ὁ θεὸς ἐπάγχει' "H οὐχὶ ὁρᾷς τί αὐτοὶ ποιοῦσι ἐν ταῖς πό.Ίεσιν Ιούδα; Τίνος ἕνεχεν οὐχ ἀχούεις, εἰπέ; Ὀργιζομένου fjv, μηδὲ τὰς αἰτίας εἰπεῖν, βονλομένον δὲ ἑάσασθαι καὶ Οεραπεῦσαι, θεΐναι την πρόφασιν, ἵνα αὐτὴν ἀνελεῖν σπουδάσωσιν. Ἡ οὐχ ὁρᾷς, τί αὑτοὶ ποιοῦσιν; [ecisiis speluncam latronum ", sic οἱ hic quod pejerabant, deque rapinis paciscebantur. Ne me vobiseum simul mala peragere eri- stimetis, nec in vestris injustitiis concurrere mala non redarguentem ; hoc est, num veluti preedouum ducem mo tenetis ? * Et ecce ego vidi, dieit Dominus. ld est, vestrum circa idolorum cultum studium non me fugit. Latcones autem eos vocavit propter improbam rerum alienarum cupiditatem. V&ns. 12. * Quare ite ad locum Silo, wbi habi. lare feci nomen moum ibi ante. B pienim illius non misertus sum, sic nec tem- pli. Et certe antiquius illud erat, sed nibil illis profuit locus, cum Deo digni non essent. Vrgs. 45. Et nuuc pro eo quod fecistis omnia opera hec. Multam ait iniquitatem : Nec enim exemplum loci Silo, nec doctrina s:epius inculcata aliquid eis emolumenti prestabunt. Nam vide quanto illos ce- natu a peccatis revocarit. Vgns. 16. Et tu noli orare pro populo isto, Hoc ait, non ut orare desineret, sed ut illos terre- ret. Sicut enim ad Moysem dicebat : Sine me" 5, ut ille non sineret, sic et ad hunc : Ne ores, ut hoc illi audientes stuperent, nec in aliis spes suas funda- rent. Nisi enim boc vellet, non et causas addere!, quasi facti sui defensionem suscipiens. * Neque postules ut miserear illorum. Templi excidium cum audisset propheta com- motus est, Deinde illia persuadens Deus addit : Vrns. 17. Nunquid non vides quid ipsi faciunt in civitatibus Juda ? Quare non audis? dic. Permoti iracundia erat nec causas producere; curare autem et mederi desidc- rantis, causam enarrare, ut eam studerent tollere. Annon vides qu» ipsi agant ! prope enim, non ἐπειδὴ ivyug, xal οὐχ εἰς paxpáv τὴν ἀσέδειαν D longe impietatem exercebant, εἱργάξοντο. Οἱ viol αὐτῶν συ.1.1έγουσι ξύ.α, τοῦ ποιῆσαι χαυῶνας. Ὁρᾶᾷς σπουδήν; ὁρᾷς μετὰ προθυµίας τὴν ἁσέ- 6ειαν Ὑιγνοµένην; TL. ἐστι, χαυῶνας; Πόπανα [ 444. πέµµατα ], φησὶν, ἄρτους. —— Ἔδειξε πάντας περὶ τὸ χαχὸν ῥέποντας, Τὸ δὲ, Ίρίδουσι στέαρ, φύρουσω», ἔχει ὁ Ἑδραῖος τόδε * Tov ποιῆσαι χαθῶνας, τουτέστιν, ἄρτους μεγάλους, T γὰρ χαδῶνας kr λέξις Ἑδραϊκή: σηµαίνει δὲ. τὸ ἀπὸ µέτρον ἑνὸς τοῦ λεγομένου µοδίου γιγνόµενον "' Matth. xxi, 12. 56 Exod. xxxii, 10. PaTROL. GB. LXIV. Vgas. 18. Filii eorum colligunt ligna, etc., ut fa- ciant chavonas. Viden' studium? viden' totis viribus quasitain impietatem ? Quid sibi vult χαυῶνας ἳ Placentas, iu- quiunt, panes. Oinnes in malum esse propensos ostendit. Mud, Terunt adipem, in massam conspergunt, legit Ile- γαι» : Ut faciant. chavonas, panes magnos scili- cet. Chavonas quippe dictio est Hebraica, et signi- ficat panem tota una mensura que modius appel 29 ^39 SUPPLEMENTUM AD S. J, CHRYSOSTOMI OPERA. M9 latur confectum. Militiam coeli -zodiacum circulum A ἄρτον. Στρατιὰν δὲ οὐρανοῦ λέγει, τὸν ζωδιαχὸν intelligit. Et libaverunt libamina diis alienis. Nec egestas libamen impedit. Et mulieres eorum terunt similam. Pecudum laborant inopia ; impie tamen agunt ex μαι habent. Militia coli. Stellas hic intelligit; militiam vero coeli qua ratione dicit? ostendens quod in ipsis nulla est au- ctoritatis dignitas, sed alius est rex. Quid ergo quando reginz cceli ait? Hoc ex mente eorum pro- fert, quorum illa erat locutio. Vgns 19. Nunguid me ipsi ad iracundiam provo- eant ? dicit Dominus ; Nonne semetipsos ? Num ego aliquid perpetior mali? ipsi, ait, ut se ipsos probro afficiant : qui enim contumelias infert, is sibi damnum creat ; et cum is cui fit contumelia nibil patitur, abstinebit ipse ab injuria, tanquam nibil proficiens. Vgns. 90. Ideo hac dicit Dominus. Ubique illud , Dicit Dominus, ut verbis fidem fa- ciat : ne lenitas, et clementia rursus desidiam illis infíciat. Ecce ira εἰ (uror meus funditur. Quorsum, quzso, lic ? Primum quidem, quod fu- turum erat, ut hzc desinerent. Deinde ut vehemen- tem ostenderet. impetum ire. Si enim et homo interimitur, templumque evertitur, multo minus abstinendum crat a brutis. Vgns, 99. Quia non sum locutus, οἱ non mandari eis. Quacunque non precipit ex animi sui consilio, suum ait illa non esse consilium, sicut cum dicit : Nunc desiderabo mortem peccatoris, quam ut rever- tatur, εἰ vivat * ? Et tamen eo invito punitur. Vgns. 94. Et non audierunt me. Egregium hoc lucrum, et non audierunt me. .Et dices ad eos. sermonem hunc, et non. audient. Ho^ est, non convertentur. Vgns. 99. Tonde caput tuum, ei assume. Hoc ad prophetam dicitur, quod erat luctus indi- cium. Cum enim in propriis malis hebetes stupidi- que essent, lacrymas ipsi luctumque mandat boc et in furiosos agimus, vicem tantum illorum do- lentes. Et assume super [αθία lamentationem. Optime ait, non in mentetua, hoc enim habebat, ct gemebat. Sed palam facito, ait. Et repulit generationem facientem h«c, quia, etc. Non omnes simul, sed lianc qux malum facit. Vere enim lacrymis ac luctu. digua : cum quis a 5, Evnech. xvui, 30. κύχλον. Καὶ ἔσπεισαν σπογδὰς θεοῖς ἆ.λ.Ίοτρίοις. 0ὐδὲ fj πενία χωλύει τὴν θυσίαν. Καὶ αἱ rvxaixec αὐτῶγ τρἰδουσι στεῖς. Οὐκ ἔχουσι πρόθατα ΄ xai ὅμως ἀπὺ τῶν ἑνόντων ἀσεθοῦσι. ΤΠ στρατιᾷ τοῦ obparov. Τοὺς ἁστέρας ἐνταῦθά φησι’ στρατιὰν δὲ οὐρανοῦ τίνος Ἑνεχέν φησι; Δειχνὺς ὅτι οὐκ Ev αὑτοῖς τὸ τῆς δεσποτείας ἀξίωμα, ἀλλ’ ἕτερός ἐστιν ὁ βασιλεύς. T! οὖν ὅταν λἐγῃ τῇ βασιλίσσῃ τοῦ οὐρανοῦ; Αὐτόθι κατὰ τὴν ὑπόνοιαν λέχει τὴν ἐκείνων. ἐχείνων γάρ ἐστιν d; λαλιά. B ἡΜὴ ἐμὲ αὑτοὶ παρορ]ίζουσι; Aéyec Κύριος. Οὐχὶ ἑαυτούς; Μὴ γὰρ ἐγὼ πάσχω δεινόν τι; ναὶ τοῦτο, φησὶν [1σ. ἀλλ αὗτοὶ, φησὶν Ἱ, ἵνα ἑαυτοὺς χατα!σχύνω | Ic. καταισχύνωσι ]* ὁ γὰρ ὑθρίτων ἐστὶν ὁ παθὼν, xaY ὅταν μηδὲν ὁ ὑθριζόμενος πάσχη δεινὸν, ἁποστὴ- σεται τῆς ὕδρεως, ὡς οὐδὲν πλέον παρα!νῶν [Te. περαΐνων ]. Διὰ τοῦτο τάδε «ἰέγει Κύριος. Πανταχοῦ τὸ, Λέγει Κύριος, ἵνα ἀξιόπ.στον ποιἠαῃ τὸν λόγον * ἵνα μὴ πάλιν τὸ ἀόργητον εἰς ῥᾳθυμίαν αὐτοὺς ἑμθάλῃ. Ἰδοὺ ὀρ]ῃ καὶ θυμός µου χεῖται. Τίνος οὖν ἕνεχεν ἐπὶ ταῦτα ; εἰπέ pot. Πρῶτον μὲν ἐπειδὴ ταῦτα ἄχρηστα Ίμελλε γίνεσθα: ' δεύτερον ἵνα τὴν ἐπιτεταμένην δείξῃ τῆς ὀργῆς ὁρμίν. El γὰρ καὶ ἄνθρωπος ἀναιρεῖται καὶ ναὺς χαθαιρεῖται, σχολῇ Y' ἂν Άμελλε φείδεσθαι τῶν ἁλόγων. "Οτι οὐκ &láAnca, xal obx ἐγετειλάμην ab- toic. "Uca μὴ χατὰ τὸν προηγούμενν λόγον ἐπιτάττει, οὐδὲ αὐτοῦ φησιν εἶναι συµθουλἠν * xal ὥσπερ ὅταν Aéqn: Μἡ θεήσω τὸν θάνατον τοῦ ἁμαρτωιοῦ, ὡς τὸ ἐπιστρέψαι καὶ (jv. αὐτόν; Καΐτοιγε Exóv- τος αὐτοῦ χολάζεται. Καὶ οὐκ ἠκουσάν µου. Μέγας οὗτος ὁ μισθὸς, Kal οὑκ fixovcár µου. Kal ἐρεῖς αὐτοῖς τὸν «Ίόγον τοῦτον, καὶ οὗ μὴ ἀἁκούσωσιν. Τουτέστιν, οὐχ ἐπιστραφήῆσονται. D Κεῖρε τὴν xegaAnv cov, xal dvdAa6e. Πρὺς τὸν προφήτην τοῦτο λέγεται, 0 πένθους σὐμ- 6ολον fjv. Ἐπειδὴ γὰρ ἀναισθήτω: πρὸς τὰ οἰχεῖα διέχειντο καχάἁ, χελεύει θρηνεῖν αὐτὸν, καὶ πενθεῖν’ ταῦτα xai ἐπὶ τῶν µαινομένων ποιοῦμεν συμπάσχον- τες ἐχείνοις µόνον. Καὶ ἀγά.Ίαδθε ἐπὶ χειλέων 0pnror. Καλῶς φησι, μὴ κατὰ διάνοιαν΄ τοῦτο γὰρ εἶχε, καὶ ἕστενεν. ᾽λλλὰ δηµοσ[ευσον, φησίν. Kal ἁπώσατο τὴν γεγεὰν τὴν ποιοῦσαν ταῦτα, ὅτι. Οὐχὶ πάντας ἁπλῶς., ἀλλὰ τὴν ποιοῦσαν ταύτην. Ὄντως γὰρ, ὄντως θρήνων ἀξία αὕτη καὶ ὀδυρμῶν. δει ἔσται δόχιµος λοιπόν; "Οτι ἀποίησαν ἐγαντίον ἐμοῦ. Οὐχὶ χρυπτόµενοι, οὐδὲ λανθάνοντες' χαὶ πῶς τὸν ἀχοίμητον ὀφθαλμὸν χρύψαι δύναιντο; T0 οὖν αἰνίτ- τεται τὸ, Ἐνώπιόν µου; Ἐν τῷ ναῷ µου. "Ecatav τὰ βδελύγματα αὐτῶν ἐν τῷ olxq οὗ ἐπεχ.ήθη τὸ ὄγομά µου, τοῦ μιᾶναι αὐτόν. Εἶδες pavíav; Εΐδες παραπληξίαν» οὐδὲ λανθα- νόντως, ἁλλὰ πεπαῤῥησιασμένως ἅπαντα ἑποίουν ἐμπαροινοῦντες εἰς τὴν τοῦ Θεοῦ δόξαν, ὥσπερ ἂν εἴ τις τύραννον εἰς τὰ βασίλεια εἰσαγάγοι, τὸν βα- σιλέα ἁπελάσας. Il; οὖν φατε, Ναὸς Κυρίου, vaóc Κυρίου ἐστί; Ilo; ὑμῶν προστήσεται ὁ Ἱδιχημέ- νος; Πῶς ὑμᾶς ὁ ὑθρισμένος σώσει; Κατήγορος ὑμῶν ἔσται πιχρός. Καὶ κα.]έσεις αὐτοὺς, καὶ οὗ μἡ ἁποκριθώσί σοι. Κα.λέσεις, τουτέστι, προτρέψεις αὐτοὺς εἰς µε- ταµέλειαν, xal οὐδὲν ὄφελος Ex τῶν λόγων ἔξουσιν. Καὶ ᾠκοδόμησαν τὸν βωμὸν τοῦ Ταφέθ. Τουτέστι τὸν βωμὸν τοῦ Πλούτωνος: ὡς ác τῷ θανάτῳ ἐπενδόντες, ὥστε ἐπὶ πολὺ ζᾖν. Βωμὸν Ταφὲθ ἐπ᾽ εἰδωλείῳ τιν], £v φάραγγι υἱοῦ Ἐννὸμ, τὸν ἑλαιῶνά φησι. "Opa xal τοὺς τόπους, οὗ τὰς ἑρήμους [d.44. ἑρημίας] περιήρχοντο, ἀλλ' ἐν αὑτῇ τῇ χώρᾳ τῇ ἡδίστῃι τῇ πλησίον τῆς πόλεως. FRAGMENTA IN JEREMIAM. ! 843 ὅταν τις ἁδόκιμος παρὰ τῷ θεῷ φαίνηται. Ποῦ γὰρ A Deo reprobatus fuerit; nam ubi gentium probatus illi fuerit ? VEns. 60. Quia fecerunt coram me. Neque id occulte, sed palam : et quomodo possunt oculum semper vigilem latere? Quid igitur indicat illud, coram me? In templo meo. Posuerunt abominationes in domo, ubi invocatum est nomen meum ad polluendam eam. Vidisti furorem? Vidisti vecordiam? non clam sed in oculis omnium audacter omnia patrabant, in Dei gloriam debaechantes, veluti si quis in regias viles tyrannum ejecto rege intromittat. Quomodo igitar dicitis : Templum Domini, templum Domini est? Quomodo nobis aderit defensor, qui contumelia affectus est? Quomodo salutem vobis afferet, qui B passus est injurias? Accusator vobis vehemens ille erit. Et vocabis eos, et non respondebunt tibi. Vocabis; hortaberis, videlicet, ad peenitentiain, at illis tui sermones non proderunt. Vgns. $1. Et «dificaverunt. aram Taphet. Aram Tapheth, id est Plutonisaram ; quasi sem- per morti succumbentes, ut vitam diuturniorem trahant. Aram Taphet in idolo quodam, in convalle filii Ennom olivetum ait. Vide οἱ loca, non solitudines, circumibant, loca ameenissima, prope urbem. Tov κατακαίει’ τοὺς υἱοὺς αὐτῶν' ὃ oóx C Ad cemburendum filios suos, quod non maudasi ἐνετει]άμην αὐτοῖς, xal ob, x. τ. λ. "Iva γὰρ µήτις λέγῃ, ὅτι Σοὶ ταῦτα... ἔδωχα τὰς θυσίας, ὥσπερ τὴν ἄλλην. Καὶ ὅτι Λἷμα ἀθῶον οὖχ ἐνετειλάμην αὐτοῖς, οὐδὲ αἴνιγμα ἔδωχα * οὐδὲ ἐδου- λόμην, οὐδὲ θύειν ἁπλῶς * ἀλλ' αὐτοὶ χατἐχαυσαν. "Εστω ὁ φόθος o) χατέσχεν ὑμᾶς τοῦ θευῦ, ὁ τῆς φύσεως οὐκ ἐἑχώλυσε νόμος, οὕτως ἐξεθακχεύθησαν. Ἔνθα μὲν τοὺς δαίµονας τιμηθῆναι ἔδει, xal τὴν φύσιν ἠγνόουν αὑτήν ' ἕνθα δὲ «5v θεὸν θεραπευθή- ναι, xat προθάτων ἐφείδοντο. Τίνα οὐχ ἂν ἁἀνιάσῃ τοῦτο τὸ θέαμα; Ἰδου ἡμῖν xai ἀχούουσι φριχτὸν εἶναι δοχεῖ; ἔτι οὖν θαυμάζοµεν, εἰπέ pot, τίνος ἕνεκεν dj πόρθησις ; τίνος ἕνεχεν dj αἱχμαλωσία ; Τοὺς οὕτω ζῶντας ζήν ἔτι καλὸν ἣν; Διὰ τοῦτο ἡμέραι ἔρχονται, «1έγει Κύριος, xal D οὐκ ἑροῦσιν ἔτι' Βωμὸς τοῦ Ταφέῦύ. Βούλεσθε, φησὶ, σφάζειν; ἐγὼ ποιῄσω νόµῳ πο- λέμου τοῦτο. Βέλτιον οὕτως ἀναιρεῖσθαι τοὺς υἱοὺς, 3) χερσὶ πατριχαῖς. Καὶ θάψουσιν ἓν τῷ Ταφὲθ, διά τὸ μὴ ὑπάρχειυ' τόπον. Ὅπου γὰρ πρότερον, φησὶν, οὔτε νεκρὸν πλησιά- ζειν παρεσχεύαζον, ὡς ἱερὸν ἔχοντες τόπον, ἐνταῦθα τῶν νεκρῶν σωρευθήσεται τὸ πληθος. Ταῦτα δὲ φη- σιν, ὡς αὗτόθι τοῦ βαρθάρου πολλὴν σφαγἣν ἐργασα- µένου. Ἐπάγει γοῦν' Καὶ ἔσονται οἱ v&xpol τοῦ aov τούτου εἷς βρῶσυ" τοῖς πετειγοϊῖς τοῦ οὐρανοῦ. eis, neque, elc. Ne quis enim dicat : Tibi hzec, sicut... . sacri- ficia dedi. Sanguinem, inquit, innocentem non praecepi illis; neque vel obscuram hujus rei sigui- ficationem dedi ; neque omnino volebam, ut sacri- ficarent; sed ipsi igne consumpserunt. Esto wetus Dei vobis non obstitit, natur: lex non detinuit ? sic debacchati sunt, ut honorandis dxmonibus, οἱ na- turam ipsam ignorarent; in Dei vero cultu et ovibus parcerent. Cui non injiceret moerorem hoc specta culuin ? Ecce nobis et oudientibus horribile videtur, et admiramur adhuc, quaso, quie fucrit direptionis causa, qux causa captivitatis. Anne honestum erat vitam sic agentes adhuc vivere? VEns. 52. deo ecce dies veniunt, dicit Dominus, et non dicent amplius, ara Taphet. Vultis, inquit, jugulare? lioc ego lege belli faciam; melius ita quam paternis manibus filios enecari. Et sepelient in Tapheth eo quod non sit locus. Ubi eniin antea, inquit, mortuum vel appropin- quare fas non erat, colebant enim locum ut sacrum, ibi mortuorum corpora accrvatim congerentur. [l»c autem insinuat, quasi ibi Barbarus multam cadem patrasset, addit igitur : Vrns. 93. Et erunt. mortui populi hujus in esccm volatilibus coli. - 848 SUPPLEMENTUM AD S. J. CHRYSOSTOMI OPERA. δι Sepultura:enim nou dignabuntur : quod calamita- Α Ὡς οὐδὲ ταφῆς ἀξιωθησομένων * ὃ χείρονα τὴν » tem fore atrociorem ostendit. CAP. VIII. ' * Vgns. 9. Ei torrebunt ea ad solem, et (unam, et ad omnia sidera. Hoc est, ante oculos lorum ponentur. Tantum enim abest, ut aliquem hostes vita functis honorem przsient , ut eorum qui jam decesserunt, et honore debito humati sunt, ossa effodiant ; ul plane intel- ligerent, delubrorum observantiam nullum afferre emolumentunt. Exsiccabuut ipsa ad solem, et lunam, et stellas, qux dilexistis, ait. Tanquam insultans alloquitur, quod non parcent; non eorum qui ad ea colenda συμφορὰν ἑδείκνυεν. ΚΕΦΑΛ. H'. Καὶ ψύξουσι αὑτὰ πρὸς τὸν fiov, xai πρὶς τὴν σε.λήνην, xal πρὸς πάντας τοὺς ἁστέρας. Τουτέστιν ὑπ' ὄψεσι τούτων. [00] γὰρ µόνον οὖδε- µίαν τοῖς ἀποθανοῦσι παρέξουσι τιμὴν οἱ πολέμιο:, ἀλλὰ χαὶ τῶν δη τεθνηκότων, xaX τιμῆς ἀξιωθέντων, καὶ τούτων ἀνορύξουσι τὰ ὁστᾶ ' ὡς ἂν γνοῖεν, ὡς οὐδὲν ὄφελός ἐστιν ἡ τῶν ξοάνων τούτων θεραπεία. Ψύξουσιν αὐτὰ πρὸς τὸν ἤλιον, xal τὴν σελήντν, καὶ τοὺς ἁστέρας, ἃ Ἱγαπήχατε, Φφησίν. Ὥσπερ ἐπεμθαίνων αὐτοῖς, οὕτω διαλέγεται. "Orc οὐ gei- opere plurimum studiique consumpsere, misere- p σονται, οὐχ ἐλεήσουσι τὰ πολλῆς ἀπολαύσαντα ϐθε- buntur : non poterunt impedire, sed eorum qui ipsis inservierunt ossa sinent contumeliose tractari, nec illis opem ferent. Non sepelientur. Non enim apud veteres sepullur parva erat consideratio. Vgns. 4. Quia hec dicit Dominus : Nunquid qui cadit non resurget ? ) Vide amatorem resilientem ab amasia, qui nolit alloqui, nolit reddere verbum, qui tamen rursus fle- ctatur. Tale quid est, cohortatur, consilium dat. Quam multi contumeliose tractati dicunt : Vale, dic hoe, sed ut a te, ne dicas ex me, ne videantur affecti injuria : Deus vero neque hoc, sed dixil, Ego dixi. Vide ardentem amorem : Nunquid qui cadit non resurget ? Vides ubique mala et bona a natura non esse; qua enim a natura sunt commu- tari non possunt. Nonne stans. cecidisti ? num non ambulabas? Non arguo quod cecidisti, sed quod persistis in lapsu, hoc me irritat. * Aul qui avertit se, non retertitur.....? Succensel illis qui rerum male gestarum poeni- tentiam non agunt. VERs. 5. (Quare ergo... Aversione impudenii ? Quod a Deo, quod ob ejusmodi causas, quod semper, quod nihil haberet de quo expostularet di- gnum : ita enim impudens est aversio a Deo. Et confirmati sunt in. eleciione sua. Vide rursus, ut voluntas proferatur, nusquam necessitas, nusquam fatum. Num a principio tales erant? * VEgns. 6. Auribus percipite nunc, et audite. Noune sic loquuntur? Locus hic ac si simulate tractaretur legendus. Sicque est accipiendus, el sermonem habent de malis. Infert igitur : Non esi homo qui penitentiam agat a peccato suo. Non dicit: Non p«enituit eos, sed quod nom est C ῥαπείας, οὔτε τὸν [d.4.1. τὴν] τῶν ἀγαπησάντων δυ- νῄσονται [ῖσ. θεραπείας παρὰ τῶν ἀγαπ. οὔτε δυ- νῄσονται] χωλῦσαι ' ἀλλὰ τῶν οὕτω θεραπευσάντων παρορῶαι τὰ ὁστᾶ χαθυθριζόµενα, καὶ οὐκ ἀμυνοῦ: ow |ᾶ1.1. ἀμύνονσιν] αὐτοῖς. Καὶ οὐ ταφήσονται. Οὐ γὰρ ὁ τυχὼν λόγος fjv τοῖς παλαιοῖς τῆς "agis. "Οτι τάδε .Ίάγει Κύριος Mf ὁ πίπτων οὐκ ár- ἰσταται; "Opa ἑραστήν τινα τῆς ἑρωμένης ἀποπηδῶντα, καὶ οἱόμενον, μὴ διαλέγεσθαι, μὴ λόγου µεταδιδόναι, χαὶ μετὰ ταῦτα πἀλιν χαμπτόμενον. Τοιοῦτόν τί ἐστι, παραίνεσιν εἰσάχει καὶ συµθδουλήν. Καΐτοιγε πολλοὶ τῶν ὑδριζομένων λέγουσιν. "Απελθε, εἰπὲ τόδε, ἀλλ᾽ ὡς ἀφ᾿ ἑαυτοῦ * μὴ εἴπῃς, ὅτι παρ) ἐμοῦ, ἵνα μὴ δόξωσιν ὑθρίζεσθαι * 6 δὲ Geb; οὐδὲ τοῦτο, ἀλλ' εἶπεν, ὅτι Ἐγὼ εἶπον. "Opa τὸν πόθον' Mj ὁ πίπτων οὐχ ἀγίσταται; ᾿Ορᾷς οὐδαμοῦ φυσιχὰ τὰ xaxà οὐδὲ τὰ χαλά ' τὰ yàp τῆς φύσεως ἀμετά- ϐλητα. M3) γὰρ οὐχ &nb στάσεως πέπτωχας; μὴ γὰρ οὐκ ἐθάδιζες; Oóx ἑγκαλῶ, φησὶν, ὅτι ἔπεσας. Αλλ' ὅτι μένεις ἐπὶ τῷ πτώµατι, 1001Ó µε τπα(- οξύνει. "H ὁ ἁποστρέφων οὐκ ἐπιστρέφει, Μέμφεται αὐτοὺς, ὡς ἀμεταμέλητα πταίουσιν. Διατί ἁπέστρεψεν; ἀποστροφὴν ἀναιδηῆ... "Oct ἀπὸ θεοῦ, ὅτι ἐπὶ τοιούτοις, ὅτι διὰ παντὸς, ὅτι οὐδὲν ἔχουσα ἐγχαλεῖν. Ὄντως γὰρ ἀναιδὴῆς ἡ ἀπὸ τοῦ θεοῦ ἀποστροφή. Kal κατεχρατήθησαν ἐν τῇ προαιρέσει αὐτῶν. "Opa πάλιν τὴν βούλησιν παραλαμθανομµένην * οὐδαμοῦ τὰ τῆς ἀνάγχης, οὐδὲ τὸ τῆς εἱμαρμένης. M* γὰρ ἐξ ἀρχῆς ἐτύγχανον τοιοῦτοι ὄντες; ."Εγωτίσασθε δᾳ, xal ἀχούσατε. Οὐχ οὕτως JAaJAovc: ; Ka0' ὑπόχρισιν ἀναγνωστέον, "Ἔστι δὲ ἡ ἔννοια αὕτη, τουτέστι περὶ τούτων χαὶ διαλέγονται τῶν χακῶν. Ἐπάγει γοῦν ' Ovx ἔστιν' ἄνθρωπος ὁ μετανοῶν ἀπὸ τῆς xa- χίας αὐτοῦ. Οὐ λέγει * OO µετενόησαν, ἀλλ ὅτι OO» ἔστιν ἄγ- FRAGMENTA IN JEREMIAM., $46 θρωπος. Ἑτέρα πάλιν ὑπερδολή. Τὸ μὲν μὴ ἀναστη- Α homo. Novus iterum excessus. Grave equidem ναι, χαλεπὸν, ἀλλ᾽ οὐχ οὕτως. Τὸ δὲ πάντας χεῖσθαι, τοῦτο πολλῷ χαλεπώτερον. Οὐ µόνον οὗ µεταθάλλε- ται, ἁλλ᾽ οὐδὲ χατηγορεῖ τῶν ἡμαρτημένων αὐτῷ. Λέγων * Tl ἐποίησα; "II. οὕτω νοητέον - Οὐχ οὕτως .«Ίαήσουσι ' του- εέστιν ὥστε ἐπιστρέφαι’ ἐν ἑκατέρῳ δὲ εὖ στήχει ἡ αὑτὴ Évvota. ΔιόΊιπεν ὁ τρέχων ὑπὸ τοῦ δρόµου αὐτοῦ , ὡς ἵππος κάθιδρος ἐν χρεμετισμῷ αὐτοῦ. Παρείκασεν αὐτοὺς ἵππῳ εἰς ὀχείαν ἁποτεταγμέ- νψ. Ὁ μὲν γὰρ, φησὶ, χάμνει ἐπιδαίνων, xat ἵστα- ται τοῦ ἔργου * οἱ δὲ οὐ διέλιπον τῆς παρανοµίας. "H οὕτω νοητέον’ ὅτι ὥσπερ ὁ ἵππος ἄρτι εἰς ὀχείαν ἀφεθεὶς µαινόµενος ἐπιδαίνει ταῖς θηλείαις, οὐ δω- ps&v ἑαυτὸν ἀνιεὶς τοῦ πράγματος * οὕτω xal οὗτοι τοσαύτην σπουδὴν ἑνεδείξαντο περὶ cb xaxóv* χαὶ ὡς ἐχεῖνος οὗ διαλιµπάνει ἓν ἐχείνῳ τῷ χαιρῷ τρέ- χων, οὕτω καὶ οὗτοι * ἵνα εἴπῃ, Οὐ διέχοψαν τὴν περὶ τὸ χαχὸν προθυµίαν. Αλλά πάντων μὲν ἔστι πέρας, φησὶν, οὗτοι δὲ ἁμαρτάνουσι μόνοι ἀθάνατα, xal κόρον οὐκ ἔχουσι τῶν χαχῶν χαίτοιγε τῶν χατὰ φύσιν. Οὐ καιρός ἐστι τῶν ἓν ἐπιθυμίᾳ [ῖσ. χόρος οὖκ ἔστι χαὶ τῶν ἐν ἔπιθ.], χαμνούσης τῆς φύσεως, καὶ οὐχ ἐθελούσης λοιπὸν ἑργάξεσθαι, à))!' ἀναπαύσασθαι βούλονται [&14. βουλομένης]. Ὑμεῖς δὲ οὐχί. Οὐκέτι ἵππων «Xov τὸ τρέχειν, ἀλλὰ ζητοῦσίέ ποτε χαὶ ἀνάπαυσιν, Πάντα μεταθολὴν οἵδεν, ὑμεῖς δὲ οὐχὶ, τὰ καχὰ πράττοντες. C "καὶ ἡ ἀσίδα év τῷ οὗρανῷ ἔγνω τὸν καιρὺν αὐτῆς ' τρυγὼν, καὶ τέτιξ, καὶ χειδὼν ἁγροῦ, σερουθία ἐρύ.αξαν καιροὺς εἰς ὁδὸν αὐτῶν. Tfj πρὸς τὰ ἅλογα παραθέσει χαθάπτεται αὐτῶν. Ασίδαν μὲν λέγει τὸν πελαργόν. Τὸ δὲ Ἑδραϊχὸν τέστιγα οὐχ ἔχει. "Avi δὲ τοῦ τόττιγα, γέρανον ἔχει. Ἔλαδεν οὖν τὰ μὲν ἐν θέρει, τὰ δὲ ἐν χειμῶνι φαινόμενα. Χελιδὼν δὲ καὶ πελαργὸς bv θέρει εἰώθα- σι δείχνυσθαι, τρυγὼν δὲ xal γέρανος ἓν χειμῶνι. Ὅ τοίνυν βούλεται εἰπεῖν τοῦτό ἐστιν ὅτι τὰ μὲν ἆλογα τὴν ἑαυτῶν ὠφέλειαν µεταδιώχει, xax τοὺς ἐπιτηδείους τόπους ἄλλοτε ἀλλαχοῦ ἀμείθει. Τινὲς δρνιθά φασιν, τινὲς δὲ ἅ στρον. Ὁ δὲ JAaóc µου οὐκ ἔγνω τὰ κρίµα ta. Κυρίου. non resurgere; at non ita grave : omnes vero ja- cere, lioc multo gravius. Non modo non mutatur, sed nec peccata quidem sua accusat. Dicens : Quid feci ? Vel sic intelligendus : Non sic loquentur, hoc est, ut convertantur, in utraque autem expositione bene s6 habet sententia. * Defecit currens a cursu suo, quasi equus defessus in hinnitu suo. Contulit eos cum equo in admissuram destinato. Hic namque, inquit, admissura defatigatur, finem- que dat operi : at hi non intermiserunt iniquitatem. Vel sic accipe: Quemadmodum equus dudum ad coi- tum admissus inssniens feminas ascendit non frustra B semetipsum ad tale opus accingens, sic et hi tantum cirea malum impendunt studii. Ac sicut ille tunc currens non deflcit, pari ratione et hi : quasi di- ceret, non interscindunt propensionem in malum, Sed omnibus, ait, linis prescriptus, his vero solis peccatum sine fine est : nec ulla peccandi satietate explentur, quanquam natura satiatur et appetitus deficiente natura, et nolente de cztero operari, sed quiete frui volente. Vos autem nequaquam. Equis currere non semper amicum, sed quxrunt. quando- que et requiem. Omnia vicissitudinem norunt, vos vero nunquam, inique agentes. Vens. 7. Et asida in celo cognovit tempus suum ; turiur εἰ cicada, et hirundo agri, passeres. custodie- runt tempora in viam suam. Comparatione eorum qu: ratione carent, eos rc- darguit. Asidam vocat ciconiam. Textus llebrzus cicadam non habet, sed loco illius gruem ponit. Sumpsit itaque partim eorum qu: zstate, partim αυ) in hieme apparent : hirundo quippe οἱ ciconia seestalte : turtur et grus hieme videndas sese nobis so- lent exbibere. Quod itaque sibi vult, istud est. Quz ratione carent, propriam conquirunt utilitatem et opportunos commutatione sibi eligunt locos. Quidam avem, quidam stellam interpretantur. Populus autem meus non cognovit judicia Domini. Τὸ δὲ ἐπωφελὲς ἑαυτῷ 6 λαὸς οὐ µετεδίωξε. Τουτ- D — Quod vero ei expediret populus non exquisivit, έστι τὴν ἐμὴν λατρείαν. Εἶτα ues! ὀλίγον * Πῶς ἐρεῖτε, ὅτι Σοφοί ἐσμεν ἡμεῖς, καὶ γόµος Κυρίου ἐστὶ μεθ) ἡμῶν; Τουτέστιν, Οὐ µόνον τῶν ἁλόγων ἑαυτοὺς ὑπερτί- θετε, ἀλλὰ χαὶ πάντων τῶν ἐθνῶν, διὰ τὴν τοῦ νόµου παιδαγωγίαν. Οἴγε οὐδὲ πρὸς τὰ ἄλογα συγχρίνεσθαι δύνασθε. "Ev0a γὰρ χενοδοξήσαι ἔδει, καὶ σοφοὺς ὡὠμολό- Ἱουν εἶναι ἑαντοὺς, xal τοῦ Θεοῦ τὸν νόµον ἔχειν. Ὁρᾶς ὅτι οὐχ ἀρχεῖ ὁμολογία, ἀλλὰ τῆς δι) ἔργων ἐπιδείξεως χρεία: xaX σοφοὶ οἴχοθεν, xai σοφίαν τὴν ἀπὸ τοῦ νόµου ἔχοντες. Elc µάτη»' ἐγεγήθη σχοῖνος, ψευδξἠὴς Ίραμμα- τεῦσι». meum nempe cultum. Deinde post pauca : Vgns. 8. Quomodo dicetis, quia sapientes sumus nos, et lex Domini nobiscum est. Vos non solum animalia rationis expertia supe- rare affirmatis, sed et omnes gentes propter legis institutionem, vos qui ne cum irrationalibus qui- dem potestis comparari. Ubi inani gloria fastuque inflari opus erat, se et sapientes esse, legemque Dei habere fatebantur. Vides «quod confessio non sufficit, sed opus est exhibitio operum? et per se ipsos sapientes scien- tiam qu:e ex lege gignitur possidentes. Frustra factus est juncus, mendaaz scribis. 841 SUPPLEMENTUM AD S. J. CIIRYSOSTOMI OPERA. sis Frustra, ait, receperunt hzereditatem, przesidentia- A — Elxfj, φησὶ, χληρονομµίαν ἔλαθον, xal προεδρίᾳ que tantum honorati, nec sibi, nec aliis sapien- tiam compararunt, nomine tantum prz se ferunt doctrinam. Proplerea frustra factus est. funiculus. mendax Scribis. Funiculum plurimis in locis terrz:e dimensionem appellat, ut terram quam in hareditatem acceperunt insinuet, sicut cum dicit : Funes ceciderunt mihi in validissimis meis 59. Sententia autem illiusest : Frus- tra vobis, etiam docentibus lzreditas terre facia est, id est, nec post accepta a me bona, meliores eflecti estis. Hebraeus vero legit: Frustra vobis [actum est magisterium Scribis, hoc est, Alios do- centes, vobis utilitati non fuistis. Vgas. 10. Propterea dabo uxores eorum aliis. Quo nihil iu rerum natura zstimabilius. Et agros heredibus. Haeredes hostea appellat. Sicut enim qui hzre- ditate potiti sunt, ita et hi secure, nullaque cum difficultate, tenent οἱ perfruuntur. Cur itaque illis prabes? propter pietatem? Minime; sed ut isti majoribua poenis afliciantur , quod et inliberis mul- toties agi videmus; illis enim probro affectis, alios in eorum sedibus collocamus; ne privatione solum propriorum bonorum, sed et impensa iu externos cura pungantur et crucientur. Vgns. 11. Et sanaverunt contritionem filie populi mei ad ignominiam, dicentes : Paz, paz, et ubi erat ? Ad ignominiam, lioc. est, Ad vanitatem : quasi diceret : Ad nullam utilitatem, quiu ad perniciem; sane magna est ignominia convictos abducere. * Vgns. 19. Non est uva in vitibus, et. non sunt fi- cus in ficulnea, el folia defluxerunt, dedi cis, et tran- sierunt ab eis.- lustructam aciem — osteudit, Superius namque dixerot : Pharetra ejus sicut. sepulcrum. apertum. Omnes [ortes, et comedent messem vestram, et pa- nes vesiros, Vempus iunuens animadversionis. Hoc igitur dicere praesumit : Tantum elapsum est tem- poris, ut et hiems advenerit, nec aliquid in melius arofecimus. lud quippe, εἰ dedit eis, hostibus scilicet Deus vestra tradidit boua ; at illud : Transie- runt ab eis, id est, ea qux ipsorum usui et commo - dis superfuere, dissipata sunt ab iilis. Quid hoc est? Vel quod direpta ab hostibus, vel ob sterilitatem forsitan divinitus inflictam. Nam quia bellum continuo gerentes, terram spoliabant, hac eveniebant : idque factum, ut. punirentur in fructibus. Vgus. 14. Et potum dedit nobis aquam fellis. Vides quantum sit bonum tribulatio * Aqua vero fellis qua: fuerit? exitus fide firmatus; quz illi di- cturi erant przveniens propheta effatur, Propter quid nos sedemus? ἁπλῶς ἐτιμήθησαν ' οὔτε ἑαυτοὺς, οὔτε τοὺς ἄλλους ἑσόφισαν * ὄνομα μόνον ἐστὶν dj διδασχαλία map αὐτοῖς. Διὰ τοῦτο εἰς µάτη» ἐγενήθη loyoivoc φψευδὴς Γραμματεῦσι». Xyolvov μὲν πολλαχοῦ χαλεῖ τῆς γῆς τὴν διαµέτρη- σιν, ἵνα τὴν γην, ἣν χατεκληρονόµησαν μηνύσῃ, ὡς ὅταν λέγῃ * Σχοιγία ἐπάπεσόν µοι ἐν τοῖς xpaci- στοις µου. Βούλεται δὲ εἰπεῖν, ὅτι Εἰς µάταιον ὑμῖν ἐγένετο, καὶ ἡμῖν τοῖς διδάσχουσιν dj Χληρονομία τῆς γῆς' τουτέστιν, Οὐδὲ ἀπὸ τοῦ ἀπολαύειν τῶν παρ᾽ ἐμοῦ καλῶν ἀμείνους γεγόνατε. Ὁ δὲ Ἑδραῖος οὕτω φησίν' Elc µάτην ὑμῖν ἐγένετο ἡ διδασκαλία τοῖς Γραμματεῦσι. Τουτέστιν, Οὐδὲν ὠφελήθητε B ἑτέρους διδάσχοντες. Διὰ τοῦτο δώσω τὰς γυγαἴκας αὐτῶν ἑτέροις. "O0 πάντων χτῆμά ἐστι τιμιώτερον. Καὶ τοὺς ἀγροὺς αὐτῶν τοῖς xAnporópotc. Κληρονόμους τοὺς πολεµίους χαλεῖ. Καθάπερ ol χληρονομήσαντες ἀσφαλῶς κχατέχουσι xat βεδαίως, οὕτως χαὶ οὗτοι. Τί οὖν ἐχείνοις δίδως ; δι εὐσέδειαν; 0ὐδαμῶς, ἀλλά πρὸς τούτοις [ζσ. τὴν τούτων] κόλασιν καὶ τιµωρίαν * ἐπεὶ χαὶ ἐπὶ τῶν παίδων τοῦτο ποιοῦ- μεν πολλάκις, ἐχείνους ἁτιμάσαντες, ἑτέρους ἓν τοῖς ἐχείνων τόποις δείχνυµεν * ἵνα μὴ τῇ στερήσει µόνον τῶν οἰχείων χαλῶν, ἀλλὰ χαὶ τῇ τῶν ἄλλων ἐπιμε- λείᾳ δάχνωνται xal λυπῶνται. ' Καὶ ἰάσαντο tó σύγτριμμα τῆς θυγατρὸς τοῦ «ἑαοῦ µου ἐπ᾽ ἀτιμίᾳ, «έχοντες * Εἱρήνη, εἱρήνη, zov δὲ sin; τὸ, Ἐπ ἀτιμίᾳ, τοῦτό ἐστιν, "Exi µαταιότητι. Ἵνα εἴπῃ, ἓπ᾽ οὐδεμιᾷ ὠφελείᾳ, ἐπὶ βλάδῃ μὲν οὗν, χαὶ ἰκανῆ ἀτιμία ἁπάγειν τοὺς πειθοµένους. * Οὐκ ἔστι σταφυ.λἡ ἐν ταῖς ἀμπέ.οις, καὶ οὐκ ἔστι σῦχα ἐν ταῖς cvxaic, καὶ τὰ goa κατεῤ. ῥύηκε, καὶ ἔδωχεν αὐτοῖς, καὶ παρη.ἲθεν αὐτούς. Τὸ παρατεταγµένον τοῦ πολέμου ἔδειξεν. Ανω- τέρω γὰρ ἔφη Ἡ gapérpa αὐτοῦ, ὡς τάφος ἀνεφ]μένος. Πάντες loxvpol, xal κατέδονται τὸν θερισμὺν ὑμῶν, καὶ τοὺς ἄρτους ὑμῶν, τὸν καιρὸν τῆς ἐπιστασίας μηνύων. Touto τοίνυν βού- λεται εἰπεῖν. ὅτι Τοσοῦτος χρόνος παρῆλθεν, ὥστε xai τὴν τοῦ χειμῶνος ἐπιστῆναι ὥραν, καὶ οὐδὲν βέλτιον διετέθηµεν. Τὸ γὰρ, Καὶ ἔδωκεν abtoic, τουτέστι, Toi, ἐχθροῖς ὁ Θεὺς παρέσχε τὰ ἡμέτερα ἀγαθά' «b δὲ, Kal παρῆ.1θεγ αὐτοὺς, τουτέστι, τῶν μὲν ἀπήλανσαν, τὰ δὲ διέφθειραν. Ti ἐστι τοῦτο; τοι τῶν πολεμίων λαθόντων * fj χαὶ ἀφορίας Ὑενομένης τάχα δὲ τῆς ιἶσ. διὰ τῆς] τοῦ θεοῦ πληγῆς. Ἐπειδῃ γὰρ συνεχῶς πολεμοῦντες ἐγύμνουν τὴν γῆν, ταῦτα συνέθαινεν * ἐγένετο δὲ ἵνα παιδεύωνται Ev τοῖς χαρποῖς. Καὶ ἑ«ότισεν ἡμᾶς ὕδωρ xonc. ὉΟρᾷς ὅσον ἀγαθὸν fj θλῖψις; ὕδωρ δὲ χολής ποῖον ἂν γένοιτο; τὴν ἔχδασιν [videtur deesse. verbum λέγει, 7| σηµαίνει aut. simile] μαρτυρουμένην * à ἔμελλον ἐρεῖν προλαθὼν ὁ προφήτης λέγει. * "En τί ἡμεῖς καθήμεθα, FRAGMENTA IN JEREMIAM. 850 Τουτέστιν, Οὐδὲν προσδοχῶμεν τῶν τῆς γῆς xap- A — Hocest, Nibil terre fructum exspectamus απῶν. Συγἀχθητε, καὶ εἰσέΊθωμεν εἰς τὰς πὀ.Ίεις τὰς ὀχυρὰς, xal ἁποῤῥιφθῶμεν éxei. Τουτέστιν, Λείπεται εἰς πόλιν Yevopévou; σώ:ε- σθαι, πάντων τῶν ἔξωθεν ὑπὸ τῶν πολεµίων ληφθέν- των. * Συγήχθηµεν εἰς εἰρήνη», xal obx ἦν ἁγαθά. Τουτέστι Κατεφύγομεν εἰς πόλιν, ὡς ἐχεῖ µέλλον- τες ἓν εἰρήνῃ διάγειν, χἀχεῖ ἔνδεια χατέλαθεν. Elc καιρὸν ἰάσεως. Τουτέστιν, "Dove ἁπαλλαγῆναι τῶν πολεµἰων. Καὶ Ιδοὺ σπουδή. "Avi τοῦ, Χείρων fj ἐντεῦθεν ταραχὴ, τῶν ἔξω- Otv* τούτοις μὲν γὰρ καὶ ἑνῆν ' οἱ δὲ εἰς ἁμήχανον πόλιορχίαν ἔπιπτον. 'Ex Δὰν ἀχουσόμεθα φωνὴν ὀξύτητος ἵΊππων. "Ev ταῖς τιµωρίαις ὁ θεὸς ἀεὶ µείφονα τῆς χολά- σεως τὴν ὄψιν δείχνυσιν. Ἐκ προοιµίων αὐτὴν φοδερὰν εἶναι ποιεῖ, ἵνα τοῦτο γένηται διόρθωσις. Ἔπαίρει τοῖς λόγοις, ἑπαίρει τοῖς ἔργοις, xai τὰ προοίµια δείχνυσι χαλεπὰ, ἵνα φοθηθέντες, xal σω- φοονισθέντες, µηχέτι εἰς πεῖραν ἔλθωσι τῶν δεινῶν. ' Απὸ φωνῆς χρεμετισμοῦ ἱππασίας ἵππων αὐτοῦ, ἐσείσθη πᾶσα ἡ yi. Τουτέστι, ἐς φυγὴν ἑτράπη. Διότι ἰδοὺ ἐγὼ ἑξαποστέ.λ.]ω εἰς ὑμᾶς ὄφεις. ΑἈναμιμνήσχκει τῶν ἐπὶ τῆς ἐρήμου συµθάντων αὐτοῖς οὐ γὰρ δη. ὄφεις ἔμελλεν ἐπιπέμπειν, ἀλλὰ τοὺς Πέρσας οὕτω καλεῖ χαὶ τοὺς Βαρόά ρους. Καΐτοι θηρίων ἔφοδον μηνύει, ὡς Ev τῇ ἑρήμῳ, 3 τῶν πολεμίων τὸ πιχρὸν παρέστησε διὰ τοῦ παρα- δείγματος" ὅτι δὲ 55 παρατεταγµένον τῶν συμφορῶν διὰ τῶν ἄρτι λεχθέντων ἐμήνυσε, σαφῶς δηλοῖ" προϊὼν Yép φησι " Οἷς οὐκ ἔστιν ἐπᾷσαι, xal δήξονται. "Οῦεν οὐκ ἔστιν εὑρεῖν τινα παραμυθίαν τῆς ἀῤῥωστίας ῥήδιον Υὰρ ἡμεροῦται θηρίον, à θυμὸς βαρδαρικό». ᾿Ιδοὺ κραυγἡ φωνῆς θυγατρὸς «αοῦ µου. Ὁ προφήτης ἀχούει πάλιν ὀδυρομένων αὐτῶν ἀπὸ D τῆς αἰχμαλωσίας. "H βασιλεὺς οὐκ ἔστιν ἐκεῖ; Mh ἀναρχία τίς ἐστι παρ) αὐτοῖς; Πόθεν προ- εδόθησαν; xal τὸν θεὺν εἶχον, καὶ τὸν βασιλέα τὸν στρατηγοῦντα τῆς πόλεως. Τί ἐστι, Βασιλεὺς οὐκ ἔστι' ἑἐκεῖ; Συνεχῶς τοῦτο δείχνυσι, τὸν Θεὸν ὑπὲρ βασιλέας εἶναι. Ἰδου, qnot, πᾶσα ἀφῄρηται πρόφασις ὑμῖν ' ἔδωχα xal βασιλέα. Τί Υέγονεν, ὅτι τὰ ἔθνη ἐμιμήσασθε, xal ἑλέχετε: Καὶ ἐσόμεθα ὡς τὰ «Ίοιπὰ ἔθνη ἔχοντες βασι.έα ; Βασιλέα ἑλάδετε ' τίνος ἕνεχεν οὐκ ἐμείνατε i7) τῶν οἰχείων νοµέµων, ἀλλ᾽ ἠσεθῆσατε; *! [οσ, νι, 5. Convenite, et ingrediamur in. civitates munitas, ει ingrediamnr ibi. ld est, una solommodo salus est nobis reliquo, si civitatem iugrediamur, cum omnia quae foris erant, hostes in suam potestatem vindicarint. Vgms. 15. Congregati sumus ad. vacem, et non. [uerunt bona. In civitatem scilicet confugimus, quasi ibi in pace vitam traducere fas esset, et ibi nos inopia oppressit. Ad tempus medela. ld est, ut liberaremur ab hostibus. Et ecce turbatio. Pro eo quod est : Pejor iis certe est turbatio qui. intra, quam iis qui extra civitatem, his quippe et subsidium adesse poterat , at illi. cingebantur obsi- dione, a qua se eximere non valebant. Vens. 16. E Dan audiemus vocem fremitus equo- rum, elc. In penis infligendis Deus semper ipsam penam majorem apparere vult. lpso in exordio horrilicam ostendit illam, ut emendationis cansa flat. Extollit verbis, extollit operibus, et grave procemium objieit, ut perterrefacti, et ad sanam mentem reversi dein- ceps fugiant malorum experimentum. Vens. 16. A voce hinnitus equitatus equorum ejus commota est omnis lerra. Hoc est in fugam versa est. Vgns. 17. Quia ecce ego mitto in vos serpentes. Quz illis in deserto contigerant in memoriam revocat ; nec enim serpentes immissurus erat, sed Persicas barbarasque gentes ita vocat. Vel ferarum invasionem astrui', qualis fuit in deserto; vel hostium atrocitatem exemplo hoc patefecit ordinem : porro calamitatum per ea quie jam dixerat, iudicasse ianifeste ostendit : subdens enim ail : Quibus non est incantatio, εἰ mordebunt. Unde nullam morbi habebunt consolationem : facilius quippe bellua, quam barbarus furor mau. Suescil. Vgns. 19. Ecce voz clamoris filie populi mei. herum ululantes ipsos a captivitate propheta audit. Aut rex non est ibi? .Num apud eos non erat principatus? Quare sunt traditi? et. Deuin habebant, et regem in urbe du- cem exercitus. Quid est, Reznon est ibi ? Frequeu- ter lioc docet, Deum supra reges esse. Ecce vobis, ait, sublatus omnis pratextus, dedi et regem ; cur gentes zmulati dixistis : Et erimus sicut. relique gentes regem habentes **.. [egem accepistis ; quare in vestris legibus non perstitistis, scd ad impietatem lapsi estis? isi SUPPLEMENTUM AD S. J. CHRYSOSTOMI OPERA. 853 * Yn. 21. Super contritione filie populi mei ob- A — "Exi συντρίµµατι θυγατρὸς «Ἰαοῦ µου ἑσκοτί- tenebratus sum Non solum propter poenas propheta lamentabatur, sed quod incorrigibiles essent, Et recte inopem se consilii dixit. Dum enim morbo laborans medica- menta respuit, qua spes est amplius? Medicus cu- rare non destitit, sed nihil profecit. Vans. 22. Nunquid resina non est in Galaad, aut medicus non est ibi ? Galaad civitas erat et est sacerdotum, quod ex Paralipomenis manifestum est ; ait enim sic : Filiis Merari residuis, ex tribu Zabulon dederunt Rhomon, et suburbana ejus**; quibus addit : Ei trans flumen Jericho, eLexplicatisex tribu Ruben certis civitatibus, infert : Et ex tribu Gad Rhamoth Galaad. Hoc igitur cünv. Οὐ διὰ τὰς τιμωρίας µόνον ἑθρήνει ὁ προφήτης, ἀλλὰ διὰ τὸ ἁδιόρθωτον. Καὶ καλῶς ἀπορίαν εἶπεν. Ὅταν γὰρ ὃ χάµνων οὗ προσίεται τὰ φάρμαχα, τί πλέον ἔσται λοιπόν; Οὐκ ἑπαύσατο ἰατρεύων ὁ ἰατρὸς, ἀλλ᾽ οὐδὲν ἐγένετο πλέον. * Mf ῥητίγη οὐκ ἔστιν ἐν Γα.λαᾶδ, f) lazpóc οὐκ ἔστιν ἐκεῖ; Καὶ Γαλαὰδ πόλις ἦν τῶν ἱερέων, καὶ ἔστι. Τοῦτο σαφῶς [ἐστιν] ἰδεῖν ἐκ τῶν Παραλειπομένων - qnot γὰρ οὕτως * Τοῖς υἱοῖς Μεραρὴ τοῖς κατα.ἲε λειμμά- γοις ἁπὸ gvAnc Za6ovAóv ἀφώρισαν τὴν Ρεμὸν xal τὰ περιπόΛεα αὐτῆς. Εἶτά φησι ' Καὶ éx τοῦ πέραν τοῦ ποταμοῦ Ἱεριχώ. Καὶ φῆσας ἀπὺ τῆς sibi vult : Nunquid non eraut sacerdotes, qui in- B φυλῆς 'Pov6h φανερᾶς πόλεις, ἐπάγει, Καὶ ἀπὸ siruere possent , vel sermones utiles 3pud populum habere? Resinam enim medicamentum, quod sani- tatis gratia exhibetur, intelligit. Medicum vero, sa- cerdotem ipsum, qui et admonitione et precibus ad Deum peccata curare potest ; acsi diceret : Quod tui erat, nihil eis "defuit; attamen ipsi nec ex ad- hortatione profecerunt quidquam. gvAnc Γὰδ cy ᾿Ραμὼθ Γαλαἀάδ. Τοῦτο τοίνυν βούλεται εἰπεῖν, Mox σαν ἀρχιερεῖς οἱ παιδεύειν δυνάµενθι; 3) λόγους ἐπωφελεῖς προσάχειν τῷ λαῷ δυνάµενοι; ᾿Ῥητίνη γὰρ οἱονεὶ τὸ φάρμακον τὸ ἐπὶ θεραπεἰᾳ διδόµενον λέχει. Ἰατρὸν δὲ τὸν ἱερέα aó- τὸν, xai διὰ τῆς νουθεσίας, xaX τῆς πρὸς θεὸν πρε- σθείας ἰᾶσθαι τὰ ἁμαρτήματα δυνάµενον, ἵνα εἴπῃ, ὅτι Τῶν μὲν παρὰ σοῦ ὀφειλόντων Ὑενέσθαι Ελειψεν οὐδέν . οἱ δὲ οὐδὲ ὑπὸ τῆς παραινέσεως ἀμείνους ἐγένοντο. CAPUT ΙΧ. γεαο. 1. Quis dabit capiti meo aquam? Non habeo, inquit, a natura lacrymarum copiam, αυ magnitudini calamitatis respondeat. Nam quia moris erat lugere volentibus, et majorem moesiitiae partem luctu consopire, vellem, ait, et ipse majores a nalura fletus, ut aqua miht adesset, et absque impedimento deflueret : Nullum enim, inquit, esset deinceps ex lacrymis commodum. Vulneratos filie populi mei. Quid ais? hine deflendi qui sunt nequitiz rei? Jta, ait, hos defleo. Propter quid? Non quod exul- cerati sunt, sed quia causa ejusmodi est; non quod poena plectantur, sed quia: correctionis spes omnis evanuit. Vel ab hostibus, vel a peccato. Vgns. 9. Quis det mihi in solitudine mansionem novissimam, et relinquam populum meum, et recedam ab eis? Propheta, utinam, ait, liceat habitare in solitu- dine. (Quia omnes mochantur. Cotus prevaricatorum. Hoc est, concordes erant in malum, ila ut pro peccatis Deum exorare nullatenus posseut. Hos deseris, et abis? Ita, inquit ; nam si quis, et si unus 19 esset, aures accommodaret sermonibus, non resilirem : nunc autem congregatio est coetus pravaricatorum. Et relinquam populum meum, ! Psal. xxxvii, 11. ΚΕΦΛΛ. 8. Tic δώσει τῇ xepadq pov 060p ; Οὐκ ἔχω, φησὶν, iv τῇ φύσει δαχρύων πλῆθος C ἀρχοῦν τῷ µεγέθει τῆς συμφορᾶς. Ἐπειδὴ γὰρ ἔθος ἦν τοῖς προαιρουµένοις πενθεῖν, καὶ χατακοιµί- ζειν τὸ πλέον τῆς ἀθυμίας [ἆ.1.1. σνυμφορᾶς] διὰ τῶν θρήνων, ἑἐδουλόμην καὶ αὐτὸς, φησὶ, πλέον τι τῆς φύσεως ἀναλαθεῖν, ὥστε ἀποχεῖσθαί pot τὸ ὕδωρ, xai φέρεσθαι ἀνεμποδίστως * οὐδὲν γὰρ λοιπὸν ὄφε. λος ἣν τοῦ χλαίειν, φησίν. Τοὺς τετραυµατισµέγους θυγατρὸς AaoU µου. T( λέχεις ; τούτους κλαίειν δέον τοὺς τῇ xaxía ἐνεχομένους; Nat, φησὶν, τούτους ὀδύρομαι. Τίνος ἕνεχεν; ὅτι ἐπὶ τοιαύτῃ προφάσει. Οὐχ ὅτι τιµω» ροῦνται, ἀλλ ὅτι πᾶσα λοιπὸν ἀνῄρηται διόρθωσις. "H ὑπὸ τῶν πολεµίων, f] xat τῆς ἁμαρτίας. * Tic δώσει uoi ἓν τῇ ἑρήμῳ σταθμὸν ἔσχα- τον, καὶ κατα.είγω τὸν Aaór µου, καὶ ἀπεὶεύ- σοµαι àx' αὐτῶν ; Ὁ προφήτης, Εἴθε, φησὶν, «uv àv «fj ἑρήμφ οἰχῆσαι. "Oti πάντες μοιχῶνται. Σύνοδος ἀθετούντων. Τουτέστι, συμφωνίαν ἔσχον περὶ τὸ χαχὸν, ὥστε μηδὲ δύνασθαι ἱχετεῦσαι τὸν θεὸν ὑπὲρ τῶν ἡμαρτη- χότων. Τούτους χαταλιµπάνεις xal ἀπέρχῃ; Nat, φησίν. El μὲν ἣν τις ὁ προσέχων τοῖς λεγομένοις, εἰ xol $v εἷς, οὖκ ἂν ἀπεπήδησα ' νῦν δὲ σύνοδος ἆθε- τούντων. Καὶ κατα.Ἱείγω τὸν «Ἰσόν pov. τοῦ FRAGMENTA IN JEREMIAM. M54 Ὡς Υὰρ εἷς ὑπάρχων τοῦ λαοῦ, Aabv ἑαυτοῦ φησι A Utpote unus de populo populum suum appetat τοὺς xa0' αἷμά τε χαὶ γένος οἰχείους. Πάντες μοιχῶγνται. Μοιχείαν ἐνταῦθα, ποίἰαν φησίν; f| δηλονότι τὴν &nb τοῦ θεοῦ; Μοιχεία γὰρ αὕτη χαλεπὴ xai πα- ῥάνομος, καὶ χαλεπωτέρα ἑἐχείνης, ὅσῳ xal ὁ ὑδρι- ζόμενος μείζων, xal αἱ συνθῆχαι ἐπιπλείοσι xal πίστεις γεγένηνται. Σύγοδος ἀθετούντων λεὶ συμφωνούντων εἰς τὸ καχὸν, ὡς xal χατὰ Χριστοῦ. Καὶ ἐνέτειναν τὴν γὰῶσσαν αὐτῶν ὡς τὀξο». Τὸ πολεμιχὸν αὐτῶν φησι χαὶ τὸ ἀμετάθετον. "ψΨεῦδος, xal οὗ πίστις ἐνίσχυσεν ἐπὶ τῆς γῆς. Τουτέστιν, ὑποχρίσεώς clat πεπληρωμένοι. "δκαστος àzó τοῦ π.Ἰησίον αὐτοῦ φυ.λἀξασθε. "Opi. συντετελεσμένην χακίαν, ὅταν μηδὲ τοῖς πλησίον θαῤῥῶσιν, ὅταν διῳφχισµένοι τύχωσιν ; Τοῦτη τέλος τῆς τοῦ διαθόλου πονηρίας, διαστῆσαι τὰ µέλη, ὅταν μήτε ἁδελφὸς, µήτε φίλος, µήτε ἄλλος εις πιστεύηται. Καὶ éx' dógAgoic αὐτῶν μὴ xexolüate. Τουτέστιν» Ἐπὶ μηδενὶ πεποίθατε, ὅπερ ὁ Χρι- στός φησιν * "Οταν π.Ίηθυγθῃ ἡ ἀγομία, γ υγήσε- ται ἡ ἁγάπη. Ἐνταῦθα οὐ φιλίας ἀναίρεσις, ἀλλὰ φιλίας ὑπόχρισις. Πᾶς désAgóc πτἐρΥῃ πτεργιεῖ ἕκαστος κατὰ τοῦ olAov αὐτοῦ, ἀ.1ήθειαν οὐ ui] AaAno wet. genere, sanguineque sibi conjunetos. Omnes adulierantur. Adulterium hic quoduam vocat? au vero illud quod a Deo fit? Nam adulterium hoe grave et iniquum, eoque perniciosius quanto et qui probro afficitur major, e fides data de pluribus. Catus pravaricanlium. Semper ad malum conspirautium, ut etíam con- tra Christum. Ὕεκε. $9. Et extenderunt. linguam suam ut arcum. Pugnax ipsorum et immutabile iugenium ait. * Mendacium et non fides invaluit suver terram. Hoc est, simulatione pleni sunt. VEns, 4. Unusquisque a proximo suo vos custodite. Vides malitiam consummatam, quando nec proxi- mis fidant, et locis ab invicem sejuncti sint ? Hie diabolicze nequitiei scopus, membra divellere, ut nec fratri, nec amico, nec alii cuipiam fides ha- beatur. Ei super fratribus suis non habeutes fiduciam. Hoc est : [n nemine habeatis fiduciam , quod ait ' Christus : Cum iniquitas abundarit, re[rigescet cha- ritas **. Hic non eversio, sed simulatio amicitie. Vgns. 5. Unusquisque contra (ratrem suum illudet, el veritatem non loquetur. Ὅταν πανταχοῦ ᾗ κακία, ὅταν μηδὲ μικρὸν *b C — Quando passim regnat iniquitas, quando ne ὀχιαῖνον µέρος ἀληθείας [ᾶ.1.1. ἀλήθειαν] ἔχῃ. ΠΗδίκησαν, xal οὐ διέἐλιπον. 'Updc ; οὐχὶ φυσικὰ τὰ xaxá. "Opa πῶς διαφόρως, «αὐτὰ μὲν τὰ εἰς τὸν πλησίον ἐγχαλεῖ. ᾿Ηδίχησαν, καὶ οὐχὶ διέ.Ίιπον τοῦ ἐπιστρέγαι. Ποτὲ δὲ παν- ταχοῦ τοῦτο ἑἐγχαλεῖ, ὅτι ἀμετάθλητα αὐτῶν τὰ χιχά. Μεμάθηχεν ἡ γὰῶσσα αὐτῶν AaAstr ψευδη. 0ὐδὲν γὰρ οὕτως κακίας εἶδος μισητὸν ὡς τοῦτο, ὅταν ἑτέρα μὲν ἡ ὄψις, ἑτέρα δὲ fj γλῶσσα T. Διὰ τοῦτο... 'IÓob ἐγὼ πυρώσω αὐτοὺς, xal δο- κιμῶ αὐτούς. Ἡ δοχιμὴῆ οὐχ ἀπειρίας ὲστίν * οἵδε γὰρ αὑτοὺς πονηροὺς ὄντας * ἀλλὰ Δοκιμῶ, Ποιῆσαι δοχίµους βούλομαι. ΜΗ τοίνυν φεύγωμεν χόλασιν, ἀλλά φεύ- γωµεν ἁμαρτίαν ' 3j pkv γὰρ ἁδοχίμους, fj δὲ δοχί- µους notet. BoAlc τιτρώσκουσα ἡ γλῶσσα αὐτῶν. "0 Ἐδθραῖος, ἀναιροῦσα, ἔχει. lla, δύναται γλῶσσα τρῶσαί ποτε; Βέλους παν- tb; χαλεπώτερον τιτρώσχει ἡ γλῶσσα * o) σώματι ὄίδωσι πληγὴν ἀλλ᾽ αὐτῆς καθιχνεῖται τῆς ψυχῆς. Αόάια τὰ opaca. Τοῦτο πάντες ἐγκαλοῦσι, τὸν δόλον, thv ὑπό- χρ:σιν. ΜΗ ἐπὶ τούτοις οὐκ ἐπισχέφομαι ; *" Μο. xxiv, 12. pars quidem sanior ullam veritatis habet portio- nem. Inique egerunt, εἰ non intermiserunt. Vides? malum nou inest a natura, Vide ul nom uno modo, nunc quidem crimina in proximum obji- cit : Inique egerunt, mec. destiterunt uL. conver- lantur. Nuuc vero ubique eos incusat, quod in malis omnino perseverent. Didicit lingua eorum loqui mendacium. Nullum enim malitia genus ita perosum est, quam ubi vultui lingua non respondet. κας. 7. Propterea... Ecce ego igne examinabo eos. Probatio non inexperti est; norat enim illos e8se D malos; sed probabo inquit, hioc est probatos facere volo. Ne igitur animadversiones, sed peccatum fugia- mus; hoc enim reprobos, illa probatos reddit. Vgns. 8. Sagitta vulnerans lingua eorum. lebraus interimens legit. Quomodo unquam poterit lingua vulnerare? Sa- gita omni asperius vulnerat lingua, non corpori plagam infligit, sed ad ipsam oenetrat animam. Dolosa verba eorum. lloc omues couqueruntur, dolum, simulationem. Vrns. 9. Nunquid super his non visitabo ? a5N SUPPLEMENTUM AD S. J. CHRYSOSTOMI OPERA. 856 lnterrogando sermonem profert, quasi judices A Κατ ἐρώτησιν προάγει τὸν λόγον, μονονουχὶ δι- eos rerum gestarum constituens. Hzc non anim- advertere ait zequum? his rebus ita patentibus non erit animadvertendum ? et quis hoc dixeiit? ΕΙΡ. 10. Super montes assumile planctum. Quo- niam de[ecerunt. Non amplius ad homines, sed ad montes qui impietatis erant occasio, et ad semitas, plorandum dicit. Vide ut omni ex parte sermone cominisera- ljonem moveat, cum non modo perituri sint homi- nes, sed el terra eorum causa, sive deserta, sive habitata, et reliqui omues. Quasi ibi essent capiendi qui effugerant ; etenim propter hostiuin timorem ο civitate egressi erant. VsgBs. 15. Et dizit Dominus : Dereliquerunt legem meam, quam dedi ante faciem eorum. Non simpliciter ait, in conspectu ipsorum; sed iis presentibus, testantibus, dictaque approbanti- bus. Miracula qux iu Sina monte patrata. sunt, reducit in memoriam. VEns. 15. Idcirco hac dicit Dominus. Hec dicit Dominus : non. dixit, hzc facit : h»c dicit. Adliuc verba sunt, et si volueritis, verba semper erunt. Si enim ob causam aliquam dieit, tolle causam. Etenim si affectio esset ira, merito pertimesceres; sed si propter hoc dieit, tolle hoc, et non dicet. Deus Israel non est alienus, nou cru- delis, non inhumanus, Receuse auiuio tempus | quo vocatus fuit Israel. Ecce ego cibabo eos erumnis, et potum dabo eis «quam fellis. Vitam ipsorum amarulentam efficiam : cibi enim auimo merenti nosturam commutant. Sicuti oculia lumen tenehrescit, ita et lingua dulcissima uti amas ritudine plena degustat, cum quod caput est, labo- rat. Non hoc igitur ait, quod aqux naturam immu- tet ; sed tantam, ait, offundam animi xgritudinem, ut vel elementa ipsa nullam passa natura mutatio- nem, videantur illis alia. Sicut enim zgrotis dulcia quoque. videntur. amara, sic et versantibus in mürore; atque his multo magis quam illis. γεις. 16. Et dispergam,eos in gentibus, quas, cic. Non omnino perituros ait, sed dispergendos los in his, illos in illis; dicebat euim in captivitatem adductos non sola captivitate, sed et peremptorum interitu cautiores evadere. VERs. 17. [lec dicit Dominus : Vocate lameuta- trices. Quid ais? Lamentatricesomni ex parte jubet con- vocari, easque sapientes nominat ? Quorsum ? De vulgi sententia sapientes in arle sua. Nam eum qui cujusve rei sit. gnarus, sapientem appellat, sicut cum ait * Veneficans veneficatur a sapiente 55, et, Ubi 9 Psal. νι, 6. χαστὰς χαθίζων αὑτοὺς τῶν γεγονότων. Ταῦτα πε- ριιδεῖν, «nal, δίχαιον; τοιούτοις φανεροῖς πράγµασι δεῖ μὴ ἀμύνασθαι; χαὶ τίς ἂν εἴποι τοῦτο; Επὶ τὰ ὄρη .1άδετε κοπετόν. "Οτι ἑξέίιπον. Οὐχέτι ἐπὶ τοὺς ἄνδρας, ἀλλ’ ἐπὶ τὰ ὄρη, ἃ τῆς εὐσεθείας [ἶσ. ἀσεθείας] ὑπόθεσις ἣν, xat ἐπὶ τὰς τρίδους θρηνεῖτε, φησίν. "Opa πῶς πανταχόθεν ἐλεεινὸν τὸν λόγον ποιεῖ, ὅταν μὴ] µόνον ἄνθρωποι ἀπολοῦνται, ἀλλὰ xai γῆ δι’ αὐτοὺς, καὶ ἔρημος, xaX οἰχουμένη, xaX οἱ λοιποὶ πάντες. Ὡς ἐχεῖ ἁλωσομένων τῶν φευγόντων, διὰ τὸ χατὰ τὸν φόδον τῶν πολεµίων ἐξελθεῖν τὴν πόλιν. Καὶ εἶπε Κύριος Διὰ τὸ ἐγκαταλιπεῖν αὐτοὺς B τὸν νέµον µου, ὃν ἔδωκα πρὸ προσώπου αὐτῶν. Οὐχ ἁπλῶς φησι, τοῦ προσώπου αὐτῶν, ἀλλ᾽ αὖ- τῶν παρόντων, μαρτυρούντων, ἑπαινούντων τὰ λε- γόμενα. Ἑπαναμιμνήσχει αὐτοὺς τῶν Év τῷ Σινᾷ [ἀ.1.1. Σιναίφ] ὄρει θαυμάτων. Διὰ τοῦτο τὰδε Aere, Κύριος. Τάδε «1έγει Κύριος. Οὐκ εἶπεν» Τάδε ποιεῖ' τάδε λέχει. Τέως ῥήματά ἐστι, καὶ ἐὰν ὑμεῖς βούλησθε, διὰ παντὸς ἔσται ῥήματα. El γὰρ δι αἰτίαν τινὰ λέγει, ἄνελε τὴν αἰτίαν. El. μὲν γὰρ πάθος fjv ὁ θυμὸς, εἰχότως ἐφοθοῦ ' sl δὲ διὰ τοῦτο λέγει, ἄνελε τοῦτο, καὶ οὐχέτι ἐρεῖ. 'O θεὸς τοῦ Ἰσραὴλ οὑχ ἔστιν ἀλλότριος, οὐκ ἔστιν ὠμὸς, οὐκ ἔστιν ἀπάνθρωπος. ᾿Αναμνήσθητι τοῦ χρόνου, πόθεν ἑχλή- θη Ἰσραῇλ. " ]δοὺ ύωμίζω αὐτοὺς ἀνάγκας, xal ποτιῶ ab- τοὺς ὕδωρ xoAnc. Κατάπικρον αὐτῶν τὸν βίον épyácopav* τὰ γὰρ σιτία τῆς ΦυχΏς ἀθυμούσης µεταθάλλει τὴν φύσιν. Καθάπερ ὀφθαλμοὶ τὸ φῶς σχότος ὁρῶσιν, οὕτω xol ἡ γλῶσσα τῶν ἡδίστων ὡς πικροτάτων ἀπογεύεται, ὅταν τὸ χεφάλαιον f] διεφθαρµένον. Οὐ τοῦτο οὖν φησιν, ὅτι την φύσιν τοῦ ὕδατος µεταθάλλει, ἀλλὰ, Τοσαύτην, qnot, χατασχεδάσω τὴν ἀθυμίαν, ὡς χαὶ τὰ στοιχεῖα µένοντα ἐπὶ τῆς οἰχείας φύσεως, ἕτερα αὐτοῖς εἶναι δόξειν. Καθάπερ γὰρ τοῖς νοσοῦσ:, xal τὰ γλυχέα πικρὰ φαίνονται, οὕτω καὶ τοῖς ἀθυμοῦσι, χαὶ τούτοις πολλῷ μᾶλλον, ἢ ἐχείνοις. Kal διασκορπιῶ αὑτοὺς ' ἐν τοῖς ἔθνεσυ D εἰς οὓς, x. τ. λ. 03 τὸ παντελῶς ἀφανισθῆναι λέγων, ἀλλὰ τοὺς μὲν £v τούτοις, τοὺς δὲ ἓν ἐχείνοις * ἔδει Υὰρ τοὺς αἰχμαλωτισθέντας, μὴ τῇ αἰχμαλωσίᾳ µόνον, ἀλλὰ xa τῇ τῶν ἀναιρουμένων ἁπωλείᾳ γενέσθαι σωφρῦ- νεστέρους. Τάδε .Ίέγει Κύριος' Κα.ιέσατε τὰς θρηγούσας. Τί λέγεις; θρηνητρίας χελεύει πανταχόθεν vuvai- xag χκαλεῖν, xal σοφὰς αὐτὰς λέγει; Τί δῄποτε; Κατὰ τὴν ἔξωθεν αὐτῶν ὑπόνοιαν σοφὰς τὴν olxelav ἐπιστήμην. Τὸν γὰρ εἰδότα τι, σοφὸν εἴωθε χαλεῖν᾽ ὡς ὅταν λέγη' Φαρμακοῦται φαρμακευομέγη πορὰ 851 FRAGMENTA IN JEREMIAM. 858 σοφοῦ. Kal* Ποῦ εἶσι' ol σοφοὶ Τάνεως; τίνος A sunt sapientes Taneos **. Quid ergo hoc facere pwe- οὖν ἔνεχεν παρακελεύεται τοῦτο ποιεῖν; ὥστε αὑτοὺς εἰς πίστιν ἀγαγεῖν καὶ διόρθωσιν * οὐχ ἵνα τοῦτο γένηται * οὐδὲ γὰρ βούλεται θρηνεῖν ἁπλῶς. Ἐν éx- χ.Ἰησίαις Yàp Κυρίου μὴ χ.αίετε δάκρυσι, φησὶν, ἀλλ' ἀδιοπιστίας ἕνεχεν, xal τοῦ πληροφορηθῆναι ἑαυτοὺς ὑπὲρ τῶν ἑσομένων. * Kal διδάξατε τὰς θυγατέρας ὑμῶν οἶμτον, καὶ τυνἡ τὴν π.Ίησίον αὐτῆς θρῆνον. 'Avutépu φῄσας' Κα.έσατε τὰς θρηνούσας, xal éA0écocar- ἐπήγαγε ταῦτα, οὕτω λέγων, ὅτι Μάτην, φησιν, ἑτέρας χαλεῖτε εἰς τὸ τὸν θρῆνον λέχειν, ἄμεινον ὑμᾶς αὐτοὺς ταῦτα μαθεῖν, ὡς οὐκ ἀρχούν- των ἐχείνων ἐπὶ τῷ πλήθει τῶν ἀναιρουμένων. "Οτι ἀγέδη θάνατος διὰ τῶν θυρίδων ὑμῶν. Οὐχ Ex τῶν παρατάξεων , οὐδὲ ἐκ τῆς µάχης xal τοῦ πολέμον. Καὶ ἔσονται οἱ νεκροὶ τῶν ἀνθρώπων εἰς παράδειγµα ἐπὶ προσώπου τοῦ πεδίου. Οἱ νεχροὶ ἔσονται ἄταφοι' χαὶ πάλιν xal τοῦτο µέ- Υιστον ἐδόχει εἶναι μῦσος' οὐ γὰρ ὄντως τοῦ θάπτον- τος τοῦτο συνέθαινεν. Mi) καυχάσθω ὁ σοφός. "Opa ποῦ τρέπει τὸν λόγον, Ἐπειδὴῇ εἰχὸς ἐξ ὑμῶν εἶναί τινας, φησὶν, ἰσχυροὺς, πλουσίους, σοφοὺς, οὐδὲν ὑμᾶς ὠφελῆσει τοῦτο, φησίν. "Opa φιλοσοφίας διδάγµατα μεγάλα καὶ θαυμαστὰ, ὅτι Οὐκ ἔστιν ἄξιον) καυχήµατος. ᾽Απόντος γὰρ τοῦ φόθου τοῦ θεοῦ, τὸ μὲν πενἰα, τὸ δὲ τιμωρία, τὸ δὲ ἀσθένεια cepit? Ut eos ad fidem sibi adhibendam induceret e! ad vite eandationem : non ut hoc. fleret; nec euim fletus per se ipsi probatur : In ecclesiis, enim, ait **, Domini ne ejuletis lacrymis ; sed ut verbis fidem faceret, et illi de futuris non ambigerent . * Vgns. 20. Et docete filias vestras lamentum, et mulier proximam suam planctum. Cum superius dixisset : Vocate lamentatrices οί eeniant **, addit lzec, sic inquiens : Frustra aliasad planctum vocatis ; melius est, vosmet hzc. addi- scere, quasi illa non sufficerent ob multitudinem eorum qui interficiebantur. VERs.21. Quia ascendit mors per fenestras vestras. Nou per instructos exercitus, non per bellum et couflictum. VEns. 22. Et erunt. morticiua. hominum ín exem- plum super faciem campi. Mortui insepulti jacebunt : ingens οἱ Ίο abomi- natio : eveniebat porro hoc. quod non esset qui se- peliret. Vzns. 25. Non glorietur sapiens. Vide quo vertat. orationem. Quandoquidem par est apud vos esse quosdam robore, divitiis, sapien- tía potentes, ea nulli, inquit, erunt vobis emolt- mento, Vide philosophicas prxsceptiones omni ad- miratione dignas, quia, Non estin quo gloriemini. Si enim timor Dei absit, tum quidem egestas, cum δείχνυται. ᾿Εὰν γάρ τις, Qno, τέ.Ίειος ἐν υἱοῖς dv- Q poena, cum infirmitas ostenditur. Nain si quis, ait, θρώπων, ἡ δὲ παρὰ cov σοφία ἁπῇ | d AA. τῆς δὲ T. σ. σορίας ἀπούστς ] εἷς οὐδὲν «Ἰογισθήσεται. Συγιεῖγ' καὶ }ινὠώσχειγ. Τί ἐστι τὸ εἰδέναι τὸν Ozhv, ἢ βίου ἐπιμελεῖσθαι θαυμαστοῦ; * Ἰδοὺ ἡμέραι ἕρχονται, Aéyec Ἱύριος, xal ἐπι- σχέψοµαι ἐπὶ πάντας περιτετμηµένους ἀκροθυ- στίαν αὐτῶν ἐπ᾽ Λἴγυπτον, καὶ ἐπὶ ᾿Ιούδαν, καὶ ἑτὶ υἱοὺς Αμιιώγ. Migo: μὲν οὖν τούτων πρὸς τοὺς ἐπὶ τῇ προ- φάσει τοῦ ναοῦ μὴ τροσδοχῶντας αἰχμαλωσίαν ἔφη. Ἐπειρῃ δὲ την περιτομὴν» προεβάλλοντο σημµεῖον τῆς πρὸς θΣὺν οἰκξ,ώσσως, λέγε: ὁ Osho, ὅτι Καὶ ἐπὶ τὰ λοιπὰ ἔθνη τὰ περιτετμηµένα ἑπάξω τὴν τιµω- ρίαν. Οὐ γὰρ ἡ περιτομὴ τὴν πρὺς ἐμὲ οἰχείωσιν σηµαίνει, ἁλλὰ τὺν τρόπον ζητώ * εἶτα κἀχείνων Κείρους ἀποφαίνων Ἰουδαίους, ἐἑπάγει ᾽ Ἐπ Αἵγυπτον, xal ἐπὶ τν ᾿Ιδουμαίαν. "Οτι ἂν περιτομὴν ἔχωσιν, ἀπερίτμητοί εἰσι τῇ gapxi* οὐ γὰρ Ot κατὰ vóuov τοῦτο ποιοῦσιν ᾽ xal γὰρ λέγονται περιτέµνεσθαι καὶ Ἰδουμαῖοι, καὶ οἱ λοιποί. Ὅσῳ δὲ χαρδία ῥελτίων, τοσούτῳ χεῖρον τὸ ἀπερίτμητον τοῦτο. Τινὲς δὲ φασιν, ὅτι οἱ Αἰγύπτιοι περιετέµνοντο, xai τοῦτο "Ηρόδοτος ἱστορεῖ. Ἐμοὶ δοχεῖ τοὺς Σαῤῥακηνούς, Τί λέγει ; ἸἈΑπερίτ- µητοί εἶσιν, Οὐχκοῦν πολλῷ μᾶλλον ὑμεῖς τῇ xap- 13. ** Micli.:, 10. * [;a. τισ ** Jerein. ix, 17. per[ectus sit. inter filios hominum, tua vero sapienlia non adsit, pro nihilo reputabitur. ' γειθ. 24.Intelligere, et nosse. Vitam degere qua adinirationem pariat, est Deum jpsum cognoscere. * VeRs. 25,26. Ecce dies veniunt, dicit Dominus, et visitabo super omnes qui circumcisa habent preputia sua super /Egyptum, ei super Judam ei. super filios Ámmon. ' Locutus est hucusque ad eos qui fidentes in tem- pli fato captivitatem nou exspectabant, Cumau- lem. circumcisionem proferrent. siguuim necessita- dinis eorum cuui Deo, ait Deus, Et ad. cxteras geu- tes cireumcisas inferam ponam. Neque enirn cir- cumcisio necessitudinem erga me siguificat, sed mo- ruin exposco probitatem. Deinceps et illis pejores Jud:eos demonstrana, addit : Super /Egyptum, super Idumearm . Quod licet cireumcisionem habeant, incircumcisi sunt carne; non enim lioc agunt secundum legem ; quippe οἱ Iduinzi, exterique circumcidere se di- cuntur : quauto autem cor nobilius, tanto illius in- Cc rceumcisio deterior. Quidam asserunt, et Hero- dotus hoc uarrat, Agyptios circumcidi solitos. Mihi videtur Saracenos. Quid sis? Circumcisi non sunt ; igitur inulto magis vos corde. At circumci- ** Sap. 1x, 0. " 859 SUPPLEMENTUM AÀD S. J. CHRYSOSTOMI OPERA. 800 duntur? Sicut igitur illis nil profuit hiec res, ita nec A δίᾳ. ᾽Αλλὰ περιτέµνονται; Ὥσπερ οὖν ἐχείνους οὗ- vobis : vos illis pejores estis. Illud autem, et super omnem altonsum circa faciem suam, de Saracenis intelligit, qui comam in po- s'eriori parte nutrientes, partem circa frontem tantum abradunt, ornaates capillos, iique sunt qui minc asseruntur gentiles. Cum autem asseruieset 908 corde super omnes gentes esse incircumcisos, ostendens, quod dicebatur non esse meram objur gationem, addit : CAP. X. * Vens. 9. Hac dicit Dominus : Juxta vias gentium nolite discere, et a signis celi nolite metuere. Hoc est, Ne circa stellarum motus tempus teratis, existimantes eos certo decretum, futurorumque scientiam. Illud autem Α signis celi, idem est ac εἰ diceret: Nea motu siderum quid futurum putetis, Vgns. 3. Quia legitima gentium vana sunt. Num quia gentes colunt, idcirco dico, Ne colatis? Non, sed quia vana sunt. Perlegem hic religionem iutelligit, Vgns. 4. Árgento ei auro decorata. Sed rursus auro deforis terra circumvestitur, rursus humana industriae opus. In malleis et clavis firmaverunt illa. At dices, stat; et hoc imbecillitas : non enim quod stet ex seliabet; quare nec deambulare valet. Quid sibi volunt clavi illi? Quis sibi Deum coa- struit? Cum videris stans, clavos illum sustinentes considera, quos si abstuleris, pronum cadet, cum videris auro nitens, subveuiant tibi qui conflarint : cum vestibus cireumdatum, lignum considera nudum ex se nihil babens, nec inditam a natura pulchritu- didem, cum ferri illud videris, tum animo tuo co- gita, lioc esse imbecillitatis. * VER$. 6. Argentum productum a Tharsis. Id est e mari. Aurum Mophaa, ex loco. Ne timeatis ea, quia non male facient. Quid igitur? annon mala inferunt atque interi- tum ? Certe, sed permittente Deo. Nec enim lictor D nisi judice permittente quidquam potest : hoc autem virtutis non est. Vens. 11. Dii qui colum et terrem. non fecerunt dispereant de terra. [ου ergo certissimum indicium si quis cceli crea- tor fuerit hic Deus verus, et qualis a propheta de- scribitur. Erubescauthzretici. Omnia enim per ipsum facta sunt **; et, 1n principio tu, Domine terram fun- dasti, eL opera manuum (uorum. sunt. coli Τὸ. Non est lioc. indicium, sed voluntaria demissio. Nam bon loe est opus Dei insigue, sed sive angeli, sivc * Joan. 1, δ. Τὸ Pal. ci, 96, δὲν ὠφέλησε τὸ πρᾶγμα, οὕτως οὐδὲ ὑμᾶς' ὑμεῖς ἐχείνων χείρους ἐστέ. Τὸ δὲ, xal ἐπὶ πάντα περικειρόµεγον τὸ κατὰ πρόσωπο» αὐτοῦ, περὶ τῶν Σαρακηνῶν λέχει, oi τὴν χόµην κατὰ «b ὄπισθεν µέρος ἑῶντες , µόνον ἀποχείρονται τὸ µέρος τὸ ἀπὶ τὸ µέτωπον, κοσμοῦν- τες τὴν *plyav, oi εἰσιν οἱ vuv. λεγόμενοι γεντίλιοι. Φήσας δὲ ἀπεριτμήτους αὐτοὺς εἶναι τὴν χαρδίαν ὑπὲρ πάντα τὸ ἔθνη, δειχνὺς, ὡς o0 λοιδορία d τὸ λεχθὲν, ἐπάχει᾽ ΚΕΦΑΛ. Ι’. Τάδε Aérec Κύριος Κατὰ τὰς ὁδοὺς τῶν ἐθγῶν μὴ µανθάνετε, καὶ ἀπὸ τῶν σημείων τοῦ obpavov D μὴ φοθεῖσθε. Τουτέστι, ΜΗ περὶ τὴν τῶν ἀστέρων χίνησιν ἆσχο- λεῖσθε, φῆφον αὐτοὺς ἐπινοοῦντες, xal γνῶσιν τῶν µελλόντων. Τὸ δὲ, Απὸ τῶν σηµείων τοῦ obparov, oloye( * Mh ἀπὺ τῆς χινῄσεως τῶν ἄστρων τόδε τι ὑπολάθητε ἔσεσθαι. “Οτι τὰ νόμιμα τῶν ἐθνῶν μάταια. Mt γὰρ ἐπειδὴ τὰ ἔθνη σέθεσθε [Tc. αέδεται]., λέγω, Mh σέθεσθε; ἁλλ᾽ ἐπειδὴ µάταιά. ὲστι. Νόμιμα ἐνταῦθα τὴν θρησχείαν φησίν. Ἁργυρίῳ καὶ χρυσίφ xexaJAAozuc uéra. ᾽Αλλὰ χρυσὸν ἔξωθεν περίχειται πάλιν 1) γη, πάλιν ἀνθρωπίνη τέχνη. Ἐν σφύραις καὶ Aoc ἑστερέωσαν αὐτά. Αλλ’ ἕστηχεν' ἀλλά τοῦτο ἑλάττωμα! οὐ γὰρ ofxo- θεν ἔχει τὴν στάσιν, ὅθεν οὐδὲ µεταθῆναι δύναται. Τί βούλονται οἱ ἦλοι; Τίς ἑαυτῷ κατασκευάζει θεόν; Ὅταν ἵδῃς ἑστὼς, ἑννόησον τοὺς κατέχοντας Ώλους, οὓς ἂν ἀφέλῃς, ἐπὶ πρόσωπον πεσεῖται ' ὅταν ἴδῃ: λαμπρὸν τῷ χρυσῷ, ἑννόησον τοὺς χωνεύσαντας ' ὅταν ἴδῃης περιθεθληµένον, ἐννόησον τὸ ξύλον τὸ γυμνὸν, ὡς οὐδὲν οἴχοθεν ἔχει, οὐδὲ φυσιχὸν χάλλος ᾽ ὅταν ἴδῃς φερόμενον, ἐννόησον ὅτι ἀσθενείας East. * Ἀργύριον πρόσθ.Ίητον ázó θαρσῆς fice. Τουτέστιν, ἀπὸ θαλάσσης. Χρυσίον Μωφάῦ * àv) τόπου. Mh φοδήθητε αὐτὰ, ὅτι οὗ μὴ καχοποιήσωσι. Τί οὖν; οὐ κακοποιοῦσιν, εἰπέ pot, οὔτε ἀναιροῦ: σιν; ᾽Αλλὰ τοῦ Θεοῦ συγχωροῦντος. Οὐδὲ γὰρ ὁ 61- µιος δύναταί τι, μὴ τοῦ δικαστοῦ συγχωροῦντος' τοῦτο δὲ οὗ δυνάμεως ἔστιν. θεοὶ ot τὸν οὐρανὺὸν καὶ τὴν γην οὑκ ἑποίη" σαν ἁπο.έσθωσαν àx τῆς γῆς. "Apa τοῦτο τεχµήριον, Ky εὐρεθῇ τις τὸν ο ρανὺν ποιῄσας, οὗτος θεὺς ἀληθὴῆς, xal τοιοῦτος, οἷον [d.14. οἷος | xaX ὁ προφήτης φῄσίν. Αἰσχυνέσθωσαν παῖδες αἱρετιχῶν. Πάντα γὰρ δι αὐτοῦ ἐγένετο. Kal, Κατ) ἀρχὰς σὺ, Κύριε, τὴν Την ἐθεμε.ίωσας, καὶ ἔργα τῶν χειρῶν σού εἰσιν οἱ οὐραγοί. Οὐ τουτ/ τεκµήριον, ἀλλὰ συγχατάδασις. O0 γὰρ δὴ τοῦτο FRAGMENTA ΙΝ JEREMIAM, 362 τοῦ θεοῦ τὸ μέγα ἔργον, ἀλλὰ εἴτε ἄγγελοι, εἴτε A archangeli, sive principatus, sive dominationes, ἀρχάγγελοι, cive ἀρχαὶ, exe δυνάμεις’ τὸ δὲ πάντων μεἶζον, ὁ σταυρός. Θεὸς ὁ ποιἠήσας τὴν γῆν àv τῇ ἱσχύϊ αὐτοῦ. Δύο τίθησι, καὶ τὴν δηµιουργίαν, χαὶ τὴν ἆρμο- νίαν τὴν ἀρίστην. Ἐννόησον γὰρ olov ἣν τὸ παρ- αχθῆναι μὲν, xal οὐρανὸν, xal γην, χεῖσθαι δὲ ἁπλῶς' πύσω μᾶλλον, xal κρεΐῖττον , οὐρανὸν χαμαὶ ἑῤῥιμ- µένον ἀναστῆσαι, xai περιθεῖναι στέγην τῇ vi. Kal τῇ φρονήσει αὐτοῦ ἐξέτεινε τὸν οὐρανόν. Καθάπερ καλύδην χατασχευάζων, οὕτως ὤρθωσεν, οὐ χατὰ μικρὸν συντιθεὶς, ἁλλ᾽ ἀθρόα παραγαγὼν . πάντα, ὥσπερ ἀπὸ ὅλων χύθων τεσσάρων τὸ πᾶν ποιῶν. omnium autem maximum crux. Vens. 13. Dominus qui fecil. terram. in [ortitu- dine sua. Duo ponit, ereationem, otque optimam disposi- tionem. Considera enim quale esset ccelum ter- ramque produci, et jacere sine ordine, quanto pul- chrius meliusque celum iin iufima projectum erigere, terramque uti tecto illo cireumvallare. Et prudentia sua extendit celum, Veluti. tugurium struens, sic erexit; non pede- tentim componens, sed simul omnia produccus, ve - luti e cubis quatuor, rerum machinam creans. Καὶ π.1ῆθος ὕδατος ἐν οὗρανῷ ἀστραπὰς εἰς Ὦ — VEns. 15. Et multitudinem aque im calo, fulgura ὑετὸν éxo(nce xal ἑξήγαγε φῶς. Τὰς βροντὰς ἐνταῦθά φησι, καὶ τὸν ὑετὸν ἐξ αὖ. τῶν. καὶ τὸ θαυμαστὸν, ὕδωρ Ίχον ποιεῖ, φησί. Τὰ νέφη ποιεῖ τὰς βροντάς. Τίνος ἔνεχεν αἱ Bpovtal ; τοῦ χαταπλῆξαι, xal Φωυφρονίσαι. Πῶς χκατέχεται τὸ ὕδωρ, εἰπὲ, ἓν ἀέρι; Ilo; τὸ χατωφέρας, xaX xa- τάῤῥυτον, ὥσπερ Éx τινος μηχανῆς, ἀνωμετέωρον γέχνεται; Πῶς οὐ ῥήγνυται τὰ νέφη προσαρασσόµενα ἀλλήλοις; Hg σῶμα χαῦνον οὕτω, φέρει τοσοῦτον ὄγχον, εἰπέ, pot τὸ τῶν νεφῶν. Ἐΐδες τὸ θαυµατο- ποιόν; Εἶδες τὸν ἀριστοτέχνην; ᾿Ανωθέν σοι τὴν γῆν ἄρξει, χτύπους πολλοὺς πρότερον ἀποτελῶν, ἵνα μηδὲν αὐτόματον εἶναι νομίζῃς. Καὶ ἀν ήγαγε vspéJac ἐξ ἑσχάτου τῆς γῆς. Τουτέστιν, ἀλλαχόθεν ἀλλαχοῦ φέρει ταῦτα * xal τοσοῦτον βαδίσαι ἐχεῖ εὔπορον µόνον, ὅπουπερ ἂν προστάττῃ. ᾽Αστρεαπὰς εἰς ὑετὸν ἐποίησεν. Καὶ μὴν καὶ ἀστραπῆς χωρὶς Ὑένοιτ ἂν ὑετὸς, xài ἐν εὐδίᾳ ἀστραπή. Αλλ' ὅταν ὀρῶμεν ἐν εὐδίᾳ, μαχρὸν εἰκὸς εἶναι χειμῶνα, ἀστραπὴ ἐξέρχεται ἐπὶ πᾶσαν τὴν γῆν, καὶ πᾶσαν ἐπιτρέχει τὴν οἴχου- µένην * τὸ δὲ πῶς γίνεται οὐκ οἶδα. "Opa οὐχὶ µε- ρικὰς τὰς εὑεργεσίας λέγει, ἀλλὰ τὰς χαθολικἁς, | ἐπειδὴ πρὺς τοὺς θεοὺς ὁ λόγος ἣν αὐτῷ. Ἐμωράνθη πᾶς ἄνθρωπος ἀπὸ γγώσεως, xat- ησχύνύη, ὅτι ψευδῆ ἐχώνεισαν. El γὰρ xoi σφόδρα ἐστὶ σοφὸς, ἀλλὰ μωρὰ ἐπ- εδείξατο ἐπὶ τοῖς γλυπτοῖς. Μάταιά ἐστιν ἔργα, ἐν καιρῷ ἐπισκοπῆς αὐτῶν ázoJovrcat. Ὅταν ἡ πόλις ἁλῷ, καὶ αὐτὰ τῆς τιμωρίας xot- νωνήσονσιν. Οὐκ ἔστι τοιαύτη ἡ μερὶς ᾿Ιακώδ. Τουτέστιν, οὗ χειροποίητον ἔχει θεόν ΄ ὅτι 0 π.1ά- σας τὰ πάντα, οὗτος xAnpovopla αὐτοῦ. Ἐνταῦθα τὸ κ.Ἰηρονομία περιττῶς κεῖται. Ἑρμηνεύεται δὲ παρὰ τῷ Ἑλληνικῷ ἀσαφῶς * à δὲ βούλεται εἰπεῖν, τοῦτό ἐστιν 'Η μερὶς "Iaxi6 οὐχ ἔστιν oia ἡ τῶν ἐθνῶν. Ἵνα εἴπῃ, Οὐκ ἔχει θεὸν χειροτονητόν. "Αλλά τίνα; Tiv πλάστην τῶν ἁπάντων, τουτέστι τὸν Δημιουρ- in pluvias fecit, et eduxit lumen. Tonitrua hic ait, et pluviam quze fit ex eis : et quod mirum est, aquam, ait, strepitus edit. Nebulze tonitrua generant. Ad quid tonitrua ? ad incutien- dum terrorem, et continendum in officio. D c, Quomodo in aere aqua ? Quomodo quod natura fer- tar, et. fluit ad inferiora veluti machina quadam sublime ascendit? Quomodo nubes non franguntur collise ad invicem? Dic quomodo corpus nubium adeo tenue tantum pondus fert? Viilisti rerum admirandarum opificem? Vidisti optimum artifi- cem ? Desuper bi terram ingentibus prius editis strepitibus, ne quid temere fortuitoque evenire su- spiceris. Eti eduxit nubes ab extremo terra. Που est, aliunde aliorsum has transfert; tantum- que itineris solum conflcere illis licet, quantum prascripserit. Fulgura in pluviam fecit. Et tamen absque fulgure ctiam defluere imher potest, et sereno quoque ccelo falgura micant. Sed cum sereno colo viderimus, diuturnam hiemein fore conjectamus, falgur per universam lerram corruscat, οἱ tolum percurrit orbem, sed quomo:o flet ignoro. Vide : non privata beneficia recenset, sed communia; quoniam ad deos sermonem ba- bebat. Vgns. 14. Stultus factus est omnis homo a scientia, D confusus est, quia falsa conflarit. Nam et si valde scientia praestat fatuitatem, ta- men in sculpiilibus ostendit. VgNs. 15. Vana suni opera... in tempore visita- tionis sue peribunt. Cuin fuerit capta civitas, ipsa quoque penarum partem sibi vindicabunt. Vgns. 16. Non est talis pars Jacob. Hoc est, non manufactum habet Deum. Qui enim formavit omnia, ipse est hereditas ejus. Hic vox, hereditas, superflue posita est. Porro apud Gracum interpretem obscure exponitur ; boc tamen est, quod vult dicere : Pars Jaceb non est, qualis gentium. Ac si diceret : Non habet Deum suffragiis electum. Sed quem? Rerum omnium formatorem, 863 SUPPLEMENTUM AD S. J. CIIRYSOSTOMI OPERA. δὲ Creatorem, etc. Et Jsrael. virga. hereditatis ejus. A Υόν. Καὶ opahA fá660c xAnpovoulac αὐτοῦ Ipse autem, ait, habet Israelem pro hereditate, id est, elegit eum. Quis autem est bie? Dominus exer- citum nomen ejus, hoc est, omnium Dominus. Vegus. 17. Congregavit de foris substantiam suam que habi.a, etc. l]pse enim eos dissolutos ac dispersos in unum congessit; οἱ iterum dispersit, οἱ iterum congre- gavit, ostendens eumdem se esse qui prius congre- - gaverat, qui sanat. contritos corde, et ligal contri- tiones eorum. Congregavit de foris substantiam tuam, lloc est, fecit ut alienis divitiis potireris, spo- liavit enim AEgyptios. Que habitat in. electis, hoc est, et uL optimam coleres terram effecit. V&ns. 18. Ecce ego supplantabo,... wu inveniatur ?laga sua. Nam quia non ut hominibus ipsis attendebant, nec bona illi a Deo manare existimabant, sed di- cebant, Robore nostro habemus cornua; Deus au- tei nec bona nec mala dabit : proptera inquit : Ut inveniatur plaga tua. * Ecce ego arefaciam habitantes terram. Hoc est imbecilles reddam. VEns. 19. Vo super contritione sua... Doloris plena est plaga tua. Juste cum ex malitia, cum a Deo, cum per iram, cum ex insidiis hominum. Es persona urbis serinones lios facit. At ego dixi : Ne hoc vulnus est, cictera enim non erant vulnera toleranda, sed gravia. * Et ego dizi : Sane lioc vulnus meum est. Propheta est qui loquitur propter mala Judao- TUm ingemiscens. Vgns. 20. Tabernaculum (uum vastatum est, et periit, et omnes pelles mea. lloc est, cecidit : est autem sermo de Jerusalem. Moc est, non valuerunt me circumvallare maenia. Αὐτὸς δὲ, φησὶν, ἔχει τὸν Ἱσραὴλ, ἀντὶ κληρονοµίας, τουτέστιν͵ ἐξελέξατο αὐτόν. Τίς δὲ οὗτος; Κύριος tor δυνάµεων ὄνομα αὐτῷ. Τοῦτό ἐστιν, ὁ τῶν ἁπάντων Κύριος. Συγήγαγεν ἔξωθεν τὴν ὑπόστασιν αὑτοῦ κατ- οιχοῦσαγ. Αὐτὸς γὰρ αὐτοὺς συνεχρότησε διαλελυµένους, xai διεσπαρµένους * xal πάλιν διξσκχόρπισε, xa: πάλιν συνΆγαγεν, δειχνὺς ὅτι xal ὁ πρότερον συν- άγων, αὐτός ἐστιν, ὁ ἰώμεγος τοὺς συν ζετριµµέγους τῇ χαρδίᾳ, xal δεσμεύων τὰ συντρίµµατα αὐτῶν. Συν ήγαγεν ἔξω τὴν ὑπόστασίν σου. Τουτέστι τὸν ἀλλότριον σε πλοῦτον ἐπικομίσασθα: πεποίηχεν' ἐσχύλευσε γὰρ Αἰγυπτίους. Κατοιχοῦσα B ἐν ἐχ.λεχτοῖς. Τουτέστι, xai ἐν τῇ καλλίστῃ Yi χατοικίσαι πεποίηχε. "600b ἐγὼ σχε.ίζω, ὅπως εὑρεθῇ "| π.Ίη- TU σου. Ἐπειδὴ γὰρ οὐχ ὡς ἀνθρώποις προσεῖχον αὐτοῖς, οὐδὲ παρὰ θεοῦ οὗτοι ἑνόμιζον εἶναι τὰ ἀγαθά ἀλλ' ἔλεγον Ἐν τῇ ἰσχύῖ ἡμῶν ἔχομεν χέρατα * ὁ δὲ Κύριος οὗ μὴ ἀγαθοποιήσῃ, οὐδ' o5 μὴ κακοποιἠσῃ’ διὰ τοῦτό φησιν, Ὅπως εὑρεθῃ ἡ π.ληγή σου. * "Jóov ἐγὼ σκ.ἑηρυγῶ τοὺς xatouobrcac τὴν ΥΠ», Τουτέστιν ἀσθενεῖς ἑργάσομαι. Oval ἐπὶ συγτρἰμματί σου.... 'AÀArnpá ἡ απ. ληγη σου. 6 Διχαίως ὅταν ἀπὸ κακίας jj, ὅταν παρὰ θεοῦ, ὅταν κατὰ ὀργὴν, ὅταν χατὰ ἐπιθουλὴν ἀνθρώ- ων, 'Q; £x τῆς πόλεως ποιεῖται τοὺς λόγους. Κάγὼ εἴπα, οὕτως τοῦτο τραῦμά box. Τὰ γὰρ ἄλλα οὐχ ἦν τραύματα φορητὰ, ἀλλὰ δεινά. * Kal ἐγὼ εἶπον, Οὕτως τὸ τραῦμά gol ἐστιν. Ὁ-προφήτης λάχει, ὀδυρόμενος διὰ τὰ xax&à τῶν Ἰουδαίων. 'H σχηνή σου ἑτιλαιπώρησεν ' (Aero, xal xà- σαι αἱ δέῤῥεις µου. ”.Τουτέστιν, ἔπεσε ' λέγει Cb περὶ τῆς Ἱερου- σαλήμ. Τουτέστι, Τὰ τείχη οὐκ ἴσχυσάν µε περιθα- λεῖν. Hoc est, mala vehementia irruperunt. Nec enim D Τουτέστι, χατεσφράγισαν |ἶσ. κατεισέφρησαν.] tàálem exspectabant irruptionem. * VEns. 25. Scio, Domine, quia non est hominis via ejus (1). De Babylonio loquitur. CAP. XI. Vgns. 1, 2. Verbum quod facium est ad Jeremiam a Domino, dicens : Audite verba testamenti hujus, Ostendit jam iuanam esse sermonem dicentium, "! Psal. cxLvi, 3. μεγάλα τὰ δεινά. OD γὰρ οὕτως προσεδόχησαν τὰ τῆς ἐφόδου. ' Οἴδα, Νύριε, ὅτι οὐχὶ τοῦ ἀνθρώπου 1) ὁδὺς αὐτοῦ. Περὶ τοῦ Βαθυλωνίου λέγει. ΚΕΦΑΛ. ΙΛ’. 'O Aóyoc ὁ γεγόµεγος πρὸς τὸν “ἹἹερεμίαν παρὰ Κυρίου «Ἰέγων * Ἀκούσατε τοὺς .Ἰόγους τῆς δια- θήκης ταύτης. Δείδσς µάταιον τὸν λόγον τῶν λεγόντων, ὡς οὐδὰ (1) Egregiam Chrysostomi homiliam in illud, Non est hominis via. ejus, lege Edit. Nov. t. VI, col. 424. 805 FRAGMENTA IN JEREMIAM. 860 ἁμαρτάνοντας αὐτοὺς χολάσει θεὺς, προνοῶν τοῦ 4 Deum, cum dc templo curam gereret, etiam peccat vaoU * xai ὡς οὐδὲ ix τῆς περιτομῆς ὕφελός τι Έξουσιν ἁμαρτάνοντες εἰς O:óv. Διὰ τοῦτο ἀπειλεῖ αὐτοῖς, ὡς Tiv ἑσχάτην ὑφέξεσθε τιµωρίαν μὴ ἀχού- σαντες τῆς τοῦ προφἠτου παραινέσεως. * Επιχατάρατος ἄνθρωπος, ὃς ovx ἀχούσει τὸν «Ίόγον τῆς διαθήκης ταύτης, ἧς ἑνετει.14- µη» τοῖς πατράσιν ὑμῶν, ἐν ἡμέρᾳ ᾗ ἂν ἡγαγον αὐτοὺς ix γῆς Αἱγύπτου., ἐκ τῆς καμίνου τῆς σιδηρᾶς. 'O Εθραῖος, ἑκ τῆς καµινου σιδήρου, λέγει. Ἵνα εἴπῃ, ὅτι Οἱ πατέρες ὑμῶν οὕτως χαχοῖς δια- φόροις ἐνέπεσον, ὡς ὁ σίδηρος ἐν χαμίνῳ µαλαττό- µενος καὶ τυπτόµενος. »Πῶς τῶν Αἰγυπτίων ἤχουσεν [fc. Πῶς ὑπὸ τῶν Αἰγυπτίων xai ταλαιπωρούμµενοι χαὶ ἀναιρούμενοι Ίχουον]; ἵνα δείξη ὅτι δυνατὸν ἀχκούειν, ὅταν θέ- λωσι. Ἡηλὸς $v καὶ πλινθία, καὶ οὐὖδεὶς ἀντέλεγεν " ἄνεσις χαὶ μάννα, χαὶ ἐγόγγυζον. Αλλ) οὐδὲν µέγα ἐδόχει εἶναι τοῖς παχυτέροις. Ὅπως σῖήσω τὸν ὄρκον ου, ὃν coca τοῖς πατράσιν ὑμῶν τοῦ δοῦναι. Οὕτω xaY ἐν τῇ Καινῇ ποιεῖ , ἐξείλετο ἡμᾶς δονυ- λείας χαλεπης, καὶ τυραννίδος ἀφορῆτου καὶ δει- νης, οὐδὲ καλέσασιν αὐτὸν, οὐδὲ δττθεῖσιν αὐτοῦ ἔδωχε νόµον. Καὶ πάλιν ὑπ'σχνεῖται δώσειν βασιλείαν εὐρανῶν. Αγάγνωῦθι τοὺς «Ίόγους τούτους, κ. τ.λ. xal οὐχ éxolqcow. "Opa ἀνθρωπίνην συµπάθειαν , ἐλεηθῆναι µόνον βουλομένου αὐτοὺς, οὐχὶ τὸ δίχαιον σκοποῦντος, ἀλλά τ) συγγενές. ᾿Ἑτέρως φείδεται πατῆρ, ἑτέρως ξένος. Πατῆρ πολλάκις χολάζει, xaY οὗ χάµπτεται * ὁ δὲ ἀλλότριος ὁρῶν χάµπτεται. "Apa φ'λοστοργότε- ρος οὗτος παρ) ἡμῖν ; Παρίημι πάντα ἐχεῖνα ἀπὸ τοῦ νῦν ' ἕστω παρά- δειγµα µέγιστον αὐτοῖς τὰ πάτρια xaxá. Εὐὑρέθη σύγδεσμος ἐν ἀγδράσυο' Ιούδα. Τὴν πλοχὴν τῶν xaxov τὴν διὰ τὰ ἁμαρτήματα λέγει. Ἐπεστράφησαν ἐπὶ τὰς ἁδικίας τῶν πατέρων αὐτῶν τῶν προτέρω». Ποία συγγνώμη; Τί δύσχολον; Τί χαλεπόν; χα- λεπὸν τὸ ἁμαρτεῖν. Οὐχ ἑώρων παράδειγµα τοὺς προγόνους. Kal σὺ uj πρυσεύχου περὶ τοῦ «Ίαοῦ τούτου. "Οτι οὐκ εἰσακούσομαι. Είδες ἀπόφασιν ; χαὶ μὴν ἄνω εἶπες, ὅτι Οὺκ εἰσαχούσομαί σου. xat πάλιν λέχεις' ᾽Ανάγνωθι τοὺς λόγους τούτους. Καὶ πάλιν δίδως πρόφασιν σω- τηρίας, λέγων * Ἐὰν διορθοῦντες διορθώσητε τὰς ὁδοὺς ὑμῶν xal τὰ ἐπιτηδεύματα ὑμῶ». Tl ἡ ἡγαπημένη ἑν τῷ οἵχῳ µου ἑποίησε 86é- Ἄυγμα; Ποῖον ἔχει τὸ πρᾶγμα λόγον; Tiva ἂν ἔχοι xatobv ἐνταῦθα τὸ λέχειν; Οὐχὶ τοῦ ἀνθρώπου f) ὁδὸὺς αὐτοῦ; Ποίους πόνους οὐκ Ἠνεγχε; τίνας ἱδρῶτας, ποίους ἀγῶνας [οὐχ] ὑπέμεινε; llofog 53:000; ; Ἐμὲ πα- tes ipsos non puniturum : et. eos nil ob circumcei- sionem relaturos utilitatis, si Deum offenderent. Quapropter illis extremum minatur supplicium, si adhortationibus prophet:e amimum non advertant. * Vens. 3, 4. Maledictus homo qui non audiet ver- bum testamenti hujus, quod mandati patribus vestris in die, qua eduxi vos de terra /Egypii, de fornace fer- rea. Hebraeus de camino ferri legit. Ae si dicat : Patres vestri sic malis variis afflictati fuerunt, quemad- modum ferrum in camino, dum subigitur et per- cutilur. * Quomodo ab /Egyptiis afflicti οἱ perditi audie- B bani? ut ostenderet non esse impossibile audire, si velint. Lutum erat, et lateres, οἱ nemo contradice- bat; vacatio laborum et manna, et murmurabant, Sed nil magnum esse rudioribus videbatur. VEns. D. Ut statuam. juramentum meum, quod juravi patribus vestris daturum. Ita et novo facit testamento : eruit. nos a. dira servitute et tyrannide gravi, πο minime tolerabili * qui nec vocabamus ipsum, nec rogabamus, legem dedit. Tandemque regnum eoeloruui se traditurum promittit. Vens. 6. Lege verba hac, etc. et non fecerunt, Vide humanum affectum, misericordiam tantum illis fptantem nec perpendentis quid justum, sed natura affinitatem. Pater aliter, aliter extraneus virg: parcit. Pater «προ punit, et non flectitur; ex - traneus vero, dum videt, flectitur. Eritne igitur hic illo filiorum amantior? 007 Omnia illa ex nunc preterco. Sint ipsis pro exemplo maximo paterng calamitates. Vgns. 9. Inventa est colligatio in viris Juda. Malorum ait seriem ex delictis ortam, | Vrns. 10. Πευετεὶ sunt ad iniquitates patrum suo- rum priorum. Qua venia ? Quid difficile? Quid arduum? arduum est peccare. Noune illis exemplo majores erant ? Vgns. 14. Et tu noli orare pro populo hoe Quia non exaudiam. Vidistin" sententiam ? Et cerlesupra dixeras, quod non exaudiam te. Et iterum inquis, Percurre ser- mones hos. Et iterum das salutis occasionem di- cens : Si emendantes. einendabitis vias vestras, el niores vestros. Vkns. 15. Quid dilecta in domo mea fecit abomi- nalionem ? Qu: reddi posset hujus rei ratio? Quanam occa- sione dictum hic est : Non est in homine via ejus? Quos labores non pertulit? quos sudores? quz non subivit certamina? Qui lapsus? me vult irritare. 801 SUPPLEMENTUM AD S. J. CHRYSOSTOMI OPERA. Cur in me contumeliosa fuit dilecta ? si enim ean A ροξύναι βούλεται. Διατί εἰς ἐμὲ ἐνύθρισεν ἡ πεφι- non amarem, cur injuriosam se praestitit? Id est, Quare tanto a me studio amata, in. tem- plo cultus imei idola venerata est? Num preces, et carnes sancte auferant. a te iniquitatem tuam? hoc est, Num sacrificia mihi oblata purgabunt tuam idololatriam. dum colis idola? aut istos effugies ? hoc est, verborum cultu. Numquid vela, et carnes sáncte auferent ? Et certe ad hoc data sunt, ut. corporales non spontaneas tollerent, non quz sunt hujusmodi. * VEns. 16. Olivam pulcliram, bene opacam specie vocavit Dominus nomen tuum , ad vocem circumci- sionis ejus. Ego enim te continue virescentem , quemadmo- dum olivam feci. Illo autem, Ad vocem circumci- sionis ejus, hoc est, non habentem fructum incir- cumcisum, quasi dicerel, immundum. Sed undique ιο exornavi, et legibus, et cultu, et sacerdotum adwinisiratione, et providentia mea. Ezarsit ignis super eam, Sed violenter asciscisti, inquit, libi preuam. Et inutiles facti sunt rami ejus. Πίου est, sine fructibus mansit. ο audiens pro- phela, ac majori animi dolore oppressus, Deo pro populo preces effundebat. Cum autem superius dixissel Deus : Et tu noli orare pro populo isto, et harum rerum arguinenta adduxisset : Quid decia in domo mea [(ecit abominationem ? e reliqua, adhuc pro populo propheta instante, Deua populi malitiam manifestare cupiens, et quod eos non pe» nitet rerum male gestarum, propheta ipsi quod in eummet moliebantur palam fecit, et nonu credenti manifeste ostendit eorum iniquitatem. Beipsa divitias prz oculis posuit. Ubertiate divi- tias expressit, pulchritudinem arbore que peremuc virescit et frondet. Ad vocem circumcisionis ejus accensus. δεί ignis super eam : magna (tribulatio super se. lloc est nec parvo tempore ponas dabis, sed in- gens supplicium propter iniquitates tuas. λημένη; εἰ γὰρ ph ἑφίλουν αὑτὴν τίνος ἕνεχεν ὕδρισεν ; Τουτέστι, Διατί fj ὑπ' ἐμοῦ τοσοῦτον ἀγαπηθεῖσα εἰς τὸν vaby τῆς ἐμῆς προσκυνήσεως τοῖς εἰδώλοις ἑλάτρευεν; Mi εὐχαὶ καὶ κρέα ἅγια ἀφαιροῦσιν ἀπὸ coU τὴν κακἰαν σου; Τουτέστι, Mh τὸ θύειν ἐμοὶ χαθαίρει σου τὴν εἰδωλολατρείαν, λατρεύουσαν τοῖς εἰδώλοις ; 7) τούτους διαφεύξῃ ; τοντέστι τῇ διὰ τῶν λόγων λατρεία. M] εὐχαὶ xal xpéa ἅγια ἀφε-Ιοῦσι; Καὶ μὴν εἰς τοῦτο ἑδόθησαν, ἵνα ἀφέλωσι τὰς σω- ματικὰς τὰς ἀχουσίους, ἀλλ᾽ οὐχὶ τὰς τοιαύτας. * 'EJalax opalav , εὔσχιον τῷ εἴδει ἑκάεσε Κύριος τὸ ὄνομά σου εἰς φωνἣν περιτοµῆς αὐτῆς, Ἐγὼ μὲν γὰρ ἀεὶ θάλλουσάν σε ἑποίησα, χαθάπερ ἑλαίαν. Τὸ δὲ, Elc φωγ]ν' διατομῆς αὐτῆς, τουτ- έστι uf ἔχουσαν χαρπὸν ἀπερίτμητον, ἵνα εἴπῃ ἀχά- θαρτον. ᾽Αλλὰ πανταχόθεν σε ἑχόσμησα, xal τοῖς νοµίµοις, xat τῇ λατρείᾳ, xa τῇ τῶν ἱερέων ἔπιστα- σίᾳ, καὶ τῇ παρ ἑμαυτοῦ προνοίᾳ. ᾿Ανήφθη xvp ἐπ αὑτήν. ᾽λλλ' ἑπεσπάσω, qnot, τὴν τιµωρίαν. * Kal ἠχρειώθησαν οἱ κχ.ιάδοι αὐτῆς. Τουτέστιν ἄχαρπος ἔμεινε. Ταῦτα ἀχούων ὁ προ- φήτης εἰς πλείονα ἀθυμίαν χαταπίπτων ἱχέτευε τὸν θεὸν ὑπὲρ τοῦ λαοῦ. Εἱρηχὼς οὖν ὑπεράνω, Kal σὺ μὴ απροσεύχου ὑπὲρ τοῦ ἁαοῦ τούτου: xo ἐπαγαγὼν τούτων τὸν ἔλεγχον ἀπὸ τοῦ, Τί ἡ ἡγα- πημένη ἑν τῷ olxq µου ἐποίησε βδέΊυγμα; xal τὰ ἑξης ^ ἐπειδὴ ἔτι ἐπέμενεν ὑπὲρ τοῦ Xaov, βου- λόμενος ὁ θεὸς δεῖξαι τοῦ πλήθους τὴν xaxíav, xal ὡς ἀμεταμέλητα πταἰουσι, xai τὴν κατ αὐτοῦ βου- λην ἐμήννσε τῷ προφήτῃ, xal ἀπιστοῦντι σαφῶς ἔδειξεν αὐτῶν τὴν xaxlav. Πείρα [ἶσ. τῇ ὥρᾳ 7) τῇ 61002], τὸν πλοῦτον παρ- ἐστησεν. Τὸ κάλλος ἀπὸ τοῦ δένδρου, τὸ διηνεχὲς τῆς ζωῆς, τὸ ἀειθαλές, Elc φωγἡν περιτοµῆς αὐτῆς ἀνήφθη zbp ἐπ αὐτὴν, ueydAn ἡ 0Atyric ἐπὶ cé. Τουτέστιν, Οὐδὲ πρὸς βραχὺ δώσεις δίην, ἀλλὰ τιµωρίαν µεχίστην διὰ τὰς ἁμαρτίας σου. Ύπμο. 17. Et. Dominus qui plantavit te, locutus Ὁ Καὶ Κύριος ὁ καταφυτεύσας σε, ὁ.14ησεν ἐπὶ est super te mala, pro. malitia domus Israel. Summa nequitia, cum talis punit; (qui. tantam exhibet providentiam, ipse irrogat puenam ; non enim quam tantopere diligebat, tam repente pro- jiceret, ni maximam in illa sciret inesse nequi- tiam : qui eam nullo sui merito adeo adamavit, tan- taque cura complexus est, nou ito stalim ab ea recederet. Ingentis igitur boc pravitatis indicium. * Veas. 18. Domine, notum fac mihi, el cognoscam. Tunc vidi studia eorum. Hoc est, antequam mihi hac nota faceres, late- bant. Qua autem crant lisc? Cum in me delinquebant, non videbas ; cum hzc petulanter agebant, non inspexisti ; sed dicebas : σὲ xaxà, ἀγτὶ τῆς xaxíac οἴκου '"IcpastA. Ἡ μεγίστη καχία, ὅταν ὁ τοιοῦτος χολάζῃ, ὁ τοσ- αύτην ἐπιδειχνύμενος πρόνοιαν , αὐτὸς ὁ τιμωριύ- µενος ᾗ οὗ γὰρ ἂν fjv ἑφίλει ἀθρόον οὕτως ἔρὲι- πτεν, εἰ μὴ πολλὴν δει xaxíav οὖσαν * ὁ μηδὲν κατ- ορθωκνῖαν οὕτω φιλήσας, xal ἐπιμελείας µετα- δοὺς τοσαῦσης, οὕτως οὐκ ἂν ἀπέστη εὐθέως. "Docs εἰχότως μεγἰστης τοῦτο καχίας τεχµἠριον. "Κύριε, γώρισόν pot, xad γνώσομαι. Τότε εἶδον' τὰ ἐπιτηδεύματα αὑτῶν. Τουτέστιν ἐλάνθανόν µε πρὸ τοῦ σε γνωρίσαι pot. Τίνα δὲ ἣν ταῦτα; “"Οτε εἰς ἐμὲ ἡμάρτανον, οὐχ ἑώρας * ὅτε τοιαῦτα Ὀθριζον οὐκ εἶδες, ἀλλ᾽ ἔλεγες' Οὐχὶ τοῦ ἀνθρώπον 869 FRAGMENTA IN JEREMIAM. 870 4 ὁδὺς αὐτοῦ. Διατί μὴ λέχεις χαὶ vov* Οὐχὶ τοῦ Α Non estin homine via ejus **. Propter quid et nune ἀνθρώπου ἡ óc αὐτοῦ, ἀλλὰ τὰ ἐπιτηδεύματα αὑτῶν χαλεῖς ; Εγὼ δὲ ὡς ἁργίον dxaxor ἀἁγόμενον τοῦ θύεσθαι, οὖκ ἔγνγων ἐπ ἐμὲ &éAopylcarco «ογισμὸν πο- Ynpór. Τινὲς ταῦτα εἰς τὸν Χριστὸν ἐχλαμθάνουσιν, ἀλλ᾽ ἡμεῖς τέως τῆς ἱστορίας ἑχώμεθα μηδὲν ἐγχαλοῦν- τες ἐχείνοις. Πανταχόθε» γὰρ ἡ Ἐκχλησία oixobo- µείσθω. Δεύτερον ἤδη τῷ προφήτῃ εἶπε' Mi εὔχου ὑπὲρ αὐτῶν, xal οὐχ ἁπλῶς εἶπεν, ἀλλὰ χαὶ τὰς αἰτίας προσέθηχε. Kal τοι εἰ xal ἁπλῶς Tv εἰρηχὼς, ἔδει ἀχουσθῆναι΄ νῦν δὲ χαὶ τὰς αἰτίας λέγει. Οὐχ ὁρᾷς τί αὐτοὶ ποιοῦσιν; ἐπεὶ οὖν διὰ τῶν λόγων οὐχ ἔπειθεν αὐτὸν, δι ἔργων ἔπεισε, χαὶ τὴν εἰς αὐτὸν ὕδριν ἔδειξεν. Φιλοσοφεῖς σὺ, φησὶν, ἐν οἷς ὑδρίξζομαι ἐγώ. "Opa ἐπιείχειαν, καὶ ταπεινότητα. Ἐπειδὴ γὰρ εἰχὸς ἣν ἐχείνους ταῖς εὐχαῖς ταῖς τού- του θαῤῥοῦντας γενέσθαι χείρους, οὗτος δὲ οὐχ Ἀνεί- χετο μὴ εὔχεσθαι ὑπὲρ αὐτῶν * δεῖξαι αὐτῷ βουλό- µενος, ὅτι οὐχ ἔστι τοῦ θεοῦ φιλανθρωπότερος, ἁλλὰ οὐδὲ κατὰ μικρὺν ἑἐγγὺς , ὅρα τἰ ποιεῖ. Toug δόλους αὐτῶν χαὶ τὰς βουλὰς χατασχευάζει γενέσθαι φανερὰ», ἐχπομπεύων ταῦτα, χαὶ τί ἕπραττον, xal τί ἔλεγον. "Iva. μµάθῃ ὅτι οὐχ ἀπορῶν αὐτῶν οὐκ ἀχούτι, ἁλλ᾽ ἀναξίους ὄντας οὐκ ἐλεεῖ. Ἐγὼ δὲ ὡς dgrlor ἄκακον. θαυμαστὴ ἡ ἀφέλεια τοῦ προφήητου. Οὐδὲν οὕτως ὁ θεὺς προσίεται' ἄρα xal τὰ πρότερα ἓξ ἀφελοῦς (C πείρας ἔπαθεν. Δεῦτε, καὶ ἐμθάλωμεν ξύλον εἰς τὸν ἄρτον αὐτοῦ. Ti ἐστι ξύλον ; Σταυρώσωμεν αὐτὸν, ὡς ἐπιχατά- ῥατον, μηδὲ κχοινῷ τελευτήσει θανάτῳ, xal μετὰ ὀμονοίας 1j χαχία. * CEx' ἐμὲ ἐἑ.ογίσαγτο «Ἰογ:σμὸν, «Ῥέγοντες ' Δεῦτε, καὶ ἐμθά.Ίωμεν £UAor elc τὸν ἄρτον αὐτοῦ, xal ἑκτρίψωμεν αὐτὸν ἀπὸ γῆς ζώντων. Τουτέστι ῥίναν θανάσιμον’ τοῦτο γὰρ λέγει ξύλον. Κύρ;ε, κρίνων δίκαια. Ἴδοιμι τὴ» παρὰ cov ἐχδίκησιν ἐξ αὐτῶν, ὅτι αρὸς σὲ ἀπεκά λ1υγα τὸ δικαίωμά µου. Τουτέστι διχαίαν εἴσπραξαι παρ) αὐτῶν δίχην. pn Γνοὺς γὰρ αὐτῶν τὴν πονηρίαν, ἑπαύσατο τοῦ προσ- εὐχεσθαι. "Opa παῤῥησίαν ἁπλῶς, καὶ εἰχη ταῦτα πάσχω * παρὰ σοῦ βούλομαι ἐχδίχησιν, ἂν θέλῃς, φησίν. 02x ἂν δὲ γένοιτο παρὰ σοῦ, ὃ μὴ μετὰ τοῦ Ótxalou Υέ- νοιτο, ὡς ὅταν παρὰ τοῦ χριτοῦ dj ἀπαίτησις. Οὐχ ἁπλῶς εἶπεν χρίνων δίκαια, δοχιµάζων νεφρούς. El τι λάθρα χατ᾽ αὐτῶν τετόλµηται, εἴ τι χατὰ διά- νειαν, σὺ οἶδας ὁ τὰ ἀπόῤῥητα πάντων εἰδώς. Πρὸς σὲ ἀπεκά ἴυγα τὸ δικαἰωμά µου. Τουτέστι τὰ δίχαιά μού σοι εἶπον. Σὺ Κύριος En- 1 Jerem. x, 32. ? Jerem. xi, 14. PaArROL. GR. LXIV. non dicis : Nom est hominis via ejus, sed studia eorum vocas? Vgns. 19. Ego autem quasi agnus innocens ductus a1 immolandum non cognoscebam : super me cogita- verunt cogitationem malam. Quidam bzc uti de Christo intelligenda explicant. Sed nos nil ipsos improbantes, listorize cursum. se- quamur. Omni enim ος parte zdificatur Ecclesia. Jam secundo Prophetae dixerat : Ne ores pro his **; nec eolum dixit, sed et causas adjunxit. Quanquam si eliam nude protulisset, audiendus erat : nunc vero et causas affert. Nonne vides quid agant? Postquam igitur verbis eura non persuaserat, factia persuasit, et illatam sibi injuriam palam ostendit. B Tu, inquit, philosopharis, in quibus ego contume- liis impetor. Considera humilitatem, et sequapimi- tatem. Cum enim non absonum esset eos. hujus precibus fidentes pejores evadere, hie autem pro illis non orare nequaquam pateretur : volens illi ostendere Deo eum non esse humaniorem, sed ne parum quidem accedere ad ejus pietatem, vide quid faciat : dolos eorum consiliaque patefacit, publi- cans hzc, et quid agerent, quidque dicerent ; ut in- telligeret quod non inops animi eos non audiret, sed quod digni non essent qui misericordiam expe- rirentur. Ego autem quasi agnus innocens. Mira prophetz simplicitas. Nil ita Deo gratum. Ergo et priora ex simplicitatis experimento susti- nuit. Venite, εἰ mitlamus lignum in panem ejus. Quid est lignum ? Crucifigamus illum, uti. male- dictum. Communi ne pereat inorte; et coucorditer conspirat malitia. * VrRs. 19. Contra me cogitaverunt cogitationem, dicentes : Venite, et immittamus lignum in. panem ejus, et exieramus eum e terra vivenlium. lloc est, radicem mortiferam : hanc namque vo- cat lignum. VERS. 20. Domine, judicans justa....Videam tuam ullionem ex eis, quoniam ad te revelavi justificatio- nem meam. lloc est, justas de eis sume poenas. Eoruia nam- que comperta malitia precibus finem .imposuit. Vide dicendi libertatem : sine causa temereque liec patior ; a te vindictam pelo , si tu volueris, in- quit, Non enim fiel a te nisi quod justum esi, quippe cum a judice rectum exquirat. Non sing gravi causa. dixit, judicans justitiam, et probans renes. Si quid clam adversus eos ausum mibi est, si quid animo cogitatum, tu, cui omnium secreta patent, nosti. Αά te revelavi justificationem meam. lloc est, tibi quz pro me faciunt dixi. Tu potes 30 8 SUPPLEMENTUM AD S. J. CHRYSOSTOMI OPERA. 873 vindictam sumere, Vides non sibi ipsi, sed Deo A εξελθεῖν, Ὁρᾶς ὅτι οὐχ ἑαυτῷ ἐπιτρέπει, ἀλλὰ τῷ causam committere? audisti justificationes meas; fac ut placuerit, acquiesco. Vgas. 21. [dcirco hec dicit Dominus super viros Anathoth, qui querunt animam meam dicentes ; Non prophetubis in. nomine Domini, alioqui morieris. . Vides quod in Deum tendebat hzc res. Non per- mittebant ea dici qux erant a Deo: hoc et lsaías ait : Nolite dicere nobis viam Domini, sed dicite no- bis alia 19. Certe ingens eorum malitia, eum ne vo- cem quidem qus illos curare possit, audire susti- nent : et considera nequitiem. Cives ipsi, qui pro- phete causa jactare se debebant, eurn interimere aggrediuntur. Ubi pullulavit bonum, ibi et malum uberius. Forte et invidia grassabatur multa. Vgag. 22. Ecce ego visitabo swper eos; flii eorum, ei filia eorum. Sed vide, severiures persolverunt poenas, quam ob causam et pueri? Car quaso? Foric et ipsi ne- quam erant, nec virorum exemplo resipuerunt. Vides quam sgro animo feram te opprobriis affici; ita tu quoque facias, me contumeliis affecto. Vgns. 95. Inducam enim malo super habitatores Anathoth in anno visitationis eorum. Rursus quod dictum est, in aliud distulit tempus, cum hic punitionem sollicitat ; suadens ipsi, osten- deusque quam sil bonus. Nou modo inferam, ait, sed iu annum, ita ut illis ad peenitendum diem protraxerit. CAP. XII. VEns. 1. Justus es, Domine. Communi quidem sensu et ipse de bis addubitat, Nec circa rei naturam, sed circa inundum verti- giue correptus stupet, el ail : Scimus enim, quod justus es, sed justiti: rationem non invenio. Ut si quis xdilicatorem conspiceret evertentem domum, el diceret : Scimus quidem te zdificatorem, sed edificandi rationem mon video. Propterea enim, ait, te alloquor. Et paucis interjectis. Nemo te in- Justiti:& reum faciet; nemo me condemnabit quod absque ratione perquiram. * Quia respondebo iibi. Hoc sat sio, te justum esse, idque ex tuis judi- ciis, que me docuisti. Respondeo, super eo quod ita te sum obtestatus. — * Verumtamen judicia loquar ad te. Contrarion, ait, uunc disceptabo apud te, Domine, &t vindictam aceeleres impiorum. Quid est quod vla impiorum prosperatur ? Hac omnia dicit de bis qui adhuc in iniquitatibus volutantur. Sed tunc super his moerebat, nunc au- tem nequaquam. lloc et David; hoc ídem Job di- cit. Sed vide quando. Cum eorum mens turbata esset. Quz dgitur ex turbata meute proveniunt, in 7? ]sa. xxx, 11. Θιῷ , Ἰκουσάς pou τὰ δικαιώµατα * ὡς θέλεις πο[ησον. Διὰ τοῦτο τάδε «έχει Κύριος ἐπὶ τοὺς ἄνδρας Ἀγαθὼθ, τοὺς ζητοῦντας τὴν γυχήν pov, τεὺς Aéyorcac, Οὐ μὴ προφητεύσεις ἐπὶ τῷ ὀνόματι Κυρίου * εἰ δὲ μὴ, ἀποθάνῃ, x». τ.λ. Ὁρᾷς ὅτι εἰς θεὸν ἕτεινε τὸ πρᾶγμα. Ἐχώλυον λέγειν τὰ παρὰ θεοῦ τοῦτο χαὶ Ἡσαῖας λέχει MÀ «Ίέγετε ἡμῖν τὴν ὁδὸν Κυρίου, ἀλλὰ «Ἰέγετα ἡμῖν ἕτερα. Κάχείνων πολλὴ fj χαχία, ὅταν μὴ ἂν- έχωνται μηδὲ φωνῆς θεραπεῦσαι δυναµένης.' xat Opa τὴν χαχίαν. Αὐτοὶ οἱ πολῖται χαλλωπίζεσθαι ὀφείλοντες ἐπὶ τῷ προφήτῃ, αὐτοὶ αὐτὸν ἐπιχειροῦ- σιν ἀνελεῖν. Ἔνθα ἑδλάστησε τὸ χαλὸν, ἐχεῖ πλείων ἡ χαχία. Ἴσως χαὶ φθόνος fv πολύς. Ἰδοὺ ἐγὼ ἐπισκέφομαι &x* αὐτούς' καὶ οἱ υἱοὶ αὐτῶν, καὶ αἱ θυγατέρες, x. τ. λ. ἸΑλλ' ὅρα, χαλεπωτέραν ἔδωχαν δίχην * διατἰ xal οἱ παἶδες; Τίνος ἕνεχεν; Ἴσως xai αὐτοὶ πονηροὶ σαν, οὐδὲ τῷ παραδείγματι τῶν ἀνδρῶν ἐσωφρο- νίσθησαν. Ὁρᾶς πῶς ἀγανακτῶ ὑθριζομένου σου οὕτω καὶ σὺ ὑθριζομένου µου. "Οτι ἐπάξω xaxà ἐπὶ τοὺς κατοικοῦγτας iv Ava000 ἐν ἐγιαυτῷ ἐπισκέψεως αὐτῶν. Πάλιν εἰς ἀναθολὴν τὸν λόγον Ἠγαγχεν, ὅτε οὕτως ἐπείγει τὴν τιµωρίαν' πείθων αὑτὸν xai δειχνὺς πῶς ἐστιν ἀγαθός. Οὐχὶ νῦν ἑπάξω, φησὶν, ἁλλ᾽ ἐν ἐνιαυτῷ, ὥστε xal ἔδωχεν αὐτοῖς xal προθεσµἰαν µετανοίας. ΚΕΦ. Ι9. Δίκαιος el, Kopus. Κοινότερον μὲν xaX αὐτὸς ταῦτα διαπορεῖ. O0 περὶ τὴν τοῦ πράγµατος φύσιν Ιλιγχγιᾷ, ἀλλὰ περὶ τὸν τρόπον, xal φησίν * Οἴδαμεν γὰρ ὅτι δίκαιος el, πλὴν τὸν τρόπον τῆς δικαιοσύνης οὐχ εὑρίσχω. ὝὭσπερ ἂν eU τις οἰκοδόμον, 3) χα:ασχάπτοντα [|ἴσ. εἶτα χατασ.] οἰχίαν βλέπων λέγοι ' Οἵδαμεν ὅτι οἰχοδόμος el, ἀλλ᾽ οὐχ ὁρῶ τὸν τρόπον τῆς oixobo- μῆς |ἄ.1.1. οἰχοδομίας]. Διὰ γὰρ τοῦτό φησι, xat aol ἑντυγχάνω. Kal uec! ὁ λίγα. Οὖτε σοῦ τις χατα- γνώσεται ὡς ἀδίχου, οὔτε ἐμοῦ τις χαταγνώσεται, ὡς ἁλόγως ζητοῦντος. "Οτι ἀπολογήσομαι πρὸς cé. Τουτέστι γνούς σε δίχαιον, ἐξ ὧν ἑδίδαξάς µε τά χεχριµένα. Ἀπολογοῦμαι ὑπὲρ οὗ σε ἰχέτευσα. ΠΑἡν κρίµατα «Ίαλήσω πρὸς σέ. T5 ἑναντίον, φησὶ, νῦν δικαιολογήσοµαι πρὸς σὲ, Q Δεσπότα, ἐπισπεύδων τῶν πονηρῶν τὴν δίκην. Ii ὅτι ὁδὸς ἁσεδῶν» εὐοδοῦται » Ταντα πάντα περὶ τῶν ἓν ἁμαρτίαις ἔτι ἑνστρε- φομένων λέγει. ᾽Αλλὰ τότε μὲν ἐπὶ τούτοις ἀλύες, νῦν δὲ οὐχέτι. Τοῦτο γοῦν xal Δαυῖδ φησι’ τοῦτο vat Ἰώ6 * ἀλλ ὅρα πότε. Ὅταν αὐτῶν ἐθορυδήθη fj διάνοια. "Dove τὰ ix τεθορυθηµένης διανοίας, οὗ 815 FRAGMENTA IN JEREMIAM. ν 814 δεῖ ὡς δόγµατα ἔχειν. Καὶ γὰρ ἐχεῖνος ὅτε ὠνειδίζετο A dogmatum loco non sunt babenda. Nam et ille, παρὰ τῶν φίλων * xal οὗτος ὅτε δεινὰ ἔπασχεν παρὰ φῶν εὐπαθούντων * xal Δανῖδ, ὅτε ἓν πολλῇ, ἆθυ- µίᾳ fv, φησίν ' ᾽Εγὼ εἶπα ἓν τῇ ἑκστάσει pov, ᾽Απέῤῥιμμαιί ἀπὸ προσώπου τῶν ὀφθαλἀμῶν cov. Αλλά xal ἐν τῇ ἑκστάσει µου εἶπα Πᾶς üv- θρωπος ψεύστης. Καὶ πάλιν ᾽Εγὼ εἶπα ἐν τῇ εὐθηνίᾳ µου, Οὐ μὴ σαευθῶ sic τὸν αἰώνα. Ὥστε [ἶἷσ. ὡς πᾶς] τῶν πασχόντων οἱ λογισμοὶ αὐτῶν, οὐδὲ οὕτως [ῖσ. οὐδὲ ὅλως] ἀνέχονται τῆς τιμωρίας τῶν ἐχθρῶν, ἀλλὰ xal κατεπείγουσιν αὖ- τήν. Καὶ πάλιν. Τί ὅτι ὁδὸς ἀσεθῶν εὐοδοῦται; καὶ μὴν τοῖς δικαίοις τοῦτο ἐπηγγέλη * ὡς ὅταν Mr ἀλλαχοῦ περὶ τοῦ δικαίου * Καὶ πἀντα ὅσα ἂν ποιῇ κατευοδωθήσεται. Διατί ὁδὸς ἀσεθῶν' ἐνταῦθα τὴν cum ipsi ab amicis insultaretur, et hic cum preme- retur ab his qui delicate vivebant, et David cum in magna esset tristitia, alebat : Ego dixi in excessu meo : Ejecius sum a facie oculorum tuorum 15. Sed in excessu meo dixi » Omnis homo mendaz **. Et Iterum : Ego dizi in incolumitate mea : Non com- movebor in eternum "'. ltaque affectus zgrotantium, cogitationes eorum, ex quo nec sustinent differri ullionem inimicorum , sed urgent ac sollicitant. Rursus : Quid quod via impiorum prosperatur, et tamen justis hoc erat promissum, ut cum alibi de justo loquens ait : Et omnia quecunque faciet pro- sperabuntur '*. — Quare via impiorum. Hic scire causam cupit. Bene fuit omnibus qui prevaricantur ; αἰτίαν βούλεται μαθεῖν. Εὐθήνησαν πάντες οἱ B et quod majoris dubitationis ansam przbet. Quod ἀθετοῦντες τὸ μεῖζον ἄπορον, ὅτι πάντες πάσχου- σιν αὐτὸ, xal οἱ Ἰουδαῖοι, ᾽Αλλ' οὐχ οὕτως, ἀλλὰ μετὰ χαχίας, ὡς ὅταν λέγωσι * Ἡᾶς ὁ ποιῶν τὸ πο- νηρὸν, χαλὸν ἑνώπιον Κυρίου, καὶ ἓν αὑτοῖς εὐδό- χησεν. Εἶδες, ὅτι κἂν μὴ πάσχῃ δἰχαιός τι πάθος ἰδὼν ἕτερον πάσχοντα, ὡς χαὶ αὐτὸς πάσχων ἆθν- ptt; τοῦτο ἠπόρουν. Τί ὅτι ὀδὸς ἀσεθῶν εὐοδοῦσαι ; Περὶ τῶν παρανόμων τοῦ λαοὺ λέγει’ γνοὺς γὰρ εἡν χατ᾽ αὐτοῦ συσκενἣν, χατεύχεται αὐτῶν, ἐπεί- γων τὴν κατ) αὐτῶν τιµωρίαν. Εφύτευσας αὐτοὺς, καὶ ἑῥῥιζώθησα». ᾽Αχούεις πάντων εὐθέως, xat τῶν εὐχῶν αὐτῶν, μάστιγα δὲ οὐκ ἐπάχεις. "Ev. πόγῳ γὰρ ἀνθρώπων οὐκ £lol, φησὶν ὁ Δανῖδ, καὶ μετὰ ἀνθρώπων ob μαστιγωθήσονται. Ὁ δὲ Ἰὼθ ἑτέρως * Auicl ἆσε- θεῖς ζῶσι; πεπα.αίωγται δὲ ἐν πἀούτφ. ᾽Αλλ) ἄξιον ἐντεῦθεν ζητῆσαι, τίνος ἕνεχεν ταῦτα ἑγίνετο. Τανῦν μὲν γὰρ εἰκότως, ἅτε τῆς ἀναστάσεως ὀφει- λούσης Ὑενέσθαι δήλης (Ic. δηλον]. Τότε δὲ τίς ἣν παραμνυθία, τῶν φαύλων εὐθννουμένων; Καὶ πάντες tà αὐτὰ λέγουσιν; Tívo; Évexev ὁ μὲν φησὶν, Εἶδον τὸν dc's6n ὑπεριψούμεγον * καὶ ἑπαιρόμενο», ὡς τὰς κέδρους τοῦ Λιδάγου, xal zxapnAOov, καὶ ὶδοὺ οὐκ ἦν μὲν οὗτος. Τούὐναντίον φηαίν' Ἐκφύτευσεν αὐτοὺς xal ἐῤῥιζώθησαν:; χαὶ ὁ 'Io6- Ἡ Bovc αὐτῶν οὐκ ὠμοτόκησε. Πῶς παρΏλθες, xal ἰδοὺ οὖχ ἣν; Ἐγένετο χαὶ ταῦτα" τὴν ἀθρόαν αὑτοῦλέγει omnes hoc, et Judzi ipsi patiuntur. Sed non eodem modo, sed malitiose, ut cum dicant : Quicunque operatur iniquitatem bonum apud Deum, in ipsis- que bene complacuit. Vides ut justus et si nihil mali patitur, viso alio qui patiatur, ita tristetur, ac si ipsemet pateretur? hoc mihi dubitationem ingerebat. * Quid est, quod via impiorum prosperatur? Sermo est de praevaricatoribus populi : comper- tas enim habens structas in semet insidias, contra eos preces effondit, ut puniantur. | Vgns. 2. Plantasti eos, εἰ radicem miserunt. Audis omnes illico, precesque eorum, sed flagel-- lun non immittis. In dolore enim hominum non sunt, ait David, et cum hominibus non flagellabun- tur "*. Aliter autem Job dicit : Quare impii vivunt ? inveterati sunt. in divitiis **'. Sed nonabs re fuc- rit bie perquirere : Cur id temporis hoc eveniret ;- nunc enim constat, quoniam resurrectio futura' creditur. Tunc vero quod erat solatium, cum scele- ratis hominibus bene esset. Et omnes idem dicunt. Quare hic ait : Vidi impium exaltatum, et assurgen- tem. veluti cedros Libani : et praterii, et ecce non erut '*'*, Cum tamen bic oppositum dicat : Ρίακία- vil eos, et radices miserunt. Et Job : Bos eorum non abortivit 5. Quomodo transivisti, et ecce non erai? Facta sunt. et haec. Repente illum ait e medio sub- latum , quod eos Deus nulla difficultate deleverit, ἀναίρεσιν, ὅτι αὐτοὺς μάλιστα εὐχόλως ἀνεῖλεν Ó p non paulatim, quemadmodum et Assyrium. Tam θεὺς, ἀλλ οὐ χατὰ μικρὺν, ofov ἐπὶ τοῦ ᾿Ασσυρίου. Οὕτω ταχέως ἑστράφην, καὶ οὐχ εὗρον αὐτόν. Καὶ σὺ, Κύριε, Τι’ώσχεις µε, δεδοχίµακας τὴν καρδίαν µου. Ὅταν τις τῆς οἰχείας ἀρετῆς μάρτυρα τὸν θεὸν φέρῃ, τούτου τί ἂν Ὑένοιτο ἴσον, "laxe dj ἀπορία διπλη, χαὶ ἑχατέρωθεν τοῦ εὑπραγεῖν ἑχείνους, xal εούτους ἐν δυσπραγἰᾳ εἶναι ' xal τοι xal εἰ ἐξ ἑνὸς μέρους fjv, xal ὁ ἀγαθὸς διαπορεῖν [Aliquid deesse videtur. F. xai ὁ ἀγαθὸς ὀδυστύχει, διαπο.] ἔδει * νῦν δὲ Ex. τοῦ ἐναντίου τἰ ἄν τις εἴποι; μᾶλλον δὲ 15 Pgal. xxx, 22. ᾖἵδ Psal. cxv, 4t. 7. ?** Psal. xxxvi, 35. 59 Job xxi, 10. " Psal. xiv, 5. cito reversus sum, et eum non inveni. VEnRs. 9. Ei tu, Domine, cognoscis me, probasti cor meum coram te. Cum profert Deum quispiam virtutis proprie testem, quid recogitari potest fldentius? Itaque du- bium duplex, et utraque ex parte, cur illi bene agant, et hi arumnbis colluctentur, quanquam οἱ una tamen parte probus calamitates tulisset, dubi- laudum adhuc esset : nunc vero e contrario quid dicemus? luo vero dubitandum non est. Non enim 7* Psal. 1, 5. 15 Psal. rxxxi, 5... 7** Job xxs, 875 SUPPLEMENTUM AD S. J. CHA YSOSTOMI OPERA. 876 casu fortuito boc evenit, alioquin non ita fie- A οὐκ ἀπορεῖν χρἠ. Οὐὺ γὰρ ἁπλῶς, οὐδὲ συντυχίαᾳ. ret. Sed afferamus causam, cur olim impiis beue eral : inea. sententia, ne quis diceret necessitatis esse vires. Vel etiam ut peccantes Dei potentiam agnoscerent, quod oriri faciat solem suum super malos el bonos, et pluere faciat super justos el injus- tos *'*. Purifica eos in die occisionis. Vides quod optabat internecionem omnium ? Cruenta inquit voluntas, absit. Cum enim Deum audiit; cum pro eis illi preces interdict», tunc, ail, videt hzc, tempus exspectat. Vgns. 4. Usquequo lugebit terra, et omnis. herba agri siccabitur. Mulia quidem iniquitas, et ipsam infecit terra:n, Vides unde oriatur fames. . A malitia inhabitantium. Quare semper illa exsecratur? propter hos facta sunt, propter hos etiam destruentur. ΥΕΒΘ. 5. Tui pedes currunt, et dissolvuni te aliquo modo. Valde obscurus locus. Aquila, alius quidam in- terpres. ait: Concurret, accurristi 6ἱ labore con- [ecit te. Quod nobis insinuat illud est. Vidit ipsum eollicitantem sollicitatumque, et nec tempus praz- fixum exspectantem. Vide igitur, ut illuin increpet. Nihil adbuc passus es, et talia loqueris? adeone tur- τιν} γίνεται * οὐ γὰρ ἂν οὕτως Tv. Αλλ' εἴπωμεν τίνος ἕνεχεν τὸ παλαιὸν οἱ ἀσεθεῖς εὔθῆνουν * ἐμοὶ δοχεῖ, ἵνα μὴ ἀνάγχης [ῖσ. ἵνα μή τις εἶποι ἀνάγ- κης] εἶναι τὴν ἀρετήν * f] ὥστε καὶ τοὺς ἁμαρτά- νοντας ἐπιγνῶναι τοῦ θεοῦ τὴν δύναμιν, ὅτι Ἀγα- τέ 1 ἀειτὸν T|Jiov αὐτοῦ ἐπὶ πονγηροὺς xal ἁγαθοὺς, xal βρέχει ἐπὶ δικαίους καὶ ἀδίκους. "Ayricor αὐτοὺς εἰς ἡμέραν σφαγῆς. Ὁρᾶς, ὅτι τοῦτο ἐπεθύμει 0g' ἓν ἀναιρεθῆναι ἅπαντας; Φονιχὴ, φησὶν, fj προαίρεσις ᾽ μὴ γένοιτο. Ὅτε γὰρ Ίχουσε τοῦ θεοῦ, ὅτε ἑχωλύθη εὔχεσθαι ὑπὲρ αὐτῶν, τότε αὐτὰ, φησὶν, ὁρᾷ, καὶ τὸν καιρὸν ἀναμένει, | Ἔως πὀτε πενγθήσει ἡ ΥΠ, xal πᾶς ὁ χόρτος B τοῦ ἀγροῦ ξηρανθήσεται. Πολλὴ ἡ xaxa, καὶ αὐτῆς ἤψατο τῆς γῆς. 'Opde, πόθεν λιμοί. ᾽Απὸ καχίας τῶν κχατοικούνζωνγ. Τίνος ἕνεχεν ἐχεῖνα καταρᾶται ἀεί; Διὰ τούτους γεγόνασιν, οὐχοῦν διὰ τούτους ἀάνα'ρεθῄσονται. Σοῦ οἱ πόδες ερέχουσι, καὶ ἐκλύουσί σε πῶς, Πολλὴ ἀσάφεια. Αχύλας, ἕτερός φησιν ἑρμηνευτής" Συγδραμεῖται, ἕδραμες καὶ ἑμόχθησέ σε. "O λέχει τοιοῦτον ἐστιν ' Εἶδε χατεπείγοντα αὐτὸν xal ἔπει- γόµενον, χαὶ οὐκ ἀνεχόμενον οὐδὲ τῆς προθεσμίας. "Opa τοίνυν πῶς ἐπιπλήττει αὐτῷ. Οὐδὲν οὕπω πέ- πονθας, xai τοιαῦτα λαλεῖς, οὕτω θορυδῇ; τί οὖν baris? Quid facies in arduis? Si cum pedite currere c ποιήσεις ἐν τοῖς µεγάλοις; εἰ μετὰ πεζοῦ δραμεῖν non valuisti, quoinodo inquit cum equitibus? Quo- modo feres valentiores? Vel rursus ; Si affines non gustinuiti, quomodo hostium impetum sustinebis? lic opprimeris angustiis; quid ergo cum pessima videris? Vel aliter rursus : Ad hanc meam dispen- sationem laboras vertigine? quid ergo, si latentio- res cognoveris ? Veus. 6. Nam el fratres tui, etiam hi ipsi spreve- runt te. Quomodo igitur fratres tui clamaverunt post te? Te inscio, ait, adversum te magna effabuntur : et quod grave est, ad te mala loquentur. Vides υἱ in- formetur propheta, ut discat. philosophari, operi- bus, verbis eum ad fortitudinem impellentibus? Quomodo preparaberis in equis, et in terra pacis? Quidam liec ut ad populum dicta intellexerunt, id est, si bello decertantes cum vicinis, resistere iis non valuistis peditibus, quid facietis in fugam dati ab equitibus? Verum neutiquam censeo hunc esse loci hujus sensum. Sed quia proplieta, agnitis stru- etis adversum se machinis, maledicta in eos con- tclit, eorum festinam punitionem implorans, inquit. Cognitis illorum in- te technis tu sollicitas eorum cedem, et liec. in. pace, nec vexatus ab hostibus. Quid ipsi facient, inimicis irrumpentibus, quando 8?* Matth. v, 43. οὐκ ἠδυνήθης, πῶς μετὰ ἱππέων, φησί; Πῶς τοὺς — µείζους οἵσεις; Ἡ πάλιν El τοὺς οἰχείους οὐχ ἤνεγχας, πῶς τοὺς πολεμίους οἴσεις; ἐνταῦθα θλίδῃ; τί οὖν ποιῄήσεις ὅταν bp, τὰ δεινά, Ἡ πάλιν ἑτέ- pos * Πρὸς ταύτην µου τὴν οἰχονομίαν ἱλιγγιᾷς; τί ἂν τὰς ἀποῤῥητοτέρας µάθῃς. "Οτι xal οἱ ἀδεφοί σου... Καὶ οὗτοι ἠθέτη- cáx c8. Πῶς οὖν ol ἀδελφοί σου ἐἑδόησαν ὀπίσω σου ; Οὐκ εἰδότος σου, qnot, μεγάλα κατὰ coU φθέγξονται’ xal «b δεινὸν λαλήσουσι πρὸς σὲ xaxá. ὉΟμᾶς πῶς ῥν- θµίζεται ὁ προφήτης, πῶς µανθάνει φι)οσοφίαν, δι’ ἔργων, διὰ λόγων εἰς ἀνδρίαν ἑναγόμενος ; Πῶς παρασχευάσῃ ἐφ᾽ ἵπποις καὶ ὃν γῇ εἰἷ- ρήνης; Τινὲς ὡς πρὸς τὸν λαὸὺν εΙρημένα ταῦτα ἐξέλαδον, τουτέστιν. εἰ πρὸς τοὺς περιοίχους μαχόμενοι, οὐ μὴ ἑδυνήθητε πεζοῖς οὖσιν ἀντιστῆναι, τί ποιῄσετε διωκόµενοι ὑπὸ ἱππέων; Οὗ ταύτην δὲ σώζεσθαι την διάνοιαν νομίζω. ἸΑλλ) ἐπειδῇ τὴν χατ αὐτοῦ χαχίαν ἑγνωχὼς ὁ προφήτης ἑπηράσατο αὐτοῖς, ἐπισπεύδων τὴν xat αὐτῶν τιµωρίαν, φησὶ, σπεύ- δων αὑτοὺς ἀναιρεθῆναι. Γνοὺς τὴν χατ᾽ αὐτοῦ σν- σχευἣν, xal ταῦτα ἓν εἰρήνῃ ὧν, οὐχ ὑπὸ πολεµίων ἐλαυνόμενος. Ti ποιῄσουσιν οὗτοι τῶν πολεμίων 8T! FRAGMEN'TA IN JEREMIAM. απ ἐπιστάντων, Ἠνίχα οὐδὲ φυγῆς ἔχουσι καιρὸν τά- Α nec fugz locus erit, nec tempus, citissime eos equis χιστα τῶν ἵππων αὐτοὺς ἐπιφθανόντων ; Σὺ πέποιθας, πῶς ποιήσεις ἐν φρυάγµατι τοῦ Ἱορδάνου; Τουτέστι σὺ οἶδας, ὅτι οὐδὲν πείσῃ παρ) αὐτοῦ. Τί ποιῄσουσιν οὗτοι καθάπερ ποταμὸν κατ αὐτῶν ἐρῶντες φερόµενον τὸν πολέμιον; Πῶς οὖν ὡς ἀνήχεστα παρ) αὑτῶν πεπονθὼς ἑπηράσω αὐτοῖς χαχά; Ῥουτέστι xal ταῦτα αὐτοῖς, ἀντὶ τοῦ, τὰ χαχὰ, ἐπεύχῃ, συσχευὴν ἀχούσας xatà σοῦ. ᾿Αδελφοὺς γὰρ χαὶ οἰχείους τοῦ πατρὸς τοὺς ὁμογενεῖς λέχει, τουτέστι τοὺς Ἰσραηλίτας, Ἐπισυνἠχθησάν σοι, ph) πιστεύσῃς αὐτοῖς, δει JaJAovct πρὸς cà κα.ἀ. Ἱαυτά φησιν * 00 τῆς σῆς ἁἀσφαλεῖας ph προ- vot βούλομαι γάρ σε μηδὲν πιστεῦσαι αὐτοῖς : ἀλλὰ θέλων ἑκείνους δι᾽ ἀνεξικαχίας μεταθαλεῖν ἐπὶ €b χρεῖττον. "Ex τῶν ὀπίσωσου ἐπισυγήχθησαν' μὴ πιστεύ- σῃς ἐν αὐτοῖς. Πολλοὶ ὡς εἰχὸς ix τῶν δώδεχα φυλῶν ἁλουσῶν ἤδη συνεστρατεύοντο τοῖς πολεμίοις. Mh οὖν πιστεύ- Gps αὐτοῖς, ὅταν λαλῄσωσι πρὸς σὲ xaXá. Οἷος ἦν ὁ ἙῬαμφάχης, τῇ ὙἙδραΐδι κεχρηµένος φωνῇ, xat κατὰ τοῦ Θεοῦ βλασφημῶν, xai συµδουλεόων αὐτοῖς ὡς φειδόµενος. Ἔγκαταἰέλοιπφ τὸν οἶκόν µου, ἀρῆκα τὴν κα ηρογομίαν' µου. Ἴσθι μὲν τοι, ὡς ἅλωσιν αὐτῶν mavis xat- εφηφισάµην διὰ τὸ τοῦ τρόπου µοχθηρόν. Ἔδωκα τὴν ἡγαπημένην γυχήν µου εἰς χεῖ- pac. TU λέχεις; Καὶ οὐδὲν ἡ ἀγάπη ; οὐδὲν ἡ φιλία; καὶ μὴν οὑκ ἔδωχεν, ἀλλὰ λέγει δεδωχέναι, ἵνα ph δῶ, εἴ τις ἔχει νοῦν, εἴ τις προσέχει’ οὐχ οὕτω τῆς τιμωρίας ὁ φόδος ἱχανὸς ἣν αὐτοῖς [σ. αὐτοὺς] ἀναχτήσασθαι, ὡς τὰ ῥήματα τῆς τοῦ Θεοῦ σοφίας σύμδολα. Tóv olxóv µου, τὴν κ.ηρονομίαν µου, th» ἠγαπημένην γυχήν µου, xaX παρὰ τὸν χαιρὸν τῶν τιμωριῶν, ἀναμιμνήσκει τῶν προτέρων αὐτοὺς τούτους βουλόµενος ἐπιχάμψαι. Λέχει τὰ πρότερα, ἵνα μᾶλλον αὐτοὺς δάχῃ’ no) Bla τῶν ἀπελασάντων αὐτόν. Καὶ οὐκ εἶπε. Τί ἁπ- antevertentibus ? | Tu confidisti, quomodo facies in (remitu Jorda- nis ? Hoc est, tu nosti, nihil teab illis perpessurum. Quid hi facient hostem intuentes in ipsos instar fluminis percurrentem ? Quomodo igitur, ::que ac si ab iis szxvissima passus esses, maledictis illos pro- sequeris ? Hoc est , et hac illis mala scilicet precaris, cum percepisses, quz ii ín te moliebantur. Fratres enim, et aífines patris, homines ex eadem gente nominat, Israelitas nempe. | Congregati sunt, ne credas eis, quia loquuntur ad te bona.. B Hzc, inquit, tus quidem securitati prospectum volo : opto enim te illis nihil credere, sed eos pa- tientia in melius coimmmutare satago. Ex posterioribus (uis.congregati sunt ; ne credas eis, quia, Multi, ut patet. ex duodecim tribubus, jam ad- ductis in captivitatem, una cum hostibus milita- bant. Cave igitur illis credas, cum: ad te bona- lo- quentur :.ut fecit Rapsaces **, Hebraice locutus, et contra Deum effundens blasphemias, et consilia dans, quasi Hebrzis consultum volens. VERs. 7. Reliqui domum meam, dimisi heredi- tatem meam. Scias igitur me illis excidium ad internecionem usque propter morum improbitatem statuisae, Dedi dilectam animam meam in manus. Quid ais? Nihilne amor? nihi! amicitia? et tamen non dederat, et dedisse se ait, ne det, si quis sanam habet mentem, si quis attendit. Non ita punitionis timor satis erat ad eos reducendos, ut verba divinse Sapientis symbola. Domum meam, hereditatem meam, dilectam animam meam, et ipso poenarum tempore, illis antiquiora reducit in memoriam, eos flectere desiderans. Priora commemorat, ut 605 acrius pungat; magna eorum violentia, qui ipsum ejecerunt. Nec dixit : Cur ελαύνετε; Αλλ) ὃ χεῖρον ἣν xaX χαλεπώτερον, τοιαῦτα D expellitis? Sed quod pejus, et enormius erat : Agunt πράττουσιν, ὡς ἐμὲ αὐτὸν ἑγχαταλιπεῖν. ᾽Αφῆχα τὴν κ.ληρονομίαν µου. Ὥσπερ ἄνθρωπος, εἰ μέλλει προσιέναι χληρονοµίᾳ πολλὰ πράγµατα ἐχούσῃ ai- βεῖται χαταλιπεῖν, οὕτω καὶ ὁ θεός. Ἴσως ἐνταῦθα τὴν ἐπιθυμίαν φησἰν. ᾿Εγενγ ήθη ἡ κ.Ίηρογομία µου ἐμοὶ ὡς Aur. ày δρυμῷ. Οὕτως ἑθόησε χατ᾽ ἐμοῦ, φησί, Τίς ἂν ἐθελήσειε τοιαῦτα χληρονομεῖν; ὡς ἓν δρυμῷ, πολλὴν λέγει τὴν θηριωδίαν. Ἔδωκεν ἐπ᾽ ἐμὲ τὴν φωγὴν αὐτῆς, διὰ τοῦτο ἐμίσησα αὐτήν. ^ IV Βορ. xvui, 80. talia, ut me ipsum reliquerint, Reliqui hereditatem meam. Veluti homo qui h:zereditatem aditurus mul- tis annexam difficultatibus, mavult missam facere, ita et Deus. Fortassis autem hic desiderium signi- ficat. Vgns. 8. Facta est hereditas mea quasi leo in silva. Adeo inquit, contra me clamavit: Quis talem optaret bzreditatem? tanquam in silva multam ait feritatem. Dedit contra me vocem, ideo odivi eam. | / σἹ0 Vides ex nobis esse primordia malitia et inimi- A ditiarum. ' Vgas. 9. Nonne spelunca hyeno hereditas mea mihi ? Quidam sic exposuerunt. Cum, inquiunt, hysna sit animal impuram, t1sle quid dicere voluit : Impuri- tate domum meam implevistis. Hebrzeus sic habet. Tanquam avis varia pennis facta est hereditas mea mihi. Id est, Adit templum, multiplicem variam- que exhibens impietatem. Impuritatem ait, feritatem et in me lieredem. Esto in homines, cur et in me? Num quis harum rerum hzres efficitur? et exteriora mala percurrit, quod in circuitu multas haberent latebras, nec SUPPLEMENTUM AD S. J. CHRYSOSTOMI OPERA. 850 ὉΟρᾶς παρ᾽ ἡμῶν τὰς ἀρχὰς τῆς χαχίας xoi τῆς ἀπεχθείας; Μὴ οὐ σπἠ-αιον ὑαίνης ἡ xAnporogía µου ἐμοί; Τινὲς μὲν οὕτως ἠρμήνευσαν. Ἐπειδὴ, qaot, τὸ τῆς ὑαίνης ζῶον ἀκάθαρτον, τοῦτο εἰπεῖν ἠδουλήθη, ὅτι ᾿Αχαθαρσίας τὸν οἶχον µου ἑπληρώσατε,. 'O δὲ Ἑδραῖος οὕτως ἔχει Ὡς ὄρνεον ποικἰΆον τοῖς Χτεροϊῖς ἐγένετο ἡ κ.Ίηρονγομία µου &pol, τουτέστι, Ποικίλην τὴν ἀσέδειαν ἐπιδειξαμένη εἰσέρχεται εἰς τὸν vaóv. Τὴν ἀκαθαρσίαν λέγει τὸ θηριῶδες , καὶ ἐμοὶ τῷ κληρονομοῦντι. Ἔστω ἀνθρώποις, πῶς καὶ ἐμοί; Mi τοιαῦτά τις χληρονομεῖ; καὶ τὰ ἔξωθεν λέγει χαχὰ, ὅτι χύχλῳ καταδύσεις εἶχον πολλὰς , οὐδὲ ἁπλῶς ἀν- certe hominum speluncam, sed ferarum impurarum, B θρώπων σπἠλαιον, ἀλλὰ θηρίων ἀχαθάρτων, xal χα- et ferarum magis noxiarum, in tenebris aumbulan- tium. Pergite, et congregate omnes bestias. Quare ipse non disperdis, sed aliis committis? id est belluas advocas? ut intelligas, quod et alias gentes, cum illi collubitum est , vocat : Oinnes enim sub illius potestate sunt. Utque ponz fierent velie- menijores, miraculaque multa ederentur, illique testes forent eorum quz illis evenissent. Ῥεκθ. 10. Pastores multi disruperunt vineam weam. Vide ut imitetur hominem, et punire volentem, et si puniat dolentem, et quxrentem alicunde pu- niendis vel modicum defensionis pretextum. Pas- tores multi. Quare cum (iu hzc przscires eos non perdidisti? quare tales prefecisti pastores? Sed dixeram, legi mes, non illis attendendum. Tu vero cur illis preeclaros non praposueras magistros, per quos ovile non periisset? Ut discant et cum mali presunt, non illos attendere. Quas enim illis gratia? Num lex non erat? Num propheta non erant? Num destitutos reliqui? nolui probos esse necessitate coactos. Et post pauca: Foedaverunt partem meam. Ubique pastores accusat. et principes, non tamen re- liquos culpa liberat. Cur enim? num pecora rationis expertia sunt? Num se ipsos ad bonam frugem re- ducere non poterant? Num Jeremias tunc non flore- bai? Propter me dissipatione dissipaia est universa terra. Quid hoc est, propter me ? Propter me prophetam : Ni enim venissem, et locutus ülis fuissem, peccatum non haberent **. Jens. 12. Ad omne diverticulum seu, in. omnem ejectionem in deserto. Hoc est, propter impietatem contra tae, quando enim audirent calamitates, nil bona faciebant mu- tationis. '! Joan, xv, 22. λεπωτέρων θηρίων, ἐν σκότει διαπορευοµένων. Βαδίσατε, cvrayáyece πάντα τὰ θηρία. Τίνος ἔνεχεν οὐχ αὐτὸς πορθεῖς, αλλ ἑτέροις δί- toe, τουτέστι τὰ θηρία χαλεῖς ; ἵνα µάθῃς ὅτι καὶ τὰ ἔθνη τὰ ἄλλα, ὅταν βούληται, καλεῖ, ὅτι πάντες om αὐτόν εἰσι τεταγµένοι' ἄλλως τε [ῖσ. ἄλλως δὲ ὥστε] χαὶ τὴν τιµωρίαν γενέσθαι χαλεπωτέραν, xai θαὐ- µατα ἐργάσασθαι πολλά᾿ κἀκείνους μάρτυρας Υενέ- σθαι τῶν συµθαινόντων αὐτοῖς. Ποιμέγες xoAAol διέφθειρα» τὸν ápzeAova υ. Opa πῶς μιμεῖται ἄνθρωπον, xaX βουλόμενον xo- λάσαι, καὶ ἀλγοῦντα ἐπὶ τῇ κολάσει, xal ζητοῦντα μικρὰν γοῦν ἁπολογίαν ποθὲν εὑρεῖν «ol, µέλλουσι τιµωρεῖσθαι. Ποιμένες πολἳοί. Τΐνος ἕνεχεν προει- δὼς ταῦτα οὐκ ἀνεῖλες αὐτούς; τίνος ἕνεχεν ποιµέ- yag τοιούτους ἐπέστησας; Αλλ' εἶπον μὴ προσέχειν αὐτοῖς, ἀλλὰ τῷ νόμῳ µου. Tlvoc γὰρ ἕνεχεν o0 θαυ- μαστοὺς διδασχάλους ἑπέστησας, xal τὸ ποίµνιον οὐχ ἐφθάρη; "Iva µάθωσι, καὶ πονηρῶν ὄντων &v- θρώπων, μὴ προσέχειν αὐτοῖς. Ποία γὰρ αὐτοῖς χά- pic; Mh γὰρ οὐχ ἦν vópoc ; Μὴ γὰρ οὐκ σαν προ- φῆται; μὴ γὰρ ἑγχατέλιπον ἑρήμους ; Οὐκ ἠθουλήθην ἀνάγχῇ καλοὺς εἶναι. Καὶ uec! ὀ λίγα" « Ἐμόλυναν τὴν µερίδα µου. » Πανταχοῦ τοὺς ποιμένας αἰτιᾶται , καὶ τοὺς ἄρχοντας, οὐχὶ τοὺς λοιποὺς ἁπαλλάττει. Πῶς γάρ; Μὴ γὰρ ἄλογα πρόδατά εἶσι, Mi) γὰρ D οὐχ ἡδύνατο ὑψῶσαι αὐτούς [ῖσ. μὴ γὰρ οὐχ tbo- ναντο βελτιῶσαι ἑαυτούς]; Μὴ γὰρ οὐχὶ Ἱερεμίας τότε 1v; Δι ἐμὲ ἁφανισμῷ ἠφαγίσθη xaca ἡ 75. Τί ἐστι, δὲ ἐμέ; Ac ἐμὲ τὸν προφήτην. El γὰρ μὴ ᾖ-θον καὶ àAdAnca αὐτοῖς, ἁμαρτίαν οὐκ εἶχον. Ἐπὶ πᾶσαν διεκθο.ἡν tnc ἐρήμου. Τουτέστι, διὰ τὴν εἰς ἐμὲ ἀσέδειαν. , Ἐτειδὴ ἀκούοντες τὰς συμφορὰς οὐ µετεθάλοντο. FRAGMENTA IN JEREMIAM. Thy αἰχμαλωείαν ἐνταῦθα, xat τὸν πόλεµον λέγει. A Captivitatem et bellum intelligit, Vide quosnam "Opa τίνας οὐκ ἂν ἑἐποίησε βελτίους ἡ τοσαύτη ἀπειλή. Σπείρατε πυροὺς, καὶ ἀκάνθας ἑθερίσατε. Ἐπειδὴ γὰρ κἀγὼ ἐφύτευσα ἅμπελον, xal éxolncs πιχρίαν, καὶ σπέρμα καλὸν ἔσπειρα, καὶ ἑποίησε τοὐναντίον. Εἰχότως xai ὑμεῖς, ἵνα µάθητε πόση ζημία γεωργῷ, πόση ἀθυμία, ὅταν ἕτερ) ἀνθ᾽ ἑτέρων φέρητε. Χεῖρον τοῦτο τοῦ λιμοῦ. : Ol xAnpoc αὐτῶν οὐκ ὠφελήσουσυω αὐτούς. Τινὲς μὲν καὶ εἰς τούτους φασὶ τοὺς χλήρους τῆς Ἐχχλησίας εἰρῆσθαι' τοῦτο xal πείθοµαι. Τί γὰρ ἡμᾶς ὠφελοῦσιν, εἰπέ uot, τοὺς ἀναξίως βαδίζοντας ; οὐχὶ δὲ xai χρῖμα πλέον ἔσται; Τί δὲ ὅλως χλῆρός ἐστι, καὶ πόθεν τὸ ὄνομα µάθωμεν. Ἴσως γάρ τινα χαρπούµεθα, xat ἀπὸ τοῦ ὀνόματος ὠφέλειαν' ἄλλως δὲ καὶ πολλῆς αἰσχύνης ἀγνοεῖν τοῦτο ὃ χαλούμεθα' οὗ γὰρ 56h χλήρῳ τινὶ ἐχληρώθημεν, Κλῆρος γὰρ πρᾶγμά ἐστιν ἄλογον. Πόθεν οὖν κλῆρος ὠνόμασται, xai οὗ παρ᾽ ἡμῖν µόνον; Ἴσως Yáp τις ἑνόμισε τῶν νεωτέρων εἶναι τὸ ὄνομα ἀλλὰ καὶ ἐν ἀρχῇ λαχεῖν «by χλῆρον τῆς διαχονίας ταύτης, xal ἀποστολῆς ἐμοὶ δοκεῖ, χαὶ ἁπ' &xelvou εἰρῆσθαι τοῦ χληρωθῆναι «by πρῶτον. Ἡ χαθάπερ ἐπὶ τῶν Ὀλυμπιακῶν ἀγώ- νων, χληροῦταί τις, ὁ μὲν τοῦτον λαθεῖν τὸν ἁντα- τωνιστὴν, ὁ δὲ ἐκεῖνον' οὕτω xal ἐνταῦθα) ἁλλὰ τῷ λόγψ τούτῳ xai τὸν χανονιχὸν, d) ἐκκλησιαστιχὸν κλῆρον δεῖ χαλεῖσθαι. 'Exáavto γὰρ, qno:v, ὡς ἐμέρι- σεν ὁ θεός * ἕχαστον ὡς χεκλήρωχεν ὁ Κύριος, οὕτω περιπατείτω. Καὶ γὰρ xal οὕτως ἐχληρώθη. Kul Μετ ὁὀ,γα * Πόθεν οὖν ἀπιτέθειται τὸ ὄνομα ; οὐ γὰρ ἁπλῶς εἶπεν, ὃτι τὸν κλῆρον τῆς διαχονίας. Ἐπειδὴ γὰρ τὰ κληρούμενα οὐκ ἐξ οἰχείας Υίνεται προαιρέσεως, à))' ἑτέρας τινὸς ἐξουσίας Ίρτηται, δεῖ τὸν κληρωθέντα, τὸν τόπον ἔχειν ὃν ἐχληρώθη, καὶ μήτε χατασχευάζειν ἑαυτῷ' οὐ γὰρ ἂν εἴη χλῆ- poe τοῦτο" µήτε φεύγειν δοθέντα * εἰ γὰρ τὰ τοῦ χλή- ρου χύρια, πολλῷ μᾶλλον τὰ τοῦ θεοῦ, ὅταν ὁ θεὸς χληρώσῃ. Αλλ’ ἐχεῖνος μὲν ἄλογος ὁ χλῆρος, οὗτος δὲ οὐχὶ δεῖ xa τὸν ποιοῦντα ἁἀπροσπαθῶς ποιεῖν ποῦτο γὰρ κλῆρος. Mt ὃν βούλεται αὐτὸς, ἀλλ᾽ ὃν ἡ χάρις δίδωσιν. "Eo μὲν οὖν Πνεύματος ἅμαιροι οἱ ἀπόστολοι σαν, χλήρῳ τὰ πράγματα ἐπέτρεπον ὕστερον δὲ χαὶ τῷ πλήθει, xal τῇ οἰχείᾳ χάριτι. Ὁ ἑωμία mina probiores nos reddidissent. Ves. 15. Seminate [rumentum, et spinas metite;. Nam et ego planavi vitem, el amaritudinem dedit; et semen bonum seminavi, εἰ oppositum reddidit 59. Bic et vos, ut diseaUs, quaatum agricolze damnum, quantus angor animi, cum unum pro alio redditis, Omni fame hoc peruiciosius. Cleri eorum non proderunt eis. Quidam hoc de clericatu Ecclesise dictum existi- mant, quibus ego assentior. Quiid enim, quazso, no- bis prodest qui indigne ambulamus? an non et mae jus erit judicium? Quid autem clerus omnino sit, et unde nomen duxerit, intelligamus. Fortasse aliquam, et ex nomine utilitatem capiemus ; alioquin et iu- gentis est dedecoris nescire quod vocamur, nec euim sorte quadam in haereditatem dati sumus, Nam hsereditas est res rationis expers. Unde igitur sortis nomen, nec apud nos tantum? Forsan enim positum a recentioribus nomea quispiam existiia- vit; sed et initio illud, sortitum esse sortem mi- nisterii liujus , et apostolatus **. Mihi videtur origo luisse imponendi nominis quod sorte primus fuerit electus. Vel ut in Olympicis certaminibus sorte hic quidem antagonistam hunc habet, alius alium, ita el hie : sed ratione hac, et regulis astrictus et ec- clesiasticus vocandus clerus est. Ünicuique enim sicut divisit Deus; unusquisque υἱ sors ei data a Domino est, ita ambulet. Etenim et ille sorte lectus esi. Et post pauca. Unde igitur nomen impositum? nec enim temere dixit sortem ministerii. Quo- niam enim ea qua sortibus eliguntur, non propria veniunt sponte : sed pendent a potestate alterius , oportet ut sorte vocatus locum teneat quem sorti- tus est, et neque se ipsum ingerat; haud enim sors esset hoc, neque datam sortem fugiat. Si enim qua sorte obveniunt, rata sunt; mulio magis qua venit a Deo sors. Sed illa quidem sors non ra- tione (it, hzc autem ratione (it. Oportet et auctorem sortis boc agere nullo animum affectu praoccu- pante; hzc enim sors est. Non quem ipse vult, sed quem gratia Dei dederit. Cum igitur apostoli non- dum habebant Spiritum, res committebant sorti- χλῆρος πρᾶγμα ἄλυπον, οὐχ ἀφίησιν οὐδὲ Exzlvouc D bus ** : postea vero el propter multitudinem, et in-- ἀλγεῖν ὡς ἀδικουμένους. 'O χλῆρος συγγένειαν οὐχ εἶδεν, οὐδὲ χάριν, οὐδὲ ἀπέχθειαν. Ἐπειδὴ γὰρ πολ- λῶν ὄντων πάντας κληροῦσθαι οὐκ Ew, εἰχότως xal kx πολλῶν ὀλίγους ἐπιλεγόμεθα. Αἰσχύνθητε ázó καυχήσεως ὑμῶν. Ἑναντίον τοῦ Θεοῦ αἰσχυνθῶμεν , μὴ ἑναντίον ἀνθρώπων. Τί ἐστιν, ἀπὸ χαυχήσεως ὑμῶν; "H "Eg' oic χαυχᾶσθε, αἰσχύνεσθε * χαυχῶνται γὰρ οἱ &v- θρωποι πολλάκις ἐφ᾽ οἷς καταδύεσθαι ypfj: f| ὅτι Την καύχησιν ὑμῶν ἀναμνησθέντες, αἰσχύνθητε. 5 jbid. 26. 9? Jerem. n, 21. ** Act. 1, 17. ditam sorti gratiam. Sors uulla affert tristitiam, non permittit ut qui non electi sunt tanquam inique postpositi doleant. Clerus cognationem nescit, nescit Recessitudinem, gratiam, inimicitias. Cum enim multi sint, omnes in clerum ascribi non licel, el jure ex multis eligimus paucos. Con[undimini a jaclatione vestra. ConfunJamur coram Deo, non coram hominibus. Quid est a jaetatione vestra? Αη de quibus inquit : Gloriamini, erubescite. Jactant enim spe se ho- mines de iis, pro quibus se velare deberent. Vel quz jactatis, in meinoriam reducentes, erubescite. 885 SUPPLEMENTUM Ab S. ». CHRYSOSTOMI OPERA. 884 Qui eratis olim, quique nunc? Ab opprobrio in con- A Τίνες ἡτέ ποτε, xal τίνες νῦν; ᾿Απὸ ὀνειδισμοῦ, ἀπὸ spectu Domini, ab exprobrantibus vobis : non quod a Deo fit, scire enim confundi magna curstio, et erubescere non porva salutis occasio. Si ruborem tollas, omnem salutis spem sustulisti. Multoties bunc tantum valuisse novi, quantum et poenas. Non ab: re illam naturae nostre indidit Deus : sed ut assidue nos excitet, indidit et non αἱ homines, sed et conscientiam erubescamus. Szpe nulla poena peccato objecta, verecundia tantum, recognitioque repressit. | Vxkns, 14. Quia hec. dicit Dominus de omnibus vicinis pessimis. Arabes hic innuit, quod eos non modica docue- runt mala. Propter qux olim in deserto per qua- ὀνειδιξόντων ὑμᾶς * μὴ ἀπὸ τοῦ ὀνειδισμοῦ τοῦ θεοῦ. Μεγίστη γὰρ θεραπεία εἰδέναι αἰσχύνεσθαι, xat Epu- θριᾷν οὐ μικρὰ σωτηρίας πρόφασις. Κὰν ἀνέλης τὴν αἰσχύνην, πᾶσαν ἑἐλπίδα σωτηρίας ἀνεῖλες. Οἶδα πολλάχις ἰσχῦσαι τοσοῦτον, ὅσον οὖν ἴσχυσε τιμωρία. Οὐχ ἁπλῶς ἑνέθηχεν ἡμῖν τῇ φύσει ταύτην ὁ θεός ’ ἀλλ᾽ ἵνα ἡμᾶς ἀεὶ διεγείρῃ, ἑνέθηχεν, οὐχ ὥστε τοὺς ἀνθρώπους αἰσχύνεσθαι, ἀλλὰ χαὶ τὸ συνειδός. Πολ- λάχις οὐδὲ τιμωρίας οὔσης ἐπὶ ἁμαρτήματι αἰσχύνη µόνον, xaX κατάγνωσις ἀνέστειλεν. "Οτι τάδε «Ἰέἐγει Κύριος περὶ πάντων τῶν γει- τόνων τῶν zornpor. Ἀραθίους ἐνταῦθα αἰνίττεται, ὅτι οὗ μιχρὰ αὖ- τοὺς ἑἐδίδαξαν χαχὰ δι’ ἃ πρῶτον τεσσαράχοντα ἕτη draginta annos morati sunt. Idcirco non permisit B ἐν ἐρήμῳ διέτριδον. Διὰ τοῦτο οὐχ ἀφῆχεν &vapa- eos misceri cum gentibus : idcirco et muro vali- diores posuit leges, per quas non licebat consuetu- dine vicinorum uti. Ecce ego cvello eos de terra sua. Vehementer illis minatur, ut et ipsi probiores fierent : minatur et captivis. Vide ut et hi corrige- bantur per ea qua illis eveniebant; simul etiam ipsis occasionem pro se respondendi dat, quasi nescientibus. Sicuti vos eorum perditionis auctores fuistis, ita vobis erunt illi salutis. Magnum Judzis dedecus ut a vicinis addiscant. Vide ut eos ut suos agnoscat. Num in unam gentem salus ejus extende- batur? Omnino vultis amici esse, et unain sentire? Sit ergo boni causa, non contra salutem consentien- tium : licebat ergo, et ante hoc effici meliores. CAP. Xill. Vins. 13. Vade, et posside tibi lumbare lineum. Quod sibi vult imago qua utitur hoc est : lumbare afünitas est, et lumbare lineum sacerdotale, incon- sumptibile, decor populi, quod nullo horum cor- rumpitur consuetorum, aut tempore, aut tineis, aliisque similibus. In petra vero, ne quis diceret nature neglectu corruptum esse ; sic et Israelitze; tales enim, ait, res humanz aunt. Nunc quidem pra- lia, nunc conflictus, nunc pax, nunc rerum omnium affluentia ; hanc illis ab initio mutabilitatem indidit. lu aquam non inferes, boc est novum. Si enim peuetret aqua, putabunt ipsum esse velus; ne cor- ruptum pra vetustate putent, quod vocamus non tinctum, non. humectatum, Βρέχειν enim madefa- cere est, quod plebs non madefactum vocat ; talis semper esset populus, si voluisset : nam Deo cir- cumvallatus non moerorem, non senectutem exper- tus esset; ibi enim ex usu consuimptio fit. Certe nos ita rebus utimur, ut quod novum est contera- mus; Deus autem sic utitur, ut et quod vetus est, novum faciat. Hoc et in Novo Testamento usu venit, sibi apposuit eos, juvenesque reddidit. Cingulum dicit lineum, et addit : Et pone. circa χθῆναι τοῖς ἔθνεσι, διὰ τοῦτο xal τείχους ἀσφαλεστέ- ρους τέθειχεν νόµους, οὐ συγχωροῦντας τοῖς Υειτό- σιν ἀναμίγνυσθαι. ε Ιδοὺ ἐγὼ ἁποσπῶ αὐτούς. » πειλεῖ αὐτοῖς ἀπειλὴν μεγάλην , ἵνα χαὶ αὐτοὶ βελτίους γένωνται * καὶ αἰχμαλώτοις δὲ ἀπειλεῖ. Ὄρα xai αὐτοὶ πῶς ἐσωφρονίζοντο Ex τῶν τούτοις συµ” θαινόντων ΄ ἅμα δίδωσιν αὐτοῖς πρόφασιν ἀπολογίας ὡς οὐκ εἰδόσιν. Ὥσπερ αἴτιοι γεγόνατε αὐτοῖς ἁπ- ωλείας, οὕτως ἔσονται σωτηρίἰας ὑμῖν. Πολλὴ τῶν Ἰουδαίων αἰσχύνη, sU γε μέλλοιεν παρὰ τῶν γειτό- vtov µανθάνειν. Ὅρα πῶς αὐτοὺς οἰκειρῦται. Mi εἰς ἔθνος ἓν ἣν αὐτοῦ ἡ σωτηρία ; Ὅλως βούλεσθε φίλοι εἶναι, xat ὁμονοεῖν ; Οὐχοῦν ἐπ᾽ ἀγαθῷ, ph χατὰ τῆς τῶν συμφωνούντων σωτηρίας’ οὐκοῦν ἔξεστι xal πρὸ τούτου γενέσθαι: βελτίους. ΚΕΦ. IT". Βάδισον καὶ κτῆσαι σεαυτῷ περίζωµα Ae νοῦ». *O βούλεται ἡ εἰκὼν, εοῦτό ἐστι’ περίδωµα ἡ οἰχειότης , xai περίζωµα λινοῦν, tb ἱερατιχὸν, τὸ ἀνάλωτον, τὸ εὐπρεπὲς τοῦ λαοῦ, τὸ μηδενὶ τούτων φθείρεσθα: τῶν εἰωθότων, ἢ χρόνῳ, 1| σητὶ, fj τισι ποιούτοις. Τὸ ἓν πέτρᾳ, ἵνα pf, τις εἴπῃ , ὅτι κατὰ ῥᾳθυμίαν φύσεως διεφθάρη΄ οὕτω καὶ Ἰσραηλίται τοιαῦτα Y&p φησι τὰ ἀνθρώπινα. Νῦν μὲν πόλεμοι, «νῦν δὲ µάχαι, νῦν εἰρήνη, νῦν εὐθηνία" ἄνωθεν D αὐτοὺς τοιαύτης kmolncs μεταθολῆς. Ἐν ὕδατι οὐ διελεύσεται͵, τουτέστι χαινόν * ἂν γὰρ διἐλθῃ ὕδωρ, νοµίζουσιν αὐτὸ παλαιὸν εἶναι. ἵνα μὴ νοµίσωσι παρὰ τὸ παλαιωθῆναι διεφθάρησαν [To. ὡς παρὰ τὸ παλαιωθῆναι διεφθάρη], ὃ λέγομεν ἀθαφὲς, ἄτεγ- κτον. Βρέχειν γὰρ τὸ τέγγειν ἐστὶν, ὃ οἱ πολλοὶ ἄτεγ- χτον καλοῦσιν. Τοιοῦτος ν ἀεὶ 6 λόγος [ῖσ. λαός] εἴγε ἐδούλετο. 'O γὰρ Θεὸν περιχείµενος, οὐχ ἂν ᾖσθετο πένθους, f| Υήρως' ἐχεῖ γὰρ παρὰ τὴν χρῆσιν τὸ τριθῆναι γίνεται. Ἡμεῖς μὲν οὖν οὕτω χρώµεθα, ὥστε εἰ xal χαινὸν εἴη χατατρίφαι. ὁ δὲ θεὺς οὕτω χρῆται, ὥστε εἰ xal παλαιὸν εἴη ποιησαι véov. Τοῦτο καὶ ἐπὶ τῆς χαινῆς Yéyove, περιέθετο αὐτοὺς xat ἐἑποίησε νέους. * Zóvny Mye λινῆν' ἐπάγει γοῦν ' Καὶ περίθου 885 FRAGMENTA IN JEREMIAM. περὶ τὴν ὁσφύν cov. Τὸν δὲ προφήτην εἰς τὖπον Α lumbum tuum. Prophetam in typum Dei accipit ; λαμόθάνει τοῦ θεοῦ. Τὸ δὲ περίζωµα, εἰς τύπον τοῦ λαοῦ. Περίθου οὖν περὶ τὴν ὁσφύν σου, ὡς ἐγὼ τὸν λαόν µου συνῆψα ἐμοὶ διὰ τῶν νοµίµων. ι Καὶ ἐν ὕδατι οὐ διελεύσεται. Απὸ τοῦ ῥύπου ph ἀποῤῥύψῃς, ὡς οὐδὲ ἐγὼ ἀπεστράφην αἴμασιν εἰδωλολατρίας πεφυρμµένον. Λάδε τὸ περἰζωµα, xal βάδισον ἐπὶ τὸν Εὐ- gpátnr. Τίνος ἕνεχεν ἓν «ip Εὐφράτῃ , xaX βαδίζειν τοσαύ- την ὁδὸν ἁπέτρεφεν ; ὁ γὰρ Ἰορδάνης ποταμὸς οὐχὶ πλησίον ἦν ; ἁλλ᾽ ἵνα δείξη πόθεν ἔπεισι τὰ χαχὰ, χαὶ *lvoc ἕνεχεν, xal πολλὰς ἀφίησιν ημέρας. cinctorium vero in typum populi. Pone itaque circa lumbum tuum, quemadmodum ego populum meum mihi lege conjuuxi. Ei per aquam non transibit. Propter iinmunditiam ne abjicias, sicut nec ego abjeci inquinatum idololatri:& sanguinibus. VeRs. 4. Tolle cinctorium, et vade ad Euphratem. Quare in Euphrate, tantumque iter facere jussit? Num Jordanis flumen prope non erat? sed ut indi- caret unde mala ducant originem, et qua de causa, multique dies praetereunt. Καὶ ἐπορεύθη»ν, καὶ ἔχρυψα. Kal ἐγόνετο καθ pg — Vgns. 5, 6. Et ivi, et abscondi. Et factum est post ἡμέρας xoAJAác, Ἵνα µάθῃς τὴν μαχροθυμίαν * ἵνα γὰρ μὴ νοµί- σῃς, τὸ μῆχος τῶν ἡμερῶν πεποιηχέναι τὴν φθορὰν, χαινόν ἐστι, xal ἓν λίθῳ χεῖταε, ἔνθα οὔτε σχώληξ ἀπὸ ξύλου ἑξῄει. Κατέχρυφεν αὐτοὺς, τοῦτ ἔστιν ἓν ἀσφαλείᾳ ἐποίησεν, ὥσπερ àv. πἐτρᾳ. "Ovs ἀφ' ἐαυ- τοῦ ἀφεῖλεν, ἐφόθησεν, Ἠπείλησεν, xal οὐδὲν ἑγίνετο πλέον, λοιπὸν διαφθείρονται. Δείχνυσι ὅτι τῆς τοῦ θεοῦ ὀργῆς, ἡ διαφθορά. Οὐχ ἅμα τὸ ἀρθῆναι ἀπὸ τῆς ὀσφύος ἁπώλοντο * οὐ γὰρ ἅμα ὅταν ἡμᾶς ἀποῤ- ῥίψῃ ὁ θεὸς, ἀναιρεῖ * οὐχ ἅμα τῷ νομισθῆναι αὗτου ἀνάξιοι, κολαζόµεθα * ἀλλὰ φέρει πολὺν χρόνον, καὶ τότε ἐπάχει τὴν τιµωρίαν. Καὶ κτῆσαι σεαυτῷ. Οὐ παρά τινος ἔλαθεν, οὐκ εἰς olxelav χρείαν ' οὐδὲ γὰρ ἐδεῖτο ὁ προφήτης, οὐχ ἵνα σχέπηται, ἀλλ' ἵνα αὐτὸν οἰχειώσηται. Ὥσπερ οὖν ὁ προφήτης οὐδὲ περιθαλ- λόμενος ἑνδοξότερος ἂν, οὔτε ἀποθέμενος ἁδοξότερος fv, οὔτε ἐδεῖτο αὐτοῦ , οὕτως οὐδὲ ὁ Θεός. "Opa δὲ πῶς οὐ πάντα µανθάνει ἑφεξῆς, ἀλλά xac μικρὸν, ἵνα µάθῃς αὐτοῦ τὴν ὑπαχοήν. Elnzv: Ντῆσαι, καὶ περίθου. Οὐκ sine, Διατί; ἀλλ’ ὑπήχουσε. Πάλιν εἶπεν. "Yxaye εἰς τὸν]Εὐφρράστην" οὐχ εἶπεν, Aust? ἀλλ) ἐπληροφορήθη , καὶ ἐπείσθη. Τοῦτο xai ἡμεῖς πράττωµεν. Οὐχ εἶπεν, ᾿Ασχημοσύνη ἐστὶ, Υέλως ἑστίν. ἀλλὰ πάντα πείθεται. Διὰ τοῦτο κατὰ |μιχρὸν αὐτῷ ἐπιτάσσει, ἵνα µάθῃ τὴν ὑπαχοήν. 1 Τοὺς μὴ βουλομένους ὑπακούει τῶν Ἰόγων µου, καὶ πορευθέντας ὁὀπίσω θεῶν dAAotplov. dies multos. Ut longanimitatem intelligas : nam ne opínareris multitudinem dierum illam corruptionem attulisse, novum est, jacetque in petra, ubi non vermis c ligno exsilit. Abscondit eos, hoc est tutos reddidit ut in petra. Cum a semetipso abjecit, terruit, — minatus est, nil tamen subsecutum ulterius, tandem corrumpuntur. Ostendit iram Dei causam esse cur corrupti sint. Non simul atque e lumbo ablati sunt, perierunt : nec enim cum nos Deus ejecerit s'atim perdit : non simul atque babemur Deo indigni, pu- nimur; sed longo tempore sustinet, tuncque sumit ponas. Et posside tibi. Non a quoquam accepit non in proprium usum; nec enim indigebat Propheta : non ut operiretur, sed ut illud sibi ascisceret, Sicut igitur propheta, nec illo indutus honorificentior erat, nec abjecto illo inbonoratior, nec illo indige- bat ; ita nec Deus. Vide porro ut non omnia discat confertim , sed paulatiin, ut illius obedientiam agnoscat. Dixit : Posside, et pone super lunbos. Nou dixit : Ad quid ? sed mandato paruit. Rursus dixit : Vade ad Euphratem; non dixit : Cur vadaw?. sed gatis illi fuit, et obedivit. Hoc et nos agamus. Non dixit: Turpe est, ridiculum est, sed paratus fuit ad omnia. Propter hoc illi paulatiin pragcipit, ut obe- dientiam disceret. Vgns. 10. Eos qui noluerunt obedire verbis meis, et ambulaverunt post deos. alienos. 'Opdc πῶς ἡ ἐπίτασις τὴν τιµωρίαν ἐξήνεγχεν;, D — Vides additione malorum poenam illatam? Vides 'Opd; ἰατρείαν τὰ xaxà ἀναιροῦσαν, οὐχ ἁπλῶς τοὺς ἀνθρώπους; Εἶτα λέγει τὴν καχίαν’ Τοὺς μὴ βουλοµένους ὑπακούειν τῷ λόγῳ µου, καὶ πορευθέν- τας ὀπίσω θεῶν ἀἁλλοτρίων xal ὅτι οὐ βούλονται * Ἰδου οὐδὲ ἄλλοι βούλονται. Αλλ᾽ οὗτοι εὐεργεσίας ἀπήλανσαν. Τὰ ἔθνη οὗ περιέθηχα ἑμαντῷ, τούτους ἐὰ vat οὐ δι ἐμαυτὸν, ἀλλά δι’ αὐτούς. Κωθάπερ κολᾶται τὸ περίζωµα περὶ τὴν cogor τοῦ ἀνθρώπου, οὕτως ixólinca πρὸς ἐμαυ- τόν. Τὸ περίζωµα εἰχών ἐστι τοῦ λαοῦ, καὶ προφήτης tu) θεοῦ ᾿ xai ὥσπερ τὰ πρῶτα κεχολλημένον τῇ τοῦ προφήτου ὀσφύῖ ἁδιάφθορον ἣν, ταύτης δὲ χω- ϱισθὲν δ.ερθάρη, οὕτω xal ὁ λαὸς, ἡνίχα ᾠχείωτο τῷ medicinam mala destruentem, non liomines ipsos? Deinde vitium explicat, qui noluerunt verbis meis credere, et deos alienos secuti sunt, el quia nolunt : Ecce nec alii volunt. Verum hi beueficio affecti sunt ; mihi gentes non addixi, hos autem maxime : non propter me, sed propter eos. Vgns. 11. Sicut enim adhaeret cinctorium circa [(umóum hominis , sic agglutinavi ad me. Subligaculum imago est populi, et propheta Dei ; et sicut antea. lumbis prophetae conglutinatum im- mune erat a corruptione, sejunetum vero corrup- tum | est; sic et populus, dum Deo adbierebat, liber 837 SUPPLEMENTUM 4D S. J. CHRYSOSTOMI OPERA. 888 erat ab omni noxa, aversus autem ab illo, evasit A θεῷ, ἔμενεν ἁἀθλαδὴς , τούτου δὲ ἁποστᾶς, παντά- omnino inutilis. Ut esset. mihi in populum, et in gloriationem et in gloriam. Non quod ipse glorise indigens, sed propter homi- nes. Esto; me non vultis glorificare, quare vos- metipsos inhonorastis ? VEns. 12. Et dices ad populum istum : Omnis uter implebitur vino, Rursus exeniplum : sícut uter ad hoc factus est ut impleatar, ita et vos necesse pariter est, veluti ad hoc natos impleri poenis. Per has enim duas similitudines ostendit, non quod puniat, sed quod suminopere et citra curationem puniat. VEns. 15. Ei dices... Ecce ego impleo... et reges eorum, Ne putate majores vestros fore vobis defensioni. lloc vos magis obnozios facit. Ei sacerdotes. Nolite putare fore vobis solatii dignitatem, hoc potius in vestram tendit perniciem. Vgns. 14. Ei dispergam eos... Et patres eorum... Non desiderabo, et non parcam. Nam &xpe misereri eorum solemus, qui poenas luerunt. Ego autem, inquit, id non faciam. Et licet ingens poona sit, aenes absumi, me tamen qui.mi- sericors sum, id non flectet. VEns. 15. Audite et auribus percipite... quia Do- C sinus locutus. est. Circumspice ubique prophetam, ut semper dum loquitur de penis, et causam adnectat. Nec solum hoc, sed cum dicit : Non miserebor, non parcam : quasi de desperatis locutus, rursus cohortationem adjiciat. Qui enim hzc dixerat, et instar sententiz protulerat, vide qux dicat : Audite, et auribus per- cipite : ne perfunctorie audiatis, nec vagetur ani- mus. Nil enim ita mentem labefactat, ut Dei verbis non attendere. Num enim hominum sunt hz mins, quas sepe falli contingit ? Deus est, qui potens est, qui semper ad exitum ducit. πασι γέγονεν ἄχρηστος. Tov γενέσθαι uot εἰς «1αὸν óropactór, καὶ ὲις καύχημα, xal elc 665a». Ταῦτα λέγει οὐχ ὡς αὐτὸς δεόµενος δόξης, ἀλλά διὰ τοὺς ἀνθρώπους. "Εστω: ἐμὲ οὐ βούλεσθε δοξά- σαι, τίνος ἕνεχεν ἑαυτοὺς ἠτιμάσατε; Καὶ àpsic πρὸς τὸν Aaóv τοῦτον» Πᾶς ἁσκὸς ππηρωθήσεται οἵνου. | Πάλιν ὑπόδειγμα * ὥσπερ ὁ &axb; πρὸς τοῦτο γε- γένηται , ὥστε πληροῦσθαι, οὕτω xal ὑμᾶς ἀνάγχη ἐστὶ λοιπὸν, ὥσπερ πρὸς τοῦτο γενοµένους , οὕτω πληρωθῆναι τῆς τιμωρίας. Διὰ γὰρ τῶν δύο εἰχόνων δείχνυσιν, οὐχ ὅτι τιμωρεῖται, ἀλλ’ ὅτι, μεθ) ύπερ- θολῆς, χαὶ ἀνιάτως. Καὶ ἐρεῖς... Ιδοὺ ἐγὼ π.Ἱηρῶ... καὶ τοὺς βα- σιωεῖς αὐτῶν. Mh νοµίσητε ἔχειν ἀπὺ προγόνων ἀπολογίαν * τοῦτο μάλιστα ὑμῶν χατηγορεῖ. Καὶ τοὺς ἱερεῖς. | ΜΗ νοµίσητς ἀπὸ τοῦ ἀξιώματος ἔχειν παραµυ-᾽ θίαν * τοῦτο μάλιστα ὑμᾶς ἀπόλλυσι. Καὶ διασκχορπιῶ αὐτούς ... Καὶ τοὺς πατέρας αὐτῶν... Καὶ οὐχ ἐπιποθήσω, καὶ οὗ φείσοµαι. Ἐπειδὴ γὰρ πολλάχις εἰώθαμεν μετὰ τὴν τιµω- ρίαν ἐλεεῖν τοὺς τιµωρουµένους, "Evo , qot, οὐδὲ τοῦτο ποιῄσω. Κἂἄν µεγάλη ἡ τιμωρία f] Υερόντων ἀναλωμένων [ᾶ.1.1. ἁλωμένων ], ἀλλ ἐμὲ τοῦτο οὐχ ἐπιχάμψει τὸν φιλάνθρωπον. ᾽Ακούσατε, xal ἑνωτίσασθε... ὅτι Κύριος ἐά- Ames. Παρατήρει παρὰ πάντα τὸν προφήτην, πῶς xal ὅταν τιµωρίαν λέχῃ, τὴν αἰτίαν ἀεὶ τίθησι. Καὶ οὐ τοῦτο µόνον, ἀλλ ὅταν εἴπῃ, ὅτι Οὐκ ἐλεήσω, οὗ φείσοµαι, xal ὡς περὶ ἀπεγνωσμένων διελέχθη, πάλιν παραίνεσιν εἰσάχει. Ὁ γὰρ τοιαῦτα εἰρηκὼς, xai ἁποφαινόμενος, ἄχονσον vl φησιν ᾿Ακούσατε. καὶ ἐνωείσασθε. Mh ἁπλῶς ἀχούσητε, xal μὴ ἑπαίρεσθε. οὐδὲν γὰρ οὕτως ἀπόνοιαν ποιεῖ, ὡς τὸ μὴ προσέχειν τοῖς τοῦ θεοῦ λόγοις. Mh γὰρ ἀνθρώ- πων εἰσὶν αἱ ἀπειλαλ, ἃς πολλάχις xat διαφεύσασθαι δυνατόν; θεός ἔστιν ὁ ἰσχύων, ὁ ἑπάγων ἀεὶ τὸ τέλος. Vens. 16 Date Domino Deo vestro gloriam, ante- D Δότε τῷ Κυρίφ ὑμῶν δόξαν πρὸ τοῦ συσκο- quam comienebrescat. Credite iis que dicuntur, Num enim non dabitis ? Et post hec : Sed ante malorum experimentum, antequam contenebrescat , captivitatem ínnuit. Et antequam offendant pedes vestri. Ea enim adversitatum natura est: tenebras sem- per omnium oculis offandere solent. Et exapectabitis ad lucem, et ibi umbra mortis, et ponentur in tenebras. Non, inquit, succedit dies. Nec enim fit ordine nature, sed connexione calamitatum ; considera cnim quale erat abduci eos captivos, patriaque or- τάσαι. Πιστεύσατε τοῖς λεγομένοις * Mh. γὰρ οὗ δώσετε αὐτῷ; Καὶ μετὰ ταῦτα. ᾽Αλλὰ mpb τῆς τῶν δεινῶν πείρας, πρὺ τοῦ συσχοτάσαι τὴν αἰχμαλωσίαν alvlz- τεται. Καὶ πρὸ τοῦ προσκόψαι τοὺς πόδας ὑμῶγ. Γοιαύτη γὰρ τῶν δεινῶν fj φύσις' σχότος ἀεὶ εἴωθε χαταχέειν τῶν ὀφθαλμῶν ἁπάντων. Kal ἀναμενεῖτε εἰς φῶς', xal ἐκεῖ σχιὰ 0ard- του, xal τεθήσογται elc σχότος. Οὐ διαδέχεται, φησὶν, fj ἡμέρα. Οὐ γὰρ χατὰ φύσεως ἀχολουθίαν γίνεται, ἀλλὰ χατὰ συνηθειῶν (Iv. συνάφειαν] δεινῶν * ἐννόησον γὰρ οἷον ἦν ἁπάγε- φ FRAGMENTA IN JEREMIAM. 8^0 σθαι αὐτοὺς αἰχμαλώτους, xal κατρίδος στερίσχε- A bari. Non. vultis ut Deo gloriam dare? saltem ut αθαι. Οὐ βούλεσθαι, ὡς θεῷ δόξαν δοῦναι; χᾶν ἵνα &X δεινὰ ἀποκρούσησθε. 'Eàv δὲ uh ἀκούσητε, κεκρυµµένως κ.αύσεται ἡ yvxh ὑμῶν. Ἔννόησον μέγεθος συμφορᾶς, ὅταν μηδὲ δαχρύειν ἑξῇ τὰ πάθη τὰ οἰχεῖα, ἀλλὰ καὶ ταύτην ὥσιν ἀφ- Πρημένοι τὴν ἑξουσίαν. "Opa πῶς πανταχόθεν [ᾶ.1. πανταχοῦ] ἑπαίρει τὸ μέγεθος τῶν xaxov, ἵνα xàv οὕτως ἀὐτῶν χαθίχηται. Τί ταύτης τῆς ὀδύνης χεῖ- pov, μηδὲ δαχρύειν δύνασθαι τὰ οἰχεῖα πάθη; "AX" οὐδὲν ἑχείνων τὴν σχληρότητα ἐμάλαξε καὶ τὸ τραχύ. Κεχρυμμένως κχ«ωύσεται ἡ ὴυχὴ ὑμῶν ἁπὸ προσώπου ὕδόρεως. Τουτέστιν, οὐδὲ μετὰ ἁδείας ὑμῖν ἕἔξεστι πενθεῖν ἓν τῇ αἰχμαλωσίᾳ. Βἵπατε τῷ βασιᾶαεῖ καὶ toic δυνγαστεύουσι * Ταπεινώθητε. Οὐ γὰρ αὑτοῖς διελέγετο, ἀλλὰ τῷ πλήθει. "Ev- νόησον ὅση fj τοῦ προφἠτου παῤῥησία, ὅταν διὰ τῶν ὑπηχόων τοιαῦτα σηµαίνῃ τοῖς ἄρχουσιν' 'Εκόντες ποιῄσατε, ὃ μιχρὸν ὕστερον μετ) ἀνάγχης ἔσται. Mf γὰρ ο) ταπεινωθήσεσθε; Αλλά νῦν παρ) ὑμῶν vs- νέσθω, ἵνα μὴ γένηται παρὰ τῶν πολεμίων. Τοῦτο καὶ ἐφ᾽ ἡμῶν ἕστω' χρίνωµεν ἑαντοῖς, ἵνα μὴ χρίνῃ ὁ θεὺς ἡμῖν. ᾽Αγἀ.Ίαδε τοὺς ὀφθαλμούς cov, Ἱερουσα.μ. Πρὸς τὴν πόλιν αὐτὴν διαλέχεται νῦν. Τὰ µέλ- λοντα, ὡς παρόντα λέγει’ xal συνεχῆς οὗτος ὁ λόγος. Καὶ σὺ ἑδίδαξας αὐτοὺς ἐπὶ σὲ µαθήµατα slc ἀρχήν σου. Τουτέστιν, Ἐπικαλουμένη αὐτῶν τὴν βοήθειαν, xat εἰδωλολατροῦσα περεσχεύασας αὑτοὺς ἄρχειν σου. Καὶ ἑδίδαξας αὐτούς. lle, εἰπὲ, καὶ τίνι τρόπῳ; "Acl χαταφεύγουσα πρὸς αὐτοὺς, δειχνύουσα, ὅτι ἀσθενής τις el, xal τῆς βοηθείας Ἱρήμωσαι τῆς παρὰ θεοῦ. Τὰ ἀπόρ- ῥητα πάντα ἀπεχάλυψας ' ταῦτα µάλιστά σε ἑποίη- σαν ἁμαρτεῖν, ὅτι συνεχῶς αὐτοὺς ἐποίεις χαλεῖ- 6θαι. Kal ἐὰν εἴπῃς ἐν τῇ καρδίᾳ cov: Διατί ἀπήντησέ μοι. "Opa, ποτὲ μὲν τῶν δεινῶν ἑπαίρει τὴν φύσιν, serumuas effugiatis. Vgns. 17. Quod si non audieritis, in. abscondito plerabit anima vestra. Considera calamitatis magnitadinem, quando ne flere quidem propria mala permittitur, sed hzc quoque facultate privati sunt. Vide ut omni ex parte vim zrumnarum extollat, ut vel ita diceno eos permoveat. Quid hoc dolore acerbius, ut pro- pria mala ne plorare quidem liceat? Sed nihil eorum duritiem asperitatemque emollivit. * In abscondito plorabit anima vestra a [acie in- jurie. lloc est, in captivitate nec laerymas vobis liber fundere permittitur. Vrns. 18. Dicite regi εἰ potentibus : [lumilia- mini. Non enim eos alloquebatur, sed multitudinem. Considera quanta sit prophetae libertas loquendi, cum per subditos talia principibus indicet : Eflicite sponte quod paulo post necessitate futurum est. Àn nou humiliabimini? Fiat nunc hoc a vobis, ne fiat ab hostibus. Hec idein. fiat a nobis, flamus nobis ipsis judices, ne Deus judicet nos. Vgns. 20. Leva oculos tuos, Jerusalem. Urbem ipsam nunc alloquitur. Futura uti prz- sentia narrat : continuatusque est hic seruo. 6 Vgns. 91. Et tu docuisti eos adversum te doctrinas in principatum (uum. Hoc est, eorum advocans auxilium, et idolorum cultui dedita, illos tibi constituisti principes. Et tu docuisti eos. Quoinodo et qua ratione? Semper ad eos con- fugiens ostendens te imbecillam, et auxilio Dei de- $titutam. Arcana detexisti omuia : liec. tibi causa peccaudi fuerunt, quod eos assidue advocabas. Vgns. 22. (uod si dixeris in corde (uo : Quare oc- currerunt ? Vide: modo quidem erumnarum gravitatem ποτὲ δὲ ἀπὸ τῆς αἰσχύνης, xal τῆς ἁδοξίας αὐτοὺς p exaggerat, modo vero probris et ignominia mordet ; δάχνει ΄ εἴωθε γὰρ xaX ἓν τοῖς δεινοῖς οὐχ ἅττον λυ- 'πεῖν ἡμᾶς τὰ τῆς ἁδοξίας. Καὶ καθάπερ ἐπὶ γυναι- xh; ἁἀσχημονούσης παρέστησεν. (ὐδὲν γὰρ παβαι- τεῖται λέγειν ὁ προφήτης τὸ δυνάµενον αὐτῶν καθ- εχέσθαι’ xal πάλιν * Τί λέγεις μετὰτοσαύτας παραι- νέσεις, καὶ προφητείας; ἔτι χαὶ ἀγνοοῦσι τὴν αἰτίαν τῶν συµδαινόντων; Ναί. Ἔθος γὰρ τοῖς χολαζοµέ- νοις τοῦτο θέλειν, ἀγνοεῖν τὰς αἰτίας, καὶ μάλιστα ὅταν ὑπερθάλῃ τὸ πλῆθος τῶν δεινῶν. Ἐὰν εἴπῃης ἐν τῇ χαρδίᾳ σου * οὐδὲ γὰρ ῥῆξαι φωνὴν ἑξουσίαν ἕξεις λοιπόν. El d ὶ.λάξεται Αἱθίογ τὸ δέρµα αὐτοῦ. Τΐνος οὖν ἕνεχεν ἐγχαλεῖς; τίνος ἔνεχεν πέµπεις προφήτας, Τίνος ἕνεχεν λέγεις, O2x ἠθελήσατε solet enim et in ipsis calamitatibus non minorem nobis afferre merorem ignominia. ldque nobis exemplo mulieris .inverecunde $e gerentis propo- suit, nihil enim pratermittit propheta, quod ad inurendum illis dolorem faciat; et iterum, Quid repetis, post tot cobortationes et vaticinia? adliuc futurorum causas ignorant? ]ta plane; mos quippe est eorum qui puniuntur, hoc velle, ignorare cau- sas, el presertim ubi malorum copia vehemens est, Si dixeris in corde tno, nec enim in voces prorumpere tibi dabitur facultas ulterius. Vgas, 25. Si mulabit /Ethiops pellem suam. Quare igitur increpas? cur mittis prophetas ? cur dicis : Noluistis me audire?si naturalis est iniqui- 8y1 SUPPLEMENTUM AD S. J. CHRYSOSTOMI OPERA. 892 tas, quid conquereris? Vides ut absurdum hoc sit? A ἀχοῦσαί µου; εἰ φύσεώς ἐστιν ἡ πονηρία, τίνος ἕνεχεν Sed e nostra amentia oritur hoc absurdum. Nam sensus hujus dicti is est. Quod voluntariam mali- tiam in habitum commutastis. Discere enim non oritur a natura. Qui didicit antea ignorantia tene- batur, et discit. Non igitur natura malus : iusitum enim a natura, sub disciplinam nou cadit. Non discimus, quod dormire oporteat , quod lumen aspicere deceat ; a natura enim hzc sunt, et ma- gistros non quxrimus; sed velimus, nolimus, adveniunt. At ubi disciplinae locus est, est el igno- rantiz? locus, et post ignorantiam disciplina. Quid ergo ait? llyperbolice loquitur, sicut et nos dicimus; pner hic nunquam poterit ad sanam mentem reduci. Provum ingenium, ut saltem sic rubore auffusi con- vertantur. Vens. 94. Et disseminavi eos quasi stipulas. Vide ut simul et facilitatem ostendat, et poten- tiam et iram explere voleus. Vens. 25. Sic sors tua, et pars inobedientig νεειτα adversum me. Hi tux fructus incredulitatis, quandoquidem pseudopropheta opposita dicebant. Sicut oblita es mei. Et ego. Vide qux causa sit; idem et ego faciam. Vgns. 26. Ei ego nudabo posteriora tua. Tu prior horum auctor. Amari volo, et. abnuis. Propterea hzec ogam, ut zelotypus quispiam, nec punire volens eam, quc contumeliosa est, nec po- tens z2quo animo ferre qux gesta sunt nulli parcit ad eam sermoni ; sed loquitur ut expleat furorem, et indulget quidem ainori, dum non punit, quiescit vero, ut illam verbis lacessivit ; ita et Deus. Vgns. 97. Et adulterium tuum, et hinnitus (uus, εἰ alienatio fornicationis tue. Quid hinnitus? furorem vestrum agitationemque ipsius exprimit. Super colles, εἰ in agris vidi abominaliones (uas. Nec domi, nec occulte, sed publica et manifesta omnibus fornicatio : palam erit omnibus tua confu- sio. lgnominia (ua ediciL Le. Va tibi, Jerusalem. Quod et punire vult, deque puniendis ipsis dolet, el luget, et plangit, et miseretur. CAP. XIV. Vens. 1. Et factum est verbum Domini ad Jere- miam de siccitate. Dixit innumera, minatus est similitudinibus, non crediderunt, ut lumboris, baculi nucei, ceterorum- que. Venit ergo ad poenas. Vgas. 9. Luxit'Judea. Non dixit forum, sed portz, cum nemo esset q..i cxiret : quod maximum desolationis iudicium. μέμφῃη; Ορᾷς τὴν &voníav; ᾽Αλλὰ παρὰ τὴν fue- τέραν ἄνοιαν ἡ ἁτοπία. Ὁ γὰρ βούλεται εἰπεῖν τοῦτό ἐστιν, ὅτι Την ἐκ προαιρέσεως χαχίαν εἰς Έξιν σχεδὸν µετεστήσατε. Τὸ γὰρ μαθεῖν οὗ φύσεώς ἐστιν. 'O μαθὼν πρότερον ἓν ἀγνοίᾳ fiv, χαὶ µανθάνει. Οὐκ &pa φύσει πονηρός * τὸ γὰρ φύσει οὗ δεῖται µαθή- σεως. Οὐ μµανθάνοµεν ὅτι δεῖ χαθεύδειν, οὐδὲ ὅτι δεῖ τὸ φῶς ὁρᾷν. Ταῦτα γὰρ φυσιχὰ, xaX διδάσχαλον οὐχ ἀναμένομεν, ἀλλά xal θελόντων, xal μὴ θελόν- των ἔπεισιν. "Ev0a δὲ μαθεῖν ἔστι, καὶ ἀγνοῆσαι ἔνι, χαὶ ἐξ ἀγνοίας ἡ µάθησις. Té οὖν ἔστι; Φησὶν ὑπερθολιχῶς, ὥσπερ χαὶ ἡμεῖς λέγομεν * O0 δύναται ὁ παῖς οὗτος εὐχρηστῆσαι χαχἣ φύσις. ἵνα xiv οὕτως ἐρυθριάσαντες µεταθάλωνται. Καὶ διέσπειρα αὐτοὺς ὡς φρύγαγνα. "Opa καὶ τὴν εὐχολίαν πῶς δείχνυσιν ὁμρῦ, xal τὴν δύναμιν, xal τὸν θυμὸν ἐχπλῆσαι [d.44. ἐἑμπλη- σαι] θέλων. Οὔὕεως ὁ xAnpóc σου, xal μερὶς τοῦ ἀπειθεῖν ὑμᾶς ἐμοί. Τυιαῦτα χαρπώσῃ τῆς ἀπειθείας, ἐπειδὴ οἱ φευ- δοπροφῆται τὰ ἑναντία ἔλεγον. Ὡς ἐπε.άθου µου, κἀἁ]ώ. "Opa τὴν αἰτίαν οὖσαν * Οὕτω xal ἐγὼ ποιἠσω. Μὰγὼ ἁἀποχαλύγω τὰ ὀπίσω σου. LÀ µοι τὴν ἀρχὴν ἔδωχας. Φιλεῖσθαι βούλομαι, καὶ οὗ θέλεις. Διὰ τοῦτο ταῦτα ποιῄσω, χαθάπερ τις ζηλότυπος, μήτε χολάσαι βουλόμενος τὴν εἰς αὐτὸν ὑθρίκουσαν, μήτε πράως δυνάµενος ἐνεγχεῖν τὰ συµθάντα, οὐδενὸς φείδεται ῥήματος Ev τοῖς πρὸς αὑτὴν, ταύτῃ [ΐσ. λαλεῖ δὲ] δὲ ὡς τὸν θυμὸν ἐχπλη- pov, xat τῷ μὲν uh χολάσαι τῷ φίλτρῳ χαριζόµε- voc, τῷ δὲ ὑδρίσαι ἀναπαύων ἑαυτόν * οὕτω χαὶ ὁ θεός. Καὶ al μοιχεῖαί σου, καὶ ὁ χρεµετισμός σου, καὶ ἡ ἁτα..λοτρίωσις εῆς πορνείας σον. T( ἐστι χρεµετισµός; τὴν pavíav, τὴν παροίστρη- ei αὑτῆς ἐμφαίνει, Ἐπὶ βουνῶν καὶ ἐν τοῖς ἀγροῖς ἑώρακα τὰ βδελύγματά σου. Οὐδὲν ἐν οἰχίᾳ, οὐδὲ λάθρα * δεδηµοσιευµένη, xal πά,δηµος ἡ πορνεία. Ἑμπομπεύει [ἆ4.1. ἐμπομπεύ- p δει] σου fj αἰσχύνη. Οὐαὶ col, ᾿Ἱερουσα.λήμ. Ὅτι xai βούλεται Χολάσαι, xal ἀλγεῖ ἐπὶ τοῖς χολαζομένοις αὐτοῖς, xot Ορηνεῖ, καὶ ὀδύρεται, xat Decl. ΚΕΦ. ΙΔ’, Λόγος Κυρίου, ὃς ἐγεγήθη xpóc Ἱερεμίαν περὶ τῆς ἀδροχίας. Εἶπε µυρία, ἠπείλησεν, οὐκ ἐπίστευσαν διὰ εἰκό- νων, ὡς τοῦ περιζώματος, ὡς τῆς ῥά6δον sf; κα- ρυῖνης, καὶ τῶν λοιπῶν. ᾿Αρχετάι λοιπὸν τῶν pe ριῶν. Ἐπένθησεν ἡ Ιουδαία. Οὐκ εἶπεν, fj &yopà, ἀλλ᾽ αἱ πύλαι, οὐδενὸς ὄντος. τοῦ ἐδιόντος, ὃ μέγιστον ἑρημίας τεχµήριον. 895 Kal ἡ κραυγἡ τῆς "IepovcaAng ἀνέδη. Τὸν θεὸν ἐπεχαλοῦντο * ὅτε ἀπέχτεινεν αὐτοὺς, τότε ἑξεζήτουν αὐτόν, Καὶ οἱ μεγιστᾶνες αὐτῆς ἀπέστει.Ίαν τοὺς v&o- τέρους αὐτῶν ég' ὕδωρ. "Opa τὴν τιµωρίαν πάντων ἁπτομένην' οὐ γὰρ 6h λιμὸς ἐγένετο µόνον, ἀλλὰ καὶ αὐχμός. Ἐπειδὴ γὰρ εἰχὸς ἣν σιτίων ἀποχειμένων τὴν mpostox(av, ἀλλὰ μὴ τὴν πεῖραν εἶναι τοῦ λιμοῦ, τῇ τοῦ ὕδατος σπάνει προχατέλαθεν αὐτῶν τὴν διάνοιαν. "Hà0ocav ἐπὶ τὰ φρέατα, καὶ οὑχ εὕροσαν ὕδωρ. Ἐπειδὴ γὰρ τοῦ ὕδατος ῥέοντος τοῦ πνευματικοῦ «al; διδασχαλἰαις οὐ προσεῖχον, ἀπὸ τούτων αὐτοὺς σωφρονίζει, ὥστε ph εἰς πεῖραν ἐλθεῖν τῶν δεινῶν. Εἶτα λέγει xai τὴν τῶν ἁλόγων ἀνάγχην. Ἡσχύγθησαν οἱ γεωργοἰ. Εἰχότως. Tívoc Évexev ᾖσχύνθησαν, εἰπέ µοι; Mf γὰρ παρὰ τὴν αὐτῶν αἰτίαν; μὴ γὰρ τῆς αὐτῶν ῥᾳ- θυµίας [ἶσ. μὴ γὰρ παρὰ τὴν αὐτῶν ῥᾳθυμίαν]; τῆς ἄνωθεν ῥοπῖς ὙΥέγονε τὸ πρᾶγμα. Τίνος οὖν ἕνεχεν ἠσχύνθησαν; ὅτι αὗτοὶ αἴτιοι διὰ τὰ ἁμαρτήματα αὐτῶν * τοῖς γὰρ ἁμαρτάνουσιν, οὐδεμιᾶς ἑλάττων τιμωρίας πρόσεστιν dj αἰσχύνη. Καὶ τὸ ἐν αὐτῷ [ίσ. δι αὐτὸ] χολάζεσθαι. Καὶ ἔ.αφοι ἐν ἁγρφ ἔτεχον. Τΐνος ἕνεχεν τὰ ἄλογα κχολάζεται; διὰ τοὺς ἀνθρώπους, εἰς διόρθωσιν τούτων, ἐπειδὴ καὶ 5r αὐτοὺς Υέἐγονεν. "Orarpot ἔστησαν ἐπὶ vázac. Ἱστέον, ὅτι τὰ ἑρημότερα οὗτοι νέµονται. Τί ἐστιν, εἴλχυσαν ἄνεμον ; τὸν ἀπὸ τοῦ δίφους παρα- μυθούµενοι χαύσωνα. Ἐΐδες ópyhv Δεσπότου; εἶδες φιλανθρωπίαν ὁμοῦ μετὰ ὀργῆς; φείδεται τῶν παί- ἕων, xat εἰς τοὺς δούλους τὴν ὀργὴν ἀφίησιν, ἵνα χᾶν οὕτω σωφρονισθῶσιν. τε γὰρ ἁἀπρονόητα ὄντα ταῦτα τὰ ζῶα, αἱσθά- vetat πρῶτα τοῦ λιμοῦ. Καὶ οὐ λέγει τὰ μερα Qoa βοῦς καὶ πρόθατα, ἀλλὰ τὰ ἄγρια δειχνὺς τὴν ἑπί- κασιν * δ.ότι δι) αὐτοὺς xal ταῦτα γεγένηται, el. xal μὴ εἰς χρῆΏσιν, ἁλλ᾽ εἰς θεογνωσίαν. * "Oruypov ἔστησαν ἐπὶ »άπαις, εἶῖκυσαν ἄνεμον, ὡς δράκω»ν. ΄Αγριον,τὸ σῷον ὁ ὄναγρος, xaX ἐπιθαίνων πεδιά- FRAGMENTA IN JEREMIAM. A |Et clamor Jerusalem ascendit. Deum invocabant; cum eos neci traderet, illius opem postulabant. Vgns. 9. Ei magnates ejus miserunt juniores suos ad aquam. Vide poenam zque omnes affligentem ; nam non tantuin. fames, sed et siccitas fuit. Cum enim, frumento utique reposito, exspectatio famis csset non ipsum experimentum, per aquarum inopiam pravertit cogitationes eorum. Venerunt ad puteos, et non invenerunt aquam. Cum enim fluente aqua spiritali doctrinis non attenderent, per haec eos saniores reddit, ne ia- lorum experimentum caperent. His addit et bruto- B rum angustias. VERS. 4. Confusi sunt agricola. Merito. Quare confusi sunt, dic, obsecro? Αη forte ipsi causam non dederunt ?et ob nullam eorum socordiam? Dei vero nutu subsecuta res est. Cur ergo confusi sunt ? quod ipsi malorum causa sunt propter iniquitates suas, peccantibus enim paeua est nulla inferior ipsa confusio, et punitionis causa. VrRs. 9. Et cerva in agro pepererunt. Quam ob causam bruta quoque puniuntur? ut homines corrigantur, nam et propter illos facta sunt. VEns. 6. Onagri steterunt in rupibus Sciendum est, loca magis aolitaria eos depasci. Quid sibi vult, traxerunt ventum ? sitis zestuin mo- derantes. Vidisttm' Domini iram? vidistin" humani- tatem ire conjunctam? Parcit liberis, et iram in servos effundit, ut saltem ita ad mentem redirent. Cum enim hzc animalia sibi non provideant, famem prima sentiunt. Nec mansuetas ait animan- tes, boves, et oves, sed feras ostendens miseri magnitudinem; nam et ill» propter eos faetzx sunt ; et licet non ad usum, tamen ad Dei cognitionem. Onagri stelerunt. in rupibus, (traxerunt. ventum, quasi draco. Ferum animal est onager, campis insiliens, et σιν, καὶ διαφθείρων καρπούς. Λέγει τοίνυν, ὅτι Ex p) destruens fructus. Ait itaque, prze siccitate in τῆς ἀθροχίας εἰς ἀσθένειαν $306 καὶ τοῦτο τὸ ζῶον. τὸ δὲ, Εἴλκυσαν ἄνεμον ὡς ὁδράκων, ὁ ᾿Ἑδραϊός τινα τοιαύτην τὴν ἔννοιαν ἔχει ' ElAxvcayv ἄνεμον ὡς (oor ὑπ' ἀνέμου συ..Ίαμδάνογ. Φασὶ δὲ τοιαύ- την εἶναι τὴν σφίγγα. Ὥσπερ γὰρ Exslvr) Έδεται τῇ τοῦ ἄνεμου προσδολῇ ὡς ἓν συνουσίᾳ Υιγνοµένη, οὕτω, φησὶ, xaX οἱ ὄναγροι πρὸς τὸν ἄνεμον εἰστή- κεισαν ὑπὸ τῆς ἑνδείας παραμυθίαν ἔχοντες τοῦ ἀνέμου τὴν φοράν. Μᾶλλον δ᾽ ἄν τις οὕτω νοῄσοιτο, KlAxvcuv ἄνεμον ὡς δρἀκων, τουτέστιν, ἀπὸ τῆς ἑνδείας ὠγχῶντο; ἐπιλειπούσης γὰρ τῆς τροφῆς, ἀναθοᾷν ἔθος τοῖς ἁλόγοις, olov ὄνοις, ἵπποις, xal τοῖς τοιούτοις. Τοῦτο δὲ ποιεῖν xal ὁ ὄναγρος εἴωθς. Τὸ οὖν, ΕἴΊκυσαν ὡς δράκων, τουτέστιν, ὡς οὗτος egritudinem decidisse et hoc animal. lllud vero, Traxerunt ventum quasi draco, Hebrzus bunc ha- bet sensum : Traxerunt ventum ut animal ex vento concipiens. Talem porro sphingem esse asserunt. Ut enim illa occursu venti gaudet, ac si in coitu esset, sic, ait, onagri ad ventum steterunt prs inopia flantis venti. solatio recreati. Quin meliori hoe intelligi potest sensu : Traxerunt ventum quasi draco, hoc est, prz inopia rudebant; deficiente quippe cibo animalia rationis expertia vocem extollere consueverunt, asini scilicet, equi, et similia; hoc jtem et onagro usu venit. Igitur, Traxerunt ventum ut draco, videlicet, sicut hic sibilans longe vocem emitit, sic el onagri prae inopia clamabunt, ut συ SUPPLEMENTUM AD S. J. CHRYSOSTOMI OPERA. 89€ audiri possint. Syri autem illud ut draco, non A συρίζων ἐπὶ πολὺ τὴν φωνὴν ἐχπέμπει, οὕτω xa οἱ haberi asseverant. Quidam etiam dicunt draconem natura sua vento nutriri : itaque fere huic onagros comparavit, ut siccitatis significaret calamitatem. Vens. 7. Peccata nostra restiterunt nobis. Vide preces quibus propheta utitur, et illi ipsi quoque, nempe ut calamitate resipiscentes. Nam ingeus interseptum sane peccatum est : el sicut satellites quidem inopes οἱ infimz fortunz homines a principibus arcent, volentes alloqui baculis reji- cientes, sic et peccata faciunt. Cum enim nibil ex nobis babeamus, $ola Dei humanitas ad veniam Tes8lat. Quoniam mulla sunt peccata nostra coram te. Nou in conspectu hominum. Cum enim Deus examinat, multa emergunt peccata. Non quod ri- gidior sit in. inquirendo, quam homines. Absit. Quomodo igitur plura apparent ? quoniam homines quidem ignorant, ipse vero scit. Poterimus igilur unusquisque sic consequi salutem, si omnes in no- men ejus confugeriinus. Quia tibi peccavimus. Quid sibi vult illud, Tibi ? Qui non exacerbaris iu homines. Tibi Domino, qui potes parcere , qui peccata non. ponderas. Ezspectatio. Hoc est, tu facis ut. nos hzec perferamus, qui so- (- lus es Deus; homines vero poenas exigunt secundum potentiam , et humanitatem suam. llic autem dicit. l'lagas has nemo potest tollere. Quoniam ergo tu solus potens, dimitte: hoc tibi lex est, et homini- bus saepe dicimus; imitare te ipsum propter te ipsum. V&ns. 9. Numquid eris quasi homo dormiens ? Sic nos, inquit, dereliquit, quemadmodum qui di- versatur de nullo curat : non igitur Deus obdormit. Vides ut latenter tibi ostendat non esse in Deo lo- cum affeclationibus? Posse libi presto est; sed potes quidem, iniquitates vero nostre obsistunt ; at saltem propter te ipsum : VrRs. 9. Et tu in. nobis es, Domine. Et nomen (uum invocatum est super nos. Non amplius comfugit ad Patres, sed ad nomem Dei : hoc fecit et Moyses, ne contumelia feret, Vas, 10. Sic dicit Dominus : Dilexerunt movere pedes suos. lloc est nibil firmum apud ipsos, stabileque, sem- per buc i/luc resiljunt. Hoc et Elias dicit : Usque dum claudicobitis in. utrisque poplitibus vestris *' Dilexerunt movere pedes suos, el non peperce- Tunt. ld est, summo studio in idola currebant, nec eos poeuituit, *' Hl Rez. xvin, 21. ὕναγροι βοῄσουσιν ὑπὸ τῆς ἑνδείας ἐξάχουστον. Λέ- γουσι δὲ Σύροι τὸ, ὡς δράχων, μὴ ἔχειν. Τινὲς δέ φασιν, ὅτι ὁ δράχων πέφυκε τῷ ἀνέμῳ τρέφεσθαι;’ παρέδαλεν οὖν τούτῳ τῷ ζώῳ τοὺς ὀνάγρους, ἵνα δείζξῃ τὴν Ex τῆς ἀθροχίας συμφοράἀν. Al ἁμαρτίαι ἡμῶν ἀντέστησαν "niv. "Oga τὴν ἱχετηρίαν ἀπὸ τοῦ προφἑτου γεγενηµέ- νην, xal ἓξ αὐτῶν δὲ ἐχείνων ὡς ἀπὸ τῆς συμφορᾶς σωφρονισθέντων. Μέγα γὰρ ὕντως τειχίον ἡ ἆμαρ- tía xai χαθάπερ στρατιῶται τινὲς πένητας, xal ἀσθενεῖς ἀνθρώπους ἀπείργουσι τῶν ἀρχόντων, βου- λομµένους ἐντυχεῖν ῥάδδοις ἁποδιώχοντες' οὕτω xal αὗται ποιοῦσιν. Ὅταν γὰρ οἴχοθεν οὑδὲν ἔχωμεν», αὕτη χαταλείπεται συγγνώμη, [ῖσ. εἰς συγγ.} ἡ φι- λανθρωπία τοῦ θεοῦ. "Ott zoAJAal αἱ ἁμαρτίαι ἡμῶν ἐγαντίον σου. Οὐχ ἑναντίον ἀνθρώπων. "Όταν yip ὁ θεὸς ἑἐξ- ετάζῃ, πολλαὶ φαίνονται αἱ ἁμαρτίαι. Οὐκ ἐπειδὴ πιχρότερον ἐξετάνει τῶν ἀνθρώπων μὴ γένοιτο, Πῶς οὖν φαίνονται πλείους ; ὅτι ἄνθρωποι μὲν ἀγνοοῦ- σιν, αὐτὸς δὲ ἐπίσταται. Οὐκοῦν δυνάµεθα ἕχαστος οὕτω σώζεσθαι, εἰ μέλλοιμεν ἐπὶ τὸ ὄνομα αὑτοῦ χαταφεύγειν ἅπαντες. "Οτι σοι ἡμάρτομε». Tl ἐστι col* τῷ μὴ] παροξυνομένῳ χατὰ τοὺς ἀν- θρώπους. Σοὶ τῷ Δεσπότη, τῷ δυναµένῳ φείσασθαι, τῷ ὑπερορῶντι τὰ ἁμαρτήματα. Υπομονή. Τουτ) ἔστι' Σὺ ποιεῖς ἡμᾶς ὑπομεῖναι ὁ μόνος θεὸς, οἱ δὲ ἀνθρωποὶ τιμωροῦνται xal τὴν δύνα- µιν [lo κατὰ τὴν δύναμιν] αὐτοῦ, χαὶ τὴν φιλανθρω- πίαν. Ἐνταῦθα δὲ λέγει’ Τὰς πληγὰς ταύτας οὐδεὶς δύναται λῦσαι. Ἐπεὶ οὖν καὶ δύνασαι σὺ μόνος, ἄνες. ἹΝόμος οὗτός σοι τοῦτο καὶ ἀνθρώποις πολλάκις λέ- γομεν, Σαντὸν µίµησαι διὰ σαυτόν. Mj ἔσῃ ὥσπερ ἄνθρωπος ὑπνῶν; Οὕτως, φησὶν, ἡμᾶς εἴασεν, ὥσπερ ὁ χαταλύων οὐδενὸς φροντίξει. Οὐκ ἄρα ὑπνοῖ ὁ θεός. Ορᾷ, πῶς λανθανόντως σοι ἐκφαίνει τὸ ἁπαθές; Πάρεστί σοι τὸ δύνασθαι * ἀλλὰ δύνασαι μὲν, αἱ δὲ ἁμαρτίαι ἡμῶν ἀνθίστανται' ἀλλὰ xàv διὰ σέ. Καὶ σὺ ἐν ἡμῖν, Κύριδ. Kol τὸ ὄνομά σου ἐπικέ- D xta ἐρ᾽ ἡμᾶς. Οὐκέτι ἐπὶ τοὺς Πατέρας καταφεύγει, ἀλλ᾽ ἐπὶ «b ὄνομα τοῦ Θεοῦ" τοῦτο xal οἱ περὶ Μωνσῆν ποιοῦσιν ἵνα μὴ ὑδρισθῇ. Οὕτως «όγει Κύριος. Ἡγάπησαν κινεῖν πόδας αὑτῶν. Τοντέστιν, οὐδὲν βέδαιον παρ) αὐτοῖς, ἀεὶ µετα- πηδῶσι. Τοῦτο xai "Ηλίας φησίν’ "Κως πότε χω. Javsite ἐπ᾽ ἁμφοτέραις ταῖς ὶγγύαις ὑμῶν; Οὕτως ἡἠγάπησαν κινεῖν πόδας αὐτῶν, xal οὐκ ἐφείσαντο. Τοντέστιν, ἕστερξαν τρέχειν ἐπὶ τὰ εἴδωλα, xal οὗ μετέγνωσαν. 897 Kal oix ἐφείσαγντο. Τουτέστιν ἁπλήστως τῷ πράγματι χέχρηνται, τουτ- έστιν ἀφειδῶς. "Opa πῶς ἀεὶ αὐτοῖς τὴν ἐπίτασιν, xai τὴν ὑπερθολὴν τῆς χαχίας ἑγχαλεῖ. "οτι ἑὰν γηστεύσωσι» οὐκ εἰσαχούσομαι. Καὶ μὴν οὐ μιχκρὰ πολιτεία τὸ νηστεῦσαι. Αλλ’ αἱ τούτων νηστεῖαι, ἄχουσον, οἷαι σαν. Ti φησιν Ἡσαίας: Elc χρίσεις xal µάχας γηστεύετε' ἵνα tí goi γησεεύετε; Νηστεία γὰρ οὐχ ἀποχὴ βρωµάτων µόνον ἁπλῶς, ἀλλὰ Φιλοσοφία ψφυχῆς. Ὥσπερ γὰρ παρθενία οὐχ ἁπλῶς &noyh γάµου, ἀλλὰ τὸ μάλιστα αὐτῖς χαρακτηρίζον τὴν ἀρετὴν, τὸ εὔσχημον, xat εὐπάρεδρον τῷ Κυρίῳ ἀπερισπάστως, οὕτω xal νη- στεία. Ἐνήστευσαν xai Νινευῖται, ἁλλ' οὐ τοῦτο μᾶλλον τὸν θεὸν ἐπέχαμφαν. ᾽Αλλά τίνε; τῇ µετα- θολῇ τῆς χαχίας. Τί γὰρ ὄφελος, εἰπέ pot, χρεῶν μὲν ἀπέχεσθαι τῶν ἀλόγων, σαρχῶν δὲ ἀνθρωπίνων ἀπογεύεαθαι; Οἴνου δὲ μὴ ἀπογεύεσθαι, μεθύειν δὲ πλεονεξίᾳ χρημάτων; Λὕτη χαλεπωτέρα ἑχείνης ἡ μέθη; οὐχ εἶδεν εἶξαι Όπνῳ, ἀλλὰ xal τῆς ἡμέρας Φανείσης πάλιν αὔξεται. Οὐκ εἰσακούσομαι τῆς δεήσεως αὐτῶν. Ἰσχνρότερον γὰρ τῆς εὐχῆς αἱ αὐτῶν ἁμορτίαι, "Ot: ἐν µαχαίρᾳ, xol ἐν «ιμῷ, xal ἐν θαν ἆτφ ἐγὼ συντελέσω αὐτούς. "Αλλο λιμὸς, ἄλλο µάχαιρα, ἄλλο θάνατος’ ἐν ff γὰρ [ἶσ. ἑνὸν γὰρ] pfe λιμῷ, µήτε σφαγῇ, ἀλλ ἁπλῶς ἀναιρεθήναι θανάτῳ θεηλάτῳ sit. Καὶ εἶπα. Ὁ àv, Κύριε, ἰδοὺ οἱ προφῆται αὐτῶν προφητεύουσι, xal .Ἰέγουσιν' Οὐκ ὄψεσθε. ΤΙ οὖν, φησὶν, οἱ προφῆται ταῦτα προλέγουσιν’ Οὐχ ἔσται λιμὸς, οὐδὲ µάχαιρα; Μεγάλην βίαν ὑπέμεινεν ὁ προφήτης, οὐχὶ τῷ σχυθρωπὰ λέγειν ἀναγχάζε- σῦαι, ἀλλὰ χαὶ τῷ τοὺς ἑναντιουμένους ἔχειν, xal τοὺς ἁπατῶντας, xal τἀναντία προλέγοντας. Διά τοῦτο ἐντυγχάνει τῷ θεῷ "0 ὢν, Δέσποτα Κύριε, πρὸς ἀντιδιαστολὴν τῶν οὐκ ὄντων. Καὶ εἶπε Κύριος πρός με Ψευδῆ οἱ προφῆται Λροφητεύουσυ’ ἐπὶ τῷ ὀνόματι pov. Διατί τοὺς φευδοπροφῄήτας οὐχ ἑξεῖλεν ὁ Θεός; ἵνα uh ἀπιστῆτε αὐτοῦ τοῖς ῥήμασιν. ΄Όμοιον δὲ τοῦτο εῴλέχειν, Διατί τοὺς ἁπατῶντας καθόλου μὴ ἐξεῖλεν διαστρέφοντας; μᾶλλον δὲ xal τοὺς δαίμονας τοὺς εἰς πᾶσαν χαχίαν ἑνάγοντας; Αλλ' ὑποφαίνει τούτων τὴν λύσιν ὁ θεῖος Απόστολος, λέγων’ Aet γὰρ xal αἱρέσεις àx ὑμῖν εἶναι, ἵνα οἱ δόχιµοι φαγεροὶ γένγωνται. Αὔξει γὰρ del τὰς ἀρετὰς τὰ γυμνά σια, καὶ οὐδεὶς στεφανοῦται ἐὰν μὴ vouipoc ἀθ.ήσῃ. 'O δὲ ἀθλῶν ἀεὶ πρὸς ἀντιπάλους ἀγω- νίρεται, xal δεῖ τούτους εἶναι νόµμῳ πάλης πνευ- ματιχῆς. Καὶ μείζων οὕτως ἡ πρὸς θεὸὺν ἀγάπη, τῶν πολλῶν αὐτὴν μὴ νιχώντων ἀγώνων ' xal τὸ ὑπερθάλλον τῆς τοῦ σώματος τῆς εἰς αὐτὸν δυνάµεως [1σ. τῆς ἁἀσωμάτου καὶ θείας δυνάμεως] δείχνυται. Καθάπερ ἐν Αἰγύπτῳ µέγας ὁ θεὸς ἐδεί- χθη, τοὺς ἀντικαταστάντας τῷ θεράποντι χαταρχή- ο [sa, Εν]! 4. δ IE Cor. i1, 89. FRAGMENTA IN JEREMIAM, A Et non pepercerunt. 0 Exod, vr, 19. ο Hoc est insaturabiliter hoc egerunt, id est, pro- fuse. Vide ut semper eos accuset ipsis quod perve- nerint ad cumulum iniquitatis. Vegas. 19. Quoniam si jejunaverint, non exaudiam. Et tamen jejunare non parva virtutis pars est. Sed borum jejunia audi, qualia erant. Quid ait Isaias? 7n judicia , et conflictus jejunatis: ut quid mili jejunatis **? Jejunium enim mon tantum ab escis abstinentia est , sed studiorum animi exerci- tium. Sicut el virginitas non nuda est a nuptiis abstinentia, sed quod przxcipue virtuterh constituit illam et honestum, et quod facultatem przebet sine impedimento Dominum obsecrandi, ita οἱ jejunium. Jejunarunt et Ninivitze, sed non per hoc Deum flexe- runt. Sed quo? inutatione pravitatis. Quid enim prodest, quaeso, a carnibus animalium abstinere, bu- manas vero degustare? Vino abstinere? pecunie vero cupiditate ebrium esse? Hzc illa deterior est ebrietas, nescit somno cedere sed, et illucescente die, majora suscipit incrementa. Non exaudiam orationem eorum. Prevalent enim fusis precibus peccata ecrum. Quoniam in gladio, et in fame, εἰ in morte con- sumnabo eos. Aliud fames, aliud gladius, aliud mors. Contingit enim nec fame, nec cxde, sed morte quadam a Deo illata confici. Vgns. 15. Ei dixi : O on, (seu, Qui es) Domine : Ecce prophete eorum prophetaut, εἰ dicuut : Non vi- debitis. Quare igitur ait : Hxc prophete vaticinantur : Non erit fames, neque gladius? Nimis urgebatur propheta, non quod niala nuntiare cogeretur, sed quod adversarios haberet, et decipientes , et oppo- sita praedicantes. Idcirco Deum alloquitur. Qui es, Dominator Domine, ad diflerentiam eorum qui non existunt. Vuns. 14. Et dixit Dominus ad me : mendacia prophetant prophete in nomine meo. Quare Deus pseudoprophetas mou sustulit? ut verbis illius fidem adhibeatis. Perinde hoc est ac si qus:eras, quare in universum fallaces, et perver- sores non sustulit, quinimo et daemonas ad omnem D nequitiam inducentes? Sed horum solutionem di- vinus indicat Apostolus , dicens : Oportet enim et hereses inter vos esse , ut probati clari fiant. Exerci- tatio enim virtutes auget, el nemo coronalur, nisi qui legitime certaverit "*. Qui vero certat, seinper illi cum hostibus pugnandum cst, et oportet lios esse juxta spiritualis luct:e leges. Atque ita major (it in Deum charitas , multis eam certaminibus non su- perantibus : et summa vis incorporee divinzque virtutis ostenditur. Quemadmodum in Ayypto di- vina magnitudo patuit magis, qui suo servo se op- posuerant, agendi virtute privatis 9. Nibil enim per se tantum, quantum opposito aliorum ostenditur. 825 SUPPLEMENTUM AD S. J. CIIRYSOSTOMI OPERA. 950 Res porro ipse pseudoprophetas arguebant, cuin A ca; φαρμαχούς. Οὐδὲν γὰρ χαθ᾽ αὐτὰ τοσοῦτον, ὅσον aliter quam vellent illi evenirent : ex fructibus quo- que suis cognoscebantur, si velle et nolle eis per- suadebat. Quod enim quisque vult, illud et credit. αὐτῶν ἐγινώσχοντο, εἴγε ph θέλειν ἐποίει [Tor. εἴγε ἕχαστος θέλει χαὶ πείθεται. Visiones enim mendaces... Prophetant vobis. Nam et illi visiones prenuntiabant. Sicut et Se- decias in tertio Regum ait *, V&ns. 15 , 16. In morte morbosa morientur. Et non erit qui. sepeliat. Vides ut a deceptis ad decipientes extendatur pona? ingruente morbo, et fame et ipsi, et qui ipsis credunt sine sepultura jacebunt, uemine illos sepulture tradente. Vgns. 18. Si egressus [uero in campum, ecce occisi gladio. Quia sacerdos. Nec tamen per hac erüdiebantur : idcirco enim conclusos lios quidem foris interimebat, et illos intus, neque tamen se dediderunt. Quid his ita affectis nequius fuerit? Quod proplieta et sacerdos precipui malorum auctores captivi abducuntur, discentes , et docentes Dei potentiam. Vens. 19. Nunquid reprobans reprobasti Judam, et a Sion recessit anima mea? Considera iterum prophetam pro illis verba fa- cientem. Plaga enim poenarum magnitudini re- &pondebat. Cur, inquit, projecisti penitus populum, et Jude meminit, et loci, nec tantum homines quod percussi fuerint deplorat. Nunquid reprobans. Hiec de ultima ob Christum derelictione videntur proferri; malorum enim magnitudo, temporisque diuturnitas videntur esse quodammodo reprobatio et rejectio : Sed Paulus : Non ejecit , ait, populum suum, quem prascivit, Nam post consummationem gentium omnis lsrael salvus erit 3. Propositum igitur Dei futuram indicat spem. Sustinuimus pacem, et non erwit bona. Alia exspectavimus; quia poenas sufficientes dedimus. Vens. 20. Cognovimus, Domine, peccata nostra. Confugit ad illud remedium, quod residuum erat, cognitionem nempe peccatorum. Iniquitates patrum. nostrorun. quia peccavimus tibi. Quare patrum memoriam repetit? Tam socordes scmus in propriis, ut paterna quoque in nos reci- dant. Hoc est, nec inde nobis spes ulla est sala- us, non possumus ad patres confugere , omni ex porte proditi sumus. VgRs. 21. Cessa propter nomen tuum , ne perdas. δὲ HI Reg. xxii, 11, ?* Rom. xi, 2, 96 ἐξ ἀντιθέσεως δείχνυται ' τὰ πράγµατα δὲ τους ψευ- δοπροφήτας διήλεγχεν ἑναντία τῇ προαιρέσει τυγ- χάνοντα [ἆ.1.1. συμθαίνοντα]. καὶ £x τῶν χαρπῶν δὲ τὸ θέλειν, xal μὴ, ἐπο[ει] τούτους πεισθῆναι. Ὁ γὰρ "Oct ὁράσεις ψευδεῖς... Προφητεύουσο bpir. Καὶ γὰρ ἐχεῖνοι ὁράσεις ἀπήγγελλον. Ὥσπερ ὁ Σεδεχίας ἓν τῇ τρἰτῃ τῶν Βασιλειῶν φησιν. Ἐν θανγἀάτῳ νοσερῷ ἀποθανοῦνται... Καὶ οὐκ ἔσται ὁ θάπτων αὐτούς. Ὁρᾶς, ὡς παρὰ τῶν Ἱπατημένων εἰς μῆχος τῆς τιμωρίας [1σ. ὁρᾶς, ὡς παρὰ τῶν ἡπατημένων εἰς τοὺς ἑξαπατήσαντας μῆχος τῆς τιμωρίας] ἑχτεινο- µένης τῆς νόσου, xal τοῦ λιμοῦ, xal οἱ πειθόµενοι | 1c. xaX αὐτοὶ , xaX οἱ πειθ.| αὐτοῖς ἄταφοι ἔσονται οὐχ ὄντος οὐδενὸς τοῦ χηδεύοντος ; ξὰν ἐξέθω εἰς τὸ πεδίον, καὶ ἱἰδοὺ τραυµα- tía. ῥο[ιφαίας. "Οτι ἱερεύς. Καὶ οὐδὲ οὕτως ἐπαιδεύοντο διὰ Υὰρ τοῦτο συγ- Χλείσας, τοὺς μὲν ἔξω ἀνῄρει, τοὺς δὲ Évbov, xal οὐδὲ οὕτω παρέδωχαν [ἶσ. ἑνέδωκαν]. TÉ γένοιτο ἂν πονηρότερον τῶν οὕτω διαχειµένων, ὅτι προφή- της, xat ἱερεὺς ol. μάλιστα τῶν xaxov αἴτιοι eig αἰχμα)ωσίαν ἀπάγονται, διδασκόµενοι, xai διδά- σχοντες τοῦ θεοῦ ἰσχύν. Μὴ ἁποδοχιμάζων ἀπεδοκίμασα τὺν "Iooóay, χαὶ ἀπὸ Σιὼν ἀπέστη ἡ ψυχή µου; "Opa πάλιν «by προφήτην ὑπὲρ αὐτὸν ποιούμενον τὸν λόγον. Ἐγένετο γὰρ fj πληγἡ πρὸς τὸ μέγεθος τῶν τιμωριῶν. TE, φησὶν, ἀπέγνως εἰς τέλος τοῦ λαου; καὶ τὸν Ἰούδαν λέγει, χαὶ τὸ ὄνομα τοῦ τό- που. Οὐ τοὺς ἀνθρώπους µόνον, ὅτι ἐπλήγησαν, ἀνιᾶται. M; ἀποδοχιμάζων. Ίαῦτα περὶ τῆς διὰ Χριστὸν ὑστάτης ἐγχαταλεί- Ψεως ἔοιχε λέγεσθαι * τῶν δὲ χαχῶν τὸ μέγεθος, xol τοῦ χρόνου τὸ μῆχος προσέοιχἐν πως ἀποδοχιμασίᾳ καὶ ἀπωσμῷ ' ἀλλ ὁ Παῦλος Οὐκ ἁπώσατο, quot, τὸν «αὸν αὐτοῦ, ὃν προέγνω. Μετὰ τὸ π.Ἰήρωμα γὰρ τῶν ἐθνῶν πᾶς Ἱσραὴᾶ σωθήσεται. Ἡ πρόθεσις ἄρα τοῦ Θεοῦ τὴν μετὰ ταῦτα παρίστησιν ἐλπίδα. "Yxspsivapev. εἰς εἰρήνην, xal οὐκ ἦν» ἁγαθά. ἝἜτερα προσεδοχήσαµεν, ὅτι δεδώχαµεν δίχην ἱχανην. "Ervopsv, Κύριε, ἁμαρτήματα ἡμῶν. Ἐπὶ τὸ λειπόμενον φάρμαχον χαταφεύχει, τῶν ἁμαρτημάτων τὴν γνῶσιν. Ἀδιχίας πατέρων ἡμῶν , ὅτι ἡμάρτομεν ἑναν- tiov σου. T(vo; ἕνεχεν τῶν πατέρων ἐμνημόνευσεν; Τοσαύτη παρ ἡμῖν ἡ ῥᾳθυμία τῶν οἰχείων, ὅτι xaX τὰ τῶν πατέρων εἰς ἡμᾶς ἀνατρέχει. Τουτέστιν , οὐδὲ ἐχεῖ- θεν ἡμῖν σωτηρίας ἐλπίς οὐχ ἔχομεν χκαταφυχεῖν ἐπὶ τοὺς προγόνους * πἆντοθεν προδεδόµεθα. Κότασον διὰ τὸ ὄνομά σου, μὴ ἁποιέσῃς. 901 FRAGMENTA IN JEHREMIAM. 904 Νῦν οὖν, φησὶν ὁ προφήτης, εἰ καὶ ἡμεῖς τοιαύτης A. — Nunc ergo, ait propheta, etsi nos indigni qui- ἀνάξιοι δίχης, ἁλλ' οὖν διὰ τὴν ahv δόξαν ἐπίσχες σου τὴν ὀργὴν, Μήποτε εἴπωσι τὰ ἔθνη, Ποῦ ἐστιν ὁ θεὸς αὐτῶν; M; ἁπο.έσῃς θρόγον δόξης σου. M) διασχε- δάσῃς τὴν διαθήκην σου. Τὰ βασίλεια λέγει, τὰ προστάγµατα εἰσάχει. Mt) διασκεδάσῃς τὴν διαθήκη» σου. Καὶ μὴν τοῦτο εἶχεν ἡ διαθήκη. Ἐὰν μὴ διασκε- δάσωσι τὴν διαθήχην µου, τὸν ἔλεόν pov οὐ μὴ διασκεδάσω ἀπ᾿ αὐτῶν. Οὐ τὸ μὴ λαθεῖν πεῖραν τῶν δεινῶν ἀξιοῖ, ἀλλὰ τὸ μὴ εἰς τέλος ἀποῤῥι- φῆναι. M ἔστι ἐν εἰδώ.ῖοις τῶν ἐθνγῶν ὑετίζων; Kv γὰρ ἀποῤῥίψῃς, μὴ ἔστι πρὸς ἕτερον χατα- φυγεῖν; φησί. Καὶ τοῦτο παραχαλεἰίτω σε. Ὅτι σὺ τούτου μόνος Κύριος eT. Καὶ ὑπομεγοῦμέν σε, Κύριε, ὅτι σὺ ἑποίησας £ádrt& tavta. Μάλιατα γὰρ ὑμῖν ty ταῖς θλίψεσι δεῖ, ὥστε μὴ ἀχαρτερήτους εἶνα». Καὶ εἰ ὁ οὐὗρανὸς δώσει π.]ησμονἡ]ν αὗτοῦ, οὐχὶ σὺ εἶ αὐτός; Οἵδαμεν ὅτι οὔτε οτοιχεῖον αὐτὸ map! ἑαυτὸ δύναταί τει. Mh γὰρ ἔστιν ἑτέρωθι βλέφαι; Οὐχὶ σὺ εἶ αὐτὸς Κύριος; Μὴ γὰρ δὴ μεταθάλλῃ συγχωρῶν «à ἁμαρτήματα: ΚΕΦΑΛ. IE. Καὶ εἶπε Κύριος πρός με" ᾿Εὰ στῇ Μωῦσῆς, 6 xal Σαμουή.. Ἔπειδὴ eb; ἣν αὐτὸν λογίζεσθαε, ὅτι ἐχείνους μὲν εἰδωλολατρήδαντας , ἴσχνσεν ἐξελέσθαι 6 Μωῦ- σῆς, καὶ ὁ Σαμουἡλ * χαχεῖνοι μὲν ix μιᾶς ἑντυχίας 49 πᾶν, ἐγὼ δὲ τοσαντάχις προπελθώὼν, οὐδὲν ἐργά- ζομαι, ἁλλ᾽ ἐξαποροῦμαι πολλάχις, ἵνα μὴ ταύτα λέγῃ, ἄχουσον πῶς αὐτὸν παραμυθεῖται. "E&v otf, φηοὶ, Μωῦσῆς, xat Σαμουῇλ, τούτους οὐδὲ ἐχεῖνοι δυνήσονται ἀξελέσθαι. Ἐξαπόστειλον τὸν Aaóv τοῦτον, καὶ àEe406- τωσαᾶγ. Οὐδὲν τούτων αὐτοὺς ἔχαμφεν, οὐδὲν τούτων αὖ- κοὺς ἐπεσπάσατο, οὐδὲν βελτίους ἐποίησεν, ἀλλ' ἔμειναν ἁδιόρθωτοι. Καὶ παραδώσω αὐτοὺς elc dváyxac πάσαις ταῖς βασιλεἰαις τῆς γῆς. Ὥστε µηδένα τόπον ἀγνοεῖν τὰ xat' αὐτούς. Διὰ Μαγασσή». 'Opd; τῆς µετανοίας τὴν ἰσχύν; οὗτος ὁ Μανασσῆς δε ὃν πανταχοῦ τῆς οἰχουμένης διασπείρονται "Iou- δαῖοι * xaX οὔτε Μωῦσῆς, οὔτε Σαμουἡλ ἰχανοὶ αὑτοὺς ἐξελέσθαι * οὗτος διὰ µετανοίας ἑαυτὸν ἐφείλετο, xal χατήλλαξε τῷ 8co. »Οὐ διὰ τὰς ἐχείνου ἁμαρτίας λέγει ἐπαγαγεῖν αὐτοῖς τὰ χακὰ, ἀλλ) ὅτι ταῖς ἐχείνου εἰδωλολατρίαις ἐνέμειναν. 55 Psal. cxi , 9. PATROL. Gn. LXIV. buseum ita agatur, propter tamen (uam gloriam furorem cohihe, Nequando gentes dicant : Ubi est Deus eorum **? Ne perdas thronum glorie tue : Ne dissipes testa- mentum (uum. Regiam intelligit, precepta commemorat. Ne dissipes testamentum tuum. Et certe hoc erat in testamento : Ni disperdant tesiamentum | meum, misericordism meam non disperdam ab ipsis. Non rogat, ne zrumnaruni experimentum capiant , sed ne umninoprojiciantut. Ὕεαα. 99. Nunquid est im idolis gentium. qui pluat ? Quod si projeceris, nunquid est alius, inquit, ad quem possimus confugere? Hoc etism te exoret. Quod solus es tu hujus rei Dominus. Et. sustinebimus te, Domine, quia fecisti omnia hac. Hoc enim nobis maxime in tribulationibus opus est , ne sine exspectatione simus, Quod si celum dabit satietatem , ipse es? Elemento ipsi per se scimus nullam inesse vim. Num aliunde petere licet auxilium ? Nonne te es ipse Domiuus? An mutaris dum crimina condonas! "OohMe (M CAP. XV. γεια. 1. Ει dizit. Dominus ad me : Si steterit Moyses , et Samuel, Quoniam propheta secum cogitare videbat, eos quidem in idolorum cultum prolapsos potuisse a Moyse, et Samuele poenis liberare, et praterea illos quondam unica congressione totam rem perfecisse, se vero toties adeuntem nihil profecisse , sed iuo- pem consilii sz pe haesisse; hac ne diceret: Audi quo illum modo soletur. Si steterit, ait, Moyses, et Samuel, hos nec illi valebunt eruere. Emitle populum istum et egrediantnr. Nibil horum eos flexit, nihil horum attraxit: nihil meliores reddidit ; sed inemendabiles perman- D serunt. VeRs. 4. Ft tradam eos in anguslias omnibus regnis terre. Ut nullo ín loco res corum iguotze sint. Propter Manassem. Vides penitentie vim ? Manasses hic, propter quem jn omnes terrz partes disseminantur : quos nec Moses nec Samuel puenis liberare possunt, hie per penitentiam seipsum liberavit, Deumque sibi ργο» pitium reddidit. * Non propter illius peccata ait illis intulisse mala, sed quia in ejus idololatriis perstiterunt. οἱ 965 SUPPLEMENTUM AD 8. J, CHRYSOSTOMI OPERA. 904 VrR£. 5. (uis parcel super te, Jerusalem? aut quis A. Tic φείσεται ἐπὶ col, 'Iepovcoad44;4) εἰς δει- contristabitur super te? Multa pravitas, dum quis ne suppliciis quidem addictus commiserationem movel inspectantibus, cum et ipsi qui injuriam passi sunt, remittere 80” leant animi rigorem, cum viderint auclores injuria luere poenas ; sed conditio tua nec venia nec com- niüseratione digua est. Ύεας, 6. Tu aversata es me, retrorsum ibis. Vides, quod ego non sim causa? Vzns. 8. Muliiplicaig sunt vidug eorum super are- nam maris, Viduas fecerunt super arenam maris, sterilitatem induxerunt, et ne calamitatem hane naturz ascri- bercnt, aut corporis mutilationi, multorum filiorum matrem sterilem fecerunt. Miseriam in meridie. Vide quomodo poenas inflizerit; ut ne consue- tags cas esse quis putaret, sed vere a Deo illatas. * [njeci super. eam repente tremorem, εἰ [estina- ticnem. Sermo est de muliere, multos habente liberos. Tremorem, id est timorem; festinationem , quasi diceret, perturbationem. * Vgns. 9. Vacua facta est que parit septem. Hoc est, qu: multos habebat liberos, sine libe- ris facta est. Afflicta est anima ejus, id est ejulans. Occidit ei sol cum adhuc esset. meridies. Calamitates enim, nec permittebant ut. clare jumen conspiceretur. Vegas. 10. Heu me ! mater mea, quare genuisti. me virum, qui judicer et discernar omni terre ? Donec propheta spem habebat persuadendi Deo, nullum ejusmodi edidit ploratum. Sed postquam res desperatas vidit, redactus in angustias hzc dicit. Quod vero dicit tale est: Homo tenuis, humilis, οἱ abjectus et omnino invalidus : ut quem ergo me peperisti, qui cum toto terrarum orbe contendereimn ? Pseudoprephetis enim contraria dicentibus, cum juberetur iste contraria dicere, controversie et pugna oriebantur quotidiau:. * Non pro[ui, nec pro[uit mihi quisquam. Pert»sus propheta, atrocissima a Judzis tole- rans mala : Quid, ait, natus sum, qui quotidie contra iniquos decerto, et judicor apud ipsos, eorum ini- quitates coarguens, cum vir sim qui vitam in pace traducere velim, quique nunquam ulli debui, neo debuit mihi quisquam ? Fortitudo mea defecit in iis, qui maledicunt mihi. Hoc est, defatigatus sum, et opprobriis affectus ab ipsis, ct sexcentis petitus injuriis. Et tamen quod omnes excitat pugnas, longe abest a me :liber sum cre alieno, Jidc'e ἐπὶ col ; Πολλὴ f, xaxía, ὅταν μηδὲ κολαζόμενός τις sl ἔλεον ἀγάγῃ τοὺς θεωροῦντας: καΐτοιγε πάντως, καὶ αὐτοὶ οἱ ἠδιχημένοι σπένδεσθαι πρὸς τοὺς Ίδι- κηχότας εἰώθασιν, ὅταν ἴδωσι τιμωρουµένους. ᾽Αλλὰ τὰ cà μείζονα συγγνώµης ἑἐστὶ, ναὶ ἑλέους. Σὺ ἀπεστράφης µε, ὁπίσω πορεύσῃ. Ὁρᾶς, πῶς οὐκ ἐγὼ αἴτιος ; Ἐπάληθύγθησαν al χῆραι αὐτῶν, καὶ ὑπὲρ τὴ» ἄμμον τῆς QaAdoc nc. Χήρας ἐποίησαν ὑπὲρ «bv ἄμμον τῖς θαλάσεης, ἀτεχνίαν εἰσήγαγον, καὶ ἵνα μὴ νοµίσωσι φύσεως "εἶναι τὸ ταλαιπώρημα, πήρωσις σώματος |ἶσ. πᾗρωσιν σώματος], τὴν πολύτεχνον ἄπαιδα ἑποίη- σαν. Τα.ἰαιπωρίαν ἐν µεσημθρίᾳ. "Opa πῶς τὴν τιµωρίαν ἐπήγαχεν, ὥστε uh νομισθῆναι ταύτας εἶναι τὰς συνήθεις, ἁλλ᾽ ὄντως θεηλάτους τινάς. * 'Επέῤῥιψα ἐπ᾽ αὐτὴν ἐξαίφνης τρόµον ual σπουδήν. Περὶ τῆς πολύπαιδος λέγει γυναιχός. Τρόμον, τουτέστι qó6ov* σπουδὴν, ἵνα εἴπῃ, ταραχἠν. ' 'Exsvo0n ἡ τίκτουσα ἑπτά. Τουτέστιν, ἅπαις f) πολύπαις ἐγένετο. Απεκάχησεν ἡ yvxh αὐτῆς τουτέστνι, πεν- θοῦσα. ᾿Επέδυ ὁ ἥλιος αὑτῇ ἔτι μεσούσης ἡμέρας. Ἡ Ὑὰρ συμφορὰ, οὐδὲ καθαρῶς ὁρᾷν τὸ φῶς σννεχώρει. Οἶμοι ἐγὼ, ὡς tra, μῆτερ, μὲ ἔτεκες ἄνδρα δικαζόµενον, καὶ διαχριγόµενον πάσῃ εῇ TE ἝἜως εἶχεν ἑλπίδας ὁ προφήτης, τοῦ «bv θεὸν met- σαι, οὐδὲν ἑπωδύρετο τοιοῦτον. ἐπεὶ δὲ εἶδεν ἁπ- εγνωσμένα τὰ πράγματα στενοχωρηθεὶς ταῦτά φησιν. "0 δὲ λέχει τοιοῦτόν ἐστιν * “Ανθρωπος εὐτελῆς, καὶ ταπεινὸς, xai ἀπεῤῥιμμένος, µτδεµίαν ἔχων ἰαχύν ' ὡς τίνα οὖν µε ἔτεχες, μέλλοντα πρὸς πᾶσαν ἴστα- σθαι τὴν οἰχουμένην;, Τῶν γὰρ ψευδοπροφητῶν τἀναντία λεγόντων, τούτου κχελευομένου τἀναντία λέγειν, ἀμφισδητήσεις, xal µάχαι χαθημεριναἰ, ᾿Οὐκ ὠφέλησα, οὐδὲ ὠρέλησέ pa οὐδείς. | Αποδυσπετεῖ ὁ προφήτης τὰ πάνδεινα πάσχων παρὰ Ἰουδαίων. Τί, φησὶν, ἑτικτόμην ἑκάστοτε πρὸς τοὺς παρανόµους μαχόμενος, καὶ διχαζόµενας πρὸς αὐτοὺς, xal ἑλέγχων αὐτῶν τὰ καχὰ, ἀνῆρ ἐν ei- ρήνῃ διάγειν βουλόμενος , καὶ οὔτε ὀφλέσας πὠποτέ τιν, οὔτε χρεώστην ἐσχηχώς ; | H ἱσχύς µου ἑξέλιπεν ἐν τοῖς καταρωμµέά- yotc pu. Τοντέστιν, ἔχαμον ὑπ' αὐτῶν ὀνειδιζόμενος, xat µυρίαις λοιδορίαις βαλλόμενος. Καὶ μὴν, ὃ πάσας συνίστησι τὰς µάγας, τοῦτο παρ ἐμοὶ οὐχ ἔστιν * χαθαρός elu: δανεισµάτων. $o5 FRAGMENTA IN JEREMIAM. 508 Tot; αἰτιωμένοις, φησὶ, τοῖς ὑδρίκουαι, τοῖς ἀχώ- A — Accussntibus, ait, fiusultantibus, itridéntibus, πτουσι, τοῖς ἐπαρωμένοις. 02 γάρ ἐστι αῆς τυχούσηξς quy; ταῦτα φέρειν, ὥόπερ οὐδὲ ὁ Ἰὼδ, o) ἁρότε- pov ἐκινήθη, πρὶν ἡ cauta γενέσθαι. Γένοιτο, Δέσλύοτα, xarevÜvróvtur αὐτῶν. Τί ἐστι; qol. Τὸ γὰρ μάλιστα αὐτὸν ἔχλυκοῦν [d.14. ὁδυνῶν |, τοῦτο ἣν, ὅτι υὐδὲν συνῄδει τῶν γινὸ- µένων ἑαυτῷ. Τουτέστιν, εἰ δικαίως ἑπαρῶνται, χύρωσον αὐτῶν xà ῥήματα. Ei μὴ παρέστην σοι ἐν καιρῷ τῶν xaxov αὐτῶν. 05 λέγω, El χατεῖπον, φησὶν, ἀλλ᾽ εἰ μὴ ὑπὲρ αὐτῶν μελλόντων κχολάζεσθαι παρἑστην. Καὶ μὴ μόνον εἰς τουτο ἀχουσθεῖεν, εἰς {ὸ ἐμὲ τιμµωρηθὴ- vai, ἀλλὰ καὶ εἰς τὸ αὐτοὺς τυχεῖν τῶν ἀγαθῶν. Γἐνοιτο ἁληθήη τὰ τῆς ἀρᾶς αὐτῶν, Υένοιτο αὐτοῖς ἀληθῆ τὰ ἀγαθά * Τουτέστιν, ei. ph αυμμαρτυρεῖς; ὅτι ἠνίχα ἀναγ- γέλλειν αὐτοῖς τῶν πολεμίων τὴν ἔφοδον ἔλεγες, εἰστήχειν προσευγόµενος ὑπὲρ αὐτῶν, ἀγαθὰ ὑπὲρ αὐτῶν αἰτῶν. El γγωσθήσεεαι σίδηρος, καὶ περιθόὀ.λαιον γα.ἲ- κοὺ ἡ ἰσχύς σου; Τουτέστι», ἄνευ σιδήρου τὰ τείχη ἔχει, χαὶ cil ἑμάτιον χαλχοῦν, οὐδὲ ἐπιγνώσεται [ἷσ. καὶ εἰ σιδήρου tà τ. ἔχ. χαὶ εἰ ip. χαλχοῦν οὐδὲ ἐπιγνωσθήσετα:], ὅτι αὐτὸ τοῦτό ἔστι σιδηροῦν. Τοιαῦτα ὑποότή- goytat. * Τουτέστι, περιφράξω σε τῇ ἐμαντοῦ fotürla, Q καθάπερ σιδτρέῳ f) χαλχέῳ ἑνδύματι. Σιδήρεον μὲν ἔνδυμα λέχει, τὸν ἁλυσιδωτὸν χιἑῶνα *. λάλχεον 05, &b καταφρακτόν. Ὥσπερ o5» οἱ παῦϊά ἑνδεδυμένοι πάσης εἰσὶν ἑχτὸς βλάδης τοῦ βέλους, οὐ χαθιχνου- µένου * οὕτως οὐδὲ σὺ «V πείαῃ παρ) αὐτῶν. Τινὲς δὲ περὶ τοῦ λαοῦ, ὅτι οὐδὲ οὕτω φραξάμενοι σώ- ζονται. 9 * 'foyov σου καὶ δηζαυρούς σου εἰς προγομὴν δώσω. Ὡς πρὸς τὸν λαὸν, ἀντὶ τοῦ, διὰ τὰ χαχὰ αὐτῶν αἰχμαλώτους ἑργάσομαι. Εΐρηται δὲ ὡς παρὰ τοῦ προφήτου kx προσώπου τοῦ θεοῦ πρὸς τὸν λαόν. Κύριε, μνήσθητί pov, καὶ ἐφίσκεψαί µε, xal diras imprecantibus. Non enim «cst cujuscunque ànimi he tolerare, sicut et Jub, hon ante coinmo- tus est, quám liec ferent, Vis. 11. Fiat, Domine, dirigentibus illis. Quid hoc est? ait; Nam quod maxime eum cone tristábat, hoc erat: Nihil enim sibi tonscius erat. * Hoc est, si juste mala mili. imprecantur, confit» má eorum verba. Sic non astiti tibi in tempore malorum eorum. Non dico, inquil, si male de eis locutus ; sed, si non astiti pro illis, cum poena appropinquaret; Nec tantum ad. loc audiantur, ut ego puniar, sed ut ip- p sis quoque bona coutingant. Utinam quae. ipsi de- vovent eveuiaut { succedant utinam ipsis bona | * Hoc est, si non testimonium profers, tànc eum impellebas, ut hostium impetum ipsis denuttiareu, perseverasse me in precibus pro eis, bonaque illis postulssse. Vgns. 19. Si vognoscelur ferrum , t. vestilhénnitm eneum fortitudo tua? lloc est, etsi ferreos muros habét, etsi vestitttén« tum zeneum, nec hoc ipsum ferreum esse cognosete» tur : talia subibunt. * Hoc est, Δάρα de ineo auxilio, velütl ferreo aut zneo vestiineblo, Ferreum quidem vestimen- tum concatenatam loricam; zeneum, constratam vocat. Sicut itaque qui his operiuntur, noxam non timent Jaculi, penetrare non valentis ; sic. neque tu aliquid ab illis patieris. Quidam hoc accipiunt de populo, quod nec ita armatis salvari fas erat, * VrRs. 12. Fortitudinem (κά et thesauros. tos in direptionem dabo. Ad populum hzc habet, ac si diceret : Propter eorum iniquitates in captivitatem eos dabo. Dictum autem est a proplieta ex persona Dei; Vrns. 15. Domine, recordare m£i, el visit nb, et ἀθώωσόν µε ἀπὸ τῶν καταδιωκόντωγ µε, μὴ cic D iuere me ab his qui persequuntur me, non in longa- µακροθυμίαν. Αρχεῖ γὰρ τὰ παρελθόντα. "Av δὲ xai ταῦτα προσθῇς, τίς προσέξει; λοιπὸν ἐπάγαγε τὸ vélos. Οὐ γάρ ἐστι διόρθωσις. ᾽Αθώωσόν µε ἀπὸ τῶν καταξιωκόγτων (8. I'ro ὡς. "Et τῆς αὐτῆς ἔχετάι εὐχῆς xal προφητείας ὁ προφήτης. Δοχεῖ δὲ πάλιν ἀφιλόσοφος οὗτος 6 λόγος εἶναι : ἀλλ ἴδωμεν εἰ τῆς ἀσθενείας τῆς πβοφητικῆς, ο. ἡ ἑτέρου τινός. Πρῶτον μὲν οὐκ ἀξιοῖ αὐτοὺς ἀνα:- ρεθηναι τέως, ἀλλ αὑτόν τι μηδὲν παθεῖν δεινόν. Ἴδωμεν πότερον δι’ ἑαυτὸν, ἢ διὰ τὸν τοῦ θεοῦ λό- ον. "Tio φησὶν, "Pücal µε ix τῶν χαταδιωχόν- ξων µε. nimíilale. Satis sunt que praeterierunt ; Si vero ét hiet οὗ. dideris, quis audiet ? impone itaque flnem. Etenim nulla est emendatio. Tuere me ab his qoi persequatur me. Scito quoniam. In eadem pérsistit oratione, οἱ vatieluló prophet», Videtür $utem itétum a philosophiz studib alienus esse hie sermo, sed videamas an hoóc inbecillitas prophetica sit, an cu[uspisin alierias. Primumqui^ dem 608 necari interim non optat, séd malf nihil se pati. Vides8tnos an propter seipsum, tn vero propter verbum Dei. Interim ait : Libera me à porsequehtie bus me, 907 ecs. Vides, non dixit : Ego ero. Sed de sermone timet ; pro vaticinio tremit. Ne illis habeatur pro fabula, fideque careat. Verbum mihi semper erit in gaudium. Nemo dehinc me impostorem, nemo simulatorem ha- hebit. Quod autem de rebus suisnon est sollicitus, li« quet ex prioribus precibus, consolationeque a Deo, quam non impetrasset ab eo, nisi vehementer illum sciret addictum. Si vero prose utitur precibus, neque hoc mirum; tunc recedit et ipse, quando et Deus. * Consumma eos, el erit verbum tuum. mihi in letitiam, et gaudium cordis mei, quoniam invocatum est nomen (uun super me. lloc est, me mentiri de punilione; ut appareat esse me veracem, ct justum prophetam. Quando- quidem invocans nomen tuum, fleri minime potest ut mentiar. Vides denuo pro nomine paventem? Propheta vocor. Ne gloriz tux aliquid detrimenti ial; in- nümeris ego afflictus sum modis : nihil profeci, imo oppositum, aliter illos tracta. εις. 17. Non sedi in consessu ipsorum ludentium, sed. Vides quod etiam hoc dicat, quod omnia qus agenda mihi erant egi. Dui injuriis opperirer, nul- lam cum ipsis consuetudinem habui, non accessi UPPLEMENTUM AD S. J, CIIRYSOS10MI OPERA. VzRs. 10. Qui reprobani sermones tuos, consumma A 208 Ὑπὲρ τῶν ἀθετούγεων τοὺς Aóyove σου, συν- téAecor αὐτούς. 'Opds πῶς οὐκ εἶπεν * Ἔσομαι ἐγώ. Ἁλλ' ὑπὲρ τοῦ λόγου δέδοιχεν, ὑπὲρ τῆς προφητείας τρέμει, μὴ μῦθος αὐτοῖς εἶναι νοµίζηται , καὶ διαπιστῃηται. Ὁ λόγος ἀεὶ εἰς εὑὐφροσύνην ἔσται µοι. Οὐδεί, µε ἁπχ- τεῶνα, οὐδὲ εἴρωνα νοµίσει λοιπόν. "Οτι γὰρ αὐτὰ [ἆ 11. αὐτὸ] ἑαυτοῦ σχοπεῖ, δῃλον Ex τῶν προτέρων ἰχεσιῶν, xal τῆς τοῦ θεοῦ παραµυθίας, fiv οὖὑχ àv ἑποιῄσατο πρὸς αὑτὸν, εἰ μὴ σφοδρῶς αὐτὸν [ost ἀντεχόμενον. El δὲ χαὶ χατ᾽ αὐτὸν ποιεῖται την δέη- σιν, xai τοὔτοθαυμαστόν [To οὗ θαυμ.]' τότε µεθ- ιστάµενος, ὅτε xal ὁ θεός. * TéAscov αὐτοὺς, xal ἔσται à Aóyoc σου ἐμοὶ &lc εὐωροσύγην xal χαρὰν καρδίας nov, ὅτι ἐπικέχαηται τὸ ὄγομά σου ἐπ᾽ pot. Τουτέστι, φεύδεσθαί µε τὴν τιµωρίαν. Ὥστε φα- νῆναί µε ἁἀληθεύοντα, xaY δίχαιον προφήττν ὄντα, ἐπειδὴ τὸ σὺν ὄνομα ἐπιχαλούμενόν µε, οὐδὲ ὄννα- τὸν διαφεύσασθαι. "Opa; πἀλιν ὑπὲρ τοῦ ὀνόματος δεδοικότα;: Προ- φήτης χαλοῦμαι. "Iva μὴ ἡ δόξα σού τι πάθῃ, ἔπαθον ἐγὼ µυρία. 0ὐδὲν ὤνησα, ἀλλὰ τοὐναντίον ' ἑτέρως μεταχείρισαι. Ovx ἐκάθισα ἐν συγεδρίφ αὑτῶν παιζόνέων, ἁ 11. Ὁρᾷς ὅτι χαὶ τοῦτο 2έγει, ὅτι "Osa. ἔδει γενέσθαι παρ᾽ ἐμοῦ, Υέγονεν. Οὐκ ἐχοινώνησα αὗτοῖς ὑδριζό» µενος, οὐχ ἀπέστην [ἶσ. ἑπέστην]. Τί δεῖ γενέσθαι ad illos; quid igitur facto opus? propter timorem ϱ λοιπόν ; διὰ τὸν φόδον τὸν σὸν πάντα ὑπέμεινα, xal tuum omnia sustinui, et nihil peregi. Solus sedebam. Nullus, cum loquerer, mihi socius fuit. Crede- ὑδί nemo : nihil tamen horum me a proposito de- terruit; nibil relictum, quod ad ine spectaret. Vgns. 18. Et quid contristant me pravalentes ad- versum me? Cur, inquit, illis permittis? quid inde lucri est? num qua illis ex hoc utilitas? quid superest ? Plaga mea. Anim: videlicet. Plaga mea solida est, unde sanabor? ld est, hi inimico sunt animo, et veluti hostes omnia peragunt. Exitum verborum meorum non- dum video : nusquam mihi solatium adest, * Dum fit, facta est mihi, quasi aqua mendax, non habens fidem. | lloc est, prophetia. Quasi dicat: Mentiri visa est, et veluti aqua stabilitatem non habet, sic et verbis meis veritatem inesse haud existimant. Ut aqua defluit, nec stat, aut. manet, sic et ser- mones mei modo hic, modo illic apparent. Et tran- siliunt, nec fidem habent. Vel si non placet lioc. Mala, iuquit, tam crebra fuerunt, sicul aqua effe. runt, et non dellciunt. * Ngns. 19. Ideo hac dicit Dominus, si. recerteris, et restituam te, el ante (aciem meam siabis, γέἐγονεν οὐδέν. Kacapóvac ἑχαθήμην. Οὐδένα χοινωνὸν εἶχον τῶν λεγομένων. Πάντες Ἠπίστουν * ἀλλ ὅμως οὐδέν µε τούτων παρέτρεψεν’ οὐδὲν ἐνελείφθη τῶν παρ᾽ ἐμοῦ. "Iva τί ol AvxoUrtec χατισχύσονσί µου; Τίνος ἕνεχεν, qnot, συχγωρεῖς αὐτοῖς ; τί τὸ πλέον; μὴ γὰρ ἡ ὠφέλεια γίνεται αὐτῶν; τί τὸ λοιπόν; 'H π.1ηγή µου. Τῆς ψυχῆς δηλονότι. * Ἡ π.1ηγή µου στερεὰ, πόθεν ἰαθήσομαι; Τουτέστιν, οὗτο: ἐχθραίνουσι, xal τὰ τῶν πολε- µίων διαπράττονται. Τὴν ἔχδασιν τῶν ἐμῶν λόγων D οὐχ ὁρῶ. Οὐδαμόθεν ἔχω παραμυθίαν. "Γιγοµέγη ἐγεγήθη uot, ὡς ὕδωρ ν»ευδὲς,. oix ἔχον πίστυ. Ἰουτέστιν, ἡ προφητεία. "Iva εἴπῃ, ἑνομίσθη ψεὐύδεσθαι. Καὶ χαθάπερ τὸ ὕδωρ στάσιν olx ἔχει, οὕτως οὐδὲ τοῖς ἁμοῖς λόχοις ἀλήθειαν προσεῖναι νοµίζουσι. Καθάπερ ὕδωρ παραβῥεῖ, xai οὐχ ἕστηχεν, οὐδὲ μένει, οὕτω χαὶ τὰ ἐμὰ ῥήματα νῦν ἐνταῦθα φαίνεται, νῦν ἐχεῖ. Καὶ μεταπηδᾶ, xal οὐχ ἔχει πίστιν. Ἡ εἰ μὴ] τοῦτο, Τὰ δεινὰ οὕτως ἐπάλληλα, φησὶν, ἦν, ὥσπερ ὕδωρ ἑπαίρει, καὶ οὐ διέλιπεν. * Aud τοῦτο τάδε .Ἰέγει Κύριος. Ἑὰν ἐπιστερέ- ης, xal ἁποκαταστήσω σε * πρὸ προσώπου µου στήσῃ. 909 τὴν τῶν ἀνθρώπων ὑπόληψιν. | Ἐὰν ἐπιστρέγῃς, xal ἁποκαταστήσω σε: xal πρὸ προσώπου µου στήσῃ. — 'Entóbh ἀπέστραπτο λοιπὸν τὴν προφητείαν’ ἐπειδῃ πέρας λοιπὺν ἔχειν ἑνόμιζε τὸ πρᾶγμα": Μεταθαλοῦ, φησαὶ, τῆς προαιρέσεως ταύτης, καὶ ὅρα ἐὰν σὺ ἐπιστρέψῃς, πρότερον τὰ παρὰ τοῦ προφήτου ξητεῖν. "Ext ἐλπίς ἐστι χερδηθῆναί τινας. Mt) πρόσ- εχέ µου τοῖς ῥήμασι τοῖς ἀπόγνωσιν ἔχουσιν. Ἀπειλῆς ἕνεχεν ταῦτα λέγω xal φόδου * εἰαὶ τίμιοί τινες. Ἐὰν ἐπιστρέφῃς, καὶ ἁποχαταστήσω σε, τούτοις, Φφησὶ, πρὸ προσώπου µου στήσῃ. O0) μικρὺν ἀξίωμα, ἀλλ᾽ ἀγγελιχὸν f| τιµήν' ἀσφάλειαν ἐπαγγέλλεται τὸ πρόσωπόν µου. Καὶ ἑὰάν ἐἑξαγάγῃης εἰμιον ἀπὸ ἀἁναξίου, ὡς τὸ στόµα µου ἔσῃ. Ποῖαι λοιπὸν ταύτης ἴσαι ἀρεταί; παράδαλε ζαύτῃ ὅσα βούλει» μὴ vp δη τὸν ἐξάγοντα ἴδης, ἀλλὰ xiv μὴ ἐξαγάγη, τὸ αὑτοῦ ἐποίησεν. * Τουτέστιν, El δὲ ἀναμένων τοῖς συνεχέσι λόγοις µεταδάλλῃς τινὰ, ἔσῃ μιµούμενος ἐμὲ, ὃς µαχρο: θυµίᾳ τῶν ἀνθρώπων τὸ γένος ἄγειν ἐπὶ τὸ κρεῖτ- τον σπουδάζω. Καὶ ἀναστρέγουσιν αὑτοὶ πρὸς cà, καὶ σὺ οὐκ ἀποστρένεις πρὸς αὐτούς. Περιττὰ γὰρ ἣν τὰ τῆς τιμῆς ἐπαγγελλόμενα, el ph καὶ τὴν ἐνταῦθα ἀσφάλειαν ὑπέσχετο * τουτέστιν, Αὐτοὶ Ίξουσιν πρὸς σὲ, σὺ δὲ οὐχ εἴξεις αὐτοῖς , σοῦ δεηθήσονται, χαὶ παραχαλέσουσί σε. ὙΤουτέστι, Στερεὸς ἐπὶ τῆς εὐσεδείας μεῖνον, ὥστε ἐχείνους ἐπὶ τὸ χρεῖττον μεταθαλεῖν, ἀλλὰ μὴ αὐτόν es ὑπὸ ὁλιγωρίας µεταθληθῆναι πρὸς τὴν ἑχείνων γνώµην, * Καὶ δώσω σε τῷ Jap τούτῳ τεῖχος χα κοῦν ὀχυρὸν, xai τὰ ἑξης. Τουτέστιν, El δὲ χαχὰ διατ.θέασιν, αὐτοὺς ἐπ- αμύνω, χρε[ττονά σε τῶν συμφορῶν ποιῶν. ΚΕΦΑΛ. IG. Καὶ σὺ μὴ «Ίάδῃς. “Αξιον ὄντως θαυµάσαι , τίνος ÉvÉxev μὴ λαθεῖν πελεύει; Ὥστε uh ἐπὶ συμφορᾷ τεχεῖν. "Opa πῶς ἅτι νέος ἣν ὁ προφήτης, χαὶ τοῦτο δὲ ὥστε πιστώσα- σθαι ἐχείνους περὶ τῶν µελλόντων δεινῶν. Οὐδεὶς Ὑὰρ ἣν, ὃς ὁρῶν τὸν προφήτην μὴ γαμοῦντα, καὶ τὴν αἰτίαν µανθάνων, οὐκ ἂν ἐπίστευσεν. Ἐν γὰρ ταῖς ἐπιούσαις θλίψεσι, φησὶ, τοῦ λαοῦ αΌζωνον δεῖ εἶναι, καὶ μὴ χατατρύχεσθαι εἰς γυναῖχα, «ua τέχνα. “Οτι τάδε .1έγει Κύριος. Οὐ γὰρ δὴ περὶ υἱῶν χαὶ θυγατέρων, ἀλλὰ περὶ πατέρων χαὶ µητέρων, χαὶ τῶν γεννησαµένων εἴρη- ται. Δι xa μὴ γαμῆσαι παρχινεῖ. FRAGMENTA IN JEREMIAM. Τουτέστι, Προσηκόν σε πρὸς ἐμὲ ἀφορᾶν, μὴ πρὸς A 916 lloc est, conveniens est, te ad me respicere, ct non ad hominum existimationem. Si reverleris, et. restituam (e : εἰ ante. [aciem meam stabis. Postquam aversatus jam erat prophetiam, quando rem putabat ad finem, perductam : Muta, inquit, voluntatem hanc, el cave ne si converteris, prius.ea. quaras qui propheta dixit : Adhuc spes est, ali- quos luero fore. Ne verba attendas desperationem babentia. Minarum ergo timorisque hzc dico ; Sunt quidam pretiosi. Si converteris, ait, et con- vertam te, ad hos, inquit, ante faciem meam slabis. Non exigua est dignitas, sed angelica. Vel honorem, vel securitatein facies mea promittit. Si separaveris pretiosum a vili, quasi os meum eris. Qua igitur virtutes cum hac possunt exequari? confer hac , quxcunque libuerit; ne specta sepa- rantem ; sed si etiam non separaverit,fecit quod in se fuit. * Που est, si patientia usus sermonibus frequen- tibus id efficias, ut aliquis seipsum mutet, mei semulator eris, qui longanimitate humanum genus in melius traducere studeo. Et convertentur ipsi ad te, εἰ iw non converteris ad eos. Superflua enim erant bonoris promissa ni el presentem securitatem spopondisset, hoc est, ipsi venient ad te, tu autem non cedes illis, te rogabunt, et obsecraburt. * lloc est, firmus sis in pietate, uL eos in saniorem mentem possis deducere, neque tu ex negligentia in eorum sententiam eas. * Vens. 20. Et dabo te populo lic in murum eneum munitum, et reliqua. Hoc est, etsi male te tractarint, ipse tibi adero ope, calamitatibus prastantiorem reddens. CAP. XVI, Vgns. 2. Ei tu ne accipias. Sane admiratione dignum, quare jubet ne du- cat? Ne in calamitatibus filios gignat. Vide juve nilem adbuc propheta ztatem, et hoc, ut de fu- turis malis eos certos redderet, Nullus enim esset qui, dum videret prophetam uxorem non ducere, causam perdiscens nou crederet. In futuris enim ait populi miseriis bene para- tum esse decet, nec uxore liberisque divexari. Vgns. 9. Quia hec dicit Dominus. Neque enim de filiis et filiabus, sed de patribus, et matribus, et genitoribus dictum est. Quapropter et a nuptiis dehorltatur. 81! SUPPLEMENTUM AD 8. Vis, 4. [n morte, etc, Spius eadem jaculeana, nec seuel auditur ; see vero tangit eos. dolor, si sepultura carerent, quod maxime illis dolebat, non movet fames, mors wgrotationis, cedes : insepultios jacere res iagui dedecoris, ut nee misericordia illis impendatur, et 2d lizc, feris escam fleri : quem hxc που flexissent? ΥΕΑ». 8. Heec dicit Dominus ; Ne ingrediaris in Thiasum eorum, el non vadas ad plangendum, me- que lugeas eos, quia. abstuli pacem meam a populo isto, dicit Dominus, εἰ reliqua. Corpora antiquitus lacerabant, Nam 4 principio diabolus studuit opus Dei ad exiremag redigere deformitatem. Ubi enim mentem in tumorem extu- lit, ipsius quoque corporis pulchritudinem maculat. B Vides quot artes excogitet. Primo luxuri:e pigmenta εἰ fucatiunes quaeque bis similia sunt. Deinde lu- etus, ita ut semetipsos concidant ; utrumque autem ex affectu. oritur compatiente, illud quidem forni- cario, hoc vere dolorifico. Tertio ουδ Cybeles, in quo et inolles et spadones efficit. Non jam informe cotpus efficere volens, sed et propagationis fan- damentum convellere; uihil enim illi unquam fuit antquius, quaux genus hamspnum fuoditus tollere, οἱ insimulare Deum, quasj quedam superflua fecerit : postremo excogitavit adulteria, ut fetus prefoca- rentur. J, CIIRYSOSTOMI OPERA, 919 A Ἐν θανἀάτφ. Πολλάχις τὰ αὑτὰ λέγει ' καὶ οὐδὲ ἅπας ἀχούεται, οὐδὲ χαθιχνεῖται αὐτῶν xal τὸ ἄταφον, ὃ μάλιστα αὐτοὺς ἑλύπει, λιμὸς, θάνατος νοσερὰέ, σφαγἡ, «à ph ταφΏναι, τὸ μετὰ αἰσχύνης ἀφειδοῦς, pur ἑλεουμένους *. xal πρὺς τούταις θηρίων γενέσθαι βορά τίνα ταῦτα οὐχ ἂν ἐχαμφαν, Tádós «Ἰέγει Κύριος Mi? εἰσέλθῃς slc θίασονγ αὐτῶν, καὶ μὴ πορευθῇς τοῦ κόψασθαι, καὶ μὴ πεγθήαῃς αὐτοὺς, ὅτι ἀφέστηκα τὴν εἰρήν ην µου ἀπὸ τοῦ Jaoà τούτου, φησὶ Κύριος, καὶ τὰ Hte. Ἐντομίδας ἑποίουν τὰ παλαιόν : ἐξ ἀρχῆς γὰρ ὁ Διάδολος ἑσπούδασεν εἰς ἑσχάτην ἁμορφίαν χαταατή- σαι τὸ ἔργον τοῦ θεοῦ, Ἐπειδὴ γὰρ τὴν διάναιαν ἐπῆρε, xal αὑτοῦ τοῦ σώματος τὸ κάλλος ( videtur aliquid deesse: χαταῤῥυπαίνει seu μολύνει, aut simile], ὁρᾷς πύσας ἐπινοεί µεθοδείας. Πρῶτεν τῆς ἀσελγείας, φυχώµατα xat ἐπιτρίμματα, xat ὅσα τοιαῦτά ἐστιν. Ἔπειτα τοῦ πένθους, ὥστε χατατέ- μνειν ἑαυτούς' ἑπάτερον δὲ πάθος ἔχει συμκαθητιχὸν, ἐχεῖ μὲν οὖν πορνείαν, ἐνταῦθα δὲ ἀθυμίαν, τρίτον τῆς ἑαρτῆς Ῥέας, ἔνθα xa μαλαχοὶς, xai ἀποτόμους ἑργάξεται ' αὐχέτι λοιπὰν εἰς ἀμορφίαν αὐτὸ κατα, στῆασι σπεύδων , ἀλλὰ χαὶ αὐτῆς τῆς διαδοχῖς τὸν ὑπόθεσιν ἀνελεῖν. Οὐδὲν γὰρ οὕτως ἑαπούδασεν, ὡς τὸ γένος ἀφανίσαι τὸ ἡμέτερον, xal τοῦ θεοῦ χετ- ηγαρεῖν ὡς περιττά τινα πεποιηχότος εἶτα yov χείας, ἵνα ἁποπνίγωνται τὰ παιδία, * Hoc est, ne in sodalitium eorum ingrediaris. C * Τουτέστι, Mh εἰς συνέδριον αὐτῶν ἔλθῃς. θίασον Thíasum enim vocat ccrtum amicabilen, quein tenent et in conviviis, οἱ in luctu, ad morentis 60- luum. ——— γεια. 13. Et vos pejus operati estis quam patres tes. ri. Cum vos oporteret timore perterritos in eadem non delabi, vos oppositum fecistis : vicistis euim patrum uequitiam et quanam ratione non erit a ra- tioue alienum, illos quidem peccantes nibil pati, nos vere puniri ? Nequaquam : dabunt quippe et illi poe- na$, al nou in prazsenli : vos vero et hoc tempore: vos quippe et illis pejores Dei longanimitate abusi. Sicut enim in uno homine, cum quis peccaverit, pec a Deo punitus fuerit : non propterea euim se- gniorem esse oportet, sic et in aliis delictis. Deli- quit ille, poena scelus non est secuta, ne tu te de- eidig dedas, quasi supplicium evasurus : nam si Deus se talem non praestaret in omnes, cum citis- sime omnes periremus, sustinuit illum, εἰ ad ρᾳ- uitenüap, ipsum ducens, teque invitaus ut ineliar (ias. Vgns, 13. Et abjicium vos. De crudelitate peregrinorum loquitur deorum, illis famulantium non miserebuntur : me contu- melia afficiebatis, et. commiserebar ; ut conferendo discatis quis ego, quinam illi. Etenim si quis mulas perpendat, longanimilas prudeslibus non miporis esl emolumen. Vens. 14. Vivit Dominus. γὰρ χαλεῖ τὴν χαταφιλικὴν εὔοδον, ἦν ποιοῦνται, xal £v συµποσίοις, καὶ ἐπὶ πένθει, πρὸς παράχλησα τοῦ πενθοῦντος. Καὶ ὑμεῖς ὁπον ηπρεύσασθε ῥαπὲρ τοὺς αστέρας ὑμῶν. Adov. ὑμᾶς φοθηθέντας μὴ τοῖς αὐτοῖς vepres, ὑμεῖς τοὐναντίον ἐποιῆσατε ^ ἐπονηρεύσασθε γὰρ ὑπὸρ τοὺς πατέρας ὑμῶν. xai πῶς αὖχ ἄλογον, ἐχείνους μὲν ἁμαρτάνοντας μηδὲν παθεῖν, ἡμᾶς ἃ τιµωρηθῆναι; Οἡδαμῶς. Δώσουσι μὲν γὰρ xdpuivot δίχην, ἀλλ᾽ οὗ νῦν, ὑμεῖς δὲ xai νῦν ' ὑμεῖς Υὰρ xà- χείνων χείρους, thv µαχροθυμίαν εἰς οὐδὲν χρησά-- µενοι ó£ov. Ὥσπερ γὰρ ἐπὶ ἑνὸς ἀνθρώπου, ὅταν τις» ἁμάρτῇ, εἶτα μὴ τιµωρήσηται ὁ Geb;, οὗ 0:X νοῦτα« D ῥᾳθυμότερον αὑτὸν εἶναι yph, οὕτῳ xal kr. τῶ-' ἄλλων ἁμαρτημάτων. Ἡμαρτεν ἐχεῖνος, οὐκ &xoli— σθη’ μὴ ῥᾳθυμήσῃς co ὡς οὐ δώσων δίχην εἰ γὰ -- μὴ ἤμελλεν ἐπὶ πάντων τὸ αὐτὸ ποιεῖν ὁ 6o θᾶτταν ἂν ἅπαντες ἀπολώλαμεν' ἑμακροθύμησε--- bm ἑχείνῳ, αὐτόν τε εἰς µετάνοιαν ἅγων, χαὶ c9 βελτίω ποιῶν. Καὶ ἀποῤῥίύω ὑμᾶς. Περὶ τῆ; ἀπήνης [forte ἀπηνείας ] λέχει τῶκ- ἀλλοτρίων θεῶν. "Exelvot xal δουλεύοντας οὐ pi Biew" σωσι * ἐμὲ ὑθδρίζετε, xal Ἠλέουν, ἵνα µάθητε ἁτ thc συγχρίσεως, τίς ἐγὼ, τένες ἐχεῖνοι. Ei γάρ τα” ἐξετάζει τὰς τιμωρίας, οὐχ ἅττον d µαχροθυ ὠφελεῖ τοὺς φρονίµον;. Ζῇ Κύριος. 913 FRAGMENTA IN JEREMIAM. 914 Tíivog ἕνεχεν τὰ χρηστὰ προτίθησι; οὐχ ἵνα αὐ- A — Cur prospera praeponitur? non.ut eos molliores τοὺς ὀχλύση, ἀλλ' ἵνα xa περὶ τῶν σχυθρωποτέρων πιστεύσωσι. Μᾶλλον δὲ μετὰ τὸ χατελθεῖν, ἵνα σχῶσί τινα χαὶ τοῦ ἀνελθεῖν πίστιν. 'A44à ζῃ Κύριος, ὃς ἀν ήγαγα. Τίνος ἕνεχεν τοῦτο πρόσχειται; ἀξιοπιότίας ἕνε- xav. El γὰρ ἑἐχείνων τετραχόσια Ev πεποιηχότων ἠδυνήθη δοῦναι, πολλῷ μᾶλλον ὑμῖν ἱκανὸν TÀp αὐτοὺς εἰς ἁπόγνωσιν ἐμδαλεῖν. ΄.Ἱδοὺ ἐγὼ ἀποστέλλω ἁλιεῖς πο.ὶλοὺς, λέγει Κύριος, xal ἁ ἰιεύσουσιν αὐτοὺς, καὶ μετὰ ταῦτα ἀποστε.)ῶ θηρευτὰς xoAlobc, xal θηρεύσουσιν αὐτούς. Λέχει μὲν περὶ Βαθυλωνίων, τουτέστι, Nafovyo- δονόσορ, xal τῶν αὐτοῦ στρατηγῶν. ᾿Αλιεῦσι δὲ xal θηρευταῖς παρέδαλεν, ἵνα εἴπῃ, Καὶ τοὺς χρυπτοµέ- νους ἀνιχνεύσας εἰς τιµωρίαν ἄξει. Λέγει γοῦν' Καὶ θηρεύσω αὐτοὺς ἑπάνω παντὸς ὅρους, καὶ ἑπάνω παγτὸς βουγοῦ, καὶ ἐν τῶν ερυμαιῶν τῶν πε- τρῶν. Ὅ Xp τὰ χρυφῆῃ γινοµένα εἰδὼς, xal τοὺς λαν- θάνοντας παραδοῦναι δυνάµενος' xal μάλιστα ὅταν πολλοὶ ὧσιν οἱ θηρεύοντες. Τινὲς xal εἰς τοὺς ἁποστόλους τοῦτό φασιν, xil οὐ χωλύω: τέως δὲ ἱστορίας ἐχώμεθα ὅταν γὰρ ὁ Θιεὸς παραδῷ, οὐδεὶς οὐχέτι προστήσεται. Καὶ ἁν ταποδώσω. Τάχα πολλους θορυθεῖ τὸ λεχθέν * εἴγε ἡμεῖς μὲν οὗ κροσδοχῶμεν, οὐδὲ ἁπλῶς ἀπολήφεσθαι, τῇ φι- redderet ; sed ut tristibus queque (idem haberent. Potius vero meminit reditus ut et discessum futu- rum crederent, VxaBs. 15. Sed vivit Dominus, qui eduxit. Quorsum hoc appositum est? ut fidem dictis ad- jungeret. Nam si illis post quadringentos annos dare potuit, multo magis vobis : poterat quippe illis desperationem injicere. * VgBs. 16. Ecce ego mitto piscatores multos, dicit Dominus, ei plscabuniur cos, et post hec multos ve- nalores, et venabuntur eos. Sermo est de Babyloniis, Nabuchodonosor nempe, et ejus ducibus. Piscatoribus autem et venatorihus assimilavit, ut designet, quod eos qui in latebris la- tent. perscrutatos ducet ad posnam ; ait igitur : Kt venabor eos desuper omni monte, et. desuper. omni €olle, εί de cavernis petrarum. Nam qui scit que clam fiunt et latitantes pro- dere valet; maxime cum venatoram adest εορία. Quidam hoc ad apostolos referunt, nec displicet, sed ipsi inhzreamus hietoris; eum enim Deua wradideril, nullus defendet. εαν. 18. Et reddam. Forte multorum animos turbat hoc dictum; nul- lata si nos quidem poenam ezspectamus Dei benl- λανθρωπίχ τοῦ Θεοῦ θαῤῥοῦντες. Οὗτος δέ φησι, 6 gnitati con(identes ; Hic antem ait duplam, et Isaias, 0124ac. Καὶ ὁ Ἡσαϊας δὲ, ὅτι ᾿Εδέξατο àx χειρὸς Κυρίου διπ.14 τὰ ἁμαρτήματα αὐτῆς. "Iva γὰρ νομίσῃς ὅτι ἀπειλῆς τὸ λεχθὲν, ἐγεῖνος μαρτυρεῖ, ὅτι ἐγένετο. Τί οὖν; "Ανθρωποι μὲν πρὸς τὴν ἀξίαν χολάζουσι τῶν ἁμαρτημάτων, ὁ δὲ θεὲς xat ὑπὲρ thv ἀξίαν; Οὐχ ἔστιν ' ἀλλὰ τί ἐστι; Διπλᾶ μαρτον, διπλᾶ καὶ ἀπολήφονται. Ἡ διπλᾶ λέγει, τῷ μὴ τῶν ἁγαθῶν ὑστερεῖσθαι µόνον, ἀλλὰ xat µυρία ὑποστῆη- ναι δεινά. Ἐπεὶ καὶ ἡμῖν ἡ χόλασις γίνεται δ.πλη, 41; βασιλείας ἡ ἕχπτωσις, xat τῆς γεέννης ἡ πεῖρα - τούτων γὰρ ἕχαστον αὐτὸ xaD' ἑαυτὸ µέγα xat &zó- ρητον δεινόν. Ifpóc σὲ Eür1. Οἱ μὲν Ἰουδαῖοι, εὐσεθεῖς πατέρας ἔχοντες, εἰς ἀσέδειαν ἔχλιναν, οὗτοι δὲ τοὐναντίον. Τοῦτό φησιν ὁ προφήτης, χατηγορῶν τούτων, xal δειχνὺς ὅσον ἔσται χέρδος ix τῆς τιμωρίας αὐτῶν ἑτέροις, ἅμα xai χνίζων τοὺς Ἰουδαίους * Οἱ πλησίον ἀτιμάζουσί σε, οἱ δὲ μαχρὰν Ίξουσι πρὸς σέ. El ποιήσει. Πῶς γὰρ τὸ ποιηθὲν θεός; ΚΕΦΑΛ. IZ' "Exixacápacoc. Αμαρτία ᾿Ιούδα ἐγγέγραπεαι ἐν Γραφῇ, ἐν σιδᾳρῳ, ἐν ὄνυχι ἁδαμαντίνῳ. Ἐγκεκο.αμμένη ἐπὶ τοῦ στήθους τῆς καρδίας αὐτῶν. "Iva εἴπῃ, ᾿Ανεξάλειπτον ἔχουσι τὴν ἀσέδειαν, ** Ίνα, τι, 2. quod Accepi! 6 manu Domini duplices iniquitates ejus **. Ne enim existimares verba minarum hzc esse, ille factum ita testatur. Quid igitur ? Homines quidein condiguas delictoruun poenas sumunt, Deus vero plusquam condignas? Nequaquam ; quid ergo? duplices iniquitates duplex consequetur poena. Vel duplicia dicit, quod non tantum bonis fuerint pri- vali, sed et plurima sustinuerit mala. Nam et mobis punitio duplex est : excludi & regno, et gehennam experiri, borum quippe utrumlibet ingens est et in- tolerabile malum. Vgns. 19. Ad te gentes. Judaei quidem, cum patres pios haberent, in im- D pietatem lapsi sunt : bze vero contra. Hoc ait pro- pheta istos aetcusans , et oetendens commodum ex eorum punitione aliis apportandum , simul etiam pungens Judeos : Qui prope sunt inhonoragt te, longe vero positi veniunt ad te. V&ns. 20. δὲ faciet. Qua enüa ratione Deus fuerit id quod factum est. CAP. X VII. Vgns. 5. Maledictus. Peccatum Juda scriptum est in Scriptura, in ferro, in ungue adamantino sculptum in. pectore. cordis eo- rum. Quasi diceret : Ita prx se ferunt impietatem, ut (13 SUPPLEMENTUM AD 6. J. CHRYSOSTOMI OPERA. 916 eradi non possit, ac si esset in adamante, οἱ ferro A ὥσπερ ἓν ἁδάμαντι xal Ev adifipt ἐγχεχολαμμένην sculpta in pectore eorum. lllud porro , et in corni- . bus araruim eorum, circa idola studium ostendit. Iloc efficit spes qux» habetur in homine, separat 3 Deo. Vel non hoc dicit : sed sperans in hominem, ita ut. discedat a Deo. Nihil eniin vult :2que Deus, quam ul nos semper ab ipso pendeamus. Idcirco tentat omuia, non ut aliquod a nobis consequatur, sed uL in nos beneficia conferat, ideuque nos oin- nium iudigos fecit, Cedo, quem ad &nem? Vgns. 6. El erit sicut myrica silvestris. Hic Sedeciam innuit, qui contra Babylonium ad Pharaonem confugerat. Infructuosa est. arbor hac, el locis desertis inculisque gaudens , ad nullum opus utilis, nec fructibus intumescens. — ' Fragile lignum hoc. Et habitabit in salsis, et in deserto, in terra salsa, qua non habilatur. Hoc est, nullius particeps erit boni, sed sterilis erit et terra salsa, qua non habitatur, ad fruetifica- tionem. Vgas. 7. Et benedictus homo. lta ait et David : Et. erit sicut lignum quod plan- lutum est secus decursus aquarum 5. Non timebit, ab omni liber temporum varietate, hoc Christus per prophetiam dilucidum fecit. Quis in Deo speravit, et confusus est ** ? Quod si tanta est spei vis, idque absque ullo labore, quare non semper in eo salutem reponimus, cujus spe salvi facti sumus? * Vgns. 9. Pro(undum esi cor super emnia, et homo, et quis cognoscel eum ? Ego Dominus Deus. Sermo est ad eos qui clam impie agunt, et latere se prasumunt. De cogitationibus ipsis loquitur, quod et latentes Deo pateant. Nil tam absconditum, ut cor liominis. Idcirco alius legit : Profundum cor e& latens homo εί, el quis cognoscet eum? Fortasse latitare puta- tis, ait. Non ita est : Omnia quz agitis novi, * Vgns. 41. Clamavit perdiz, congregavii que non peperit, faciens divitias suas non cum judicio. Sermo est ad eos qui plura hahere prevalereque viribus volunt. Quidam vero sic interpretati sunt. Perdicibus aiunt hoe esse in usu, post ovorum exclusionem pullos clamore advocare, iisque ma- wem privare. Sic, ait, et hi alienos labores colli- gunt pro quibus nullum susceperunt laborem. * [n dimidio dierum ejus relinqueut eum. Hoc est, rebus alienis non fruetur. * Kt innovissimis suis erit insipiens. * Psal. 1,9. ** Eccle. u, 11. ἐπὶ τὴς ἑαυτῶν χαρδίας. Τὸ δὲ, καὶ ἐν τοῖς κέρασι τῶν θυσιαστηρἰων αὐτῶν, τὴν περὶ τὰ εἴδωλα σπουδὴν ἵνα δείξη. Τοῦτο fj εἰς ἀνθρώπους ἑἐλπὶς ποιεῖ, ἁπάχει τοῦ θεοῦ. "H οὗ τοῦτό φησὶν, ἁλλ᾽' οὕτως ἑλπίζων εἰς ἄνθρωπον, ὡς ἁποστῆναι τοῦ θεοῦ. 0ὐδὲν γὰρ οὕτως ὁ θεὺς βούλεται , ὡς ἀεὶ ἡμᾶς ἐχχρέμασθαι αὐτοῦ. Καὶ διὰ τοῦτο πάντα ποιεῖ, οὐχ ἵνα τι χαρπώσηται παρ᾽ ἡμῶν, ἀλλ᾽ ἵνα εὑεργετήσῃ ἡμᾶς ᾿ διὰ τοῦτο καὶ οὕτως ἡμᾶς ἑνδεεῖς kv ἅπασιν ἐποίησεν. Εἰπὲ, αεί τὸ τέλος; Kal ἔσται ὡς ἡ ἁγριομυρίχη ἐν τῇ ἑρήμφ. Αἰνίττεται δὲ ἐνταῦθα τὸν ΣεδὲΧ, προσφυγόντα τῷ B Φαραὼ χατὰ τοῦ Βαθυλωνίου. "Axapmov τοῦτο τὸ δένδρον, xal àv ἑρήμοις ἀεὶ διαιτώµενον, οὐχ ἁγέ- µενον εἰς ἑργασίαν τινὰ, οὐδὲ xopuov τοῖς χαθ- ποῖς. — " Ασθενὲς τὸ ξύλον τοῦτο. * Kal χατασκηγώσει ἐν ἁλίμοις, ἐν τῇ ἐρήμῳ, ἐν Tij ἁνμυρᾷ, ῆτις οὗ κατοιχεῖται. Τουτέστιν, οὐδενὸς ἁπολαύσει ἀγαθοῦ * ἀλλ ἄγονος ἔσται, xaX dj γη ἀλμυρὰ, ἥτις οὐ χκατοιχεῖται πρὸ; χαρπογονἰαν. Καὶ εὐλογημένος. Οὕτω xai ὁ Δαθίδ φησιν ' '"Ἔσται óc τὸ ξύ.ον τὸ περυτευμέγον παρὰ τὰς διεξόδους τῶν ὑδάτων. Q5 φοθηθήσεται, πάσης ἀνωμαλίας ἑχτός ἐστι. Τοῦτο ὁ Χοιστὸς διὰ τῆς προφητείας ἐμφανῶς [ferte ἔμφα- νὲς] πεποίηχε. Τίς ᾖ Ίπισεν ἐπὶ Κύριο», καὶ κατ- ησχύνδη ; EL δὲ ἑλπὶς τοσοῦτον ἰσχύει, xal ταῦτα μὴ ἔχουσα χάµατον, τίνος ἕνεχεν οὐχ ἀεὶ πρὸς αὑτὸν «nv σωττρίαν ἐπιῤῥίπτομεν, οὗ τῇ ἑἐλπίδι ἐσώθη- μεν. 'Βαθεῖαν καρδίαν παρὰ πάντων, xul ἄγθρω- &cc, xul εἰς γγώσεται αὐτόν; ᾽Εγὼ Κύριος ὁ θεός. Πρὸς τοὺς λεληθότως ἀσεθοῦντας, xaX λανθάνειν οἰομένους 5 λόγος. Περὶ τῶν βουλευμάτων αὑτῶν λέγει, ὅτι χαὶ λαν- θάνοντας οἶδεν ὁ θεός. Οὐδὲν οὕτως ἄδηλον, ὡς &v- θρώπου καρδία. Διὰ τοῦτο ἕτερός φησι ' Καρδία βα- θεῖα κεχρυµµέγη ἄγθρωπός ἐστι, καὶ τἰς γγώσεται αὐτόν; Ἴσως νομίζετε λανθάνειν, φησίν. Οὐκ ἔστι D τοῦτο οἶδα τὰ xa0' ὑμᾶς ἅπαντα. * Ἑφώνησε πέρδιξ, συγήγαγεν d οὐκ ἔτεκε, ποιῶν π.1λοῦτον αὐτοῦ οὗ μετὰ χρίσεως. Πρὸς τοὺς πλεονεχτοῦντας ὁ λόγος. Τινὲς δὲ οὕτως ἡρμήνευσαν Ἔθος, φησὶ, τοὺς πέρδιχας μετὰ ο) ἀποτεχθῆναι τῶν ὡῶν, τοὺς νεοττοὺς τῇ φωνῇ προ:- χαλεῖσθαι, xai γυμνοῦν τὴν τεχοῦσαν. Οὗὕτω, φη:], καὶ οὗτοι τὸν ἀλλότριον πόνον συνάγουσι, περὶ οὗ οὐχ ἑπόνησαν. ' Ἐν ἡμίσει ἡμερῶν αὐτοῦ κατα.ἰείψοισι - αὐτόν. Τουτέστιν, οὐχ ἀπολαύσει ἀλλοτρίων. * Kal ἐπ᾽ ἑσχάτων αὐτοῦ ἔσται ἄκρων, 91? FRAGMENTA IN JEREMIAM. 018 Τουτέστιν, εἴσεται τὸ µάταιον εΏς σπουδῆς τε- A ος est, studii sui, curzeque vanitatem percipiet λευτῶν, xat ἀλλοτρίοις τὸν πλοῦτον χαταλιµπάνων. Ἐινὲὰς δὲ αὐτὸ οὕτως ἡρμήνευσαν ἐκ τοῦ Ἑδραϊχοῦ * Πέρδιξ θἀ.1πει, καὶ οὗ γεννᾷ. ὡς ἂν εἱἰωθότος ὑποχλέπτειν τῆς θηλείας τὰ cà, εἶτα θερµάνας xal ἀποτεχὼν, ἀγαγὼν ἐφ᾽ ὕδωρ, καὶ ποτίσας ἀναιρεῖ. "Iva τοίνυν εἴπῃ, ὅτι οὕτως εἰς µάτην ὁ πλεονέκτις «ὖν πλοῦτον συνάχει. Ἐν ἡμίσει ἡμερῶν αὐτοῦ κατα.]είψουσιν αὐτόν. Τὸ Ἑδθραϊχὸν, φησὶν, οὕτως ἔχει Ἐν ἡμίσει ἡμερῶν τούτων καταείψει αὐτὸν, τουτέστ., τὸν πλοῦτον. * Kal ἐπ ἑσχάτων αὑτοῦ ἔσται dgpor. Ὅ 'E6paió; φησι’ Καὶ τὸ τέ.ος αὐτοῦ ἔσται Δάἐνθιµον». ᾽Αμείνονα δὲ νομίζω χαὶ σαφεστέραν εν προτέραν ἔννοιαν. moriens, et divitias alienis relinquens. Quidam au- tem ex Hebraico sic interpretati sunt. Perdiz fovet et non parit. Perdici namque id est in more, ut fe- mina ova subripiat, tum foveat et pullos post fetum in aquam conductos potu exhibito interimat. Λο si dicat, frustra eum qui plura appetit divitias congrezare. In dimidio dierum ejus relinquent eum. Hebr:us sic habet : In. dimidio dierum ejus. dere- linquet eas. ld est divitias. * Et in novissimis suis erit insipiens. llebrzus legit et finis ejus erit lugubris. Verum primum sensum et potiorem, et manifestiorem exi- stimo. Περὶ του Αἰγυπτίου φησὶν, ἅμα καὶ τὸ ἀσυνείδη- B ρε AEgyptio loquitur, iniquam ejus simul conscien- τον αὑτοῦ λέγων ' xal τὸ, ἐγκωτα.λείφονσι, τοῦτ) ἔστιν, Αἰχμάλωτοι ἀπαχθήσονται. "Ὥδινεν αὐτοὺς ὁ θεός - ἐχεῖνος χαλέσας Ἰκούσθη µόνον * 'Ex' ἑσχά- των τῶν ἡμερῶν αὐτοῦ ἔσται ἄφρων. Τοῦτ) ἔστιν ἐλεγχθήσεται οὐχὶ τὰ οἰχεῖα συλλέγων, ἀλλὰ τὰ ἁλλότρια. Τί γὰρ ἂν γένοιτο ἀνοητότερον τοῦ μέγα φρονοῦντος ἐπὶ τοῖς οὐχ ἑαυτοῦ; θρόνος δόξης. Περὶ τῆς τοῦ θεοῦ λέγει βασιλείας, ὅτι ἀνάλωτός ἐστι χαὶ ἀχείρωτος, xa μένει ἐφ᾽ ἑαυτῆς, χἂν µη- ες f. Ἁγίασμα. -Οὐχὶ va, μόνος. Καταισχυνθήτωσαγ. Οὐ γὰρ ἔχουσιν ἀσφάλειαν. "Οτι ἐγκατέ.]ιπογ πηγὴν ζωῆς. ' Suveyó τοῦτο αὐτὸ χαλεῖ «by θΘεὸν ὁ προφήτης οὗτος. Τίνος ἕνεχεν; "Ott πάντα map αὐτοῦ τὰ ζωὴν ποιοῦντα, ἣν xai οὐθὲν [fort. ᾧ καὶ οὐδὲν] ὀνέλιπεν. οὐδὲ ἄλλο τοιοῦτον οὐδὲν, ἀλλά θεὺς "Iacal µε, Κύριε, καὶ ἰαθήσομαι. Τοῦτο ἐἑπ᾽ ἀνθρώπου εἰπεῖν οὐκ Évt * πολλάκις Oc- ῥαπεύει, ἁλλ᾽ οὐκ ἰᾶται ὁ χάµνων. 0ὐχ. ἔστι δ'απε- σεῖν τὴν ἑλπίδα τὴν εἰς σὲ. Καὶ τί ἔχαμνες, φησὶν, ὦ οὗτος; ἴασαι ψυχὴν ἀῤῥωστοῦσαν * εἰχὸς γὰρ ἀπὸ τῶν ὀνειδισμῶν θορνδεῖσθαι αὐτόν. Σῶσόν µε καὶ σωθήσομαι. cip µόνῳ τοῦτο ἔστιν εἰπεῖν. ᾿Ωριγένους [in al. Tov Χρυσοστόμου]. Τί δήπο- τε τοῦτ᾽ ἔστιν; Ἐπειδὴ συνεχῶς ἀπειλεῖ τὰ δεινὰ, αὑτοὶ δὲ διηπίστουν τοῖς λεγοµένοις σχώπτοντες εἰς αὑτὸν ἀεὶ ἔλεγον *. Ε.ϊθέτω. Α.Ο ἑγὼ, φησὶν, οὐκ ἀπέχαμον xal ὀγειδιζόμεγνος. * Eb ἐπίστασαι τὰ ἐκπορευόμενα ἐκ τῶν χει- εέων µου πρὸ προσώπου σου. Τουτέστ!, Σὺ οἶδας, ὅτι ἀληθεύω. * Mi) γέγῃ uot elc dAAotplocur φειδόμεγός µου cv ér ἡμέρᾳ πονηρᾷ. Τουτέστ:, ΜΗ ὀφθείην φευδόµενος, pf) ποτὲ δια” xc: plouvtal µε, tiam exponens : et illud derelinquent, hoc est captivi ducentur : parturiebat eos Deus, οἱ ille voce sola auditus est. Jn novissimis diebus suis erit insipiens, id esti, deprehendetur non propria colligens, sed aliena. Quid enim fuerit insulsius homine non de suis inflato? Vgns. 12. Solium gloria. De regno Dei intelligit, quod destrui subjicique non polest, manetque per seipsum, licet memo subsit. Sanctificalio. Non templum, vel aliud quid simile, sed Deus C solus. Vzns. 12. Confundantur. Nullum enim habent firmum presidium. Quoniam dereliquerunt fontem vita. Ssepe hoc nomine Deum, appellat hic propheta, quamobrem ? Quod omnia ex ipso per quem vivitur, et quia nihil ei deficit. Vegas. 44. Sana me, Domine, et sanabor. lloc de homine affirmare non possumus, sape medetur, non tamen infirmus sanitati restituitur. Spes in te quz? ponitur frustrari non potest. Sed, heus tu, quo, inquit, morbo laborabas? sana animam male se habentem ; verisimile enim est contume- lias illum turbasse. Salva meet salvabor. Hoc soli Deo dicere fas est. Origenis al. (Chrysostomi). Quid tandem hoc est? Qnoniam szpius mala minabatur, lii. vero. dictis non credentes per contumeliam illi dicebat, Ve- niat. Sed ego, ait, nec probris oneratus defeci. *" Vgns. 16. Tu scis que egrediuntur per 'abia mea ante faciem tuam. Που est, tu nosti, me vera dicere. * Vans. 17. Non fias mihi in alienationem, parcens mihi tu in die malo. [ος est, ne mendacii convincar, ne unquam in corum veniam poteslatem. 819 * Vens. 18. Confundantur qui me persequuntur, et A noh confundar ego. Non sua qusrens hic talia dicit; sed quia pro- phetia particeps flebat confusionis ejus, ideo sic lo- quitur; si enim perseverantes in malis poenas non essent laturi, utique propheta confusus fuisset. * |J est, poenas luant hi neque mendacii convic- tiis. redarguar. Duplici contritione. Quid hoc tandem est? Quia nusquam dixit ; Du- plicia retribuam peccata illius, sermo bic facit ad fuciendum cautiores. * Vgns. 21. Hee dicit Dominus, custodite animas SUPPLEMENTUM AD 8. J. CHRYSOSTOMI OPERA. * Καταισχυνθήτωσαν οἱ διώκοντάς pe, καὶ μὴ χαταισχυνθείην ἐγώ. Οὐχὶ τὸ αὑτοῦ ζητῶν ἐνταῦθα ταῦτά qnow- ἀλλ’ ἐπειδὴ ἑχοινώνει αὐτοῦ τῇ αἰσχύνῃ fj προφητεία διὰ τοῦτό φησιν" el γὰρ ἐπιμένοντες τοῖς δεινοῖς ἔμελλον μὴ δώσειν δίχην, κατῃσχύνθη ἂν ὁ προφήτης. * Τουτέστι, Δίχην δότωσαν οὗτοι, χαὶ μῇ ὀφθείην ἐγὼ φενδόµενος. Αισσὸν córcpuppa. Ti ποτε τοῦτό ἐστιν; Ἐπειδη οὐδαμοῦ εἶπε * Δι- πλᾶ ἀνταποδώσω τὰ ἁμαρτήματα ταύτης" οὗτος σωφρονιστιχὸς ὁ λόγος ἑστίν. Τάδε Aéyei Κύριος * ΦυΛάσσεσθι ταῖς »νχαῖς vestras, et nolite portare pondera in die Sabbatorum, p ὑμῶν, καὶ μὴ alpsce Bac τάγµατα àv τῇ ἡμέρᾳ et reliqua. Praeceptum illis erat, αἱ in die Sabbati quieice- rent abomut opere, quo Deum pre peccatis placa- rent : hi vero diem illam in wuwescatum iupenude- haut, et eamventiones stipulabantur. igitur eos. a similibus aeiienibus avocat. CAP. X VIII, ὝκαςῬ. 2. Surge. Quorsum ipsuin 3d domum figuli descendere faeli? Quia dicebant : Übinam verbum Del eui ? Veniet ; et prtabant. eum πο posse, deducit ipsum eo, Sex cur et aspectu ipso indiguit ? Aunon dicere poterat, ui flgulus, noun potero? Sed aspectus sermonein reddebat credibiliorem et efficaciorem. εβρ 9. Ei descendi. Quid nobis hec seconda fermetio? Quia vos eiiam lapsos ia pristinam formam restituege potero. Adeo mihi facile est omuia facere. VERs. 6. Ecce sicut. (utum figuli. Cecidistis et vos, iu integrum restituere vos po- tero. Vkns. 7. Ad summam (seu finem) loquar. Num quia semel locutus sum, id fleri oportet? vebis salutis spes, si vobis ipsis attendatis, εἰ con- veriamini : neque igilur bonis patrum vestrorum eonlidite, neque ob 'mala quas de vebis dicuntur, animum despondete. τῶν Σαθδάτω», xe τὰ ἑξῆς. Προσετάχθησαν ἀργεῖν τὸ Σάδδατον, ἐπὶ τῷ ἓξ- ιλεοῦσθαι τὰ ἁμαρτήματα. Οἱ δὲ ἐμπορίας πρόφασιν ἐποιοῦντο τ]ν ἡμέραν, xal συναλλάγµατα εἱργάζοντοι Κωλύει τοίνυν αὐτοὺς ταύτης τῆς πράξεως. ΚΕΦΑΛ. IH'. ᾽Ανάστηθύι. Tivo; ἕνεχεν αὐπὸν εἰς τὸ χεραμεῖον χατάγει; ἐπειδὴ ἔλεγων, Ποῦ ὁἑστι' d «Ἰόγος τοῦ θεοῦ; Ἑ.1θέτω., χαὶ ἑνόμιζον αὐτὸν μὴ δύνασθαι, χατάγει αὐτὸν ἐχεῖ. Τίνος οὖν Évexev xal τῆς θεωρίας ἑδέη- σεν; 0ὁ γὰρ ἑνῆν εἰπεῖν χαθὼς ὁ χεραμεὺς, Οὐ δυνι- C σοµαι; ᾽Αλλὰ πιστικώτερον xal ἑναργέστερον ἐποίει τὺν λόγον ἡ ὄψις. Καὶ κατέθη. Τί βούλεται ἡ ἀνάπαυσις [forie ἀνάπλασις ]; "Ότι xai πεσόντας ὑμᾶς ἀνανθῶσαι ὑννήσομαι. Οὕτως οὔκολον ἐμοὶ πάντα ποιεῖν. Ἰδοὺ ὡς ό πη.Ίός. Διεπέσατε xal ὑμεῖς, δυνἠσοµαι διορθώσασθαι ὑμᾶς. : Πέρας «Ία.1ήσω. Mh γὰρ ἐπειδὴ εἶπον ἅπαξ, ἐχθῆναι δεῖ; "Ἔστιν ὑμῖν σωτηρίας ἑἐλπὶς, ἐὰν προσέχητε ἑαυτοῖς xal Μεταθάλησθε. Μήτε γοῦν ἐπὶ τοῖς ἀγαθοῖς πρὸς τοὺς πατέρας θαῤῥήσητε, μήτε ἐπὶ τοῖς χαχοῖς τοῖς περὶ ὑμῶν λεγοµένοις ἀπογνῶτε. Cujus rei gratia adbuc fingo? adhuc. eogito? vo- D ἍΤίνος ἕνεχεν ἔτι πλάσω; ἔτι λογίζοµαιν; δεδοὺς bis tempus paenitentiae donans, Ygns. 19. Et dixerunt, etc. Quid hoc fuerit deterius. Vens.. 15. Que fecit minis Virgo Israel. Sicuti illa necesse est esse, sic et vos ; imo rebus paturalibus hoc magis necessarium erat, nec (leri potest ut aliter esset. Vens. 14. Numquid deficientde petra ubera, aut nix de Libauo ? Nunquid declinabit aqua violenter vento aublata ? Petra erat quoddam montis caeumen; quod dice- batur ubera. Ait itaque, quemadmodum fieri non potest, ut inde deflciat aqaa, aut nix de Libano, €t aquam violenter currentem nanquam quis deflo. ὑμῖν αὐτοῖς προθεσµίαν µετανοίας. Καὶ εἶπαν, κ. τ. λ. Tl τούτου γένοιτο ἂν χεῖρον; “Α ἑποίησε σφόδρα παρθένος Ἱσραή.. Ὥσπερ ἐκεῖνα ἀνάγχη εἶναι, οὕτω xoi ὑιᾶς ἀνάγχη καὶ πολλῷ μᾶλλον τῶν φυσιχῶν, τοῦτο ἀναγχαιότερον ἣν, xaX οὖχ οἷόν τε διαπεσεῖν. ΜΗ ἐκ.]είγουσι ἀπὸ πέτρας uactol, ἢ χιὼν ἀπὸ τοῦ Λιδάνου, Ἡ ἑκ.ῖινεῖ ὕδωρ βιαίως ἀνέμφ φερόμεγον; Ακρώρειά τις ἦν πέτρα χαλουμένη Μαστοί. Λέγει τοίνυν, ὅτι ὥσπερ οὐκ ἕνεστιν ἐχεῖθεν ἐΣχλείπειν ὕδωρ, ?) Χιόνα τοῦ Λιδάνου, xal ὕδωρ φερόμενον βιαίως οὐκ ἄν, mozé τις παρατρέφειε, ph κατ εὖ- 931 FRAGMENTA IN JEREMIAM. 923 θ.ἴαν φέρεσθαν, οὕτως 6 λαός xal ἁδιαλείπτως apre, Α ciat, ne recto feratur eursu, sie populus sine inter- xdi σφοδρῶς εἴχετο τῆς παρανοµίας. "Oct ἐπε.λἀθοντό µου. 00x ὡς Σχεῖνα [ἱσ. oà τόσον ἐχ.] θαυμαστὰ εἰ παρ- ἐθη ὡς ταῦτα. "Όταν γὰρ μηδὲν κέρδος ᾗ ἀπὸ τῆς ἀποστάσέεως, πῶς eU θαυμαατόν; * Ka) ἀσθενήσονσιν ἓν ταῖς ὁδοῖς αὐτῶν σχοι- ψίοις αἰωτίοις, τοῦ ἐπιστῆναι ερίδους οὐκ ἐχού- σας ὁδόν. Σχαικέαις, ταυτάατι, τῆς γῆς vl. χληρονοµίαν * ἀσθενήσαντες τοίνυν ἑντεῦθεν, φησὶν, ἐξελεύσανται, ὥστε αὐτὸν πηρευθῆναι, xai ξένην ὁδόν * ἵνα εἴπῃ τὴν τῆς αἰχμαλωσίας. Διὰ τοῦτα xai σωματικῶς αὐτοῖς συνέδη * τοιαύτην ὥδευσαν ὁδὸν ἄθατον χαὶ τραχεῖαν, ὡς πάντας κινεῖν χεφαλὰς αὐτῶν. "Όταν vip μεγάλα ἡ τὰ δεινὰ, οὐδὲ λόγῳ παριστῶμεν αὐτὰ, ἀλλὰ συριγμῷ χαὶ χινήσει χεφαλῖς. ' 'Q; ἄχεμος λαύσωγα διασπερῶ αὐτοὺς κατὸ πρόσωπον τῶν ἐχθρῶν αὐτῶν. Τουτέστιν, ὡς bv χαύσωνι ἄνεμος θερμλς σφο- δρῶς φλέγειν οἷδε τὰ εὔθρυπτα * οὕτω χαταναλώσω τοὺς Ἰουδαίους. * Καὶ εἶπον Δεῦτε, καὶ λογισώμµεθα ἐπὶ Ἱερε- pav «Ίογισμὺν, ὅτι οὖν ἁποιείπεται γόµος ἀπὸ ἱβρέως. καὶ BovAià] ἀπὸ cvrstov, xal Aóyoc ἀπὸ προφήτου. ἀεῦςεε, καὶ πατὰξωμεν αὐτὸν ἐν y Aoc - cn, xal οὐκ ἀκουσόμεθα πἀντας τοὺς «όρους avtov. *O λέγει τοῦτό ἔστιν' Etrov, qnot, xap' ἑαυτοῖς, ὅτι O»x ἐνδέχεται προφᾖτου λόγον διαμαρτεῖν, ὥσπερ οὐδὲ ἱερέως χρησμὀν * νόμον γὰρ λέγει τὸν διὰ τοῦ ἐφοὺδ λόγον λεγόμενον * ἵνα τοίνυν, φησὶ, μὴ εἰς ἔλχεγχον ἡμῶν χαθιστάµενος ἑλέγχῃ τὰς παρανοµίας, χαὶ λέγη τὰς συμφορὰς, σχευωρησάµενοι αὐτὸν ἀνέλωμεν. Τὸ δὲ, Πατάξωμεν αὐτὸν àv γλώσσῃ. τουτέστιν, εὕρωμεν αὐτῷ ἁμαρτίαν, ἢ εἰς θεὸν, 1 εἰς βασιλέα, iva οὕτως εὑπροσώπως τὴν xat! αὑτοῦ ἑνέγχωμεν φῆφον, "Opa, πῶς ἐπίστενον τοῖς λεγομένοις. Ὢ τῆς ἁνοίας Τ Ὁ τοσαΌτην δοὺς ἰσχὺν τῷ προφήτη, xaX ἱερεῖ ὄντι, οὐ πολλῷ μᾶλλον αὑτοῦ oQ&lasta:s; συγχόπτεις ς)ν Ιατρὺν, τὸν διδάσχαλον, τὸν ὁδηγόν * αδεννύεις tb φῶς, ἵνα μὴ βλέπῃς, πῶς λοιδορεῖ; Kal dxov- σόµεθα τῶν «Ἰόγων éx, στόματος αὑτοῦ. Τοῦτό φησιν» Ἐχχόφωμεν αὐτοῦ τὴν φωνὴν, xat ἑξέλωμεν τὴν γλῶτταν * τὸν ἔλεγχον στήσωμεν, παύ- σιυµεν τὸν χατήγορον. Τί γὰρ Ἱερεμίας γλὠσση Bod ; Οὐχὶ τὰ πράγματα βούλεσθε μὴ ἀχούεω; | Παύσασθε τὰ τοιαῦτα ποιοῦντες, ἐφ᾽ olg ὑμῶν χατηγορεῖ ^ πραφήτης, νῦν δὲ ταῦτα ποιοῦσιν * ὥσπερ ἂν εἴτις xápvov πρὸς ἑαυτὸν μὲν μὴ ὀργί- ζοιτο, ὅτι πυρέττοι διὰ ῥαθυμίας, τοὺς δὲ ἐλέγχοντας xai λέγοντας, ὅπως στῄσεται τὸ χαχὸν, διώχοι xal ἀποστρέφοιτο, Κι ἀνταποδίδοται ἀντὶ ἀ]αθῶν xaxd. Πολλη ἡ χαχία, χαὶ ἡ θπριωδία ὑπερδάλλουσα, καὶ ἔσχατος πρντρίας ὄρος. Ei Υὰρ τὸ μὴ ἀνταπ)δι- missione peccnbat, nimiumque adhzrebat ἱμίαυι- . tatis. Vgns. 15. Quia obliti sunt mei. Non sic illa admiranda suut, si aliter. fiant, ut ista. Quando enitn ex rebellione nullum oritur lu- ceum, quis non miretur. * Et infirmabuntur in viis suis, [uniculis sempiter- nis, ad conscendendum semitas non habentes viam. Feniculis, hoc est terr» hereditatem. Infirmati itaque inde, ait, egredientur, ut ignotam viau pro- ficiscantur, quasi diceret, viam captivitatis. P'ropter lioc illis et. corporaliter evenit ; tale iter fecerunt inaccessum, et asperum, ul omnes move- rent caput suum, Cum enim mala sunt gravia, non sermone illa exprimimus, sed sibilo, motuque capitis. * Ngns. 17. Sicut. ventus ΓΕΝ. dispergam eos ad [aciem inimicorum suorum Hoc est, veluti tempore zstivo ventus calidus ve- hementer comburit ea quz mollia et delicata auus ; gic perdam Judzos. * Vgns. 18. Ei dixerunt : Venite εἰ cogitemus adver- sus Jeremiam cogitationem : mon enim peribit lez a sacerdote neque. consilium a sapiente, nec sermo a propheta ; venite, et. percutiamus eum im lingua, et non audiemus universos sermones ejus, Hujus loci sensus est : Dixerunt, inquit, illi apud semet, Prophetze sermonem sicut et sacerdotis ora- culum non posse falli. Legem enim vocat, sermo- nem ab ephod habitum ; ne igitur, inquiunt, ipsa nog redarguat, refellatque, atque nosiras paltefa- ciat iniquitates, eum adorti occidaumus. At illud; Percutiamus eum in. lingua, id est, inveuiamus in ipso peccatam, vel in Deum, vel regem, ut sic sen- tentiam in eum bono ferre possiuus nomine. Vide quam fidem dictis prestarent. 0 dementiam, qui tantum prophetze et sacerdoti dederat robur | nonne multo magis illum tgebitur? concidis wedi- cum, doctorem, ducem exstinguis lucem ne videas, B: quomodo illuditur 7 Et audiemus. sermones es ore ejus. . Hoc ait : Vocem ipsius pracidamus, linguam detrabamus, redarguentem colibeamus, auctorein compescamus. Quid enim Jeremias lingua clauat? nonne res ipsas audire nolletis? Desinite. ea agere, de quibus vos accusat propliela ; nunc vero hzc faciunt ; veluti si quis morbo affectus sibi quidew ipsi non irascatur, quod sua socordia ardore Φριυει febrili, illos vero qui reprzebendunt docent- que quomodoque febris cessare possit repellat, et averlatur. VERs. 90. Si redduntur pro bonis mala. Summa haec iniquilas, et feritas atrocissinma, exiremaque malitia meta. Nam si. praecepta. nobis SUPPLEMENTUM AD S. J. CHRYSOSTOSMI OPERA. 05! esi, ne mala pro malis retribuamus, sed et bona A δόναι xaxà àv: χαχῶν προστετάγµεθα, ἐἑλ.ὰ xot pro malis : si qui beneficii nihil accepit injuria in- ferens injustus est ; qui post acceptum beneficium talis est quo loco collocabitur? horum, inquit, ma- litia, ait modum non habet, nequitiz illorum om- nem loquendi facultatem superant. * Quia collocuti sunt. mala contra animam meam, e! punitionem suam occuliarunt mihi. Hoc est ponam occultautes, uti amicos obvios se exliibebant. Quidam autem asseruere, fornicatio- nem, sive adulterium objectum ei fuisse, quod fa- tuum viderelur ; neque enim siluisset propheta. Recordare, Domine. Quod majus beneficium fuerit, quam offensum Deum velle illis conciliare? sed noluerunt. Vgns. 21. Propterea da filios eorum. Deinde illis pessima quzdam imprecatur, etsi enim tales interimi oportebat, sepe insidiis petitus non destiti ; sed nihil profeci. Fiant uxores, fiat clamor. Internecionem quorumdam imprecatur, ne super- stites reliquis nocerent, clamoremque tolli postulat, ut palam fleret calamitas, CAP. XIX. * VgRs. 1. Tunc dizit Dominus ad me : Vade, et posside doliolum testeum fictum. Sexlarium nempe. Vens. 2. Et exibis in polygandrium filiorum mor- IXorum eorum, quod est.juxta vestibula porte Char- sidis. Polyandrium mortuorum vocat locum, ubi per- emptus est Ássyrius, el ex Judzis quamplurimi a Chaldeis intersecti sunt. ltaque hoc in loco ut perapto ad reducenda in memoriam et primum be- neficium, et aversionem a Deo, qus» postmodum subsecuta est, mandavit ut prompte diceret, qu: dicturus erat, Recte. eum mittit in locum delictorum, in quo, sit, Baal adolebant, et filios suos igui combure- bant. Vrns. &, 5. Et reges Juda repleverunt locum ἀγαθὰ ἀντὶ xaxàv, El ὁ μηδὲν παθὼν ἀγαθὸν, ἀδιχῶν ἄδικος : ὅ μετ εὐεργεσίας τοιοῦτος (v, ποῦ τετά- ξεται; Οὐκ ἔχει φύσιν fj xaxla, φησὶν, fj τούτων, πάντα λόγον ὑπερθαίνει τὰ τῆς πονηρίας αὐτῶν. τι συνελἀ1ησαν βήματα κατὰ τῆς γυχῆς pov, καὶ τὴν xóAacir αὐτῶν ἔκρυφάν poi. Τουτέστι, τὴν τιµωρίαν ἀποχρυφάμενοι ὡς φίλοι προσῄεσαν. Τινὲς δὲ ἔφασαν, ὡς γνναῖχα αὐτῷ Enép- ῥιψαν ' ἕωλον δέ’ οὗ γὰρ ἂν αὑτὺ ἑσιώπησεν ὁ προ- φήτης. Μγ ήσθητι, Κύριδ. Καίΐτοι ταύτης μεῖζον cf γἐνοιτ ἂν τῆς εὐεργεσίας, 4 τὸν Θεὸν ἐκπεπολεμωμένον ἐθελῆσαι χαταλλάξαι B αὐτοὺς; à)à' οὐκ ἠθέλησαν, Διὰ τοῦτο δὺς τοὺς νἱοὺς αὐτῶν. Εἶτα χατεύχεται αὐτῶν ἀράς τινας χαλεπάς * τοὺς ὰρ τοιούτους x&v ἀναιρεθῆναι ἐχρῆν, πολλάχις ἐπιέουλευθεὶς οὐχ ἀπέστη, xal οὐδὲν πλέον ἐγέ- νετο. Γενέσθωσαν αἱ Tvvaixec. Παντελῆ ἀναίρεσιν ἑνίων κατεύχεται, ἵνα µη ἔσι- µένοντες , τοὺς λοιποὺς βλάπτωσι xa κρανγὴν ἀξιοῖ γενέσθαι, ὥστε διάδηλον εἶναι τὴν συµφοράν. KE9AA. 18'. * Τότε εἶπε Κύριος πρός µε * Βάδισαι, xal xtij- σαι βίκον óccpáxivov. πεπασμέγογ. Τουτέστι ξέστην. Καὶ ἐξε.εύσῃ εἰς τὸ πολυάνδριον υἱῶν τῶν τεθνηκότων αὐτῶν, ὅ ἐστιν ἐπὶ τῶν θιρῶν τῆς πύ.Ίης τῆς Χαρσίδις. Πο)υάνδριον τεθνηχότων λέχει τὸν τόπον ἕνθα ὁ 'Ascóptog ἀνῃρέθη, καὶ τῶν Ἰουδαίων ὑπὸ τοῦ Χαλδαίου πολλοὶ διεφθάρησαν. Ὡς οὖν τόπου ὕπο- μνῆσαι αὐτοὺς, χαὶ τῆς προτέρας εὐεργεσίας, xol τῆς μετὰ ταῦτα τοῦ Θεοῦ ἀποστροφῆς, ἐπὶ τοῦ τόπου ἐχείνου προσέταξεν εἰπεῖν, ἅπερ ἔμελλε λέ- qi ὁ προφήτης. Καλῶς αὐτὸν εἰς τὸν τόπον παραπέμπει τῶν ἁμαρτημάτων, ἕνθα ἐθυμίων, qnot, τῷ Βάαλ, xai τοὺς υἱοὺς αὐτῶν χατέχαιον mpl. * Kal ol βασι.εῖς Ἰούδα ἔπ.Ίησαν τὸν τόπον τοῦ- istum sanguinibus innocentium. Et. edificaverunt fy tov αἱμάτων ἀθώων, καὶ ᾠκοδόμησαν τὰ ὃψ'η.λὰ ercelsa Baal. Excelsa, juxia divine Scripture morem, aras dicit, Baa] autem nunc idolum ipsum. * Ad comburendos filios suos. in igne holocausta Baal. Aliam speciem impietatis insinuat, quod ultimo loco deploratum est. Cum enim eos reprehendisset, et quod idolum confecerint, et Plutonis cultui ope- ram dederint post obitum Senacberim; buic, ait, idolo Plutonis scilicet holocausta offerebatis, atque ebsequium, quasi morte superiores. Quod autem de his sit sermo, patefaciunt qua sequuntür. Infert cnim ; * NERS. 6. Idcirco eece dies veniunt, dicit Domi- τῷ Bda4. Ὑψηλὰ, κατὰ τὸ σύνηθες τῆς θείας T'oxornc, τοὺς βωμοὺς λέγει. Βάαλ δὲ νῦν τὸ εἴδωλον αὐτό. * Tov. xacaxaísw. τοὺς υἱοὺς αὐτῶν ἐν πυρὶ, ὁλοχαυτώματα τῷ BáaA. | ἛἜτερον εἶδος ἀσεθείας λέγει, ὃ τελευταῖον ἔπεν- θήθη. ἘἙγκχαλέσας γὰρ αὑτοῖς, ὡς εἴδωλον ποιῄσασι, καὶ περὶ τὴν τοῦ Πλούτωνος θεραπείαν ἑσχολαχότι, μετὰ τὴν τοῦ Σεναχτηρὶμ ἀναίρέσιν' Τούτῳ τοίνυν, qnoi, τῷ εἰδωλίῳ ὁλοχαυτώματα ἐποιεῖτε τῷ toU Πλούτωνος, ὡσανεὶ χρείττους τοῦ θανάτου ἑσόμενοι. Καὶ ὅτι περὶ τούτου λέχει, μηνύει τὰ ἀχόλουθα. φτοὶ γάρ * uà τοῦτο ἰδοὺ ἡμέραι ἔρχονται, «λέγει Κύριος, 935 FRAGMENTA IN JEGREMIAM, 929 καὶ ob κ.Ἰηθήσεται τῷ τόπῳ τούτῳ διάπτωσις, À nus : el non vocabitur locus {ο ruina, et polyan- xal πο.υάνδριον υἱοῦ Ἐνγώμ. *0 δὲ ᾿Εδθραῖΐος οὕτως ἔχει’ Διάπτωσις τοῦ Tc- £40, ὅπερ ἐστὶ, Βωμὸς τῆς χόρης. Υἱοῦ δὲ Ἐννὼμ ἡρμήνεισαν, ἀπὸ τοῦ τὸν τόπον τοῦ Ἐννὼμ εἶναι" σαφεστέρα δὲ χεῖται dj ὄννοια παρὰ τῷ "E6paixip διελέγχουσα αὑτῶν τὴν ἀσέθειαν. ' AAJÀ τὸ xoJAvdr- piov τῆς σφαγῆς, τουτέστιν, χοιλὰς σφαγΏης ^ οὕτω γὰρ 9 ᾿Ἑθραῖος ἔχει. Σημειωτέον δὲ xal ἐνταῦθα, ὡς τὸ πολυάνδριον, ἀπὸ τοῦ πλήθους τῶν ἀναιρὲ- θέντων ἡρμίένευσαν αὐτὸ οἱ ἑρμηνεύσαντες. "Οτι δὲ περὶ τοῦ Τοφὲθ νῦν διαλέχεται, ὅπερ ἡρμήνευσεν υἱοῦ 'Evroyg, μηνύει προϊών. Φήσας γὰρ. ὅτι συνέτριψε τὸν βίχον χατὰ πρόσταγµα τοῦ θεοῦ, ἐπάγει ᾿ Τάδε «Ίέγει Κύριος. Ὥστε ἀνίατον εἶναι την πληγὴν αὑτῆς, ἔδωχα ὑμῖν σωττρίας ἑλπίδα * εἶπον * ᾽᾿Αποστρέφω τὸ ἔθνος, xal τὴν αἰχμαλωσίαν, καὶ τὴν βασιλείαν οὐ προσέσχετε. Ἀναιρῶ καὶ ταύτην τὴν παραμµνυθίαν, ἑκκόπτω xat παύτας τὰς ἑλπίδας. Καὶ ἔσονται οἱο]κοι Ἱερουσα.ξὴμ, καὶ οἱ οἶκοι βασι.Ίέων Ἰούδα, χαθὼς ὁ τόπος à διαπἰίπτωγ. Τουτέστιν, ὅπου ἔπεσαν οἱ Βάρθαροί ποτε τῇ πόλει ἑπελθόντες. Πάντες οἱ οἶκοι βασιἸέων Ἱούδα ὡς τόπος tov Τοφὲθ, ἔνεχεν τῶν ἀκαθαρσιῶν, ὧν ἐποίησαν ἐν πάσαις ταῖς οἰχίαις. ᾿Εθυμίων ἐπὶ τῶν δω- µάτων αὑτῶν πάσῃ τῇ στρατιᾷ τοῦ οὐραγοῦ. Τουτέστιν, οὕτω χαὶ νῦν διαπεσεῖται zd; Ἰούδας, καὶ τῶν βασιλέων οἱ οἶχοι διὰ τὸν τόπον τοῦ Ταφὲθ, κουτέστι, τὸν βωμὸν τοῦ Π]λούτωνος, χαθὼς διέπεσον οἱ ἐπελθόντες τῇ πόλει. Καὶ προϊών φησι; * Καὶ ἐν τῷ Tagé0 θάψουσι παρὰ τὸ μὴ ὑπὰρ- χει’ τόπον τοῦ θάψαι. Ἐπειδὴ οὖν περὶ πολλοῦ ποιοῦνται τὸν τόπον, καὶ ὡς θεὸν θεραπεύοντες, ἀχάθαρτον οὐδὲν εἰσηγον, ἀπειλεῖ αὐτοῖς νεχρῶν πληρῶσαι τὸν τόπον. ΚΕΦΑΙΛ. K'. Καὶ ἤχουσε Πασχώρ. "Opa πόσον ἔγχλημα, xai ἱερεὺς ἣν, καὶ ἱερέα, καὶ προφήτη», xai τοιαῦτα λέγοντα. "Ov ἐχρῖν πενθεῖν, διεμάνθανε [ῖσ. ὅτι ἐμάνθανε] διά τε λόγων drion filii Ennom. llebrzus ita legit, Reina Tophet, quod est, Ara puelle. Filii porro Eunom interpretati sunt, quod locus ille erat Ennom; et sententia. dilucidior est apu! Ilebreum, eorum impietatem redarguens. Sed l'olyandrion occisionis, hoc est, vallis occisio- nis : sic enim legit Hebr»us. Sciendum autem est hie, polyaudrion ex multitudine occisorum inter- pretes. Duncupasse. Quod autem nunc de Tophet sermo sit, quem filii Ennom appellarunt, prose- quens manifestat, Cui enim dixisset, ex precepte Dei doliolum confregisse, addit : . εις, 14. Hoc dicit Dominus. Όι plaga illis sit insanabilis, dedi vobis spem sa- lutis. Dixi : Convertam gentem, et captivitatem et regnum non alttendistis, aufero et hoc solatium, prze- cido εἰ spes istas. * Vgns. 15. Et erunt domus Jerusalem, et domus segum Juda, sicut locus corruens, lloc est, ubi ceciderunt Barbari aliquando, dum in civitatem irrumperent. Omnes domus regum Juda sicut locus Tophet pro- pter immunditias quas fecerunt in omnibus domibus. Sacrificabant in domatibus suis omni militie cali. lloc est, pari ratione, et. nuuc decidet omnis Juda, et domus regum propter locui Taphet, araui Plutonis. videlicet, quemadmodum ceciderunt qui impetum fecerunt in urbem; et prosequens ait : * Et in Taphet sepelient, eo quod xon sit locus ad sepeliendum, Cum itaque magni facerent locum, ac tanquam deum colentes, uil immundi in eum infereut, eis minatur cadaveribus locum illum se repleturuin. CAP. XX. Vgns. 1. Kt audivit Paschor. Vide quantum crimen, et sacerdos erat, et sacer- dotem et prophetiam, et talia dicentem. Quem lu- gere oportebat, quod addisceret et verbis et factis xai ἔργων τὴν πονηρίαν αὐτῶν, ἵνα μὴ θαυμάζῃ D nequitiam eorum, ne de captivitate admiraretur. ἐπὶ τῇ αἰχμαλωσίᾳ. Καὶ ἑπάταξε Πασχὼρ τὸν Ἱερεμίαν τόν προ- φήτη», καὶ ἐνέδα.ῖεν αὐτὸν elc τὸν καταῤῥάκτη», πουτέστι», εἰς τὸ συγχλειστήριον. "Oc sv ἐν πύ.ῖῃ Βεγιαμὶν οἴκου ἁποτεταγμέγου, τοῦ ὑπερφου, ὃς ἦν ἐν olx Κυρίου. Olxov ἀποτεταγμένου, τουτέστι, φυλαχῆης' κα: ταῤῥάκτην δὲ, ἀπὸ τοῦ σχήµατος ὠνόμασεν ' ὑπερ- Φου δὲ, διὰ τὸ ἐν τῇ αὐλῇ εἶναι, ἵνα εἴπῃ, ὑπαί- pov * τὸ δὲ, ὃς ἦν àv oix ΛἈυρίου περὶ τοῦ Πα- σχὼρ λέγει, ἀντὶ τοῦ, 'O ἱερεὺς ὁ àv τῷ oft σχο- λάζων, οὗτος αὐτὸν τῷ ἐγχλειστηρίῳ παρέδωχκεν. Καὶ εἶπεν αὐτῷ Ἱερεμίας. Πῶς οὐκ ἐφοθήθη ταῦτα εἰπεῖν οὗτος; Ilo δὲ Vgns. 9, Et percussit Paschor Jeremiam prophe- tam, et immisit. eum im calaractam, in. carcerein Scilicet. Qui erat in porta Denjamin domus assi- σπα! superioris, qui erat in domo Domini, Domus assignat , carceris nempe; cataractam porro, ex figura nuncupavit. Superioris, quia erat. in aula : quasi diceret, sub dio. Qui erat in domo Domini, de Paschore intelligendum, quasi diceret : Sacerdos qui in domo operam dabat, bic in carce- rem ipsum conjecit, Vgns. 9. Et dizit ei Jeremias. Quomodo hzc effari hic nop timuit ? Quomodo 921 SUPPLEMENTUM AD 8. J. CHRYSOSTOMI OPERA. 938 vero ille eduxit? etsi enim virum odio proseque- A ἐχεῖνος ἐξέθαλεν; εἰ yàp xal ἑἐμίσουν τοὺς ἄνδρας. bantur, non tamen suam malitiam ulterius exercere poterant, eonscientia illos redarguente. Sic et Hero- des Joannem, amabat quippe illum ; tantum. n6 audiret qu:x& dicebantur. * Non Paschor vocavit Dominus nomen (uum, sed migrantem undique. Hebrseus pro migrantem, parabolom habet. Pro endique vero omnibus gentibus. Vaticinium autem contra eum temporibus Joachim et Jechont:e com- pletum est. Vzns. 7. Decepisti me, Domine, et deceptus sum. Fortasse multis videbitur nimis audacter loqui propheta, et nunc Deum decipere ait, et deludere no*; sed qux dicit ne videamus, doloris quippe verba sunt, nam οἱ $i propheta erat, lomo erat. Quare igitar decepíeti me? dixerat. Tanquam murum ceneum munitum ponam te, et bellum infereut tibi, nec vincent te. Cum itaque eum sic conclusissent, hzc ait, et tamen non. pravaluerunt; nam sl inter- fecissent, sustulissent utique libertatem in ducendo. Considera mihi per lc apestolicos mores przíi- guratos. Sed eorum nemo unquam hoc dixil, nec conquestas est; imo contrariam dicit; Nunc gau- deo in infirmitatibus meis *'. Num vero Deus hoc promisit, αἱ nihil mali perferas? sed αἱ patiendo non succuribas. * Vgns. 7. Decepisti me, Domine, et deceptus sum * obtimwisti, εἰ potuisti. Augitur propheta pro jurgiis qnibus lacerabatur C a populo. Mendacii enim eum accusabant , quod non statim poenam intulisset Deus. Addit itaque : Factus sum in derisum. Tota die perseveraei sub- sannatus, Deinceps subdit : - Obtinuisi. Valuisti tanquam potens, et nolentem me pro- movere. Non pericula tantam, insidiz, ac mortes ; sed οἱ dicteria et opprobria, et risus, et hsc non minus quam illa torquent. V&ns. 8. Quia amaro verbo meo ridebor. Hoc est, in calamitatibus quas praenuntio, uti mendax derideor. Et moeroris causam, ex bis, quz a Pasehore perpessus est, precipue desumpserat : |o. τὸν ἄνδρα], ἁλλ᾽ οὐχ ἡδύναντο περαιτέρω τὴν παχίαν ἑνδείχνυσθαι, τοῦ συνειδότος ἑλέγχοντος αὐ- τούς. Οὕτω χαὶ ᾿Ἡρώδης τὸν Ἰωάννην ^ ἡγάπα vàp, τοσοῦτον µόνον, μὴ ἀχούειν τὰ λεγόμενα. * Οοὐχὶ Πασχὰρ éxáAcsce Κύριος τὸ ὄνομά σοι, 4 1) pnétoixoyv. xóxAoOcv. 'O Ἑδραϊο;, παραδοᾶ]ν ἔφη, ἀντὶ τοῦ µότοικον. 195 δὲ, χύχ.Ίωθ, ἀντὶ τοῦ, πᾶσι τοῖς ἔθνεσιυ. Ἡ δὲ χάτὰ τούτον προφητεία ἀπέδη ἐπὶ τοῦ Ἰωαχεὶμ χαὶ ἸΙεχονίου. Ἡκπάτησάς Γι, Κύριε, καὶ ἠάατήθη»: Τάχα πολλοῖς δοχεῖ ὁ προρῄήτης οὗτος τολμηρῶς φθέγγεσθαι’ νυνὶ δὲ τὸν Θεὸν ἁλατᾶν φησι, xal παίκειν εἰς ἡμᾶς ' ἁλλὰ μὴ ἴδωμεν ὅτι ταυτᾶ gnat Της γὰρ ὀδύνης ἐστὶ τὰ ῥήματα * εἰ γὰρ χαὶ προφή- της ἦν, ἄνθρωπος ἣν. Tivoc Ένεχεν ἠαάεησάς ue j εἰπών. 'Üc τεῖχος xadzovr ὀχυρὸν θήσω σε, καὶ πολεµήσουσι πρὸς σὲ, καὶ οὗ μὴ δύνωντωαί σοι. Ἐπεὶ οὖν αὐτὸν οὕτω σννέχλεισε [αὐτὸν οὕτω συν» ἐχλεισαν], ταῦτά φησι’ Kal μὴν οὗ απεριεγένοντεο" εἰ γὰρ ἀνεῖλον, ἔσδεσαν ἂν τὴν παῤῥησίαν. "Opa um τὰ ἀποστολιχὰ ἐνταῦθα [διατυπούµενα], ἁλλ' ἑχείὸ νων οὐδεὶς οὐδέποτε τοῦτο εἶπεν, οὐδὲ ἀπωδύρατο. λλλὰ χαὶ τοὺναντίον qnoi, * Nov χαίρω ér. toic παθἠήµασί µου. Mh Y&p τοῦτο ὁ θεὸς ἐπηγγείλατοι µτδέν σε παθεῖν δεινὸν, τῷ μὴ [1σ. ?) ὁ jj πἀσχοντα ἁλῶναις * Ἡπάτησάς µε, Κύριε, καὶ ἠπατήθην * énpá - τησάς µε, καὶ ἑἐδυγήθης. Δυσφορεῖ ἐπὶ τοῖς παρὰ τοῦ λαοῦ ὀνείδεσιν ὁ &pe- φήτης ὡς Ὑὰρ φενδοµένου χατέδραµον ἐπεὶ μὴ παραχρΏμα τὴν τιµωρίαν ἐπήγαγεν ὁ θεός. Ἔπ- ἆγει γοῦν * Εγεγόμην elc γέᾷωτα πᾶσαν ἡμέραν. Διεεέ]εσα μυκτηριζόµεγος. Εἶτα ἐπὶ τίοιν, ἐπαγεί Εκράτήσας. Ἴσχυσας ὡς δυνατὸς xu ἄχοντά µε χειροτονῆσαι. Οὐ κίνδυνοι µόνον, οὐδὲ ἐπιδονλαὶ xal θάνατοι, ἀλλὰ xai σχώµµατα, xai ὀνείδη, xal γέλως, xal ταῦτα οὐχ ἧττον ἐχεῖνον λυπεῖ. "Ort μικρῷ «Ίόγῳ µου reAdc opas. Τουτέστιν, ἐφ᾽ al; προλέγω συμφοραῖς γελῶμαι, ὡς φενδόµενος. Thv δὲ αἰτίαν μάλιστα τῆς λύπης, ἀπὸ τῶν ὑπὸ τοῦ Πασχὼρ εἰς αὐτὸν γενοµένων Manifestum quippe est Jeremiam, ut mali nominis f ἔσχηχε. Δῆλος Táp ἐστιν οὗτος, ὅτι ὡς δύσφη- bominem, et mendacem in carcerem conjecisse, exposcentem, ut injuriz poenas daret. Prevaricationem εἰ miseriam invocabo. Magna justi apud Deum libertas, Hoc namque intendit dicere. luvoco te, quasi vim patiens a te; etenim, ul captivitatem pradicerem prascepisti, et aspernatus es me, punitionem non inferens, et ca- lamitates, quas civitati vaticinatus sum. Quidam eiiam sic exposuerunt. lupulisti, pollicitus, mo reddcre veluti mgrum «neum, et columnam ferream omnibus regibus terra ; et lís pradicare fretus ser- monbus, et quodammodo deceptus non renui vati- |l Cor. xu, 10. pov xal ψευδόµενον ἑνέθαλεν εἰς τὸ δεσµωτήριον, δίχας ἁπαιτῶν τῆς λοιδορίας. ἉἈθεσίαν, καὶ τα.λαιπωρίαν ἐπιχαΛέσομαι. 110335 τοῦ δικαίου πρὺ τὸν sov παῤῥησία. Τοῦτο Τὰρ βούλεται εἰπεῖν, ὅτι Ἐπιθοῶμαί σε, ὡς βιαζό- µενος παρὰ coU" εἶπες γὰρ χηρύξαι αἰχμαλωσίαν, xaX Ἠθέτησάς µε οὐχ ἑπάγων τὴν τιµωρίαν, καὶ τὴν συμφορᾶν, fjv ἑπήρυξα τῇ αόλει. Τινὸς δὲ οὕτως ἠρμίνευσαν, ὅτι Ἑπαγγειλάμενός pow ὡς τεῖχος ποιεῖν χαλχοῦν, χαὶ ὡς στῦλον σιδηροῦν ἆἅπασι «el; βασιλεῦσι προέτρεψας, καὶ τούτοις χηρύδαι ἐλπίσας τοῖς λόγοις, xai τρόπον τινὰ ἁ κατηθεὶς, οὗὖχ ἂν ddv- 9929 FRAGMENTA IN JEREMIAM. 930 σάµην [ἀνεδυσάμην] τὸ τροφητεῦσαι xal τὰ πάνδεινα A cinari : verum mala, quie ferri non. possunt, sus - υπομένων διατελῶ. Τουτέστι, γελασθἠσοµαι. Οὖὐκ Ἠρχεσέ pot, φησὶν, ἡ πικρία, ἀλλὰ xal γέλως” οὐκ fjpxsaty 1j ὀδύνη τῆς φυχῆς, ἀλλὰ χαὶ χλευασία. Ὅτει ἐγενήθη. Διατί οὐχ ἑἐχθαινόντων τῶν προλεγομένων ἁπάν- «tv, ἐχ) εὖαζον xoi ἑγέλων;, Καὶ εἶπα * 05 μὴ ὀνομάσω. ρα φιλοσοφίαν, πῶς ἑλάττωμα «ηλιχοῦτον οὐχ ἀπέχρυφε' πῶς τὴν ἀσθένειαν οὗ συνεκάλυψε την ἑαυτοῦ : ἀλλ) ἐξεπόμπευσε χαθάπερ Ev τινι στήλῃ τὴν τῶν λογισμῶν ἀῤῥωστίαν. Καὶ ἐγένετο ὡς xp. Περὶ τοῦ Πνεύματος, φηΣὴ, τοῦτο λέγει. Ἐκράτη- σας, xal ἄχοντά pe ἐνέδαλες, ἀλλ ἴσως εἴποι τις ἂν, ὅτι Καὶ ποῖον χέρδος, ciné µοι, χατὰ ἀνάγχην προ- φητεύειν; Ποία δὲ ἀρετῖ; Καὶ μετ ὁ λίγα. "Opi; ὅταν δέῃ τι Υίνεσθαι τῶν χρησίµων, xal ἀνάγχην ἐπιτίθησιν ὁ θεός. Οὐ γὰρ δεῖ δι’ ἀτονίαν τὴν τού- του, τοὺς μέλλοντας ἀπόλλυσθαι χερδαίνειν |leg. μὴ χερδαϊνειν]. Ὡς κπῦρ καιόµεγον φ.Ίογιζύμενον, xal συγεχό- µενον ἐν τοῖς ὀστέοις µου, καὶ πάρειµι παγτα- χόθεν, καὶ οὐ δύγαμαι φέρει», ὅτι ἤκουνσα γόγον πολ λῶν συναθροιζοµένων éx' ἐμὲ, xoX τὰ ἑξῆς. Τό: "Οτι ἤκουσα Ψόγον xoAAoY συγαθροιζοµέ- νων ἐπ᾽ ἐμὲ, καὶ τὰ ἑξῆς, ἀποδίδοται τῷ' Καὶ elaor ' Ob μὴ ὀνομάσω τὸ ὄνομα Κυρίου καὶ ob μὴ ὀνο- [ido ἐπὶ τῷ ὀνόματι αὐτοῦ. Τὴν γὰρ αἰτίαν τῆς σιωπῆς τέθειχε. Τὸ δὲ, Ε}γέγετο ἡ καρδία µου, ὡς xUp χαιόµενον, καὶ τὰ ἑζῆς, bv µέσῳ χεῖται' ἡ δὲ ἕννοιά ἐστιν αὕτη, ὅτι "Evo μὲν µόνον ἑδουλευ- σάµην σιωπῆσαι, εὐθὺς δὲ ὡς πῦρ µου δ.έδραµε «ἣν διάνοιαν, xal ὡς παρειµένος γέγονα, τουτέστιν, ὥσπερ ἸἈμίξηρος, ἀφωνίαν καταδικασθεὶς τρόπον τινὰ, xal Χινεῖν τὰ µέλη οὗ δυνάµενος. Ἡ δὲ τῆς σιωπῆς αἰτία pot Ὑέγονεν οὐχ ἀπὸ τοῦ θεοῦ χαταφρονεῖν, ἀλλ᾽ ἀπὸ τοῦ πολλὴν τὴν πονηρίαν τῶν ὀμοφύλων ὁρᾷν. * Ἐπισύστητε, ἐπισυστῶμεν αὐτῷ πάντες ἄν- δρες glo. αὐτοῦ. Τουτέστι, Συμθούλιον ἑποιῄσαντο χατ᾽ ἐμοῦ, οὐχ ol τυχόντες, ἀλλ᾽ οἱ δοχοῦντες εἶναι φίλοι. * Τηρήσατε τὴν ἐπίνοιαν αὐτοῦ, εἰ ἁπατηθή: σεται καὶ δυγησόµεθα αὐτό. Τουτέστιν, ὑποχρινοῦμεν αὐτὸν, ὥστε iv ταῖς πράξεσιν αὐτοῦ εὑρεῖν τι ἔγχλημα. "οΟει ἤχουσα. T6 γένοιτ) ἂν ἴσον τῆς ἀνδρίας ταύτης; ἐντεῦθεν ἐχλενυάζοντο ἐχεῖθεν ἔπασχον δεινῶς. "0 δὲ Κύριος μετ ἐμοῦ. Πῶς οὖν ἔλεγες, ὅτι Ἡπάτησάς que, ὅτε ταῦτα ἕκασχες; ἰδίωξαν, καὶ obx ἡδύναντο νοῆσαι. Οὐχὶ καὶ ταῦτα προεῖπεν ὁ θεός; οὐχὶ τὰ μέλλοντα ἐδή- )4)3&v ; ἄπειρος fv ἓν τοῖς προοιµίοις ὁ προφήτης" «às τιμὰς αὐτῶν οὐχ ἑνόησαν ' αἰσχύνης γὰρ ὄντως lineo. lloc est, deridebor, Non sat fuit, inquit, amaritudo, sed et risus advenit : non sat fuit animi angor, sed et subsannatio. Quia factus est. Quare quod ownibhus qui przdicabantur non evenieutibus, probro et risui habebant. ΥΕ85. 9. Et dixit : Non nominabo. Considera studium animi : Quomodo tantum de- fectum non occultarit ; quomodo suam in(irmitatem: non texerit, sed cogitationum zgritudinem tanquam in columna quadam inscriptam publicarit. Vgns. 9. Et (actus est quasi ignis. De Spiritu, aiunt, hzec profert. Vicisti, et nolentem B iujecisti : Sed dixerit quispiam : Quidnam lucri est coactum prophetare? Quaenam virtus? £t post pauca. Vides cum aliquid agendum est utilium, et necessi:atem Deus imponit. Nec enim «decet ob hujus seguiliem operire eos qui &alvandi sunt. Urens, et clausus iu. ossibus. meis, et dissoluius sum undique, el non possum ferre. Quia audivi vitu- perationem multorum congregatorum | adversas we, et qux sequuntur. Hlud : Quia audivi vituperationem multorum, qui congreganiur adversus me, et qua sequuntur, re- spondent illi. Et dixi : Non nominabo nomen Domini, el non nominabo in nomine illius. Causam quippe silentii posuit : Ad illud, Facium est cor meum tan- quam ignis ardems, et reliqua, positum est in me- dio : sensus vero lic est : Ezo quidem tantum silere proposueram : verum ilico, tanquaimn ignis meam cogitationem pervolavit, et ut dissolutus factus sum, quasi semi-aridus, quodammodo in silentium con- demnatius, artusque movere non valens : silentii. autem mihí causa est, non quod Deum spreverim, sed quod contribulium meoruu multam esse iniqui- tatem couspiciam. * [nsultate, εἰ insullemus in eum omnes viri amici ejus. Hoc est, Consilium contra me non quicunque, sed qui mihi familiaritate conjuncti videbantur, n inierunt. * Olservaie mentem ejus, si decipietur, et preva- lebimus ei. loc est, inter nos observemus, cogitantes si in ejus actionibus errorem aliquem possimus inve- pire. Vgns. 10. Quia audivi. Quid huic fortitudini par esse poterit? hic sub- sannabantur iude malis impetebantur. Vgns. 11. Dominus autem mecum est. Quomodo igitur dicebas, decepisti me, cum hzc patereris ? perseeuti sunt, et non potuerunt intelli» gere. Nonne et hzc Deus pradixerat ? nonne futura patefecit? inexpertus erat initio propheta ; suos l;o- nores non intellexerunt : sane enim peccatum est 9:1 SUPPLEMENTUM AD 5. J. CHRYSOSTOMI OPERA. 5.2 dedecoris plenum, non converti, sed reprelhensorem Α ἁμάρτημα vépov, ph µεταδάλλεσθαι, ἀλλὰ τὸν necare ut. majoribus in tenebris mala fiant. * Quasi bellator fortis. Idcirco persecuti sunt, et intelligere non potuerunt. Hoc est, Dei in me providentiam non capiebant, et sententiam commutabant : at in malitia perma- nebant. * Pudore affecti sunt. vehementer, quoniam non intellererunt. ignominias suas, qua in seculum non tradentur oblivioni. Moc est, À scopo aberrarunt, nec sic percepe- runt se, propter ea quz patrant, in majorem inci- dere panam. Cum Deus nulla eorum nequitia capiatur oblivione, quin poenas tante temeritatis exposcat. Vgns. 12. Domine, probans justa. Hzc dico, ut cum Deum pracipientem audieris, noli orare, viderisque prophetam orantem. Ne homi- nem humaniorem Deo putes; sed ne tantillum qui- dem. Vides illum certe et contumelia parva turba- tum, scandalum patientem, etsi sciebat se in tuto peceque futurum, Deum vero quotidie injuriis affüci, gravibusque contumeliis et intolerandis onerari. Vgns. 14. Maledicta dies in qua natus sum. Paulo supra matrem deplorabat ; nunc diem, non ad Deum, sed ad mala re:piciens ; sicut et alius aie- bat propheta : labores ** * Siwiliter et Job : Ut quid mihi occurre- runt genua **. Hoc et iste, hoc οἱ alii prophetae. Pert:esas propheta, coactus contra populum ser- mones habet, Deumque convenit, et eos videns pertinaces , et atrocia subiens ab auditoribus vim sane passus similia iterum profert. Vgns. 15. Maledictus homo qui. Quid ais? Quid et hominem exsecraris? Nonne paulo supra dicebas ipse : Si retribuatis mala pro bonis , et tu pro bono faustoque nuntio hizec dixisti, criminaris quod non occiderit? Quanam igitur ra- tione Judaeos accusas quod te necare vellent ? Nam si tunc mori bonum erat, pos! ialotum experien- tiam multo magis appetendum. Quare igitur non vis ? Vides lamenta nulla ratione inniti ? luctus enim in causa est , et ex perturbato animo tantum profi- ciscens, et non premeditato, sed illud unum quz- rente pondus deponere. Post pauca. Nec simpliciter illi maledicit , sed st urbes quas Deus subverierat. et non. poenituil eum , tanta. unus poena multetur quanta civitates emnes. Quod ais explica. Quoniam dixit : Num eo quod ille dixerit, ideo tu natus es? Quia natus est, ideo natum te esse dictum est ? Quod si id admittendum, multo magis ** llabac. 1, 9. ** Job in), 19. ἑλέγχοντα ἀναιρεῖν, ἵνα ἓν πλείονι σκότῳ τὰ χαγά γένηται. * Ka0dc uaxnthc Ἱσχύων, διὰ τοῦτο ἑἐδίωξαν», καὶ οὐχ ἠδύγαντο γγωρίσαι. Τουτέστιν, Οὐ συνεχώρουν τοῦ θεοῦ τὴν εἰς ἐμὲ πρόνοιαν, xai µετέθάλλοντο thv γνώµτν, ἁλλ᾽ ἐπέ- μενον τῇ xaxa. * Ἡσχύνθησαν σφόδρα, ὅτι ox. ἔγνωσαν ἁἅτι- plac αὐτῶν, al δι alóvoc ovx ἐπιλησθήσονταε. Τουτέστι, Διῆμαρτον τοῦ σχοποῦ. Καὶ οὐδὲ οὕτως ἑλογίσαντο, ὡς ἀφ' ὧν πράττουσι µειξόνως ὑπὸ δίχην ἑαυτοὺς ἄγουσι ' τοῦ θεοῦ οὐδεμίαν λήθην τῆς αὗτῶν xaxíag ποιουµένου, ἀλλ᾽ ἁπαιτοῦντος τῆς τόλµης τὴν δίχην. Κύριε, δοχιµάζων δίχαια. Ταῦτα λέγω, ἵν ὅταν ἀχούσῃς τοῦ Θεοῦ λέγοντας, M5 προδεύχου, καὶ τὸν προφήτην ἵδῃς προσευχόµε- νον, μὴ τὸν ἄνθρωπον τοῦ Θεοῦ φιλανθρωπότερο εἶναι νοµίσῃς, ἀλλὰ μηδὲ χατὰ μιχρὸν ἐγγύς. "Opa οὖν xal ἀπὸ μιχρᾶς ὕδρεως θορυθούµενον, axavia- λιζόμενον, Χαΐτοιγε εἱδότα, ὅτι ἓν ἀσφαλείᾳ ἔσται καὶ εἰρήνῃ, τὸν δὲ Θεὺν χαθ) ἑχάστην ὑδριζόμενον, καὶ Όδρεις χαλεπὰς χαὶ ἀφορήτους ἐμπαροινού- μενον. Ἐπικατάρατος ἡ ἡμέρα ἐν ᾖ ἐτέχθηγν. Πρὺὸ τυύτου μὲν τὴν μητέρα ἑθρήνει, νῦν δὲ τὴν ἡμέραν * οὗ πρὸς τὸν θ:ὸν, ἀλλὰ πρὸς τὰ δεινὰ ἆπο- Ut quid mihi ostendisti dolores , et ϱ τεινόµενος, ὡς xaX ἕτερος προφήτης, "Ira τί pot ἔδειξας κόπους καὶ πόνους; τοῦτο xaY Ἰώδ. "Ira τί µοι συνήνεησαν γόνατα; Τοῦτο χαὶ οὗτος, τοῦτο xai ἕτεροι τῶν προφητῶν. Αποδυστετεῖ ὁ προφήτης, ἀναγχαζόμενος xati τοῦ λαοῦ λέγει, καὶ ἐντυγχάνει τῷ θεῷ, xal ὁρῶν ἐχείνους p µεταδαλλομένους, xaX πάσχων μὲν δεινὰ ὑπὸ τῶν ἀχουόντων , ἀναγχαζόμενος δὲ πἀλ.ν τὰ παραπλήσια λέχει,. Ἐπικατάρατος ὁ ἄνθρωπος ὁ. Τί λέχεις; TU καὶ τὸν ἄνδρα χαταρᾶσαι, Οὺχὶ πρὺ μιχροῦ αὐτὸς ἔλεγες, El ἀνταποδίδοτε κακὰ ἀν τὶ ἀγαθῶν, καὶ σὺ ἀντὶ εὐαγγελίων τοῦτο ἑποίη» σας, xal ἑγχαλεῖς ὅτι οὐχ ἀπέχτεινε; Πῶς οὖν ἓγ- . χαλεῖς, ὅτι ἀνελεῖν σε θέλουσιν οἱ Ιουδαῖοι ; El Υὰρ τότε ἀποθανεῖν χκαλὸν, πολλῷ μᾶλλον μετὰ τὴν πεῖραν. Πῶς οὖν ob βούλει; Ορᾶς οὐδαμοῦ λόγον ἔχοντα τὸν θρῆνον; θρῆνος γάρ ἐστιν αἴτιος, ἀλλὰ xai ὑπὸ τεθορυθηµένης λεγόμενος φυχῆς, xat οὐδὲν διεσχεµµένης, ἀλλ' ἓν ζησούσης µόνον, ἀποθέσθαι τὸ βάρος. Kal μετ óAirya. Καὶ οὐχ ἁπλῶς καταράσασθαι ἐχεῖνον, d.LA ὡς tác πό.εις dc ἀν εί λεν ὁ θεὸς, xal οὐ µετεμελήθη το- σαύτην ὑποστήτω τιμωρίαν ὁ εἷς , ὅσην αἱ πόλεις πᾶσαι. TUM Yen, εἰπὲ; "Oz εἶπεν, Mi) γὰρ τὸ εἰ-. πεῖν αὐτὸν τοῦτο, αἴτιον γέγονε τοῦ τεχθῆναί σε; Τὸ τεχθῆναί ds αἴτιον τοῦ εἰπεῖν γέγονεν. El δὲ 953 FRAGMENTA IN JEREMIAM. 955 €0Uto , πολλῷ μᾶλλον τὴν μητέρα av τεχοῦσαν, fj A maledicendum matri , vel qui tà seminaverat patri, «by σπεἰίραντα πατέρα, μᾶλλον δὲ οὐδὲ «οὔτον, οὐδὲ ἐχείνην. Ποῖος ἂν ἀνῆὴρ μεθύων τοιαῦτα εἶπε , xal πολέμιος ἄδιχος; Ποῖος Báp6apoc; Τίς ὠμὸς ἄν- θρωπος iv μήτρα ἀναιρεῖ, 'AXA! ἀποδυσπετοῦντος ταῦτά ἔστι «à ῥήματα. να τί τοῦτο ἑξῆ-θου; Ὀὐχέτι λοιπὸν εὔχεται, ἀλλά τῇ αἰσχύνῃ ἑπαρᾶται χαὶ τῇ ἁμαρτίᾳ' ἔστι γὰρ ἐν δόξῃ αἰσχύνη καὶ χάρις, xai ἔστιν αἰσχύνη ἐν ἁμαρτίᾳ ' μεγάλα γὰρ xai xaxà ἑἐργάζεται τοῦτο τὸ πάθος ὁρᾷς ὅτι οὗ φὐσεώς ἐστιν dj καχία; οὐδεὶς γὰρ ἂν ἔσχε ποτὲ ἀγαθόν. Τοῦτο δὲ ἐξ ἀρχηΏς ἔγχειται τῇ αἰσχύνῃ. ΚΕΦΑΛ. KA'. Ὁ «Ιόγος ὁ γενόμενος. "Opa τοῦ θεοῦ τὴν φιλανθρωπίαν᾽ Ἡπείλησε πολλὰ διὰ ῥημάτων, οὑχ ἔπεισεν' ἑκάχωσε τὸν mpogf env: «ἴδειξεν αὐτῷ τὰ μέλλοντα διὰ τύπου, διὰ ῥά6δον, διὰ λέδητος , διὰ περιζώµατος , διὰ τοῦ βίχου. Ὑπέσχετο µυρία ἀγαθά ἐπήγαγε xaX τὴν πληγὴν τῆς ὀδροχία, ἔτι χείρους σαν. ᾿Επάγει λοιπὺν αὐ- τοὺς τοὺς πολέμους αὐὗτοῖς. Ἐπειδὴ γὰρ τῷ προσ- τνεῖ xal γλυχεῖ φαρμάχῳ εἶξαι οὐκ Ἠθέλησαν, ἐπάχει εινὰ τοµήν. ᾽Αλλ' ópa xal ἐνταύθα τὴν φιλανθρω- πίαν * ἵνα γὰρ μή τις λέγῃ, ὅτι χαὶ πλῆξαι ἐχρην ' καὶ τοῦτο ποιεῖ, xal πανταχοῦ ἴδοι τις ἂν τοῦτο χι- vóp.evov. Ἐπερώτησογ. Τεταπεινωμένοι γὰρ ἦσαν ἓν ταῖς συμφοραῖς, xal C πρὸς τὸν θεὺν χατἐφευγον τότε µόνον. Καὶ οὐδὲ τότε ὡς ἐχρῆν. Ίΐνος γὰρ ἕνεχεν ἑρωτᾶς, ὡς εἰδὼς. [ὁ εἰδὼς ] ὅτι πάντως ἀληθη τὰ λεγόμενα; πῶς οὖν οὐ πείθῃη; ἀλλ ἂν μὲν κατὰ γνώµην ἀχού- σῃς, ἐπαινεῖς τὸ λεχθέν, ἂν δὲ τὸ ἀληθὲς µάθῃς, δυσχεραίΐνεις καὶ ἀγαναχτεῖς, Ποῦ τοίνυν οἱ ψευ- ἑοπροφῆται οἱ λέγοντες, Οὖκ ἔστι πόλεμος, οὖχιε Ee: µάχη, οὐδὲ λιμὸς, οὐδὲ µάχαιρα; Kal μετ ἀλίγα. Ἐπερώτησον περὶ ἡμῶν τὸν Κύριον’ [ὑπὸ] πολλῆς ἀνοίας µηδεµίαν ἐπιδειςάμενο, μεταθολὴν, μεταθολὴν δε.νῶν προσεδόχησαν. Ηόθεν ; Nat, φησί’ Κατὰ πάγτα τὰ θαυμάσια αὐτοῦ. Προσεδόχη- σαν τὸ θεῖον δόξης ἐφίεσθαι ' vuv. μιμνήσκῃ τῶν | θαυµασίων ; νῦν οἶδας, ὅτι πάντα δύναται ὁ θεός imo vero neutri. Quis vini plenus hzc diceret, ho- stisque iniquua ? Quis Barbarus? Quis homo crudelis in vulva necat? Sed fastidientis animi verba hzc suut. Vens. 18. Ut quid ita egressus. Non ergo amplius precatur bona, confusionem exsecratur, et peccatum, est enim in gloria confu- $io, et gratia : et est confusio in peccato ; magna enia el bona et mala sunt ex hoc affectu : videa non nalura homines esse malos ? nemo enim un- quam quidquam boni haberet : hoc autem ab initio coufusioni insitum est. CAP. XXI. D Vens. 4. Verbum quod factum est. "Considera divinam bumanitatem : multa. verbis minatus est. Non persuasit ; malis prophetam affecit, futura illi per figuras ostendit, baculo, lebete, sub- ligaculo, lagena. Sexcenta illis promisit bona : siccitatis plagam inflixit; illi tamen pejores exstiteire. Bella ergo in illos infert, Nam quia dulci et ama- bili pharmaco curari noluerunt, ad incisionem ve- iit.- Sed bic etiam buimanitatem considera ; ne quis euim diceret plagis quoque opus fuisse , illas in- fert : et in omnibus lioc observari videre est. Vgns. 3. Interroga. Fracti enim erant calamitatibus, et confugiebant ad Deum tunc tantum ; sed neque tunc ut oporte- bat. Cujus enim rei causa interrogas ? qui.scis quz dicuntur omnino vera. esse? quare igitur non cre- dis ? sed si ad voluntatem sit quod dicitur, laudas ? si verum audieris, egre fers, et indignaris? Ubi- nam igitur sunt pseudoprophete qui dicebant : Non erit bellum , uou pugna, non fames , non gla- dius? Et paucis interpositis. Interroga pro nobis Dominum : sumna fatuitate nullam mutationem exspectarunt : undenam? [ta ait : Secundum omnia mirabilia sua. Deum gloriz avidum opinati sunt. Nunc mirabilium memoriam repetis ; nunc in af- fictione positus nosti Deum omnia posse, oppressus philosophum agis 2 horum verborum non hoc tem- ὑπὸ τῆς θλίψεως πιεσθεὶς φι))σοφεῖς; Τούτων p pus : sed quando illas contemnebas, quando jusju- οὐχὶ νῦν τῶν ῥημάτων χαιρὸς ἣν, ἀλλ᾽ ὅτε αὐτῶν χατεφρόνεις ' ὅτε παρῴνεις εἰς τοὺς ὄρχους τοὺς χατ αὐτοῦ. "Opa πόση φρίχη τῶν ὄρχων ὤμοσεν ὑπαχούειν' οὐχ ὑπήχουσε, καὶ ἁλίσχεται. Τοίΐνυν οὐχ ἵνα ὁ Βάρδαρος ἐχδικηθῇ, ἀλλ᾽ ἵνα ὁ Gab; μὴ ὑδρί- ζηται ἵνα μηδεὶς ἕτερος παρανομῇ. Καὶ μετ) óAíva: Ἐγὼ τὸν Ναθονχοδονόσορ οὐχ οὕτως ἡγοῦμαι τοῖς πλοις θαῤῥεῖν, ὡς τῇ εὐνοίᾳ τῇ παρὰ θεοῦ. Τοῦτο γοῦν ὁ εὐνοῦχος αὐτοῦ ὀνειδίζει. Διδάσχαλος 6. Na- 6ουλοδρνόσορ ^oi; Ἰουδαίοις παραγίνεται τοῦ µηδέ- ποτε ἐπιορχεῖν. Ίάδε «όγει Κύριος. Ἰδοὺ ἐγὼ µεταστρέγω. Κὰν αὐτοὶ, qnoi, βούλωνται ἀναχωρῆσαι, ἐγὼ πολεµήΤω ὑμᾶς. PATROL. Gn. LXIV. randum quod juraveras, violabes. En quanta juris- jurandi religio : obtemperaturum se jurejurando promiserat , non obtemperavit , et in captivitatei adducitur. Non igitur ut Barbaro per ultionem xa- tisülat, sed ne Deus contumelia afficiatur ; ne quis alius agat impie. Et post pauca. 'Ego Nabuchodono- sor.non tam arinis fidere puto, quam Dei benevo- lentia. Hoc itaque illius eunuchus improperat. Ne jusjurandum frangatur, Nabuchodonosor Judas se magistrum prabet. . VgnRs. 4. Hac dicit Dominus : Ecce converto, etc. Etsi ipsi, ait, retrocedere voluerint, ego vobis bel- lum inferam. 32 955 VEgns. 8. Et ad populum istum dices. Joachim cum sponte ad Babylonios accessisset, etconditionem propterea servitutis subiissel, jureju- rando prestito illius tributarius factus est. Sedecias ero illo violato , pacta perturbavit : bellum ergo intulit Babylonius justa de causa jurisjurandi , sed neque tunc eos Deus hostibus tradidit; sed si vul- tis, ait, egredi , salvi eritis, Quid ultra praestandum erat? illius perjurii participes esse voluerunt. Sed nec propheta interrogandus omnino erat de juris- jurandi (ine , juramento et pactionibus postbabitis. Verum ne se de iguorantia posset excusare, ne sub- diti principis obtenderent necessitatem, eos etiam eximit. Pro foribus, ait, punitio est, evitare lianc in vestra situm est potestate. Qua igitur pcena digni SUPPLEMENTUM AD S. J. CHRYSOSTOMI OPERA. A Kal πρὸς τὸν «ἰαὸν τοῦτον épsic. 956 Ἰωακεὶμ αὐτομολήσας πρὸς τὸν Βαθνλώνιον, xot λοιπὸν τὰ τῆς δουλείας καταδεξάµενος, ὄρχους ἔπιτε- λέσας, ὑπόφορος τούτῳ γίνεται. Ὁ Σεδεχίας δὲ παρ- έθη τοὺς ὄρκους , xal παρεσπόνδησεν * ἑπέρχετσι λοιπὸν ὁ Βαθυλώνιος, ἀφορμὴν διχαίαν ἔχων ταν . ὄρχου ' ἀλλ' οὐδὲ οὕτως αὐτοὺς προδίδωσιν ὁ θεό-. 'AXA' εἰ βούλεσθε , φησὶν, ἐξελθεῖν, εἰς σωτηρίαν ἔσεσθε. Τί ποιῆσαι πλέον ὀχρῆν ; εἵλοντο κοινωνῆσα: τῆς ἐπιορχίας αὐτῷ ᾽ μάλιστα δὲ οὐδὲ τὸν προφήτην ἔρεσθαι ἔδει, olov τὸ τοῦ ὄρχου τέλος ἔσται, χατα- πατηθέντων τῶν ὄρχων xal τῶν συνθηκῶν. Πλὴν ἁλλ' ἵνα μηδὸ τὴν Ex τῆς ἀγνοίας ἀπολογίαν ἔχῃ, ἵνα μὴ τὴν ἀνάγχην ἔχωσι τοῦ ἄρχοντος οἱ ἀρχόμε: vot, καὶ τούτους ἑξαιρήσονται [ἱσ. ἐξαιρεῖται]. "Evi sint qui cum imminentem sibi mortem effugere pos- Ρ θύραις 1d) τιμωρία, φησαίν ὑμεῖς χύριοι ταύτην φυ- sent, et non pejerare, saluteque potiri , maluerunt una cum ipsa morte perjurii quoque rei esse. Et post pauca. lilud vero &ciendum, et si qui afficitur injuria gentilis sit, Deum ulcisci, ipsius euim et ille est, et citra hoc sui potius consultum vult : et qui injuriam fert, ipse est qui lieditur. γεῖν. Τίνος οὖν ἂν εἶεν ἄξιοι ol παρόντα δυνάµε- νοι τὸν ὄλεθρον διαφυγεῖν, χαὶ μήτε ἐπιορχῇ- σαι χαὶ σωθῆναι, ἑλόμενοι μετὰ τοῦ ἀποθανεῖν xol τὸ τῆς ἐπιορχίας ὑποστῆναι ἔγχλημα; Καὶ μες ὀ λίγα * Εϊδέναι δὲ ὀφείλομεν, ὅτι xàv. Ἕλλην ὁ ἠδικημένος 7, ἐπεξέρχεται ὁ θεός χαὶ γὰρ ἐκεῖνος αὐτοῦ ἔστι, xal χωρὶς τούτου, τῶν ἰδίων μᾶλλον φείδεται' xal ὁ ἁδικῶν αὑτός ἔστιν ὁ βλαπτό- μενος. Vras. 9. Et egrediens ut accedat ad Chaldaeos, qui concluserunl vos, vivel, εἰ erit ipsi anima ejus in uti- litatem, et vivet. Hebrzus illud : In utilitatem, dilucidius exposuit, Καὶ ὁ ἑκπορευόμεγος προσχωρῆσαι xpóc τοὺς Χαδαίους τοὺς συγκεκειχότας ὑμᾶς, ζήσεεαι, xal ἔσται αὐτῷ ἡ ψ'υχἠ αὐτοῦ εἰς ὠφέλειαν, καὶ ζήσεται. 'O Ἑθραῖος τὸ, εἰς ὠφέ.ειαν, σαφἑστερον τέθειχεν, in spolia. Seusus autem est : Qui non aufugerit, C ἔχει δὲ εἰς σχῦ.Ία. Ἡ δὲ ἔννοια αὕτη' Ὁ μὴ προσ- inquit, morietur; qui aufugerit vivet, preda hostium factus. [n utilitatem, itaque hoc videlicet lucri faciet, Vivere. Vgns. 11, 12. Domus regis Juda, audite verbum Domini. Domus David , hac dicit Dominus : Judicate mane judicium, et qua sequuntur. Post minas hortatur ut sententiam immutent, 08- tendens se ideo penas inferre, quia rerum gesta- rum poenitentiam non aguut. Subdit igitur : Et egrediens accedere, etc. ] Quis non maluisset ad hostes accedere, cuin a Deo inflictum adeo cerneret morbum ; nam si et eos qui remanebant talia. manebant mala , omninoque interire oportebat, quare sponte abibunt! an liquet eo quod non crederent ? Vgnas. 12. Domus David. | Non sine causa ipsos ad memoriam David revocat, sed ut de progenitoris virtute confunderentur : et si nihil aliud, certe ut mali esse desinerent. Audite verbum. Non quod magnas liabeant vires, quod illo fortior nemo sit : non propler hoc, sed propter ea quz agitis. Alimentum enim erunt huic igni vestra ini- quitates. Vgns.15. £cce ego ad te inhabitantem vallem cam- Ῥειίγεπι Sor, ait. Dominus, qui dicitis, (Juis terrebit nos, aut quis. ingredietur in habitaculum, et qua se- quuntur. | Non recte est interpretatum spud Gracos Sor, φεύγων μὲν, φησὶν, ἀποθανεῖται * ὁ προσφεύγων δὲ ζήσεται, σχῦλα τῶν πολεμίων γενόμενος. Τὸ οὖν, εἰς ὠφέ.διαν, τοῦτ᾽ ἔστι, τοῦτο αὐτὸ xepbavet, τὸ ζῇν. '0 olxoc βασιωέως Ἰούδα, ἁκούσατε εὐν' .1όγον Κυρίου. 'O οἶχος Δαδὶδ, τάδε «έχει Κύριος: Κρί- γατε τὸ πρωῖ κρῖμα, xal τὰ ἑξῆς. Απειλήσας παραινεῖ µεταθάλλεσθαι τὴν γνώμην, δειχνὺς , ὡς διὰ τὸ ἀμεταμέλητα πταίειν, αὐτοὺς τι- μωρεῖται. Ἐπάγει γοῦν * Καὶ ὁ ἑχπορευόμεγος. Τίς oóx ἂν εἴλετο προσχωρῆσαι , θεἠλατον οὕτω την νόσον ὁρῶν; tl γὰρ xai τοὺς ἀπομένοντας τοιαῦτα ἔμενε δεινὰ, xal πάντως ἀπολέσθαι ἑἐχρῆν, τίνος ἕνεχεν οὗ προσεχώρουν; Ἡ δΏλον kx τοῦ μὴ D πιστεύειν. Οἶκος Δαυῖδ. Οὐχ ἁπλῶς αὐτοὺς ἀνέμνησε τοῦ Δαθὶδ, ἀλλ) ἵνα τὴν ἀρετὴν τοῦ προγόνου αἰσχυνθῶσιν. Εἰ καὶ μηδὲν ἕτερον, παύσωνται ὄντες πονηροί. ᾿Αχούσατε .Ίόγον. Οὐ διὰ «b Ισχὺν ἔχειν μεγάλην * οὐ διὰ τὸ µηδένα εἶναι τὸν ἰσχυρότερον * οὗ διὰ τοῦτο, ἀλλὰ διὰ τὰ ὑμέτερα ἐπιτηδεύματα. Τροφὴ γὰρ ἔσται τῷ πυρὶ τούτῳ τὰ ἁμαρτήματα τὰ ὑμέτερα. Ἰδοὺ ἐγὼ πρὸς σὲ τὸν κατοϊὶχοὐγτατὴν κοιλάδα Σὼρ, τὴν πεδινἡν, φησὶ Κύριος, τοὺς Aéyorca,* Tíc ατοήσει ἡμᾶς, 9) τἰς εἰσε.2εὐύσεται εἰς τὸ xa- τοιχητήριον; καὶ τὰ ἑξῆς. Οὐ καλῶς Σὼρ ἠἡρμίένευται παρὰ τῷ Ἑλληνιχῷ' 951 FRAGMENTA IN JEREMIAM. 953 παρὰ γὰρ τῷ Ἑδραίῳ Σοὺρ χεῖται ' ἑρμηνεύεται δὲ A nam qus in. [lebrzo est , Sur, quod significat pe- πέτρα. Μηνύει δὲ τὴν Ἱερουσαλὴμ, Ἶτις ἓν τῇ πέτρᾳ χοιλάδος τυγχάνει. Πέτραν δὲ χοιλάδος kxá- λεσε, διὰ τὴν τοῦ τόπου θέσιν * ὡς τῶν μὲν περὶ τὴν Ἱερουσαλὴμ τόπων ὑπὸ πετρῶν συνεχοµένων, ob- σης δὲ xai πεδιάδος Ev χὐχλψ. Ἰδοὺ ἐγώ. Προφητεύει τῇ Τύρῳ δεινὰ, πολλά δὲ xo Ίεζε- 34, xa 'Hoatac περὶ τῆς Τύρου φησὶν, ὅτι ἐπῆρτο, ὅτι ἔχουσα διδασχαλἰας ὁδὸν τοὺς Ex γειτόνων Ἰου- δαίους, οὐδὲν ἑχαρπώσατο. Διὰ γάρ τοι τοῦτο πρῶτον ἅπτεται τῶν ἐθνῶν τούτων, ὅτι τὰ Ἱεροσόλυμα πλη- αίον αὐτῶν ἣν * ἀχούεις δὲ προϊὼν, πῶς xat Babv. λῶνος ἅπτεται xal τῶν λοιπῶν ἁπάντων, xal ὁρᾷς αὐτοῦ τὴν χαθόλαυ πρόνοιαν. ΚΕΦΑΛ. KB. "Oti τάδε «έχει Κύριος κατὰ τοῦ olxov βασι- «έως Ἰούδα, Γα.14ὰδ, có µοι ἄρχῃ τοῦ Λιδάνου, &hr. μὴ θήσω σε εἰς Épnpor, πὀ.ῖεις μὴ κατοιλι- σθησοµέγνας. Tiv Γαλαὰδ vov λέγει τὴν Ἱερουσαλὴμ, ἵνα τὸ φαιδρὸν αὑτῆς παραστήσῃ, ἐπειδὴ ἐπίδοξος xoi ἡ Σαλαάδ. ΑἈσαφῶς δὲ χεῖται τὸ νόηµα * παραδείγματι δὲ ἑδουλήθη τὰ περὶ αὐτῆς εἰπεῖν. Τοῦτο οὖν βούλὲ- ται σημᾶναι, ὅτι ὥσπερ dj Γαλαὰδ ἀρχὴ ἐστι τοῦ Λιθάνον * ἐπίδοξος γὰρ αὕτη παρὰ πάσας τὰς παρὰ τὸν Λίθανον πόλεις χειµένας * οὕτω xal σὺ τῶν λοι- «y πόλεων ἄρχεις. ᾽Αλλ' ὅμως, φησὶν, ἐπειδὴ ἁγνώ- ων ἐγένου περὶ ἐμὲ, την φῆφον ἑχφέρω κατὰ σοῦ. * Mh κ.αίετε τὸν τεθνγηκότα, μηδὲ θρηγεῖτε αὐτόν ' κὰαύσατε κ.αυθμῷ τὸν ἐκχπορευόμενον, ὅτι οὐχ ἐπιστρέψει ἔτι, οὐδὲ ὄψεται τὴν γην za- τρίδος αὐτοῦ. Χαλεπὺν ὑπέστη τὸν θάνατον ὁ Ἰωακωμ ὁ τοῦ Ἰεχωνίου πατήρ ' ἁλοὺς γὰρ ὑπὸ τοῦ Βαθνλωνίου, πρῶτον μὲν ἐδέθη πέδαις χαλχαϊς, εἶτα ἀποσφαχεὶς, ἑῤῥίφη πρὸ τῶν τειχῶν, οὐδὲ ταφῆς ἁς'ωθεὶς ὑπὸ τοῦ Βαρθάρου. Καὶ μετὰ ταῦτα μετὰ τὸ τῆς πόλεως ἀπυστῆναι τὸν Βαθυλώνιον, συναγαγόντες αὐτοῦ τὰ λείφανα , κατέθεντο ἐπὶ τῷ τόπῳ τοῦ θανάτον. Ὁ τοίνυν θεὺς διὰ τοῦ προφήτου προλέγει χείρονα πείσεσθαι τὸν ζῶντα διὰ τὴν παρανοµἰαν. Τὸ οὖν, tram, Jerusalem designat , qux» in petra vallis sita est, vocavitque eam petram vallis propter ejus situm loca enim quae circa Jerusalem sunt, petris ambiun- tur, et est in circuitu ejus campus. Ecce ego. Adversus Tyrum dira vaticinatur, multa vero de Tyro, et Ezechiel, et [saias dicit, quod superba es- sei; quod vicinos habens Jud:os ad capesseudam doctrinam nihil profecisset. Quapropter primum quidem bas gentes inerepat, quia Jerosolyma prope erat, audis quoque Infra, quoinodo et Dabylonem, cslerosque omnes increpat; et vides universalem ejus providentiam. CAP. XXII. * Vgnas. 6. Quia hec dicit Dominus super domum Juda : Galaad, tu mihi principium Libani ; si non po- suero te in solitudinem , urbes non habitandas. Galaad nunc vocat Jerusalem, ut nobis illius sub- - indicet nobilitatis insigne, cum et Galaad celebri- - tate famz nota sit : obscurus est sensus : voluit autem quod dicitur, exemplo asserere. ldque illud est. Quemadmodum Galaad caput est Libani, gloriz enim fama superat omnes, qua circa Libanum sunt civitates : sic et tu c:eterarum urbium princeps es. Sed tamen, inquit, cum erga me ingrata exstiteris, contra te sententiam fero. * Vegas. 10. Nolite flere moriuum , neque lamente- mini eum : plorate ploratione eum qui egreditur, quia non reverleiur ultra , nec videbit terram patrie sum. Duram obiit mortem Joachim Jechouniz pater; captus enim a Babylonio', primum quidem catenis eneis vinctus est, deinde occisus ante muros eje- ctus est, neque sepultura a Barbaro dignatus. Tan- dem postquam recessit ab urbe Babylonius, collectis illius reliquiis, eas in monumento deposuerunt. Deus itaque per prophetam predicit, acerbiora . perpessurum viventem propter iniquitatem. lllud igitur, Nolite fleremoriuum, neque lamentemini eum, Mi) κ.ἰαίετε τὸν τεθνηκότα, μηδὲ θρηνεῖτε αὐτὸν, y de Joachim intelligendum; et illud : Plorate plora- περὶ τοῦ Ἰωαχεὶμ λέγει. Τὸ δὲ, K.avcata κΊαυθμφ τὸν éxzopsvóysvoy, ὅτι οὐκ ἐπιστρέγψει ἔτι, περὶ τοῦ Ἰεχονίου λέγει» τρίµηνον γὰρ αὑτὸν βασιλεύ- σαντα µετῴχισε εἰς τὴν ἑαυτοῦ γῆν ὁ Na6ovyobo- νόσορ. Μήποτε διὰ τὸν Ἰωσίαν φησἰν ' οὐδὲν γὰρ δεινὸν πέπονθεν, βίον μὲν ἐσχηχὼς ἀγαθὸν, προανηρπασµέ- voe δὲ τῶν µελλόντων ἐν ἀλλοτρίᾳ y?) δουλεύειν χαὶ κελευτᾷν. Διότι τἀδε έγει Κύριος ἐπὶ Σε..λοὺμ υἱὸν Ἰω- σίου τοῦ βασι.Ίέως "Ioóóa , τὸ» βασιεύοντα ἀντὶ Ἰωσίου τοῦ πατρὸς αὐτοῦ. Σελλουμ λέγει τὸν Ἰεχονίαν * οὕτω γὰρ αὐτὸν ἐχάλουν. Ἑρμηνεύεται δὲ Elpnvixóc. Ἐπειδὴ γὰρ tione eum qui egrediiur, quia non revertetur ultra, de Jechonia : nam cum regnasset tribus mensibus, a Nabuchodonosore abductus fuit in Babylonem. Fortasse Josiam ait: nihil enim mali passus est ; nam et bene vixit, et raptus est antequam fiereut captivi qui in aliena terra servituri , mortemque obituri erant. Vgas. 14. Quia hec dicit Dominus ad Sellem filium Josie regnantem pro Josia patre ejus. Sellem nominat Jechoniam : hoc enim ipsum nomine nuneupabant. Interpretatur vero Patificus- 9 SUPPLEMENTUM AD 5. J. CHRYSOSTOMI OPERA. 910 Quando enim Joachim patrem ejus, ab /Egyptio con- A τὸν Ἰωακεὶμ τὸν τούτου πατέρα καταστάντα ὑπὸ stitutum in regem, Babylonius captivuin duxit, Jecho- nia substituto in regnum , pacificum ipsum vocat , quod terram non ultra Babylonius esset. depopula- turus., tributa persolventem : sicque eum, quod tanquam proprium haberet mancipium, capere ne- gligeret. | De eo hxc dicit qui in A£gyptum profectus erat : sumina miseria est; neque mortuum patria potiri posse, sed insepultum projici, nihil hoc calaimi- tosius., VgRs. 19. Non revertetur ad eum amplius : sed in loco quo transtulit eum, ibi morietur ο et terram hauc non videbit amplius. Arbitrabantur namque, euni. denuo reversurum, sponsione facta pendendi tributa, quemadmodum B et Manasses fuerat reversus. Hortatur igitur eos ne hzc sperepbt. lta ut. manifestum sit, Jeremiam hzc in urbe dixisse, eojam in captivitatem abducto; erat autem priucipium regni Sedecie, quem regioui przfecerat Nabuchodonosor. Conjunxititaque ea quae in principio regni Sedecic dixerat, cum responsiene facta ad nuntios missos ab eo ad prophetam. Vgas. 13. Sicut qui cedificat domum euam πο cum justitia, ei quxe sequuntur. De Sedecia sermonem habet, eum redarguens quod nimius esset in domibus ernandis, et accusaus quod male et inique haberet ministros et labo- rontes. Joachim coarguit, quippe qui e rapinis splendide sedificabat, eL mercedem mercenariis non solvebat. Quid domum zdificas, et salutem anims tuz de- moliris? Proximus operatur ; nam si alienus esset, merces illi neganda erat. Vgns. 15. Nunquid vegnabis, quia tu contendis cum cedro? ld est, nunquid permanebis in regno, et in altum extolles zdificia ? Pater tuus nunquid non comedit, ει bibit, εἰ fecit judicium et justitiam ? Tunc bene eral ei. Pater tuus, David nempe ille, non ex injustitia, τοῦ Αἱγυπτίου αἰχμάλωτον εἷλεν ὁ Βαθυλώνιος, xat ἐθαοίλευσεν ἹἸεχονίας , εἱρηγικὸν αὐτὸν ὀνομάξζει ᾳ ὡσανεὶ τῆς γῆς οὐκ ἔτι πορθησοµένης ὑπὸ τοῦ Ba- θνλωνίου, ἀλλὰ ὑποσπόνδου οὔσης, xai οὐχ αἱρον- pávou , ὡς οἰχεῖον αἰχμάλωτον αὐτὸν λαθεῖν. Περὶ τοῦ εἰς Αἴγυπτον ἀπελθόντος φησίν ' ἑσχάτης δυστυχίας τὸ μηδὲ ἁποθανόντα δυνηθῆναι τῆς πα- τρίδος ἐπιτυχεῖν, ἀλλὰ xal ἄταφον ῥιφῆναι ' οὐδὲν χεῖρον τούτου γἐνοιτ ἄν. Οὐκ ἁἀναστρέψει εἰς αὐτὸν οὐκέει - ἐν τῷ τόπῳ οὗ µετῴκισεν αὐτὸν, ἐκεῖ ἀποθανεῖται, καὶ τὴν γῆν ταύτην οὐκ ὄψεται ἔτι. Ὑπέλαθον γὰρ αὐτὸν αὖθις ὑποστρέψειν ὑποσχό- µενον, φόρους τελέσειν, χαθάπερ xol ὁ Μανασσῆς ὑπέστρεφεν. Οὐ τοίνυν ταῦτα ἑἐλπίζειν αὐτοὺς παρ- εχελεύετο. Ὥστε δῆλον ὅτι bv τῇ πόλει ληφθέντος αὐτοῦ αἰχμαλώτου ταῦτα ἔφη ὁ Ἱερεμίας. Είχε δὲ &pyhv ὁ Σεδεχίας τῆς βάσιλείας. Αὐτὸν γὰρ xat- έστησε χρατεῖν τὸν τόπον ὁ Ναθουγοδονόσορ. Συνηψεν οὖν τὰ by τῇ ἀρχῇ τοῦ Σεδεχίου λεχθέντα, τῇ ἁπο- χρίσει τῇ Υενομένῃ πρὸς τοὺς ἀγτέλους touc ἆπο- σταλέντας ὑπ αὐτοῦ πρὸς τὸν προφήτην. - * Ὡς ὁ οἰκοδομῶν τὸν οἶκον αὐτοῦ οὐ μετὰ δι- χαιοσύνης, xai τὰ ἑξης. Περὶ τοῦ Σεδεχίου λέχει, µεμφόμενος αὐτῷ, ὡς περιττὴν τῶν οἴχων εὐπρέπειαν ἔχοντι, καὶ ἔγχα- λῶν ὡς ἁδιχοῦσι τοὺς ὑπηρετουμένους xal xá- µνοντας. Καθάπτεται τοῦ Ἰωακεὶμ, ὡς EE ἁρπαγῆς οἶχο- δομοῦντος λαμπρὰ, xal χαλλωπίζοντος οἰχίας, μὴ μισθοὺς ἀποστεροῦντος μισθωτοῦ. Τί τὴν οἰχίαν οἱ- κοδομεῖς, xa σωτηρίαν τῆς σαυτοῦ ψυχῆς κχαθαι- ρεῖς; 'O πλησίον ἐργᾶται ' εἰ γὰρ ἀλλότριας fiv, ἀποστερηθῆναι τῶν μισθῶν ἔδει, M^ βασιωεύσεις, ὅτι ἁμιὰ 1ᾶσαι πρὸς τὴν κα- δρον; Τουτέστι, ΜΗ γὰρ ἐπιμενεῖς τῇ βασιλείᾳ, χαὶ ἄγαν εἰς ὕψος ἐγείρεις τὰς οἰχοδομάς ; * '0 πατήρ σου μὴ οὐχὶ ἔφαγε, καὶ ἔπιε, καὶ ἐποίησε xpipa, καὶ δικαιοσύγη»; Τότε ἀγαθὸν ἦν αὐτφ. Ὅ πατήρ σου, τουτέστιν, ὁ Δαθὶδ ἐχεῖνος, οὗ et exornandarum domorum nimia sollicitudine D περὶ ἁδιχίαν ἔχων, χαὶ οἴχων ἐπιμέλειαν, εὐδοχί- splendorem assecutus est, sed ex eo qued Dei cul- tui sedulam dedit operam. Vel Josiam intelligit, vel Achaz : ilum quidem natura, hunc vero moribus. Ecce non sunt. Vides in quo sita sit pulchritudo? non in mem- brorum figura, sed in bono usu. Vzgns. 18. Propterea haec dicit Dominus ad Joa- chim, Josie filium regis Juda: Non plangeni , heu mihi, Domine, εἰ heu mihi, fratres, et. quz se- quuntur, Quidam dixerunt, hoc a precedentibus esse dis- tinclum ; ego vero existimo continuari sententiam, sensumque hunc esse. Recensuit quie contigere tem- / µησεν, ἀλλὰ περὶ τὴν τοῦ θεοῦ θεραπείαν ἀσχολού- μενος. "Ἠτοι τὸν Ἰωσίαν φησὶν, τοι τὸν "Ayat * τὸ μὲν ἀπὺ τῆς φύσεως, τὸ δὲ ἀπὸ τοῦ τρόπου. Ἱδοῦ οὐκ εἰσίν. “Ορᾶς τὸ χάλλος ποῦ τίθεται; οὐκ àv τῷ τύπῳ τῶν μελῶν, ἀλλ’ Ev τῇ καλῇ χρήσει. Διὰ τοῦτο τἀδε «έχει Κύριος ἐπὶ ᾿]ωακεὶμ υἱὸν Ἱωσίου βασιᾶέως Ἰούδα ᾿Οὐ μὴ κόψωνται, οἶμοι, Κύριε, καὶ οἴμοι, ἀδε1φοὶ, xa τὰ ἑξῆς. Τινὲς μὲν ἔφασαν ἁπότμημα εἶναι τοῦτο τῶν ἔμπροσθεν' οἶμαι δὲ χεῖσθαι ἀχολούθως, τὴν δὲ ἔννοιαν ταύτην εἶναι ἡγοῦμαι Ἐμνημόνευσε τῶν FRAGMENTA IN JEREMIAM. 942 κατὰ τὸν Ἰωακεὶμ, ὧν προεῖπεν, ὡς ἂν melon αὐ- A pore Joachim , prout ipsemet przenuntiarat, ut per- τους dÀn03, εἶναι [τὰ]. παρ' αὐτοῦ λεγόµενα.. Συµγησθείς. Τ{ ἐστι, συμνγησθεἰς; Σύὐμμαχός φησι. Ὡς xó- πριον cvAAngóOslc. Ὁ γὰρ. Βαθυλώνιος αὐτὸν ἀνελὼν, οὕτως ἔῤῥιφε, καὶ οὐχ ἑτάφη. "H ἑτάφη χαθάπερ ὄὕνος , συμφυρεὶς σποδῷ xal γῇ xat χονιορτῷ. "Ex γὰρ τοῦ θορύθου οὔτε ἑκόπη, οὔτε ἀπεπλύνθη αὖ- τοῦ τὸ σῶμα ' [τοῦτο γὰρ ἣν τὸ χαλεπώτατον͵] οὗτος γὰρ ἣν ὁ χαλεπώτατος πάντων. Ὁρᾶς παῤῥησίαν προφήτου, ola αὐτὸς προλέχει, xal οὐχ ὑποστέλ- λεται; * 'Avd6n0üi ἐπὶ τὸν Λίδανον, καὶ xpá£or, xal εἰς τὴ» Βασὰν δὸς τὴν φωνήν σου, καὶ βόησον' slc τὸ πέραν τῆς θα.ἰάσσης. Τουτέστι, Ταῦτα λέγων οὐχ ἠχουέμην. "Αρα ἀνέδαινε; οὐκ ἔγωγε οἶμαι, ἀλλ᾽ ὥστε xa- τάδηλον γενέσθαι τὴν φωνήν. "οΟει συγεερίδησα». Τοὺς συµµάχους αὐτῆς λέγει, οἷς ἐθάῤῥει. 'EAd.Aqca ἓν τῇ παραπτώσοι σου, xal εἶπας, Οὐκ ἀχούσομαι. Ἰουτέστιν, ἑφεστώτων χαχῶν, ἐχήρυξα, xai ἀπείπαντο τῶν λόγων τὴν παραἰνεσιν. Καὶ εἶπας Οὐκ ἀκούσομαι. Καὶ ὃ πρότερον εἶχεν ἀρετῆς λόγον, xal τοῦτο ἁπώλεσε τὸ, ὅτε ἀπέχτονεν αὐτοὺς, τότε ἑξεζήτουν αὐτόν. Kaízot τἰς ἐν θλίψει οὐχ ἂν ἀχούσειεν ;, καὶ οὗ νῦν, ἁλλ᾽ ἀεὶ τοιαύτη γέγονας. Πάντας τοὺς ποιμένας σου ποιμανεἴ ἄγεμος. Ἐφ) οἷς προσεδόχας εἶναι ἓν ἀδείᾳ. "Όταν γὰρ elg τι θαῤῥῶμεν πρᾶγμα, ἀναιρεῖ αὐτὸ ὁ θεός; ἵν' Ex' αὐτῷ λοιπὸὺν μὴ ἑλπίζωμεν, καὶ Em' αὐτῷ προσ- δοχῶμεν. "Oc. τότε αἰσχυγθήσῃ. Οὐ φαινομένων, φησὶν, ἀλλ᾽ ἀναιρουμένων ἐκ τοῦ μέσου. 2ῶ ἐγὼ, «Ἰέγει Κύριος. El χαθάπερ σφενδόνην τις συαφρίγξει ἐπὶ τῆς χειρὺς περιφέρων, καὶ οὕτως αὐτὸν ἐγὼ ἔχοιμι, οὐδὲ οὕτως προστήσοµαι αὐτοῦ εἰ δὲ θεὺς οὐ προστή- σεται, τίς αὐτὸν ἐξαιρήσεται ; Καὶ παραδώσω σε εἰς χεῖρας τῶν ἁμούντων ti» ψυχήν σου. Καὶ ταῦτα χατὰ τὸν ὅμοιον τρόπον εἰρῆσθαι νο- µίζω. Ὅτι xat περὶ τοῦ Ἰεχονίου , φησὶν, ἔφασχον. Καὶ ἐπειδῇ ἑνόμιζον εἶναι àv ἀσφαλείᾳ. Τοῦτο μὲν, ὡς ἀπὸ τοῦ Βαθυλωνίου χαταστὰς, τοῦτο δὲ, ὡς ἐν τῷ ναῷ, καὶ τῇ Ἱερουσαλὴμ τυγχάνων μηδὲν πείσεσθαι, προειπὼν αὐτῷ μὴ θαῤῥεϊῖν ἐπὶ ταύτοις, καὶ τὸ ἔργον ἐξέθη. Τὸ οὖν, 'Ezl τῆς χειρός µου τῆς δεξιᾶς, ἵνα εἴπῃ, "Ev τῷ ναῷ, ἕνθα βοηθεῖν εἴωθα τοῖς ἐχεῖ οὖσιν. Τὸ στόμα τὸ ἑξουδεγωμένον καὶ ὀχεετιναγμένον ὁ ἂν λρ αὐτὸς, τουτέστιν, ὁ "Icyo- νίας. Στόμα δὲ ἐξουδενωμέγον διὰ τὴν βλασφη- plav: ἐκτετιναγμένον δὲ, ὡς ἀπωσμένου. Καὶ ἀποῤῥίψω σε. Αέγουσι δὲ αἱ Βασιλεῖαι, ὅτι xal τιμῆς ὕστερον suaderet illis vera-esse quz ab ipsomet dicebantur. Vgas. 19. BRaptus. Quid sibi.vult vox συµψησθείς; Symmachus reddidit, Tanquam siercus. comprehensus collectus ut. [umus. Cum enim Babylonius illum occidisset, sic projecit, et sepultus non est. Vel sepultus est instar asini, cinere, terra, et pulvere conspurcatus. Nam pra tumultu nec planxerunt eum, nec lotum illi corpus est : quod omnium acerbissimum videtur. Vides iu propheta dicendi libertatem , qualia predieit , nec timore contrabatur. VkRs. 90. Ascende in Libanum, et clama, et in Basan da vocem tuam, et clama trans mare. B Hoc est , eum ista dicerem , non audiebar. Nunquid ascendit ? non puto, sed ut vox audiri posset.. Vens. 20. Quia contriti sunt. Confederatos ejus ait quibus fidebat. Vgns. 91. Locutus sum. ín ruina tua, et. dixisti , Non audiam. Hoc est, imminentibus malis vociferatus sum, et sermonum adhortationem respuerunt. Et dixisti, Non audiam. Et quod prius habebet virtutis, et idud amisit, et illud perdidit, scilicet cun» eos interficeret , tunc quarrebant eum. Quanquam quis in calamita- tibus positus non audiat ; at non modo , sed talis C semper fuisti. Omnes pastores tuos pascet ventus. In quibus sperabas, ut tibi securitatem parerent. Cum enim aliqua re fidimus, tollit illam Deus, ne de czetero in ea. àápem nostram ponamus, vel ab ea auxilium exspectemus. Quia tunc confunderis. Non apparentium ait, sed e medio tollendorum. VgRs. 24. Vivo ego, dicit Deminus. Si veluti palam quis constrinxerit in manu de- ferens, et sic euim ego habebo, neque sic illum de- fendam : quod si Deus non defendet, quis illum eruet? VgRs. 95. Et tradam te in manus querentium D animam (uam. . Et hzc dicta. esse pari ratione existimo. Quo- niam et de Jechonia, ait, dicebant, et quando 86 securos esse opinabantur : illud quidem, quod is a Babylonio rex constitutus fuisset; hoc vero, quod esset in templo, et Jerusalem , adeoque nihil esset passurus : przdixit ne his fideret : quod et re ipsa evenit. liaque, Super manum meam dezteram ; quasi diceret in templo, in quo opem ferre ibi ma- nentibus consuevi. Os abjeclum concussum homo ipse, Jechonias videlicet. Os abjectum, propter. blas- phemiam, concusswmn, uli projectus.. VgRs. 26. Et mittam te. Narrant libri Regum eum tandem et bonore au- 943 SUPPLEMENTUM AD S. J. CHRYSOSTOMI OPERA. 944 etam, tlironumque ejus exaltatum, forte quod me- A ἀπήλαυσε, χαὶ ὑφώθη Όστερον ὁ θρόνος αὑτοῦ, ἴσως lior evaserit; ita ut cum inquit : Non sedebit in Ihrono de semine ejus, clarum sít, id intelligi, si talis esse perseverarit; ad finem enim loquar, in re- gna , et gentem , uL diruam, el εἰ conversi fnerint, nihil faciam *. Vzgns, 28. ]nhonoratus est. Jechonias, quasi vas, eujus non est utilitas ejus. Nam captivus ductus opprobrio habitus est, reguo amisso. lImpurus etenim erat : vel et sic: Alienam petens terram impurus effectus est. Vgns. 29. Terra, terra, aadi. Quoniam ex hominibus audivít nemo, ideo allo- quitur inanimata. Quid autem significat, Abdicatum ? inhonoratum , ait. Aquila quidem mon crescentem vertit, At Symmachus : Vacuum, abalienatum. llec dicit Dominus : Scribe tu virum istum abdi- catum : hominem qui mon prosperabitnr in diebus suis. Id est, prasentibus testificor, Deum a se expu- lisse hunc hominem ; et notate verbu hoc, eteuim illud scribe hoc significat : nam ut multitudini scri- beret adhortatus est ; illud item, qui non prospera- bitur, perspicue explicavit, subdens : Quia non cre- scel de semine ejus vir, qui sedeal super thronum Da- vid ; nam loco illius nou regnavit filius, sed patruus Irater Joachin. CAP. XXIII. Vgns. 1. Pastores. qui dissipatis, et disperditis ο oves pascuc mea. Pari ratione ait, et tu, o Sedecia, ín iniqnitate persistis, et es in causa ut pereat multitudo. Et Ezechiel :aulta in eos effatur, ipseque Jere- mias, et vide in eos poenas acerbiores ; hi enim in terra aliena. pereunt, iis vero qui decepti sunt post liec promittit regressum, malorumque liberationem et principes bonos, Cousidera ubicunque presentem justitiam. σεις. 5. Ecce dies veniunt, dicit Dominus, et stare (aciam David Orientem justum, et regnabit Bex Justus. De Zorobabel sermo est. βελτίονος Ὑενοµένου ὥστε xai ὅταν AMdym* Οὐ μὴ καθίσῃ ἐπὶ τοῦ θρόνου ἀπὸ τοῦ σπέρµατος αἎ- τοῦ” εὔδηλον ὅτι τοιούτου µένοντος * πέρας Τὸρ Ja- ήσω ἐπὶ βασιλείας καὶ ἐπὶ ἔθνος τοῦ xata- σκάναι, καὶ ἐὰν ἐπιστρέψουσιν, οὐδὲν occ. Ἠειμώθη Ἰεχογνίας, ὡς σκεῦος, οὗ οὐκ ἔστειν' αὐτοῦ χρεία. Λἰχμάλωτος γὰρ ληφθεὶς ἐν ἀτιμίᾳ γέγονε, τῆς βα- σιλείας ἐχπεσών. Καὶγἀὰρ]ν ἀχάθαρτος * ἀλλά xal ἄλλως * ᾿Αχάθαρ- τος Yéyovev εἰς ἀλλοτρίαν ἀπελθὼν γην. Γη, γή, ἄκουσογ. Ἐπειδὴ οὐδεὶς οὐχ ἤχουσε τῶν ἀνθρώπων, διὰ τοῦτο πρὸς τὴν ἄψυχον Ota vexat, Τί δέ ἔστιν ἐκ- κήρυκτον; ᾿Ατιμον,φησίν ᾽Αχύλας μὲν, ἀν αύξητον φησίν͵ ὁ 6k Σύμμµαχος * Κενὺν, dxnJ.lotpuopéror. Τάδε .1έγει Κύριος Γράφον σὺ τὸν ἂνθρωπον τοῦτον éxxüpuxtov ἄνθρωπον, ἀνευόδωτον dr- ϐθρωπον ἐν ταῖς ἡμέραις αὐτοῦ. Τουτέστι, Tol; παροῦσι μαβτύρομαι, ὡς ἀλλότριον ἑαυτοῦ ὁ θεὸς τοῦτον ἐποιῄσατο, χαὶ σηµειώσασθε τὸν λόγον τοῦτον. Τοῦτο γὰρ βούλεται τὸ, γράφο» * τῷ γὰρ πλήθει γράψαι παρῄνεσεν. T5 δὲ ἀνευόδωτον, σαφῶς ἡρμήνευσεν ἐπάγων' "Οτι οὐ μὴ αὐξηθῇ ἐκ τοῦ σπέρματος αὐτοῦ dv καθήµενος ἐπὶ τοῦ θρόνου Δαθίδ. "Avi γὰρ τούτου, οὐχ ὁ vli ἔδασί- λευσεν, ἀλλ 6 θεῖος ὁ τοῦ Ἰωαχεὶμ ἁδελφός. ΚΕΦΑΛ. ΚΙ». * *Q οἱ ποιμένες οἱ ἁπο..Ίύντες, καὶ διασκορ- πίζοντες τὰ πρόδατα τῆς νομῆς µου. Τὸν ὅμοιον, φησὶ, τρόπον, καὶ σὺ, à Σεδεχία, παρανομῶν διατελεῖς, χαὶ αἴτιος ἁπωλείας τῷ πλήθει flvg. Καὶ 6 Ἰεζεχιλλ πολλὰ xav' αὐτῶν orat, xal αὐ- «bg ὁ Ἱερεμίας, xat ὅρα χαλεπωτέραν xav' αὐτῶν τὴν τιµωρίαν. θὗτοι γὰρ ἀπόλλυνται En* ἁλλοτρίας: τοῖς δὲ ἁπατηθεῖσιν ἐπαγγέλλεται μετὰ ταῦτα ἂν- οδον, xaV χαχῶν ἁπαλλαγὴν, καὶ ἄρχοντας χαθαρούς. δε πανταχοῦ τὸ δίχαιον. *'Idov ἡμέραι ἔρχονται, Aéyec Κύριος, καὶ στήσω τῷ Δαθὶδ ἀνατο.λὴν δικαίαν, καὶ βασιλεύσει Ba- σιἀἆεὺς δίκαιος. Περὶ τοῦ Ζωροδάθελ λέγει. Symmachus pro Orientem. justum, Germen justum Ὁ Σύμμαχός φησιν ἀντὶ τοῦ, 'AvatoAhy δικωίαν, reddidit : hoc. de Christo dictum est , ut. quidam affirmant, latenter. Historice vero de Josedech. Et opportune probos largitur principes, postquam eos yer poenas prudentiores reddidit, quando et utilitas capi poterat, ignavia fastuque sublatis. Vgts. 6. Et hoc nomen ejus, quod vocabit eum Do- minus Josedec. Apud prophetas Josedec interpretatur princeps justice mostre : quasi diceret, quemadmodum pro- pletz ad mentem Dei loquentur, sic et ipse justus elf:ctus, ad justitiam populum addunt. ! Jerem. xvin, 7. BAdetnya δίκαιον’ περὶ Χριστοῦ τοῦτο εἴρηται, uc φασί τινες, ἐγχεχρυμμένως. Κατὰ δὲ ἱστορίαν περὶ Ἰωσεδέκ.Καὶ εὐχαίρως δίδωσι τοὺς ἀγαθοὺς ἄρχοντας, ὅτε αὐτοὺς Ex τῆς τιμωρίας σωφρονεστἑρους ἐποίησεν, ὥστε χαὶ εὐπαράδεχτον γενέσθαι τὴν ὠφέλειαν, τῆς ῥᾳθυμίας χαὶ ἁλαζονείας ἀνηρημένης. Καὶ τοῦτο ὄνομα αὐτῷ, ὃ κα]έσει αὐτὸν Κύριος ἹἸωσεδέκ. Ἐν τοῖς προφήταις οὐ, ἹἸωσεδὲχ, ἑρμηνεύεται ἄρχων δικαιοσύνης ἡμῶν, ἵνα εἴπη, ὅτι, ex προ- φῆται κατὰ γνώµην τοῦ θεοῦ φθέγγονται, οὕτω xal αὐτὸς δίχαιος Ὑενόµενος εἰς δικαιοσύνην ἄξει τὸν λαόν. 915 Συγετρίδη ἡ καρδία uov. Τοῦτό φησιν, ὅτι Ἐγὼ μὲν, ἰδὼν τὴν δόξαν τοῦ θεοῦ ἐξέστην ΄ οὗτοι δὲ οὐδὲ τὴν τιµωρίαν δε- δὀίκασιν. Καὶ ὀγένετο ὁ δρόμος. ᾿ Τουτέστιν, f| σπουδὴ ἐπ οὐδενὶ καλῷ. Ἔστε ἑσπούδαξον, ἀλλ' οὐκ ἐπὶ χρηστοῖς πράγµασιν. "Οτι ἱερεὺς xal προφήτης ἐμο.λύνθησαν. Ἐμοὶ δοχκεῖ τὰς µοιχείας λέγειν ἓν αὐτῷ τῷ οἴχῳ, ἀπὸ τοῦ ἀξιώματος ἱερεύς * ἀπὸ τοῦ τόπου, iv τῷ οἴκῳ' ἀπὸ τοῦ πράγματος, πονηρίας µοιχείας. Τί τούτου χαλεπώτερον; εἰ xal τοῖς ἄλλοις ἠπίστουν, τοῦτο ἰκανὸν ἑλέγξαι αὐτῶν τὴν «ovnplav* ἀἆλλο- τρίους διώρυττον Υάµους, ἀπεμαίνοντο ταῖς γυναιξίν. Διὰ τοῦτο γενέσθω ἡ ὁδὸς αὐτῶν. "Opa, πῶς πάλιν o0 παρὰ πόδας ἐπάγει τὴν xa- xlav, ἀλλὰ δίδωσι προθεσμίας. sica ἵνα μὴ &va- δολ εἰς ἀπιστίαν αὐτοὺς καὶ χαχίαν ἀγάγῃ, áva- μιμνῆσχει τοὺς τὰ αὐτὰ πλημμελοῦντας αὐτοῖς, xal χαλεπώτερα παθόντας. Καὶ ἐν τοῖς προφήταις Σαµαρείας. Ἐχεῖνοι, εἰ xai μηδὲν ἕτερον, τὸν Βάαλ προεδάλ- λοντο οὗτοι δὲ ἐμέ. * Kal ἐν τοῖς νψευδοπροφήταις ἑώραχα φρικτά. Ἱερουσα1ἡὴμ Ὅ 'E6paloc, zspvppuéva, ἵνα εἴπῃ, οὐδὲν ἀληθὲς | λέγοντας, ἀλλὰ κατὰ φιλοτιμίαν τοὺς λόγους ποιου- µένους * ταῦτα δὲ χατὰ σύγχρισιν τῶν ψευδοπροφη- τῶν τῶν ἐν Σαµαρείᾳ λέγει, ὅτι ἐκεῖνοι x&v τάξει τινὶ ἐδόχουν λέγειν ἅπερ ἔλεγον, ὡς βωμὸν ἔχοντες, C xai δαµάλεσι προσχυνοῦντες, xal τὴν λοιπὴν εὖτα- ξίαν δοχοῦντες φυλάττειν, εἰ xol παρανόμως οὗτοι ἕε τὴν ἐχείνων χαχίαν ὑπερέδησαν τῇ παρανοµίᾳ. Οὐ γὰρ συνεχώρουν τὸν παρὰ τοῦ Θεοῦ φόδον ἑγχαθίσαι τῇ διανοίᾳ τῶν ἀχουόντων * τὴν ὑπόθεσιν πᾶσαν τοῦ γενέσθαι βελτίους ἀνῄρουν, καὶ κατεῖχον kv τῇ πονηρίᾳ τοὺς ἀνθρώπους ἅπαντας. Kal ἀντιλαμδανομέγους. Οὐ µόνον, φησὶν, οὐκ ἑνουθέτουν ἀνθρώπους (ἀπὸ Y&p τοῦ µέρους «b πᾶν ἐσήμανεν) ἀποστρέ- φειν ἀπὸ τῶν πονηριῶν, ἀλλὰ xal συνηγόρουν αἎ- τοῖς, ὡς £x τούτου μᾶλλον ἐπιτρίθεαθαι αὐτοὺς εἰς . xaxíav. Ἐγενήθησάν pot. Tiva οὐχ ἱχανὰ παιδεῦσαι ἐχεῖνα ; οὕτως ἀτερπὴς xai φοδερὰ ἡ ὄψις τῆς γῆς, χαθάπερ σῶμα διὰ παντὺς ἐμπεπρησμένον. Διὰ τοῦτο. Οὐχὶ τῇ φύσει, ἀλλὰ τῇ διαθέσει προϊέμενον. Όταν μὲν γὰρ αὐτῇ τῇ φύσει πικρὸν ᾗ, πολλὰς ἔνι παραμυθίας εὑρεῖν, καὶ τόπους ἀμείδομεν, χαὶ παρὰ τῶν ἑχόντων ἁἀπολαδόντες, xal ἕτερόν τι προσάγο- pev. Ὅταν δὲ αὑτὺ τὸ αἰσθητήριον διεφθαρµένον ?, οὐδεμία λοιπὸν ἴασίς ἐστι. Βέλτιον οὖν τὰς alc0fj- σεις ὑγιαίνειν, f| τὰ στοιχεῖα πτικχρὰ ὅταν [ὄντα.] μεθ) ἑαυτοῦ περιφέρῃ [περιφέρειν]. "Ott ἀπὸ τῶν προφητῶν Ἱερουσα.λήμ. Πάλιν τὴν αἰτίαν τίθησιν ' οὖκ ἤρκεσεν αὐὗτοῖς FRAGMENTA IN JEREMIAM. A Vins. 9. Conrüum esi cor meum, 046 Hoc ait, quoniam ego quidem conspects Dei stu- pore correptus sum glorie, hi vero ne supplicium quidem timent. Vgns. 10. Et factus est cursus. lloc est studium eorum nullum ad bonum. Itoque studebant, sed non ad bonas res. Vgns. 11. Quia sacerdos et propheta polluti. sunt. Mihi videtut innuere adulteria in ipso templo, ex dignitate sacerdos; ex loco in :de ; a re scelus adul- terii erant. Hoe satis ad coarguendam eorum iinpro- bitatem ? alienas effodiebant nuptias, maximo furore iu mulieres ferebantur. Vgns. 43. Idcirco via illorum fiat. B Viderursus ut non repente inferat calamitatem, sed moram temporia dat. Deinde ne procrastinatio eos in infidelitatem nequitiamque induceret, de iis meminit qui illis similia deliquerant, et graviora passi sunt. Vgas. 13. Et in prophetis Samaric. lili etsi nil aliud, Baal proponebant ; hi vero me. Vgns. 14. Et in pseudoprophetis Jerusalem vidi horribilia. Hebr:eus habet, confusa, quasi diceret, nullam ve- ritatem dicentes, ged tantum vut honores assequan- tur verba facientes, et hsc per comparationem pscudoproplietarum, qui erant in Samaria : quod illi et ordine quodam viderentur pronuntiare qus dicebant, cum et aram haberent, et vitulos ado- rarent, et reliqua congruo ordine tametsi contra jus fasque servarent; hi autem eorum: malitiam linpietate superarint. Nam non permittebant ut in animis audientium Dei timor ageret radices, occasiones omnes per quas illi probiores evaderent, ipsi tollebant, omnesque homines in improbitate detinebant. Et suscipientes. Nou tantum, ait, homines non instruebant (ex parte enim totuin expressit), ut averterent se a ne quitiis; sed et illis opem ferebant, ut propterea illi magis in improbitate proflcerent. D Facti sunt. mihi. Quem illa non erudirent? ita tristis injucundus- que terre aspectus, tanquam corpus omní ex parte combustum. Vins. 15. Propterea hec. Non natura, sed ex affectu sbjicicente : cum enim suapte natura amara est, multa licet adhibere remedia; et loca mutamus, et ab habentibus acci- pimus, et aliud quidpiam assumimus. Quando vero sensorium ipsum corrnptum est, onme medicamen- tum. inutlle est. Melius itaque est sensus habere sanos, quam elementa amara secum deferre. Quia a prophetis Jerusalem. lrsus causam proponit : non fuit illis satis maja 947 SUPPLEMENTUM AD 8. J. CIIRYSOSTOMI OPERA. in civitate diffundere, sed et eorum qua alii passi Α µέχρι τῆς πόλεως στῆσαι τὰ δεινὰ, ἀλλὰ xal τῶν sunt, ipsi fuere auctores. VgaBs. 16. Sic dicit Dominus. Πιο sententie sunt: undenam, quzso, liquet ? quia falsa dicunt ; quia maliti:e favent ; quia segni- tiem augent. Vgn8. 18. Quoniam quis est in substantia Dei, et vidit, et audivil sermonein ejus ? Hoc est, quis eorum qui se anteponunt prophe- tis, divinam vim pertulit, et Spiritu sancto dignatus hzec locutus est? quasi diceret : lebus ipsis divinze voluntati resistentes ostenduntur, cum veris pro- phetis se opponant, cooperantes idolorum obse- quiis. Hoc est, quis Deum videre potest? Symmachus ἑτέροις συµθάντων αὐτοὶ γεγόνασιν αἴτιοι. Οὕτω «έχει Κύριος. Ταῦτα ἀποφάσεις &lal* πόθεν, εἶπέ por, δηλον; ὅτι ψευδῆ λέγουσιν, ὅτι xaxà ἐπιτείνουσιν, ὅτι ῥᾳθυ- μίαν αὔξουσιν. * "Oti εἰς ἕστη ἐν ὑποστήματι Κνρίου, xal εἶδε, καὶ ἤκουσε τῶν .Ίόγων αὐτοῦ; Τουτέστι, τίς τούτων τῶν ἑναντιουμένων τοῖς προφῆταις ἀνέμεινε θείαν ἑνέρχειαν, χαὶ ἀξιωθεὶς Πνεύματος ἑλάλησε ταῦτα ; ἵνα εἴπῃ, Ἐξ αὐτῶν τῶν πραγμάτων δείχνυνται μαχόμενοι τῷ θείῳ βουλῃ- ματι, ὅτι τοῖς ἀληθέσι προφήταις μάχονται συµ- πράττοντες τῇ τῶν εἰδώλων θεραπείᾳ. Τουτέστι, τίς δύναται τὸν Θεὺν ἰδεῖν; Σύμμαχός ait : Quis enim affuil in consilio, et quis audivit ? Quo- B φησι * Τίς γὰρ παρῆν ἐν ὁμιλίᾳ, xal τίς δὲ ἤχουσε; nam igitur modo vos audisse asseveratis? Vgns. 929. Quod εἰ stetissent in eubstantia, et au- dissent. verba mea, insiruzissent. utique populum meum, et averlissent a via eorum prata. Hc est, Si perdurassent in legibus meis, et meam graliam exspectarent, utique populum pieta- tem edocerent. : Non minimum indicium : non quacunque regula prophetam et pseudoprophetam constituit. "Vgms. 20. Deus appropinquans ego sum, dicit Dominus, et non Deus de longe. Si abscondetur homo in absconditis , et ego non videbo eum, dicit Dominus? . Hoc est, loquentes qux jucunda sunt, decipere, el a via traducere eos excogitant, et iis qui istorum ignari sunt in suspicionem agilis tanquam a me wiissi. Quare meam animo non dignitatem volui- siis, quod cuique adsim, ita υἱ videam, nec sicut homines ignorem qua operamini ; tametsi longe a vestris sim cogitationibus. Quis est enim ex vobis qui mente aliquid meditetur, quod et me fugiat? id quippe indicat : Si abscondetur homo in abscon- ditis, et ego non videbo eum ? hoc est, si in abscon- dito proprii aliquid occultare cupit cogitatus, meamque lateat notitiam ? Quod eos ad pravitates compulerint scio. Unde- nam? Prasensego sum, ubique adsum. Nam si prophetis non przsentibus dat szpe ipse ut sciant Πῶς οὖν ὑμεῖς λέγετε ἀχηχοέναι ; * Kal εἰξστησαν ἐν τῇ ὑποστάσει, καὶ ἤχουσαν τῶν «1όγων µου, ἑδίδασκον àr τὸν JAuór µου, καὶ ἀπέστρεφον ἀπὸ τῆς ὁδοῦ αὐτῶν tnc πονηρᾶς. Τουτέστιν, El ἐνέμενον τοῖς ἐμοῖς νοµίμοις, καὶ τὴν παρ ἐμοῦ χάριν ἀνέμενον, πάντως ἂν sücé- θειαν τὸν λαὺν ἑἐδίδασχον. 00 μικρὸν τεκµήριον * οὐχ ὁ τυχὼν χανὼν ὄρος προφητείας xat ψευδοπροφητείας. ' θεὸς ἑγγίζων ἐγώ εἰμι, «έχει Κύριος, xal οὐχὶ θεὺς πόῤῥωθεν. Κρυδήσεται ἄνθρωπος 6v κρυρίοις, καὶ ἐγὼ οὐχ ὄψομαι αὐτὸν, φησὶ Ko- poc ; Τουτέστι, Καθ) ἡδονην τῷ πλήθει λαλοῦντες, ἁπατᾷν αὐτοὺς ἑνομίζετε: xat τοὺς οὐχ εἰδότας εἰς ὑποψίαν ἄγετε, ὡς παρ᾽ ἐμοῦ ἀποστελλόμενοι. Διατί μὴ λογίζεσθε τὴν ἐμὴν ἀξίαν, ὡς ἑχάστῳ πάρειµ:, ὥστε xal τὰ βουλεύματα εἰδέναι; χαὶ οὐχὶ κατὰ τοὺς ἀνθρώπους πὀῤῥωθεν ὢν τῶν ὑμετέρων λογισμῶν, ἀγνοῶ ἃ πράττετε. Τίς γάρ ἐστιν ἐξ ὑμῶν, ὃς χατὰ βουλήν τι σχέπτεται͵, xai λανθάνει ἐμέ; τοῦτο γὰρ μηνύει, El χρυδήύεται ἄνθρωπος ἐν χρυφίοις, καὶ ἐγὼ οὐκ ὄψομαι αὑτόν ; τουτέστιν, Ἡ Ev ἀποχρύφῳ τις τῆς ἑαυτοῦ διανοίας χρύψφαι βούλεται, xal λαν- θάνει µου τὴν γνῶσιν; "Ott εἰς πονηρίας αὑτοὺς ὤθησαν, οἶδα. Πόθεν οἶδα: Παρὼν ἐγώ εἰμι' πανταχοῦ πάρειµι. El γὰρ τοῖς pi παροῦσι προφήχχις δίδωσιν εἰδέναι τὰ παν- qui ubicunque aguntur, multo magis ipse scit. .Αἱ ϱ ταχοῦ πολλάκις, πολλῷ μᾶλλον αὐτὸς olócv. ᾽Αλλ’ non dicit hoc; sed, Deus appropinquans ego sum ; ubique praesens sum; quod indubitatum est indi- cium, nihil illum nescire. VgRs. 95. Et non Deus de longe. Siculi enim lux ubique praesens est, ita et Deus. Vrms. 24. Nunquid non colum εἰ ierram | ego impleo ? Novi, inquit, quomodo prophetias componant : suspicionis indicium est, iniquis iniqua vaticinari, deinde si narraverit, suspicio manifesta erit. VgRs. 28. Quid palea ad triticum? ait Dominus ? Optime ad comparationem prophetarum cum pseudoprophetis hoc adjunxit; quasi diceret : Nulla οὗ λέγει τοῦτο, ἀλλὰ, θεὺς ἐγγίζων ἐγώ elus παν- ταχοῦ πάρειµι’ ὅπερ ἀναμφισθήτητον τεχμήριον ἦν τοῦ πάντα εἰδέναι. Καὶ οὐχὶ θεὺς πόῤῥωθεν. "Ὥσπερ γὰρ τὸ φῶς πανταχοὺ πἀρεστιν, οὕτω χαὶ ὁ θεός. Mi] οὐχὶ τὸν οὐραν ὃν καὶ τὴν γῆν ἐγὼ π.ληρῶ:ς Οἶδα, φησὶ, πῶς συντιθέααι προφητείας. ὑποψίας τεχμήριον τὸ τοῖς πονηροῖς προφητεύειν τὰ πονηρά’ εἶτα xaX &ày διηγἠσηται, φανερὰ ἔσται. * Τί τὸ ἄχυρον πρὸς τὸν σῖτον, φησὶ Κύριος; Καλῶς τῇ συγχρίσει τῶν προφητῶν πρὸς τοὺς Φευδοπροφήτας ἐπήγαγε τοῦτο ἀντὶ τοῦ, Σύγχρισις 949 FRAGMENTA IN JEREMIAM. 950 οὐδεμία ἀχύρου πρὸς oivov. 'O μὲν γὰρ zpóotpóc Α comparatio est palez cum tritico. Hoc namque aptum ἐστι, xal πρὸς ἀνθρώπους σύστασιν συντελεῖ. 0ὐδὲν δὲ χρῄσιμον ἀνθρώποις ἄχυρον, àXX 3) ῥίπτεται 7) ἁλόγων τροφὴ γίνεται. Οὕτω, φησὶ, καὶ τῶν προφη- τῶν οἱ λόγοι τρέφουσι φνχάς. Οὐ μὴν ὁ λόγος τῶν ψευδοπροφητῶν δύναταί τι συντελεῖν πρὸς χέρδος &v- θρώπων, πλὴν εἰ µή τι τοῖς ἐξ ἁλογίας πειθοµένοις, παραμυθίαν τινὰ παρέχει, οὐ χέρδος, χαὶ ἐπάγει, Ovx οὕτως τουτέστιν οὐδεμία σύγχρισις. * 0l .Ἰόγοι µου ὥσπερ πὺρ, «ἐγει Κύριος, xal ὡς xéJsxvc κόπτων πέτραγ. Τουτέστιν, Οἱ διὰ τῶν προφητῶν λόγοι ἀληθεῖς xa ἑνέργειαν ἔχοντες. Ιδοὺ ἐγὼ διὰ τοῦτο πρὸς τοὺς προφήτας. Πῶς ἐμοὶ δοχοῦσι τῶν προφητῶν ἀχούοντες µι- μεῖσθαι αὐτοὺς Éviot, f) ἑτέρων διηχουµένων ἀχούον- τες, χαθάπερ ὄφις. Διὰ τοῦτο xaX ὁ Ἰεζεχιῆλ φησι, ὅτι Ἐάν Σ16ῃ, «qno, προφήτης, ἐγὼ Κύριος ἐπ.ιάνησα αὐτόν' οὐ γὰρ συγχωρεῖ μαθεῖν λοιπόν’ διὰ τοῦτο xa τὸ λῆμμα λέχει ἀνελεῖν. Ιδοὺ ἑγὼ πρὸς τοὺς προφήτας. Προφητείας γλώττης τὰς φευδεῖς χαλεῖ' οὗ γλὠΦσ- σης δέ εἰσιν αἱ ἀληθεῖς προφητεῖαι. Kal νυστάζοντας νυσταγμὺν αὐτῶν. Πολλοὶ γὰρ εἴδη ἐπετήδευον προφητείας διὰ ὕπνων, διὰ χρησμῶν. ᾽Αλλὰ παραμυθῄσονται πρὸς vb παρόν. Καὶ Anppa Κυρίου. Καὶ ποία βλάδη; ἐπειδῆ ἐχεῖνον προσεποιοῦντο λήφεσθαι , τὴν ὁμωνυμίαν ἀναιρεῖ. Λαμθάνειν γὰρ καὶ οἱ δχίμονες Ἠδύναντο xal ἑνομίζοντο ὑπὸ θεοῦ λήφεσθαι. ἸΑλλ' οὐχ ἔστι τοῦτο. ΚΕΦΑΑ. ΚΔ.. * Καὶ ἔδειξέ µοι Κύριος δύο xaAd0ovc σύχων κειµένους κατὰ πρόσωπον ναοῦ Κυρίου μετὰ τὸ ἁποικίσαι Ναδουχοξονόσορ βασιλεὺς Βαδθυ.λῶνος τὸν Ἰεχονίαμ υἱὸν Ἱ]ωακεὶμ βασιλέα Ιούδα. Elsa μετ) ὀλίγα, 'O κἀάλαθος ó slc, σύχων χρηστῶν σφόδρα, óc σῦχα πρώϊμα, καὶ ὁ xd Aa0oc ὁ ἕτερος σύχων πονηρῶν σφόδρα, τῶν μὴ βιδρωσκχοµένων ἀπὸ πονηρίας αὐτῶν , xaX τὰ ἑξῆς. Ταύτην τὴν ἔννοιαν ἔχει dj ὁπτασία αὕτη τοῦ προ- est nutritioni, substantieque bominum mazime proficuum. Verum palea ad hominum usum nibil confert, sed vel rejicitur, vel animalibus qus ra- tione carent destinatur in cibum. Sic ait, et prophe- tarum sermones animam enutriunt, cum pseudo- prophetarum oratio nihil proficere queat ad homi- num utilitatem, nisi fortasse aliquid hominibus iis quibus sine ratione suadetur, solatii potius praebeat, quam lucri et utiliaà, et subdit, Non sic : nulla videlicet comparatio. * Vgns. 29. Verba mea sicut ignis, dicit Dominus, et sicul securis cadens petram... Quasi diceret: Sermones prophetarum veraces, et efficaciam habent. Vxns. 30. Ecce ego propterea ad prophetas. Quomodo nihi quidam videntur prophetas audientes eos :»mulari, vel alios qui hac narrant audientes, velati serpens. Quapropter et Ezechiel ait : Si venerit propheta, Ego Dominus decepi illum, nec enim amplius dicere permittit, ideoque etiam ait se ablaturum. VEns. 91. Ecce ego ad prophetas. Prophetia lingus, mendaces nuncupat; haud enim lingua sunt prophetiz| veraces. Et dormitant dormitationem suam. Multi enim coucinnabant prophetias per somnia, per oracula. — Sed hoc tewpore eonsolabuntur. Vrns. 54. Eb assumptionem Domini. Et quod hinc damnum? Cum illi se occepturos simularent, 2quivocum tollit, Poterant. enim et dx:mones accipere, et 4 Deo putabantur accipere, at non est hoc. CAP. XXIV. Vas. 1, 9. Et ostendit mihi Dominus duos cala- ihos ficuum positos ad (aciem templi Domini, post- quam transtulit. Nabuchodonosor rex Babylonis Jechoniam filium Joachim regem Juda.. Et paucis interpositis : Calathus unus. ficuum bonarum valde, sicut ficus primi temporis, el calathus alter ficuum malarum valde, que noun comedentur pre malitia εκα. Et qua$ sequuntur. Visionis hujus sensus hic est. Manifestum cst φήτου. "Οτι μὲν οὖν ἐπὶ τοῦ Σεδεχίου γέγονε, δῆλον. ϱ) autem eam. tempore Sedecie contigisse. Idque ex Καὶ δείχνυσι τὰ ῥήματα. Αἰχμαλώτων δὲ γενοµένων τῶν περὶ τὸν Ἰωαχεὶμ, ἔφασκον οἱ ἐπὶ τοῦ Σεδεχίου, ὡς Οὐδὲν πεισόµεθα δεινὸν ἡμεῖς παρὰ Βαθνλωνίων, πράττοντες δίχαια, ἐπείπερ χαχοὶ γενόμενοι ἐχεῖνοι xaX ἀσεθεῖς,οἵ τε προπάτορες οἱ ἡμέτεροι αἰχμάλωτοι γεγόνασι. Διὰ τοίνυν ταύτης τῆς ὁπτασίας δείχνυσιν ἐχείνους ἄμεινον τούτων ὁ θεός. Καὶ ὥσπερ, qnot, τὰ σῦχα τὰ χρηστὰ περὶ πολλοῦὺ ἄν τις ποιῄσαιτο, οὐδ) ἀπολύειν οὐδὲ ῥίπτειν ἐθέλων ἐξ αὐτῶν τι, οὕτως xai αὐτὸς περιεποιῄσατο τοὺς ἀπελθόντας' «rst δὲ, κἀ.λαθον σύχων χρηστῶν, ἑχείνην τὴν ἀποιχίαν᾽ ἐπειδῆπερ μετὰ τοῦ πλήθους , χαὶ ὁ δίχαιος παρε- λήφθησαν, οἶκος Δανι]λ, xaY οἱ τρεῖς παῖδες, xal Ἐξεχιρλ, καὶ ef τις xav! ἐκείνους ἐτύγχανε. Καὶ verbis ipsis patet. Captivis adductis illis qui una cum Joachim erant ii qui cum Sedecia. adliuc vivebant, asserebant se nulla inala perpessuros a Babyloniis, dummodo justa operarentur; quaudo eorum majores ideo captivi abducti fuissent, quod impii malique essent, lgitur visione bac Deus osteudit illos hisce fuisse ineliorea, et quemadmo- dum ait, ficus bonas quis magni sstimal» ità ut ex his nihil vel relinquat, vel rejiciat, sic οἱ ipse magni duxit abductos ; vocat autem calathum ficuum bonarum, iranslationem illam : quando una cum multitudine et justi abdueti suut, qualis Daniel, οἱ tres pueri, et Ezechiel, et si quis alius eorum similis. Et quemadmodum, ait, malz rejiciuntur, cum nul- 951 lius sint utilitatis, sic omnes consumam : eorum nullus sit usus, sed omnino.in impietatem conversi, nulla proprium Dominum memoria com- plectantur. Ficuum vero malarum calathum 608 Aominavit, quod nullus in eis reperiretur justus. Quid sibi vult imago calathorum ficuum, que admodum tenuis est ? Sed causa tenuitatis humilis est status rerum illius temporis. Nam et alibi amorem erga eos declarare volens, niliil magnum, nihil vere appetibile assumit, sed ficus, οἱ uvas, Quasi uvam inveni Israel in deserto et tanquam scopum in ficulnea, precocem?*. Hic igitur amorem erga eos quern ostensurus erat, odiumque erga eosdem per hanc imaginem notificat. Et ante fa- ciem templi Domini; ut sententiam inde latam ostenderet. VRs. 5. Et dixit Dominus ad me. , Cujus rei gratia eum iuterrogat? ut fidem ser- nioni faceret, et populus ex ipsa responsione sen- lentiam audiret. Vgns. 4. Et factum est. Quis alius modus esse queat aptior ad corrigen- dum ? differentiam ostendit. Quid cnim si adhuc in patria sitis, sed vitiorum pleni? quid vero si captivi illi, sed mei amantes? hoc vero illuc tendit, ut eos permitteret, neque putarent sux virtutis esse quod remanerent. Vgns. 6. Et reedificabo. Vides illud et non perpetuum non esse? nam eos slestruxit. Vgns. 7. Et dabo eis cor. Si igitur tu es qui das cor, cur illad antea non prastitisti? neque enim tunc. accepti erant. ante ponas et correctionem. Vide omnium bonorum lioc caput : et causam subdit, quia revertentur ; sed similitudo non permittit, Quae enim semel cor- rupta sunt, redire non possunt, et fleri bona. Sed bona quidem, ait, permanent; qui vero mala sunt, nequaquam. Verum hsc non ad naturam, sed ad voluutatem spectant, Qualitatis enim est differen- tia, non essentie. Quod si dixeris, Quare et his bona non pollicetur ? quoniam propter hoc his timorein auget, ne vel experimentuin capiant. Et qui habitant. Ne, inquit, confidite tanquam sociis fultí; tan- tim enim abest ut vobisaliquam opem sint. laturi, ut et ipsi capiendi sint : nec sola captivitas erit, scd mala progredientur ulterius. Et erunt in opprobrium. hnmortalis erit vestras punitionis memoria, omnibusque hominibus nota. CAP. XXV. VgRs. 4, Verbum quod (actum est. ! (so. ix, 10. SUPPLEMENTUM AD S. J. CHRYSOSTOMI OPERA. cum A ὥσπερ, qnot, τὰ πονηρὰ ῥίπτεται, οὐδαμῶς ypfjmuua τυγχάνοντα , οὕτως πάντας διαφθερῶ ἀχρήστους ὄν- κας, χαὶ εἰς ἀσέδειαν ἐχχλίναντας, παντελὼς οὖδε- μίαν μνήμην τοῦ ἑαυτῶν Δεσπότου ποιουµένους. Πον ηρῶν δὲ σύχων xdAa00r τούτους ὠνόμασε διὰ τὸ μὴ εὑρεθῆναι αὐτοῖς δίχαιον. T βούλεται fj εἰχὼν τῶν χαλάθων τῶν σύχων, εὖ- τελὴς οὖσα σφόδρα; Αλλὰ τῆς εὐτελείας f) ταπει- νότης αἰτία τῶν τότε * χαὶ γὰρ χαὶ ἀλλαχοῦ τὸ φίλ- «pov τὸ περὶ αὐτοὺς δηλῶσαι βουλόµενος, οὐδὲν τῶν μεγάλων χαὶ ὄντως ποθεινῶν τίθησιν, ἀλλὰ σῦχα xal σταφυλάς. Ὡς σταφυ.ὴἡν εὗρον τὸν Ἱσραὴἡ. ér ἑρήμῳ, καὶ ὡς σκοπὸν ἐν συκῇ πρώίμον. "Ev- ταῦθα οὖν τὸ κατ αὐτῶν φίλτρον, ἃ μέλλει περὶ ἐχείνους ἐπιδείχνυσθαι, xal «b piso; τὸ περὶ τού- D τους διὰ τῆς εἰχόνος παρἰστησι. Καὶ χατὰ xpóc- oXov τοῦ ναοῦ Κυρίου * iva δείξη τὴν ἀπόφασιν ἐχεῖθεν ἐξενηνεγμένην. Καὶ εἶπε Κύριος πρός µε. Ἰΐνος ἕνεχεν αὑτὸν ἐρωτᾷ ; ἵνα ἀξιόπιστον vorfjam tbv λόγον, xal ἀπὺ τῆς ἀποχρίσεως λάθῃ τὴν ἀπό- φασιν ὁ λαός. Kal ἐγένετο. Τί τούτου τοῦ τρόπου διορθωτιχώτερον; ἔδειξε τὴν διαφοράν. Τί γὰρ, εἰ τὴν πατρίδα ἔχετε ἔτι , ἀλλὰ διεφθαρμένοι &acé ; εί δὲ [si] v αἰχμαλωσίᾳ Exslvot, ἀλλά προσφιλεῖς µοί clot; τοῦτο δὲ ποιεῖ, ἵνα µετα- ϐθάλωνται, xal ph νοµίσωσιν ἐξ οἰχείας ἀρετῆς ἀπομεμενηχέναι. Καὶ ἀνοικοδομήσω. 'Opde ὅτι τὸ, οὐ μὴ, οὐχ εἰς διηνεχές act ; καὶ γὰρ χαθεῖλεν αὑτούς. Kal δώσω αὐτοὶῖς καρδίαν. El τοίνυν σὺ δίδως τὴν χαρδίαν, τίνος ἕνεχεν ox ἔδωχας πρότερον; οὔτε γὰρ σαν τότε δεχτοὶ πρὸ τῶν τιμωριῶν καὶ τῆς διορθώσεως. "Opa τὸ µέ- γιστον τῶν ἀγαθῶν τοῦτο” xal τὴν αἰτίαν λέχει, ὅτι ἐπιστραφήσονται’ ἀλλὰ fj εἰχὼν οὐχ ἀφίησιν. Οὐ γὰρ ἔστι τὰ ἅπαξ διαφθαρέντα ἑἐπανελθεῖν, καὶ γενέσθαι χαλά. Ἁλλὰ τὰ μὲν χαλὰ, φησ]ὶ,μένει’ τὰ δὲ μὴ καλὰ, οὐχέτι. Αλλ' οὐχ ἐπὶ τῆς φύσεως , ἀλλ ἑχὶ τῆς προαιρέσεως εἴληπται. Περὶ γὰρ τὴν ποιότητα ἡ διαφορἀ, οὐ περὶ τὴν οὐσίαν. El δὲ λέγεις ' Τίνος οὖν Évexev οὐχὶ xal τούτοις δίδωσιν ἑπαγγελίας χρηστάς; D "Οτι διὰ τοῦτο τούτοις ἐπιτείνει τὸν φόδον, ἵνα μηδὲ πεῖραν λάδωσιν. Καὶ τυὺς xarouovrtac. Mh θαβῥεῖτε, φησὶν, ὡς συμµαχίαν ἔχοντες' οὗ γὰρ δὴ οὐ μὴ προστήσωνται ὑμῶν, ἀλλὰ xal αὐτοὶ ληφθήῄσονται χαὶ οὐ τῇ αἰχμαλωσίᾳ µόνον, ἀλλὰ περαιτέρω προθήῄσεται τὰ χαχά. Καὶ ἔσονται εἰς ὄνειδος. ᾽Αθάνατος ὑμῶν τῆς χολάσεως ἡ μνήμη, καὶ δήλη «at ἀνθρώποις. ΚΕΦΑΛ. ΚΕ’. 'Ὁ «ἰόρος ὁ γδγόµεγος. 955 FRAGMENTA IN JEREMIAM, 964 MàAXet. λοιπὸν ὀρίξειν τῆς τιμωρίας τὸν χρόνον, A — Tam igitur poenarum tempus statuturus esL, seu καὶ την ἁπόφατσιν ἐχφέρειν. - Καὶ éAáAnca πρὸς ὑμᾶς ὀρθρίζω». Δι ἑνὸς προφήτου ταῦτα συνεχἠς. xal γὰρ καὶ διὰ τῶν ἄλλων ἐλάλησα ΄ χαὶ οὐ διέλιπον ἀεὶ λαλῶν, καὶ ἐλάλησα οὖδὲν φορτιχόν. Τοῦτο xal ὁ Χριστὸς motel µέλλων τὴν πόλιν παραδιδόναι τοῖς πολαμίοις, μονονουχὶ ἀπολογεῖται πρὸς αὐτούς' Ποσάχις ἠθέ- άησα ἐπισυναγαγεῖν τὰ τέχνα ὑμῶν, καὶ οὐκ ἠθε.]ήσατε ; χαὶ τὰ ἑξῆς. Διὰ τοῦτο τᾶδε «λέγει Κύριος. Mi yàp διὰ τοῦτο ἔδωχα, ἵνα πάλιν ἀφέλωμαι ; μὴ Υὰρ μισθὸν ὑμᾶς ἀπῄτησα; χαὶ γὰρ χάριτος ἂν ἔργον * οὐδεὶς τὰ δωρηθέντα ἀφαιρεῖται, ἂν μὴ σφό- ὅρα ἀνάξιος fj ὁ λαθών. 400b ἐγὼ ázoc céAAo καὶ .ήψομαι xatpidr. λξω, φησὶ, Βαθυλωνίους, ἐπειδὴ οὐκ Extavcucace: ὁρᾷς, πόθεν αὐτοῖς fj ῥᾳθυμία γέγονεν; ἐκ τοῦ ἀπι- στεῖν. Τοῦτο xal νῦν γίνεται περὶ τῆς γεέννης: μὴ γὰρ οὐχ ἑδυνάμην χολάσαι εἴγε Ίθελον; τούτου δὲ αἴτιοι οἱ φευδοπροφῆται. Οὐκ ἐπιστούσατε τοῖς ῥή- pact, πιστεύσατε τοῖς πράγµασιν. ᾿Επὶ πάντα τά ἔθνη. Tívog Évexev; ἵνα µάθης ὅτι αὐτοῦ χαθόλου τοῦ Θεοῦ fj πρὀνοια. Καὶ δου.εύσουσιν. TX ἑθδομήχοντα ἔτη φιλάνθρωπο; ὢν, οὐχὶ μετὰ τὴν τοῦ ναοῦ καθαίρεσιν ἀριθμεῖ µόνον ἕως τῆς ἑπανόδου, ἀλλὰ xal µέχρι τῆς χατασχευῆς τοῦ ναοῦ. tentiamque prolaturus. VgRs. 3. Et locutus aum ad vos, ante lucem. Per unum prophetam bec assidue, nam et per alios locutus sum, et semper loquendi nullum new feci, et nibil grave locutus sum. lloc et Christus agit, et tantum non $e excusat hostibus urbem traditurus, bis verbisutens ad illos : Quoties volui cougregare filios vestros, ei noluisiis* ? οἱ quae se- quuntur. VnBs. 8. Propterea heec dicit Dominus. Num propter hoc dederam ut. iterum auferrem ? num mercedem a vobis exegi ? Opus illud gratiz erat, nemo muneribus privatur, nisi qui recepit, se nimis indignum reddiderit. Ύεκε. 9. Ecce ego mitto, et. sumam cognutionem., Adducam, ait, Babylonios, quoniam non credidi- stis; unde eorum vecordia nata esi? ,quia mon credebant, Hoc etiam nuuc fit de gehenua : nutu si vellem poenas non possem sumere? hujus. causa sunt pseudoprophet:e. Nou credidistis sermonibus, rebus ipsis credite. Et super omnes nationes. Propter quid? ut scias universi providentiam ad ipsum Deum spectare. Vxns. 11. Et servient. Septuaginta annos, cum pius sit, non post temn- pli eversionem enuinerat tantum usque ad reditum, sed usque ad constructionem quoque templi: "O δὲ λέγω, τοιοῦτόν ἐστι. Πρὸ τῶν ἑδδομήχοντα C. dicam planius : ante septuaginta annos reduxit eos, ivy ἀνήγαγεν αὐτοὺς, xal ἑλογίσατο, xai τὰ τῖς ἀνόδου εἰς τὴν αἰχμαλωσίαν. "Όπου γὰρ οὐκ ἦν vale, οὐδὲ ἱερεὺς, οὐδὲ θυσιαστῄήριον, οὐδὲ θυσία, τί δι- ονήνοχε τῶν v αἰχμαλωσίᾳ ζώντων; xal τοῦτο δὲ τῆς φιλανθρωπίας αὑτοῦ. Διὰ τοῦτο ἐπὶ Δαρείου, φπαὶ, μετὰ τὴν ἄνοδον τοσούτων παρελθόντων χαιρῶν λέχει, Εως πότε ὑπερεῖδες, Κύριε, τὴ» 'Iepovca- Ap ; τοῦτο ἑδδομηκοστὸν ἔτος,τότε πλτροῦσθαι τὰ ἑδδομήχοντα. Ποιεῖ δὲ αὐτὸ χαὶ ἓν χολάσει, λέγων; Ἑκατὸγν εἴκοσιν ἑτῶν ἔσται ἡ ζωὴ τῶν ἀνθρώπων, xai ἑχατὸν ἔτη ζῶσιν. Ἑποίησε δὲ αὐτὸ xai ἐπὶ τῆς ἀναστάσεως) εἰπὼν γὰρ, ὅτι Τρεῖς ἡμέρας, καὶ ερεῖς voxtuc, τῇ τρἰτῃ ἡμέρᾳ ἁνίσταται. 'AXÀ' ἐχεῖνο μὲν φιλανθρωπίας fjv εἰκότως, τοῦτο δὲ ποίας φιλαν- θρωπίας;; τίνος οὖν ἕνεχεν χαὶ τὸ τριήµερον ἐποίησεν ; ὥστε πιστευθῆναι, ὅτι [τε]τελεύτηχεν πολλὰ γὰρ γίνεται διὰ τοῦτο. Τίνος οὖν ἕνεχεν o0x ἑπλήρωσεν αὐτὸ, εἰπὼν , ὅτι ἔσται ἓν τῇ χαρδίᾳ τῆς γῆς τρεῖς ἡμέρας χαὶ τρεῖς νύχτας, f| ὥστε τὸ σῶμα μὴ διαφθαρΏναι; Τί γὰρ, οὐκ Ἰδύνατο συγχρατῆσαι αὑτό: ἠδύνατο, ἀλλ᾽ ἐθούλετο πιστενθῆναι τὴν φύσιν ὡς οὐδενὸς ἁπήλαυε ξένου. Τινές φασι διὰ τοὺς µαθη- τὰς, ὥστε διακρατῆσαι αὐτῶν τὴν ἁἀσθένειαν * διὰ Y&p τοι τοῦτο οὐδὲ ἀνέμενεν αὐτὸς φανῆναι αὐτοῖς, ἀλλά τοῖς εὐαγγελίοις προδισχεῖ, χαὶ ἀνίησιν αὐτῶν thv διάνοιαν 'Απε.θε, φησὶν, εἰπὲ τοῖς ἁδε.Ίφυῖς µου ' καὶ μὴν ἠδύνατο εὐθέως φανεὶς μᾶλλον τὸ D 5 Mauhbi.xxui 57. 5 Zachar. 3, 14. 5 Gen. vi, 3. conuumeravitque ad ipsam captivitatem tempus regressus ; ubi eniin non erat templum, sacerdos, altare, sacrificium , quid differebat inter hoc, et vivere iu captivitate? et hoc ergo divine pletatis erat. Quapropter tempore Darii post regressum ait, cum tot elapsa essent tempora : Usqueque, Domine, despexisti Jerusalem ? Hic jam septuugesimus. an- πε» ut tunc compleantur septuaginta. Hoc idem et puniendo facit díceng : Cenrum viginti annorum erit vita hominum* , et centum annos vivunt. Πυο et in resurrectione fecit; nam cum diszisset : Tri- bus diebus, eL tribus noctibus*, die tertio resurgit. Sed illud sane pietatis erat, hoc autem cujusnam erat pietatis ? et cur omnino triduum exspectavit ? ut eum mortuum fuisse crederetur : nam propter hoc multa fiunt, Quare ergo illud non implevit, cum dixeriL se fore in corde terrze tribus díebus et tribus noctibus? an, ne Corpus corrumperetur : nunquid illud con- servare non poterat? poterat utique; sed volebat credi, naturam seam nihil peregrini habuisse. Quidam putant id ob discipulos factum, ut corum prospiceret imbecillitati : idcireo enim et iilis apparere ipse mon sustinuit, sed bonis nontiia exhilarat, eorumque mentem relaxat: Vade, ait, dic [ratribus meis", et certe poterat slalim appa- rens majorem suo dicto fidem sperare : sed ut eorum auditus przepararetur* ; neque enim sciebant * ibid. 9. * Matth. x5, 40. ? Joan. xx, 11. 955 SUPPLEMENTUM AD S. J. CHRYSOSTOMI OPERA. illum a mortuis resurrecturum. Vel hoc dici potest, Α ῥητὸν πιστώσασθαι’ ἀλλ ὥστε προπαρασχευασθῆναι Jonam quoque in ventre ceti exstitisse; nam cor- ruptio ipso primo die corpus imücit : ut sufficiens sit hoc testimonium, illum vita functum fuisse. Et quidem quando minatur mala tempus contrahi, et arte utitur; quando vero bona promittit, illud pro- trahit; bona enim qua dat, numerata non dat, imo, nec manifesta. Nusquam bonis (inem prsseri- bit, sed ad propositum cujuscunque, at malis ubique: Dedi vobis terram, ait, a seculo usque in seculum. Vides nullos esse terminos ? cum remittit in. capti- vitatem przfigit, et perspice, primam quidem ad cccc, secundam ad xxx, tertiam usque ad Lxxiuir annos, hanc vero post Christum esse perpe- tuam. Horum annorum meminit Daniel, Vgns. 12. Cumque impleti fuerit. Punitionem Babyloniis praedicit, ut nec modo eos hec proprio robore patrasse addiscas. * Vens. 12. Cumque impleti fuerint septuaginta anni, εἰ ulciscar svper regem Babylonis, et qua se- quuntur. Septuaginta captivitatis anni numerantur a tertio anno regni Joachim, qui regnavit post Joachaz constitutum in regem ab /Egyptio. * VgRs. 15. Sume calicem vini meri hujus de manu mea, el potare facies de illo omnes gentes, ad. quas ego mitto te ad eos. Vini meri, llebreus, amaritudinis, habet, con- spicitque hanc visionem, in populi solatium. Cum enim curis conücerentur, potiorem intuentes Baby- lonicum, quasi nulla ex Dei obsequio pararetur illis utilitas; ostendens propheta, imo per prophetam Deus, eos hac propter peccata sustinere, contra gontes vaticinatur eL reges omnes septuaginta se- ptem, vocatque Idumziam, qua nunc Batauza di- citur, quam prius possidebant qui erant ex tribu Ruben, et media pars tribus Manasses, progrediens vero inquit : VeRs. 50. Et hi, quasi calcantes. respondebunt ad omnes sedentes super terram. Οἵδε, id est, tli autem, non bene in Greco legitur : etenim ponendum erat Δάδ. Dad autem est calcantium adverbium, dum respondent ad col- ligentes. Quemadmodum igitur, ait, adverbium hoc dicentes alacri animo uvam calcant. Sic et vos calcabit Babylonius, utpote qui calcat gentes uni- versas. CAP. XXVI. Vans. 2. Sic dizit Dominus : Sta in atrio domus Domini. Jt intelligerent nihil veritum csse prophetam οἱ coram loquentem, ut si quis sententiam in. virum αὐτῶν τὴν ἀχοήν. Οὐ γὰρ Ίδεσαν , ὅτι δεῖ αὐτὸν ix νεχρῶν ἀναστῆναι. Ἡ τοῦτο ἔστιν εἰπεῖν, ὅτι xol Ἰωνᾶς ἐποίησεν Ev τῇ xoa τοῦ χύτους' ἡ γὰρφθορὰ κατὰ µίαν ἡμέραν ἄρχεται τοῦ σώματος' ὥστε ἀρ- ποῦσα μαρτυρία τοῦ [τε]τελευτηχέναι αὐτὸν αὕτη. Καὶ ὅταν μὲν xaxkà ἀπειλῇ, συστέλλει τὸν χρόνον xai σοφίζεται' ὅταν δὲ ἀγαθὰ, ἑχτείνει αὐτόν οὗ γὰρ ὡρισμένα ἔδωχεν ἀγαθὰ, μᾶλλον δὲ οὐδὲ δῆλα. Οὐ- δαμοῦ τοῖς ἀγαθοῖς ὅρον τίθησιν, ἀλλ᾽ f| τὴν ἑχάστου προαίρεσιν, τοῖς δὲ χαχοῖς πανταχοῦ * "Εδωκα ὑμῖν τὴν γῆν ἁπὸ αἰῶγος ἕως alovoc, φησίν. 'Opdc οὗ- δένα ὅρον * ὅταν δὲ πέµπῃ εἰς αἰχμαλωσίαν, ὥρισε, xai ὅὃρα ἡ μὲν πρώτη, v', fj δὲ δευτέρα, X, ἡ δὲ " τρίτη, τρία xaX ο ἔστι [ἔτη]. Αὕτη δὲ Dunvexte ἡ ἐπὶ τοῦ Χριστοῦ" τούτων µέμνηται τῶν ἑτῶν ὁ Δα- wf. Kal à» τῷ π.Ίηρωθηναι. Προλέγει τιµωρίαν τοῖς Βαθυλωνίοις, ἵνα µάθῃς ὅτι οὐδὲ νῦν οἰχείᾳ ἰσχύῖ ταῦτα ἑποίησαν. * Kal ἐν τῷ π]ηρωθῆναι ἑδδομήκοντα ἔτη, καὶ ἑχδικήσω ἐπὶ τὸν βασωέα Ba6vAoroc, καὶ τὰ ἑξῖς. | Τὰ ἑθδομήχοντα ἔτη τῆς αἰχμαλωσίας ἀριθμεῖται ἀπὸ τοῦ τρίτου ἔτους τῆς βασιλείας Ἰωακεὶμ, ὃς μετὰ τὸν Ἰωάχας «bv ὑπὸ τοῦ Αἰγυπτίου χατα- σταθέντα ἑδασ[λευσε. * Ad6s τὸ ποτήριον cov ἀκράτου, τοῦ ἐκ χει- póc µον, καὶ ποτιεῖς αὐτὸ πάντα τὰ ἔθνη, πρὸς d ἑγώ σε ἐξαποστελῶ πρὸς αὐτά. Tov ἀκράτον, ὁ Εδθραϊος τῆς πικρίας, ἔχει ' βλέ- πει δὲ τὴν ὁπτασίαν πρὸς παραμυθἰαν τοῦ λαοῦ. Ἐπειδὴ γὰρ εἰς λογισμοὺς ἑνέπιπτον χρείττονα ὁρῶντες τὸν Βαθυλώνιον, ὡς οὐδὲν ὄφελος αὐτοῖς τάχα τῆς εἰς θεὺν θεραπείας, δειχνὺς ὁ προφήτης μᾶλλον δὲ ὁ eb, διὰ τοῦ προφήτου, ὅτι δι ἁμαρτίαν ταῦτα ὑπομένουσι, τὴν κατὰ τῶν ἐθνῶν ποιεῖται προφητείαν, xal πάντας τοὺς βασιλεῖς τοὺς ἑθδομή- χοντα ἑπτά. Λέγει δὲ τὴν Ἱδουμαίαν τὴν νῦν Βατα- ναίαν χαλουμένην, fjv εἶχον πρότερον οἱ περὶ τὸν Ῥουθὴμ, xal τὸ μισυ φυλῆς Μανασσῆ" προϊὼν δὲ λέγει’ * Kul οἵδε ὥσπερ ol «ηγοθατοῦντες ἁποκρι- D θήσονται πρὸς πἀντας τοὺς καθηµέγους ἐπὶ τῆς Της. Τὸ, οἵδε, οὗ καλῶς χεῖται παρὰ τῷ Ἑλληνιχῷ: fj Δὰδ γὰρ ἑχρῆν χεῖσθαι. Δὰδ δέ ἐστιν ἑπίῤῥημα τῶν ληνοδατούντων ἁποχρινομένων πρὸς τοὺς χαταλέ- γοντας. Ὥσπερ τοίνυν, qnot, τὸ ἑπίῤῥημα τοῦτο λέ- γοντες προθύµως πατοῦσι τὴν σταφυλὴν, οὕτως ὑμᾶς χαταπατήσει, ὡς ληνοθάτης ὁ ΒἙαθυλώνιας ἅπαντα τὰ ἔθνη. ΚΕΦΑΛ. Κα’. Οὕτως εἶπε Κύριος Στῆθι ἐν αὐῃ οἴκον Κυρίου. "Iva µάθωσιν, ὅτι οὔτε ἡ ὄψις ἑδυσώπησε τὸν προφήτην' ὥσπερ ἂν εἴτις ἀνδρὸς μεγάλου xat θαν- 957 'YFRAGMENTA ΤΝ JEREMIAM. 958 μαστοῦ μέλλων καταφηφίξεσθαι, αὐτὸν εἰς μέσον A aliquem. magnum et egregium laturus, producat ἀγάγοι τὸν ἄνδρα. Τί λέγεις; οὐ προλαδὼν εἶπες, ὅτι "Dore τὰ σῦχα τὰ πονηρὰ, οὕτως αὐτοὺς δώσω; πῶς οὖν δίδως ἑλπίδα µεταθολῆς ; Mi) dgéAnc. Τίνος ἕνεχεν παραγγέλλεις ; οὐχ ὡς τοῦτο ποιοῦν- τος τοῦ προφήτου; μὴ Yévovco * ἀλλ᾽ ἵνα ἀξιόπιστον ποιησῇῃ τὸν λόγον, xal μᾶλλον αὐτοὺς πείσῃ προσ» έχειν *. xal ὅλως ἀναγχαίας οὕὔσης λεχθῆναι τῆς προ- φητείας. "Iowc ἁκχούσονται. Πολλάκις συµθαίνει ὡς ἐπὶ τῶν ἀνελπίστων xal ἀπεγνωσμένων ΄ τοῦτο πείθει τὸν προφήτην, Ίσως ἀχούσονται, ὁ πάντα προειδώς φησι, καὶ εἰς ἑλ- πίδα ἄγων αὐτούς. Ἴσως cup6atvet, Τὸ ἴσως, ἓν τῇ Γραφῇ ἐπὶ βεδαιώσει λέγεται. Ἴσως γὰρ ἐγτρα- ἀήσονται τὸν υἱόν µου, ἀντὶ τοῦ ὀφείλουσιν ἐν- tpa vat. Kal ἁποστραφῇ. Ἰοῦτο μάλιστα ἤθελεν ὁ προφήτης ἀχοῦσαι Σὺ βούλει παρακινδυνεῦσαι ἐπ᾽ ἐλπίδι τοιαύτῃ εἰπὲ οὖν, Οὕτως εἶπε Κύριος. Καὶ δώσω τὸν οἶκον. Ὅ μάλιστα αὐτοὺς ἑλύπει’ µέγα γὰρ ἑφρβόνουν ἐπὶ τῷ vao. "Παἡν χεὶρ ᾽Αχικὰμ vlov Σαφανῆς μετὰ Ἱερε- píov , τοῦ μὴ παραδοθήγαι εἰς χεῖρας τοῦ «αοῦ, τοῦ μὴ ἀνε]εῖν αὐτόν. Τουτέστι, ἐμήνυσεν αὐτῷ τὰς ἐπιδουλὰς, ὥστε ἐχχλῖναι. Tavta ἀχυλούθως χεῖται τῇ προφητείᾳ, àv C οἷς ἄρχεται τῆς βασιλείας Ἰωαχεὶμ, ὡς ἀνωτέρω ἐπεσημηνάμεθα ' ἔνθα προεφήτευσε τῆς πόλοως xai τοῦ vaou τὴν ἅλωσιν, καθάπερ fin πρότερον ἐπὶ τῆς Σελὼ ἐγένετο. Δῆλον οὖν ὅτι ἅπερ ἀνωτέρω τἷγρε χατὰ τοῦ Ἰωαχεὶμ, ὅτι ταφείῳ οὐ ταφήσεται, xai ὅσα τοιαῦτα κατὰ τοῦτον εἶπε τὸν τρόπον, ἠνίχα συλλαδθόµενος αὑτὸν ἀνελεῖν ἠθούλοντο, ὡς κατὰ τῆς πόλεως εἱρηχότα xaxá. Αλλ' ὁ συνθεὶς, τοῦ προφήτου τὰ ῥήματα τέθειχεν αὐτὰ ἀνωτέρω, δι ἣν αἰτίαν ἔφαμεν, ὥστε δῆλον ὡς οὗ διατέτµηται τῆς προτέρας ἀχολουθίας ἐκεῖνα * χεῖται δὲ καθ) ὃν ἡρμηνεύσαμεν τρόπον. Καὶ vvv βετίους ποιήσατε ὁδούς. "Upa πῶς [videtur superfluere πῶς] ἀντὶ ἆπο- illum in medium. Quid ais? Nonne antea dicebas, te sicut malas ficus, ita eos daturum? quoniodo igitur spem mutationis przbes? Noli subtrahere. Cur ita mandas ? quasi id propheta non faceret ? absit; sed ut fidem sermoni faceret, eosque atten- tiores redderet ; denique quía necesse erat prophe- tjam renuntiari. VzgRs. 5. Fortasse audient. Sepe accidit ut in rebus desperatis, et nulla spe exspectatis : hoc prophete suadet. Fortasse audient, inquit, qui omnia novit, et ad spem eos ducit. Forte accidit; fortasse iu divinis Litteris ad confirmandum ponitur : Fortasse enim verebuntur flium meum, pro, debent vereri. . Vgns. 4. Et avertetur. . Hoc precipue volebat sudire propheta : Tu vis hac spe subire periculum; dic igitur , sic dixit Dominus. Vens. 6. Et dabo domum hanc. Quod maxime illos angebat, valde enim treme- bant, quod templum haberent. * Vkns. 19. Verumtamen manus Achicam filii Saphan cum Jeremia, ut non traderetur. in mauus populi, ne interficerent eum. Hoc est, illi patefacit, ut structas evitaret insidias, Hac continuantur ut consequentia prophetiam de his quie coeperat regni Joachim, ut superius adno- lavimus, ubi, et civitatis et templi vastationem valicinatus est, sicut el paulo ante de Selo actum fuerat. Manifestum itaque est, qua superius contra Joacbim pronuntiarat, sepultura videlicet, non sepelietur, et similia hoc pacto dixisse, eum illum apprehensum interimere volebant, quod mala in civitatem protulisset. Sed qui prophetse verba in unum collegit posuit, ea superius ob jam dictam cauaam, ita ut perspicuurm sit, hac a prima serie non esse divulsa, sed posita eo quo expli- cavimus modo. Vgns. 19. Et nunc meliores facite vias vestras. Considera ut loco defendentis, partes sibi as- λογουμένου, διδασχάλου λαδόντα τάξιν. Οὐ ζητεῖ D sumpserit magistri. Non quaerit quomodo pericu- ὅπως τὸν κίνδννον διαφύγῃ, ἁλλ' ὅπως ἑχείνους ἑξαρπάσῃ τῶν δεινῶν. Kal ἀκούσατε. El γὰρ uh τιμωρία προῦχειτο, εἰ γὰρ μὴ δεινά τινα Ἠπείλητο, τοῦ θεοῦ ἡμῶν ἀχούειν οὐκ ἑχρῆν ; Καὶ παύσεται. Tí τούτου λνσιτελέστερον τοῦ λόγον» Αλλ' &mi- στεῖτε; μὴ γὰρ ἐγὼ ταῦτα ἀποφαίνομαι; Ὁ θιός. Mh γὰρ ὁ θεός, Ὑμεῖς xa0' ἑαυτῶν. Kal lob ἑγὼ, àv χερσὶν ὑμῶν. Τί οὖν; &àv ἀποθάνω, οὐχ ἔσται ταῦτα; Περὶ τοῦ Στεφάνου Éleyov* "Oti «ἰα.εῖ ῥήματα βλάσφημα κατὰ τοῦ τόπου τοῦ ἁγίου τούτον. * Act. vi, 11. lum possit evadere, sed ut illos eruat a malis. Et audite. Nam si poena non esset proposita, οἱ minse ma- lorum null: essent, nonne audire Deum oporteret ? Ei cessabit. Quid hoc sermone conducibilius? At non ere- ditis? ego sum qui sententiam profero ? Deus est. Num Deus? Vos in vosmetipsos. ελα. 14. Et ecce in manibus vestris, facite, Quid agitur? οἱ ego moriar, hzc non erunt? &t de Stephano dicebant: Quod loquitur verba blus- phema in locum sanctum hunc *. 959 Vgns. 15. Verumtamen cognoscentes. Quauam de causa? Nou enim ex memeltipso, sed ex Deo loquor. Vens. 16. Et dixerunt principes. Vide ut rem confleiant gravem ; nolunt verba proferre, nec sola lingua sustinentes mentionem illorum facere. Similiter ei de Stephano: Verba blasphema loquitur ο. Non dixerunt qua essent ha:c blasphema. Silentio sepe amplificamus rem, ut cum dicimus : Nolo dicere qux dixit. Et pau- cis annexis. Quomodo vero futuri non erant accu- satores fide digni? reverentia quippe sacerdotalis salis erat ad constituendum illos fide dignos : et qui alios reprimere debebant, hi populum instigant, hi plebis iram excitant, nec etiam judicum sen- tentiam exspectant. VrRns. 17. Et dixerunt omni synagoge populi. Durius ille locutus est non solitudinem tantum, sed et asperam, num interfectus est? Sed timue- runt Dominum. lloc unum omnia solvit; hoc εἰ nunc agendum erat : non qui mala prxnuntiabat, suffodiendus et necandus, sed considerandum erat quomodo se a malis liberarent. Vgns. 19. Et nos fecimus mala magna super ani- mas nostras. Jtaque conversione opus est : itaque non temere accusavit, Neque enim dicere quis potest, (unc temporis prophetam apte locutum fuisse; nunc vero nequaquam. Étenim magnorum malorum nos rei sunius. Ergo mutati sunt illi, et. mutavit sen- tentiam Deus. Sed nos ad vitia regressi sumus. CAP. XXVII. * Vgns. 9, 9. Sic dizit Dominus ad me : Fac tibi vincula , et vectes , el circeumpone circa collum tuum. Et mittes eos ad regem Idumec, et ad regem Moab, et ad regem filium Ammon, et ud regem Tyri, εἰ ad regem Sidonis in manibus nuntiorum eorum venien- tium in occursu suo in Jerusalem ed Sedeciam regem Juda, et qu:e sequuntur. Quzret quispiam, quomodo Judzis tam immani- bus calamitatibus oppressis, finitimi nuntios mit- p terent ad Sedeciam. Cujus rei ratio est : Ab Eze- chie temporibus cum vir ille et pius esset οἱ fama opinioneque celebris, omnes vicini ob id quod prestitum ei fuerat signum, illius omniumque Israelitarum gloria maxime moti eonfeederati facti sunt. Cum igitur omnes vellet instruere Dominum esse omnium Deum, ne opinarentur ex imbecillitate ipsius, qui omnium habet providentiam, fieri, ut et populus abduceretur in captivitatem, et templum destrueretüur:; prophete precipit ut in eorum oc- eursum progredistur, roburque Nabuchodonosoris manitestet , adhortans cos ne variis ac falsis pro- ο Act, vi, 11. SUPPLEMENTUM AD S. J. CHRYSOSTOMI OPERA. 96) 'AAJ" ἢ Trórt&c. Διατί; Οὐ γὰρ àv' ἐμαυτοῦ , ἁλλὰ παρὰ τοῦ 8:70 λαλῶ. Καὶ εἶπον οἱ ἄρχοντες. "Opa, πῶς δεινοποιοῦσι τὸ πρᾶγμα * οὗ βούλονται τὰ ῥήματα εἰπεῖν, οὐχ ἀνεχόμενοι οὐδὲ µέχρι dn γλώττης αὐτῶν ἐπιμνησθῆναι. Οὕτω καὶ ἐπὶ Στεφά- νο, ᾿Ρήματα BAácgnya «Ἰαλεῖ. Οὐκ εἶπον, ποῖα τὰ βλάσφηµα. Tf παραλείψει πολλάχις ἑπαίρομεν τὸ πρᾶγμα, ὡς ὅταν λέγωμεν ' OU θέλω εἰπεῖν ἅπερ εἶπεν. Καὶ μετ cAlya * Πῶς δὲ οὐχ ἢμελ- λον ἀξιόπιστοι χατήγοροι εἶναι; «b. γὰρ αἰδέσιμον τῆς ἱερωσύνης, ixavbv αὐτοὺς ποιῆσαι ἀξιοπί- στους, οὓς ἔδει τοὺς ἄλλους χαταστέλλειν, οὗτοι τὸν δἦμον ἑχχαίουσιν, οὗτοι τὴν ὀργὴν τοῦ πλήθους ἀναῤῥιπίζουσι , xai οὐδὲ ἀναμένουσι τὴν ψῆφον τῶν δικαζόντων. Καὶ εἶπον πάσῃ τῇ συν»αγωγῇ τοῦ .Ἰαοῦ. Χαλεπώτερον Exeivog εἶπεν, οὐχ ἁπλῶς ἑρημίαν, ἀλλὰ χαὶ χαλεπὴν, μὴ ἀνῃρέθη:ς Αλλ' ἐφοθήθησαν τὸν Θεόν. Τοῦτο µόνον, καὶ πάντα ἕλυσε" τοῦτο xat νῦν ποιῆσαι ἐχρῆν, ph τὸν λέγοντα τὰ δεινὰ κατ- ορύττειν, xat ἀναιρεῖν , ἀλλ' ὅπως ἁπαλλαχεῖεν αὐ- τῶν, σχοπεῖν. Ἡημεῖς ἑποιήσαμεν xaxà μεγάα ἐπὶ γυχὰς ἡμῶν. "Dave µεταθάλλεσθαι χρή ' ὥστε οὐχ ἁπλῶς xat- ηγόρησεν. Οὐ γὰρ ἔχοι τις ἂν εἰπεῖν, ὅτι τότε μὲν ὁ προφήτης ἔλεγεν εἰκότως, vuv δὲ οὐχί. Καὶ yop ἡμεῖς μεγάλων ἐσμὲν ὑπεύθυνοι xaxov, Μετεδάλ- λοντο οὖν ἐχεῖνοι, xal µετεθάλλετο ὁ Θεός. "AM ἡμεῖς ἐπὶ τὴν χαχίαν ἐπανήλθομεν. ΚΕΦΑΛ. KZ. * Obtoc εἶπε Κύριος πρός ps: Ποίησον σεαυτῷ δεσμοὺς, καὶ κ.οιοὺς, καὶ περίθου περὶ τὸν τρά- χηὀόν σου, καὶ ἀποστελεῖς αὐτοὺς πρὸς τὸν βα- σιΊέα "Ióovpalac, xal πρὸς τὸν βασι]έα Μωὰδ, xal πρὸς βασιλέα viór ᾽Αμμὼν, καὶ πρὸς βασιλέα Τύρου, καὶ πρὸς βασιέα Σιδῶνος, ἐν χερσὶν ἀγ- ΠέΊων αὐτῶν τῶν ἑρχομένων εἰς ἁἀπάντησιν αὐτῶν ἐν Ἱερουσαλὴμ πρὸς Σδθδεχίαν» βασωέα Ιούδα, καὶ τὰ ἑξῆς. Ζητήσειεν ἄν τις, ὅπως ἐν τοσαύτῃ ταλαιπωρία Ἰουδαίοις ἐξεταξομένοις, οἱ τῶν ὁμόρων ἀγγέλους ἀπέστελλον πρὸς Σεδεχίαν. Ἔστιν οὖν ἡ αἰτία αὕτη" Ἀπὸ τῶν χρόνων Ἐζεκίου, ἐπειδὴ εὐσεθὴς ἣν ἐχεί- vog xal ἐπίδοξος ἀνὴρ, ὑπόσπονδοι γεγόνασιν οὐ [1σ. οἱ | περίοιχοι, μεγίστην τὴν περὶ αὐτοῦ ἐσχηχό- τες δόξαν. xal πάντων τῶν Ἱσραηλιτῶν, διὰ τὸ γε- γενηµένον σημεῖον. Βουλόμενος τοίνυν παιδεῦσαι πάντας, ὡς Δεσπότης ἐστὶν τῶν ἁπάντων Bebe, ὅπως ἂν ph νοµίζοιεν ἀσθενείᾳ τοῦ προνοοῦντος αἰχμάλω- τον Ὑενέσθαι «bv Aabv, xal τὸν [Tc ναὺν ] & κατα- στρέφεσθαι, κχελεύει τῷ προφήτῃ εἰς ἁπάντησιν αὐτῶν ἑλθεῖν, καὶ μηνῦσαι τὴν ἰσχὺν τοῦ Ναδουχο- δονότορ, παραινῶν αὐτοῖς, μὴ πείθεσθαι τοῖς µα- 961 FRAGMENTA IN JEREMIAM. 962 ταίοις xal τοῖς ψευδοπροφήταις ὡς ἂν ἐξ αὐτῶν A phetis credant; sed ut rebus ipsis virtutem Dei co- «09 tpaypátov Ὑνοῖεν τοῦ 8200 τὴν ἰσχὺν, xal ὡς δι ἁμαρτίας ὁ λαὸς, οὐχ ὑπὸ τῆς ἀσθενείας, τοῦ " προνοοῦντος αἰχμάλωτος γέἐγονε" δεσμὸν δὲ τὸν ζυγὸν, χλοιὸν δὲ λέγει τὰ περισφιγγόµενα περὶ τὸν quybv ξύλα, ἃ συνέχει τῶν βοῶν τὸν αὐχένα. "Opa, πότε ἤχουσε, xal πότε ἐποίησεν. Ἐντεῦθεν δηλον, ὅτι οὗ πάσας τὰς προφητείας χατὰ χαιρὸν ἤχουον. Τίνος ἕνεχεν ; ἵνα μηδὲ τοῦ σηµείου γένηται χρεία, ἵνα µαθόντες οἱ ἄνθρωποι, ὅτι τόδε ἐκελεύσθη τὸ σημεῖον ποιῆσαι, σωφρονισθῶσιν. Ὁρᾷς πῶς xáv- πων προνοεῖ ὁ θεός. Οὕτως εἶπε. Καὶ νῦν ἐγώ εἰμι, οὐ µεταθέδληµαι, ἐπὶ τῆς αὑτῆς δυνάμεώς εἰμι. "Opa, πῶς δικαιολογεῖται. El ἐγὼ ἑποίησα, xaX δοῦναι χύριος ἂν εἴην. ᾽Αλλ' οὐ πιστεύεις ὅτι ἐγὼ ἐποίησα, πιστεύσεις διὰ τῶν μετὰ ταῦτα. "Εδοξέ µοι δοῦναι αὐτὴν τῷ Ναθουχοδονόσορ. "Opa, πῶς αὐτῶν xal τὸν τύφον καταστέλλει. Mh γὰρ οἰχείᾳ παραγίνεται δυνάμει, xal τῶν πόλεων περιγίνεται; Αὐτὸς ἄνωθεν ταῦτα τυπῶ. "Opa, πῶς αὐτοὺς παιδεύει θεογνωσίαν, ἵνα ἐκ τούτων xal τὰ πρότερα µάθωσιν. — Καὶ τὰ θηρία. Mh Υίνεσθε τούτων ἀνοητότεροι μηδὲ ἀχάριστοι ' «à ἄλογα ὑπήχουσαν, ὑμεῖς δὲ ἀνθίστασθε; μὴ γὰρ ὑμᾶς δίδωµι μόνους ; καὶ τὴν πόλιν τὴν ἐμήν. Ὁρᾶᾷς χοινὰ τὰ τῆς προνοίας αὑτοῖς; Πάντας γὰρ ἀνθρώ- πους αὐτὸς ἑποίησεν' οὐκοῦν πάντων ἴσως προνοεῖ * o0 γάρ ἔστι προσωποληψία παρ᾽ αὐτῷ. Kul τὸ ἔθγος, Ὅρα πῶς [ πόση περ] παῤῥησία, πῶς ἐλεεινῶς τὴν δουλείαν ἐνέφηνε, τῷ σφόδρα θαῤῥεῖν τοῖς λεγο- µένοις, οὐχ ἑἐπεσχιασμένως' "Όσοι μὴ ἐμδά.ωσι τὸν τρἀχη.Ίο», χαθάπερ περὶ ἁλόγων τινῶν, οὕτω διαλέγεται. Καὶ ὑμεῖς μὴ ἀκούετε τῶν φευδοπροφητῶ»ν. Ὁρᾶς δικαστήριον χαθήµενον, xal βάσανον γινο- µένην µαντείας xaX προφητείας; Ταῦτα ἐχεῖνοι λέ- Υουσιν, ἐγὼ δὲ τἀναντία. ἴδωμεν τίνι μαρτυρεῖ «b τέλος. Καὶ τὸ ἔθνος ὃ ἑὰν εἰσαγάγῃ. Mh xal τοῦτο ἔχει τι; μὴ χαὶ τοῦτο στοχασμός; gnoscant, .et populum peccatorum causa , non pro- videntis infirmitate factum fuisse captivum. Porro vinculum vocat jugum, vectem vero ligna qux» circa jugum constringuntur, quibus boum com- primitur cervix. Vide quaudo audivit, et quando fecit. Hinc li- quet, non omnia qux propbetarent, solitos recen- ter audire. Propter quid? ne vel signo opus esse, uL cognoscentes jussum esse prophetam dare hoc signum, liomines ad mentem redirent. Vides quo- modo omnium Deus providentiam gerit. Vgas. 4. Sic dizit. Et nuuc ego sum, non sum mutatus, easdem vires habeo. Vide quomodo rationem consilii reddat. Si B ego feci, utique dandi etiam jus habeo. Sed non credis me fecisse; credes per ea qua fiunt ; visum est mibi eam dare Nabuchodonosori. Vide ut eorum deprimat timorem, Num enim propriis ille viribus advenit? urbesque subigit? ipse desuper hzc sta- tuo. Considera ut eos Dei cognitionem doceat, ut ex his et antiquiora addiscerent. Vgns. 6. Bestias agri. Ne his stultiores efficiamini, neve ingrato sitís animo ; rationis expertia obtemperarunt, et vos re- stitistis? num vos enim tantum trado? et civitatem meam. Vides generalem esse providentiam ? Ounes enim homines ipse fecit, zque igitur omnium cu- ram gerit; non enim est apud ipsum acceptio per- Sonarum. VEns. δ. Et gens. Cousidera, quanta. dicendi libertas; ut misere servitutem prx oculis posuit, quod certissima sibi essent que dicebantur, et non adumbravit : Qui- cunque non curvaverit collum; tanquam de belluis sermonem habet. Vgns. 9. Et vos nolite audire pseudoprophetas. Vides sedere judicium, et quzstionem haberi de hariolatione et prophetia? Hiec illi dicunt : Ego vero contraria : videamus cui attestetur finis. Et gens qua injecerit. Num et hic subest aliquid? num et hoc est con- «b τοὺς μὲν ἀναιρεῖσθαι, τοὺς δὲ ὀφίεσθαι ; |δι]ὸ καὶ D Jectura? hos quidem interfici, illos vero relinqui? λιμὸς αὐτοὺς χαταλήψεται. Πρὸς Σεδεκίαγ. Mi νοµίσητε, ὅτι ὡς ἐχθρὸς λέγω xal πολέμιος καὶ τοῖς παρ) ἡμῖν ταῦτα προφητεύω. Εἶτα ὅρα, τί γίνεται ἀντιλέχει ὁ Ψψευδοπροφίτης. Τοῦτο δὲ ἐποίησεν ὁ διάδολος, ὥστε ἑμποδίσαι τῇ προῤῥησει. El προφῆταί εἰσι, καὶ ἔσει «Ίόγος Κυρίου àv αὐτοῖς, ἁπαντησάτωσαν» δὴ τῷ Kvplo τῶν δυ- γάμεων πρὸς τὸ μὴ πορευθῆναι τὰ σκεύη τὰ ὑπολελειμμένα ἐν cx Κυρίου, καὶ ἓν οἰκίᾳ Sa- σιἀὰέἑως Ἰούδα, καὶ ὃν 'IepovcaAhya εἰς Βαέν- Aora. Ἐπειδὴ οἱ ψευδοπροφῆται ἔφασκον μηδὲν μὲν πάσχειν τοὺς παρόντας, τὸ δὲ ἑναντίον, xal τοὺς igitur et fames opprimet eos. Vrns. 129. Et ad Sedeciam. Ne putetis me ut inimicum et hostem hzc effari ; el nostris etiam hxc eadem voticinor. Deinde vide quid fit : contradicit pseudopropheta. Hoc autem suggessit diabolus, ut pradictionem impediret. * VeBs. 18. Si prophete sunt, εἰ est verbum Do- mini in illis, occurrant jam Domino exercituum, ut non sint vasa qua derelicta (uerant in domo Domini, el in domo regis Juda et in Jerusalem, iu Babylo- nem. Cum falsi prophet: asseverarent eos qui (υπο ederant nil passuros, quinimo in contrarium fere, 903 SUPPLEMENTUM AD S. J. CHRYSOSTOMI OPERA. 964 ut et ii qui translati fuerant redirent, ait propheta : A ἀποικισθέντας ἑπανιέναι, λέγει 6 προφήτης. EL ἀληθῶς Si veri prophetze sunt. bi, οἱ Deus misit illos, oc- currant jam Domino; quasi diceret : Precentur Deum, ne ea qui possidemus sbducantur, quod sane facilius est. quam quod ii qui translati fuerant redeant; ut ex his cognoscamus. futurum pariter οι illud. Quid sibi vult illud : Occurrant mihi Deo, ut non veniant vasa ? Hoc est. impedire Deum, persuadere illi ostendens etiam advenientes in occursum ne- quaquam scire an ad bellum, an ad impediendum Judaos. Non dico, ait, ut persuadeant reduci vasa qua capta sunt, sed ut. valeant reliqua vasa im- pedire. CAP. XX Vlil. Vgas. 5. Et dizit Jeremias. Cum Anauias pseudopropheta dixisset, post duos anuos fore ut vasa sacra e Babylone referreutur, dixit Jeremias eventuin. probaturum sermonis veri- tatem. ΥΕΑΒ. 6. Vere, eic. Ne putetis me vobis esse inimicum ; cupio ego, et rogo rem ita esse, meque mentiri. Vgas. 7. Verumtamen audite. Deinde ne eos segniores redderet, considera quo patto terreat, tantum non dicens nihil tale futu- rum; el ostendens, omnes prophetas qui tristia denuntiant, inaxime esse veraces. VkRs. 9. Et tulit Ananias pseudopropheta in con- specu omnis populi vectes de collo Jeremim pro- phete, et contrivit eos. Et qua sequuntur. Jeremias in collo jugum portans, ut illi Deus praeceperat, contra gentes valticinatus ; vaticinatus est et contra Jerusalem. Erat autem quartus annus Sedeciz, ut ipsemet asserit propheta. Quinto itaque mense hujus anni Ananias pseudopropheta in me- dium proruens captivorum vaticinabatur reditum, Nabuchodonosoris interitum, et, baec quasi Dei jussu faceret, contrivit jugum. Tum subjicitur Jereini:z revelatio contra illum, et revelatio veritaten: con- firmans eorum, qua prahabita fuere; ait euim ad euin : Considera peccata, reprehensiones in nobis esse. Quid igitur Jeremias? Nil plane egit, cum sufficien- tem reprehensionem exposuisset. Vigna. 15. Hoc anno tu morieris (1u vindicta in eum facta), quia es locutus contra Dominum. Hoc est contrarium voluntati Domini, et subdit : Vins. 16. Et mortuus est Ananias pseudopropheia in annc illo post duos menses sermonum propheta. His vero peractis, scribit Jeremias ad eos qui erant in transmigratione, sicut precepit illi Deus, εἰσιν οὗτοι προφῆται, χαὶ ἀπέστειλεν αὑτοὺς ὁ 8sbe, ἁπαντησάτωσαν 6h τῷ Κυρίῳ, τουτέστιν, εὐξάσθω- σαν πρὸς τὸν «bv, ὥστε τὰ ὄντα μὴ ἀπαχθῆναι, ὅπερ εὔχολον μᾶλλόν ἐστιν, ἡ τοὺς ἀποιχισθέντας ἐπανελ- θεῖν, ἵνα ἀπὸ τούτων γνῶμεν, ὡς χἀκεῖνο ἔσται. Τί ἐστι ᾽Απαγτησάτωσάν poi τῷ θεῷ, ὥστε μὴ ἀπαχθῆναι τὰ σκεύη; Τουτέστι χωλῦσαι τὸν θεὸν, πεῖσαι αὐτὸν, δειχνὺς xal ἐχεῖ τὸ τῶν εὐχομέ- νων [forte ἑρχομένων ] εἰς ἀπάντησιν, µήποτε εἰς πόλεµον [ἶσ. μήτε οὐ εἰς πὀλ. ] f εἰς τὸ χωλῦσαι τοὺς Ἰονδαίους ἐπελθεῖν αὐτοῖς. Οὐ λέγω, φησὶν, ὅτι Πεισάτωσαν ἀναγαγεῖν τὰ σχεύη, τὰ ληφθέντα B δυνηθήτωσαν τὰ σχεύη τὰ ὑπόλοιπα χωλῦσαι. ΚΕΦΑΛ. ΚΗ.. Καὶ εἶπεν Ἱερεμίας. Ανανίου τοῦ ψφευδοπροφήτου εἱἰρηκότος, ὡς μετὰ δύο ἔτη ὑποστρέφουσι τὰ ἅγια σχεύη Ex τῆς Βαδυ- λῶνος, εἶπεν ὁ Ἱερεμίας, ὃτι τὸ πέρας δείξει τῶν λόγων τὴν ἀλήθειαν. 'AJ4n0*c, x. τ. λ. Ἵνα μὴ νοµίσητε, ὅτι ἐγὼ ὑμῖν πολεμῶ ' βούλο- μαι ἐγὼ καὶ εὔχομαι τοῦτο εἶναι, καὶ ἑμαυτὸν φεύ- δεσθαι. Παὴν áxovcace. Elsa ἵνα μὴ ῥᾳθυμοτέρους ποιἠσῃ, ὅρα πῶς αὖ- τοὺς φοθεῖ, μονονονυχὶ λέγων, ὅτι οὐδὲν ἔσται τοιοῦ- τον, καὶ δειχνὺς, ὅτι πάντες οἱ προφῆται οἱ τὰ λυπηρὰ λέγοντες, οὗτοι μάλιστα σαν ἀληθεῖς, * Καὶ ἔλαδθε Ἀνανίας ὁ }γευδοπροφήεης ἔναντι παντὸς τοῦ «αοῦ τοὺς xAotobc áxó τοῦ εραχή.Ίου ἹἹερεμίου τοῦ προφήτον, xal συνέτρι- ύεν αὐτοὺς, χαὶ τὰ Enc. 'O Ἱερεμίας τὸν ζυγὸν ἐπὶ τοῦ τραχήλου φέρων χατὰ τὸ τοῦ Θεοῦ πρόσταγμα, προφητεύσας χατὰ τῶν ἐθνῶν προεφήτευσε xal κατὰ τῆς Ἵερουσα- Afjp. "Hv δὶ τέταρτον ἔτος τοῦ Σεδεχίου, ὡς αὐτὸς ὁ προφήτης λέγει. Ἐν τοίνυν τῷ πέμπτῳ μηνὶ τούτου τοῦ ἔτους ᾿Ανανίας ὁ Φενδοπροφήτης ἑλθὼν ἐμήννεν ἄοδον {ΐσ. ἄνοδον] τῶν αἰχμαλωτισθέν- των, xai τοῦ Ναθουχοδονόσορ ἀπώλειαν, xal, ὡς 6 κατὰ πρόσταγµα θεοῦ πυιῶν, συνέτριψε τὸν ζυγόν. ᾿ p Εἶτα κατ αὐτοῦ ἀποχάλυψις τοῦ Ἱερεμίου, xal ἀποχάλυψις τῆς ἀληθείας τῶν λόγων ' φησὶ γὰρ πρὸς αὐτόν. Ὅρα παρ᾽ ἡμῖν τὰ ἁμαρτήματα, τοὺς ἑλέγχους. ΤΙ οὖν ὁ Ἱερεμίας; Οὐδὲν πλέον ἐποίησεν, ἀρχοῦντα τὸν ἔλεγχον ἐπιδειβάμενος. * Τούτφ τῷ ἐγιαυτῷ σὺ ἁποθανῇ (ὅτε ἐχδίχησιν ἱποίησας αὐτῷ), «ἰα.ήσας xpóc τὸν Κύριον. Τουτέστιν ἑναντίαν τῇ βουλῇ τοῦ θεοῦ, xal ἐκ- άχει; Kal ἁπέθανεν Ἀναγίας ὁ γευδοπροφήτης ἓν τῷ ἐνιαυτῷ ἑκείγῳ ἐν τῷ μηνὶ ἑδδόμῳ μετὰ δύο pnvac τῶν Aóror τοῦ προφήτου. Τούτων δὲ Ὑενοµένων γράφει ὁ Ἱερεμίας χατὰ πρὀσταγµα Θεοῦ πρὸς τοὺς ἐν τῇ ἀποιχία μὴ 963 FRAGMENTA IN JEREMIAM. ^56 ἀπατᾶτθαι τοῖς λέγουσιν αὐτοῖς, ἑπανιέναι ' εἰδέναι A ne sinant se decipi a. praedicentibus reditum ; imo & ὡς xal οἱ £y τῇ γῇ αὖθις ἀπο,κισθήσονται. ΚΕΦΛΛ. Κθ’. Καὶ οὗτοι οἱ «Ἰόγοι. Τίνος οὗ» ἔνεχεν, εἰπὲ, πέμπει xal πρὸς τοὺς ἓν Βαθυλῶνι; Μὴ γὰρ οὐκ εἶχον ἐχεῖ τὸν Ἰεξεχιήλε Τί βούλεται xal αὕτη d ἐπιστολή ; ἑκ περιουσίας γίνεται. Ἐπειδὴ γὰρ εἰκὸς fj» αὐτοὺς xai αἰδεσιμώ» τερον νοµίζειν xai τὸν ἀπὸ τοῦ ναοῦ, xat τὸν ἀπὸ τῶν ἁγίων λέγοντα, σηµαίνει τοῦτο. "Λλλ' ὅρα δι- εστραμμένην καχίαν. Κἀχείνους ἐχεῖ διέφθειρον οἱ φΦευδοπρρφΏῆται. * "I0ob ἐγὼ δώσω ὑμᾶς elc γεῖρας Na6ovxooo- vócop βασι.]έως Ba6vAoroc, xaX τὰ ἑξῆς. Οὗτοι φευδοπροφῆται σαν, xal τοῦ Ἱερεμίου μετὰ τὸν θάνατον τοῦ ᾽Ανανία γράφαντος ἐπιστολὶν ἔχουσαν τὴν δύναμιν, fv προεΐπεν πρὸς τοὺς Ev τῇ ἀποιχίᾳ, τὰ ἑναντία προεφήτευον. Λέγει τοίνυν χατ᾽ αὐτῶν ὁ 8:6; διὰ toU προφίτου, χαί φτσι» "Eal ᾽Αγιὰθ καὶ ἐπὶ Σεδεκίω». Ὁ γὰρ ἀχούων, τίς ὁ ᾽Αγιὰθ καὶ τίς εἴη ὁ δύσμο- go; οὗτος ὁ ἀποτηγανισθεὶς, ἐμάνθανε xal τὴν προ- φητείαν, χαὶ τὰ ἁμαρτήματα αὐτὺν τὰ xzxpuuqsádva. * Ac ἡν ἐποίησαν ἀνομίαν ἓν Ἱσραὴ.ὶ, καὶ &got- χῶνγτο τὰς γυναϊχας τῶν πο.ιτῶ»'. Αχρύσας γὰρ ὁ Βαθυλώνιος ταῦτα λέγειν αὑτοὺς, ἀποστείλας παρέστησεν εἰς την Βαθυλῶνα, xal τη- γανίσας ἀπέχτεινε. Τὸ δὲ, ἐμιοιχώγτο τὰς γυναῖκας C τών πο.λιτῶν, ὁ ᾿Εθραῖος. τῶν ἑταίρων αὐτοῦ, ἔχει. Καὶ ἐγώ εἰμι ὁ γγώστης, καὶ μάρτυς, φησὶ Κύριος. Τουτέστιν, ἃ χρυςἢ πράττετε λανθάνωντες τοὺς πολλοὺς, ταῦτα ὁρῶῷ ἐγὼ xal εἰσπράττομαι ὑμᾶς τὴν δίχην. Καὶ πρὺς Σαμέαγ. Λέγει δὲ χαὶ τὰ συμθησόµενα εἰς τὰς γυναῖκας αὐτῶν. Κύριος ἔδωκέ σε ἱερέα. Τί οὖν, xal τούτῳ τῷ Σαµέᾳ πέμπει προφήτην ; Ἰδοὺυ τρεῖς προφητεῖαι΄ µία, ὅτι ἑδδομήχοντα ἔτη ποιοῦσιν ἑτέρα, ὅτι ἀνελεύσονται * ἑτέρα, ὅτι ol περὶ 'Aytà6 ἀποθανοῦνται, xal ἀρὰ ἔσονται. ' Αιότι ἀπέστειλε apóc ὑμᾶς εἰς Ba6vAova D ἀέγων' Maxpaür ἐστιν, οἰκοδομήσατδ τὰς οἰχίας, χαὶ τὰ Enc. Σαμέας apto; ἄποικος ἦν μετὰ τῶν ἀπαχθέντων : Ἡδόμενος τοίνυν τῇ ἐπανόδῳ ἑτέοπετο τοῖς ταῦτα λέγουσι. Τοῦ τοίνυν προφήτου τὴν ἐπιστολὴν Ypá- Ψαντος ἐχείνην, xai παραινοῦντος τῷ λαῷ στέρχειν thv iv. Βαθυλῶνι οἴκησιν, ἀγαναχτήσας πρὸς τὸν Σοφονίαν, τότε ἱερέα τυγχάνοντα, πρῶτον γράφει ταῦτα, ἃ νῦν ix τῆς προφητείας παρεθέµην, ἔπιτι- μῶν τῷ Σοφονίᾳ, ὅτι μὴ δίκην εἰσεπράξατο τὸν Ἱερεμίαν ἐπιστείλαντα ταῦτα * τὸ 65, slc τὸ ἁπό- κλεισμα Σιγὼχ, τουτέστιν, εἰς τὸ ἀπόκ.Ίεισμα τῆς φυ.ἰακῆς. Τὸ γὰρ Σινὼχ, ἑἐγχλξιστήριον ἕρμτνει- Ῥλτποι. Gn, LXIV. sciant, transmigraturos et eos qui adhuc erant. iu patria. CAP. XXIX. VeRs. 1. Et hac sunt verba libri. Cur, obsecro, scribit et ad illos qui in Bahyione erant? Num ibi Exechielem nou habebant? Quid sibi volunt εἰ haz litter? ex abundanti fll... Nam quia par erat eos in majori veneratione habere euu q«i e templo et. sanctaario loquebatur, hoc indicat. Sed considera perversam malitiam, ibi etiam illos pseu- doprop'et:z? corruperant. VeRs. 91. Ecce ego tradam vos in manus Nabu- chodomosor regis Babylonis, εἰ quie sequuntur. ji erant falsi prophete, et cum. Jeremias post Anani? obitum misisset epistolam continentem ea quz ipse ad eos qui in transmigrotiond erant, pridixerat, ii contraria. vaticinabantar. Dicit ita- que Deus coutra eus per. prophetam et ait : Super Achiab et super Sedeciam. Qui enim. audiebat, quisnam fnerit bie Achiab, quisque fuerit iufelix hic frictss, οἱ prophetia addiscebat, et peccata eoruu occulta. VERs. 25. Pro eo quod fecerunt iniquitatem in. ls- rael, et mechabantur uxóres civium, Cum enim Babylonius intellexisset lic eos pro- ferre, Babylonem transferri curavit, et. frjctos in-, teremit. Hlud, mochabantur | uxores civium, WMe- braeus, amicorum suorum, legit. Et ego cognosco, et testor, ait Dominas. Hoc est, qui clam multisque nescientibus operamini, bic ego. video, et a vobis poenas exposco. Vgns. 21. Ei ad Sameam, Ait quoque qua uxoribus illorum essent eveu- tura. Vgns. 20. Dominus dedit te sacerdotem. Quid igitur et ad Sameam hunc prophetam wmit- tit? En tres prophetiz : una. quidem, sepluagint!a annos fore captivitatis ; altera, quod reverten- tur; tertia, quod morietur Achiab , et maledictio erit. * Vgns. 28. Quoniam misit ad vos in. Babylonem diceus : Longe est, eedificate domos, et quie sequim- tur. Sameas hic peregrinus una. cum trausmigratis erat : qui cuim pro reditu exsultaret, gaudebat una cum hzc dicentibus. Missa itaque a propheta. epi- stola illa, qua exhortabatur popaluni, ut in habita- tione Babylonica acquiesceret, egre is ferens ad So- phoniam, qui tune erat sacerdos, prium hac scri- bit, qux nune ex textti apposui, Sophoniam contu- meliis afliciens, quod poenas ex Jeremia non sum- pserit, qui similia preceperat. lllud, ín carcerem Sinoch ac si diceret, in clausuram custodie. Sinoch namque clausura dicitur, cum Hebrzus custodiam 33 867 SUPPLEMENTUM AD S. J. CHRYSOSTOMI OPERA. non bene explicet, ideo loeo carceris, clausurz no- A εται ὁ γὰρ Ἑδθραΐος quiaxhv οὗ δύναται σαφῶς mine utitur. Vgns. 52. Ecce ego visitabo. Quid boc portentosius fleri potest? Sameas erat qui bona Jerusalem visurus non erat, illisque fi- uem facit, non fortuito evenisse quz przeesserant : cum enim Jechonias sponte se dedidisset, ne pata- rent minus babuisse quod Deo paruisseat : Vide- bitis, ait, quse hi bona habebunt. CAP. XXX. Vghs. 9. Sic dixit Domiuus. Adeo certus, inquit, sum de predictione, ut eam εἰπεῖν, ἀντὶ δὲ δεσµωτηρίου , τῇ τοῦ ἐγκ.λεισεηρίου χρῆται φωνῇ. 160v ἐγὼ ἐπισκέγομα. Τί τούτου γένοιτ᾽ ἂν τερατωδέστερον; Σαμµέας fv ὁ μὴ µέλλων ὁρᾷν τὰ ἀγαθὰ Ἱερουσαλὴμ τὰ προλα- θόντα, κἀκείνοις πίστιν ἔδωχεν, ὅτι οὐχ αὑτόματα συνέδη ’ ἐπειδὴ yàp οἱ περὶ Ἰεχονίαν ἐχοντὶ παρ- έδωχαν ἑαυτοῖς, ἵνα μὴ νοµίσωσιν ἕλαττον ἐσχηχέναι ὑπακούσαντες τῷ θεῷ' "Ojecüe, φησὶν, & τούτους διαδέξεται. ΚΕΦΑΛ.Λ. Οὔὕτως εἶπε Κύριος. Οὕτω θαῤῥῶ, qnot, τῇ προῤῥήσει, ὅτι χαὶ ἔγγρ:- velim eiiam scriptis mandare, quod przcipue de- B φον αὐτὴν εἶναι βούλομαι, ὃ μάλιστα ἐπιδείξεται τὸ monstrabit finis. Vocem timoris audietis, Timor omne robur dissolvit; magua est Dei lwu- manitas, noa quod tantum mala inferat, sed quod et timorem incutiat ante mala. In mulierum imbe- cillitatem transibunt. Conversa sunt. Huc etenim efficit timor, ut sapiat bomo non sua virtute, sed ab impendentibus. Vns. 7. Quia magna facta est dies illa. Magna pro malorum summa acerbitate : nec est similis ejus. Hyperbolice dictum, et tempus an- gustum est, non est hoc prophetia, sed experiien- tum. Vas. 8. Conteram jugum. Sed tamen ος inevitabilibus malis recreabuntur. E non servient. Quomodo serviunt Deo? Quoniam primitias offe- rebant ; sic et in nobis fit ; cum Deo non servimus, neque fructum e carne ipsi offerimus ; sed animi affectibus, sicut idolis illi, alia punitio manet. Vens. 9. Et David. Quid hoc sanctius esse-potest, quam ut virtute illustres, et qui apud Deum auctoritate valuerunt, qualis Zorobabel, magnum hunc a Deo consequen- tur honorem, appellatione Davidis insigniri ? V&Rs. 129. Suscitavi contritionem. Velut si quis dominus aliquem e suis qui deli- querit, lictori traderet ; illo ulira modum afficiente verberibus traditum, $t plus quam dominus vellet, adveniens qui tradidit, fere excusat se apud eum qui vapulavit, ostendens id prater sua mandata factum, et rite cognoscens, ut vulneratus fuerit, promitteusque maximam vindictam. Sic et Deus fecit : Violenta es! contritio, Vides ipsum 69 excu- santem, quod grave fuerit vulnus? Hoc enim est violeatuin, non quantum opus erat, sed multo ma- jus. κέλος. Φωγνὴν φόδου ἀχούσεσθε. Διαλύει τὴν ἰσχὺν πᾶσαν ὁ φόδος * πολλὴ f; püav- θρωπία τοῦ θεοῦ, οὐχ ὅτι δεινὰ ἐπάγει µόνον, ἀλλὰ xai πρὸ τῶν δεινῶν τὸν φόδον * πρὸς τὴν τῶν Tv- ναιχῶν ἀσθένειαν µεταστήτονται. Εστράφησαν. Καὶ γὰρ τοῦτο ὁ φόδος ποιεῖ * οὐ σωφρονίζει οἴχο: θεν, ἀλλὰ παρὰ τῶν πλησίον, "Ott μεγά τη ἡ ἡμέρα. Μεγάλη xavà τὴν τῶν δεινῶν ὑπερδολὴν, οὐχ ἔστι τοιαύτη. Ὑπερθολικῶς εἴρηται, χαὶ χρόνος στενός ἔστιν. οὐχ ἔστι προφητεία τὸ πρᾶγμα, ἀλλὰ σ πεῖρα. Συντρίγω τὸν ζυγόν. Ἁλλ' ὅμως ἐχ τῶν ἀφύχτων δεινῶν ἀνοίσουσιν. Καὶ οὐχ ἑργῶνται. Πῶς τῷ θεῷ ἑἐργῶνται; Ἐπειδὴ τὰς ἀπαρχὰς ἀνέφερον * οὕτω δὴ xal ἐφ᾽ ἡμῶν γίνεται * ὅταν μὴ τῷ c0 ἑἐργαζώμεθα, μηδὲ τὸν ἀπὸ τῆς σαρχὸς xapmbv αὐ-ῷ προσενέγχωµεν, ἀλλὰ τοῖς πἀθεσι τῆς ψνχῆς, χαθάπερ τοῖς εἰδώλοις ἐχεῖνοι, ἑτέρα τιµω- pla μένει. Καὶ τὸν Δαθίδ. Τί τούτου ἁγιώτερον γένοιτ᾽ ἂν, ὅταν οἱ διαπρί- Ψαντες, xat πρὸς τὸν 8sbv παῤῥησίαν ἑαχηκάτες οἱ περὶ ᾖορυδάδελ, τοῦτον δὴ µέγαν παρὰ τοῦ Θεοῦ δέξωνται τὸν χόσµον, τὸ τῇ προσηγορἰᾳ τοῦ Δαθὶδ D ὀνομάζεσθαι ; Ἀγέστησα σύντριμμα ΄Ὥσπερ ἂν el τις δεσπότης δηµίῳ τινὰ ἡμαρττχότα παραδοὺς τῶν οἰκείων, Σχείνου πἐρα τοῦ μέτρου µαστίξαντος τὸν παραδεδοµένον, xal παρὰ τὸ τῷ δεσπότῃ δοχοῦν, ἕἔλθων οὗτος 0 παραδοὺς, σχεδὸν καὶ ἀπολογεῖται πρὸς τὸν μεμαστιγωμένον, δειχνὺς ὅτι οὗ χατὰ τὴν αὐτοῦ γέγονε τοῦτο ἐπιτροπὴν, xal καταµανθάνων αὐτοῦ τὰ τραύματα ἀκριδθῶς, xol ἐπαγγελλόμενος μυρίαν ἐχείνῳ τιµωρίαν. Οὕτω καὶ ὁ θεὸς ποιεῖ. Βἰαιον τὸ σύνεριμμα. Ὁρᾶς αὐτὸν ἀπολογούμενον, ὅτι χαλεπὸν τὸ τραῦμα ἔλαδε; boi Táp ἐστι βίαιον, οὐχ ὅσον ἔδει, ἀλλὰ πολλῷ πλεον. $ Oix ἔσει wplrow. Τουτέστιν, οὐδεὶς ἐξεδίκὴσεν, οὐδεὶς ἐδοήθησεν. Ἀφόρητον τὸ χαχόν τι παθεῖν ' τὸ δὲ μετὰ τὸ παθςῖν μηδὲ tbv παρακαλοῦντα ἔχειν, ἀφορητότερον. Elc ἀ ἐγηρὸν ἱπερεύθης. Ἐπειδὴ γὰρ καθάκερ ἰατρείαν τινὰ τὴν αἰχμαλω- σίαν προσῄῆγεν αὐτοῖς, λέχει, Πολλὴν ἡ θεραπεία ὀδύνην ἑναρῆχεν * ὥσπερ ἐπί τινος ἀμαθοὺς ἱατροῦ, οὐχ εἰδότος τέµνειν χαλῶς. Διὰ τοῦτο πάντες οἱ ἔσθονεές σε. Αἰσχύνας àv' ἀλλήλων ἔξουσι, τοῖς οἰχείοις ἕχαστος τὸν πλησίον θρέψει σώμασι * πείσονται ταῦτα ἅπερ ἑποίησαν. Ὅτι ἀνάξω. El γὰρ xo ἀνίατον τὸ τραῦμα, ἁλλ᾽ οὑχ Epl. "Οειἑσπαρμένη ἐκ.λήθης. Οἱ λοιποί φασιν, ἑζωσμάνη, ἐπειδὴ δίχην ἔδωκας. Mya ἀγαθὸν, μὴ διὰ τιμωρίας xai χολάσεις σώζε- σθαι παρὰ τοῦ θεοῦ χαὶ τοὺς πονηροὺς xai ἀπεγνω- αμένους, ἀλλὰ δι ἀρετὴν χαὶ µετάνοιαν. Καὶ ἐξελεύσονται, àx' αὐτῶν ἄδοντες. Τί οὖν πρὸς ἐχείνους τοὺς μέλλοντας ἀναιρεῖσθαι; Οὐ γὰρ δὴ µόνον αὐτοὺς οὐχ εὔφρανε ταῦτα, ἁλλὰ xa ἑλύπει πλέον. Ἐννόησον γὰρ ἄνθρωπον γεχηρα- χήτα, ἀκούοντα ὅτι μετὰ ἑθδομήκοντα Ecv ἔσται τὰ ἀγαθά. Διὰ γὰρ τοῦτο xaX ἑνδιατρίδει αὐτοῖς, ἵνα μᾶλλον αὐτοὺς báxn* τοὺς δὲ bv ἡλιχίᾳ, ἵνα εἰς ἐλπίδας ἀγαγὼν σωφρονίσῃ πλέον. Καὶ εἰσελεύσονται. "Opa πῶς λέγει τὴν εὐπραγίαν αὐτῶν, τὴν λα- τερείαν, xai τὴν ἄδειαν, xal ὅτι πολλοὶ ἔσονται, xal τὰ νόµιµα ἔξουσι. Tata γὰρ αὐτοῖς ἦν φίλα. "Οτι ὀργή. ταῦτα, φησὶν, ἔσται, μὴ νῦν ταῦτα ζήτει ' νῦν γὰρ τῆς τιμωρίας τῆς ἡμετέρας ὁ χαιρός. ΚΕΦΛΛ. AA'. Ἑν τῷ »póro. "Ὅταν οἱ ἄλλοι ἀπόλωνται, τὰ χατὰ Βαθυλωνίους φησι. .Οὔγως εἶπε Κύριος * Εὗρον θερμὸν ἐν ἑρήμφ μετὰ ὁ,]ω.ύτων ày µαχαίρᾳ πορευοµένους εἷς σπονδὰς Ἱσραή.. Βαδίσατε, καὶ μὴ ὁλέσητε τὸν Ἱσραή.. Σφόξδρα ἀσαφῶς χεῖται παρὰ τῷ Ἑλληνικῷ * αὕτη δὲ dj ἔγνοια σώνεται παρὰ τῷ "E6palo ' Εὗρε xdpir ἐν ὁμοὶ ὑπο.ε.ε,μμέγος ἑχ τῆς |αχαίρας ὡς é& τῇ πανερήµῳ ὁ Ἱσραή.. Ὁ γὰρ θερμὺν Ἡρ- μήνευσεν ὁ Ἕλλην, τοῦτο, xdptv, ἔχει ὁ 'E6palo;* ix δὲ τῆς ἐπωνυμίας τὸ σφάλμα τῆς ἑρμηνείας γέγονε. Τὸ γὰρ ὤμ χατὰ τὴν Ἑθραίων φωνὴν δα- συνόµενον, θερµόν ἐστι, τὸ δὲ ἦν, χάλλος χεχαρι- τωµένον, τὸ δὲ, ὁλωότων dv. µαχαίρᾳ, του-έστιν͵, ὁ ὑποηφθεὶς ὑπὸ τῆς µαχαίρας. "Iva εἴπῃ, Tox, περισωθέντας μετὰ τὸν θάνατον, τούτους σώνω. Τὸ δὲ πορευοµέγους slc σπονδὰς Ἱσραῇ.ὶ, τουτέστιν, FRAGMENTA IN JEREMIAM. Α Vens. 15. Non est qui judicet. 970 Hoc eet, nemo ultor fuit, nemo opitulatus est. Intolerabile est mali aliquid sustinere, sed et malis inflietis, nece consolantem habere, intolerabilius. Ad dolendum curata es. Cum enim tanquam medicinam quamdam 645 ptivitatem illis applicuisset, Multum, inquit, dolo- rem, pharmacum hoc fecit, ut accidere solet impe- rito medico, qui nescit bene secare. Vgns. 16. Propterea omnes qui comedunt te. Alter alteri dedecus imprimet, propriis quisqve proximum carnibus nutriet : quee egerunt, eadem pa- tientur. Vgns. 17. Quia abducam. Et si ulcus insanabile est, non tamen mihi. Quia dispersa vocata es. Czteri reddiderunt eíncta, quoniam poenas dedisti. Ingens bonum, non supplicils et castigationibus sal- vari a Deo etiam improbos et desperatos, sed vit- tute et poenitentia. Vrns. 19. Et egredientur eis canentes. Quid vero hoe ad illos qui tolleudl erant? [Llc enim illos non modo non delectabant, sed magis etiam contristabant. Considera eniin hominem cou- fectum senio, qui post septuaginta annos bona fu- (nra. audiat. Nam propter hoc in his moratur, ut acrius pungeret eorum animos : eos vero qui juve- nili erant ztate, spem illis injiciens cautiores red- deret. Vgns. 20 Et ingredientur. Vide, ut eorum felicitatem esse dicat Dei cultum et libertatem, quodque multi erunt, et legitima ha- bebunt, hzec enim illis erant optata. Quoniam ira. Hzc, ait, erunt, nunc ea ne quaras; nunc enim nostre punitionis tempus est. CAP. XXXI. VgBs. 4. Jn tempore illo. Cum alii perierint, Dabylonica narrat. * Vens. 2. Sie dixit Dominus : Inveni calidum in deserto cum iis qui perierant. gladio, ambulantes in. conventiones Jerusalem, te, et nolite interficere p Jsrael. Quod enim Grzceus interpretatus. est calidum, boc Hebraeus habet, gratiam; ex nominis autem si- militudine Japsus in interpretatione contigit : nam hom secundum idioma Hebraeorum dense pronuu tiatum, calidum significat, αἱ in designat pulchri- tudinem gratiatam ; pro illo, qmi perierant iu gladio, habet, qui remanserat a gladio : quasi dicere!, Sal- vatos post mortem, lios οἱ ego salvo; illud vero, Ambulantes in conventiones Israel , hoc est quando in deserto 3mbulabam ad illius requiem, quo: expressius dicit per ea quie subdit, Ἠνίχα ἑπορευόμην πρὸς ἀνάπανσιν αὐτοῦ ἐν «fi παν» &plup, ὅπερ σαφἑστερον διὰ τῶν ἐπαγομένων» λέγει. * Βαδίσατε, καὶ μὴ ἀ.Ιέσητε τὸν Ἱσραή.ἒ. * Ite, et nolite interficere [εταεί. 901 SUPPLEMENTUM AD S. J. CHRYSOSTOMI OPERA. 972 Hoc est, quando ambulabam antecedens ipsum, A ἸΤουτέστιν, ἠνίκα ἐθάδιζον προπορενόµενος αὑτοῦ, ui eum requiescere facerem ; sic. enim legit lle- praus. Porro, ite, obscure juterpretatum est, quia interpres tempus nou servaviL ; pro ambulans nam que , ambulate posuit; sic enim et Moyses dixit : Si non ambulas, ne educas me '*. Vides? Übique hoc illi propositum est ostendere, ab illo esse quidquid est. Dixit, Babyloniis per- euntibus, tu salvus eris. Deinde ostendit quod preter spem erat, quodque humana cogitatio non capiebat, illos non esse perituros. Tanquam si quis inter multa cadavera inveniat aliquem calen- tem, spirantemque adhuc, agentemque animam, deinde tantum laboret, hostesque ab illo depellat, ut fere illum ad vitam revocet; certe js rem miram faceret. Sic de te factum est, ait. E inedio eorum te suscitavi, de via hostium spirantem te inveniens, percutere te volentes cohibui, spem salutis nullam habentem. * Vgns. 9. De longe Dominus apparuit ei : Chari- tate perpetua dilexi te, Verba sunt Propheiz : hoc est, per visionem Deus mihi ostendit qux» olim dicebantur, et a sx- culo : quomodo sola charitate in deserto populum deduxit; et dixit mihi nunc : llla charitate iu 2eier- num dilexi eum : hoc est in finem : et hac de causa eum perdi non permitto; sed salvo populum, qui est in transimigratione. * ]deo attraxi te in miseratione. Moc est, propter illam charitatem hos bac di- gnos fecit gratia, redimens a. Babyloniis. lllud, Αι- traxi le, ut ostenderet, quod evulsit arcte detentum. In miserationem, Vestivi eum gratia. Non ad tempus, ut tu facis, etsi quidvis agas, ego diligo te. Miserationem impeudens, non merita remu- nerans. * VgRs. 4. Quoniam ecdificabo te et, e dificaberis. Iloc est, iterum tibi autiquam formam restituo, cui nullus resistere possit. Sun pacis sumnmique iranquillitatis indicia ponit; et verba ipsa suavia sunt. * Vgns. 5, 6. Plantate. plantationes, et laudate, quia εεί dies consolationis, quasi respondentis in montibus Ephrem. Surgile, εἰ ascendamus in. Sion ad Dominum Deum nostrum, Sensus textus Graci hic est : Cum reversi fucri- tis, sortiemini fertilitatem terrz, possessores ejus- dem terre effecti : hoc namque innuit illud ; Jn montibus Ephrem, ex certa parte universam desi- guans terram; quasi diceret : Summa ope redibi- tis ad templum, Deum celebrantes. At llebrzus sic habet : Et plantabunt, et comedent. (rucium. Erit enim cles, in qua clamabunt custodes vinetorum, Sur- 15 EsoJ. xv, 10, la ἀναπαύσω αὐτόν ' οὕτω γὰρ ἔχει ὁ "E6palo,. Τὸ δὲ βαδίσατε ἡρμήνενται ἀσαφῶς, διὰ τὸ μὴ τὸν χρόνον φυλάξαι τὸν ἑρμηνευθέντα [ἶσ. ἑρμηνεύσαντα]" ἀντὶ γὰρ τοῦ, ῥαδίζων, βαδίσατε ἔχει, οὕτω γὰρ φαίνεται xal ὁ Μωσῆς λέγων * El μὴ σὺ πορεύῃ. μὴ ἀγαγάγης µε. Ὁρᾶς; Πανταχοῦ σπουδάζει δτιχνύειν, ὅτι αὐτοῦ τὸ πᾶν ἐστιν. Εἶπε, Βαθυλωνίων ἀπολλυμένων, σὺ διασωθἠσῃ. Elsa δείχνυσι τὸ παρ) ἑἐλπίδα, xal ὡς οὐχ ἣν ἀνθρωπίνων λογισμῶν μὴ xaX αὐτοὺς ἆπο- λέσθαι. Ὥσπερ ἂν εἴ τις ἓν πολλοῖς πτώµασιν εὕροι τινὰ ζέοντα, xal ἔτι ἑἐμπνέοντα, xal ἀναψύχοντα [ἀποφύχοντα], εἶτα δυνηθείη ποιῆσαι τοιοῦτον [πο- νῆσαι τοσοῦτον], xal τοὺς πολεμίους ἁποσοθῆσαι Bay &xelvou, µόνον |μονονοὺ] xat ἐπὶ ζωὴν αὐτὸν ἀγαγεῖν, θαύματος ἂν cy. οὕτω xa ἐπὶ coU γέ- Ίονε, φησίν. "Ex μέσον αὐτῶν διανἑστησά σε * ἀπὸ ὁδοῦ πολεµίων ἐμπνέοντά σε εὐρὼν, xat παρωρµή- σαµένους παῖσαι διεχώλνσα, οὐχ ἔχοντα σωτηρίας Els. Πόῤῥωθεν Κύριος ὤφθη abtQ: ἀγάπησι» ale- γίαν ἡἠ]άπησά σε. Ταῦτα ὁ προφήτης λέγει, τουτέατιν, ὑπέδειξέά por δι ὁπτασίας Orb, τὰ πἆλαι λεγόμενα, καὶ ἐς αἰώνος * ὅπως ὑπὸ ἀγάπης ἓν τῇ πανερἡμῳ τὸν λαὸν διἠγαγε * xai ἔφη pot νῦν, Ἐκείνην τὸν ἀγάπιν αἰωνίως Ἱγάπησα αὐτόν. τουτέστιν διὰ τέλους ' χαὶ ταύτης ἕνεχεν τῆς αἰτίας οὐχ ἑῶ αὐτὸν διαφθα- C fva * σώζω δὲ τὸν εἰς ἀποιχίαν λαόν. * Aud τοῦτο εἷΊχυσά σε εἰς οἰκτείρημα. Τουτέστιε, δι᾽ ἑχείνην τὴν ἀγάπιν Ὀξίωσεν αὐτὸν τῆς νῦν χάριτος, ἀπαλλάτας αὐτὸν τῶν Βαβυλω- νίων. Τὸ δὲ εἴιχυσά σε, ἵνα δεἰξῃ ὡς ἰσχυρῶς κατεχόµενον ἐξέσπασε. Τὸ δὲ, elc οἰκτείρημα, 'Ev- έδυσα αὐτὸν χάριν, ἔχει. Οὐ πρὸς χαιρὸ», χαθάπερ σὺ, xÀv μυρἰα ποιῄσῃς, ἐγὼ φιλῶ σε. Οἰχτείρων χαὶ ἐλεῶν, οὐχὶ τὰ κατ ἀξίαν àxo- γέµων. * "Ott οἰκοδομήσω σε, xal οἱκοξομηθήσῃ. Τουτέστι, πάλιν σοι τὸ ἀρχαῖον ἀποδίδωμι σχΏμα, οὐδενὸς δυναµένου ἀντιστῆναι. Αδείας πολλῆς, χαὶ βαθείας εἰρήνης τεχµήρια D λέχει, xat αὐτὰ τὰ ῥήματα πιθανά [ῖσ. ποθεινά]. "Φυτεύσατε φντείας, xal αἱνέσατεα, ὅτι ἐσςὶν ἡμέρα παρακ.1ἠσεως ἁπολογουμένου ἐν ἔρεσυ 'Egpalg. Στῆτε, xal ἀναθδῶμεν εἰς Σιὼν zpéc Κύριον τὸν θεὸν ἡμῶν. Ἡ piv ἔννοια τοῦ Ἑλληνικοῦ ἐστιν αὕτη, ὅτι Ἐπανελθόντες ἀπολαύσετε τῆς εὐφορίας τῇ γῆς. xai τὴν γῆν χατεσχηχότες" τοῦτο γὰρ μηνύει τό’ "Ew ὄρεσι Εφραὶμ, ἀπὸ τοῦ μεριχοῦ 7t πᾶσαν nv, ἵνα ex: Μετὰ σπουδῆς ἐπανελεύσεσθε εἰς τὸν ναὺν ὑμνοῦντες τὺν Θεόν. 'O δὲ Ἑθραῖος οὕτως ἔχει ' Καὶ φυτεύσουσι καὶ «άλογται τὸν καρπόν. Ἔσται γὰρ ἐν ἡμέρᾳ £v ᾖ κεχράξονται ol φυ.]άσ-. $75 " FRAGMENTA IN JEREMIAM, ση σονζες τοὺς ἁμλα]ῶνας * Ἀγάστητε καὶ dv£ÀA- Α gite εἰ ascendamus ἐν Sion. Et est eadem senten - οώωριφν slc Σιών. Σώζεται δὲ ἡ αὐτὴ ἕννοια * τῇ γὰρ ἑκάστου ὠφελείᾳ τὴν περιττὴὶν εὐσέδειαν δείχνυσι. "Ott égvtsvcate. "Opa πανταχοῦ πῶς ἀναμίγνυσι τοῖς ἀγαθοῖς τὴν µετάνοιαν [ἐπιστροφὴν] αὐτῶν. "Ἁγαιαίασθε, xal εὐφραίεσθε, καὶ χρεµε- τίσατε, ἐπὶ xegaAty ἐθνῶν. Τουτέστιν, ἑνώπιον τῶν ἐθνῶν βλῄσατε, μηδὲν αὐτοὺς δεδοιχότες, διὰ τὴν ἐμὴν συμμµαχίαν. Ιδοὺ ἐγὼ dye) αὐτοὺς ἁπὸ γῆς Βοῤῥᾶ, καὶ συνάξω αὐτοὺς ἀπ ἑσχάτου τῆς γῆς ἐν ἑορτῇ $ucéx. Τουτέστιν, ὡς ἓν τῇ ἑορτῇ τοῦ Φασὲκ, οὕτως ἅπαντας ἐπανελθεῖν προθύμως ποι]σω. E:*a xai τὴν ἑορτὴν λέγει xal τὸν χαιρόν. "Opi, ὅτι ἐξέδη ἐν ἑορτῇ Packx κατὰ τὸν χαιρὸν, χαθ᾽ ὃν, καὶ ἐξ Αἰγύπτου τότε ἐξελθεῖν ἑλυπήθησαν [ῖσ. ὲδυ- νἠθησαν]. Oo, ἁπλῶς οὗτος ὁ χαιρὸς ἑχατέρας tati τῆς εἰσόδου. ᾽Αλλ) ἴστε οἱ µεμυημένοι, τίνος τύπος τοῦτο fjv. Δεύτερον τότε ἐἑπανέρχονται. Καὶ τεχγοποιήσῃ. Οὕτω καὶ οἱ ἀνάπηροι τότε θεραπευθέντες τὰ σώμᾶτα, πατέρες ἔσονται. Ἑν χ.αυθμῷ Ἐπειδὴ γὰρ εἰχὸς ἣν αὐτοὺς εἰδότας, xai τὸ µῆχος, καὶ «hv ταλαιπωρίαν τῆς ὁδοῦ ἱλιγχιᾷν, εἰχότως χαὶ τοῦτον ἀναιρεῖ τὸν φόδον λέγων, ὅτι Οὗ φεύγοντες ἤξετε, οὐ δὲ θορυθούµενοι, ἀλλὰ μετά τιμῆς xal παραχλήσεως xai ἀνέσεως τῆς προσ- πηχούσης, χαίτοι molo; τοῦτο λογισμὸς εὑρεῖν δυνή- σεται, ὅτι τῆς πόλεως ἀλούσης, xai τῶν δεσποτῶν χειρωθέντων, οἱ δοῦλοι παρὰ τῶν δεσποτῶν τῶν χξιρωσαμένων μετὰ τιμῆς ἔμελλον ἀπολύεσθαι πρὸς τὴν οἰχείαν : "οτι ἐγεγόμην. "Opa αἰτίαν ἀναγχχίαν τῖς σωτηρίας αὐτῶν, οὐχ ἀφιεῖσαν αὑτοὺς τυφωθῆναι. Οὐ γὰρ ἀπὸ κατ- ορθωµάτων, ἀλλ ἀπὸ διαθέσεως τῆς φυσιχῆς αὖ- τοὺς σώζω. Τοῦτο δε[χνυσιν, ὅτι xaX πάντας σώσει. Οὐρεὶς γὰρ πατὴρ περιόφεται παῖδα πρωτότοχον, xil παρὰ πατέρος σωνόµενος οὖκ ἂν Éyot μέγα Ὅρονεῖν. ᾿Αχούσατεα .1όγογ. 'O μάλιστα ἡμαρτηκὼς, ὁ μάλιστα διεφθαρμένος, καὶ οὑχ ἔχων ἐλπίδα σωτηρίας. Πᾶσαν τὴν οἰκουμένην ποιήῄσατε μάρτυρα τῶν λεγομένων * οὕτω θαῤῥοῦμεν παρὰ [[orte περὶ] αὐτῶν. Εἴπατε ὁ.Ίικμήσας. "Opa πόσος χόσµος, ὅταν μηδὲν παρὰ ἀνθρώπων πάσχωσι δεινὸν, εἴ τις ἀπιστεῖ τὸν πόλεµον παρλ τοῦ Θεοῦ γεγενῆσθαι, τὸ δυσχολώτερον ὁρῶν, thv ἄνολδον παρ᾽ αὑτοῦ γεγενηµένην, καὶ περὶ ταύτης [τούτου] πιστευέτω, Ὡς ὁ βόσκωγ. "Opis ὅτι Θεοῦ τὸ ἔργον ἐστὶν, ὅταν μὴ ἰσόῤῥο- πας fj μάχη. 'ECsl.laco αὐτό,.. tia;ex uniuscujusque enim utilitate superapun- dantem pietatem demonstrat. Quia plantaatis. Vide ut ubique cum bonis conjuugat eorum con- versionem. * VERS. το Ezsuliate in lotitia, et letamini, εἰ hin- nite super capul gentium. Iloc est, coram gentibus clamate, nihil eos pro- pter meum auxilium timentes. * Ύπας. 8. Ecce ego adduco eos de terra. Aquilo- mís, el. congregabo eos ab exiremo terre in solem- — nitate Phasec. Hoc est, sicut in solemnitate Phasec, sic omues alacri animo reverti faciam. Deinde et solemnitatem ponit, et tempus. Vides in solemnitate Phasec evenisse tempore illo, quo etiam tunc. ex ZEgypto egredi potaerunt. Νεο for- tuito tempus hoc utriusque ingressionis est : sed initiati nostis cujus. figura hac sit. Secundo tuuc revertuntur. Et generabit. Sic et mutilati, tunc curatis. corporibus, patres fient. V&ns. 9. In ploratu. Nam quia consentaneum erat eos itineris longi- tudinem et. incommoda scientes perturbari, merito huue quoque expellit timorem, dicens : Non fugien- tes venietis, non turbati, sel cum honore et con- solatione, et remissione animi conveniente. (Quan- quam qua ratio invenire lioc poterit? ut capta ci- vitate, dominis in servitutem redactis, servi a do- minis qui eos ceperant , cum honore domum renit- terentur? (uia factus sum. Vide necessariam salutis corum causam, non permittentem eos superbire. Non enim ob corum merita, sed ex affectu mihi innato illos salvo. lloc. monstrat, quod etiam omnes salvat, nullus enim pater contemuet. filiuin primogenitum, et qui a pa- tre salvatur, non habet de quo se extollat. VgRs. 10. Audite verba. D Qui maxime peccavit, qui summe corruptus est, quique nullam selutis spem habet. 'Totum terrarum orbem dictorum facite testem, tantum de illis confidimus. Dicite qui ventilavit, Vide quantus decor, euin ab bominibus nullum patiuntur malum : si quis bellum a Deo missum non credit, videns difficilius, reditum nempe ab eo datuin, et de illo credat. Quasi pastor. Vides Dei esse opus, cum :equa lance pugna nop procedit ? Liberavit cum. 975 Ceousidera bona. αυ) invicem suecedentia, con- À fertimque venientia, przdicationumque copiam, ne tantum presentium experimento, sed et futurorum spe hilarescant. "Vans. 12. E4 erit anima eorum quasi. lignum [ructiferum. Id est, omni bono. implebantur. Hebr:zeus. autem sic legit : Quasi hortus ebrius aquis. Vzns. 15. Tunc gaudebunt. Hoc est, tuuc viduitas non erit ; aunc enim non erant nuptiz, nec prolificatio, sed paenz, et juvenes miseriarum occasio illis erant. Et faciam. Omnis zetas gaudium hoc sentiet. SÜPPLEMENTUM AD S. J. CHRYSOSTOMI OPERA. 9.6 "Opa ἀγαθὰ διαδεχόµενα, χαὶ ἀθρόα τὰ κχαλὰ, καὶ προῤῥήσεις προῤῥήσεων [ἶσ. καὶ προῤῥήσεων περιονσ[αν], ἵνα μὴ µόνον τῇ πείρᾳ τῶν παρόντων, ἀλλὰ xai ταῖς ἔλπισι τῶν µελλόντων εὐφραίνωνται. "καὶ ἔσται ἡ ψυχὴ αὐεῶν ὥσπερ ξύ]ον ὄγκαρπον. Τουτέστιν, παντὸς ἀγαθοῦ πλησθήαονται. Ὁ δὲ Ἕδραϊος οὕτως ἔχει, ὡς κῆπος µεμεθυσμένος ὕδασι». Τότε χαρήσονται. Ίουτέστιν, οὐκ ἔσται χηρεία τότε; νῦν γὰρ οὐχ εἶχον, οὐ γάμους, οὗ παιδοποιίας, ἀλλὰ τιμωρίας, καὶ συμφορᾶς ἦσαν αὐτοῖς ὑπόθεσις οἱ νέοι. Καὶ ποιήσω. lláca ἡλιχία vr. ἡδονΏς αἰσθήσεται. Non intempestiva ebrietate, sed lztificabo, ait; Ὦ Οὐχὶ τὴν ἄκαιρον µέθην, ἀλλ᾽ εὐφρανῶ, φησί" hac enim voce de illis utitur. Nam quia illis terram promisisset, hi vero terram noa babebant, sed et his affluent bona, inquit. Vrns. 15. Sic dixit Dominus. lloc sub Hlerode contigit, nostrisque nuper tem- poribus. * VEns. 18. Audiens audivi Ephrem lamentantem : Castigasti me, et casiigatus sum. Postquam duarum tribuum reditum indicavit, ct decem (ribus item reversuras ostendit, cum non parum utilitatis ex captivitate hauserint, Tanquam vitulus non didici. Pervicax factus sum tanquam vitulus, qui jugum abhorret. Spes salutis non parva, et hoc spectat ad boc ut dictis fides adhibeatur : si enim futurum est ut illos poeniteat, liquet essc salvandos. Ego tanquam vitulus non didici. Saltationes illius ostendunt «οί — rationis expertem, et injustitiam, nullum ad bonum haben- tium juveutütis insipientiam. Juvenis enim jugo privatus cogitationumque dominatu vibil differt a jivencis temere saliantibus, et ut casus fert, bac et illac euntibus, neque oculis ea qux ohjecta sunt cernentibus, sed in abrupta loca pracipites se dan- tibus. Converte me. Magna virtus, cum convertente Deo. converti- mur. * Vens. 19. Et antequam cognoscerem clamavi ῥαν- p ium. Hoc est, pest captivitatem me poanituit ; clamavi enim ut de his qui poenitentiam agunt, dictum est. Confusus sum, et audivi te, quoniam accepi oppro- brium ab adolescentia mea. Recordatus $um . nempe peccatorum 3dolescentise mes. Adolescentiai porro. vocat, qux temporibus Jeroboum facta sunt, qui nova molitus, idolorum cultum induxit. Cum omnem peccantem non castigas, dolere opor- tel. Etenim ad confusionem, et ad alia multa. pec- €Ata. fugienda sensum magis prabet castigatio. Nunc vero oppositum fit; dum deliuquimus, inve- Tecundi sumus : dum punimur, animum demittimnus, τοῦτο γὰρ τὸ ὄνομα ἐπ᾽ αὐτῶν κεῖται. Ἐπειδὴ γὰρ ἐχείνοις τὰ ἀπὺ τῆς γῆς ἐἑπηγγείλατο, οὗτοι δὲ γῆν οὐχ εἶχον, ἀλλὰ xal τούτοις ἐπιῤῥεύσει τὰ ἀγαθὰ, φησί. Οὕτως εἶπε Κύριος. Τοῦτο γέγονεν ἐπὶ Ἡρώδου * Υέγονς δὲ xat δη. * 'Axoiüyv fixovca Ἐρραὶμ ὀδυρομένον ' 'Esai- δευσάς µε, καὶ ἑπαιδεύθη. Ἐπειδὴ τῶν δύο φυλῶν τὴν ἄνοᾶδον μηνύει, δεί- κνυσιν, ὅτι xal αἱ δέχα ἐπανελεύσονται φυλαί. οὐ μιχρὰν τὴν ὠφέλειαν ἐχ τῆς αἰχμαλωσίας ἐσχηχυϊαι. "Ὥσπερ µόσχος οὐκ ἐδιδάχθην. Τοντέστι , σιδηρὺς ἐγενόμην, χαθάπερ µόσχος oox εἴχων ὀνγῷ. Ἑλπὶς σωτηρίας οὗ gixpá* xol τοῦτο τῆς τῶν λεγομένων ἀξιοπιστίας εἰ γὰρ μέλλοιεν μετανοεῖν, εὔδγλον ὅτι σώζονται. 'Eqé ὥσπερ µόσχος οὐκ ἐδιδάχθη». Τὰ σχιρτήµατα αὐτοῦ ἑνέφηνε τὴν ἄλογον ἡλι- χίαν, xai τὴν ἁδιχίαν τῶν ἐπὶ χαχῷ κεκτηµένων, τὴν ἄνοιαν τὴν ἓν τῇ νεότητι,. Νέος γὰρ ἀποστερού. µενος ζυγοῦ xal τῆς τῶν λογισμῶν ἀρχῆς, οὐδὶν διέφερεν σχιρτώντων βοϊδίων ἁπλῶς xal ὡς ἔτυχεν ἁπανταχῆ φεροµένων, οὐδὲ τῶν πρώτων ὀφθαλμῶν Ιοὐδὲ τὰ πρόσθεν τῶν ὀφθαλμῶν] ὀρώντων, ἀλλὰ xal κατὰ χρημνῶν πηδώντων. Επίστρεγψόν ue. Μεγάλη ἡ ἀρετὴ, ὅταν ἑἐπιστρέψαντος Θεοῦ ἐπι- στρέφωμεν. * Kal πρότερον τοῦ γγῶναί us ἐκρόεησα ixl μικρόν. Τουτέστι, μετὰ τὴν αἰχμαλωσίαν µετέγνων. Τὸ Υὰρ ἐχρότησα, ὡς ἐπὶ τῶν μετανοούντων ἔφη. Kal γε ἐνεεράπη», καὶ ὑπεῖξά σοι, ὅτι ἔλωδου ὀνειδισμὸν ἐκ vsótntóc nov. Ῥουτέστιν, ὅτι ἀνεμνίσθην ἁμαρτίας νεότητός µου. Νεότητα δὲ λέγε. τὰ ἐπὶ τοῦ Ἱεροδοὸμ ΥΕΥΟ- νότα * ὡς νεωτερῄσας ἐπὶ τῇ τῶν µόσχων θρησχείᾳ. "Όταν πάντα τὸν ἁμαρτάνοντα οὗ χολάξῃς, wá- σχειν ἐχρῆν. Καὶ γὰρ πρὸς αἰσχύνην, καὶ pio ἕτερα πολλὰ ἁμαρτήματα μᾶλλον αἴσθησιν παρέχει τιμωρίας [τιμωρία]. Nuv δὲ τοὺναντίον γίνεται ᾿ ὅταν μὲν ἁμαρτάνωμεν, ἀναισχυντῶμεν, Ova» ὁλ 971 FRAGMENTA IN JEREAMIAM. 974 κολαζώμεθα, καταπίπτοµεν, ἁμείδοντες τοὺς χαι- A conuinutantes tempora. Δί justi. non ita; sed dum ρούς. ᾽Αλλ᾽ οὐχὶ δίχαιοι οὕτως, ἀλλὰ χολαζόμενοι μὲν ἐφρόνουν µέγα, καθάπερ οἱ ἀπόστολοι ’ ἐπὶ δὲ τῆς ἁμαρτίας οὕτως Ἰσχύνοντο, ὡς μὴ χατὰ τὸν χαιρὸν τῶν πλημμµεληµάτων µόνον, ἀλλὰ xal τούτου παρελθόντος, καὶ τῆς τιμωρίας ἀφεθείσης, ὀδύρεσθαι χαὶ θρηνεϊν. Καὶ pes. ὀλίγα. Ἑστέναξα ἐν ἡμέραις αἰσχύ- γης µου. Τοῦτο φάρµαχον τῶν ἁμαρτημάτων, τὸ μὲν χω- λύων τοῖς αὐτοῖς περιπεσεῖν, τὸ δὲ γενόµενον ἆπο- σµμήχων ὁ στεναγµός. Καὶ ὑπέδειξά σου. "Opde πόσον ἀγαθὸν τὸ ἐπιγινώσχειν τὰ ἁμαρτή- ατα; μᾶλλον ἡμᾶς ὑποτάττεσθαι ποιεῖ τῷ θεῷ. Οὐ *b ἁμαρτάνειν Ἰέγω, ἀλλὰ τὸ μετὰ τὴν ἁμαρτίαν ᾿ἐπιγνῶναι. * Ylóc el ἁγαπητὸς Εφραὶμ àpol. Τουτέστι, τίμιος υἱὸς sf. Παιδίον ἐντρυφῶν, τοντέστι, xal παιδίον Ey ᾧ παρεχαλούμην ix µε- ταφορᾶς δὲ αὐτὸ ἔλαδε τῶν πατέρων, τῶν πρὸς τὰ μιχρὰ βρέφη τῶν τέχνων παιζόντων. Ἀξγείαν» µνη- σθήσομαι αὐτοῦ. 'O Ἑδραῖος, Aux τοῦτο 1)4éyx0n τὰ ση.1ἀχνγα µου ἐπ αὐτὸν, xal οἰχτηρήσω αὐτὸν, εἶπε Κύριος. Διὰ τοῦτο ἐπεσκεγάμην αὐτὸν, πτουτέστιν, Ex τῆς περὶ αὑτὸν διαθέσεως obx Ίνεγχα αὐτὸν ἓν συμφοραῖς ἰδεῖν. Εἶδες πόσην μεταθολὴν εἰργάσατο; Τὸν ἐν γῇ, τὸν μυσαρὺν, τὸν πολέµιον, τὸν ἐχθρὸν, παιδίον ἄγαπη- punirentur, mentem erigebant, αὐθηιαόάιπούσιι apostoli : in peccatis vero ita rubore suffuudebantur, ut nou solum ipso peccatorum tempere, sed etiam eo elapso, punitioneque remissa ingemiscerent, et lamentarentur. Et post pauca : Jangemui iu. diebus confusionis mec. Hxc peccatorum cst medicina, gemitus, partim quidem in eadem labi non sinens, partiis vero quod est facium abstergens. Et ostendi tibi. Vides quantum bonum sii peccata agnoscere? magis nos Deo subjectos reddit. Non, inquaw, pee- care, sed post peccatum, agnoscere. * Vens. 20. Filius es dilecius Ephrem mihi. Που est, honorabilis filius sive pretiosus. Ραγυκ- lus delicatus : boc est parvulus, quo delectabar; sumpsit autem metaphoram ex parentibus, qui cum parvulis infantibus ludunt. Recordams recor- dabor ejus. llebraus : Idcirco patefacta suni viscera mea super eum, ei miserebor ejus, dixit Domiuus. Idcirco visitavi eum. Hoc est, propter benevolen- liam qua. euim prosequor, non sustinui viderc illum in calamitatibus. Vides quam mutatus sit ? Sceleratum hosten, inimicum filium dilectum, ne tantum essel res na- τὸν, ὥστε pi τῆς φύσεως εἶναι τὸ πρᾶγμα µόνον, C tura, et filium nobilem et generosum, xai παιδίον ἐλεύθερον, xal εὐγενές, Σεήσον σεαυτῇ Σιώγιμ σκοπούς. Σιώνιμ σημεῖα ἑρμηνεύεται. Λέγει τοίνυν, ὅτι Σημµείωσαι τὴν ὁδὺν ὥσπερ σκοποὺς θεὶς &v ἑαυτῇ, διὰ γὰρ ταύτης ἐπανελεύσει. Ποίησον δὲ αὑτῇ τιµωρίω. Ἀσαφῶς Χεῖται παρὰ τῷ Ἑλληνιχῷ. Ὁ γὰρ 'Εδθραῖος οὕτως ἔχει’ Στήσον σεαυτῇ σηµεῖα, ἀντὶ τοῦ, τιµωρίαν * ἴσως δὲ χατὰ τὸ Ἑλληνιχὸν αὕτη χεῖται ἡ ἕννοια, ὅτι Παράστησον τὸν σχοπὸν, τουτέστι, τὸ σημεῖον ὅθεν παρῆλθες τιμωρηθεῖσα, ἵνα ἑπανιοῦσα Ὑνῷς τῆς ἑνεργείας τὸ μέγεθος. Εἰδέναι δὲ δεῖ, ὅτι παρὰ τῷ 'Εδραίῳ τὸ, ειµωρία, οὗ χεῖται. * Aóc τὴν καρδίαν σου εἰς τοὺς ὤμους σου, D ὁδὸν fv ἀπορεύθης. Τουτέστιν, ἑννόησαι “ἣν καρδίαν σου τὴν ὁδὺν ξαύτην ἣν πορεύῃ μοχθοῦσα. * Διάστρεψο εἰς τὰς πόὀ.εις σου πενθοῦσα. Ὅ ᾿Εδραῖος, Αγάσερεψον εἰς τὰς πό.1εις σου ταύτας. ᾽Αντὶ γὰρ τοῦ, πενθοῦοα, ταύτας ἔχει, χἀνταῦθα δὲ ἡ ἐπωνυμία τὴν ἐναλλαγὴν τῆς ἑρμη- νείας ἱποίησε. Τὸ γὰρ dJà, πένθος μηνύει, τὸ δὲ ἐ1ὲ, αὕτη. Οὕτω δὲ νοητέον τὸ 'EXAnvtxóv* "Avá- στρεφον εἰς τὰς πόλεις σου, 4 πενθοῦσα, τουτέστιν͵ ἡ νῦν μειὰ πένθους ἀπιοῦσα, ἀναστρέφει μιτὰ χαρᾶς. * "Eoc πότε ἐπιστρένεις, θυγάτηρ ἠτιμωμένη ; 'O 'E6pato; οὕτως ἔχει ΄Ἔως πόὀτε διασύρεις, Ὕκμο. 91. Statue tibi Sionim speculatores. Sionim interpretatur Signa. Ait igitur, Signa viam, tanquam specplatores pones ju ea, per hauc enim reverteris. * Fac vero ipsi penam. Obscure positum est apud Graecum. Etenim Ile- braus ita legit, Statue tibi signa, pro penam, e forte juxta Grzcum hic esse poterit. sensus : Con- slitue speculatorem, hoc est signum, unde preteriisti ponis multata, ut rediens virtutis aguoscas ma- gnitudinem. Sciendum autem, in Hebreo, penam non exsi3re. * Da cor tuum in humeros tuos, viam in qua am- bulasti. | Hoc est, corde tuo apprehende viam hauc, quam ambulas, rebus adversis afflicta. * Revertere in civitates tuas [mgens. Hebraeus, fevertere ad civitates tuas has. Pro lugens enim habet has, et hic nominum siünilitudo interpretationis diversitatem induxit. Etenim, aía luctum signilcat ; ele, hac. Sic itaque est iutelli- gendus textus Graecus : Revertere in civitates tuas qui luges, quasi diceret, Quz nunc lacrymans abis, cum gaudio reverteris. * Vrns. 92. Usquequo converteris, filia despecta? Mebraus sic habet ; Usquequo distraheris, filia, ου SUPPLEMENTUM AD S. 1. 6ΗΛΤΣΟΡΤΟΝΙ OPERA. 980 delinquens ; vel, Semper huc. et illuc vertens te, hoc A θυγάτηρ ἁμαρτάνουσα, Ἡ del. διασερερομµένη, est, si. poeniteniiam egeris, quam citissime te a captivitate Deus reducet. * [n plantatiene. nova, in salute circuibunt ho- mines. ή [ος est, ut novam plantationem colet te Dominus; elenim novam posuit pro recentem. Quando autem id operabitur? in reditu, quanio tibi salutem exhi- bebi!. Non sicut antea,ut rursus quies sequatur, illa oinnia silentio obvoluta suut ; nulla illorum habetur ratio. Et qui habitant. Ubique bona, et usque ad vicinos; justus autem et sanctus inous,. Non quod. lapides capiant virtu- tem, sed habitantes. Solet enim communicari locis babitantium fama. Vide mutationem. * Vens. 24. Kt elevabitur in grege. Id est, tanquam grex congregabitur. lngeus est! bonum, non quando fruimur bonis, sed quando secundum Dei voluntatem, cum et illi lioc Eetitiam affert., * VEns. 20. Ideo expergefactus sum, el vidi, et som- nus meus jucundus factus est mihi. Hzc, inquit, mihi revelata sunt, dum dormirem, et jucundum habui somnum. Vtns. 98. Et erit sicut. Quanto illa studio feci, et h:ec, inquit, qux mibi sunt magis familiaria, nemo itaque non credat. Qui enim ita vehemens sum in punitionem, rem a me adeo alienam multo magis ad id quod est pro- prium excitor. VEns. 29. In diebus illis. Moc idem habet etiam Ezechiel. Sed rogo, ita ne prorsus fiebat antea, et contingebat res tantze. ini- quitatis 7 et peccantibus parentibus, aliua punieba- tur? et quomodo lic toleranda, obsecro? Et paucis interjectis. Attento his quz dicuntur animo simus : Non dicent, inquit; Non, inquit, nequaquam fiet, ostendens ncc antea factuin boc esse ; nam si dixis- set , In diebus illis non amplius hoc fiet, bene dice- res, antea. factum hoc esse. Sed quia dicit : Non dicent ultra, corruptz illorum sententize. judicium est. Vgns. 20. Sed unusquisque in iniquitate sua mo- rietur. lisc prophetia quedam perspicua est; cujus etiam aliquando et Paulus meminit ad Ilebra:os scribens : Ubi vero remissio est peccatorum, nulla amplius oblatio pro peccato, erunt dies 1. At non dicit qui οἱ quando, et quot post. tempora. Hac enim latere volebat. εις. 52, Non juxta testamentum. Quxro, cur tale non dedisti testamentum ?. Im- probavit illud, non erat. perfectum. Igitur nec om- nino dandum erat : homines leges ferunt, easque perpetuo firmas esse volunt. Tu vero. nequaquam. '* [Üobr. x, 48. τουτέστιν͵ ἐὰν μεταγνῷς, sdytazá σε τῆς αἰχμαλω- σίας ἐἑπανάξει θεός. * Elc καταφύτευσι xau, ἓν τῇ σωτηρίᾳ περιεᾶεύσογται ἄγθρωποι. Τουτέστιν, elg νέαν φυτείαν ἐργάσεταί σε θεός. Τὸ γὰρ, xai, ἀντὶ τοῦ, γεαράν. Πότε τοίνυν τοῦτο ποιῄσεις; Ev τῇ ἑπανόδῳ, ὅτε σοι τὴν σωτηρίαν παρέτει. Οὐ χαθάπερ πρότερον, ὥστε ἀναπαυθῆναι πάλιν, πάντα ἐχεῖνα σεσίγηται ’ οὐχέτι λόγος αὑτῶν οὐδείς. Καὶ ἐν οικοῦγτες. Πανταχοῦ τὰ ἀγαθὰ, χαὶ µέχρι τῶν γειτόνων” δίχαιον δὲ ὄρος χαὶ ἅγιον ' οὐχ ὡς τῶν λίθων δεχο- µένων την ἀρετὴν, ἀλλὰ τῶν ἑνοικούντων. Εἴωθε γὰρ χοινωνεῖν τοῖς τόποις ἡ φήμη τῶν κατοικούν- των. "Opa µεταθολἠν. * Kal ἀρθήσεται ἕν ποιμγ{ῳ. Τουτέστι, συναχθήσεται ὡς ποἰμνιον. Μέγα ἀγαθὸν, οὐχ ὅταν ἀπολαύωμεν τῶν ἀγαθῶν, ἁλλ᾽ ὅταν χατὰ γνώµην θεοῦ, ὅταν χαὶ αὐτὸν τοῦτο εὐφραίνῃ. ΣΔιὰ τοῦτο ἐξηγέρθηΥ, xal εἶδον, καὶ ὁ ὕπνες µου ἡδύς uot ἐγεγήθη. Ταῦτα, φησὶν, ἀπεχαλύφθη µοι χαθεύδοντι, καὶ ἡδὺν τὸν ὕπνον ἔχοντι. Καὶ ἔσται ὥσπερ. Μεθ᾽ ὅσης σπουδῆς κἀκεῖνα ποίησα, xol ταῦτα, φιποὶν, ὅσα pot οἰκειότερά ἐστι’ μηδεὶς οὖν ἁπι- τείτω. 'U γὰρ οὕτω σφοδρὺς πρὸς τιµωρίαν, πρᾶγ- pa ἀλλότριον ἐμοὶ, πολλῷ μᾶλλον διεγείροµαι πρὸς τὸ οἰχεῖον. Ἐν ταῖς ἡμέραις. Τοῦτο καὶ Ἰεζεχιὴλ φησιν. "Ὅλως γὰρ ἐγένετο πρότερον, xal συνέθαινε πρᾶγμα τοσαύτης ἁδικίας γέμον, εἰπέ pot; καὶ πατέρων, ἁμαρτανόντων ἔτε- pos ἑχολάζετο; xal xo) ταῦτα ἀνεχτὰ, εἰπέ μοι, Καὶ µετ ὀλίγα. Προσχῶμεν τοῖς λεγομένοις. Οὐ μὴ εἴπωσιν "εἶπεν, οὐχ εἴπον, O0 μῆ γένηται:, δειχνὺς ὅτι οὐδὲ mpb τούτου ἐγένετο. El μὲν γὰρ εἶπεν, Ἐν ταῖς ἡμέραις ἐκείναις οὐκέτι οὗ pi] γένηται τοῦτο, χαλῶς ἂν εἶπες, ὅτι πρὸ τούτου ἐγένετο. Ei δὲ λέγει, Οὐχέτι ob μὴ εἴπωσι, τῖς διεᾳφθαρµένης αὐτῶν φἠ- (ou χρίσις ἑστίν. 'AAA" ἡ ἕχαστος ἐν τῇ ἑαυτοῦ ἁμαρτίᾳ áàxo- θαγεἴται. Προ»ητεία τίς ἐστι καὶ σαφᾗς, περὶ ἧς xat Παῦλος ἐπεμνήσθη ποτὲ, ἐπιστέλλων Ἑθραίοις "Όπου δὲ ἄφεσις ἁμαρτημάτων, οὐχέτι πρυσφορὰ περὶ ἁμαρτίας ἔσται καιρός: χαὶ οὐ λέγει ποῖος, xal πότε, xai μετὰ πόσον χρόνον. Ἑδθούλετο γὰρ αὐτὰ συνεσκιάσθαι. Κατὰ τὴν διαθήχην. EKin£, διατί οὐ τοιαύτην διαθήχην δίδως; Κατ- έγνω αὐτῆς; ἀτελὲς εἶχεν. Οὐκοῦν οὐδὲ παρὰ τὴ» ἀρχὴν δοθῆναι ἔδει' ἄνθρωποι νόµους τιθέασι, xal βρύλονται διὰ παντὸς εἶναι χυρίους, σὺ δὲ αὐχέτι, 98! FRAGMENTA IN JEREMIAM. Ὅτι αὐτοὶ obx ἑνέμειναν ἓν τῇ διαθήχῃ µου, καὶ A Quoniam ipsi non perstiterunt in testamento, cge ἐγὼ ἡμέλησα αὑτῶν. Kal μετ ὀλίγα"' Ὠούλεσθε παραγάγω τὰ ἁποστολιχά ῥήματα, ἁθιάστως συµ- φωνοῦντα τοῖς εἱρημένοις: Τί βιάζεσθε ἐπιθεῖναι ζυγό», ὃν obx ἴσχυσαν οἱ πατέρες ὑμῶν βαστά- σαι; 'Opi; ὅτι διὰ τοῦτο χάρις, ἵνα Χατὰ χάριν γένηται εἰς τὸ εἶναι βεβαίαν τὴν ἐπαγγελίαν. "Oti αὐτοὶ οὐκ ἐνέμειναν. Τὸ γὰρ ph ἐμμένειν, καὶ παραθῆΏναι ταὺτὀν. "Apa οὖν sl; ἔστι ὁ τὴν xawhv xal «hv παλαιὰν διδούς. * Διαθήσομαι τῷ οἵκῳ Ἱσρα]., καὶ τῷ οἵκῳ Ιούδα, μετὰ τὰς ἡμέρας ἐκείνας, φησὶ Κύριος, διδοὺς τοὺς vóuorc pov εἰς τὴν διάνοιαν αὐτῶν, xal ἐπὶ τοῦ στήθους τῆς καρδίας αὑτῶν Ίράψω αὐτούς. Ὅ γὰρ Mwst ἑχέλευσε πᾶσιν ἀναγινώσχεσθαι τὸν νόµον, ἀλλὰ xal διὰ ἑπτὰ ἑτῶν. Λέγει τοίνυν, ὅτι Τυσαύτην αὐτοῖς τὴν εἴδησιν παρέχω τὴν ἐμὴν, ὥστε μὴ δεῖσθαι ἀναγνώσεως, ἐπὶ δὲ τῆς διανοίας ἔχειν τὴν περὶ τὰ χαλὰ σπουδἠν. 0ὐδαμοῦ τῶν ἑθνῶν µέμνηται, ἵνα μὴ δῷ πρό- φασιν αὐτοῖς, χαθὼς xal ὁ Χριστός φησιν, Οὐχ ἀπεστά. 1η» εἰ uh elc τὰ πρόδατα τὰ ἁπο.ωλότα eixov Ἱσραή.. Διδοὺς δώσω. Eixi, ποῦ τοῦτο γέγονε; καὶ γὰρ γραπτὸς ὁ νόμος Tv: ἐπειδὴ ἡμῶν [ ἡμῖν] ἐπίδειξις Πνεύματος µυ- pia. µαρτυρίαι. Οὐδὲν ἔγγραφον παρέδωχεν ὁ Ἰη- quoque neglexi eos. Ei paucis interjectis. Vultis in medium afferam | Apostoli ea verba, cum his dictis plane congruentia : Utquid tentatis jugum ponere, quem non potuerunt patres vestri portare !**? Vides ideo datam gratiam, ut per gratiam fleret. fortitudo promissionis. Quia ipsi non perstiteruni. Nam non insistere et. prievaricari idem est. Ergo unus est qui novum velLusque tradidit. * VERs. 95. Disponam domui lsrael, et domui Juda, posi dies illos, ait Dominus, dans leges meas in men- lem eorum, el in pectore cordis eorum scribam eas. Moyses namque przceperat ut omnibus legeretur lex, et per septen! annos. Ait igitur : Talem tantam- que meam eis tribuam scientiam, ut illis nullo modo lectione opus sit; quoniam intelligentiam habebunt eorum qux ad studium sunt bonorum. Nullam gentium memoriam facit, ne occasionem illis przberet ; sicut et Christus ait : Non sum mis- sus nisi ad. oves qua perierunt domus Israel '*. Dans dabo. Dic, ubi factum hoc est? scripta quippe fuit lex : nobis enim ad ostendendum spiritum innumera sunt testimonia. Nihil scriptum tradidit Jesus : J/le vos σοῦς' "Exsiroc ὑμᾶς ἀναμνήσει πάντα. Οὐχὶ λί- 6 docebit omnia **. Non lapidea tabulz, non litterz in- 0:vat πλάκες, οὐδὲ γράµµατα ἐγχεχαραμένα, ἀλλ ἡ διάνοια αὐτῶν στήλη τῷ νόμῳ τῷ παρ) αὑτοῦ γενήσεται. Καὶ ἐπὶ καρδίας. Καὶ γὰρ ὅρα. ἀπὸ μὲν τῆς πλαχὸς οὐκ ἣν πάντας - εἰδέναι, ἀπὸ δὲ τῶν ἁποστύλων πάντες ἔμψυχοι στῆ- λαι περιῄεσαν τὴν οἰχουμένην, φέροντες ἓν ἑαυτοῖς τοῦ Θεοῦ τὰ γράμματα ἅπερ εἶχον, ἃ ἑχάραξεν οὐ κάλαμος, οὐ μέλαν, ἀλλ αὐτὸς ὁ θεός. "Opa ἰσοτι- μίαν Πατρὺς xai Πνεύματος" ἑἐχεῖναι τῷ δακτύλῳ τοῦ 8:09 αἱ πλάχες ἐγχεχαραγμέναι, αὗται τῇ χάριτι τοῦ Πνεύματος: χἀκεῖναι μὲν συνετρίδησαν, ix προοιµίων ὅπλοῦσαι τὸ τέλος, xal τύπος τὸ γενό- µενον ἦν, xal ὅτι λήξει ποτὲ ὁ νόμος, χαὶ ὅτι σνν- cis, sed eorum mens legi ab ipso Ι9ία columna fiet. Et in corde. Vide enim : e tabula quidem scire omnes non poterant, ab apostolis vero omnes animate co- lumnz circuibant terram, secum ferentes litteras quas habebant, quas impressit, non calamus, non atramentum, sed ipse Deus. Considera zqualitatem honoris Patris, et Spiritus, ille digito Dei inscriptae tabule, li: gratia Spiritus; et illa quidem fractae sunt, ab ipso exordio finem significantes, et figura hoc erat, fore aliquando legis finem, et illos jugum suum fracturos esse ; hic vero nihil tale, sed tabulze τρίψουσι τὸν ζυγὸν ἑαυτῶν. Ἐνταῦθα δὲ οὐδὲν D illas manserunt, nulla temporis injuria conterendze, τοιοῦτον, ἀλλ ἔμειναν αἱ πλάχες ἐχεῖναι, ὑπὸ παν- 15; ἀνάλωτοι τοῦ χρόνου γενόµεναι. Καὶ o? μὴ διδάξουσι. Τίς οὖν χρεία διδασχαλίας, εἰπέ pot; εἰς ποἰαν χώραν ἀπελθεῖν βούλει, el; ποίαν θάλασσαν, εἰς ποἰαν γην; Eie τὴν βάρδαρον, εἰς τὴν Ἑλλάδα, εἰς πόλεις, εἰς &otxov, ἐχεῖ τὸν σταυρὸν εὑρήσεις, καὶ ἀχούση µὺ- (ia διηγήματα xai ἔρημος, καὶ οἰχουμένη, xal ὄρη, χαὶ ὕπτια πεδία τὸν Χριστὸν Bod. Kal μετ o. ra: Καθάπερ γὰρ ὁ Ίλιος οὗτος οὐ τοῖς µεγάλοις µόνον, ἀλλὰ xaX τοῖς μικροῖς φαίνει, οὕτω xal ὁ Ίλιος τῆς ὄχχιοσυνης μιχρῶν, μεγάλων, δούλων, ἑλευθέρων, ? Act, av, 10. 5 Matili. xv, 21. Vens. δὲ. Et non docebunt. Quid igitur opus est instructione? quam regio- nem petere vis? quod mare, quam terram ? Barba- ram, Graecam, urbes, deserta ; ibi crucem invenies, sexcentasque audies marrationes , et desertum, et terra habitata, et montes et. plani campi Christum intonant. Kt paulo post. Sicuti sol hic non magnis tantum, sed et parvulis splendet, sic et justitize Sol parvorum, grandium, servorum, liberorum, princi- pum, subditorum, regum, privatorum, infantium, ! Joan. Av, 26. νο SUPPLEMENTUM AD S. J. CIIRYSOSTOMI OPERA. 984 senum, omnium animos lumine cognitionis illus- A ἁρχόντων, ἀρχομένων, βασιλέων, ἰδιωτῶν, νηπίων, travit. Quia omnes intelligent. me, Solum regenerationis lavacrum boc largitur. Vidisti certum hujus legis signum? lex vero non ita : Quoniam cognoscent. me omnes : non enim ad labores et sudores vocantur, sed ad peccatorum suorum remissionem, et iniquitatum oblivionem. Non enim omnes qui ez Israele sunt, lsraelite sunt ; nec quia sunt semen Abrahe, omues. filii 15. De quibus ergo Israelitis loquatur audi : Si ert, ait, numerus filiorum lsrael veluti arena maris, residuum — salvabitur !5, Accuratius vero πρεσθυτῶν, τὰς ἁπάντων χατηύγασε φυχὰς τῷ φωτὶ τῆς γνώσεως. "Οτι πάντες εἰδήσονσί µε. Τοῦτο τὸ λουτρὸν τῆς παλιγγενεσίας χαρίζεται µόνον. Ῥΐδες ἀχριδὲς σύμόθολον τοῦ νόµου; ὁ δὲ νόµος οὐχ οὕτως Διότι εἰδήσουσί µε πάντες ' οἱ γὰρ ἐπὶ πόνους xal ἱδρῶτας χαλοῦνται, ἀλλ' ἐπὶ συγχώρησιν τῶν πεπλημμελημένων αὗτοῖς, ἐπὶ ἀμνηστίαν τῶν ἡμαρτημένων. Οὐ γὰρ πάντες οἱ ἐξ Ἱσραὴ κ, Ἱσραή.ὶ ' οὐδ) ὅτι εἶσὶ σπέρµα ΑἈδόραὰμ. πάντες τέκνα. Περὶ ποἰων οὖν λέγει Ἰσραηλιτῶν, ἄχουσον * Εάν jj, φησὶν, ó ἀριθμὸς τῶν vlov Ἱσραὴ-ϊ, ὡς 7) ἄμμος τῆς θα.ἰάσσης, τὸ κατά-Ίειμμα σωθήσεται. ΑἈχριδέστε- beatus Paulus hoc interpretans ait : Non ejecit B. ρον δὲ ὁ µαχάριος Παῦλος ἑρμηνεύων αὐτὸ, λέγει’ Οὐκ Deus populum suum : etenim. et ego Jsraelita sum esemine Abraham, tribu Benjamin " ; vidisti re- liquias, apostolos, eos, qui ab ipsis sermonem rece- perunt , lsraelitas, tria mülia '*, et quinque millia multitudinem , de qua in Actibus narratur. γεκς. 59. Hoc dicit Dominus. Opera $ua eparrat, ut dictis fidem pariat. * VEns. 96. Si cessaverint leges he a facie mea, dicit Dominus, εἰ genus Israel cessabi( esae. gens ante jaciem meam cunctis diebus. Leges creationis inquit, de illa enim est sermo : qnemadmodum, ait, (ieri non potest. ut determina- tiones late in creationem commutentur, sic nec promissio facta circa Judaeos propter Abraliam. ' VgRs. 97. Si elevari potuerit celum sursum, et ai humiliabitur [anndamentum terra infra, et ego repro- babo omne genus lsrael, ait Dominus, propter omnia qua [eceruni. lloc est, si sublimitas coli elevari potuerit, et profunda terre investigari, fieri potest ut et ego abjiciam genus Israel : ac si diceret: lta hzc se habebunt. Ut jam. in iis qua supra memoravi, fa- cto comprobavi, qua obediunt persistendo in sibi positis terminis, sic et promissio Abrahz facta, erit immutabilis. Etenim neque nunc , licet permiserium ut captivi abducerentur, pactum cum eo initum vio- lavi. * Vgns. 58. Ecce dies veniunt, dicit Dominus, et edificabitur civitas Domino a turri Ananiel usque ad portam anguli.,Et αυ sequuntur. . Hoc est, a turri. Ananiel. Civitatisque magnitu- dinem exponere intendit, eti eam majorem foturam ac prius esset. Ananiel aulem erat quidam dux. * Vras. $9. Et exibit ultra. spes [uniculorum di- mensionis ejus. Meusuras narrat civitatis, hoc est, ab angulo directe protendetur, cum spes esset bona, illam ad ** Rom, ix, 6. !* Isa, x, 22; Rom. ix, 27. 57 Ron. xt, f. ἁπώσατο ὁ θεὸς τὸν «Ἰαὸν αὐτοῦ ' καὶ γὰρ ἑγὼ Ἱσραη-ίτης εἰμὶ, σπέρματος Ἀδραὰμ, φυλῆς Βενιαμίν. Ἐΐδες τὸ χατάλειµµα, τοὺς ἀποστόλους, τοὺς ἁπ᾿ αὐτῶν δεξαµένους «bv λόγον Ἰσραηλίτας, τοὺς τρισχιλίους, χαὶ πενταχισχιλίους, τὸ πλῆηθος τὸ ἐν ταῖς Πράξεσιν ἐμφερόμενον. Οὕτως εἶπε Κύριος. Λέχει τὰ ἔργα αὐτοῦ, ἵνα ἀξιόπιστα τὰ λεγόμενα nod. * "Eàv παύσωνται οἱ νόμοι οὗτοι ἐκ προσώπου µου, φησὶ Κύριος, xal τὸ γόνος Ισραὴ.ἲ παύεται γενέσθαι slc ἔθνος χατὰ πρὀσωπόὀν µου xácac τὰς ἡμόρας. Νόμιυς τοὺς τῆς χτίσεως λέγει * περὶ yàp αὐτῖς διαλέγεται’ ὡς οὐκ ἑνδέχεταί µε, φησὶ, ἀναστρέφαι τοὺς bv τῇ χτίσει τεθέντας ὄρους, οὕτως οὐδὲ τὴν πρὸς Ἰουδαίους διὰ τὴν πρὸς ᾿Ἀόραλμ ἐπαγχελίαν. * "Eàx ὑψωθῇ ó οὐρανὸς εἰς τὰ μετέωρα, xal ἑὰν' ταπειγωθῃ τὸ ἔδαφος τῆς γῆς χάτω, καὶ ἐγὼ ἀποδοχιμῶ πᾶν τὸ γένος Ἱσραὴ.ἒ1, φησὶ Κύριος, περὶ πάντων ὧν ἑποίησαν. Τουτέστιν, ἐὰν δυνηθῇ τὸ Όψφος µετρηθῆναι τοῦ οὐρανοῦ, χαὶ τὰ βάθη χαταληφθῆναι τῆς γῆς, ἓν- δέχεται xàpk ἁποποίησασθαι τοῦ Ἰσραὴλ τὸ γένος. Ἵνα εἴπῃ’ Ὡς ταῦτα, οὕτως ἄνωθεν ποιῆσαι ἐδοχ! - paca, καὶ γενόµενα διέµεινε τοῖς τεθεῖσιν ὅροις ἑπόμενα, οὕτως ἔσται xal fj πρὸς τὸν ᾿Αδραὰμ ἐπ. αγγελία ἁμετάπτωτος. 0ὐδὲ γὰρ οὐδὲ νῦν διὰ τὴν D τούτων αἰχμαλωσίαν παρέθην τὴν πρὸς ἐχεῖνον συνθ/κχην. * Ιδοὺ ἡμέραι ἔρχονται, φησὶ Κύριος, καὶ οἱ- κοδοµηθήσεται Ἄόλις τῷ Κυρίῳ ἁπὸ πύργου 'Ara- »14, ἕως τῆς πύ.Ίης τῆς γωνίας, xaX τὰ Enc. Τουτέστιν, ἀπὸ τοῦ πύργου ᾿Ανανιήλ. Βούλεται δὲ εἰπεῖν τῆς πόλεως τὸ μέγεθος, καὶ ὅτι µείζων ἔσται, f] πάλαι ἐτύγχανεν οὖσα. ᾿Ανανι]λ δέ τις ἣν τῶν στρατηγῶν. * Kal διεξεεύσεται ἔτι ἑλπὶς τῶν σχοινίων τῆς διαµετρήσεως αὐτῆς. Τὰ µέτρα λέγει τῆς πόλεως, τουτέστιν, ἀπὸ τῆς γωνίας ἐπ᾽ εὐθεῖαν ταθήῄσεται, ἐλπίδος οὕσης χρη- " Act, 10, 41. !? Act, iv, 4. δ. 985 στῆς, ὡς περαιωθήσεται τὸ προχείµενον, συνεργοῦντος. ἝἜως βουνοῦ Γαρὶ6 (ὄνομα τόπου) * καὶ περιχυ- κ.λωθήσεται τῷ l'oa0á (πάλιν ὄνομα τόπου). * Kal πᾶσαν τὴν χοωάδα τῶν Φσα]αρ]μ καὶ τὴν σποδιὰν Φααγαρίμ. Τουτέστιν, Évüa τὰ νεχρὰ ῥίπτεται, Καὶ τὴν σπο- διὰν, ἀντὶ τοῦ, xal τὰ χοθέσια (lo. νεχροθέσια ]. Τὸ αὐτὸ δὲ σηµαίνει xal τὸ ἐπαγόμενον, xal xücar Ἀγασαριμὼθ, ἀντὶ, τόπον κοπρίας. Ἴβως χειμάῤῥου Κἐδρου, ἕως τῆς γωγίας πύ- ης, ἵππων Αγητολῆς ἀγίασμα τῷ Κυρίφ. Τουτέστιν, ἃ πἆάλαι ἣν, EZ τῆς πόλεως εἰς τὸ ῥίπτεσθαι τὴν κόπρον , ταῦτα περιληφθήσεται εἰς τὴν πόλιν, xal κοσµηθήσεται, καὶ ἔσται ἅπας ὁ τόπος ἁγίασμα τῷ Κυρίῳ, τουτέστιν, ἀφωρισμένα τῷ Oc. Τὸ δὲ, ἵππων Ἀνατολῆς, τουτέστι, τῆς πύλης τῶν ἵππων τῆς ἐξ ᾿Ανατολῆς. ΚΕΦΑΛ. AB, Ο «όγος ὁ γενόμενος. "Opi: τοῦ Θεοῦ µακροθυµίαν; τοσοῦτον ἡνέσχετο χρόνον αὐτῶν μετὰ τὴν ἀπόστασιν, καὶ τὸ παρα- σπονδῆσαι, χαὶ οὐδὲ οὕτω γέγονε BeXclev * ἀλλὰ καὶ τῶν δεινῶν ἀπειλουμένων, ἴσος ἂν [ὁ αὐτός]' καὶ ox ἤρχεσε τοῦτο, ἀλλά xol «bv προφήτην χατέχλεισεν εἰς δεσμωτήριον. Καὶ 'Iepsulac ἑρυ.άσσετο. Τΐνος ἕνεχεν; εἰπέ po. ᾿Επειδὴ «έχεις: Οὕτως εἶπε Κύριος" ᾿Ιδοὺ δίδωµι τὴν πόλιν ταύτην. Μὴ γὰρ ἐμὰ τὰ ῥήματά ἐστιν; El μὲν οὖν tux, φοδεῖ- σθαι αὐτὰ οὗ yof) * εἰ δὲ οὐχ ἐμὰ, δεῖ πιστεύειν ὅτι o0x ἑμά ἔστι, xal ὅτι ἀληθὴ ἔσται * ᾽Αλλ' ἔθος τοῦτο τοῖς ἔλεγχομένοις λέχειν * Δήσωμεν τὸν δίκαιον, δει δύσχρηστος ἡμῖν ἐστιν». Kal ὁ Aóyoc Κυρίου. Eita ἵνα μὴ ἀπείπῃ, ἁγοράζει χελευσθεὶς παρὰ τοῦ θεοῦ. Tí; τοῦτο ἂν ἐποίησε; τῆς πόλεως ἁλίσχε- σθαι μελλούσης οὗτος ἀγροὺς ἀγοράζει. Kal pe ὀ γα’ Ἐδούλετη πιστεύεσθαι χαὶ περὶ τῶν χρηστῶν, Ἐπειδῇ γὰρ Σξέδη τὰ λυπηρα, καὶ διὰ τῶν πραγ- µάτων ἔδωχε πεῖραν τῆς αὐτοῦ δυνάµεως ὁ θεὸς, παραμυθεῖται αὐτοὺς v τοῖς λυπηροϊῖς ταῖς ἑλπίσι τῶν χρηστῶν * καὶ οὐχέτι ῥήματα, ἀλλὰ πράγματα. "Μηνύσας τοῦ λαρῦ τὴν ἄνοδον, πρὸς πληροφο- plav τῶν λεχθέντων προστάττει τῷ προφήτῃ ἔγχι- χλεισμένῳ ἐπὶ τῆς τοῦ βασιλέως φυλαχῆς τὸν τοῦ θείου &ypbv, τουτέστι, τοῦ ᾽Ανανι]λ, πρίασθαι, xat τοῦτο ποιῄσας, xal τὰ γράμματα συντελέσας , xal τὴν νομὴν τοῦ ἀγροῦ δεξάµενος, προσέταξε τῷ Βαροὺχ kv ὁστραχίνῳ σχεύει χαταθέσθαι τὸ βιθλίον, μήνυμα τοῦ αὖθις τὴν γην kv ἀπολαὖύσει «οῦ λαρῦ ἔσεσθαι. Too δὲ Βαροὺχ περιεστῶτος τὴν πόλιν, δέ- κατον γὰρ ἣν ἔτος τῆς βασιλείας Σεδεχίου, &v prep ἀνελθὼν 6 Ῥαδυλώνιος ἐπολιόρχει τὴν Ἱερουσαλὴμ, ἱκετεύει τὸν Osbv θαυμάζων ἐπὶ τῷ γενομένῳ ἢ πῶς προσέταξε τὸν ἀγρὸν λαδεῖν, εἶπερ τῶν πόλιν προ- δίδωσι, χαὶ ὥσπερ εἴς τινα ἀμφιδολίαν κατέστη ἐπὶ FRAGMENTA IN JEREXIAM. 95€ Θεοῦ Α propositum terminum perducendam, Dco opiti- lante. Usque ad colles Garib (nomen loci) : et circum. dabitur Goatha (iterum nomen loci). * VERS. 40. Et oninem vallem Phaagarim, et cine- rem Phaagari«. Hoc est, quo cadavera projiciuntar. Et. cinerem pro mortuorum arcas. Hocidem significat et. quod subdit: Et omnem Anasarimoth : locum scilicet stercoris. Usque ad torrentem. Cedron , usque. ad. angu- lum porte equorum Orientis sanctum | Domino. ld est, αυ prius erant, extra civitatem quo eji- ciebatur stereus, hzc cingentur, et ornabuutur, et erit omnis lJoeus sanetificium Domino , segregata scilicet Deo. lllud autem, equorum Orientis, videlicet portz? equorum, qua Orientem versus sila erat. CAP. XXXI. Vgns. 1. Verbum quod (actum est. Viden' Dei tolersntíam ? tanto tempore eos susti- nuit post defectionem víolatasque pactioses ; nec ta- men ille melior evasit, sed et dum mins in eum jactarentur idem erat, neque boc satis fuit, sed et prophetam conjecit in carcerem. VEns. 9. ΕΙ Jeromias custodiebatur. Quamobrem dicas qusso. Quoniam dicis : Sic di- cii Dominus : Ecce ego do civitatem istam. Num C verba hec mea sunt? Si mea sunt, timenda non sunt; si vero non mea, credendum est mea non esse, veraque futura, sed mos eorum est qui redar- guuntur dieere : Ligemus justum, quoniam inutilis est **., Vgns. 6. Et verbum Domini. Deinde ne desperet, emit 4 Deo jussus. Quis fa- ceret loc? cum urbs diripienda esset, hic agros emit. Et paulo. ínferius. Fidem sibi etiam de bonis haberi volebat, Nam quia noxia reipss evenerunt, experimentoque suam Deus potentiam reipsa osteu- dit, consolatur eos in adversis spe bonorum ; nec amplius verba, sed facta. * Cum populi regressum significasset, ad plenam D dietorem comprobationem praecipit prophets in regio carcere occluso, ut. patrui agrum, Ananiel scilicet, emat ; quo peracto, et scripturis confectis, atque possessione recepta, jussit Baruch ut pone- ret librum in vase testaceo, in signum nempe quod populus iterum illa potiturus esset terra. Verum cum Baruch civitatem circuiret , decimus enim erat annus regni Sedeciz, quo Babylenius irrum- pens, Jerusalem obsidebat, Deum exorat, de re gesta obstupescens, vel qua ratione agrum emi jus- serit, αἱ civitatem esset traditurus, et quasi dubius colloquitur de rebus dictis : continuat. itaque ora- tionem, ac si Deus ipsi responderet. vol; λεχθείσι ' λέγει τοίνυν ἀχολούθως, ὡς τοῦ Θεοῦ πρὸς αὐτὸν ἀποχρ' ομένον, ** Sap. i1, 12. 981 Ὑκαδ. 17. Tuqui es, Domine. Non temere hac voce utitur, Qui es, Domine. Non dici potest, Preeteribit : semper potes, semper enim Dominus es. lgitur potens rerum es. Et reddis. Non ait, ad tertiam el quartam. generationem, sed sileutio praeterit; vult enim illis misericordiam rur-. sus impendi. Poteutiz: opus hoc est, et in. priesens salvare posse , et posteros punire. Quasi diceret : Qui potes filios castigare, alios vero ex progenito- ribus salvare. Quare aii: Nullum tibi verbum erit impossibile, sive libeat misereri, sive punire, sive adlongum tempus. Vgns. 19. Deus magne. Quod apud homines divisum est, sapientia et porentia. Oculi tui, Et recte dixit, aperti sunt. omni tempore, nun- quam eos claudis; oculus vigil, qui nullo sopore corripitur. Non potest quisquam dicere, videre te quidem, sed non retribuere. Hoc etiam in. homini- bus est, non tamen ita in te; sed oculi tui super omnes vias, etiam occultas. Vegas. 20. (αἱ fecisti. Et hioc virtutis, et justitiz, et pietatis, et scientiae op's est. Vrns. 25. Et nou audierunt vocem. tuam. Et fecisti υἱ evenirent illis omnia mala hzc. Ύεβς. 24. Ecce turba. leliquum petere non audet, sed memoriam re- petit eorum qua. olim pro populo facta sunt. Quid dicam non labeo ; quod mandasti feci, licet civitas captivitati tradatur. " VeRs. 94. Et factum est verbum Domini ad me diceus; Ego Dominus Deus universe carnis, nuuquid a me abscondetlur. omne verbum ? Praedicit postea civitatis excidium, et revocatio- nem subdit, hoc propheiz insinuans, frustra eum in n«erorem delapsum, quod. agrum emisset. Etenin cum exaclissime nossem qua post hxc futura es- scnt, revocationem pollicitus sum, οἱ certum tibi rerum futurarum signum esse poterunt res prasen- tes. Dixi namque civitatem expillandam, et expilata est, Sic et revocationem annuntio, quodque polliceor, re ipsa prsestabo. Vgas. 27. Ego Dominus. Vides, hoc esse quod ille petebat, ne urbs tra- dcretur ? At ille veluti se excusans,, iniquitates lo- corum igni tradendorum , causamque prosequitur. Vgns. 20. Quia fuerunt. llla, ait, qu: ad me spectabant, feci, docui, eru- divi. At illi in malitiau: lapsi sunt. Ostenderunt se quasi aemulatione quadam hzc fecisse, aras erexe- r)ut in. templo meo; et czlera omnia audebant, ct filios combusserunt, οἱ naturam ipsam ignora- punt. γεπφ. 36. Et nunc sic dizit Dominus. SUPPLEMENTUM. AD S. 1. CHRYSOSTOMI OPERA. A 988 'O àv, Kopie. Οὐχ ἁπλῶς ἐπισημαίνεται, xal φησιν’ 'O dv, ΔΑ. σπότα, Κύριδ. Οὐκ ἔστιν εἰπεῖν, ὅτι παρελεύσεται ᾽ δύνασαι ἀεὶ, ἀεὶ γὰρ Κύριος cl. Οὐκοῦν χρατεῖς. Καὶ ἁποδιδούς. Οὐ λέγει, ἐπὶ τὴν τρίτην καὶ τετάρτην γενεὰν», ἀλλὰ τοῦτο σιγᾷ. Βούλεται yàp αὐτοὺς ἐλεηθῆντι πάλιν. Tf, δυνάµεως τοῦτο ἔργον ἐστὶ, τὸ καὶ ἑν- ταῦθα δύνασθαι σώζειν, xal χολάζειν τοὺς μετ ἐχείνους. Οἶον, ὅτι δύνασαι τοὺς μετὰ ταῦτα xo- λάσαι, τοὺς δὲ σῶσαι Ex. τῶν προγόνων. Διό φησιν ᾿ 0ὐδὲν ἀδυνατήσει σοι ῥῆμα, xàv ἐλεῆσαι δέῃ, χᾶν χολάσαι, xiv ἐπὶ χρόνον πολύν. '0 θεὸς µέγας. Ὅπερ καθ) ἑαυτὸ κεχωρισμένον io: παρὰ ἆν- B θρώποις, σοφί{ᾷ xaX δυνάµει. Οἱ ὀφθαᾳ.1μοί cov. Καὶ καλῶς εἶπεν, ᾽Ανεφγμένοι διὰ παντός εἰσιν " οὐδέ ποτε αὐτοὺς µμύεις *. ἄγρυπνος ὀφθαλμὸς, ἀχοί- µητον ὄμμα. Οὐκ ἔχει τις εἰπεῖν, ὅτι Ορᾶς μὲν. οὖχ ἀνταπ.δίδως δὲ. Καὶ αὐτὸ τοῖς ἀνθρώποις πἀρεστιν, ἀλλ οὐχ οὕτως ἐπὶ σοῦ, ἀλλ᾽ εἰς πάσας τὰς ὁδοὺς οἱ ὀφθαλμοί σου, καὶ τὰς λανθανούσας. "0c ἑποίησας. Καὶ τοῦτο δυνάµεως, xal διχαιοσύνης, xal φιλαν- θρωπίἰας, xai γνώσεως ἔργον ἐστι. Καὶ οὐκ ἤκουσαν τῆς go*nc σου. Καὶ ἐποίησας συµμθῆναι αὐτοῖς ἅπαντα τὰ xaxà ταῦτα. Ιδοὺῦ 6y Aoc. O3 τολμᾷ τὸ λοιπὸν αἰτῆσαι, ààÀ ἀναμιμνήσχει τῶν προτέρων ὑπὲρ τοῦ λαοῦ γενρµένων. Οὑκ ἔχω tl εἴπω * ἀλλὰ τὸ ἐπιταχθὲν ἑποίησα, xal τοι τῆς πόλεως ἁλούση». ' Καὶ ἐγέγετο «ἸΊόγος Κυρίου πρός µε «έγων ' ᾿Εγὼ Κύριος ὁ θεὸς πάσης σαρκὸς. μὴ da ἐμοῦ χρνδήσεται πᾶς «Ἰόγος. Εἶτα προλέγει τῆς πόλεως τὴν ἅλωσιν, xal τὴν ἀνάκλησιν ἐπάχει ' τοῦτο λέγων πρὸς τὸν προφήτην, ὅτι Μάτην εἰς ἀνίαν χατέστης πριάµενος τὸν ἀγρόν. Ἀχριθῶς γὰρ τὰ μετὰ ταῦτα ἑσόμενα εἰδὼς, τὴν ἀνά- Χλησιν ὑπεσχόμην. Σημεῖον δὲ ἕστω σοι τῆς ἀχρι- θείας τοῦ μέλλοντος τὰ παρόντα αὐτοῖς. Ὡς γὰρ νῦν ἔφην ἁλώσεσθαι τὴν πόλιν, xal γέγονε touto: D οὕτως µηνύω καὶ τὴν ἀνάχλησιν, xal τελέσω τὴν ὑπόσχεσιν. Εγὼ Κύριος. Ὁρᾶς, ὅτι τοῦτο αὐτὸν ἠξίου, ὥστε μὴ παραδοῦ- ναι τὴν πόλιν ; ὁ δὲ μονονουχὶ ἀπολογούμενος, xai τὰ ἁμαρτήματα λέχει τῶν τόπων τῶν µελλόντων χατα» χαίεσθαι, xai τὴν αἰτίαν. "Oti ἧσαν. Τὰ παρ) ἐμαυτοῦ πάντα ἑποίησα, φησὶν, ἑδίδαξα, ἐπαίδευσα ' οἱ δὲ εἰς χαχἰαν ἑξώχειλαν. "ἔδειξαν ὅτι προσφιλονειχοῦντες ταῦτα ἑποίουν. Βωμοὺς ἔστησαν ἐν τῷ ναῷ µου’ καὶ τὰ ἄλλα δὲ πάντα ἑτόλμων, xal τοὺς υἱοὺς κατέχαυσαν, καὶ αὑτὴν τὴν ou Ἠγνύησαν. Kal yvy οὕτως exe Κύριος. 083 FRAGMENTA IN JEREVIAM, 990 Ἐγὼ παραδώσω, xai ἀνοίσω αὐτοὺς. Καὶ βίον A — Ego tradam, et ego eos reducam. Et admirabilia θα»μαστὸν ἐπιδείχνυται αὐτοῖς, xal Χαρδίαν θεο- φιλη, ὅπερ ἀεὶ λέγει xal διαθήχην αἰώνιον. Ταῦτα τέλος εἴληφεν. El δὲ οὐχ ἔλαθε, πότε ἔσται, εἰτέ μοι» καὶ κτήσεῖαι ἀγροὺς ἐν ἁργυρίῳ, xal γράγε- ται ἐν βιδάίῳ, καὶ σφραγισθήσεται, xal διαµαρ- τυρεῖται μαρτυρίας ér τῇ Βεγιαμὶν, καὶ xox.lu- 6εν ᾿Ἱερουσαλὴμ, καὶ ἐν zóAecur ]ούδα, καὶ ἐν πό.εσι τοῦ ὅρους, καὶ àx πὀ.Ίεσι τῆς Σεφι.λᾶ, καὶ ἐν πό.εσι τῆς Νογὲδ, ὅτι ἁποστρέψω τὰς ἁποι- χίας αὐτῶν, gncl Κύριος. N "Ov γὰρ τρόπον ἐχτήσω σὺ νῦν ἀσφάλειαν τῇ τῆς νομῆς παραδόσει ποιησάµενος, οὕτως ἔσται χαὶ μετὰ τὴν ἐπάνοδον. Τὸ δὲ ἐν πὀ.ῖεσι τῆς Noyé6 ἀποχλεί- σµατος τὸν τόπον ἐμήνυσε, τουτέστιν, ἓν ταῖς πόλεσι ταῖς πρὸς νότον, ἵνα εἴπῃ. πανταχοῦ τῆς Υῖς τῆς ἐπαγγελίας. - ΚΕΦΑΛ. ΛΙ’. Kul κρἀξον πρὸς µε. "Opa, πῶς βούλεται οἰχειῶσαι διὰ τῆς εὐχῆς τὸν προφίτην» Ἐπεὶ καὶ Μωῦσῆς αὑτὸ ἔπαθε, λέγων ἓν ταῖς ἐπαγγελίαις ' Πῶς τοῦτο; μή có δψον δώσεις αὐτοῖς τῆς θα.]άσσης, xal βόας, xal πρόδατα θύσεις αὐτοῖς; El γὰρ καὶ μεγάλοι σαν, ἀλλ᾽ ὅμως ἠγνόουν. "Ort οὕτως εἶπε Κύριος ὁ θεὸς "lopat περί οἰκιῶν τῆς πό.Ίεως, χαὶ τὰ ἑξῆς. Ἐπειδὴ ἐδέδετο ὁ Ἱερεμίας ὡς δύσφημος, xal vitae instituta illis ostendit, et cor Dei amaus , quod semper inculcat, et testamentum sempiternum. Ilac finem nacta sunt. Sin minu ;, quando erunt, qu:eso? * Vgns. 44. Ei possidebit agros in argento, et scri- bel in libro, εἰ obsignabit , el contestabitur testimonia in Denjamin, el in civitatibus Juda, εἰ in civitatibus montis, el in civitatibus Sephila, el in civitatibus No- geb, quia redire facium (ransmigrationes eorum , ait Dominus. Qua enim ratione, possessionis securitatem obti- nuisti, juridica traditione cam stabilieus, eadem erit, et post reditum. lllud vero in civilatibus No- D geb, carceris locum indicavit, hoc est in. civitatibus que ad austrum vergunt, ac sí. diceret, ubicunque in terra promissionis. CAP. XXXIII. Vkns. 9. Et clama ad πιο. Vide quomodo prophetam per orationem sibi ad- dietum reddat? lloc idem et Moyses passus est in promissionibus , dicens : Nunquid maris opsonium dabis illis, et boves, et pecora caes illis *'Y Nam et si magni erant, ignorabant tamen. VtRs. 4, Quia sic dixit Dominus Deus lerael de domibus urbis, ect qux sequuntur. Jeremias eum vinctus esset ut homo infamis, et βασιλεῖ ἅλωσιν ἀπειλῶν, προεῖπε δὲ τὴν ἀνάκλησιν C qui perditionem regi minatusesset Dei autein jus: iw, xatà πρ΄’σταγµα θεοῦ, xai τῇ τοῦ ἀγροῦ νομῇ ἐθε- 6αίωσε τὸν λόγον, οὐδεὶς δὲ ἔτι προσεῖχε τοῖς λεγο- µένοις, οἰόμενοι xoAax!a μᾶλλον, f| ἀχριδεῖ γνώσει τῶν μελλόντων λέγειν τὸν προφήτην ταῦτα, ὥσπερ εἰς ἁδημονίαν, χαὶ ἀμγιθολίαν ἐκπεσὼν διετέλει. Λέγε: τοίνυν αὐτῷ ὁ θεὺς, ὅτι Σχόπησον τὴν δύναμιν τὴν ἐμὴν, χαὶ ὥσπερ παρὴγαγον τὴν χτίσιν, καὶ τά- ξιν ἐπέθηχα αὐτῇ προσνοῶν τῶν ἀνθρώπων, xal νῦν σοι χαλέσαντι ὑπήκουσα, xal προλέγω τὰ μέλλοντα, xa τὴν ἑσομένην εὐθηνίαν, ol; ἤχιστα ἀπιστεῖν as mpoofixet* θαῤῥεῖν δὲ, ὡς οὐδὲν τῶν παρὰ σοῦ λὲ- γοµένων φευσθήσεται * καν πείθων αὐτῶν ὡς οὐδὲ τά τῆς αἰχμαλωσίας µάτην ποιεῖται, ἀλλ᾽ ἐπὶ σωφρονι- σμῷ τῶν χολαζομένων, ἐπάγει μετὰ τὸ τὴν ἀνάκλη- σιν μηνύσαι. * Kul ἐγένετο Aóyoc Κυρίου πρὸς "lepeuíav «λέγων, "Apars obx ᾖἠδέσθη ὁ Jaéc οὗτος; "EAd- nce «1έγω»' Al δύο πατριαὶ, dq ἐξε.]έξατο Κύ- ῥριος ἐν αὐτοῖς, xal lov ἁπώσατο αὐτοὺς, xal παρώξυγα τὸν Aaóv µου τοῦ μὴ εἶναι ἔτι ἔθνος ἐνώπιόν µου. Mi, τοῦτο, qnot, λογίση, ὅτι τελείαν ἅλωσιν ἐπάγω τῇ πόλει, ἀλλὰ σχόπησον ὡς ἀπὸ τῶν μερικῶν συµ- φορῶν σωφρ)νέστεροι ἤχιστα ΊΤεγόνασιν Ἱουδαῖοι. Ο: γοῦν φευδοπροφῆται, qnot, περιόντες διαθάλλουσί με, ὡς ἐναντίον τῇ ἐμαυτοῦ πεποιηχότα ὑποσχέσει, $1 Num, χι, 22. et revocationem predixisset, sermonemque suum agri possessione conflrmasset ; et nihilominus nul- lus :«lhuc esset, qui ejus attenderet. dictis, quo:l censerent prophetam ea dicere potius ad adulatio- nem, quam ex eximia rerum futurarum cognitione, incidens in summum auimi moerorem, maxima ange- batur ambiguitate. Dicit igitur illi Deus : Potentiam meam considera, modum quo res creatas produsi, ordinem quo eas disposui, hominum curam ge- rens, εἰ nunc invocantem te exaudivi, et futura praedico, rerumque omuium abundantiam, quibus a'quum feisset ut persuadererís, et animo fideres nullum sermonibus tuis futurum mendacium : per- Suasum eum reddens, captivitatem haud frustra il- latam, sed ut casiigati resipiscerent. Tum revoca- liunis nuntinm affert. * VgRs. 25-24. Et factum est Verbum Domini ad Jeremiam, dicens; Nunquid non erubuit populus hic ? Locutus est, dicens : Dua: cognationes, quas elegerat Dominus in ipsis, et ecce expulit eas, et populum meum irritavi, ut non sit ullra gens coram me? Ne hoc mente, ait, concipias, me excidium exire- mum jllturum civitati; sed considera quomodo Judei particularibus calamitatibus nunquam prn- dentiores facti sunt. Falsi aque prophete cir- cumeuntes accusant, quod contraria iis qua pro- 991 SUPPLEMENTUM ΑΡ S. J. CHRYSOSTOMI OPERA. 9351 misissent fecerim, sed cum elegissem duas cogna- A καὶ ὡς ἐχλεξάμεγνος τὰς δύο πατριὰς, τουτέστι τὰς tiones, ÍJ est duo regna, Juda scilicet, et Ephrem, modica promissionis mez habita ratione expulerim multitudinem : per quz abduxerunt populum, cul- tusque pietstem omnino commutarunt. Justum itaque est ut de impietate hac ab iliis paenas sume- rem, quo mente saniores effecti, terfám, ut con- reum est, incolant, quam pollicitus sum patribas. Vgns. 95. Hec dieit Dominus : Si non esset testa- mentum meum diei ac noctis, Lerminos coli et terre won posuissem. Equidem ei semen Jacob, εἰ David servi mei projecissem, ul non assumerem principes de semine ejus. Sensus est : Quemadmodum cum hominibus pro- miserim constitutum in creatione ordinem servare, semperque hiemem et aestateni, ver et autumnam vicissim succedere, ad hanc diem inviolatam neam servant promissionem ; sic pollieitus Davidi semen ejus semper regnaturum, non mentiar. Quidam vcro, diei e& πορεία terminos coli el terre non posuissem sie interpretati suut : Non utique ereassem coelum ei terram, ni diem et uoctem esse voluissem ; sed quemadmodum, ab inilio proposita mihi diei ae poctis successione, naturam produxi coeli οἱ Lerrae, uec solvi unquam. quod mihi in creatione proposui, sic et premissienem David factam nunquam irritam faciam. Cum Deus hisce persuasum) reddidisset prophetam , praecipit illi ut. urbis excidium regi Sedecie annuntiel, addatque causam quod eos non peniteat rerum gestarum, violentque pacta cum Deo inita : arguitque ipsos ex eo quod denuo revocarit eos. qui causa obtinenda libertatis, secun- dum legem juraverant, subdit. CAP. XXXIV. Vgns. 4. Non morieris. Ut saltem ita respiraret; hoc enim factum est, eo Babylonem abducto ; nai et summa illie pace poti- tus est, ut Dei pietatem agnosceret, utque doloris nuntios zquiori ferat animo, plangent te. γειο. 8. Verbum quod factum est. Lex erat antiqua, lHlebreum sex annis servire **, Volebat enim Judieos pios esse ia omnes. Sed cum δύο βασιλείας, τὴν τε τοῦ Ιούδα, καὶ τοῦ Ἐφραὶμ, μιχρὰ τῆς ἑαυτοῦ ὑποσχέσεως φροντίσας ἀπωσάμην τὸ πλῆθος. ἂφ ὧν efc τε ἐμὴν καταφρόνησιν, xai παντελή τῆς εὐσεδείας μεταδολὴν Ίγαγον τὸν λαόν’ ὥστε δἰχαιὀν ἐστιν, αὐτοὺς xal ὑπὲρ ταύτης τῆς ἀσεθείας δοῦναι δίχην, ὡς ἂν σωφρονέστεροι Τενό- µενοι, μετὰ τοῦ προσῄχοντος τὴν γῆν οἰχῷεν ἣν τοῖς πατράσιν ἐπηγγειλάμην. Τάδε «έχει Κύριος * El. μὴ τὴν διαθήκη» µου ἡμέρας καὶ νυχεὺς, ἀκριδάσματα οὗρανοῦ καὶ γῆς οὐκ ἔταξα. Καΐγε τὸ σπέρμα ᾿]ακὼδ, καὶ Aa€618 τοῦ δού.ου pov, ἀποδοχιμῶ τοῦ μὴ Aa6str ἄρχοντας àx τοῦ σπέρματος ωὐτοῦ. Ἡ μὲν οὖν ἔννοια αὕτη, ὅτι Ὥσπερ ὁ ἑπαγγειλά- B µενος τοῖς ἀνθρώποις, μὴ διαλείπειν τὴν ἓν τῇ κτ” σει τάξιν, ἁλλ᾽ εἰσαεὶ ἔσασθχι χειμῶνα καὶ θέρος, Éap χαὶ µετόπωρον μέχρι τοῦ vov διετέλεσα φυλάτ- των τὴν ἐμαυτοῦ ὑπόσχεσιν, οὕτως ἐπαγγειλάμε- vo; τῷ Δαθὶδ &x τοῦ σπέρματος αὐτοῦ εἰσαεὶ βασι- λεύειν, οὐ διαψεύσομαι. Τινὲς δὲ τὸ, ἡμέρας xal *uxtóc, ἁἀκριέάσμαστα οὐραγοῦ καὶ γῆς οὐκ ἔταξα, οὕτως ἐρμήνενσαν, ὅτι ὐὐύκ ἂν ἑποίησα οὗ- ρανὸν καὶ γῆν, εἰ μὴ ἡμέραν xaX νύχτα ἑθουλόμην εἶναι' ἀλλ ὥσπερ ἐξ ἀρχῆς προθέμενος διαδοχὴν εἶναι ἡμέρας xal νυχτὸς, τοῦ οὐρανοῦ xaY τῆς γῆς τὴν φυσὶν παρήγχαγον, καὶ οὗ διέλνσα τὴν ἐπὶ τῇ χτίσει πρόθεσιν, οὕτως οὐδὲ τὴν ἐπαγγελίαν τὴν πρὸς Δα: 6ἱδ διαλύσω. Eia ἓν τούτοις πείσας τὸν προφίτιν 6 θεὸς, παραχελεύεται αὑτῷ τὴν ἅλωσιν τῆς πύλεως μηνῦσαι τῷ βασιλεῖ Σεδεχἰᾳ, καὶ αἰτίαν προσθεῖναι, ὡς ἁμεταμέλητα πταίουσι, καὶ παραθαίνουσι τὰς ἐπὶ θεοῦ συνθήχας γενοµένας * xaX ἐλέγχει αὐτοὺς, t£ ὧν ἀπήλαυσαν ἐλευθερίας χατὰ νόµον ὠμομάχοτας, τούτους πάλιν ἀνεχαλέσαντο, xai ἐἑπάχει. ΚΕΦΑΛ. ΛΔ’. Οὐκ ἁποθανῇ. "Iva xàv οὕτως ἀναπνεύσῃ τοῦτο γὰρ Υέγονεν ἀπενεχθέντος εἰς Ῥαθυλῶνα αὐτοῦ xal εἰρήνης ἔτυχέ πολλής, ἵνα µάθῃ τοῦ θεοῦ τὴν φιλανθρωπίαν, ἵνα εὐπαράδεχτα γένηται τὰ λυπηρὰ, χλαύσονταί σε. 'O «Ἰόγος ὁ γενόμενος. Νόμος ἣν παλαιὸς, τὸν Ἑδραῖον ἓξ ἔτη δουλεύειν, Ἐθούλετο γὰρ πρὸς πάντας ἀνθρώπους φιλανθρώ- nollent, interim ad hoe attrahere voluit, ut contri- ους εἶναι τοὺς Ἰουδαίους. ᾽Αλλ' ἐπειδὴ μὴ ἤθελον, bulibus pareerent, Quid ergo (it* convenientes Ju- D τέως αὐτοὺς ἀπὸ τῶν συγγενῶν ἀφέλκεται xai ἐπ. rejurando se omnes alligarunt, et pactum inierunt coram sacerdotibus, optimatibus ceterisque omhi- bus omnes, ipso etiam Sedecia prz:sente, ut fleret hoe, singnlique servum οἱ servam dimitterent. Deinde panituit eos facti, εἰ voluerunt eos esse servos et ancillas. Vgns. 19. Et factum est verbum Domini ad Jere- miam. Prius debitoribus constitutis, legem illis tuli, e servitute liberavi, idque ut illi quoque agereut ** Exod. xxt, 2. ἀγεται. Tl οὖν γίνεται; συνελθόντες ἔρχους ἕθεντο, xai σπονδὰ; ἐποιῆσαντο ἐπὶ τῶν ἱερέων, ἐπὶ τῶν ἀρχόντων, ἐπὶ τῶν ἄλλων ἁπάντων ἅπαντες , τοῦ Στδεχίου μεταξὺ τῶν γιγνοµένων ὄντος, ὥστε γενἠ- σεσθαι τοῦτο, xal ἕχαστον, ἀφεῖναι τὸν δοῦλον xal τὴν δούλην. Εἶτα µετενόησαν ἐπὶ τοῖς γιγνοµένοις, xal εἴασαν αὐτοὺς εἰς παΐδας xai παιδίσχας. Καὶ ἐγεγήθη «Ἰόγος Kvplov apéc Ἱερεμίαν. Πρῶτον ὁφειλέτας χαταστήσας , οὕτως ἐνομοθέ- τησα * δονλείας ἀπήλλαξα, xal τὰ αὐτὰ ποιεῖν Ext- f 995 FRAGMENTA IN JEREMIAM. 904 )avov* μισθὺν ἀπῄτουν τῶν εὑεργεσιῶν. Mi) γὰρ A pracepl : rependi mihi pro collatis beneficiis posce- δωρεὰν τοῦτο ἔπραξα ; "Ότε καλῶς ἔλαδον τῆς δου- λείας τὴν πεῖραν, τότε αὐτοὺς πρὸς τὴν ἄφεσιν ὥρ- µησα. Ti οὖν εἴποι τις ἄν; φιλοσοφώτεροι Ἰουδαῖοι ἡμῶν. Kal μετ ὀλίγα. Ἐχεῖ μὲν γὰρ ἑπτὰ συν- εχώρηαεν ἔτη, ἐνταῦθα δὲ καθόλου τὴν δουλείαν ἀνεῖ- λεν, OUx ἔσει δοῦὺ.Ίος, οὐκ ἔσειν ἐλεύθερος.-- Καὶ μετ ὀ λίγα. Ἵνα ph ῥᾳθυμοτέρους τοῦτο τοὺς δού- Aou; ἑργάσηται, Mh χαταφρονεῖτε αὐτῶν, ὅτι ἁδελ- qol εἰσιν οἱ τῆς εὐεργεσίας ἀντιλαμθανόμενοι, qnolv. Καὶ ὑπεστρέγψατε. Οὐχὶ τὴν εἰς ἐκείνους ἁδιχίαν ἐχδικῶ γενοµένην µόνον, ἀλλὰ xal τὴν τοῦ νόµου παράδασιν. 'Ypeic ox ἠκούσατέ µου. Τὸ πᾶν ἡμῖν περὶ τῆς εὐσεθείας χινδυνεύεται. Τί οὖν, φησί; χαλεπὴ fj τιμωρία, θάνατος ἀντὶ δουλείας, xai τίνος ἕνεχεν οὕτως ἀμείδεται; ὄρχοι παρεθάθη- cav, σπονδαὶ χατεπατήθησαν, αὐτὸ τὸ µέγα χαθ- υδρίσθη ὄνομα τοῦ θεοῦ, ὥστε ὅταν long αὐτοὺς ὅτα- σπειροµένους, μὴ τὴν εἰς τοὺς δούλους γενοµένην ἁδιχίαν ἑννοῄσῃς µόνον, ἀλλά προστίθει xal τὸν ὑδρισμένον θεὸν δι) ἐχείνων, xal οὐδὲ τὴν ἀξίαν ὄψει δίχην ὑπομένοντος. Ἰδοὺ ἐγὼ καὶλῶ ὑμῖν ἄφεσιν, φησὲὶ Κύριος. Εἶτα μετὰ βραχέα. Καὶ δώσω τοὺς ἀγθρώπους τοὺς παρελη.ἰυθύτας τὴν διαθήκην µου, τοὺς μὴ στή- σαντας τοὺς Aópyovc µου τῆς διαθήκης pov , ἧς ἁποίησαν κατὰ πρόσωπόν µου τὸν µόσχον, bv ἐποίησαν εἰς δύο , καὶ διηθον διὰ µέσου τῶν διχοτομηµᾶτων αὐτῶν, τοὺς ἄρχοντας Ἱούδα, xal tobc ἄρχοντας "fepovca At, καὶ τὰ ἑξης. Τῆς συνθήκης τὸ εἶδος τέθειχεν ὁ προφήτης, ἑνχργέστερον τὸν ἔλεγχον ποιούµενος * µόσχον γὰρ θύσαντες τῷ θεῷ καὶ Bur] διελόντες, διῆλθον διὰ μέσου, xal προσχεχοµιχότες τὰ διχοτοµήματα, συν- έθεντο ἀπολύσειν χατὰ τὸν νόμον τοὺς παΐδας ἑλευθέ- ρους τῷ θεῷ, ὑποσχόμενος τοῦτο ποιῄσειν, ὡς δῆ ἑξιλευόμενοι τὸ θεῖον ἐπὶ τῇ προχειµένῃ ὀργῇ. Εἶτα ἐχ τῆς τῶν φευδοπροφητῶν αἰτίας, ὡς οὐχ ὀργιζομέ- νου θεοῦ µεταγράφοντες ἀνεχαλέσαντο τοὺς ἄπολυ- θέντας. Ὀργισθεὶς τοίνυν ὁ θεὺς τὸν ἔλεγχον ποιη- σάµενος, ἀπειλεῖ αὐτοῖς τὴν ἅλωσιν. Βἴπῃ δ᾽ ἄν τις δικαίως, ὡς χἀχεῖνα τὰ τῆς ἀναχλήσεως ῥήματα καθ) ὃν χαιρὺν ἀμείνους ἔδοξαν γενέσθαι , ὑπέσχετο à θεός: ὅθεν xat 6 προφήτης ὡς ὁρῶν αὐτοὺς µετα- 6εδληµένους, εἰς ἁπορίαν κατέστη, πολιορχουμένης τὶς πόλεως. Διὰ τοῦτο ὁ θεὸς πείθων αὐτὸν, χαὶ thv ἅλωσιν προεῖπε, xai Ίλεγξε τὴν γνώμην τῶν σχηματιζοµένων τὴν εὐσέδειαν. Την πόλιν οὐδὲν ἕτερον ἐποίησεν àv πολιορχίᾳ εἶναι, ἀλλ 3] τὸ μὴ μεῖναι τὰς συνθήχας, xal τὰς πρὺς τοὺς Βαρδάρους τῷ Σεδεχίᾳ γεγενηµένας. Τί τούτων Υένοιτ ἂν ἀναιαθητότερον» Ἐπιορχία τὴν πόλιν εἷλε, χαὶ πάλιν τὺ αὐτὸ νόσηµα γίνεται, µονον- ουχι φιλονειχοῦντες τῷ θεῷ ταῦτα ἑποίουν. "Όσοι χέχρησθε τοῖς ὄρχοις, xai παραθαίνετε τούτους, ὁρᾶτε τὰς τιμωρίας. 33 Galat. 15, 1δ. ** Exod. xxi, 2. C D bam. Num enim id gratis egi * Ubi servitutis expe- rimentum probe ceperunt, turc eos ad dimissionem hortatus sum. Quid igitur quispiam dixerit? Jadsei sapientiores nobis. E( paucis annexis. Ibi enim septem annos permisit : hic autem omnino servi- tutem exegit : Non est servus, non est liber**. — Et post pauca. Seguiores hoc efficeret servos; nolite eoe contemnere, inquit, fratres enim sunt, qui be- neficio ofliciuntur. Vens. 16. Ei reversi estis. Non ulciscor tautum, quod inique cum illis actum est, sed et legis transgressionem. VEns. 17. Vos non audistis me. De summa pietatis agitur. Quid igitur? gravis, inquit, punitio, mors pro servitute, et cujusnam rei gratia ita rependitur ? jusjurandum violatum, pacta conculcata sunt, ipsum Dei magnum nomen affe- ctum injuria. Cum ergo videris eos dispersos, non tantam factam in servos iniquitatem cogites, sed addito et Deum per illos contumelia affectum, et videbis eos luere poenas citra meritum. * Vgns. 17. Ecce ego voco vobis dimissionem, ait dominus. Et post pauca. [V&Rs. 18.] Et dabo homines qui transgressi. eunt testamentum meum, qui non sta- bilierunt sermones testamenti mei quod. fecerunt ad (aciem meam, vitulum quem concideraut. in daas paries, εἰ transierunt. per medium divisionum earum principes Juda et principes Jerusalem ; et quae &- quuntur. Foederis formam proposonit propheta, clarioren. juferens redargutionem : cum enim vitulum Dco sacrificassent, et in duas partes dissecuissent, transierunt per medium, et adductis partibus divi- $is, pacto convenerunt se pro Deo libertate dona- turos proutlex jubebat **, servos : pollicentes se id prastituros, ut Deum pro ira proposita redde- rent propitium. Deinceps pseudoprophetarum cau- $2, ac si Deus non irasceretur, manumissos poeni- tentia ducti revocarunt, in servitutem. lrat«s igitur Deus illis convictis comminatur perditionem. Porro quia dicere quis juste potuisset, illa revocationis verba habita tune temporis, cum animo meliorcs videbantur, el. Deum promisisse, ideoque propheta in animi incidit perplexilatem obsessa eivitate, cum illos videret immutatos. Propterea Deus illum reddens persuasum, et excidium przdixit, et men- tem mabifestavit eorum qui pietatem simulabant. Nihil aliud urbis obsidend:s causa fuit, quam pactionum violatio illarum eiiam quas cum Darba- ris Sedecias confecerat. Quid bis fleri possit insul- sius ? Perjurium cepit urbem ; et idem morbus iterum grassatur : tantum non pugnantes cum Deo isthsec agebant. Qui juramenta adhibetis, eaque transgredimini, punitiones considerate. 995 CAP. XXXV. * Vgns. 4. Quam introduxi in domum Domini, iu pastophorium filiorum Annam. Ἠοο est in exedram assignatam Annam. 7pse autem erai. prope dumum principum super pastophoriun Maasei filii Sulmon custodientis atrium. Hebraus, Custodientis. vesti- meniym ministerii, VEgns. 5. Et dedi coram ets. Sane admiratione diguum quomodo in tali popu- lo vitam ducentes excellens vite. institutum tene- δι. Levitae quidain erant : hi multa viderantexem- pla, Nazaraos, Eliam, et Eliszeum, et illos :emnulati eunt. Vides, si animum attendere vellent, non de- fuisse exempla ? Sed et hi captivi ducti sunt ; nam $i Jeremias, et Ezechiel, et Daniel, multo inagis et ipsi : probis quippe generosisque viris nihil horum n.olestiam attulit, imo eos splendidiores reddebat, etin zerumnis maximam, id est solatium. Et pau- cis interjectis. Et introduxit illos in domum Domini, ut et loci et. viri auctoritate [lecterentur ; at vihil cos seduxit, ita ut nullus omnino Judiis excusa- tionis locus relictus sit. Ft post. pauca. Considera rc8 apostolicas prafiguratas. Vgns. 6. Et dixeruut : Non bibemus viuum : quia Jonudab filius liechab pater noster mandavit uobis. Non bibelis vinum vos, ei filii vesiri usque iu. sa'cu- lum. Et qux sequuntur. Hi ab Jonadab orti. erant **; qui a zelo. pro Dee exssluans, iu occursum venit regi. Is igitur olim C intuens regis Achab iniquitatem, sciensque proplie- larum: sermones esse veros, οἱ indubitanter exspo- clans civitatis excidium, et. urbium ruinam, Ίος mandarat filiis suis, ut nedum ipsi ea observarenut, veruin et suos monerent posteros de àervando man- dato eodem. Quapropter bi ad. hunc usque diem progenitoris przceptum servare videntur. VERs. 8. Nos, οἱ uxores nosire. Deinde ne quis diceret : Quomodo igitur. nunc civitatem ingressi estis, domosque habitatis ? irru- pilonis belli causam adducunt, summ: quippe de- mentis esset, sponte se liostibus tradere, Vins. 15. Non «cciptetis disciplinam. Filii Jonadab mandauun viri mortui observarunt, ΥΟ5 oulem mea, e contempsislis, Vultis quanto Jaciliora prieceperim nosse ? ego quidem mandavi perquam facilia et necessaria, hoc est ut abstine- retis a nequitia οἱ idolis; ille vero maxime ardua. Et ille quidem dixit et excessit; ego autem vobis quotidie ipsusurro, nec quidquam perficio. V&n3. 16. Et stabiliverunt filii οπαμαῦ. Nec dicit quale; sed nolens eos vehementer oljurgare, vide ut se ad populi sensum accommodet, nihil tyrannice agit, quomodo omuem illis veniam 3! |V Όρος x, 15. SUPPLEMENTUM AD S. J. CIIR YSOSTOMI OPERA. 996 κεφ. AE. ' "Hr. cic ijyayor. εἷς cer οἶκο» Κυρ/ου, εἷς τὸ zactogzópior. υἱῶν "Arrár. Τουτέστιν, εἰς τἣν &£- έδραν τὴν ἀπονενεμημένην τῷ ᾿Αννάν. Αὐτὸς 66 ἐστι ἐγγὶς οἴκου τῶν ἀρχόντων ἑπάνω τοῦ παστοφορίου Μαασαίου υἱοῦ Σαλμὼν, tov φυ- Ίάσσοντος tóv σταθµόν. Ὅ ᾿Εθραῖος, τοῦ gvAdo- σοντος τὴν ἐσθῆτα τῆς «ειτουργίας. Kal ἔδωκα κατὰ πρόσωπον αὐτῶν. "λξιον θαυμάσαι, πῶς ἐν τοιούτῳ δἡήμῳ ζῶντες, τὴν ἄχραν ἤσχησαν φ!λοσοφίαν. Λευϊταί τινες σαν ’ οὗτοι εἶδον πολλὰ ὑποδείγματα, τοὺς NaQapalouc , τωὼς περὶ Ἠλίαν καὶ Ἑλισσαῖον, ἔκβλωσαν. Ὁρᾶ», ὅτι εἰ ἐθούλοντο προσέχειν, εἶχον ὑποδείγματα: ᾽Αλλὰ xa οὗτοι γεγόνασιν αἰχμάλωτοι ' εἰ γὰρ Ἱε- ρεµίας, xat Ἰεζεκιὴλ, καὶ Δανιῆλ, πολλῷ μᾶλλον xal οὗτοι. Τοὺς γὰρ ἀγαθοὺς xa γενναίους ἄνδρας οὐδὲν τούτων ἑλύπει , ἀλλὰ xal λαμπροὺς ἐποίει, χαὶ Ev ὀδύναις «xa paola τὸ πρᾶγμά ἐστι. Καὶ μετ ὀ λίγα" Καὶ ἤγαγεν αὐτοὺς εἰς οἴχον Κυρίου , ἵνα καὶ ἀτὸ τοῦ τόπου, χαὶ ἀπὸ τοῦ ἀνδρὸς δυσωπηθῶσιν * ἀλλὰ οὐδὲν αὐτοὺς ἐδελέασεν, ὥστε πἀάντοῦεν ἀνῄριται τοῖς Ἰουδαίοις ἀπολογία, Kal usc óAlya * Ὄρα τὰ ἀποστολικὰ προειληφότα. Καὶ slxov* Οὗ μὴ πἰωμεν οἶνον, ὅτι ᾿Ιωναδὰό υἱὸς Ριχὰό ὁ πατὴρ ἡμῶν ἐνετεί.ατο ἡμῖν. Ob μὴ πίητε οἶἵνον ὑμεῖς, καὶ οἱ viol ὑμῶν ἕως tcU εἰῶγος, καὶ τὰ ἑξῆς. Απόγονοι ἦσαν οὗτοι τοῦ Ἰωναδὰθ, ὃς ἡσθεὶς τῷ ὑπὲρ τοῦ θεοῦ ζήλῳ, εἰς ἀπάντησιν ἥχε τῷ βασιλεῖ. Ἐκεῖνος τοίνυν πάλαι τὴν ᾿Αχαὰθ παρανοµίαν ὁρῶν, καὶ εἰδὼς ἀληθή τὰ παρὰ τῶν προφητῶν ῥήματα, xa σφόδρα προσδοχῶν ἅλωσιν τῖς χώρας, xat χατα- στροφην τῶν πόλεων , τοῖς αὐτοῦ υἱοῖς ἑνετείλατο ταῦτα, οὐχ ὥστε µόνυν φυλάδαι, ἀλλ ὥστε xal τοῖς οἰκείοις ἐγγόνοις παραδοῦναι τὸ παράγγελµα. Ἐκεί- θεν φαΐνουται οὗτοι µέχρι τοῦ νῦν φυλάξαντες τὸ τοῦ προπάτορος πρόσταγµα, ημεῖς καὶ αἱ yvraixec ἡμῶν. Ea ἵνα μὴ λἐγῃ τις ^ Ηῶς οὖν τὴν πόλιν χατει- λήφατε νῦν, xav οἰχίας οἰκεῖτε; ἐπὶ τὸ στρατόπεδον χαταςφεύγουσι ' τοῦτο yàp ἐσχάτης ἀνοίχς, ἑκόντας ἑαυτοὺς ἐχδοῦναι τοῖς πολεμίοις. Ob μὴ «Ἰάδητε παιδείαν. Oi νἱοὶ Ἰωναδάθ àvÜ ώπου ἁπελθόντος ἑστήσαντο ἐντολῆν, ὑμεῖς δὲ παρέθητε τὰς ἐμὰς, τὸν ἐπ.τάξαντα. Βλύλεσθε ἰδεῖν τῶν ἐπιταγμάτων τὸ ῥᾷστον; ἑχὼ μὲν ἐπέτασα εὔχολα, χαὶ ἀναγχαῖα σφόδρα, ὥστε πονηρίας ἀπέχεσθαι xal εἰδώλων " ἐχεῖνος δὲ τολὺ δύσχολα. 'AXA' ἐχεῖνος μὲν εἶπε, xat ἀπῖλθεν * ἐγὼ δὲ ὑμῖν καθ) ἑχάστην ἐνγχῶ τὴν ἡμέραν, καὶ οὐδὲν γίνεται πλέον. hal ἕστησαν viol Ἰωναδάδ. Καὶ οὗ λἐχει ποίαν' ἀλλὰ μὴ βουλόμενος αὑτοὶ; φορτικην ποιῆσαι την κατηγορίαν, ὅρα πῶς tow δημοτιχὸς, οὐδὲν παρ᾽ αὐτῷ τυραννικὀν"' πῶς πάντι- 097 FRAGMENTA IN JEREMIAM. 568 θεν αὐτοὺς ἀφαιρεῖται συγγνώµης, λέγων' Ὦ δὲ A recludat, dicens : Populus autem hic me. non πα” Jaóc οὗτος οὑχκ fixovcé µου Αιὰ τοῦτο, οὕτως εἶπε Κύριος. Τοὺς δὲ υἱους Ἰωναδὰθ ἱερωσύνῃ διηνεχεῖ τιμᾷ, λέχων᾽ οὗ µὴ ἑκάείπῃ ἀν]ρ τῶν υἱῶν ἸΙωναδὰδ παρεστηκὼς πρόσωπό» µου πάσας τὰς ἡμέρας. M yàp νοµίσητε διαπίπτειν τὴν εὐλογίαν τοῦ πα” ερός. ΚΕΦΛλ.Λλα.. Καὶ &vecelAuco Ἱερεμίας. "Opa Θεοῦ πρόνοιαν. Ἐκεῖνοι μὲν τὸν ἱατρὺὸν ἔδη- σαν, ὁ δὲ θεὺς χαὶ οὕτως δειχνὺς αὑτοῦ τὴν φιλαν- ΒἘρωπίαν, οὐκ ἐξέδαλεν αὐτὸν, ἁλλ᾽ εἴασεν ἐν τῷ δεσµωτηρίῳ, ἵνα τὸν τούτων θυμὸν παραμυθήσηται, divit. Vghs. 17. Propterea sic dizit Dominus. Filios JonaJab perpetuo sacerdotio honorat ctn dicit: Non deficiet vir filiorum Jonadab slans ante faciem meam omnibus diebus. Nolite enim putare pauwis benedictioném irritam esse, CAP. ΧΧΧ). Vkns. 5. Et precepit Jeremias. Inspice Dei providentiam. llli quidem medicum alligarunt, Deus autem vel sic suam pietatem osten* dens non eum liberavit, sed reliquit in carcere, ut eorum iram sedaret, nec contentiosiores efficeret, καὶ μὴ φιλονεικοτέρους ἑργάσηται , οὐ μὴν τῆς θε- p neque tamen eos medicina privavit, sed per scripta ῥαπείας αὐτοὺς ἀπεστέρησεν, ἀλλὰ ποιεῖ διὰ vpag- µάτων αὐτοὺς ἀναμνησθῆναι τὸ πᾶν, xat Ev χαιρῷ νηστείας. Καὶ ἐγεν ήθη ἐν τῷ ἔτει τῷ ὁγδόφ. Τίνος δὲ ἕνεχεν ἓν. χαιρῷ νηστείας; ἵνα καὶ τὸν χαιρὺν ἔχῃ συµπράττοντα, xal πάντες παρῶσιν ἀκούοντες. Λυπεῖ τὰς ὄψεις τὰς ὑμετέρας f) ὄνις τοῦ προφήτου φαινοµένη. Ἰδοῦ δι ἑτέρου σχεύους ὑμῖν τὸ φἆρμαχον παραδίδωμι [ἐπ.τίθτσι]. Καὶ ἐγεγήθη ἀναγινώσκοντος ἸΙουδίν. Ταῦτα ἀχούσας ὁ βασιλεὺς, xal ἀχούσας τὰ ὃδυ- νάµενα xai λίθον µαλάξαι, συνέχοψε τὸ βιθλίον " ὥσπερ ἂν el τις τὸν ἰατρὸν οὐχ εὑρὼν, τὸ φάρραχον λαθὼν, εἰς τὸ πὺρ ἕἔρῥιψεν. Εἰδες µανίαν χαὶ ἀγριό- τητα; Οὐχ ἁπλῶς ἔχοψεν, ἀλλ᾽ εἰς τὸ πὺρ ῥίπτει) C πολλὴ τῶν παρεστηχότων νωβεία. Ἠναντιώθησαν δέ τινες, φησί. Kal μετ γα" "0ρα δαιμονιχὴν paviav * οὐχὶ πρὸς τὸν προφῄῆτην, ἀλλὰ καὶ πρὸς τὰ ῥήματα ταῦτα, χαὶ πρὸς τὰ πράγµατα [γράμματα] ἀπεχθῶς εἶχεν. ' Καὶ ἐνετεί.Ίαεο d βασιλεὺς τῷ Ἱερεμιὴ υἱῷ τοῦ βασιλέως συ.1..αθεῖν τὸν Βαροὺχ τόν qpag- µατέα, (τουτέστι, τὸν ὀξυγράφον) καὶ τὸν ἹἹερεμίαν τὸν προφήτη», xal κατεκρύθησαν ὑπὸ Κυρίου. Καὶ τὸν ἀνωτέρω λέχει, ὅτι τοῦ Θεοῦ προστάξαν- τος Υράφαι ἅπαντας τοὺς λόγους, οὓς πρὸς τὸν λαὸν ἔφη ἀπὸ τῶν τοῦ Ἰωσίου χαιρῶν µέχρι τετάρτου ἔτους τῆς βασιλείας Ἰωαχεὶμ., ἐν ᾧ ταῦτα ἔγραψεν, ὅτι μεταπεμψάμενος τὸν Βαροὺχ ἔφη᾽ * Εγὼ φυ.]λάσσοµαι, καὶ o0 δύναμαι εἰσευιθεῖν' εἰς οἶκον Κυρίου, xal εἰσεεύσῃ σὺ, xal ἀνα- Trócq àv τῇ κεφα.ίδι ταύτῃ, ἐν ᾧ Érpayac ἐκ σεόµατός µου τοὺς .Ἰόγους Κυρίου εἰς τὰ ὦτα τοῦ Jeov ἐν ἡμέρᾳ γηστείας. El τοίνυν ἑφυλάττετο, πῶς ἐχρύδη ; Εὔδηλον τοί- νυν, ὡς ἐπὶ τοῦ Ἑλισσαίου ἀορασίᾳ ἐπλήγησαν οἱ ἑλθόντες αὐτὺν χατασχεῖν τῶν Σύρων. Τοῦτο γέγονε καὶ νῦν τοῦ Θεοῦ ἀφανεῖς αὐτοὺς χατά τινα ἀόρατον δύναμιν πεποιηχότος, ὡς ἐστᾶναι μὲν αὐτοὺς πρὸ πάντων, uh φαίνεσθαι δὲ. * Jerem. xxxvi, 5, 6... IV Πορ. vi, 18. PaTROL. GR. LXIV. facit ut illis omnia in memoriam reducerentur, idque jejunii tempore. VgRs. 9. Et facium est in anno octavo. Cur autem tempore jejunii? ut et tempus habe- ret accommodatum, omnesque adessent audientes, Displicet vobis aspectus prophetze? En per alterum vas pharmacum vobis porríigo. Vens. 25. Et facium est legente Judin. Hc cum audisset rex, qux: possent. emollire et lapides, conscidit librum ; perinde ac si quis medicó non invento, arreptum pliarmacum in ignem con- jiceret. Vidistiu' furorem et feritatem ? Non tantum scidit, sed in ignein conjecit : magna fuit circum.» Stautium vecordia. Quidam vero ait se opposuere. — Et paucis interjectis. Considera satauicum furorem ; non tantum prophete, verum et verborum et scri- pturz odio flagrabat. * Vens. 26. Et mandavit rez. Jeremiel filio regis, ut comprehenderet Baruch scribam (hoc est. velo- citer scribentem), et Jeremiam prophetam, εἰ occul- tati sunt a Domino. Et tamen superius dixerat, cum Deus illi przcce- pisset ut scriberet omnes sermones quos ad popu- lum habuerat a diebus Josix* usque ad quartum Annum regni Joachim, quo hzc scribebat, accito Baruch: * Ego custodior, et non possum ingredi in domum Domini. Et ingredicris tu, et lege in. volumine isto, ' jn quo scripsisti ex ore meo, verba Domini in. auribus populi, in die jejunii **. Si igitur custodiebatur, quomodo occultatus est ? . Hinc manifestum erit; quemadmodum enim tem- pore Eliszi 37, Syri qui ad eum comprehendendum accesserant, cacitate percussi sunt, sic et nunc factum est, cum illos Deus vi quadam occulta abscondisset, ita ut ii non viderentur, licet praesen« tes essent. v» 4» Ὕεικο 98. liursus sume, Vide divinam benignitatem, post tantam contu. maciam, rursus ipsis consulentis. Nos vero se[e timentes ne nobis non pareatur, nequc omnino adhortationem adlibemus, vel semel quod in mente erat non assecuti, injuriam nobis arbitramur illatam, nec iterum alloqui sustinemus, Deo 1antum tole- rante contumeliam combustione libri, ct insidiis contra prophetas. Omnes futura scire volunt, ea tamen qui aures non demulceut, audire non ferunt. Prophet: vero sermo unus semper est, et in bono- rantes omni adulatione careus. Ostendit autem se nulli injuriam facere, dum vera dicit, nec dignum qui vinculis detineatur. lllud autem Elenioth Aquila exposuit officinas. . SUPI'LEMENTUM AD S. J. CHRYSOSTOMI OPERA. A Πά19. Ad6g. 1000 "Opa τοῦ 8:02 τὴν φιλανθρωπίαν, μετὰ εοδαύτην ἀπείθειαν πάλιν αὐτοῖς συμθουλεύοντος. ἨἩμεῖς δὲ πολλάκις ἀντίστασιν ὑποπτεύοντες, τὴν ἀρχὴν οὐδὲ παραινοῦμεν, ἢ πῶς ἅπαξ ἀποτυχόντες, Όδριν τὸ χρημα νοµίζομεν, xal πάλιν λέγειν οὐχ ἀνεχόμεθα, θεοῦ τοσαύτην ὑπομείναντος Όδριν περὶ τὴν καῦσιν τοῦ βιθλίου, xa τῶν προφητῶν τὴν ἐπιθουλήν. Πάν- τες ζητοῦσι τὸ µέλλον, ὑπαχούειν δὲ τοῖς μὴ χαθ᾽ ἡδονὴν οὖκ ἀνέχονται. Εἰς δὲ ὁ λόγος ἀεὶ τοῦ προ- φήτου, χαὶ ἀχολάχευτος πρὺς τοὺς τιμῶντας [άτι- μῶντας]. Δείχννσι δὲ, ὅτι μὴ ἁδιχεῖ λέγων τἀληθῆ, μηδὲ ἄξιός ἐστι φυλακῆς, τὸ δὲ Ἐ 1εγιὼθ, ᾿Αχύλας ἐξέδωχεν ἑργαστήρια. VEns. 99. Ei preterea additi sunt. sermones Ὁ ha, προσετέθησαν αὐτῷ «ξόγοι zAelorac plures. Hi fide digni erant. CAP. XXXVII. Vgns. 4. Et audierunt Chaldaei [amam eorum. Cur vero Chaldz»i recedunt? αἱ omni ex parte Jud:xis planum fieret eos non viribus propriis expe- ditionem suscepisse, bellum gessisse, sed illo per- mittente. VEns. 8. Quoniam sic dizit. Cum enim Deus per aliquos aliquid facere vult, primo illos ostendit. infirmos, ut illi totum ascriba- tur. Quod hic etiam evenit. Vkns. 10, 11. Et facium est quando ascendit exer- Οὗτοι ἀξιόπιστοι ησαν. ΚΕΦΑλΛλ. AZ'. Kal ἤκουσαν ol Χα.δαῖοι. . Tívo; ἕνεκεν ἀναχωροῦσιν οἱ Χαλδαῖοι ; ἵνα πάν- τοθεν µάθωσιν οἱ Ἰουδαῖοι, ὅτι οὐκ οἰχείᾳ δυνάµει ἐπῆλθον αὐτοῖς χαὶ ἐπολέμησαν, ἀλλ' αὐτοῦ συγχω- ρῄσαντος. "Οτι οὕτως εἶπε. "Όταν γὰρ βούληταί τι διά τινων 6 θεὺς ξργάζε. σθαι, πρῶτον αὐτοὺς δείχνυσιν ἀσθενεῖς, ἵνα τὸ πᾶν αὐτοῦ νομισθῇ. "O καὶ ἐνταῦθα véyovev. Ἐ μένετο δὲ, ὡς ἀνέδη ἡ δύγαμις τῶν XaJ- citus Chaldgorum a Jerusalem a [acie exercitusPha- C δᾳίων ἁπὸ Ἱερουσαλὴμ, ἀπὸ προσώπου τῆς ὃν- raonis, egrsssus est. Jeremias Jerusalem , et qua se- quuntur. Quidam asserunt Babylonios in bello adversus /Egyptios non ob virium imbecillitatem pedem re- tulisse, sed ob regis absentiam ; verum hoc minime ad rem facere existimo : neque enim in vltimo excidio presens erat. At in Deblata post extremam urbis ruinam Sedecias adductus est. At opinor eos pares hostium multitudini non habuisse vires, ct Deum illis ut justis auxiliatum fuisse, reddidisse autem populum ob iniquitates imbecillem. Dicere itaque est, predixisse Deum futura, non quod ipse calamitates inferret, et minatus ea qua futura erant denegante ipso auxilium. Porro sermo iste universim utilis cst. Non quia Deus praedicit, res eveniunt, sed prasciens is ea pranuntíat, quia ita futurze sunt ; sic igitur intelligenda et quze de Christo prophete vaticinati sunt, el qua Jude a Cliristo facta fuit praedictio. Vrns. 192. Et (uit. ipse in civitate Benjamin, et ibi homo, apud quem divertebat Ananias, et compre- hendit Jeremiam prophetam, dicens : Λά Chialdevos tu. fugis? lllud, apud quem ditertebut, idem cst ac si dice- ret : Apud quem, dum iter haberet, manere con- sueverat. Vrns, 14. Et tradiderunt. eum in domum carceris γάμεως dapao, énA0er "Iepsuíac ἀπὸ '"Iepovca- Ap, xa τὰ ἑξῆς. Τινές φασιν, ὡς οὖχ ἀσθενείᾳ Βαθυλώνιοι ἀνεχώ- ρῃησαν, Αἰγυπτίων πολεμούντων, ἁλλ' ὡς τοῦ βασι- λέως μὴ παρόντος * οἶμαι δὲ περιττὸν εἶναι τὸν λό- γον τούτον’ οὐδὲ γὰρ ἐν τῇ ἑσχάτῃ ἁλώσει παρῆν. Ἐν γοῦν τῇ Δεθλαθᾶ ὁ Σεδεχίας ἀπηνέχθη μετὰ τὴν ἐσχά- την ἅλωσιν τῆς πόλεως. Ἡγοῦμαι τοίνυν, ὡς οὐκ ἀξιόμαχον εἶχον δύναμιν πρὸς τὸ τῶν πολεμίων πλῆθος, xai 6:0; δὲ αὐτοῖς ὡς δικαίοις ἐπήμυνεν, ἁσθενέστερον δὲ τὸν λαὸν διὰ τὰς ἁμαρτίας εἰργά- cato. Ἔστι τοίνυν Ex τούτου εἰπεῖν, ὅτι τὰ μέλ- λοντα ἀποῦαίνειν προεῖπε θεὸς, οὐχ αὑτὸς ἑπάγων p τὰς συμφορὰς, ἀλλ' ἀπειλῶν τὰ ἑσόμενα, καὶ μὴ τὸ βοηθεῖν ἀπειλήσας. Χρήσιμος δὲ οὗτος ὁ λόγος xab' ὅλου. "Ότι οὐχ ἐπειδῃ προλέγει θεὸς γίνεται τὰ πράγματα, ἀλλ᾽ ἐπειδὴ εἶναι μέλλει θεὺς προειδὼς προμηνύει * οὕτω γοῦν xal τὰ περὶ Χριστοῦ ὑπὸ τῶν προφητῶν εἱἰρημένα ἔστιν ἐχλαθεῖν, καὶ τὴν Ἰούδε παρὰ τοῦ Χριστοῦ πρόῤῥησιν γενοµένην, Καὶ ἐγένετο αὐτὸς év τῇ πό.ει Βεγιαμὶν, καὶ ἐκεῖ ἄνθρωπος παρ) ᾧ κατέ.υεν (ὄνομα αὑτῷ Ἀρουία), καὶ συνέἍαδεν Ἱερεμίαν τὸν προφήτιῃ’ λέγων" Πρὸς τοὺς Χα.δαίους σὺ φεύγεις; Τὸ, Παρ ᾧ xaréAver, ἀντὶ τοῦ, Παρ) ip ὁδοιπυ- pov μένειν εἰώθει. Kal παρέδωκαν αὐτὸν εἰς οἶκο» φυ.αχῆς elc FRACMENTA IN JKREMIAM, 10$ τὸ δεσµωτήριον, εἲς τὺν οἶκον ᾿Ιωνάθαν τοῦ Α in carcerem, in domum Jonathan scr'bo, qxiadomvm χραµµατέως, δει εἡν οἰκίαν αὐτοῦ ἐποίησαν φυ- ἑακὴν, ὅτι ᾖ.θεν ὄχ.λος εἰς τὴν οἰχίαν cov. Aáx- 1ου, καὶ elc «à» Χερέθ. Τουτέστιν, τὴν οἰχίαν Ἰωνάθαν εἰρχτὴν ἐποίησαν, καὶ ὄχλος ἐγχέχλειστο ἐχεῖ : τὸ δὲ εἰς τὴν Xepéo, τουτέστιν, εἰς τὸν' τῆς ἐποχῆς οἶχον. Οὕτω γὰρ ὁ ἙἝδραϊος Φεθχ.ὼ, ὅπερ ἑρμηνεύει, olxov &xoytic: ἀντὶ γὰρ τῆς φυλανῆς, ἐποχὴν ἔθος ἔχει λέγειν. Καὶ ἐπιχράνθησα», Καθάπερ τὰ θανατοῦντα θηρία, οὕτω λουπὸν ὕδρι- ζον καὶ εἰς τοὺς προφήτας. El γὰρ ἔφευγε, τί ἣν; οὐχ ὑμεῖς αὐτὸν ἐπιστομίζετε ; οὐχ ὑμεῖς αὐτὸν κω- λύετε τοῦ φθέγγεσθαις; TU ἣν, εἰ ἔφυγει Καὶ μὴν εἰ ἔφυχεν, ὑμῖν χοῦφον fjv * ἁπηλλάττεσθε τῶν ἐλέγχων, ἐλεύθεροι τῆς κατηγορίας $e. ᾽Αλλ᾽ ὅρα πανταχοῦ τὴν κατηγορίαν καὶ χαχίαν διεστραμμένην’ τίνος ἕνε- κεν xai ἑμάστιξαν αὐτόν ; ἀμύνεσθαι ὑπὲρ τῆς map. ῥησίας. Καὶ áxéctei.Aé σε Σεδεχίας. Τίνος ἕνεχεν ἐχάλεσεν αὐτόν ; ἑνόμισεν αὑτοῦ τὴν παῤῥησίαν ὑπὸ τῆς θλίφεως ταπεινοτέραν γενέ- -θαι, xal ἑτέρων ἀχούσεσθαι ῥημάτων. Εἶτα ἵνα ἀνύποπτος γένηται, οὐχ ἐρωτᾷ αὐτὸν ἁπλῶς, ἀλλά φησιν’ El ἔστι λόγος Κυρίου; Διδοὺς αὐτῷ xat εὐ- κ ρόσωπον ἀναχώρησιν. ᾽Αλλὰ πολλῷ φοθερωτέρα fv τοῦ δεσµωτηρίου f) σιγή. Καὶ εἶπεν, "Ecc. Ὁρᾷς τὰ ἁἀποστολικὰ κατορθώματα προανατν- πούμενα;, οὕτω χαὶ ἐπ' ἑκείνων ἐγένετο ΄ παντα- χοῦ ἧσαν οἱ αὐτοί * οὐδὲν αὐτῶν τὴν παῤῥησαίαν ὁν- έχοπτεν. Kal xov elc οἱ προφῆται ὑμῶν; Ταῦτα ἐχεῖνος ᾿παθεῖν ἐχρῆν, οὐκ ἐμὸ τὸν ἆλη- θεύοντα. ΜΗ γὰρ ἐγὼ ἐπήγαγον ; εἰ γὰρ μὴ ἐξέθη τὰ πράγµατα, χαλῶς ἔλεγον, ὅτι περισσῶς ἐλύπησεν ἡμᾶς ^ νῦν δὲ ἑκδάντων, πως οὐχὶ xal στεφανοῦσθαί µε δίχαιον; Καὶ οὗ λέγω ὅτι εὐηργέτησα, ἀλλὰ τί Ἱδίχησα;, xal ἀξιοῖ ἀπολνθΏναι τοῦ δεσµωτηρίου. Τίς γὰρ οὐκ ἂν ἐθέλοι πάσχων χαχῶς ἁπαλλαγῆναι; Ἵνα εἰδῇς, ὅτι τῆς αὐτῆς ὑπῆρχε φύσεως. Καὶ συν έταξεγ. Ούκ εἰς τὴν προτέραν, xa χελεύει ἄρτονς δίδο- σθαι αὐτῷ. Τί γὰρ ἴδει λοιπὸν ὀργίζεσθαι, τῶν illius fecerant carcerem; quoniam venit. multitude in domum lacus, et in Cheretk. ο [d est, domum Jonatham corcerem feccrant, et ibi multitudo includebatur in Chereth, nempe, in domum impedimenti, Hebraeus etenim legit. Pfethlo, quud domwn. impedimenü significat ; loeo enim carceris impedimentum dicere illi in usu est. Et eszacerbati sunt. Quasi meortiferze belluz, ita contnmeliig [ncessa- bent prophetas. Nam si aufugiebat, quid inde! Nonue vos illi os obstruistis ? nonne vos prohibetis ne loquatur? Quid ergo si fugisset ? Nam αἱ fugisset, commox«duu id. vobis fuisset, liberi essetis a reprc- U hensionibus, procnl ab accusatione. Bed considera ubique accusaljionem et nequitiam perversam in unum commístam. Cur etiam ceciderumt illum ? ut illius libertatem in dicendo ulciscerentur. Vkns. 16. Et misit te Sedecias. Cur illum ad se vocavit? putavit illius libertatem in dicenilo, si affligeretur, fore contralendam, seque alios sermones auditurum. Deinde ut suspicionein tollat, non eum simpliciter interrogat ; sed ait: Pu lasue est sermo 4 Domino? Daus illi etiam bonestain retrahendi se occasionem. Sed. carcere ipao silen- tinm multo erat horribilius, Vgns. 16. Et dixit : Est. Vides qu:e ab apostolis perfectissime gesta sunl prefigurata? idem quoque illis evenit, ubique iideu erant : nihil eornm libertatem auferebal. Vkns. 18. Et ubi sua propheim vestri ? Hac illos peti oportebat, non me, qui vera pridisi, Nunquid ego mala intuli ? nam si dicta eventus non comprobasset, bene illi dixissent, quod valde nos contristavit; at cum evenerint, nonne etiam dignum est me corona ornari? Nec dico me beneficia cou» tulisse, sed quid peccavi? et petit se e carcere disnitti. Quis enim mala patiens nolit iflis liberari Ut ejusdem eum natara fuisse intelligas. Vrns. 20. Et precepit. * Bed non antea, precipitque ut panes ei dentur, Quid enim opus erat irasci rebus prasentibus ? At πραγμάτων ἐχθάντων ; Ὁ δὲ οὐδέπω χαθυφῆχε τὴν D ille de libertate sua nihil remisit. παῤῥησίαν. ΚΕΦΑΛ. ΛΗ’. Καὶ ἐν τῷ .1άκκῳ οὑκ ἦν ὕδωρ, AAA ἢ βόρδορος, καὶ ἦν Ἱερεμίας ἐν τῷ βορδόρῳ. Ὑπαίθριος ὢν ὁ λάκκος, πηλοῦ ἐπληροῦτο. "Epp:- φαν τοίνυν αὐτὸν, xai ἐδνθίαθη, xol ἑνεπάρη τῷ πηλῷ * οὗ μὴν ὅλος ἑδαπτίσθη’ οὐδὲ γὰρ ζην οὕτως ἠδύνατο. ᾽Επονηρεύσω d ἑποίησας. Οὐδὲν ἠδίχησεν 6 ἀνήρ' τὸ πᾶν τῆς ἐκείνων χαχίας γἔγονεν * οὐδὲν ἔχοντες ἐγχαλεῖν, ταῦτα εἰργάσαντο εἰς τὸν ἄνθρωπον τοῦ sov. CAP. XXXVII. VERs. 6. Et in lacu. non erat aqua, sed (utum, el erai Jeremias in luto. Cum lacus esset sub dio, luto implebatur ; mise runt igitur eum, et immersus est, el defixus in luto : non tamen totus demoersus est, ita etenim vivere non potuisset. Ῥεας. 9. Male fecisti qua fecisti. Nihil pacavit howo iste : illorum nuequitiz omne malum ascribi debet : cum nibil haberent in quo accusarent, baec machinati sunt in Dei virum. {που SUPPLEMENTUM ΑΡ S. J. CHRYSOSTOMI OPERA. 1001 Vkns. di. Et assumpsit Abdemelech — homines A Kal EAa6ev "A60su£Aexy τοὺς ἀγθρώχους μαθ᾽ secum, et ingressus est in domum regis. subterra- neam. οο est in stabulum. Subterraneam, vt diceret, qu: erat in aperto. Sic enim et Hebraeus habet. Et sumpsit inde veteres pannos ; el veteres (unicu- los, et projecit ea ad Jeremiam prophetam , et quae sequuntur. Sumpsit equorum stragula, et pannos ex lanis priparatos aptos ad cubandum, quos sedilibus sternere in usu est, Quod enim antea dixerat : Et veleres panni, et maleim, hoc signiflcant, id est, ex lanis pra parata ad cubandum. Unde et veteres fu- niculos posuit, pro eo quod est, vetera equorum substramina. Hzc cum projecisset prophetae ail : Vxgns. 19. lone ista sub brachiis manuum tuarum sub funiculis. Quasi diceret sub axillis, ut sic absque periculo ligatus eveheretur. VgRs. 15. Ei dixit Jeremias. Cur audire vis? ut me neci tradas? jta maxime iram ei tollit : et sane maxima propletz virtus, dum non modo pradicit quas displicent ; sed et e malis exitum adinvenit. Hoc enim vere przdictio- nis est. Quid enim prodest, quaso, moerorei tan- tum et tristitiam lucrari, sicut qui apud. exteros? Sed non ita. Ngns. 16. Vivit Dominus qui fecit nobis animam lianc, εἰ interficiam te. Hoc est, Vitze Dominus ipse testis sit, quod nihil mali tibi faciam. Cum pro ea expavescit οἱ timel, tunc eam in jusjurandum 3ssuniit. Vgns. 17. Et dizit ei Jeremias. Quid igitur Jereinias? bona; primo effatur, deinde molesta. Vgns. 19. ΕΙ dixit rex Sedecias: Ego rationem habeo Judeorum qui fugerunt ad Chaldeos, ne da- turi sint me in manus eorum, et illudant mihi. Obscurum est in textu Greco ; verum illius sen- sus est : Rex. sum, et solus egredi non possum ; si - igitur voluero exire, ei memetipsum Chaldzis com- mittere, hi qui in civitate sunt, me prius occident. Hzc occasio erat, przetextusque infidelitatis. Non credis prophetze? Num ex se ipso loquitur? Vzns. 20. Et dizit Jeremias : Non tradent te. Quidam sic interpretati sunt. Verum meliorem hunc esse opinor sensum : Judzi universi pacem mihi vaticinantur, et quod nec ín Chaldaorum tra- dendus sim manus, nihilque me ab illis mali pas- surum. ltaque quod statim Jeremias adjecit : Non tradent te, per ironiam dictum est, quasi diceret : Ne credas illis. ἑαυτοῦ, καὶ εἰσῆ.1θεν εἷς τὴν οἰκίαν τοῦ βασι- Jéoc τὴν ὑπόγεων. Τουτέστιν , εἰς τὸν στάθλον. Ὑπόγεων γὰρ ἵνα εἴπῃ, τὴν εἰς τὸ φανερὸὺν οὖσαν. Οὕτω γὰρ xaló Ἑδθραῖος λέχε.. Καὶ ξαδεν ἐχεῖθεν πα.ἰαιὰ ῥάχη, xal πα.λαιὰ σχουία, xal ἔῤῥιγεν αὐτὰ πρὸς Ἱερεμίαν τὸν προφήτη», καὶ τὰ ἑξῆς. Ἔλαθε τῶν ἵππων τὰ στρώματα, καὶ τὰ πιλωτὰ, & ἔθος ἐπιστρωννύειν τοῖς ἑπιχαθίσμασι. Τὸ vip ἔμπροσθεν πάλιν λεγόµενον * Kal τὰ πα.ϊαιὰ ῥάκη, xal τὸ ua A&nv, τοῦτο μηνύει * τουτέστι, τὰ πιλωτά. "Dave χἀντεῦθεν τὰ παλαιὰ σχοινία. Αντὶ τοῦ τὰ παλαιὰ ὑποστρώματα τῶν ἵππων λέγει. Ταῦτα τοί- νυν ῥίψας τῷ προφήτῃ φησί E θὲς αὐτὰ ὑπὸ τοὺς ἀγκῶνας τῶν χειρῶν σου, ὑπὸ κάτω τῶν σχοι»ίωγ. . Αντὶ τοῦ, ὑπὸ τὰς µάλας, ἵνα οὕτως ἀσφαλῶς δεδεµένος ἀναχθῇ. Καὶ εἶπεν Ἱερεμίας. Τίνος ἕνεχεν ἀχοῦσαι βούλει ; ἵνα µε ἀνέλης, ταύτῃ μάλιστα αὑτοῦ θυμὸν χατασπᾷ ' χαίτοι µε- γίστη ἀρετὴ προφήτου, ὅταν ph µόνον προλέγῃ τὰ φορτιχὰ, ἀλλὰ χὰὶ διέξοδον εὑρίσχει τῶν δεινῶν. Τοῦτο γὰρ ὄντως προῤῥήσεως, Ἐπειδὴ τί χέρδος εἰπέ pot, λύπην καὶ ἀθυμίαν χκερδαἰνειν µόνον, xa0á- περ οἱ τῶν ἔξωθεν, ᾽Αλλ’ οὐχ οὕτω. Ζῇ Κύριος ὃς ἐποίησεν ἡμῖν τὴν υχὴν ταύ- τη», εἰ ἀποκτενῶ σε. Τουτέστιν, Ὁ τῆς ζωῆς Κύριος αὐτὸς µάρτυς, ὡς οὐδέν σε διαθήσω πονηρὀν. Ὅτε ὑπὲρ αὐτῆς ἀγωνιᾷ xat δέδοικε, τότε αὐτὴν ὄρχον ποιεῖται. Καὶ εἶπεν αὑτῷ Ἱερεμίας. Τί οὖν Ἱερεμίας, τὰ χρηστὰ λέγει πρῶτον, εἶτα τὰ φορτιχάἀ. Καὶ εἶπεν ὁ βασιλεὺς Σεδεχίας τῷ Ἱερεμία. ἘΕτὼ «όγον ἔχω τῶν Ιουδαίων τῶν πεφευγότων πρὸς τοὺς Χα.δαίους μὴ δώσει’ µε εἰς χεῖρας αὐτῶν», xal καταμωκήσονταί µου. ᾿Ασαφῶς χεῖ-αι παρὰ τῷ Ἑλληνικῷ; ὃ γαρ βού- ται εἰπεῖν, τοῦτό ἐστιν, ὅτι Βασιλεύς εἰμι, χαὶ μόνος ἐξελθεῖν οὐ δύναμαι" ἐὰν οὖν θελἠσω ἐξελθεῖν, xa δοῦναι τοῖς Χαλδαίοις ἔμαντ»ν, αὐτοὶ ol τῆς πό- λεως φθάνουσιν ἀνελεῖν µε. Τούτων Ἀπρόφασις Tv, χαὶ σχΏψις ἀπιστίας. Οὐ πιστεύεις τῷ προφήτη; Mh γὰρ ἀπὸ λογισμῶν φθέγγεται. Καὶ εἶπεν Ἱερεμίας ' Οὐ μὴ παραδώσουσἰ σε. Τινὲς μὲν οὕτως ἠρμήνενσαν. Οἶμαι δὲ ταύτην μᾶλλον σώζεσθαι τὴν ἔννοιαν, ὅτι εἰρήνην pot προ- φητεύουσιν ἅπαντες ᾿Ἰουδαῖοι, xai μὴ παραδοθῆναί µε εἰς χεῖρας τῶν Χαλδαίων, μηδὲ πεἰσεσθαί pé τι παρ᾽ αὐτῶν δεινὀν. Τὸ οὖν εὐθὺς ἐπαγόμενον παρὰ τοῦ Ἱερεμίου, Οὐ μὴ παραδώσουσί σε, κατ εἰρω- velav εἴρηται' τουτέστι, Mh πείθου αὐτοῖς 1005 FRAGMEN1A 1N JEREMIAM, 10u€ "Axovcor δὴ τὸν .Ίόγον Κυρίου, ὃν ἐγὼ AaAO A — Audi. verbum. Domini, quod ego dico ad te, el uie- πρὸς cà, xal βέ.Ίτιον ἔσται σοι, καὶ ζήσεται ἡ yvy cov. Τουτέστιν, "Αμεινόν aol ἐστι πεισθΏναί uot, xaX μὴ ἁπατᾶσθαι τοῖς ἐχείνων λόγοις, ὅτι δὲ ταύτην τὴν ἔννοιαν μᾶλλον ἔστι λαθεῖν ix τῶν ῥητῶν, ἀπὸ τῶν ἀχολούθων ἄν τις χατίδοι. Ἐπάγε: γὰρ εὐθύς Καὶ εἰ μὴ θέΊεις ἐξελθεῖν * οὗτος ὁ «Ἰόγος, ὃν ἔδειξέ µοι Κύριος Ιδοὺ πᾶσαι αἱ γνυγαῖκες al κατα.1ε.λειμμέναι ἐν οἰκίᾳ βασιδως Ἰούδα ἑξ- ἆγονται «πρὸς τοὺς βασιάέας ΒαδθυΛῶνος, xal αὐταὶ «Ἰέξονσιν' ᾿Ηπάτησὰν σε, xal ἠδυγήθησάν σοι ἄνδρες εἱἰρηνικοί σου, καὶ οὗ κατισχύσουσιν ἐν ὀ-ισθήματι ποδός σου, xal ἁπτοστρέψουσιν da) cov. Τουτέστιν, 'Y?e3t097; τῆς ἁλώσεως,τότε ὁμολογή- B σουσι τῶν ἑμῶν λόγων τὴν ἀλήθειαν, xat λέξουσι πρὸς σὲ, ὡς οἱ τὴν εἰρήνην σοι προμηνύοντες µά- την πάτησαν, ἰσχυρότερον ἐχείνων τὸν λόγων σοῦ νενοµιχότος τῶν παρ) ἐμοῦ Got λεγομένων. Τὸ δὲ, ἐν ὀ,1ισθήματι ποδός σου, τουτέστι, ΠἩαρατρέψαν- τέςΊσου τὴν ἐπὶ τοῖς ἀληθῶς λεγομένοις πίστιν. Τὸ δὲ, Καὶ ἁποστρέψουσι ἁπὸ coU, τοντέστιν , Αἰχμάλωτο: ληφθεῖσαι, ἀπαχθήσονται, xal οὐδενὸς ἀπολαύσεις, Qv νῦν ἀπολαύεις. Καὶ εἶπεν αὐτῷ. Καὶ μὴν χωρὶς προσδιορ.σμοῦ ὤμοσας. ΚΕΦΑΛ. Ae. * Kal κατέλαδον τὸν Σεδεκίαν àv 'Ραδὼθ Ἱε- ριχώ. Τουτέστιν, ἓν τῇ πεδιάδι τῆς Ἱερουχοῦντος. "Καὶ ἔδωκαν αὐτὸν πρὸς Γοδο-ίαν υἱὸν Αχικὰμ vlov Σαφὰμ, xal ἐξήγαγον αὐτὸν εἰς Σαφὶς, καὶ ἐχάθισεν ἐν µέσῳ τοῦ Jacv. Σαφὶς ὄνομα τόπου. Καὶ ἀπόστει αγ. Καὶ οἱ μὲν πολέμιοι δεθέντα «bv προφήτην υπὶ τῶν οἰχείων λύουσι, χαὶ χύριον ἀφιᾶσιν ὅποι βού- Ἄοιτο πορευθῆναι. Οἱ δὲ τεσσαράχοντα ἕτη ἆπολε- λαυχότες φωνῆς, οὐ συγγένειαν, οὐ.πατρίδα, οὐκ ἆλλο αἰδεσθέντες οὐδὲν, θηρίων ἀγριώτεροι γεγόνα- otv. Καὶ μετ ὀ λίγα" "Iva ὅταν ἴδῃ; xat ἐπὶ Χριστοῦ τοῦτο Ὑενόμενον, σταυρούμενον ὑπὸ Ἰουδαίων, προσκυνούµενον δὲ ὑπὸ ἐθνῶν, μηδὲν ξένον εἶναι νοµίσῃς, μηδὲ θορυθηθῆς, μηδὲ λέγῃς: Καὶ πῶς ἂν ἔχοι λόγον, τὸν ἐπὶ σωτηρίᾳ καὶ προστασίᾳ πα- ῥαγενόµενον, τοσούτοις διαθεῖναι χαχοῖς. Καὶ οὐ ut) δώσω σε. οὐ γὰρ συναπὀλλνται δίκαιος μετὰ ἀσεθείας. ΚΕΦΛΛ. M'. Καὶ Σ4αδεν αὐτύν. Μανθάνει λοιπὸν τᾶσα ἡ στρατιὰ τὴν ἰσχὺν τῆς προφητείας. 'O δὲ Σεδεχίας ἔφυγε ' προσεδόχησε γὰρ παραγράψειν τὴν προφητείαν. ᾽Αλλ’ ἑάλω, xa δεινὸν ὁρᾷ πάθος * µάρτυς ἐγένετο τῆς σφαγῆς τῶν παίδων. Τοσοῦνον εἴασεν ἀνοιγῆναι τοὺς ὀφθαλμοὺς αὐτοῦ, ὅσον μαθεῖν τὰς οἰχείας συµφοράς. Καὶ μετ᾽ óA(ya: ---Καἱ ἔδωκε τῷ Γοδο-ίᾳ τὸν Περεμίαν. Καὶ ὅρα lius erit tibi, εἰ vivet anima tua. Hoc est, melius est ut mihi credas, nec eorum decipiaris sérmonibus. Huuc porro sensum magis consonum .esse dictis ex subsequentibus facile quis percipit. SubJit enim statim : VEBs. 21, 92. Quod si nolueris tu. exire : iste est serio, quem ostendit. mihi Dominus : Ecce. omnes mulieres qu& remanserunt in. domo regis Juda, educentur ad principes Babylonis, et he dicew : Seduxerunt te, et pravaluerunt. tibi viri pacifici tui, εἰ non pra'valebunt in lubricitate pedis lui, et averten- (ur a te. Πος est, cum ruina jam immineat, tunc sermo- num meorum confíitebuntur veritatem, et dicent tibi, eos qui tibi pacem prenuntiabant, frustra decepisse; quandoquidem tu eorum sermones meis hisce di- ciis validiores existimasti. In lubricitate pedis tui, tua super vcracibus dictis fide commutata. Averten- fur a te, captive nempe duceutur, et qua nunc possides, non potieris. Vrns. 24. Et dizit ei. Et tamen absque ulla conditione juraveras. " CAP. XXXIX. * Vgns. 5. Et comprehenderunt Sedeciam in Ra- C both Jericho. ld est, in campo Jericbuntino. * Vens. 14. Et dederunt. eum ad. Godoliam filium Achicam filii Supham, et eduxerunl eum in Sophis, el sedit in m«dio populi. Saphis nomen est loci. Et miserunt. Et hostes guidem vinctum a suis prophetam selvunt, ejusque relinquunt voluntati ire quo vellet, Qui vero per quadraginta annos vocis illius bene(l- cio usi sunt, non cognationem, non patriam, non quidpiam aliud veriti, belluis ipsis non fuerunt humaniores. Et pos; pauca, Ut cum idem in Christo videris, eum scilicet in crucem a Judais ac- tum, a gentibus vero adoratum, nihil novi factum arbitreris, neque dicas : Qua ratione factum est ut is qui ad salutem defensionemque venit, tantis ma lis affectus sit? — Vgns. 17. δ non tradam te. Neque enim perit una cum impio justus. CAP. XL. VERs. 2. Et tulit eum princeps coquorum. Percipit tandem universus exercitus prophetia vim. Sedecias vero fugit ; putabat enim prophetiam irritam, facere. Sed captus est, et ingentis mali spectator üt ; testis filiorum necis fuit, οἱ eo usque ejus oculos apertos esse voluit, quoad vidit suas erumnas. Et post pauca. — Deditque Jeremiam Go- dolie. Et considera divinam providentiam : spectan- 4405 SUPPLEMENTUM AD 8. J. CHIRYSOSTOMI OPERA. tibus oinnibus, emnibusque devinetis, hic solvitur ; A τοῦ Θεοῦ τὴν οἰχονομίαν * πάντων ὀρώντων, xal splendidum illi spectaculum adest; testatur ipse rerum eventus ; teslatur et ipse qui beneficium con- talit, Nou audisti Jeremiam, Judze ; audi Barbarum dicentem : Domiuus Deus (uus locutus est super lo- cum hunc omnia mala hac; et fecit. Dominus , quio peccastis illi, et nou audistis vocem ejus. Sermonibus Dei non credidisti, credentes videbis : illos igitur babe i agistros, Vens. 4. Ecce solvi te. En quos. exspectavit ad. prophetain liberanduin. Si bonum coram te venire mecum. Plus illi dat, quam si patriam ipsi tradidisset. Totum illi terrarum orbem aperit, quod non babe- biat quando in. patria vivebat. Sed ob panes egredi volentem ligarunt. Vide quantus houor à. Barbaro, et unde hoc? patet e Christi gratia. VrRs. 5. Et antequam recedam ego, recurre tu, ei redi ad Godvuliawm filium Achicam. Et qua. sequuntur. Adhuc exercitu congregato a rege missus pro- plhetam dimisit, ne si solum invenissent, uti alie- num interficerent. Ad quid hoc? ne quid post recessum violare pos- sit beneficium meum. Vel ut videntibus omnibus loc flat. Vzns. 6. Et venit ad Godoliam. Vide, quaeso, providentiam Dei, qui et post irroga- tas poenas multam eorum curam gerit, non permi- sit ut Jeremias Babylonem iret. Nam quia populus in duas partes divisus erat, et una quidem DBabylo- vem fuit abducta, altera vero in. /Égyptum captiva ducenda, his hunc reservavit. llabebant illi Danie- lem οἱ Eaechielem. Non vult igitur totius intirmi corporis in unum medicos congregare, ne pars al- tera plusquam oportebat haberet, altera prorsus niliil, sed unaquxeque pro rata portione; sed quod in apostolis servatum, ipsis quoquo versum disse- minatis, ue in uuuin sidera convenirent, hoc et it prophetis plane factum est. CAP. XLI. VERs. 9. Et resurrexit Ismael. Cur Deus permisit occidi hominem, probum et modestum, tantaque ludaeos defensione tuentem , et reliqua qux» supra scribuntur ? Vas. 9. Et puteus in quem projecit 1smael omnia cadavera virorum quos percusserat cum — Godolia ; puleus magnus est, quem fecit rez Asan a facie ve- gis lsrael, cum litama [abricare voluit Bausa. Quande auxilio Syri impedivit eum ab opere; Àsan ubi urbem fabricans, cum essel. magua aqua δεδεµένων ἁπάντων, οὗτος Άλνεται * λαμπρὸν abii τὸ θέατρον Ὑίνεται, μαρτυρεῖ τῶν πραγμάτων h πεῖρα" μαρτυρεῖ xol αὐτὸς ὁ χαρισάµενος. Ox Ίχουσας Ἱερεμίου, Ἰουδαῖε * ἄχουσον του Βαρθάρου λέγοντος' Κύριος ὁ 8Geóc σου ἐχρημάεισεν ἐπὶ τὸν τόπον τοῦτον πάντα τὰ κακὰ ταῦτα, xal ἐποίησε Κύριος, δει ἡμώρτετε αὐτῷ, καὶ οὐκ ἠχούσατε ab- τοῦ τῆς φωνῆς. Ἡπίστησας τοῖς τοῦ θδοῦ λόχοις, ὄψει τυύτους [ζ1.1. τοὺς] πιστεύοντας * ἀχείνους Eye διδασχάλους λοιπόν. Ιδοὺ ἔλυσά σε. ρα, τίνας ἀνέμεινε λῦσαι τὸν προφήτην. Ki xaAóv ἐγαντίον cov ἐδεῖν μετ ἐμοῦ. Μεῖζον αὐτῷ δίδωσιν, f| εἰ τὴν πατρίδα δέδωχεν αὐτῷ. Πᾶσαν αὐτῷ τὴν οἰχουμένην ἀνοίγννσιν, ὅκερ οὐκ εἶχεν ὅτε ἐπὶ τῆς πατρίδος ἣν. Αλλά βουλόμενον δι ἄρτους ἐξελθεῖν, ἔδησαν. "Opa, πόση stp] παρὰ τῷ Βαρδάρῳ Ι]όθεν τοῦτο Ὑεγένηται; εἴδηλαν ἀπὸ τῆς τοῦ Χριστοῦ χάριτος. * Kai aplr ἁπαλἰαγῶ ἐγὼ, ἀπότρεχε σὺ, καὶ ἀνάστρεψον πρὸ τὸν l'oboAlar viór ᾽Αχικὰρμ «καὶ τὰ EA. Ἔτι τοῦ στρατοῦ συνηγµένου, ὅτι παρὰ τοῦ βα- σιλέως ἀποσταλεὶς ἀπέπεμψς τὸν προφἡτην, ὡς ἂν μὴ µόνον αὐτὸν εὑρηκότες ἀλλότριον ἀνέλωσι. Τοῦτο τίνος ἕνεχεν ; ἵνα μηδὲν ἔξῃ χαχουργήσαι τὴν ἐμὴν χάριν μετὰ τὴν ἀναχώρησιν. "H ὥστε πάντων ὀῥρώντων, τοῦτο γένητα:. 6 Καὶ 40s πρὸς ΓοδοἈίαν. Θέα pot οἰχονομίαν θεοῦ, χαὶ μετὰ τὴν τιμωρίαν πολλὴν ἔχοντα αὐτῶν τὴν πρόνοιαν ᾿ οὗ αυνεχώρησε vh» Βαδυλῶνα χαταλαθεῖν τὸν Ἱερεμίαν. Ἐπειδὴ yàp εἰς δύο διῄρητο µέρη τὰ τοῦ λαοῦ πράγματα. xal οἱ μὲν εἰς Βαθυλῶνα ἀπήχθησαν, οὗτοι δὲ εἰς AL- γυπτον ἔμελλον αἰχμαλωτίζεσθαι, τούτοις if pras τοῦτον. Εἶχον ἐχεῖνοι τὸν Δανι]λ xal τὸν Ἱεδεχιῆλ. Οὐ βούλεται τοίνυν παντὸς τοῦ σώματος τοῦ xá- µνοντος, εἰς ἓν συναγαχεῖν τοὺς ἰατροὺς, ἵνα μὴ τὸ μὲν πλέον τοῦ δέαντος ἀπολάθῃ, τὸ δὲ μηδὲ ὅλω;, ἀλλ ἕκαστον χατὰ τὴν αυμμετρίαν. 'AXX ὅπεο ἐπὶ τῶν ἁποστόλων ἐγένετο, πανταχοῦ διασκειροµένων αὐτῶν, ὥστε μὴ εἰς ἓν συνελθεῖν τοὺς ἀστέρας, τοῦτο xal ἐπὶ τῶν προφητῶν τότὸ μάλιστα i D νεται. ΚΕΦΛΛ. ΜΑ’. Kal ἀγέστη ᾿Ισμαή.ὶ. Τίνος Évexev συνεχώρησεν ὁ θεὸς ἀναιρεθτναι τὸν ἄνθρωπον, χρηστὸν ὄντα xal ἐπιειχῃῆ, xal τοσαύτης Ἰουδαίοις προστααίας µεταδιδόντα , χαὶ τὰ ἑξῆς ὅσα γράφουσιν ἄνωῦεν ; * T6 δὲ φρέαρ, εἰς ὃ ἔῤῥιψεν Ἰσμαὴα πάντα τὰ σώματα τῶν ἀνδρῶν ὧν ἀπέκτευα μετὰ l'obo- λίον, epéap µέγα ἐστὶν, ὃ ἑποίησε βασιεὺς Ἀσὰν ἁπὸ προσώπου βασι]έως "legat, ἡνίκα τὴν "Papá χτίσαι ἠδου λήθη ὁ Baacá. Ἐπὶ δὲ συμμαχίαν τοῦ Σύρου ἀπέστησεν αὐτὸν τοῦ ἔργον' 'Agày αὐτόθι πόλιν χτίσας, ἐπειδὴ ἔνδεια 1099 FRAGMENTA IN JEREMIAM. 1010 ὕδατος Tv, ὤρυξε µέγιστον φρέαρ, ὥστε τοῖς οἰχοῦσιν A inopia, maximum puteum effodit, ut. habitantibus εἶναι παραμυθίαν τῶν ὑδάτων τὴν συναγωχήν. Περὶ ἑχείνου τοίνυν λέγει νῦν. —— Πάντα τὰ xaxà d ἐποίησεν Ἱσμαὴ.ὶ, καὶ ᾧχοντο ἁολεμεῖν μετὰ Ἱσμαὴ. υἱὸν ᾿Αθαναίου, xal ε- pov αὐτὸν ἐᾳ) ὕδατος πο-εμίου &r Γαδαών. Τουτέστι, τῶν ὑδάτων τὴν πλημμύραν παρεληλυ- θότα, ὥστε μηδὲ ἁλῶναι δύνασθαι’ τριδόµενοι γὰρ περὶ τὴν τῶν ὑδάτων δίοδον, χώραν &xelwp ἐδίδο- σαν εἰς παντελῆ quyfjv* περιττὸν τοίνυν ἡγησάμε- vog ἔτι διώχειν τὸν οὗ συλληφθησόµενον, ὑπέστρεφεν εἰς τὴν Ἰουδαίαν. ΚΕΦΑΛ. ΜΒ’, Kal προση-θον πάντες. Ἴσασιν ἀναξίους ἑαυτοὺς ὄντας τοῦ τυχεῖν ἆπο- χρίσεως , ἐπειδῆ πολλάκις ἠπίστησαν τοῖς εἰρημέ- Vote. Διὰ τοῦτό Φησιν, Ἑλέησον ἡμᾶς , εἰ καὶ ἀνά- ξιοί ἑσμεν. Καθὼς οἱ ὀφθαΛμοί σου β.1έπονσι. Μάρτυρα ων συμφορῶν σε, φησὶν, ἔχομεν. Ei- πάτω, φησὶν, ἡμῖν ὁ Θεὸς, τί δεῖ πρᾶξαι. Ol περι- σπούδαστον οὕτω πρᾶγμα νοµίσαντες, μετὰ τὸ τυ- χεῖν πῶς ὕπτιοι γίνονται ! Καὶ αὐτοὶ εἶπον τῷ Ἱερεμίᾳ. Ἡμεῖς o ἀπεστε[ίλαμεν, καὶ παρεχαλέσαµεν, xal ἀνάγχην ἔχομεν, ὅπερ ἂν ἐπιτάξῃ, πάντας ἀχούσειν εἴτε ἀγαθὸν, εἴτε xaxóv* πρόχειροι περὶ τὰς ἑπαγ- γελίας, περὶ δὲ τὰς πράξεις οὐδαμοῦ. ᾿Εὰν καθίσαντες χκαθίσητε. Καὶ τί τὸ ὄφελος, ἐὰν τὸ αὐτὸ πάθωµεν ; Καὶ φυτεύσω ὑμᾶς. Ἐδώχατε τιµωρίαν οὐ τὴν τυχοῦσαν. Mh φοδήθητε. T0 τούτου ἀξιοπιστότερον τοῦ ῥητοῦ ; Kal 6l ἑ.1έγετε ὑμεῖς ; "Opd;, πῶς αὐτοῖς ἁποχαλύπτει τὰς οἰχείας δια- γοίας; ὅπερ µέγιστον τεχµήριον v. τοῦ προφητείαν εἶναι τὸ πρᾶγμα, οὐχ ὅτι µόνον ἐθούλοντο εἰσελθεῖν, ἀλλὰ xal εἰ προσδοκῶντες ἔλεγον, ΚΕΦΑΛ. MI". * Kal εἶπεν Αζαρίας υἱὸς Ἰωσίου, καὶ Ἰωανγὰν' υἱὸς Καρίε, xal πάντες οἱ ἄνδρες οἱ ὑπερήφανοι, οἱ εἰπόντες Ἱερεμίᾳ, Δεήθητι ὑπὲρ ἡμῶν πρὸς solatio esset aquarum collectio 7". De eo igitur nunc loquitur. . Vgns. 19. Qua fecit Ismael, εἰ profecti suni, ut bellarent adversus 1smael filium — Athanaie, εἰ in- venerunt eum ad aquam adversam in Gabaon. [Ioc est aquarum inundationem cum pertransis- set, ita ut capi non possit : dum enim tempus terunt, ut aquas permieent, fugiendi οἱ prebuere opporluni- tatem ; supervacaneum igilur esse putaus | insequi qui& capere non posset, reversus est in Jud:zam. CAP. XLII. Vgns. 14. Etaccesserunt omnes. B Norunt se indignos responsione, quoniam spe dictis non credidissent. Ideo ait : Miserere nostri, quamvis indigni simus. Vgns. 9. Sicut oculi tui vident. Testem, inquit, &erumnarum nostrarum te habe- mus; dicat nobis, ait, Deus, qux agere debemus. Qui rem hanc tanti faciendam putarunt, ut illam assecuti sunt, quam inertes evadunt. Vrns. 5. Et ipsi dixerunt Jeremia. Nos te legamus, et rogamus, necesse nobis est quidquid precepit ut audiamus, sive bonum, sive malum, prompti àd promittendum, nequaqoam ad $gendum. Vgns. 10. Si sedentes sedebitis. Et quz erit utilitas, si idem patiemur ? Κι plantabo vos. Poenas non leves persolvistis. Vgns. 11. Nolite timere. Quid hoc dicto fide dignius? Vrens. 135. Quid si dicitis vos ? Vides quomodo illis aperiat cogitationes eorum? quod maximum erat indicium, quz dicebautur prophetiam esse, non quod tantum ingredi vellent, sed etiam quid exspectantes dicerent. CAP. XLIII. * VeRs. 2, 5. Et dixit Azarias filius Josie, et Joan- nam filius Carie , el omnes viri superbi , qui dixe- runt Jeremie : Ora pro nobis ad Deum. Dixerunt Κύριον. Elzov Aéyortec τῷ ᾿ἹἹερεμίᾳ' Ψευδῆ σὺ p dicentes Jeremie : Mendacia tu loqueris ; non misit Jadsic. Ovx ἀπέστειΛέ σε Κύριος ὁ θεὸς ἡμῶν πρὸς ἡμᾶς Aéyuy: Mi] εἰσέΊθητε εἰς Αἴγνπτον οἰκεῖν ἐχεῖ. 'AAAd Bapovx vlóc Νηρίου συμθά.1.ει σε πρὸς ἡμᾶς, ἴνα δώσει ἡμᾶς slg χεῖρας XaA- δαίων, τοῦ θαγατῶσαι ἡμᾶς, xal ἀποικίσαι ἡμᾶς εἷς Ba6vAova. Ἰουτέστιν, Οὐ κατὰ γνώµην θεοῦ ταῦτα πρὺς ἡμᾶς ἐφθέγξω, ἀλλὰ ταῦτά σοι συνεθούλευσε Βαροὺχ εἰπεῖν πρὸς ἡμᾶς, τοῖς Χαλδαίοις χαριζόµενος, ἔπει- δήπερ ἐχεῖνοι νῦν ἐν τῷ κρατεῖν τυγχάνουσι. Tívog Evexev, εἰπέ; διὰ παντὸς τοῦ χρόνου οὐκ ἑλάδετε πεῖραν αὐτοῦ τῆς γνώμης; El χαὶ μτδὲν ?* ]] Reg. xv, 17, 22. te Dominus Deus noster ad nos dicens, Ne ingredia- mini in. "Egyptum , ad habitandum illic. Sed Baruch filius Nerie concitat 1e adversus nos, ul des nos in mauus Chaldeorum, ad occidendum nos, et trans[e- rendum nos in Babylonem, | Hoc est, non ad Dei mentem hzc ad nos habuisti, sed tibi suggessit υἱ nobis ea loquereris Baruch, Cbaldaorum, qui nunc dominantur, gratiam captans. Cur ita, quaeso? per totum tempus non fecistis periculum animi cjus? Et si nihil aliud foret : nonne 1011 SUPPLEXMENTUM AD S. J. CHRYSOSTOMI OPER4. 10:2 cum illi esset integrum ire quo vellet, maluit vo- A ἕτερον, οὐχὶ χύριος ὢν ἀπελθεῖν ὅποι βούλεται, biscum imnauere? VgBs. 6. Ei Jeremiam prophetam. Cur secuti sunt bi? ne quid pejus eveniret. Vide autiquum morbum, rursus in ZEgyptum. Quomodo in seipsos mala semper attrahebaut, tamen illuc profectos dereliquit Deus, neque dixit : Quod iude luerum? Abieruut ergo in. ZEzyptuin. Sed perspice qua ipsis przdicat Jeremias, qui Dei os erat nou attendens, si quid illi deliquerant, sed veluti pater amantissimus lilium furentem ubique sequens. Non temere autem posita deinde sunt. quie ο Baruch spectant. Ὕκας. 9. Sumes tibi lapides grandes. Ponit lapides sub muro lateritio : semper. corpo- reuu aliquid agit, ut eis suadeat, ut illis majorem Liimorem inculiat : sed eos capere, aut persuaderc n.n valuit. VEgns. 10. Eos, sic dixit Dominus virtutum, et qui sequuntur. Et prxcepit illi Deus in loco laterum, hoc enim esL lapides ponere iu loco quo formantur lateres, ut. tlironi referretur figura et luto liniretur. Sicque prznuntiavit Nabuchodonosoris regressum : οἱ quod capta urbe, in locoillo solium suum po:siturus esset. loc vero pracepit ut faceret, ne essent qui inanes apud populum spargerent sermones. Cum enim omnes viderent l:ec ab. ipso fieri in /Egypto , ubi rex ZEgypti regimen. exercebat universorum, nec non et coram iisdem regibus, dicere jam winiwme poterant, in Balylonii gratiam ipsum illius prz- nunliare reditum. Quin potius non absentis, sed illius qui ibi duminio potiebatur inire favorem, ne- que illi adulatum, qui nec eum audiret. Vers. 10, 11. Et ponet arma super eum, et ele- vabit arma sua. super eos, et ingredietur εἰ percutiet ierram /Egypii. Qbscure positum est in Graeco: sed sententia ως εδ :tentorium suum, quod regibus in castris erigere consueverunt, hic statuet. lllud igitur, ponet arma sua, llebrzeus, εἰ eatendet. tentorium. suum, dixit : eatque eadem in utrisque sententia. Mani- festum eniin est. regia arma in (tentorio regis po- sita fuisse. Ei ponam thronum ejus. Deinde ne conjecturam lianc esse opineris, locuin etiain designat, in quo lapides ponat. Vrns. 19. Et succendel ignem. EL de eorum diis loquitur, ne ad impietatem de- cliuarent ; sed nihil actum est. Et trans[eret eos, et pediculis excutict terram /Egy- pli, sicut excutit pastor vestimentum suum. Hoc est vetus, ita facile Egyptum Nabuchodo- nosor possidebit. Vkns. 15. Et conteret. columnas Heliopolis, qui Enom, et domos deorum eorum comburel igni. Eom uomen urbis prope Taplnas, εἰ fortasse μεθ) ὑμῶν εἴλετο µένειν ; Kal Ἱερεμίαν τὸν προφήτη». Τίνος ἕνεχεν ἠκολούθησαν οὗτοι ; (va. μὴ χεῖρόν τι γένηται χαχόν. "Opa τὴν πρώτην νόσον. Πάλιν εἰς Αἴγυπτον. Πῶς ἑαυτοίς ἀεὶ τὰ χαχὰ ἐπισπῶνται. "AX ὅμως οὐδὲ ἐχεῖ παραγενοµένους εἴασεν ὁ θεὸς, οὐδὲ eire * Τί «b κέρδος ; λοιπὸν κατῆλθον εἰς Αἴγυ- πτον. 'AXA' ὃρα αὐτοῖς οἷα προφηιούειό Ἱερεμίας, στόμα coU (v. Καὶ οὐδαμοῦ σκοπῶν εἴ τι ἐλύπησαν, ἀλλὰ χαθάπερ rathp φιλόστοργος πανταχοῦ παρ- αχολουθεῖ τῷ παιδὶ μαινομένῳ * οὐχ ἁπλῶς δὲ μετὰ ταῦτα τὰ τοῦ Βαροὺχ ἔθηχεν. Ad6s σεαυτῳ Alüovc µεγά-ους. Τίθησι λίθους ἐν τῷ πλινθίφ. Ποιεῖ τι ἀεὶ σωµα- B «xy, ἵνα πείσῃ. ὥστε αὐτοὺς χαταπλῆξαι πλέον. "AX! οὐχ ἴσχυσεν αὐτοὺς ἐλεῖν οὐδὲ πεῖσαι. Οὕτως εἶπε Κύριος τῶν δυνάμεων, χαὶ τὰ ἑξῆς. Προσέταξεν αὐτῷ θεὸς ἐπὶ τοῦ τόπου τῶν πλίν- θων * τοῦτο γάρ ἐστιν ἐν τῷ πλινθείῳ λίθους xata- θέσθαι, ὥστε εἶναι σχΏημα θρόνο, xoi Two χαταχρίσαι. Καὶ οὕτω προεῖπε τοῦ Ναθδουχοδονόσορ τὸν ἄνοδον, xaX ὡς ἑλὼν τὴν πόλιν ὑπ ἐχείνου τοῦ κόπου τὸν ἑαυτοῦ θρόνον θήσει. Τοῦτο δὲ προσέταξεν αὐτῷ ποιῆσαι, ὅπως ἂν μὴ µάτην φθέγγησθε. Ὁρῶν- τες Υὰρ, ὅτι ἐν Αἰγύπτῳ ἕνθα ὁ βασιλεὺς ἑχαθέζετο τῆς Αἰγύπτου ὑπ αὐτῶν τῶν βασιλειῶν τοῦτο ἑἐποίει, οὐκ ἔτι λέγειν ἐδύναντο χατὰ χάριν τοῦ Βαδυλωνίου μηνύειν ὀχείνου τὴν ἄνοδον. Μᾶλλον γὰρ ἂν τῷ παρ- όντι πρὺς χάριν ἑφθέγξατο, f| τὸν ἁπόντα χαὶ μηδὲν ἀχούοντα ἐχολάχευσεν. Καὶ θήσει τὰ ὅπ.ἰα αὐτοῦ ἑπάνω avtov, καὶ ἀρεῖ τὰ ὅπ.1α αὐτοῦ ἐπ᾽ αὐτοὺς, xal εἰσε.ἱεύσεται, xal πατάξει τὴν γῆν Αἰγύπτου. Ασαφῶς κχεῖται bv τῷ Ἑλληνικῷ; ὃ γὰρ βούλεται εἰπεῖν, τοῦτό ἐστιν, Ow τὴν σχηνΏν αὐτοῦ fjv ἔθος τοῖς βασιλεῦσιν ἓν ταῖς στρατοπεδίαις ποιεῖσθαι, ἐνταῦθα πήξει ' τὸ οὖν, θήσει τὰ ὅπ.ϊα αὐτοῦ, ὁ Ἑδραῖος, καὶ τανύσει τὴν σκηνὴν αὐτοῦ, ἔφη ᾿ σώζεται δὲ fj αὐτὴ ἔννοια ἐν ἑχατέρῳ. Δῆλον γὰρ, ὡς τὰ βασιλικὰ ὅπλα ἐπὶ τῆς σχηνῆς τοῦ βασ.λέως D ἔχειτο. Καὶ θήσω αὐτοῦ τὸν 0ρό»ογ. Εἶτα ἵνα ph στοχασμὸν νοµίσῇῃς, καὶ τὸν τόπον λέχε:, ἔνθα θῄσει τοὺς λίθους. Καὶ χαύσει xvp. Καὶ περὶ τῶν θεῶν αὑτῶν λέγει, ἵνα μὴ εἰς ἁσέ- θειαν ἐχχλίνωσιν, ἁλλ' οὐδὲν πλέον ἐγένετο. Kal ἁποικιεῖ αὐτοὺς, xal g0spst γῆν Alyóxtov, ὡς Φθερίζει ποιμὴν τὸ ἱμάτιον αὐτοῦ. Τουτέστι, τὸ παλαιόν * οὕτως εὐχόλως χαθέξει τῆς Αἰγύπτου ὁ Ναθουχοδονόσορ. Καὶ συγτρίφει τοὺς στύ.Ίους 'Η.1ιουπό.ϊεως τοὺς Ἑνὼν, καὶ τοὺς οἴκους cor θεῶν αὐτῶν κατα- χαῦύσει πυρί. 'Eràr ὄνομα πόλεώς to: πλησίον Τάφνας Ἴσως 1015 FRAGMENTA IN JEREMIAM. 1014 δὲ κατὰ uev Ἕλληνας Ἡαιούποίις ἐχαλεῖτο, κατὰ Α qux Grsecis dicitur Heliopolis, Agyptiorum lingua δὲ τὴν Αἱγυπτίων φωνὴν Ἐνώγ. ΚΕΦΑΛ. ΜΑ’. Οὕτως εἶπε Κύριος. "Opa, εί τούτου ἂν γένοιτο σαφέστερον ; kv ὄψεσιν εἴχον τὰ παραδείγµατα. Οὐκ ἣν ταῦτα ῥήματα, ἀλλὰ πράγµατα ἃ &662. Τὴν αἰτίαν Ίδεσαν τῶν συµ- θςεθηχότων. "καὶ ox ἔσονται abtoic σεσωσµένος, οὐδὲ περιλειπόµενος οὐδεὶς τῶν ἐπιλοίων Ιούδα τῶν ἑ.ἰθόγτων παροιχεῖν ἐν τῇ Αἰγύαπτῳ, τοῦ ἁποστρέψαι εἰς γην Ἰούδα ég' ἣν αὐτοὶ éAxi- ζονσι ταῖς yrvxaic αὐτῶν, τοῦ ἐπιστρέγαι xac οὗ μὴ ἁποστρέψουσυ οἱ διαπεφευγότες. Πᾶσιν ἀπειλεῖ θάνατον τοῖς εἰς τὴν Αἴγυπτον εἰσεληλυθόσιν, ὡς µαχομένοις τῇ τοῦ Θεοῦ γνώµη D xai χείρονα πείσεσθα:, Ἡ τοὺς ἐν ἱεροσολύμοις * σώζεσθαι μόνους ἔφη ἐχείνους, ol τῶν καχῶν χατα- λαδόντων τὴν Ἰουδαίαν µεταδιώξουσι, ὡς ἂν Υνοῖεν ἅμαχον οὖσαν τοῦ Θεοῦ τὴν ἰσχὺν, ἀφ᾽ ὧν xal τοὺς δοχοῦντας εἶναι ἓν ἀσραλεῖ, ὑποχειρίους δίδωσι τοῖς ἐχθροῖς, xat ἔρημον οὖσαν τὴν γῆν οἰχίζει, σώζων ἅπαντας τοὺς ἐπ᾽ αὐτὴν χαταφεύγοντας χαὶ ὅτι τοῦτο οὕτως ἔχει, δηλοξ προϊὼν σαφέστερον οὕτω Mov: 'O JAóyoc ὃν ἑ-άλησε. Λὕτη βασίλισσα οὐρανοῦ, εἰπξ µοι ; θεὸς ποιήσας τὸν οὐρανὸν, καὶ τὴν γῆν, ἀεὶ ἀχούεις, συνεχῶς * καὶ ταύτην βασίλισσαν καλεῖς, τὴν σελήνην» Καὶ χαλὼς ἣν ὑμῖν. Πόθεν οὖν ὁ λιμὸς, εἰπέ µοι; πόθεν σ ὁ θάνατος; Ὢ τῆς ἀναισχυντίας | Διὰ τοῦτο αὐτοὺς ἀναμιμνίσχει. Οὐχὶ τοῦ Üvjudpazoc οὗ ἐθυμιάσατε. Οὐὰ διὰ τοῦτο ἡ αἰχμα)λωσία, φησίν; οὐχὶ διὰ τοῦτο πάντα τὰ xaxí; Ilo; κχαλῶς fv ὑμῖν; οὐχὶ διὰ τοῦτο o)x ἡδυνήθη ὑμᾶς ἐνεγχεῖν ὁ θεός; Τί χαχίας χεῖρον γένοιτο ἄν; ποῖοι µαινόµεανοι ἐφθέγ- ξαντο ἂν ταῦτα τὰ ῥήματα ; ᾿Εὰν γένηται ἔτι ὄγομά µου ἓν τῷ στόµαιτι. Απειλεῖ πάλιν λιμὸν καὶ δεσμοὺς ἀνασωζομένους, ἵνα µάθωσιν dct ἀληθῆ ταῦτά ἐστιν. Kal uec? ÓALpa Διά τοῦτο οὕτως αὐτοὺς ἀφῆχεν, ἵνα ἀπολογῆται πρὺς σὲ, ὅτι δικαίως αὐτῶν τὴν πόλιν ἑνέπρησεν, "Usav γὰρ οἱ διαρυγόντες το,οῦτοί εἶσι, «t χρῆ περὶ τῶν ἄλλων εἰπεῖν ; Καὶ ἐκ 1είψουσι πᾶς ἀνἡρ Ἰούδα, οἱ κατοικοῦν- τες ἐν τῇ Αἱγύπτῳ ἐν ῥομφαίᾳ, καὶ ἐν Auk, ἕως ür ἑχ.Ιίπωσι, καὶ οἱ σεσωσµέγοι ἀπὸ ῥομφαίας ἁποστρέύουσιν ἐκ γῆς Λἰγύπτου ἐν Tj Ἰούδα ' ἐλίγοι ἁἀριθμῷ ἄνδρες. "Occ ποιοῦντες ποιήσο- μεν πάντα τὸν «Ἰόγον, ὃς ἑξε.εύσεται ἐκ τοῦ στόματος ἡμῶν Üvjugyr τῇ βασιάίσση. Τουτέστι, τῇ στρατιᾷ τοῦ οὐρανοῦ. Κάνταῦθα δὲ ἡ ὁμωνυμία τὴν ἑναλλαγὴν τῆς ἑρμηνείας ἐποιῄσατο Μελχὲδ γὰρ στρατιά ἐστι, Μελχὲθ δὲ βασίλισσα. υὔτως δὲ ἀναισχύντως τὴν ἀσέδειαν μετιοῦσιναύθις ἀπειλήσας παντελη αἰχμαλωσίαν, ἁπόδειξιν τῶν λόγων ποιεῖται τὰ παρόντα ' qnot γάρ" Euon vocabatur. CAP. XLIV. γεῃς. 2. Sic dicit Dominus. Vide, quid clarius? pra oculis habebant exempla. Non erant hzc verba, sed res qux clamabant. Cau- sam bene noraut eoruin qui contigerant. * Vgns. 14. Et non erit salvus quispiam, neque re- siduus de reliquiis Juda, qui venerunt ut habitent. in lerra /Egypti, ad recertendum in terra Juda, ad quam ipsi sperant animabus suis reverti ibi ; non re- vertentur, nisi qui evaserint. Omnibus hís mortem minatur, qui AEgyptum in- gressi sunt, utpote iis"qui voluntati divinz se op- posuerint, el atrociora passuros, ait, iis qui in Hierosolymis steterunt, et illos tantum salvandos qui, grassantibus malis, Judzam couquirerent : ut perciperent, Dei virtutem esse inexpugnabilem ; cum hostibus dedat qui securi videbantur, efficiens ut habitetur et terra deserta , servatis omnibus qui ad eam confugeriut. lloc autem ita se habere manui- featius in subsequentibus facit, sic dicens : Vgns. 16. Sermonem quem locutus est. Ilecue, quaso, regina cceli? Audis assidue, Dews qui fecit celum et terram, ei hanc. appellas regi- nam, lunam? Certe bene esset vobis. Undenam igitur fames? unde mors? o impudentiam ! Ideo iu meioriam ducit. Vgns. 21. Nonue incensi quod redolebaiis. Nonne propter hoc, ait, captivitas? nonne mala omnia? Quomodo bene vobis erat? nonne propter lioc Deus ferre vos non potuit ? Quid ipsa improbi- tate improbius fuerit? Qui furentes loculi esseut verba ἐς} Vras. 26. Si eril ulira nomen meum in ore. Minatur rursum famem et vincula, qui non per- ibunt. Ut vera lisc esse intelligerent. E! paucis in- terjectis. leo sic eos reliquit, ut. se tibi probet of- feusum, et scias juste civitatem eorum absumptam incendio. Quando enim tales sunt. qui evaserunt, D quid dicendum de aliis? Vgns. 97. Et deficiet omnis vir Juda, habitantes in terra /Egypi in gladio et in. [ame, donec de[ece- rint. Et qui evaserint a. gladio, revertentur ex terra AE gypti in terram Juda, pauci numero uiri, Quo- niam facientes fuciemus omne verbum φκοά exibit ex ore nostro, adolere regina. Militie cceli videlicet. Hic etiam nominum simili- tudo diversitatis interpretationis causa est. Etenim Melched militia est, Melched regina. Sic autem impudenter impietati incumbentibus iterum extre- mam captivitatein minatus, res presentes in suo- rum dictorum confirmationem adducit : inquit euin. 1015 Verbum cujus permaneat. Mud, cujus serio complebitur, significat vos me quisituros in malis, ncc inventuros, residui vero per vestras calamitates fient meliores. Veas. 29. Et hoc signum vobis. Vestrorum signum malorum erit, Pharao eapien- dus. Nain et meo consilio non propriis viribus Se- deciam DBabylonius cepit, feret vero et ille mala hzc, tum quia impius est, tum ut vos sentialis per eum : Bonum esse sperare in. Domino, quam in prin- eipibus **. Terminato autem hoc vaticinio cum bi- storia conjnncto, antiquioris meminit propheti:x, quam temporibus Joacim Baruch dicere jussus fuerat. Vgns. 50. Sic dixit Dominus : Ecce enim ego tra- dam Pharaonem | Vaplhri regem. Egypti in manus inimicorum ejus, et in. munus querentium animam ejus, sicut dedi Sedeciam regem Juba in manus Na- buchodonosor regis. Cspta enim Jerusalem, de summa rerum ZEgy- ptíus timens eirea Euphratem una cum Babylonio manus censerit : quando et captus est. Itaque cum hoc adhuc lateret, et bello in utramque partem ver- gente, Egypti excidium minatus, et Jud:zis ruinam, in suorum sermonum probationem Pharaonis cla- dem induit. CAP. XLV. * Vans. t. Verbum quod locutus est Jeremias pro- phela, ad Baruch filium Νετία, quando scripsit verba Κως ex ore Jeremie in anno quarto Joachim filii Jo- sic regis Juda. Existimat sane quidam hzc apud prophetam, non ut ordo postulabat, posita esse, unde ait notandum, hunc plerumque esse in Seriptura morem eorum qui historias couscripsere, ut non seriem spectarinl teni» poris, Sed tantum, prout res ferebat, in legentium con- texerint utilitatem. Sed melius hac eum superioribus nexa esse aésereret, Eteuim cum dixisset, eorum qui in Egypto erant tantum eos salvandos qui in j«dwam confugissent, reliquos vero omnes per- dendos, iis non credentibus coufirmat sermones suos ex antiquioribus rebus. Ut euim olim, ait, Ba- ruch infausta przedicens periclitatus non est, sed nt illi Deus promiserat solus omnium immunis ser- vatus est : sic el nunc credentes servat. Vrns. 2. Sic dizit Dominus. Non temere nec importune nunc sermonis hujus meminit, sed ut intelligas quo in eos Baruch animo foret, Ut defleat et ploret rogans pro illis Deum. lile vero ait, noli querere grandia. V&Rs. 5. Postquam tu Baruch dixisti : Heu mihi, quia addidit Duminus laborem super dolorem meum : dormivi in gemitibus, et requiem non inveni, 3* Psal. cxvil, 9. SUPPLEMENTUM AD S. J. CHRYSOSTOMI OPERA. Α Λόγος τίνος ἐμμενεῖ. 1016 Τί δὲ, τίνος ὁ λόγος μενεῖ, Óslxvustv ὡς ἓν τοῖς χαχοῖς µε ζητοῦντες οὐχ εὑρήσετε * οἱ δὲ χατάλοι- ποι διὰ τῶν ὑμετέρων παθηµάτων ὠφεληθήσονται. Καὶ τοῦτο τὸ σηµεῖον. Σημεῖον τῶν ὑμετέρων κακῶν ὁ Φαραὼ ἁλωσόμε- vos. Ἐμῆ yàp βουλῇ xa ὁ Βαθυλώνιος Σεδεχίαν εἴλτφεν, οὐκ ἰδίᾳα δυνάµει ’ πείσεται δὲ xa οὗτος, ἅμα µένων ἁἀσεθὴς, Apa δὲ χαὶ πρὸς αἴσθησιν ἄγων ἡμᾶς, ὡς Α]αθὸν ἑλαπίζειν ἐπὶ Κύριον ἢ ἑλαπί- ζει ἐπ ἄρχουσι. Συµπεράνας 6b ταύτην τὴν προ- φητείαν ἱστορίᾳ συμπεπλεγµένην, πρεαθωτέρας ἀναμιμνήσχει προφητείας, ἣν ἓν ταῖς ἡμέραις Ίωα- κεὶμ τῷ Βαροὺχ εἰπεῖν προσετάχθη. Οὕτως εἶπε Κύριος Ἰδοὺ γὰρ ἑγὼ δίδωµι τὸν B φΦαραὼ Οὕαρρι βασιλέα Αἰγύπτου ἔκδοτον εἰς χεῖρας ἐχθρῶν αὐτοῦ, καὶ εἰς χεῖρας ἕητούντων τὴν yuxyiv αὐτοῦ, καθὰ δέδωκα τὸν Σεδεκίαν βασιέα Ἰούδα εἰς χεῖρας ΨΝαθουχοδογόσορ βα- σιΊέως Ba6vAovoc. Της Υὰρ Ἱερουσαλὴμ ἁλούσης, δείσας περὶ τῶν boy ὁ Αἱγύπτιος, περὶ τὸν Εὐφράτην συµθάλλει τῷ Βαθυλωνίων βασιλεῖ, ἠνίχα xal ἑάλω. Οὕπω τοίνυν τούτου δήλου τυγχάνοντος, ἀλλ᾽ ἔτι petto ρου τοῦ πολέμου καθεστῶτος, ἀπειλήσας τῆς ΔΙγύ» πτου ἅλωσιν, xaV Ἰουδαίοις ἁπώλειαν , ἀπόδειξιν τῶν λόγων την ἧτταν τοῦ Φαραὼ ἔφη. ΚΕΦΑΛ. ΜΕ’. * '0 Aóvoc, ὃν ἐλά.ησεν Ἱερεμίας ὁ προφήτης apóc Βαροὺχ υἱὸν Νηρίου, ὅτι ἔγραφε τοὺς «ό- Ίους τούτους ἀπὸ στόματος Ἱερεμίου ὃν τῷ ἔτει τῷ τετάρτῳ Ἰωακεὶμ υἱοῦ ᾿Ιωσίου βασι- Aéuc Ιούδα. Οἱηθείη μὲν ἄν τις οὗ κατὰ τάξιν ταῦτα κχεῖσθαι παρὰ τῷ προφήτῃ, ὅθεν φησὶ, δεῖν ἐπισημαίνεσθαι, ὡς πολλαχοῦ ἐστι τοῦτο τῆς Γραφῖς τὸ ἰδίωμα, τῶν συνθέντων τὰς ἱστορίας, οὗ τῆς ἀχολουθίας φροντισάντων, ἀλλὰ τοῦ ὅπως δήποτε συνθεῖναι πρὸς ὠφέλειαν τῶν ἀναγινωσχόντων. Μᾶλλον δ᾽ ἄν τις ἡρμόσθαι αὑτό φησι πρὸς τὰ ἡγούμενα. Ἐπειδὴ γὰρ ἔφη τῶν iv Λἰγύπτῳ µόνους σώζεσθαι τοὺς εἰς την Ἰουδαίαν φεύγοντας, ἀπόλλυσθαι δὲ πάντας τοὺς λοιποὺς, οὐχ ἐπείσθησαν δὲ, ἀπὸ τῶν παλαιῶν p ἐπιστώσατο τὸ λεγόµενον. Ὡς γὰρ πάλαι, φησὶν, ὁ Βαροὺχ ἐπὶ τοῦ Ἰωαχεὶμ προλέγων τὰ δεινὰ μὴ ἀπολεῖται, ἑπαγγειλάμενος δε αὐτῷ θεὺς ἀθλαδὴ ἐφύλαξε µόνον ἐξ ἁπάντων, οὕτω xal νῦν τοὺς πει- θοµένους σώζει. Οὕτως εἶπε Κύριος. Οὐχ ἁπλῶς µέμνηται τούτου τοῦ λόγου vov, οὐδὲ ἀχαίρως, ἀλλ) ἵνα µάθῃς, xai οἷος ὁ Βαροὺχ περὶ αὐτοὺς ἦν, πῶς θρηνεϊ xal ἀποδύρεται, ἀξιῶν περὶ αὐτῶν τὸν Θεόν. Λὐτὸς δέ φησι ’ Mh ξήτει μεγάλα. Ἐπεὶ σὺ Βαροὺχ εἶπας' Οἶμοι ὅτι προσέθηκε Κύριος κόπον ἐπὶ πόνο» µου. ᾿Εκοιμήθην ἐν στεγ αγμοῖς, xal ἀνάπαυσιν οὐχ εὗρον. 1017 FRAGMENTA IN JEREMIAM. 1048 '0 Bapoby ἀποστελλόμενος παρὰ τοῦ ἹερεμίυΑ — Barnch missus a Jeremia, ut in civitatem vatici- τὰ χατὰ τῆς πόλεως ἐξειπεῖν, δεδοιχὼς τὴν τοῦ Ba- σιλέως ὀργήν, xal τῶν λοιπῶν τὴν ὠμότητα, ἁπιέ- ναι οὐχ ἑδούλετο, ἐννοῶν δὲ πάλιν, ὅτι οὐχ ὁ τυ- yov χίνδυνός ἐστι παραθῆναι τοῦ προφῄτου τοὺς λόγους (τοῦτο γάρ ἐστι τῷ θεῷ πέµποντι ἀντειπεῖν), ἐν στενοχωρίᾳ xavelyeto * ἁπιών τε Ὑὰρ θάνατον προσεδόχα, καὶ μὴ πειθόµενος οὐ διαιφεύξεσθαι την πιµωρίαν, οὔτε τῷ 8s προσχρούων. Τὸ οὖν Προσ- έθηχε Κύριος κόπογ ἐπὶ πὀνον µου πόνο» μὲν χαλεῖ τὴν λύπην fjv εἶχον περὶ τοῦ λαοῦ * κόπον δὲ the ψυχῆς τὴν ἀνίαν, xal τὴν περὶ τοῦ μέλλοντος φροντίδα. Τὸ δὲ, Ἐκοιμήθην ἐν στεγαγµοῖς, xal ἀνάπαυσιν οὐχ εὗρον * ὡς v φροντίδι ἐσχηχὼς τὸ πρᾶγμα, ὥστε µήτε Όπνου μετὰ ἀνέσεως τυχεῖν. 0ὔὕτως εἶπε Κύριος "IDob à ᾠκοδόμησα ἐγὼ καθ- £416, d δρύτενσα ἐγὼ àxcl Au, καὶ cópxacay τὴν γῆν ἑχείγην, καὶ σὺ ζητεῖς σεαυτῷ μµεγά-ῖα; μὴ ζήτει. Ἰουτέστιν, Οὐ προσήκοντα λογισμῷ δικαίῳ εἴλη- φας. Διὰ γὰρ τὴν ἀσέθειαν τοῦ πλήθους χατὰ πἀν- των ἀποφηναμένον, xal βουλομένου µου διὰ τῆς ἀπειλῆς ἁπαλλάξαι τῶν κινδύνων, σὺ οὐδὲ ἀθυμεῖν [1σ. εὐθυμεῖν] ἐθέλεις, f| φροντίδα τινὰ τοῦ πράγ- µατος ποιεῖσθα.. Τὸ γὰρ, XU ζητεῖς σεαυςεῷ gue- Τάλα, τοῦτο σηµαίνει * τουτέστι, τὸ μηδὲ λυπεῖσθαν' ὅτι γὰρ οὗ περὶ συμφορᾶς αὐτὸ φησι, μηνύει τὸ ἑπ- αγόμενον * φησὶ γάρ" 700v ἐγὼ ἑπάγω κακὰ ἐπὶ πᾶσαν σάρκα, Aéget Κύριος, xal Σώσω τὴν ψυχή» σου εἰς εὕρεμα &v marc τόπῳ, οὗ édv βαδίσῃ ἐκεῖ. Τουτέστι’ Μη φοδοῦ. ἀπελθὼν εἰπὲ τῷ λαῷ τὰ παρὰ τοῦ προφήτου λεγόμενα, εὖ εἰδὼς, ὡς οὐ χοι- νωνήσει; αὗτοῖς τῆς συμφορᾶς, οὐδέ τι διαθήσουσί σε χακόν * τὸν δὲ τρόπον τῆς σωτηρίας ἀνωτέρω τέ- θειχεν ὁ Προφήτης, φῄήσας' Καὶ κατέκρυψεν αὐτοὺς Κύριος xal οὐχ εὑρίσκοντο. Καὶ σὺ ζητήσεις. Μίαν πόλιν ὅλην ἐξαρπάσαι κινδύνων προσχρου- 6ασάν po. ζητεῖς. Καὶ δώσω τὴν γυχή». Ὅπου δ' ἂν ἧς, οὗ μὴ πείσῃ δεινόν. Αλλ' ὅμως nia ediceret, cum iram regis οἱ reliquorum {ωπιὰ- nitatem paveret, munus hoc recusabat : οἱ ἐς alia ' parte, cuin una secum cousideraret, periculum non contemneudum imminere si verba non exsequere- tur, hoc enim est Deo miuenti se opponere, an- gustiis animi premebatur; nam et, si iret, mor- tem sibi paratain exspectabat, et, si non obedisset, non posse se elfugere punitionem norat, quz divi- ni$ mandatis reeistentem | manebat. Igitur: illud : Addidit Dominus luborem super dolorem meum, dolorum vocat imerorem, quem liabebat pro. po- pulo; laborem, animi afflictionem, et circa res futuras sollicitudinem, Dormivi in gemitibus, εἰ re- quiem non inveni 5 quasi rem cum sollicitudiue B meditans, iia ui nee somno quiete potiri uihi concessum fuerit. Vitis. 4. Sic dixit Dominus : Ecce qua adificavi, ego desiruam, qua plantawi, ego evello, et universam terram illum, et tu quarris tibi grandia? noli quarere. lloc est, cogitasti qu: justin minime conveniunt ratiocinationi ; cum enim propter populi impieta- tem contra omnes decernerem, 3c per minas e pe- riculis velim eruere, tu nec dulorem nec sollicitu- dinem vis dimittere. Etenim illud : Tu quaris tibi grandia, hoc significat : Ne imcrore angatur vide- licet : hoc autem non pronuntiasse de calamitate id indicat quod sequitur » dicit enim : C Ecce ego induco mala super omnem carnem, ait Dominus, et dabo animam iuam in rsm inventam : in omni loco quocungue iveris ibi. Quasi diceret : Noli timere abiens; dic populo dicta prophete, pro certo babens te hujus calami- tatis minime fore participem, neque aliquid tibi in- ferent mali : modum salvationis supra exposuit Propheta, cum dixit: Et occultavit eos Dominus, et non inveniebaniur. VgRs. 5. Et ru quares. Unam integram civitatem e periculis eripere mihi offensam quzris. Et dabo animam tuam. Ubicunque fueris, mali nihil patieris : e& tanen χαὶ οὕτως ἐπέχειτο. "Iva µάθῃς, ὅτι οὐχὶ τὸ ἑαυτοῦ p ille instabat, Sed et sie ut noris illum που sibi, sed ἑσχόπει, ἀλλὰ τὸ τῶν πολλῶν. . Ἡμεῖς δὲ, ὅτε τὰ ἡμέτερα £v ἀσφαλείᾳ ἣν, τότε τῶν λοιπῶν ἑποιούμεθα λόγον. * Exi δύναμιν dupato Νεχαὼ βασιλέως Αἰγύ- στου, ὃς ἦν ποταμῷ Εὐφράτῃ ἐν Χάρµης, ὃν àxd- rale Ἰαδουχοδογόσορ βασιωεὺς Βαδυλῶνος ày τῷ Pers τῷ εετάρτῳ viov Ἱωαχεὶμ βασιλέως Ιούδα. "Ότι ταῦτα τότε εἴρητα:' οὗ γάρ ἐστιν ápyh τῆς Αἰγύπτου ὁράσεως, ἀλλ, ὡς προέφην, τὰ τότε ῥη- θέντα ὑπομιμνήσχει. Οὗτος γὰρ ὁ Νεχαὼ ἀνελὼν τὸν Ἰωσίαν κατέστησε, Ἰωάχαξ. Ἐπελθὼν δὲ ὁ Na- δουχοδονόσορ, ἀνεῖλε μὲν τὸν Ἰωάχας, κατέστησε δὲ τὸν Ἰωακείμ * ὡς οὖν τῆς αὐτοῦ βασιλείας παρα- inultorum saluti consulere. At nos cum res nostra tuto loco sunt, tunc aliorum gerimus curam. * Vens. 3. Super viriutem Pharaonis Nechao regia "Egypti, qui erat ad flumen Euphratem in Charmis, quempercussit Nabuchodonosor rex Dabylonis in ανα quao Joachim regis Juda. Quod hzc tunc dicta siut, non enim est principium visionis Zgypti, sed, uL przinonui, meminit eorum quae tunc evenerant. Hic quippe Nechao, Josia in- terfecto, loco illius Joachaz constituit : cum vero Nabuchodonosor adveniseet, occidit Joachas, οἱ in ejus locum posuit Joachim ; velut igitur suo regua 1019 SUPPLEMENTUM AD S. J. CIIRYSOSTOMI OPERA. 16020 discerpto, JEgyptius in Euphratem se conferens, una A σπωµένης ὁ Αἰγύπτιος εἰς τὸν Εὐφράτην γενόμενος cum Nabuchodonosore manus conserit. lgitur cum Judaei magoa sibi de JEgyptiorum robore promitte- rent, maximeque in eorum fiderent auxilio, et cla- dem minatur, et ruinam Necliao, et bellum indicit : et AEgyptiorum auxilium inane fore determinat con- ira resistentes Jud:eos, Alius erat Pharau hic Vaphre a Nechao. (Cousi- dera quomodo antea quoque Deus exemplis in 8a- nam eos mentem revocabat.) Victoria hic maxime oppressus quando et Joachim occisus est; nihil ta- men probiores evaseruut. Et vide quod profectus est ad Ephratem. Vzns. 5. Assumite. Quare igitur prophetiz: hoc. sumit initium dicens ut se armis induerent ? et accurate exprimit univer- D sam eurum arinaturam fere instar ductorum exer- citus, qui milites ad pugnam instruunt et colior- tantur? Αη vero hiec ironice profert. Y&ns. ὃ. (Quia fortes. Vide, modum etiam belli quasi presens prosequi- tur, quomodo capientur. Vxss. 6. Non fugiat. Non pedum celeritas, non eorporis robur, nec quidquam aliud prodest, cum omnia deficiant, nisi adsit Dei auxilium. VxnRs. 7. Quis est iste qui quasi flumen. Non tantum propler eorum multitudinem eos Nilo comparat, sed etiam quod scirent flumen, el subitaneum ejus incrementum ; et osteudit a Deo comparatum bellum; nam et fluvius divinitus auge- υγ. Vgns. 10. Victima enim. Ut ostenderet quam Deo gratum esset hoc, nihil humanitus fit. Alioquin accingimiui νοῦ : non pro- hibeo; ut noveritis frustra esse Deo bellum indi- cere. Vgus. 11. Ascende Galaad, et sume resinam virgini filie Egypti. In vanum multiplicasti medicamina iua. Uiilitas non esl in te. Illuc est, et tu una cum reliquis opem feres illi. Galaad enini Israelitas nuncupat, ex loco nowine συµμθάλλει τῷ Ναθουχοδονόσορ. 'loubaiov τοίνυν μεγάλα περὶ τῆς δυνάµεως Αἰγυπτίων φρονούντων, xaX πρὸς τὴν ἑχείνων συμμαχίαν χεχηνότων, ἀπειλεῖ xai τὴν ἧτταν, xal τὴν ἀπώλειαν τοῦ Νεχαὼ, καὶ χηρύξας πόλεµον, xai ματαίαν συμμαχίαν ἄποφη- νάµενος ὡς πρὸς Ἰουδαίους ἀποτεινομένους. Ἕλλλος ἣν ὁ Φαραὼ ὁ Οὐαφρὴν οὗτος ὁ -Νεχαώ [τοῦ Νεχαώ]. "Opa πῶς διὰ παραδειγµάτων xal ἔμπροσθεν αὐτοὺς ἑσωφρόνιζεν ὁ θεός. Ἠττηθεὶς σφόδρα οὗτος, ὅτε xal Ἰωαχεὶμ ἀνηρέθη * καὶ οὗ- δὲν ἐπιειχέστεροι γεγόνασι. Καὶ ὅρα ποῦ ἀπήντη- σεν, ἐπὶ Εὐφράτῃ. 'AvaAd6scs. Tivoz οὖν ἕνεχεν ἄρχεται τῆς προφητείας, λέγων χαθοπλίζεσθαι; καὶ μετὰ πολλῆς τῆς ἀκριθείας ἔπεισι τὴν ὅπλισιν αὐτῶν πᾶσαν, μονονουχὶ τοὺς στρατηγοὺς μιμούμενος τοὺς ἄγοντας εἰς πόλεµον, καὶ παραχελευοµένους; ftot εἰρωνευόμενος τοῦτό φησι. Διότι οἱ ἰσχιροί. "Opa, χαὶ τὸν τρόπον λέγει τοῦ πολέμου, ὥσπερ παρὼν, τίν, τρόπῳψ ἁλώσονται. Mh φευγέτω. Οὔτε ποδῶν ταχύτης, οὔτε σώματος ἰσχὺς, οὔτε ἄλλο οὐδὲν ὠφελεῖ, πάντων περιθεδληµένων [ἶσ. ἀποθτθλημένων], εἰ μὴ πάρεστιν ἡ τοῦ θεοῦ βοή- θειὰ. Τίς οὗτος ὡς ποταμός. Oà διὰ τὸ μέγεθος xal µόνον αὐτῶν τῷ Νείλῳ παραθάλλει, ἀλλὰ xat διὰ τὸ εἰδέναι αὐτοὺς τὸν πο- ταμὸν, xai τὴν «ἀθρόαν ὁρμήν ^ καὶ δειχνὺς, ὅτι παρὰ τοῦ Oso) f) στρατηγία * xaX γὰρ ἐχεῖνος ὑπὸ θεοῦ αὖξει. "Oct θυσία. "Iva. δείξη, πῶς εὐφραίνει τὸν Θεὺν τὸ πρᾶγμα, οὐδὲν ἀνθρώπινον Ὑγίγνεται. Ἐπεὶ παρασχευάξεσθε ὁμεῖς, οὐδὲν κωλύω, ἵνα µάθητε, τὸ πρὺ τὸν θεὸν πολεμεῖν περιττόν. 'Avd6n0. Γα.1αὰδ, xal Aá66 ῥητίνην παρθένφ θυγατρὶ Αἱἰγύπτου. Elc κενὸν ἐπ.ήθυνας ὶάματά σου. ᾽ΑγέΊεια οὐκ ἔστισοι. Τουτέστι, Σύμπραδον αὐτῇ καὶ σὺ μετὰ τῶν λοι- πῶν. Γαλαλδ γὰρ τοὺς Ἰσραηλίτας λέγει, ἀπὸ τοῦ accolis dato : erat et sacerdotum civitas, unde ait : D τόπου ὀνομάσας τοὺς ἐνοικοῦντας. "Hv δὲ xal ἱερέων Sume resinam, boc est, emplastrum. Ας si. diceret : Quemadmodum olim Deum colens populo opem fe- rebas per sacerdotium, sic nunc, cum iniqua geras, vulneratos in bello medicare fac valeas. linprope- rabant enim illis s:epe in. proeliis cum hostibus ha- bitis salutem eos adeptos ob prophetarum, qui ibi habitabant, merita, ac si diceret : Nuuc qus impie agis, idolorum utere auxilio in rebus praesentibus, οἱ auxiliare Egyptio, queni ducem sequeris. loc etiam ironice ait. Nam quidquid tentaveris, €t quoscunque auxiliares vocaveris, inane erit. Veas. 12. Quia pugnator adversus pugnatorem. Hoc cst, et auxiliarius et princeps in idipsum ce- πόλις, διό φησι ' Λάδε ῥητίνη», τουτέστιν, ἔμπλα- στρον. Ἵνα εἴπη, Ὡς πάλαι εὐσεθοῦσα ἑθοήθεις τῷ λαῷ διὰ τῆς ἱερατείας, οὕτω νῦν παρανομοῦσα δν- νήθητι ἰάσασθαι τοὺς τραυµατισθέντας Ev τῷ co qup: ὠνείδιζον δὲ αὐτοῖς, ὡς πολλάχις διὰ προφητῶν τῶν αὐτόθι χατοικούντων τῆς σωτηρίας ἀξιωθέντων Ev ταῖς πρὸς τοὺς ἑναντίους µάχαις. "Iva εἴπῃ, ὅτι Nov ἀσεθοῦσα, χρῆσαι ix τῆς τῶν εἰξώλων συνεργίας τοῖς προχειµένοις, χαὶ βοήθησον τῷ Αἰγυπτίῳ, ὃν προστάτην Qv. Καὶ τοῦτο εἰρωνευόμενος * ὅτι ὅσα ἂν ποιῄσῃς, καὶ συμμάχους ὅσους ἂν χαλέσῃς, ταῦτα περιττά. "Ott µαχητῆς πρὸς µαχητὴν ἠσθένησε. Τουτέστι, καὶ ὁ σύμμαχος, xal ὁ ἔξαρχος, ἐπὶ τὸ 4021 FRAGMENTA IN JEREMIAM. 1031 αὐτὸ ἔπεσον ἁμρότερου ἵνα εἴπῃ, Οὐδεὶς περι- A ciderun! utrique. Quasi diceret : Nullus ex his qui ελείφθη τῶν μετὰ τοῦ Νεχαώ. "Eug τούτου τὰ πάλαι διηγητὰ, xal λοιπὸν ἄρχεται τῆς κατ Αἰγυπτίων ὁράσεως. Τὸ διάδηλον τῆς συμφορᾶς, ὅτι ἠσθένησαν ἐν τῇ παρατάςει. Ἐπίστηθι, καὶ ἑτοίμασον σεαυτῇ, ὅτι κατ- έφαγε µάχαιρα τὴν σµί.λακά σου. Ίουτέστι, τὴν δύναμίν σου, f| τὴν ἀσφάλειαν * ἐχρήσατο δὲ μεταφορᾷ. Σμίλαξ Υὰρ ἄχανθά ἐστιν ἐπὶ πολὺ ἐχτεινομένη, T) χέχρηνται μάλιστα ἓν τοῖς ἀγροῖς, οἱ φραγμοὺς ποιοῦντες, διὰ τὸ περιπλοχαϊῖς χεχρῆσθαι πολλαῖς, xal ἀσφαλῆ τὸν φραΥ μὸν ἐργά- ζεσθαι. Ὅτι κατέφαγε µάχαιρα την σμἰλαχά σου’ βοτάνη ἑστὶ πάντα χατατρώγουσα. Διατί ἔφυ]εν ὁ µόσχος σου ὁ éxAgxtÓc; Ὡς πρὸς Ἱουδαίους λέγει. Μόσχον δε λέγει τὸν Αἰγύπτιον, ὡς ἰσχυρόν. Ἐπειδὴ τοιαύτην περὶ αὐ- τοῦ τὴν ὑπόληψιν εἶχον. Εἶτα fj αἰτία * Οὐκ ἔμεινεν, ὅτι Κύριος παρέΊυσεν αὐτόν. Οὐ γὰρ τῇ τοῦ θεοῦ ἀποωφάσει Ἠδύνατο ἀντιστῆναι. Ὁ βαα.λεύς σου, ἁληθέστερον δὲ ὁ θεὸς Αἰγυ- φτίων, ὁ Ἆπις ' οὕτω γὰρ ἑχάλουν τὸν µόσχον, &yu- ροφάγον ὄντα xaX θεὺν νοµιζόμενον. “Εκαστος πρὸς τὺν π.Ἰησίον αὑτοῦ ἑ.άλουν, καὶ elxov: Ἀναστῶμεγ, καὶ ἀναστρέψωμεν πρὸς tóv «αὸν ἡμῶν ἁπὸ προσώπου µαχαίρας 'EAAR- yixnc. Τὸ, ἕκαστος, τουτέστι, τῶν συμμάχων. "Iva εἴπη Ἔγνωσαν τότε µάτην ἐπικουροῦντες τῷ Alvu- πτίῳ. Τὸ δὲ, ἁπὸ προσώπου uazalt ac ᾿Ε.ληγικῆς, οὐχ ἄλλως [ἶσ. οὗ χαλῶς] ἡρμήνευται. Ὁ γὰρ Ἑθραῖος οὕτως ἔχει, ᾿Απὸ µαχαίρας ὀξείας xal σφοδρᾶς. Ἔστιν δὲ κἀνταῦθα ἀπὸ τῆς ἐπωνυμίας $j ἑναλλαγὴ τΏς ἑρμηνείσος. Τὸ γὰρ ᾿)ωάνγαν ση- µαίνει " EAAnvsc, ἔπειδὴῃ ἀπὸ τούτου "Ίωνες. Τὸ δὲ lava σηµαίνε: τὸ ὀξὺ xal τµητικόν. Απὸ οὖν τῆς ὁμοιότητος, ἀντὶ τοῦ, Μαχαίρας ὀξείας, Μαχαίρας 'EAAnvuxiic ἠρμήνευσαν. "Opa, πῶς πάντα ἀκριθῶς διαγράφει, xal ἔνδια- τρἰθει ἀπὺ τοῦ σφόδρα θαδδεῖν. Μαλέσατε τὸ ὄνομα Φαραὼ βασιλέως Αἱγύ- cum Neclio erant, remansit. Hucusque autíiquie narrationes, οἱ hinc contra ZEgyptios visionis dueit principium. Palam facta calamitas, in acie defecerunt. Vrns. 14. Sta, et prepara tibi, quia devoravit gla- dius smilacem tuam. Virtutem tuam nempe, vel securitatem : usus est autem metaphora. Smilax enim est spina, quz valde extenditur, eaque utuntur qui agros sepibus cir cum«dant, plurimis enim circumplexibus tutas reddit sepes. Quoniam devoravit gladius siilacem tuam ; herba est omnia corrodens. VgRs. 15. Quare fugit vitulus tuus electus ? Ad Judacos spectat hic sermo. Vitulum autem ap- pellat. ZEgyptium uti fortem, cum talem illuur haberent, Deinceps affert rationem : Von perstitit, quia Dominus dissolvit eum Neque enim determinationi divinz poterat re- sistere. Rex tuus, imo, Apis /Egyptiorum deus ; sic enim vitulum vocabant paleas comedentem, et pro Dco habitum. Vgns, 16. Unusquisque ad proximum suum loque- bantur, et dixerunt ? Surgamus, ei revertamur ad po- pulum nostrum a. [acie gladii Graci. Unusquisque foederatorum nempe. Quasi diceret » Tunc frustra se /Egyptiis auxiliari cognoverunt. Il- lud vero, a facie gladii Greci, uon recte interpreta- tum est. Hebrzus enim ita habet : A gladio acuto el violento. Porro et hic nominum similitudo di- versitatem interpretationis peperit. Etenim Joan- nam significat Grecos, cum ab hoc lones orti sint. Jona vero significat acutum, et habens. vim secandi ? a similitudine itaque pro gladio acuto, gladium grecum interpretati sunt. Vide, ut exacte omnia describat, immoreturqne quod certissima illi sint. * VEns. 17. Vocate nomen Pharaonis regis /Eggpti, rov, Σανωὲ, Ἐδηρὲ, 'EAuoh0, καιρὸς παρ- D Sanoe, Ebire, Elmoeth, tempus transiit. eqévsco. Ai λέξεις αὗται εἰσὶ μὲν "E6paixat. ἙἘρμηνεία δέ πως εἶναι δοχεῖ τῶν λέξεων τό' Καιρὸς ἀπεγένετο. T^ γὰρ Σαὸν, "ov σηµαίνει, εἰονεὶ, τὸ ἐξάχουστον, xa περίφηµον. Τὸ δὲ ᾿Εδῆρ, xapriA0sc. Τὸ δὲ 'EA- µοῇθ, zapayéryorgv. Ἵνα οὖν εἴπη, ὅτι ὁ Φαραὼ ἐξάχουστος, xai πανταχοῦ τῇ δύξη βοώμενος, ὀὗτος τῆς προσλύσης ἐξέπεσε τιμῆς, xat fixe τῆς xav! αὖ- τοῦ ἀἁποφάσεως ὁ χαιρός. Τὸ δὲ, KaAécace τὸ ὄνομα αὐτοῦ, χατὰ τὸ τῆς θείας Γραφῆς ἰδίωμα, τὸ ὄνομα ἀντὶ πράγματος ἕλαδεν. Καιρὸς παρἐγένετο, σὺν ταραχῇ Ίχος, παραχθέντα, ἔτι περὶ συνθήχας ἀγνώμονα αὐτόν φησι Υεγε- νησθαι. Ὥσπερ ἐστὶ» ὁ θαθὼρ àv τοῖς ὄρεσι, xal ὡς Dictiones hz sunt llebraicz. Interpretatio. vero dictionum videtur quodanimodo esse illud : Tempus transiit, Etenim. Saon. sonum significat , insignem videlicet, et fama magna notum. Eber, transiisti, Elmoeth prateriit. Ac si diceret, Pharao magni no- minis, et ubique terrarum gloria volitans; hic de- bitum sibi honorem amisit, et sententi:e in. eum late tempus advenit. Vocate nomen ejus, secundum divine Scripture proprietatem nomen pro re sumpsit. , Tempus advenit, cum tumultu strepitus, a reeto abductum , vel feedifragum eum fuisse ait. Quod est Thabor in montibus, et sicat Carmelus iu 11, 40253 . SUPPLEMENTUM AD S . 3. CIIRYSOSTOMI OPERA. 1024 ita veniet , i8 magnus erit, inquit, et invictus. A ó Κάρμηλος ἓν «fj θαλάσσῃ, οὕτως Ίξει, οὕτως ἔστοι Ύκηρ. 18. Vivo ego, dicit Dominus, rex virtutum nomen illi, quia sicut est Thabor in montibus, et sicut Carmelus in mari, sic veniet. Calamitatis abundantiam exemplo monstravit. Hoc autem sibi vult : Sicut Thabor est in medio montium, et Carmelus mare cingitur, sic et vos ma- lis cingemini. VgRs. 19. Vasa transmigrationis fac tibi, habitatio filie A gypti. Iloc est, bellis finem impone, et transmigrationis vasis acceptis, vincentes sequere; ac si diceret, transmigrabheris. Nemo potest vel corporis imbecillitatem, vel te- nuitatem obtendere. Tanquam vituli saginati era- tis, armis vos minuistis uon in urbe vestra belluin, Primi irruistis, ut locusta eratis. * VEns. 20. Vitula elegans adornata, formosissima AEgypius, succisio ab aquilone venit super eam. Juxta textuiu Grecum manifestum est quod di- eit; Fortis scilicet, et adornata captiva ducetur a Babyloniis. Verum flebrzi senteutia dilueidior est. Etenim pro, Succisio ab nquilone veniet super eam, sic habet : Stimulus veniet super te. Species vero hic est animalis boves percutientis, et in furorem agentis. Quando igitur vitulie valde generos:e, et l:etabundze Agyptum | assimilavit, Babylonium comparavit sti- mulo, ut imbecillitatem insinuaret ZEgypti : quasi diceret : Tu qux: multo robore valida esse videris, ab lis qui imbecilles existimantur, robore spolia- beris. Vgns. 91. Nam et ipsi. Iloc enim dieit. Quare igitur victi Τ an certe au- ctore Deo : quia cum tot essetis, multitudine velut locustze victi estis. Veas. 22. Voz eorum quasi serpentis. Moc est, lugentes et plorautes. Quia in arena. ld est, non stabili pede. Vgns. 93, ÉExcident silvam ejus. Ut credant, bona ab eo csse. Quare autem ait : Ne timeas quia reducam te? latenter illis przdicit, et D χίαν τὴν νίκην * bene : Ne timeas, quoniam prope erat. "γενν. 95. Ecce ergo ulciscor Ammon illius, et su- per Pharaonem, ei super Egyptum, et super. deos illius, et quae secuuntur. Ammonitz tributa persolvebant /Egyptiis, et in auxilio eorum mirum in. modum fidebant, εἰ prz re'iquis omnibus nationibus apud ZEgyptium aesti- mabautur. Jdeo Ammonis mentionem fecit, CAP. XL VII. VERS. Á&.. Et delebo Tyrum. Nec post factas res parcis? llc enuntiavit, ut de- solationem et idolorum excidium certum faceret, μέγας, φησλ, xaX ἀχείρωτος. Zà ἐγὼ , «έγει Κύριος, Βασιᾶεὺς eov δυνάµεων' ὄνομα αὐτῷ, ὅτι ὥσπερ ἑἐστὶν ὁ θαδὼρ &r τοῖς ὁρίοις, καὶ ὡς Κάρμη.ος ἓν τῇ θα]άσσῃ, οὕτως qct. Παραδείγματι τῆς συμφορᾶς τὸ πληθὸς ἑσήμανε. Βούλεται γὰρ εἰπεῖν, ὅτι ὡς ὁ θαδώρ ἐστι μετα[ὺ τῶν ὀρέων, καὶ ὁ Κάρμηλος περιέχεται ὑπὸ θαλᾶδ- σης. οὕτω καὶ Opel; περισχησθήσετε [ἶσ. Περισχε- θήσεσθε | τοῖς χαχοῖς. Σχεύη ἁποικισμοῦ ποίησον σεαυτῇ κατοικίας 0vyatpóc Αἰγύπτου. Τουτέστε, Παῦσαι πολεμοῦσα, xai µετοιχίας λα- θοῦσα σχεύη’ ἀχολούθει τοῖς κρατοῦσιν ' ἵνα sfzm, B ὅτι M οιχος Υενῄσῃ. Οὐκ ἔχει τις οὗ σώματος ἀσθένειαν, οὖχ δλιγότητα αἱτιάσασθαι. Ὡς µόαχοι σιτευτοὶ Tice, χαθωπλίσθητε’ οὐχ kv τῇ πόλει ἡμῶν ὁ πόλεμος. Πρότεροι ἔπῄλθετε, ὡς àxpls Tt. "Δάμα-ις xa AT, κεχαΆ λωπισμένη, xaAAtlcrn AU yuxtoc, ἁπόσπασμα ἀπὸ βοῤῥᾶ ἠάθεν &x' αὐτήν. Κατὰ μὲν τὸ Ἑλληνιχὸν δῆλον ὃ λέγει, ὅτι Ἡ ἰσχυρὰ καὶ χεχαλλωπισµένη αἰχμάλωτος ἁπαχθῆσε- ται ὑπὺ Βαδυλωνίων. Έχει δὲ τίνα ἑναργεστέραν τῶν ἕννοιαν ὁ Ἑδραῖος. 'Αντὶ γὰρ τοῦ, Ατόσαα- σµα ἀπὸ βοῤῥᾶ ἤξει ἐπ᾽ αὐτὴν, οὕτως ἔχει OF- στρος ἢξει ἐπὶ cé. Εἶδος δὲ τοῦτό ἐστι ζώου πλήτ- τοντος Bouc, xal elg µανίαν ἄγοντος. Ἔπε:δὴ τοίνυν δαµάλει παρείχασε τὴν Alqumtov σφόδρα γενναῖᾳ χαὶ ἐπιτερπεῖ , οἵστρῳ παρείχασε τὸν Βαδυλώνιον, ἵνα δείξῃ τὸ ἀσθενὲς τῆς Αἰγύπτου, ἵνα εἴπῃ, Σὺ ἡ δοχοῦσα πολλὴν τὴν ὶσχὺν περιδεδλῆσθαι, ὑπὸ τῶν νοµιζοµένων ἀσθενῶν καθαιρεθῆσῃ τὴν ἰσχύν. Διότι καὶ αὐταί. Καὶ γὰρ τοῦτό φησι" Πόθεν οὖν fj ἧττα ; ἢ δἠλονότι παρὰ θεοῦ. ὅτι τοσοῦτοι ὄντες ὡς ἀκρὶς εἷς πλήθος, ἠττήθητε. Φωνἡ αὐτῶν ὡς ὄφεως. Τουτέστιν, ὀδυρόμενοι καὶ θρηνηῦντες. "Οτι ἐν ἄμμφ. . Τουτέστιν οὐ βεδαίως. Εχκόγψουσι τὸν δρυμὸν αὐτῆς. Ὁρᾶς παράδοξον τὴν ἧτταν, xal παρὰ προσδὺ- M^ gofov, ὅτι ἐἑχανάξῳ σε; λανθανόντως αὗὐτοῖς προλέγει, xal χαλῶς, Μὴ φοδοῦ, ἐπειδὴ πλησίον fv. ]δοῦ ἐγὼ ἑχδιχῶ τὸν ᾽Αμμὼν αὐτῆς, καὶ ἐπὶ Φαραὼ, καὶ ἐπὶ Αἴγυστον, xal éx) τοὺς θεοὺς αὐτῆς, xaX τὰ ἑξῆς. ᾽Αμμωνίται ὑπόσπονδοι σαν Αἰγυπτίοις ἐθάῤῥουν δὲ αὐτῶν σφόδρα τῇ συμμµαχίᾳ, xal διὰ τιμΏς πάντα τὰ λοιπὰ ἔθνη ἐτύγχανον τῷ Αἰγυπτίῳ * διὰ τοῦτο τοίνυν τῆς Αμμὼν ἐμνημόνευσεν. ΚΕΦΑΛ. MZ Καὶ dpario τὴν Τύρο». Οὐδὲ γενοµένων τῶν πραγμάτων διασώζεις; Ταῦτα ἀπήγγειλεν, ἵνα πιστώσηται xal τὴν ἐρήμωσιν χαὶ τὸν τῶν εἰδύλων ἁπώλειαν. 1095 τοὺς κατα.ἰοίπους τῶν νήσων καὶ Καππαδοκίας. Ἠτοι [σ. οὕτως | τῆς παραλἰου νήσους καλεῖ, xal ὅτι ἀπὸ τῶν νήσων αὐτόθι χατῴχησαν πολεμούμενοι, ἑλόντες τοὺς fv πρότερον χατοιχοῦντας αὐτόθι " ἐμμείναντες δὲ τῷ τόπῳ. Καὶ Καππαδοχίας δὲ λέγει, ὡς νενιχηκότων τούτων, xal ἑλομένων αὐτόθι χατοι- κεῖν. Οὕτω γὰρ xal δι ἑτέρου προφήτου λέγει’ Τοὺς 'AAJ40ogbéAovc ἁπὸ Καππαδοκίας ἤγαγον. Ἔχει φαλάχρωμα ἐπὶ Γάζαν. ἀπεῤῥίφη Ἀσκά- Aur, xal τὰ .1οιπὰ τῶν ἐν ᾽Αχήμ. "Iva εἴπῃ, πάντες οἱ ἰσχυρο!. Hoc ἡσυχάσει; Πόρθησιν μὲν τῆς Ἱδουμαίας τρολέγει ὁ προφἠ- της’ τὴν δὲ αὑτήν φησι xal θαιμὰν, Ἶτις ἐστὶ χώρα τοῦ 'Hoav. ΚΕΦΑΛ. MIT. »Ἀγεπαύσατο Μωὰδ ἐκ παιδίου, καὶ πεποιθὼς sir ἐπὶ τῇ δόξῃ αὐτοῦ. "Οτι διὰ παντὸς ἀπήλανσεν εὐθηνίας , xal ᾖσυ χίας, xaX διὰ τούτο ταῦτα ἔπαθε, τῇ εὐπαθείᾳ mp οὐδὲν δέον χρησάµενος. * Tb ἁἀπροσδόχητον χαχὸν Ἰθουλήθη παραστῆσαι. Πούλεται γάρ εἰπεῖν, ὅτι ἐξ ἀρχῆς µέχρι τοῦ νῦν πέπονθεν οὐδὲν, οὐχ ὅτι xal Ίδη παρὰ τοῦ Σεναχει- ρεἳμ οὐχ ἑάλω' fj γὰρ οὐχ ἠττήθη ἐν πολέμοις. Τὰ γὰρ τῆς προφητείας τοῦ "Haatou xazà τῆς Μωαθίτι- δος, ἐξῆλθεν ἐπὶ τοῦ Σεναχειρείμ.’ ἀλλὰ βούλεται κατὰ σύγχρισιν τῶν παρόντων μηδὲν αὐτὴν πεπον- θέναι * οὐδὲ γὰρ ἐνεβέχετο παντάπασιν ἁλύπως αὖ- τὴν διαγαχεῖν. Ἡ βούλεται σημᾶναι τὸ χρόνιον τῆς ἀνέσεως * οὐδὲ γὰρ ὀλίγος ἀριθμὸς ἑτῶν ἐστιν ἀπὸ τοῦ Ἐζεχίου, &q' οὗπερ xai πέρας τὰ κατὰ τὸν Σεναχειρεὶμ ἔλαθε, µέχρι τῆς ἁλώσεως τῆς ἑσχάτης Ἱεροσολύμων, xal τῆς χατὰ τῶν λοιπῶν ἑθνῶν ἀνόδου τοῦ Ναθουχοδονόσορ. "Οτι δὲ ταῦτα οὕτως ἔχει, μηνύει τὰ ἑπαγόμενα. Καὶ οὐκ ἐνέχεεν ἐξ ἀγγείου εἰς ἀγγεῖον, καὶ εἰς ἁποικισμὸν οὐκ ᾠχήσατο" διὰ rovco ἔσται γεῦμα αὐτοῦ ἐν αὐτῷ, καὶ ὀσμὴ αὐτοῦ ovx itéAuxsv. Παραδείγµατι £ypf,oato , ἵνα αὑτοῦ τῆς ἀνέσειως τὸν χρόνον σημάνῃ’ ὡς γὰρ οἶνος, qnot, βληθεὶς εἰς ἀγγεῖον ἐπὶ πλεῖστον χρόνον φυλαττόμενος, xal μὴ D µεταδαλλόμενος , τὴν μὲν τρύγα καθίστησιν εἰς τὸν τοῦ ἀγγείου πυθμένα , εὐώδτης δὲ γίνεται χαὶ ἡδὺς πρὸς πότον’ οὕτω, φησὶ, Υέγονε xal ὁ Μωάθ᾽ ἀνείθη ἐπὶ πολλῷ τῷ χρόνῳ καὶ ἔχει τὴν οἰχείαν σύστασιν, xai περἰφηµος ἐπὶ τῇ εὐχοσμίᾳ γεγένηται, ἀλλ᾽ οὔ- ειχε εἰς τέλος διαμενεῖ, lxv δὲ δώσει τοῦ Θεοῦ ἀποφηναμένου. Καὶ ἐξαποστεΙῶ αὐτῷ xAivortac, xal χ.1οὗ- civ αὐτόν, 'O Ἑθραῖος, ἸΙῶντας, ἔχει τῇ γὰρ μεταφορᾷ ἐπέμεινε' δήλη δὲ 1) ἔννοια, καὶ ἀπὸ τῆς τοῦ Ἑλληνι- xou ἑρμηνείας 0 Ίο, xv, 1. FRAGMENTA IN JE£AEMIAM. * "Or ἑξο1οθρεύσει Küpioc tovc Ἀλοφύλους, À 1028 " Vgns. 4. Quoniam depopulabitur D.us Allo- phylos, reliquias iusularum, et Cappadocig. Sic maris vieini insufas nominat, et quod bello yexati ex insulis ibi habitarunt, primis babitatoriuus devictis, manserintque in dlo loco. Cappidocize yero dicit, quasi li eam vicissent, οἱ ibi habitare elege- rint. Sic eniw εἰ per alium prophetam dicit : AMo- phylos ex Cappadocia duxerunt. Vgns. 5. Venit calvitium super Gazam : projecta esl Ascalon et reliqua, que suu in Acim, Αο si diceret, omnes fortes. VenRs. 7. Quomodo quiescet ? Idumez direptionem przedicit propheta, quam et B Thamam vocat, qux Esau regio est. C CAP. XLVIIT, * Vens. 11. Quicvit Moab a parvulo, ei fidens erat super gloria sua. Quod semper omnium rerum copia tranquilli- tatequé. abundavit, idcirco ei hzc passus est, prosperitate non utiliter usus. * Malum inexspectatum voluit indicare, et seusus est, ab initio ad hunc diem nibil perpessusesL : non quod in bello a Senachirim non fuerit capta. Isai; ** enim vaticinia contra Moabitidem effectum sor- tita sunt. tempore. Senachirim, sed quod si pra- sentia considerentur, nihil passa. est; haud ennmu fieri poterat uL ea sine ΠΙΦΓΟΓΟ omnino transige- rent. Vel tempus quietis significare vult. Nec. enim minimus est annorum numerus, si a tempore Eze- clie computentur, quo res e Senachirim gestze finem habuere, usque ad ultimam llierosolymorum capti- vitatem, el reditum Nabuchodonosoris ad reliquas gentes. Hxc porro ita se babere indicant ea quie subduntur. Et non e[fundebani de vase in vas, el. in. iransmi- grationem non abiit ; ideo erit gustus ejus. in ipso, et odor ejus non defecit. Exemplo usus est, ut ejus quietis tempus signi- ficaret. Vcluti enim vinum, ait, in vase obseratum, si multi temporis spatio custoditum non commulc- tur, fzecem in vasis fundo deponit, odorem tamen et suavitatem sibi comparat : sic, ait, et Moab quievit immotus inulto tempore, propriamque substantia habet : et celebris ob pulchritudinem factus est, sed non semper similis erit, imo, Deo sic statuente, Ρρα- nas dabit. VgRs. 19. Et mittam ei sternentes, et sternent cum. Hebrxus exhaurient habet; persistit enim in me- laphora. Verum et ex interpretatione Graeca mani. festa est sententia, 1021 * Vgn&. 18. Descende de gloria. Id est ex altitudine inpayimentum. Et sede in humilitate sedens. ita nulla ex parte solatium erit; cum etenini Deus infert mala, non corporis robur, non animi sapien- tia, non ullum aliud prodest. Vgns. 20,21. Annuntia in Amon quia periit Moab. jEt judicium. venit in terram. Misor, super Chalom, εί super Ása, et quie sequuntur. Misor, campi scilicet. Chalom vero, et rcliquas civitates enumerat ut sitas in campis. VEns. 25. Confractum est cornu Moab, ει brachium ejus contritum est, ail Dominns. Arma nempe quas prae manibus habebat. "γεια. 50. Non juxta quod satis ei erat, εἰς et brachia illius. Hoc est tant: fama facta non responderunt. Et- enim existimabatur esse fortis; tamen in pracliis super Moab commissis imbellem se praestitit. VEns. 91. Undique clamate super viros muri tonsos squaloris. Super viros muri, Fortes scilicet, Tonsos squaloris. Hoc est cithara cantionis. Quasi diceret : Projicite eam, eflicientes dignam quam lacrymis prose- quanuur. Igitur subdit : Et cantum dicet. lnterpretatus enim est : Tonsos squaloris, hoc est veluti in cithara sic ejulans eum melodia lacrymas edet. Deinceps subsequens, iterum inquit : * Vgns. 36. Idcirco cor Moab, quasi tibiee lumbos edet cor meum super. viros muri. aqualoris, quasi (c. tibia sonubit. Hoc es!, circa viros fortes : quasi citharz cantus, vel tibiarum strepitus planctus erit. IHlebrzus sic habet : Et sonabit iterum super muro habente con- cursus fortes. Murum vocat regem; concursus, po- pulum, et est eadem sententia in utroque. Vgns. 40. Quia ignis egressus est de Esebon, et famma de medio Sion, el decoravit principes Moab. His dictis usus est Moyses **, indicans repentinaim Moabitidis ruinam ab his qui Esebon incolebant. Λο si diceret : Similem nunc punitionem quam oliin perpessa est, subibit. Vgns. 46. Et perquisivit filios Saon. Hebraeus, et evasit dominos ararum ; loco enim ara- rum Saon posuit, cum opus esset ponere Daamoth, quod aram significat. Verum sic estin Hebrao. CAP. XLIX. Vgns. 1. Nunquid filii non sunt in Israel? vel qui accipiat. non est in eis? lloc est, Num in obsequium Dei non habitantur, aut omni auxilio carent, ut contra Israelitas ita animo íntumuerint? ut Judzis ostenderet se gentes punire propter mala qux in eos intulerunt. Vgns. 4. Quid gloriaberis in campis Jacim? * 9*9 Exod. xv. 15. SUPPLEMENTUM AD S. J. CHRYSOSTOMI OPERA. Π.Ι * Κατάδηθι ἀπὸ δόξης. Τουτέστιν, ἀπὺ τοῦ ὕψους εἰς ἔδαφος. Καὶ κάθισον ἐν ὑγρασίᾳ καθηµέγη. Οὕτως οὐδαμόθεν ἔσται παραμυθία. "Όταν γὰρ ὁ θεὸς ἐπάγη καχὰ, οὗ σώματος ἰσχὺς, οὗ σορία φυ. χΏς, οὖχ ἄλ)ο οὐδὲν ὠφελεῖ. Ἀγάγγειάον ἐν ᾽Αμὸν, δὲι ὤΊετο Μωάδ, xal χρίσις ἔρχεται ἐπὶ τὴν γη» τοῦ Μησὼρ, ἐπὶ Χη- Aor, xal ἐπὶ Ασὰ, χαὶ τὰ ἑξῆς. Μισὼρ, τουτέστι, τῆς πεδιάδος. Χηλὼν δὲ xai τὰς λοιπὰς πόλεις λέγει, ὡς Ev τῇ πεδιάδι χειµένας. Kattdx0n κἐρας Μωὰθ, xal τὸ ἐπίχειρον αὐτοῦ συν τρίδη, gncl Κύριος. Τοντέστι͵ τὰ £v ταῖς χερτὶν αὐτοῦ ὅπλα. ᾿Οὐχὶ κατὰ τὸ ἱκανὸν αὐτοῦ, οὕτως xal οἱ βρα- χίογες αὑτοῦ. Τουτέστιν, οὐχ ἀξίως τῆς φήμης ἔπραξαν. Ἰσχυρὰ μὲν γὰρ νενόµισται ΄ ὤφθη δὲ ἀσθενῆς Ev. πολέμοις ἐπὶ Μωάθ. Πάντοθεν βοήσατε ἐπὶ ἄγδρας τοίχου κειράδαν αὐχμοῦ. Τὸ δὲ, Ἔπὶ ἄγδρας τοίχου, τουτέστι͵ τοὺς ἰσχυρούς' τὸ δὲ , χειράδας αὐχμιοῦ, τουτέστι, χιθάρα µέλους. "Iva. eU, Καθέλετε αὐτὴν ἀξίαν θρῄνων πεποιτχή- τες. Ἐπάχει γοῦν Καὶ uédoc ἐρει. ᾿Ηρμήνευσὲ γὰρ τὸ, χειράδας αὐχμοῦ, τουτέστιν, ὥσπερ ἐν x:- θάρᾳ, οὕτως πενθοῦσα ἐμμελῶς, ἀναχλαύσεται. Esta προϊὼν πάλιν qnot * * Ará τοῦτο καρδία τοῦ Μωὰθ, ὥσπερ αὑ.οἱ βομ- 6ήσει καρδία gov ἐπ ἀγθρώπους τοίχου χειράδας αὐχμοῦ, ὥσπερ abAol βομδήσει. Τουτέστι, περὶ τοὺς ἰσχυροὺς ἄνδρας, ὥσπερ μέλος κιθάρας f, αὐλῶν Ίχος γενήτεται τὸ πένθος. Ὁ δὲ Ἑδραῖος οὕτως ἔχει" Καὶ ἠχήσει πά.ῖιν ἐπὶ τοῦ τοίχου τοῦ Éyovtoc ἁγτιθάσεις ἱσχυρούς. Tot- χο» δὲ χαλεῖ τὸν βασιλέα. ἀντιθάσεις δὲ τὸν λαόν. Ἐν ἑχατέρῳ δὲ σώζεται fj αὐτὴ ἔννοια. "Οτι πῦρ ἐξηῆάθεν ἑξ ᾿Εσεδὼν, gA0€ éx πό.ῖεως Σιὼν, xal χατέφαγε ἀρχηγοὺς Modá6. Τούτοις τοῖς ῥητοῖς ἐχρήσατο Μωῦσῆς ἁἀθρόαν τότε τὴν ἀπώλειαν τῆς Μωάθ μτνύσας ἀπὸ τῶν της Ἐσεθὼν οἰκούντων. "Iva τοίνυν εἴπῃ, ὅτι τὴν ὁμοίαν τιµωρίαν πείσεται xaX νῦν, fjv πάλαι ὑπέστη. Καὶ ἐξηρεύνησεγ υἱοὺς Xaov. 'U ὙἩΕδραῖος, καὶ ἑξή.1ειψε τοὺς χυρίους tar Bop: ἀντὶ γὰρ τῶν βωμῶ», τὸ Σαὼν ἔφη 6&v γὰρ θεῖναι Βαμὼθ, βωμὸν σηµαίνει. Οὕτω δὲ χεῖται χαὶ παρὰ τῷ 'E6paln. KEPAA. Μθ. M, viol οὐκ εἰσὶν ἓν 'IcopanA, ἢ παρα-ειφό» µενος οὐχ ἔστιν éy αὐτοῖς; Τουτέστι, Mj οὐκ οἰχοῦνται τῷ sp; ἢ ἔρτμοί εἶσι πάσης βοηθείας, ὅτι χατὰ τῶν Ἰσραπλιτων οὕτως ἐπήρθησαν ;, ἵνα δείξῃ Ἰουδαίοις, ὅτι διὰ τὰ χατ᾽ αὐτὸν γενόµενα χαχὰ τιμωρεῖται τὰ ἔθνη. T! ἀγαλ.ἰιάσι ἐν τοῖς πεδίοις, ἐν Ἱαχίμ; 10:9 ἣν ὁρμητήριον χατὰ τῶν πολεμίων ἐχέκτηντο. Λέχει οὖν, ὅτι Mi) θαρσεῖτε ἐπ αὐτῇ, καταστρέφεται γάρ. ΔιέῤῥἜυσε τὰ πεδία σου. Τουτέστιν, Οὐχ αὐτὶ µόνον ἀπώλετο, ἀλλὰ xa αἱ λοιπαὶ ἓν ταῖς πεδιόσι χείµεναι pez! αὐτῶν τῶν πε- δίων, τῶν πολεμίων πάντα τὰ προσπετόντα ὅδηῃου- μένων. * "Exi κατάρασιν τῆς Βοσὼρ ἐν μέσῳ µέρους αὐτῆς. Τὴν Πόστραν λέχει ' ἡ γὰρ νῦν Ἀραθία, τότε Ἰδουμαία ἣν. Τὸ δΣ, Ἐν μµέσῳ pépovc αὑτῆς, συνημµένας, ἔχει διὰ τὸ εἶναι αὐτὴν µγτρόπολιν. Ἰδοὺ ὡς «έων ἀγαέήσεται ἐκ µέσου τοῦ Ἱορ- Cárov εἰς τότον Εθὰμ, ὅτι ταχὺ ἐκδιώξω αὐτοὺς ἀπ αὐτῆς. Τὸ Ἐθὰμι ὀφείλει ἔχειν χατὰ τὸ ᾿Εθραϊχόν' ση- μαΐνει δὲ τὸ ἱσχυρόν" βούλεται δὲ εἰπεῖν, ὅτι ὁ βάρδαρος καθάγερ λέων ἀναθὰς, πορθῄήσει τὴν χώ- pav* τοῦ 0i Ἱορλδάνου ἐμνημόνευσεν, ὡς αὐτόθι μάλιστα τούτων τῶν θηρίων δειχνυµένων, xat ὄντων φοθερῶν. * Τῇ Κηδὰρ βασιίσσῃ τῆς αὐ.λῆς ἦν ἑπάταξε ΜΝαέουχοδονόσορ ὁ βασι.εὺς Ba6vAoroc. Λέχει κατὰ τῶν Σαραχηνῶν' οὕτως -ὰρ ἔχει ἔθος ἡ θεία Γραφὴ χκαλεῖν τὸ ἔθνος τῷ τοῦ Κηδὰρ ὀνόματι. T5 δὲ τῇ βασιλίσσῃ τῆς αὑ.λῆς, ὄνομά ἐστι πόλεως, ὃ χατὰ μὲν τὴν Ἑδραίαν φωνῆν ἐχαλεῖτο MsAyé0 Ἀσὼρ, ὅπερ ἑρμηνεύων, ἐποίησε θασίλισσαν. Τὸ δὲ ᾿Ασὼρ αὐ.]ἠν σηµαίνει’ ἴσως οὖν καὶ ὡς µητρό- «αολιν οὕτως ἑχάλουν τὴν πόλιν, ὡς τὰ πολλὰ Υίνε- σθαι φιλεῖ, ταύτη» ἔλαχεν οὖσα τὴν ἐπωνυμίαν. Εἶτα μετὰ τοῦτο προφητεύει κατὰ τῆς "AU. Φασὶ δὲ εἷ- ναι Ἐλαμίτας, τοὺς νῦν καλουµένους Πέρσας. KE9AA. N'. 'Arvayrel.lacs ἑν τοῖς ἔθνεσι. Ὥσπερ παραδόξου πράγματος , xat οὕτως ἐχθδάν- τος, τὰ προοίµια οὕτω ποιεῖται. Τὸ γὰρ εἰπεῖν, Mi] κρύψητε, ὡς παρ ἀξίαν αὐτῆς παθούσης, f| ὅτι xal οὐδεὶς αὐτῆς ἀγνοήσει τὰς συμφορὰς, χαθάπερ ἐπὶ τοῦ Φαραὼ πεποίηχεν ὁ 8ebc, ἵνα ἑνδείξηται τὴν ὀργὴ» αὐτοῦ, xai γνωρίσῃ τὸ δυνατὸν αὐτοῦ, οὕτω χαὶ τῆς πόλεως ταύτης τῆς Βαθυλῶνος. 'Opic αὑτὺὸν ὁλοχλήροις ταῖς πονηρἰαις εἰς τὴν ὠφέλειαν τῶν λοι- πῶν ἀποχρώμενον διὰ τὴν οἰχείαν εὐμηχανίαν. Κατῃσχύνθη Βή.ος. Δείχνυσιν ὅτι οὐχ ἀνθρωπίνης ἀχολουθίας τὸ πρᾶγ- pa ἣν. "Ην γὰρ πασῶν ἰσχυροτέρα, καὶ iv εὑπρα- fig διάγουσα. Οὐ τὸ τρυφερὺν ἑδυσώπησε τὸν θ:ὸν, . οὐκ ἄλλο οὐδέν. Καὶ χαλῶς χατῃησχύνθη παρὰ προσ- δοχίαν ὑπὸ ἀναξίων. Παρεδόθη Μαιρωδάχ. Οἱ ἐλάττους αὐτῶν, xal εἰς τέλος αὐτοὺς ἀναλιῦ- σουσιν. Ἐν tatc ἡμέραις. * Rom. ix, 17. PaTROL. (in. LXIUV. FKRAGMUNIA ΙΝ JEHEMIAM. Ἰαχὶμ πόλις Ἶν μεγίστη Ev τῇ πεδιάδι κειµένη, A 1039 . lacim civitas erat maxima in campis sita, quam possidebant, ut belli munitionem eam contra bostes haberent. Dicit itaque : Ne fidatis in 2a, etcnim destruitur. Defluxerunt campi tui. Id est, Non tantum ipsa destructa est, sed οἱ cx- ler: urbes, quz erant in campis una cum ipsis, hostibus obvia universa diripientibus. * Vens. 15. In malediclionem | Dosor in medio par- tis illius. Dostram ait : qux:* enim nunc Arabia , tunc Idu- mia erat. Illud vero, In medio partis illius, conjun- ctas, babet, eo quod esset metropolis. Vrns. 19. Ecce quasi leo ascendet de medio Jor- B danis ia locum Etham » quia cito expellam eos ab ea. ( Juxta textum Ilebraicum, Ethàm legendum est, quod robustum significat. Et sensus est : Barbarus quasi leo ascendens terram vastabit. Meminit porro Jordanis, cum ibi bellu: lix precipue maximeque horribiles videantur. * Vens. 28. Ipii Cedar regine aule, quam per- cussit Nabuchodonosor rex Babylonis. Contra Saracenos sermonem dirigit ; ita enim solet divina Scriptura Cedar nomiue nationem illam appellare. Regina aule : nomen est urbis, quz& voce Hebraica Melcheth Asor, vocabatur, quod interpre- tatur fecit reginam. Asor aulam significat ; fortasse igitur veluti metropolim ita urbem nominabant , ut si:epius contingere solet. Post bxc contra Aila vati- cinatur ; asserunt vero hos esse Elamitas, qui nune Perse vocantur. CAP. L. Vgns. 3. Annuntiate in gentibus. Tanquam de re inopinata et jam eventu probata, sic exorditur. Nam quod dicit, Ne abscondatis, quasi indigna passa sit. Vel quod nemo ignoraLit ejus calamitates, sicut Pharaoni Deus fecit, ut suam ostenderet iram et potentiam suam notam faceret *!, sic et civitati hujus Babylonis. Vides ut generali p utatur nequitia in reliquorum utiliiatem ob εκἰ- miam res administrandi peritiam. Confusus est Belus. Ostendit rem nou humano more successisse ; omnium enim fortissima erat et feliciter degens. Non ejus delici& Deum flexerunt , non aliud quid- piam. Et bene confusus est preter exspectationem ab indignis. T radita est Merodach. Inferiores ipsis, οἱ penitus illus delebunt. γεας, 4. In diebus illis. 1051 Considera eos non fugientes, sed ordine ambu- A lantes : cur vero flentes? tempore beneficiorum precipue peccatorum sensum habent, quod in tam mansuetum humanumque Deum contuweliosi fuere, qui eos omnino perire non patitur, qui ulciscendo hostes reduxit ipsos. Foedus enim aternum. Considera rursus ut eorum arrogantiam reprimat . ne enim suis meritis ascribant quod regressi sint, ex veteri hoc ait esse fcedere. Ves. 0. Oves perdite factus est populus meus. Nam ne quis diceret, Cur perdidisti, et salvas , propter suam segnitiem perierunt ipsi, et qui prz- erant. lgitur illos dare ponas oportebat, sed et istos, ne illis parerent. Obliti sunt cubilis sui. Patrie oblitos esse, eorum delictum. Vegas. 7. Ümnes qui invenerunt eos. absumebant eos. Vide ut benignus ipse sit, solitus ab initio bene- ficia iu illos conferre ; illi contra, iniqui. Hoc est, ne sit. vobis grata habitatio Babylon, quoniam ibi remanserunt, vel si non hoc, tanquam dracones, id est, horribiles et infesti. κας. 19. In bona, novissima. Ulttimam vocat ratione loci , quod omnes device- rit destruens eos. Vel quia Deo peccavit, idque precipue quidem ex pradictione, deinde vero ex reditu Judaico manifestum est. Qui enim persuasit eis qui civitatem ceperant, ut hos dimitterent tanto cum honore, is utique et victoriam operatus est , passim affirmat illam a Deo tradi. Vgns. 16. A facie gladii Greci. Etenim si errans non fuisset, capta non esset, quippe nature imbecillitatem vis pastoris circum- vallabat. Ovis erat, sed sub pastore Deo; si ovis permansisset subdita et obediens, non passa esset qua passa est, non enim propter impotentiam , sed quod se e Pastoris providentia subduxit, sustinuit que sustinuit. Vens. 11. Leones expulerunt eum. Vide ut passim exprobret poena. Vgns. 18. Propterea hec dicit. Non habebas aptum exemplum? Non audiebas? Comprelhendam orbem terrarum | quasi. nidum, et quasi derelicla ova consumam **. Hoc factum est, et finem habuit, Vidisti quod ego illum tradidi, multo magis de teipso certus sis. Vzns. 90. Querent. Non dixit : Quia ille in meliorem frugem se re- vocavit ; sed : Quoniam ego iram abjeci. Nec dixit : Erit quidem ira, sed, Non ulciscetur, sed plane non apparebit. Peccata ergo eam tradiderunt, non im- potentia. *5 jaa. 5, 14. 3UPPLEMENTUM AD S. J. CHRYSOSTOMI OPERA. 105* "Opa αὑτοὺς οὐχὶ φεύγοντας, ἀλλὰ σνντεταγµέ- νους’ τίνος ἕνεχεν χλαίοντες; ἓν τῷ χαιρῷ τῶν εὖερ- γεσιῶν μάλιστα τῶν ὁμαρτημάτων αἰσθάνονται, ὅτι εἰς οὕτως Ἴμερον xal φιλάνθρωπον θεὸν ἐξύδρισαν, τὸν οὑχ ἀνεχόμενον εἰς τέλος αὐτοὺς ἀπολέσθαι, τὸν ἐν τῇ τῶν ἐχθρῶν ἑἐχδιχίᾳ αὐτοὺς ἀναγαγόντα. Διαθήκη 1óp αἰώγιος. "Opa πάλιν αὐτῶν ὡς χαταστέλλει τὰ φρονήματα" ἵνα γὰρ τὴν ἐπάνοδον μὴ τοῖς οἰχείοις χατορθώµασι λογίσωνται, φησὶν Ex παλαιᾶς συνθήχης τοῦτο γε- γονέναι. ἀρόδατα ázxoAoAóta ἐγενήθη ὁ .Ίαός pov. Ἵνα γὰρ μὴ Ayr τις, Τΐνος ἕνεχεν ἀπώλεσας xa^ σώζεις; διὰ τὴν οἰχείαν ῥᾳθυμίαν ἀπώλοντο αὐτοὶ xaY οἱ προστάται. Οὐκ οὖν ἐχείνους ἔδει δοῦναι δίχην, ἀλλὰ καὶ τούτους, ὥστε xal πείθεσθαι. 'EzeAd0ovco κοίτης αὑτῶγ. Τοῦτο αὐτῶν ἔγχλημα, τὸ τῆς πατρίδος ἔπιλα- θἐσθαι. . Πάντες οἱ εὑρίσχοντες αὐτούς. Opa πῶς αὑτὸς φιλάνθρωπος ἄνωθεν εἰωθὼς αὖ- τοὺς εὐεργετεῖν, οἱ δὲ ἄδιχοι. Τουτέστι, μὴ Σμφιλοχωρεῖτε τῇ Βαθυλῶνι, ἔπειδὶ; ἐναπέμειναν ἐχεῖ. Ἡ εἰ μὴ τοῦτο, ὡς δράκοντες, τουτ- έστι φοδεροὶ xaX ἐπαγθεῖς. 'Ez' ἁγαθὰ, ἑσχάτη. "Anb τοῦ τόπου φησὶν ἑσχάτην, ὅτι χατὰ πάντων ἐχράτησεν ἀναιροῦσα αὐτούς. Ἡ ὅτι τῷ cip ἥμαρτε" C μάλιστα μὲν xal Ex τῆς προῤῥήσεως, ἔπειτα δὲ ix τῆς ἀνόδου τῆς Ἰουδαϊχῆς τοῦτο δηλον, Ὁ γὰρ τοὺς λαθόντας τὴν πόλιν ἀναπείσας τούτους ἀφεῖναι μετὰ τοσαύτης τιμῆς, οὗτος xal τὴν νίκην εἰργάσατο, πανταχοῦ φησιν, ὅτι ὁ Ocho αὐτὴν παραδίδωσι. Ἀπὸ προσώπου µαχαίρας Ε. ληνικῆς. El μὴ yàp πεπλανηµένον ἣν, οὐχ ἑάλω : τὴν γὰρ ἀπὸ τῆς φύσεως ἀσθένειαν ἐτείχιζεν ἡ τοῦ ποιµένος ἰσχύς. Πρόδατον ἣν, ἀλλ' ὑπὸ ποιμένι θεῷ * εἰ πρό- 6ατον ἔμεινε χαὶ καταπειθὲς, καὶ ὑπήχφον, οὐκ ἂν ἔπαθεν ἅπερ ἔπαθεν' οὐδὲ γὰρ ἐξ ἀσθενείας, ἀλλ) Ex τοῦ τῆς ποιμαντιχῆς ἀποῤῥαγῆναι προνοίας, ὑπ- £petvev ἅπερ ὑπέμεινεν. ΑΛόοντες ἔξωσαν αὐτόν». "Opa, πῶς πανταχοῦ τὴν ἐπίτασιν τῆς τιμωρίας D ἐγχαλεῖ. Διὰ τοῦτο τάδε .Ίέγει. Οὐκ εἶχες ixavbv παράδειγµα; Οὐχ Έκχουες «i ἔλεγεν Exslvo; ; Καταλήψομαι τὴν οἰκουμένην ὡς γοσσιὰν καὶ ὡς καταλελειμμένα ὡὰ ἁρῶ. Τοῦ- τογέἐγονε, xal τέλος ἔλαδεν Εἶδες ὅτι ἐγὼ ἐχεῖνον παρέδωχα, πολλῷ μᾶλλον xal περὶ σαυτοῦ πείσθητι. Ζητήσουσι. Οὐκ εἶπεν, Ἐπειδὴ διωρθώσατο' ἀλλὰ, Ἐπειδὴ τᾶς ὀργῆς ἀπέστην ἐγώ. Οὐκ εἶπεν, ὅτι Ἔσται μὲν, οὐ τιµωρήσεται δὲ, ἀλλ', Οὐδὲ φιινεῖται abf? ἄρα τὰ ἁμαρτήματα αὐτὴν παρέδωχεν, oüx ἀσθένεια . 1 1055 Ikoc cvvsxAác 0n; Εἶδες πῶς παρέστησεν αὑτῆς τὴν ἰσχύν; πῶς thv πληγὴν τὴν ἀφόρητον; Εἶτα πανταχοῦ φησιν, "Ότι τῷ Kup! ἀντέστη, ἥμαρτε" xaY «by τρόπον τῆς ἁμαρτίας, Καθὼς ἐποίησε, ποιηθήσεται abc. Αγταπόδοτε abt. Καὶ τὴν µακροθυμµίαν, ὅτι ἥχει ὁ χαιρὸς αὐτῆς. "Ὥστε xai τὸν χαιρὸν ἀνέμεινε, xal οὖδὲν πλέον ἐγένετο. Τάδε «Ίέγει Κύριο. Οὐχ ἠθέλησαν ἀπολῦσαι αὐτούς. "H τοῦτό Φησιν, ὅτι οὐχ ἂν ἀπέλυσαν οὕσπερ χατεῖχον αὐτοπροαι- ρέτως, ἁλλ' ἀνθίσταντο τῷ θεῷ, :αθάπερ ὁ Αἰγύ- πτιος Φαραώ. . Καθὼς κατέστρεψε. Τί οὖν, οὗ χατοιχεῖται; Ὥσπερ οὖν τοῦτο τῆς ὑπερδολῆς, οὕτω xal ὅταν λέγῃ᾽ Καθὼς (poca, ἐν τῷ ὕδατι τῷ ἐπὶ Nus ἐξ ὑπερδολῆς * εἴτα συνεχῶς ἑνδιατρίδει τοῖς αὐτοῖς λόγοι. Τίέιος ἕνεχεν; Ἐπειδὴ ἄπιστον ἣν xal παράδοξον τὸ λεγόμενον, ὅτι Βαδυλὼν ἁλώσεται, ταχυτέρῳ χἐχρηται τρόπῳ, ἑχτείνα» την ἅλωσιν αὗτης. Ιδοὺ «Ἰαὺς ἔρχεται ἁπὸ Βοῤῥᾶ, xal ἕθνος péya , xal βασι.λεῖς ἑξεγερθήσονται ἀπ᾿ ἑσχάτου τῆς Τῆς, τόξον xal ἐγχειρίδιον ἔχοντες. Τουτέστιν, ἀσπίδα' τοῦτο γὰρ ἑρμηνεύει τὸ ἐγχει- ρίδιον , τῷ περὶ τὸ ἐν τῇ χειρὶ φέρεσθαι. "60$ ὡς Jéov ἀναθήσεται ἀπὸ «ρυάγµατος τοῦ Ἱορδάνου slc τόπον ᾿Εθάμ. FRAGMENTA IN JEREMIAM. A Vins, 25. Quomodo con(racius εἰ contritus ? 1654 Vides quomodo illius vires expressit? quomodo plagam intolerabilem ? Deinde passim ait : Quia Domino restitit, peccavit ; modumquo exprimit pecesti : Sicut fecit, fiet illi. Vxns. 99. Retribuite ei. Et longanimitatem, quoniam advenit tempus ejus. lta et tempus exspectavit, et nihil boni €onse- cutum. Vens. 95. Hac dicit Dominus. Noluerunt eos dimittere. Vel boc dicit, quod uon sponte dimisissent eos quos detinebant, sed rcsi- stebant Deo, quemadinodum AEgyptius Pharao. V&Rs. 40. Sicut subvertit. Quid ergo, sn nou bhabitatur? Sicut igitur hoc dictum hyperbolice est, ita et cum ait, Sicut juravi de aqua tempore Noe, hyperbolice. Deinde pluries eadem repetit, quid ita? Quoniam incec- dibile erat, et prseter opinionem quod dicebatur, fore ut Babylon expugnaretur, paucis rem exprimit, amplificans ejus expugnationem. Vgns. 41. Ecce populus vemit ab Aquilone, et gens magna, et reges excilabuntur ab extremo terre, arcum et manuale habentes. Seutum nempe, hoc enim sanuale significat, 2x eo quod manu gestatur. Vrns. 44. Ecce quasi leo ascendet de tumore Jor- danis in locum Etham. A£ov:t παρείχασε τὸν Μῆδον. Τὸ δὲ, ἀπὸ ppváy- Q Leoni comparavit Medum. De tumore Jordanis in pacoc τοῦ Ἱορδάνου εἰς τόπον ᾿Εθὰμ, ὡσανΣὶ αὐτόθι τῶν λεόντων εἰωθότων φαίνεσθα,. Ἐθὰμ δὲ πόλις ἐστὶν ὄμορος τοῦ Ἱορδάνον. ΚΕΦΑΛΛ. NA', Ποτήριον» χρυσοῦν Βαθυων. El ποτἠριον χρυσοῦν ἐν χειρὶ Κυρίου, τίνος ἕνε- χεν χολάξεται; "Oct µειζόνως ἐχόλασε, χαὶ ἔτιμω- ρήῄσατο, ἄρα καὶ ἴσχυσε δι ἐμοῦ. Καὶ δώσω σε εἰς ὄρος ἑμπεπυρισμέγογ. Τουτέστιν, ὡς χόνιν, ἵνα εἴπῃ' Ἰσχυρόν σε ὄντα εἷς οὐδὲν ἐργάσομαι. Ἔλαθε δὲ αὑτὸ Ex μεταφορᾶς τῶν καιοµένων λίθων εἰς ἄσθεστον. locum Etham , quasi ibi leones consueverint habi- tare; Etbam civitas est Jordani vicina. CAP. Li. VEns. 7. Calix aureus Babylon. Si calix aureus in manu Domini, quare crgo castigatur ? Quod gravius punivit, et affecit. suf - pliciis; igitur per me et potens fuit, γεα». 25. Et dabo te sicut montem combustum,. Sicut pulverem videlicet; quasi diceret : Te ro- bustum in nihilum redigam. Sumpsit porro meta- phoram ex lapidibus, qui comburuntur, ut conver- tantur in calcem. | ΠαραγγείΊατε ἐπ᾽ αὑτῇ βασιλείαις "Apapá0 , D — VERS. 27. Annuntialte conira illam regnis Ararath zap' pov. Καρδαουῖνους εἶναί φασι, xai τοῖς 'AxavaQalote, τοὺς ἀπὸ Πόντου λέγει. Διώκων εἷς ἁπάντησιν διώκογτοςδιώξεται. Τουτέστι, φεύγων ἁπαντήσει πολεµίῳ, κἀχεῖνος διώξεται , ὥστε αὐτὸν ἁλῶναι. * Kal ἔσται ΒαδθυΛλὼν εἷς ἀφανισμὸν, xal εἷς κατοικίαν δραχόνζωγ», xal elc θήγας. Κατὰ μὲν «by Ἑλληνιχὸν μηνύει ὅτι εἰς ἐρημίαν ἔσται ἀχανθώδη ' θῆνας γὰρ λέχει τὰς θάμνους. Ὅ δὲ "E6paiog εἰς κοιλότητας ἑρμηνεύει. Gov γάρ ἐστιν ἡ χοιλότης, ὅπερ θήνας ἡρμῆνευσεν elg εὐν Ἑλληνικόν. a me. Carduinos esse dicunt , et Achanazzis, eos qui e Ponto sunt, dicit Vgns. 51. Persequens. in occursum persequentis , persequetur. Hoc est, fugiens occurret hosti , et ille perseque- tur, ita uL capi eum necesse sit. γενν. 91. Et erit Babylon in solitudinem , et in habitationem draconum , et in cumulos. Juxta textum Graecum, illam in solitudine spi- nosam futuram indicat ; cumulos enim vocat fru- tices. Αι Hebreus ἐπ concavitates habet. Thoon enim cavitas est, quod cumulos Graecus legit. - 1935 Quidam hoc de Babyloniis percussis accipiunt, qui plagis clament, ita ut intelligi possit, sicul leo rugiens. Verum melius est hoc de Medis accli- pere, cum horribiles sint, et Scriptura sacra, cum de illis loquitur, leonis exemplo uti consueverit. Ngns. 41. Quomodo captus est Sisoch ? Nomen regis esse Sisoch asserunt , et /Ethiopes significare, ducique a Chus, a quo /Ethiopes ducunt originem : asserunt item ideo eorum prophetam meminisse, quia Bsbylonio opem tulere in bello, quod contra Medos gesserat. VgRs. 44. Et ulciscar super Bel in. Babylone, et B extraham qua absorbuit ex ore ejus, el non con- gregabuntur ultra ad eum gentes. Si hec cum superioribus construenda sint, dc Babyloniis possumus intelligere; quod cum idolis Dempo, et omne robur eorum disperdam. Si litteram consideremus, uti de idolis hzc dicta sunt. Quidam autem illad, extraham que absorbuit, sic expo- suerunt : Auferam oráculum Bel, ut apud omnes nullius sit :estimationis.: Vg&à. 46. Parabola super parabolam. Narratio scilicet super narrationein, ut diceret : Crebrz erunt calamitates Babylonis. VEns. 59. Verbum quod mandarit. Dominus Je- remice prophete wl diceret Sarec filio Nerio, quando ibat α Sedecia rege Juda in Babylonem, in anuo quarto regni, εἰ Sareas princeps donorum. Hoc est, primus inter eos qui doua ferebant, erat Sarzas : et enumerat dona a Sedecia uti sub- dito Nabuchodonosori missa; ubi przceipit illi ut librum accipiat, et liget lapidem ad eum, et projiciat in medium Euphratis, signum excidii Ba- bylonici. Ne enim omnia in Barbari gratiam pro- ferre videretur, adhuc Nabuchodonosore vigente, vaticinium in Babylonem confecit, his omnibus con- testans Israeli, non ad hostium assentationem ας dicere, sed ut civitas resipisceret. Hoc (inem esse libri prophetici signavit, qui verbà prophete con- SUPPLEMENTUM AD 8. J. CIILYSOSTOMI OPERA. Vegns. 38. Simul ut leones rugient juvenes eorum, A 1056 "Exi τὸ αὐτὸ , ὡς Aéorrec ἐρεύξονται ol γεαν(- σκοι αὑτῶν. Τινὲς μὲν ἐπὶ τῶν πληττομένων αὐτὸ ἔλαθον τῶν Βαθυλωνίων, ὡσανεὶ ἀναθοώντων ἀπὸ τῆς πληγῆς ἐβάκουστον, χαθάπερ λέων βρύχων. ΄Άμεινον δὲ ἐπὶ τῶν Μίδων αὑτὸ λαθεῖν, ὡς φοθερῶν αὑτῶν ὄντων, τῷ τοῦ λέοντος παραδεἰγµατι εἴωθε χρῆσθαι ἡ θεία Γραφή. ' Iloc ἑάνλω Σισόχ; ὌὌνομα βασιλέως εἶναί φασι τὸ Σισὺχ, μηνύειν δὲ τοὺς Αἰθίοπας ᾽ ἑρμηνεύεσθαι δὲ ἀπὸ τοῦ Xov;, ἀφ οὗ Αἰθίοπες γεγόνασιν’ ὡς οὖν τούτων συµµα- χούντων τῷ Βαθυλωνίῳ ἐν τῷ πρὸς τοὺς Μίδους πολέμῳ, χαὶ Ἡττωμένων qaot τὸν προφήτην αὐτῶν μνημονεῦσαι. Καὶ ἐκδικήσω ἐπὶ τὸν BA ἐν Βαθυ.1ῶνι, καὶ ἐξυίσω d κατέπιεγ éx τοῦ στόματος αὐτοῦ, xal οὗ μὴ συναχθήσεται ἔτι πρὸς αὐτὸν cà ἔθνη. Κατὰ μὲν τὰ πρὸς «hv ἀχολουθίαν , ἐπὶ τῶν Ba- θυλωνίων τοῦτ ἔστιν ἐχλαθδεῖν, ὅτι μετὰ τῶν sibo- λων, xai πᾶσαν τὴν δυναστεἰαν αὑτῶν καθελῶ. Κατὰ δὲ τὸ ῥητὸν ὡς ἐπὶ τῶν εἰδώλων. Τινὲς δὲ οὕτως ἐνόησαν τὸ, Ἐξοίσω d κατέπιε , τουτέστιν͵ Ἐξαρῷ τὸ μαντεῖον τοῦ B3, ὥστε αὑτὸν τοῖς πᾶσιν εἶναι εὐχαταφρόνητον. Παραθο.] ἐπὶ παραδο.1ή». Τουτέστι, διἠγηµα ἐπὶ διήγηµα, ἵνα εἴπῃ, ΆἉλλ- επάλληλα ἔσται τὰ xaxà τῇ Βαθυλῶνι 30 Aóyoc ὃν ἕνετείλατο Κύριος "Iepeuig τῷ προφήτῃ εἰπεῖν τῷ Σαρέᾳ υἱῷ Nnplov , ἕτε ἔπο. ῥρεύεζο παρὰ Σεδεχίου βασιλέως Ιούδα εἰς Ba€v- «ἑῶνα, ἐν τῷ ἔτει τῷ τετάρτῳ τῆς βασιἀείας͵, xal Σαρέας ἄρχων δώρω». Τουτέστιν, ὁ πρῶτος τῶν ἀποχομιζόντων τὰ δῶρα T» ὁ Σαρέας ᾽ λέγει δὲ τὰ δῶρα τὰ παρὰ Σεδεχίου ἀποστελλόμενα τῷ Na6ovyobovócop, ἔνθα προστάτ- τει αὐτῷ λαθεῖν τὸ βιθλἰον, χαὶ ὅῆσαι λίθον ἐπ' αὐτὸ, xaY blat εἰς τὸ μέσον τοῦ Εὐφράτου, μήνυμα τῆς ἀπωλείαςτῆς Βαθυλῶνος. "Iva γὰρ μὴ νομισθῇ κατὰ χάριν ὑπὲρ τοῦ βαρθάρου λέγειν ἅπαντα, ἔτι ἀνθοῦντος τοῦ Ναθουχοδονόσορ τὴν χατὰ τῆς Βαδν- λῶνος προφητείαν ἐποιῄσατο, διὰ πάντων πιστού- µενος τὸν Ἰσραὴἡλ , ὡς οὗ xolaxela τῶν πολεμίων προφητεύων λέγει τὰ κατὰ τῆς πόλεως, ἀλλ) ἐπὶ cinnavit; qna vero sequuntur dicunt exscripta esse p) σωφρονισμῷ τῶν ὄντων. Τοῦτο τέλος τοῦ βιθλίου ex libris Regum, cum minime ad lianc prophe- tiam videantur facere, CAP. LII. Vgns. 7. Et iverunt viam que ad Araba. Hoc est, in campos aufugerunt : hoc enim innuit Araba. Vgns. 9. Et locutus est ei. 'Perspice barbarum hominem, conscientiam pu- ram habentem, quoniam cum fiducia jurisjuraudi venerat, et quibus est potestas judicii non refugiunt vel inferioribua reddere rationem. lta inditum est hominibus honesti studium. Voluit ostendere se - τοῦ προφήτου ἐπεσημήνατο, ὁ συνθεὶς τὰ τοῦ προ- φήτου ῥήματα, τὰ δὲ μετὰ ταῦτά φασι Ex τῶν Ba- σιλειῶν µετενηνέχθαι, οὐδεμίαν ἀχολουθίαν ἔχοντα πρὸς τὴν τοῦ Ἱερεμίου προφητείἰαν, ΚΕΦΛΛ. ΝΒ’. Καὶ ἑπορεύθησαν τὴ» ὁδὸν τὴν εἰς "Αραδα. Τουτέστιν, ἐπὶ τὴν πεδιάδα ἔφυγον. Τοῦτο γὰρ µι- νύει τὸ "Αραδα. Καὶ ἐλάλησεν αὐτῷ. "Opa βάρθαρον ἄνθρωπον, τὸ συνειδὸς ἔχοντα καθαρὸν, ἐπειδὴ μετὰ παῤῥησίας παρεγένετο τῆς τῶν ὄρχων, Οἱ δὲ τῆς δίχης κρατοῦντες οὐ παραι- τοῦνται , xat τοῖς ὑποδεεστέροις διδόναι λόγον ' οὔ: τως πανταχοῦ πολλὴ τοῖς ἀνθρώποις dj σπουδὴ τοῦ — 1057. FRAGMENTUM IN EPISTOLAM AD ROMANOS, καλοῦ. Ἡδουλήθη δεῖξαι, ὡς οὐκ ἁδιχε]. Καὶ ἁπ- A non inique agere. Abducit deinde illam, ut esset &Yet λοιπὸν αὐτὸν, παράδειγµα τοῖς μετὰ ταῦτα Eao- μένοις. Kal τὴν στεφἀνη», xal τοὺς .Ἰέθητας. Στεφάνην λέγει τὸ χαγκελωτὸν σχῆμα, τὸ περὶ τοὺς χίονας. Καὶ τὰ θυµιατήρια, καὶ τὰ σπογδεῖα. Σπονδεῖα λέγει φιάλας χρυσᾶς, δι ὧν tbv olvoy ἔσπενδον, xal τὸ θυμίαμα ἐπέθαλλον τῷ πυρὶ, xal ἕὰς Αφὼθ, χρατῆρας λέχει, ot εἶσιν οἱ ποτηρ.- πλύται, καὶ τὰς Μασμαρὼθ, τοὺς ῥαντιστῆρας λέγει τοῦ αἵματος, καὶ τοὺς κυάθους, τὰ μικρὰ ξέστια λέχει, ἐν οἷς ἐλάμδανον τῶν μεγάλων ἀγγείων τὸν οἶνον. Kal τῶν στύ.ων τῶν δύο, xal τῆς 0aJdc- σης, ὧν ἐποίησεν ὁ βασιλεὺς Σολομὼν εἰς olxor Κυρίου. Εὔδηλον ὡς προτιθέναι ταῦτα * φαίνεται γὰρ ἤδη ὑπὸ τῶν ἀπογόνων τοῦ Σολομῶνος ἐπαρθέντα, ὥστε xai ἐπὶ λιθίνης βάσεως ἑστάναι τὸν λουτῆρα, ὃν 65 θάλασσαν προσηγόρευσεν ἡ Γραφή. posteris exemplum. * Vgns. 18. Coronam, et lebetes. Coronam dicit figuram clathratam, quod erat circa columnas. Vgns. 19. Et thymiaferia , et libatoria. Libatoria vocat phialas aureas, quibus vinum libabant, et incensum igni apponebant, εί ipsas Aphoth, aqua receptacula dicit, quae sunt vasa in quibus lavantur pocula, οἱ Masmaroth, insiru- menta quibus aspergebatur sanguis, et cyathos, parva sextaria ait, quibus vinum ex magnis vasis haustum continebant. Vans. 90. Et columnarum duarum, et maris, que [ecerat rez Salomon in domo Domini. Manifestum ut proponantur hec, jam enim a posteris Salomonis in altum elevata fuisse apparet, ita ut sua basi lapidea staret pelvis» quem mare Scriptura appellavit. SUPPLEMENTUM AD HOMILIAS IN EPISTOLAM AD ROMANOS. Τοῦ ἁγίου Ιωάννου τοῦ Χρυσοστόμου, ἐκ τῆς ἁρμηνείας τῆς πρὸς Ῥωμαίους Ἐπιστο.ξῆς (1). TQ δὲ δυναμένῳ ὑμᾶς στηρἰξαι͵ κατὰ τὸ Εὐαγ- qé.ióv µου καὶ τὸ κήρυγμα ἸΙησοῦ Χριστοῦ, κατὰ ázoxdJdvyiur µιυστηρίου χρόνοις αἰωγίοις σεσιγηµέγου, φαγερωθέντος δὲ νῦν διὰ Γραφῶν προφητικῶν κατ ἐπιταγὴν τοῦ αἰωνίου θεοῦ, εἰς ὑπαχοὴν πίστεως sic πάντα τὰ ἔθνη (2). Εἰπὼν τὸ χήρυγμα Ἰησοῦ Χριστοῦ, τουτέστιν ὃ αὐτὸς ἐχήρυξεν, ἔδειξε τὸ ἀξιόπιστον ὁ λόγος * αὑτοῦ γὰρ τὸ χήρυγµα, φησὶν, οὐχ ἡμέτερα τὰ δόγµατα εὐαγγελιχά ἐστι. Καὶ οὐδενὶ, φησὶ, τῶν πρὸ ἡμῶν ἐγνωρίσθη τοῦτο τὸ µνστήριον. Πάλαι μὲν γὰρ προώριστο, ἐφάνη δὲ νῦν διὰ Γραφῶν προφητιχῶν; μὴ οὖν δείσῃς ἀποστῆναι τοῦ νόµου ' τοῦτο γὰρ βούλεται ὁ νόµος, τοῦτο ἄνωθεν προέλεγε. Mh οὖν περιεργάζου διὰ τί vOv ἐφανερώθη; τοῦτο Υὰρ κατ’ ἐπιταγὴν τοῦ θεοῦ γέγονε, καὶ οὐ δεῖ πολυπραγµο- νεῖν τοῦτο τὸ µυστήριον, ἀλλ᾽ ὑπαχούειν. Ὑπακοῆς p γὰρ ἡ πίστις δεῖται, οὐ περιεργίας, μάλιστα ὅταν θεὸς ἐπιτάττῃ. (1) Ex S. Nicephori Apologetico pro sanctis ima- ginibus apud Ang. Mat, Diblioth. που. t. Vl, p. 1958, 20 Sancti Joannis Chrysostomi ες interpretatione Epi- stole ad Romanos. Ei autem qui polens est vos confirmare juxia evange- lium meum et predicationem Jesu Christi, secundum revelationem mysterii temporibus epternis taciti ; nunc eutem manifestati per Scripturas. propheticas secun- dum preceptum alterni Dei, ad obeditionem fidei per- gentes. omnes. Dum ait przdicationem Jesu Christi, id est quam ipse predicavit, rem esse fide dignam sermo ostendit. Quippe evangelica dogmata, predicatio illius sunt, non commentum nostrum. Et quidem nemini, inquit, ante nos hoc mysterium innotuit. Olim cerle przfinitum fuerat, nunc autem per prophe- ticas Scripturas patefactum est. Haud igitur metue, ne forte a lege discedas : hoc etenim ipsa lex vult, hoc antiquitus pranuntiavit. Cove itaque inquiras cur nunc res innotuerit. Quippe ita Dei mandato actum est, neque de hoc mysterio curiose vestigan- dum, sed obediendum omnino est. Obedientiam cnim postulat fides, nom curiositatem, praesertim cum Deus jubeat. (2) Ad Rom. xvi, 25-26. Atqui in editionibus certe. Chrysostomi homilie usque, ad hunc Pavlt locum non perveniunt. $30 SUPPLEMENTUM AD S. J. CIIRYSOSTOMI OPERA. 1040 FRAGMENTA IN EPISTOLAS CATHOLICAS. (Caaun, t. Vill.) [md IN EPISTOLAM S. JACOBI. CAPUT PRIMUM. Ves. 9. Omne gaudium ezistimate, fratres mei, "eum intentationes varias incideritis. Vinculum infrangibile est. afflictio, charitatis in- crementum, compunctionis et pietatis fundamen- tum. Áudi etenim dicentem : Accedens αά servitu- lem Dei, prepara animam (uam ad tentationem *. : Et Christus quidem et ipse dicit : In mundo pres- suram habebitis, sed confidite *. Et rursum : "Απφιεία εἰ arcia. via est *. Vides ubique laudatam afflictionem, ubique ut necessariam a nobis sus- cipiendam. Si enim in hujus mundi przliis nemo sine tribulatione coronam accipit, nemo qui non et laboribus, et alimentorum observatione, et regimi- mis consuetudine, et vigiliis , et aliis multis, se ipsum fortificaverit, multo magis in isto certa- mine. Vgns. 19. Beatus vir quisuffert. tentationem, quo- siam, cum probatus fuerit, accipiet coronam vile quam repromisit Deus diligentibus se. (Beatus) qui dominans sui, se converterit ad euf- ferendas tentationes, ut inveniatur ineo probatum opus, et patientia perfecta, qua per semetipsa per- ficiuntur, nec aliunde obtinentur, Alia exhortatione suadere conatur ut recte dirigantur proposita, an- nuntians scilicet et beatum esse dicens tentationes sustinentem ; evadit enim sic fortiter prelia ducens, vir probatus, et ad omnia exercitatus. Et cum apparebit splendens de liac tenebrosa terra, donabi- A ΚΕΦΑΛΑΙΟΝ ΠΡΩΤΟΝ. Πᾶσαν χαρὰν ἠγήσασθε, ἁδελῖφοί µου, ὅταν πειρασμοῖς περιπέσητε ποικἰ(.Ίοις. Δεσμὸς γάρ τίς ἐστιν dj θλίψφις ἁῤῥαγὴς , ἀγάπης αὕξησις, χατανύξεως xat εὐλαδείας ὑπύθεσις. "Άχουε γὰρ τοῦ λέχοντος, El προσέρχῃ δουλεύει τῷ Kvplo, ἑτοίμασον τὴν ψυχή» σου εἰς πειρασμµόν. Καὶ ὁ Χριστὸς δὲ πάλιν ἔλεγεν, "Ev. τῷ κόσμφ Aly. ἔχετε ἀ11ὰ θαρσεῖτε. Καὶ πάλιν, Στενὴἡ καὶ τεθΛιμµέγη ἡ ὁδός. Ὁρᾶς πανταχοῦ τὴν θλί- Φιν ἑπαινουμένην, πανταχοῦ παραλαμθανομένην ὡς ἀναγχαίαν οὖσαν ἡμῖν. El γὰρ £v τοῖς ἔξωθεν ἀγῶσιν οὐδεὶς ἂν ταύτης χωρὶς στἐφανον λάδοι, εἰ μὴ xat πόνοις καὶ σιτίων παρατηρήσει xaX νόμων διαἰτῃ xal ἀγρυπνίαις, καὶ µυρίοις ἑτέροις ἑαυτὸν ὀχυρώσῃ » πολλῳ μᾶλλον ἐνταῦθα. Μακάριος ἀγλρ ὃς ὑπομένει πειρασμὸν, ὅτι δό- χιµος γενόμενος «Ἰἡγεται τὸν στέφανον τῆς ζωῆς, ὃν ἐπηγγείατο ὁ Κύριος τοῖς ἁγαπῶσιν αὐτόν. Αὐτάρχως προτρεφάµενος ὑφίστασθαι τοὺς πει- ρασμοὺς μετὰ χαρᾶς, ἵνα ἑγγένηται δόχιµον ἔργον καὶ ὑπομονὴ ! τελεία’ τελειοῦται δὲ ταῦτα xaO" ἑαυτὰ, xai μὴ δι ἄλλο * πραττόµενα΄ δι) ἑτέρας παραινέ- σεως πείθειν ἐπιχειρεῖ χατορθοὺν τὰ mpoxsiusva ᾿ δι ἐπαγγελίαν µακάριον εἶναι λέγων τὸν πειρασμὸν ὑπομένοντα. Γενήσεται γὰρ * οὕτως ἀθλητικῶς ἄγων τὸν ἀγῶνα, δόχιµος ἀνῆρ διὰ πάντων γεγυμνασμέ- νος. Οὕτω δὲ ἀναφανέντι Ex τῶν σχυθρωπῶν, δοθή- tur corona vita jam a Deo preparata illis qui dili- € σεται στέφανος ζωῆς εὐτρεπισθεὶς ὑπὸ τοῦ Θεοῦ τοῖς gunt illum. Sic ille qui sufferens tentationes con- temnit labores etipsam mortem, coronam Φίδγη vitz accipiet, Si quaeras ex qua materia praparavit Deus coronam vite iis qui diligunt illum, dicemus quod propter divinam sublimitatem oculus nec vidit, nec auris audivit, pec in levius cor hominis ascendit qux praeparavit Deus tis qui diligunt illum. Vzns. 15. Deinde concupiscentia, cum concepe- rit, parit peccatum ; peccatum autem cum consumma- (umi (uerit, generat. mortem. Dun etenim. peccatum operamur, voluptate in- ebriati, non sic afficimur. Postquam autem ortum ct inem recepit, tunc certe, praesertim omni exstiucta * Eccli. 11,1... ? Joan. xvi, 92. * Μαι], vni, 14. αὐτὸν ἀγαπῶσιν. Οὕτως ὁ τῷ ὑπομένειν πειρασμὸν, καταφρονῶν ἐπιπόνων xal αὐτοῦ τοῦ θανάτου, στέ- Φανον τῆς αἰωνίου ζωῆς ἀπολήψεται. Ζητεῖς, τίς ἡ ὕλη οὗ ἠτοίμασεν ὁ θεὺς στεφάνου ζωῆς τοῖς ἀγα- πῶσιν αὐτόν; ἔστιν « ἃ ἠτοίμασεν ὁ θεὺς τοῖς ἆγα- πῶσιν αὐτὸν, » ἃ διὰ μέγεθος θειότητος, ὄψει xat ἀχοῇ οὐχ ὑπόχειται, οὐδὲ ἐπὶ φιλὴν νόησιν * ἀνθρώ- που ἀναθέδηχεν. Elta ἡ ἐπιθυμία συ. Ίαδοῦσα, εἶκτει ἁμαρτίαν" ἡ δὲ ἁμαρεία ἀποτεεσθεῖσα, ἁποχύοι θάνατον. Ἑν μὲν γὰρ τῷ πρἀττειν τὴν ἁμαρτίαν ὑπὸ τῆς ἡδονῆς µεθύοντες, οὐχ οὕτως αἰσθανόμεθα. Ἐπειδὰν δὲ γένηται xal λάθῃ * τέλος τότε δη μάλιστα τῆς * ος. Coisl. omopovii * Cod. Coisl. (XXV) ἄλλου. ? Cod. C. Υὲρ ὁ, ,* C. C. στεφάνους. * C. C. qo) t. vokoc, *C. C. À 1011 FRACMENTA IN EPISTOLAM 8, JACOBI. ' 1012 ἁδανῆς σθεσθείσης ἁπάσης, τὸ πικρὸν τῆς ἑννοίας Α voluptate, amarus in intelligentiam sese insinuat ἐπεισέρχεται χέντρον, ἀπεναντίας ταῖς ὡδινούσαις Yu- ναιξίν. Ἐπ᾽ ἐχείνων μὲν γὰρ mpl τοῦ τόχου, πολὺς ὁ πόνος xa ὡδῖνες δριμεῖαι ἐπικόπτουσι ταῖς ἀλγτδόσιν αὐτάς' μετὰ δὲ τὸν τόχον ἄνεσις, τῷ βρέφει τῆς ὀδύνης συνεξελθούσης. Ἐνταῦθα δὲ οὐχ οὕτως" ἀλλ) ἕως μὲν ἂν ὠδίνωμεν xal συλλαμδάνωμεν τὰ δι- εφθαρμένα νοῆματα, εὐφραινόμεθα χαὶ yalpoutv: ᾿ἐπειδὰν δὲ ἁποτέχωμεν τὸ πονηρὸν παιδίον τὴ» ἁμαρτίαν, τότε τὸ αἶσχας τοῦ τεχθέντος ἰδόντες, ὀδυνώμεθα, τότε διαχοπτόµεθα τῶν ὠδινουσῶν γυ- ναικῶν χαλεπώτερον. Aib παραχαλῶ μὴ δέχεσθαι μὲν μάλιστα παρὰ τὴν ἀρχὴν ἐπιθυμίαν διεφθαρµέ- νην᾽ εἰ δὲ καὶ ἐδεξάμεθα, ἀποπνίγειν ἔνδον τὰ σπἑρ- µατα. El δὲ xai µέχρι τούτου ῥᾳθυμήσωμεν, ἑξελ- θουσαν εἰς ἔργον τὴν ἁμαρτίαν ἀποχτεῖναι πάλιν δι) ἐξομολογήσεως xa δαχρύων, διὰ τοῦ χατηγορεῖν ἑαυτοῦ) οὐδὲν γὰρ οὕτως ὀλέθριον ἁμαρτίας,ὧς χατ- ηχορία xaX χατάγνωσις. Θρησκεία καθαρὰ καὶ ἁμίαντος παρὰ θεῷ καὶ Παερὶ αὕτη écclv, ἐπισχέπτεσθαι ὀρφαγνοὺς xal χήρας ἐν τῇ θ.1/ψει αὑτῶν, ἄσπι.]ον ἑαυτὸν τη- ρεῖν ἀπὸ τοῦ κόσμου. Τοῦτό ἐστιν, ᾧ ἐξισοῦσθαι δυνἆµεθα τῷ θεῷ cip" ἐλεεῖν καὶ οἰκτείρειν. "Όταν οὖν τοῦτο μὴ ἔχωμεν, τοῦ παντὸς ἀπεστερήμεθα. Οὐκ εἶπεν, Ἐὰν νηστεύ- σητε ὅμοιοί ἐστε τῷ Πατρὶ ὑμῶν, οὐδὲν γὰρ τούτων παρὰ ὃ θεὸν, οὐδὲ ἑργάζεταί τι τούτων ὁ θεὸς, ἀλλά τί; Γίνεσθε οἰκτίρμογες ὡς ὁ Πατὴλρ ὑμῶν * ὁ ἐν' stimulus. Parturientibus contrarium aceidit mulie- ribus. Matres etenim ante partum, et multus labor et puerperii acutissimi dolores, premunt malis ; post vero partum requies, fructu dissipetis srumnis. Pec- cantibus autem non sic. Sed quandiu parimus et concipimus corruptas cogitationes, et gaudemus et letamur. Postquam autem peperimus pessimam fi- lium, peceatum, tunc jam videntes geniti feeditatem patimur, tunc credelius quam parturientes mulieres premimur. Propter quod suadeo mne accipiamus quidem, przsertim In. principio, desiderium eorru- ptum. Si autem jam acceperimus, semen im nobis restinguamus. Quod si vero usque adeo negligentes fuerimus ut jam creverit in opus peccatum, rursum ilud interfilcíiamus confusione, lacrymis, et illius accusatione. Nihil enim ita peccati destructor sieut et accusatio et condemnatio. Vgns. 97. Religio munda εἰ immaculata. apud Deum et Patrem hec est : visitare viduas εἰ pupillos ín tribufatione eorum, et immaculatum se. custodire ab hoc seculo. Id est, in hoc símiles Deo fleri possumus, si mi- seremur et compatiinur. Si hzc ergo non habemus, ab ipso omnino separamur. Non dicit : Si jejuna- veritis, similes eritis Patri vestro, nihil enim tale apud Deuin nec similia illis operatur ; sed quid dicit : Estote misericordes sicut et Pater vester qui in calis toic obparoic. Τοῦτο Θεοῦ ἔργον. 'Eày οὖν τοῦτο 6 est *. Hoc Dei opus. Si illud ergo non habes, quid ha- μὴ ἔχῃς, τί ἔχεις;, "EAeor θέΊω, qnot, xal οὐ 0v- σίαν. . ΚΕΔΦΑΛ. Β.. Ἄδείφοί µου, μὴ àv προσωποληγίαις ἔχετε την πίστιν τοῦ Κυρίου ἡμῶν ᾿Ιησοῦ Χριστοῦ τῆς δόξης. Τΐνος ἕνεχεν σὺ μέγα φρονεῖς, φησίν: "H διατί πάλιν ἕτερος ἑαυτὸν ἐξευτελίζει; Οὐχὶ σῶμά ἔσμεν ἅπαντες Ev, καὶ μεγάλοι xal µιχροί; Ὅταν οὖν κατὰ «b χεφάλαιον By ὦμεν καὶ ἀλλήλων µέλη, cl τῇ ἀπο- vola αὐχίδεις 'ὁ σαυτόν; τί αἰσχύνῃ τὸν ἁδελφόν; Ὥσπερ γὰρ ἐχεϊῖνός σου µέλος, οὕτω χἀχείνου σὺ, καὶ πολλ] κατὰ τοῦτο ἡ ὀμοτιμία. 0» διεκρίθητε ἐν ἑαυτοῖς xal ἐγένεσθε χριταὶ δια ογισμῶν πονηρῶν; Τὸ αὐτὸ εἰς ἀλλήλους φρονοῦντες. Παρεγένετο ὁ πένης γενοῦ κατ αὐτὸν tt τῷ φρονήµατι’ μὴ uet- ζονα καταθάλῃς ὄγχον διὰ τὸν πλοῦτον: οὐχ ἔστι πὲ- γης xal πλούσιος àv Χριστῷ. Μὴ τοίνυν ἐπαισχύ- vri '* διὰ τὴν ἔξωθεν περιδολὴν, ἀλλὰ ἀπόδεξαι διὰ τὴν ἔνδον πἰστιν, ᾿Ακούσατε, ἀδελφοί "nov ἁγαπητοὶ, οὐχ ὁ Θεὸς ἐξελέξατο τοὺς Φτωχοὺς toU κόσμου , &xAov- * Luc. vi, 50. 7. Mattb. ix, 10. * C. C. τὸ cx correct. 8$ (€. C. περί, ixclyoy, C. περ * C. C. ἐπαισχυνθῆς. * C. C. ἡμῶν. bes ? Misericordiam volo, diclt, et non sacrificium ". CAP. Il. Vgn$s. 1. Fratres mei, nolite in ' personarum ae- ceplione habere fidem Domini mostri Jesu. Christi glorio. Quid est quod de te superbe sentis, dum e con- verso, alter teipsum contemnit? Nonne corpus unum sumus omnes, et magni et parvi? Dum ergo, secundum quod praecipuum est, unum sumus, et al- ter alterius membra, quid tu intolerantissime glo- riaris, quid fratrem contumelia vexas ? Sicut enim iste membrum tuum, sic et tu ipsius, et inde magna D honoris zqualitas. Vgns. &. Nonne judicatis apud wosmelipsos, el facti estis judices cogitationum iniquarum ? Idein de omnibus sentiamus. Adest pauper, cu- ram istius habe forti animo ; nec majorem de divi- tiis elationem accipias. Neque pauper neque dives est in Christo. Noli itaque erubescere in externi specie indumenti, sed illum accipe secundum inte- riorem fidem. Vzgns. 5, 6. Audite, fratres mes dilectissimi ; nonne Deus elegit pauperes. in. koc undo, divites in. ide ' C, ο, σχίξεις. ἀπονοιανχίζεις Cod, *! C. C. ' 4915 'SUPPLEMENTUM AD S. J. CIIRYSOSTOMI OPERA. 1014 εἰ haredes vcgni. quod repromisit. Deus diligentibus Α σίυυς ἐν πίστει, καὶ xAnporópovc τῆς βασιλείας se? vos autem exhonorasiis pauperem. - Nos enim, sicut quam maxima passi detrimenta, ila supplicantibus insultamus, eosque abhorremus, ec quid damus, sed e contra contristamus. Cor- ripite ut fratrem, dicit Paulus, εἰ nolite sicut inimico iusultare *. Qui fratrem suum corripit, non hoc publice facit. Correptionem non divulgat, sed pri- vatim instat, el magna cum prudentia, et affli- clus, οἱ vix temperans a lacrymis, quas et szpe pluriinas. effundit. Α fraterno tamen digredimur scnsu, absque [íraterna corripimus benevolentia, non quasi afflicti iu donando, sed ut Φστο ferentes ipsum transgredi praecepta contra utilitatem. Si autem cum dederis, iusultas, beneficentia volupta- tem corrumpis. Sed si neque das et insultas, quanto miserabiliorem efficies bunc jam miserum et infeli- cem! Exivit ad te ut illum adjuvares, et recedit mor- tali accepto vulnere, magisque lacrymabit. Si quis autem indigentia aut necessitate] mendicare com. pellitur, si vero, mendicationis causa, contumeliis afficitur, quanta, quzso, erit ipsius animadversio in contumeliosum ! Creatorem autem ipse exulce- rat, siquidem hunc misit Deus ad te indigentem, ut tu debeas auxiliari illi , et tu illi propter te indi- genti insultas. Quanta hac impradentia! quanta hoc opus ingratitudo! VgRs. 6, 7. Noune divites per potentiam opprimunt 40$ , el ipsi tradunt nos ad judicia ? Nonne ipsi bla- sphemant bonum nomen quod invocalum est super nos? Generose ipsorum cupiditatem sufferte. Illi autem seipsos perdent, non vos. Vos, quidem divitiis«spo- liant, sed seipsos nudant benevolentia et przsidio ἧς éanyyelduco τοῖς ἁγαπῶσιν αὐτόν; ὑμεῖς δὲ ἠτιμάσατε τὸν πτωχόγ. Ἡμεῖς δὲ ὡς τὰ μέγιστα διχημένοι οὕτω τοὺς προσαιτοῦντας ὑθρίζομεν, ἁποδτρεφόμεθα' οὗ δί- δους !3 τι xat λυπεῖς; Νουθετεῖτε, εἶπεν ὁ Παῦλος, ὡς ἁδελφυὺς, οὐχ ὑθρίζεε ὡς ἐχθρούς' ὁ τὸν ἁδελρὸν αὐτοῦ νουθετῶν, οὗ δηµοσἰᾳ τοῦτο ποιεῖ’ obx ἐχπομπεύει τὴν ὕδριν, ἀλλ᾽ ἰδίᾳ καὶ μετὰ mo)- λῆς !* προσοχῆς, xax ἀἁλγῶν xat δαχνόμενος δαχρύων καὶ ὀδυρόμενος, "Amb ἀδελφιχῆς τοίνυν παρέχοµεν τῆς διανοίας, ἀπὸ ἀδελφικῆς νουθετοῦμεν τῆς mpoat- ρέσεως, μὴ ὡς ἁλγοῦντες ἐπὶ τῷ ""' διδόναι, ἀλλ ὡς ἀλγοῦντες ἐπὶ τῷ ἐχεῖνον παραθαίνειν τὴν ἑντολὴν ἐπὶ τὸ χέρδος. E! γὰρ μετὰ τὸ δοῦναι ὑθρίζεις, λυ- µαίνῃ τῇ τῆς δόσεως ἡδονῃ. "Όταν δὲ µήτε δῷς χαὶ ὑδρίσῃς, πόσον οὐκ εἰργάσω xaxbv τὸν ἅθλιον ἐχεῖνον καὶ ταλαίπωρον; Προσηλθεν ὡς ἑλεησόμενος 35 παρὰ σοῦ, λαξὼν δὲ καιρίαν τὴν» πληγὴν ἀπῆλθε, καὶ μᾶλ- λον ἐδάχρυσεν. "Όταν γὰρ ἀναγχάζηται διὰ τὴν Ev- δειαν προσαιτεῖν, διὰ δὲ τὸ προσαιτεῖν ὑθρίζεται, ὅρα πόση τῷ ὑθρίζοντι ἡ τιμωρία. Παροξύνει !! τὸν ποιῄσαντα αὐτόν' εἴπερ γάρ µοι αὑτὸς αὐτὸν ἀφτχε πένεσθαι διὰ σὲ, ἵνα σὺ ἔχῃς θεραπεύειν αὐτὸν, xai σὺ τὸν διὰ σὲ πενόµενον ὑθρίζεις, πόσης ἁγνωμοσύ- vie ταῦτα; πόσης ἀχαριστίας τοῦτο τὸ ἔργον! Οὐχ οἱ πλούσιοι καταδυγαστεύουσι ὑμῶν, 6 καὶ αὐτοὶ ἐκουσιν ὑμᾶς εἰς κριτήρια; οὑκ αὐτοὶ βΙασφημοῦσι τὸ καλὲν ὄνομα τὸ ἐπικληθὲν ἐφ᾽ opc; ο. Φέρετε γενναίως τὰς πλεονεξίας. ἙΕαυτοὺς &vat- ροῦσιν ἐχεῖνοι, οὐχ ὑμᾶς. 'Ὑμᾶς μὲν ἀποστεροῦσι χρημάτων, ἑαυτοὺς δὲ γυμνοῦσι τῆς εὐνοίας τοῦ Dei. Qui vero istis destituitur, licet cunctas mund . θεοῦ καὶ τῆς βοηθείας' ὁ δὲ ἐχείνης στερτηθεὶς '*. possideat divitias, omnium pauperrimus est. Vins. 13. Sic loguimim et sic. facile, sicut, per legem libertatis incipientes judicari. Melius enim est vos verbis terreri, ne rebus cruciemini. | Vens. 15. Superezaltat. aulem misericordia ju- dicium. Eleemosyna admirabilis quadam res est et pro- tectio operantium illam; a Deo etenim amatur, οἱ juxta illum. stat semper. Gratiou facile impetrat in omnibus qua desiderat, modo non sit injusta a ' nobis ; injusta autem est cum illam operamur bonis Fapina comparatis quasi si pura esseut. Magnam operantibus cam donat justitiam, tanta ejus est fortitudo et in gratiam misericordis et in gra- tiam peccautis. Ipsa , vincula solvit, tenebras fu- gat, ignem exstinguil , vermem occidit, avertit siridorem dentium, eique magna cum securitate * Y! Thess. nii, 15. 1! C. C. δίδως, "C, C, γυμνωθεὶς, 3 C. C. £7. ο. C. πο)λλῆς Tf. b "C. C. * C. C. αὐτὴν. * xv ἅπαντα περιδάληται τῆς οἰχουμένης τὸν mÀov- τον, πάντων ἑστὶ πενέστερο». | Οὕτως AaAeite καὶ οὕτως ποιεῖτε, ὡς διὰ νόµου t ἐλευθερίας péAAovcec κρίγεσθαι. Βέλτιον γὰρ τοῖς ῥήμασιν ὑμᾶς φοθῆσαι , ἵνα µη τοῖς πράγµασιν ἀλγήσητευ Καταχαυχᾶται EAsov κρίσεως. Ἡ ἑἐλεημοσύνη τέχνη τις ἀριστη ἐστὶ καὶ προστά- τις τῶν ἑργαζομένων αὐτήν. Φίλη γὰρ τοῦ θεοῦ ἐστι I5, xa ἀεὶ πλησίον ἕστηχεν αὐτοῦ, ὑπὲρ ὧν ἂν βούληται εὐχόλως αἰτοῦσα χάριν, µόνον ἂν μὴ bc χῆται παρ) ἡμῶν, ἀδιχεῖται δὲ , ὅταν ἐξ ἁρπαγῆς αὑτῶν 39 ἐργαζώμεθα, ὡς ἐὰν f] καθαρὰ, πολλὴν τοῖς ἀναπέμπουσιν αὐτὴν δίδωσι την παῤῥησίαν, xa, ὑπὲρ προσχεκρουκότων δεῖται, τοσδύτη αὐτῆς 3 ἰσχὺς, xaX ὑπὲρ ἡμαρτηκότων *! αὕτη διαῤῥήϊγνναι τὰ δεσμὰ, λύει τὸ σχότος, σθέννυσι τὸ πῦρ, θανατοῖ τὸν σχώληχα, ἀπελαύνει τὸν τῶν ὁδόντων βρυγµόν ᾿ τὸ. 1€ C. C. ἐλετθησόμενος, ". C. C. παρωξύνει. 1! C, C. ἡμαρτικότων. 1045 FRAGMENTA IN EPISTOLAM S. JACOBI. 4643 ταύτῃ μετὰ πολλῆς ἀδείας ἀνοίγονται τῶν οὐρανῶν A colorum aperiuntur portxz. — Et paw!/o post. αἱ πύλα:.. — Kal μετ ὀ1ίγω" Βασίλισσα 3" γὰρ ὄντως ἐστὶν ὁμοίως 3 ἀνθρώπους ποιοῦσα Org "EcSc 05 γὰρ, φησὶν, οἰχτίρμογες, ὡς ὁ Πατἡρ ὑμῶν ὁ év τοῖς οὐρανοῖς' ὑπόπτερός ἐστι χαὶ χούφη , πτέρυγας ἔχουσα χρυσᾶς' πτῆσιν ἔχουσα πάνυ τἐρ- πουσαν τοὺς ἀγγέλους. 'Excl ** Πτέρυγες περιστερᾶς περιηργυρωμέναι, καὶ µετάφρεγα αὐτῆς «ἓν xAo- ρότητι χρυσίου. Καθάπερ περιστερά τις χρυση ** χαὶ νῶσα πέτεται’ ὄμμα προσηνὲς ἔχουσα, ὀφθαλμὸν ἔμερον' οὐδὲν ** ὀφθαλμοῦ ἐχείνου βέλτιον. Καλός ἐστιν ὁ ταὼς , ἀλλὰ πρὸς ἑχείνην xoXotó;; οὕτως f) ὄρνις αὕτη χαλἠ τίς ἐστι χαὶ θαυμαστή. "Avo διὰ παντὸς ópd: πολλή τοῦ θεοῦ τῇ δόξῃ περιστοιχίζεται. B Παρθένος ἐστὶ πτέρυγας ἔχουσα χρυσᾶς, περιεσταλ- µένη, λευχὸν ἔχουσα πρόσωπον, ημερον. Ὑπόπτερός ἐστι καὶ χούφη, παρὰ τὸν θρόνον ἑστῶσα τὸν βασιλι- χόν. Ὅταν χρινώµεθα '", ἄφνω ἑφίσταται xav φα[νε- ται, xal ἐξαιρεῖται τῆς χολάσξεως ἡμᾶς, ταῖς αὐτῆς πτέρυξι περιθάλλουσα, ταύτην θέλει ὁ θεὸς f| θυσίας. Οὕτω καὶ ἡ πἰστις, ἑὰν μὴ ἔχῃ ἔργα, γεχρά ἐστι καθ ἑαυτή». Α.1.1 ἐρεῖ τις, Σὺ πίστιν ἔχεις, χἀγὼ ἔργα ἔχω, δειξόν µοι τὴν πίστιν σου ἐκ τῶν ἔργων cov: κἀγὼ δείξω σοι ἐκ τῶν ἔργων ου τὴν πίστιν’ µου. Σὺ πιστεύεις ὅτι ὁ θεὸς εἷς ἐστι, χα.ῶς ποιεὶς ' καὶ τὰ δαιμόνια πι- στεύουσι, καὶ ᾠρίσσουσι. Revera etenim regina est, similes homines faciens Deo : Estote ergo misericordes, diciiur, sicul et Pater vester qui in colis est *. Agilis est et levis, de- auratas habens pennas, quz zthera volitu verberan- tes, multum latificant angelos.De illa dicitur : Penne columbae deargentatm, εἰ posteriora ejus in pallore auri !*. Sicut. quaedam columba aurea et viveus volitat, pulchrum babens aspectum, dulces oculos, quibus nil melius. Pulcher e&à et pavo, sed is com- paratione istius, graculus est ; adeo decora et mira- bilis est avis illa. Alta semper contemplatur, multa- que circumdatur gloria Dei. Virgo est aureis dotata pennis, nitide composita, albo et dulci vultu. Agilis est οἱ levis, regalem ante. ihronum stans, Cum judi- camur, subito splendens assurgit, et a damnatione non eripit quos pennis protegit extensis. lllam vult Deus, et non sacriticium. VEns. 17-19. Sic et fides, si non habeal opera, mortua est in semelipsa, Sed dicel quis : Tu fidsm ha- bes, et ego opera habeo ; ostende mihi filem tuam sine operibus, et ego ostendam tibi ex operibus fidem meam. Tu credis quoniam unus est Deus * bene [α- cis ; el demones credunt, ac contremiscunt. Κάν γὰρ εἰς τὸν Πατέρα καὶ ei; τὸν Yibvy ὀρθῶς 6 Licet enim in Patrem et in Filium reete quis τις πιστεύῃ, xat εἰς τὸ Πνεῦμα τὸ ἅγιον, βίον δὲ μὴ ἔχη ὁρῦὸν, οὐδὲν αὐτῷ χέρδος τῆς πίστεως εἰς σω- τηρίαν. Οὐχοῦν ὅταν λέγη, Καὶ αὕτη γάρ ἐστι ἡ αἰώνιος ζωὴ, tra γινώσκωσί σε τὸν µόνον ἆ.ληθι- yór Θεὸν, y νοµίσωμεν ἡμῖν ἀρχεῖν εἰς σωτηρίαν «b λεγόμενον, δεῖ γὰρ ἡμᾶς xaX βίου xai πολιτείας χαθαρωτάτης. Μέγα μὲν πίστις xaX σωτήριον, καὶ ταύτης ἄνευ οὐχ ἔνι σωθῆναί mote * ἀλλ οὐκ ἀρχεῖ xa0' ἑαυτὴν τοῦτο ἑργάσασθαι. ᾽Αλλὰ δεῖ καὶ πολιτείας ὀρθῆς : ὥστε διὰ τοῦτο χαὶ Παῦλος τοῖς Ίδη τῶν μυστηρίων χαταξιωθεῖσι, παρα.νεῖ λέγων, ΣὙπουδάσωμεν εἶσελ- 9slv εἰς τὴν χατάπαυσιν ἐκείνην 35’ σπουδάσωµεν, φη- σν, ὡς οὖκ ἀρχούσης τῆς πίστεως, ἀλλ᾽ ὀφείλοντος προτεθῄνχι καὶ τοῦ βίου, xal πολλὴν τὴν σπουδὴν γίνε- σθαι. Ast γὰρ ὕντως χαὶ πολλῆς σπουδῆς ὥστε εἶσελ- θεῖν εἰς τὸν οὐρανόν. El γὰρ γῆς οὐ χατηξιώθησαν οἱ τοσαῦτα ταλαιπωρηθέντες ἐν τῇ ἐρήμῳ, καὶ γῆς τυχεῖν οὐχ Ἰδυνήθησαν, ἐπεὶ ἐγόγγυσαν, χαὶ ἐπειδὴ ἑπόρνευσαν, πῶς τὸν οὐρανὺν ἡμεῖς καταξιωσηθό- µεθα 1) ἁδιαφόρως ζῶντες χαὶ ῥᾳθύμως; Act τοίνυν ἡμῖν πολλῆς σπουδής. Καὶ πάλιν. Πίστις χωρὶς τῶν ἕργων γεχρά ἐστιν. Εἰχότως ὥσπερ yàp σῶμα καλὺν χαὶ εὐανθὲς, ὅταν ἰσχὺν μὴ ἔχη., ἀλλὰ τοῖς ἐζωγραφημένοις ᾗ προσεοιχὸς 50, οὕτω πίστις ὀρθὴ χωρὶς ἔργων. 5 Luc. vi, 50, | Psal. rxvii, 14. * C. C. βατίλεισσα. * C. C. ὁμοίους. ! Joan. xvii, 9. ? C, C. qno. τς, C. νρυόκεβα. 19 C. C. Excivmy vy. κατάταυσιν. ?* C. C. χαταξιωθτσόμεθα., credat, et in Spiritum sanctum, vitam. autem non habeat rectam, nulla ei (idei utilitas in salutem. Dum ergo legis : Hec est vita eterna, ut cognoscant le solum Deum verum *!, ue credas liec dicta. nobis sufficere ad salutem. Oportet eniin nos οἱ vita cl moribus purissimos exsistere. Magnum quidem et fides οἱ salus, οἱ sine fide sat- vari nunquam possumus. Sed non sufficit ad. salu- tem, (idem sibi efformmasse. Rectis autem opus esl ad- huc moribus. Propterea et Paulus illos qui jam digni habiti sunt mysteriorum exhortatur dicens : Festi- nemus ingredi in illam requiem 13: festinemus ait, quia uon sufficit ides, sed ostendi debet vita, et lioc, D inulta cum festinatione. Magno enim opus est qui- dem ardore ut ccelum ingrediamur. Namque si terra nou digni inventi sunt IHlebrzi, qui tanta passi sunt indescrto; si terram possidere nou potuerunt, ct mox muriguraverunt, et postea fornicati sunt, quomodo nos coelo digni judicabimur, qui negligen- ter et molliter vivimus? Nempe est ergo ut cum multo laboremus ardore. VEns. 27. Ει fides sine operibus mortua est. Et convenienter : Sicut enim pulchrum et flori- dum corpus quod nullam habeat vim et simile pi- cturis esset, ita οἱ recta fides sine operibus. 1 [ebr. iv, 2. ?s C. C. οὐδὲν το. *5 C. C. περιστερἆ χρυση Cc.C 600 XX 0 9 προσ ' 1947 CAP. ΠΙ. Vene. 1. Nolite plures magistri fieri, fratres. mei, scientes quoniam majus judicium sumitis. Quoniam docere et non facere, non solum utili- tatem nullam, sed etiam damnum multam et condem- hationem affert illi qui tanta com inconsideratione suam ipsius dirigit vitam. — /Emulationem eorum qui operari nolunt contundens, docere prohibet eos qui absque operibus docent, magnum illis denun- tians judicium. Sicut autem et ille sic errans con- demnatur, ita et perfectus est qui non deficit in opere οἱ verbo discipline; et hic potens est etiam omne corpus refrenare. Si hxc etenim docet, οἱ fidem definit sermonibus rectis, splendentibus si- mul et operibus fldei consentaneis, certe totum jpsius refrenabit corpus, nec ipsum sinet ullam mundi servare dilectionem. Vens. 5, 6. [ια ei lingua. modicum quidem mem- brum est, et magna exaltat. Ecce parvus. ignis quam magnam silvam incendit ! et lingua ignis est, universi- (as iniquitatis. Pari ergo custodia, et linguam et adolesceutu- lam serva. Regius equus est lingua. llli si quidem imposueris frenum, illumque domueris ut cum amcuitatle asceusoreim ferat, in ipso confidit, eique insidit rex. Si vero illum infrenatum dimiseris, ellervescentem et subsilientem, currus efficitur dia- bolo et angelis cjus. Vens. 8. Linguam autem nullus hominum domare SUPPLEMENTUM AD S. J. CHRYSOSTOMI OPERA. 1043 ΚΕΦΑΛ. I". Mi) xoAJol διδἀσκα.οι γίγεσθε, ἆδε.φοί µου». εἰδότες ὅτι μεῖζον κρῖμα «ην όμεθα. Ἐπειδὴ τὸ διδάσχειν ἄνευ τοῦ ποιεῖν οὗ µόνον χέρδος οὐδὲν, ἀλλὰ xa ζημίαν πολλὴν xat xaváxpt- σ.ν φέρει τῷ μετὰ τσαύτης ἁπροσεξίας διοιχοῦντι τὸν βίον τὸν ἑαυτοῦ, τὴν φιλονειχίαν τῶν ph βουλο- µένων ἑβγάκεσθαι ἑχχόπτων, τὸ διδάσχειν ἀπεῖπε τοῖς ἄνευ ἔργου διδάσχουσι, χρῖμα μέγα ἑἐπιτιθείς. Ὁ γὰρ τὰ μὴ ὄντα 3 κατάχριτος, ὥσπερ xal τέ- λειος, 6 μὴ πταίων ἓν ἔργῳ καὶ λόγῳ τῆς διδασχαλίας, xat δυνατὸς χαὶ ὅλον τὸ σῶμα χαλιναγωγῆσαι. El γὰρ ταῦτα διδάσχει, xai τὴν πίστιν" ὀρίζεται λόγων ὀρθῶν μετὰ ἔργων λαμπρῶν συμφώνων τῇ πίστει" δηλονότι ὅλον ἑαυτοῦ χαλιναγωγεῖ τὸ σῶμα, μηδε- µίαν φιλίαν πρὸς τὸν χόσµον ἔχειν αὐτὸ ἑῶν. Οὕτω καὶ ἡ yAocca pixpóv uéloc ἐστὶ καὶ psyaAavxst * ὶδοὺ ὁ.1ίγον πῦὂρ ἡλίκην ὅ την ἀν- άπτει * xal ἡ γάῶσσα πῦρ, ὁ κόσμος τῆς ἁδικχίας. Οὐχκοῦν πλέον τῆς γλώσσης φύλαττε τὴν χόρην 35" ἵππος ἐστὶ βασιλιχὸς ἡ γλῶσσσ.- Αν μὲν οὖν ἐπιθῆς αὐτῇ χαλινὸν καὶ διδάξης βαδίζειν εὕρυθμα, ἕπανα- παύεται αὐτῇ χαὶ ἐπικαθιεῖται ὁ βασιλεὺς ἂν δὲ ἀχαλίνωτον ἀφῆς φέρεσθαι χαὶ σχιρτᾷν, τοῦ διαθό- λου xaX τῶν δαιμόνων ὄχημα γίνεται. Tiv δὲ γλῶσσαν οὐδεὶς δύναται ἀνθρώπων potest, ἔγγεφμίείι malum, plenum. veneno. morti- C δαµάσαι ' ἁκατάσχετον χακὸν, μεστὴ loU θανα- fero. Gladius acutus est lingua. Sed non aliis infliga- mus vulnera; nostras e contra amputemus corru- ptiones. Vens. 15. Sapiens et disciplinatus inter vos, osten- dat ex bona conversatione operationem suam in man- suetudine sapientie. À sordibus expurgemus aures anima. Sicut enim et sordes ei lutum aures. carnis, iia et mundana dicta, et probrosa, et quz de fenore et usuris, omni sorde pejora, obstruunt intelligentie auditum. Adde quod non obstruunt tantum, sed et impurum faciurt, CAP. IV. VeRs. 8, 9. Appropinquate Deo, εἰ appropiuqua- bit vobis; emundate manus, peccatores , et purificate corda, duplices animo. Miseri estote εἰ lugete. Risus vester in. luctum convertatur, et gaudium in. maro- rem. Qui enim postquain peccavit poenitentiam ample- ctitur, non luctus, sed felicitationum dignus est in Ecclesia justorum : Dic ergo tu peccata tua pri- mum, & justificeris **. Qui autem post peccatum ? ]sa, 1, 18. *! €. C. ὄντα διδάσχων ὡς ὄντα. * € C. 'Exxa0ápopev. 3560. C. χεχρηµένος. 9! C. C. πίστην ταύτην. 3$ C. C. yópov µεταστάς. τηφόρου. Ἰάχαιρά ἐστιν ἡ γλῶσσα Ἱκονημένη. ᾽Αλλὰ gi ἑτέροις ἐἑπάγωμεν τραύματα * ἁλλὰ τὰς ἡμετέρας σηπεδύνας ἁποτέμωμεν. Σοφὺς καὶ ἐπιστήμων ἐν ὑμῖν δειξάτω ἐκ τῆς χαλῆς ἁγαστεροφῆς τὰ ἔργα αὐτοῦ, ἐν βραῦτητι σοφίας. Ἐχκχαθαίρομεν δν τὸν ῥύπον ἀπὸ τῶν τῆς φυχἠς (xy. Καθάπερ γὰρ ῥύπος χαὶ πηλὸς τὰ ὥτα τῆς σαρχὸς, οὕτω xal τὰ βιωτικὰ διηγήµατα xal παχέα, καὶ τὰ περὶ τόχων xal δανεισµάτων, ῥύπου παντὸς χαλεπώτερον ἑμφράττει τῆς διανοίας τὴν ἀχοὴν, μᾶλλον δὲ οὖν ἐμφράττει µόνον, ἀλλά xat ἀχάθαρτον ποιεῖ. ΚΕΦΑΛ. A'. Ἑ]γγίσατε τῷ θεῷ, καὶ ἐγγιεῖ ὑμῖν" καθαρί- σατε χεῖρας, ἁμαρτω.ἒοὶ, xal ἀγγίσατε καρδίας, δίγ.υχοι. ΤαΊαιπωρήσατε καὶ πενθήσατε * ὁ T&- ἕως ὑμῶν εἰς πένθος µεταστραφήτω, xal ἡ χαρά εἷς κατήφειαν. 'O γὰρ μετὰ τὸ ἁμαρτάνειν µετανοίᾳ χρώμε- vo; 9, οὐ πένθους ἀλλὰ μαχαρισμῶν ἔστιν ἄξιος, ἐπὶ τὸν τῶν δικαίων χορόν 3’ Λέγε γὰρ σὺ τὰς ἁμαρτίας 3 σου πρῶτος, ἵνα δικαιωθῇς. Εἰ δὲ 33 C, C. τῆς χόρης φύλασσε τὴν }λὠσσαν. d C. C. ἀνομίας. 4019 FRAGMENTA IN EPISTOLAM S. JACOBI. 1950 μετὰ τὸ ἁμαρτάνειν &vatayuvtel, οὐχ οὕτως ἐπὶ Α non erubescit, non tam quia cecidit, miserabilis τῷ 3 πεσεῖν ἐστιν ἐλεεινὸς ὡς ἐπὶ τῷ 55 χεῖσθαι πεσώὠν. El δὲ τὸ μὴ μετανοεῖν ἐφ᾽ ἁμαρτήμασι χαλε- Tbv, τὸ xal πεφυσῆσθαι ἐπὶ τοῖς ἁμαρτήμασι molas κολάσεώς ἐστιν ἄξιον; El γὰρ ὁ ἐπὶ τοῖς χατορθώµα- σιν ἑπαιρόμενος ἀχάθαρτός ἐστιν, ὁ ἐπὶ ἁμαρτή- µασι τοῦτυ πάσχων ποίας τεύξεται συγγνώµης; ΚΕΦΑΛ. E' Τε νῦν, οἱ πλούσιοι, κΔαύσατε ὁο.1ὐύζοντες ἐπὶ ταῖς τα.αιπωρίαις ὑμῶν ταῖς ἐπερχομέγαις. Ὁ π.1οῦτος ὑμῶν σἐσηπε, xal τὰ ἱμάτια ὑμῶν σητόέρωτα }όγονεν * ὁ χρυσὸς ὑμῶν καὶ ὁ ἄργυ- poc κατίωται. ᾿Αφώμεθα τῆς 6600 τῆς στενΏῆς ' µέχρι πότε τρυ- φἠ: µέχρι πότε ἄνεσις; οὐκ ἐνεπλήσθημεν ῥᾳθυ- μοῦντες, γελῶντες, ἀναθαλλόμενοι: οὗ τὰ αὐτὰ πάλιν ἔσται τράπεζα χαὶ χόρος xal πολυτέλεια xa χρήματα χαὶ κχτῆσις " καὶ οἰχοδομαί ; Καὶ τί τὸ χέρδος ; θάνατος * xal τί τὸ τέλος ; τέφρα xaX χόνις, σοροὶ xat σκώληχες. Ἑτρυφήσατε ἐπὶ τῆς γῆς, καὶ ἑσπατα.1ήσατε: ἐθρέγατε τὰς χαρδίας ὑμῶν ὡς ἐν ἡμέρᾳ σφαγης. Τί οὖν ; χεχώλυται fj τρυφἠ ; χαὶ σφόδρα. Διατί οὖν εἰς µετάληφιν ἔχτισται; ὅτι χαὶ ἄρτον ἔχτισε, xa κεχώλυται ἡ ἀμετρία * ὅτι xaX olvov Éxvios, xal χεχώλυται ἡ ἀμετρία. Οὐχ ὡς ἀκάθαρτον τοίνυν τὴν τροφὴν * παραιτεῖσθαι χελεύει, ἀλλ ὡς ἐχλύου- . cav * διὰ τῆς ἀμετρίας τὴν φυχἠν. Πᾶν γὰρ κτίσμα Θεοῦ χαλὸν, qnot, καὶ οὐδὲν ἁπόθλητον μετὰ εὖχα- ριστίας λαμθανόμενον. Μακροθυµήσατε καὶ ὑμεῖς, στηρἰξατε τὰς χαρ- δίας ὑμῶν, ὅτι ἡ παρουσία τοῦ Κυρίου ΊΥΤιΧε. ἩΜακχροθυμίαν πρὸς ἀλλήλους, ὑπομονὴν πρὸς τοὺς ἴξω. Μαχροθυμεῖ γάρ τις πρὸς ἐχείνους, οὓς δυνα- τὸν xal ἀμύνασθαι ' ὑπομένει δὲ οὓς οὗ δύναται ἀμύνασθαι ' διὰ τοῦτο ἐπὶ μὲν zou οὐδέποτε ὑπο- μονὴ λέγεται, µαχροθυµία δὲ πολλαχοῦ. El οὖν καὶ ἐνταῦθα δοχοῦσιν ἐγχαταλελεῖφθαι, ἀλλ ὅμως Exct πολλῆς ἁπολαύσουσι τῆς δόξης. Ὅταν δὲ ἴδωσιν οἱ μεγάλα φυσῶντες τοὺς µαστιζοµένους ὑπ αὐτῶν, τοὺς χαταφρονουµένους, τοὺς χαταγελωμµένους τού- τους ἐγγὺς ὄντας θεοῦ, τότε θρηνῄσουσι χαὶ ὁλολύ- ξουσ.ν, ὅταν 'Σ τοὺς οἰχτροὺς xai ταλαιπώρους xal µυρία παθόντας δεινὰ xal πιστεύσαντας, εἰς τοσαύ- την ἄγῃ 3 λαμπρότητα. Πρὸ πάντων δὲ, ἆδε.ροί µου, μὴ ὀμγύετθ, µήτε τὸν οὐρανὸόν, µήτε τὴν Tuv, µήτε &AAov τιν ἁὰ Ópxor. Τί οὖν ἐὰν ἀπαιτῇ τις ὄρχον, xal ἀνάγχην ἐἑπάγῃ; "O τοῦ θεοῦ φόδος τῆς ἀνάγχης ἕστω δυνατώτερος. "Ev: εἰ μέλλει 5 τὰς ** τοιαύτας προθάλλεσθαι προφάσεις '', οὐδὲν φυλάξεις τῶν ἐπιταχθέντων. Καΐτοιγε ἐπὶ τῶν νόμων τῶν ἀνθρωπίνων οὐδαμοῦ τοῦτο τολμᾷς προθαλέσθαι, οὐδὲ εἰπεῖν, ἀλλ ἑχὼν 9 (C. C. τὸ. " C. C. µέλλεις. * C. C. χτίσις. δες, C, om. C * C. C. τρυφἠν. *** C, C. προφάτῃς. est, sicul et quia jacet ubi cecidit. Si vero non poenitere peccatorum malum est, qualem meretur condemnationem qui superbit el exsultat in pecca- tis! Et si immundus est qui in bonis actibus super- bit,qui similiter et de peceatis sentit, ubi inveniet indulgeutiam ? CAP. V. Vrns. 4,92. Agite nunc, divites, plorate ululantes in. miseriis vestris que adveniunt vobis. Divitiee ve- stre putrefactee sunt, et. vestimenta vestra a lineis comesta sunt ; aurum. tesirum εἰ argentum. erugi- navit. Comprelendamus ergo angustam viam. Usque- quo voluptarii sensus? usquequo mollities? Num saturabimur luxuriantes, ridentes, saltantes? num el eadem semper erunt, et mens, et fastus, et sum- ptuositas et diviti ? num semper et emere et. :zedi- ficare? Et quis profectus ? mors, et quis finis? cinis et pulvis, feretrum et vermes. Vens. 5. Epulati estis super terram, et in luxurlis ingurgitastis vos. Enutristis corda vestra sicut in die occisionis. Quid ergo? ab epulis dinovemur? οἱ vehemen- ter. Cur ergo ut ipsis participemus creatz sunt ? Quia et panem creavit Deus et ab excessibus probi- bemur ; quia et vinum creavit, et potus inmoderan- tía condemnatur. Non quidem sicut quid impurum epulas removere jubet, sed quia per immoderau- Ujam animam enervant. Quidquid creavit Deus, hoc bonum dixit, et nihil contemnendum quod gratia- rum cum actione accipimus. Vrns. 8. Patientes estote et vos, confirmate corda vestra, quoniam. adventus Domini appropinquavit. Patientia ad invicem. Sufferentia ad eos qui foris sunt. Patiens enim quis est in illis in quibus ulcisel potuisset ? Suffert autem ea quz viudicare non po- test : propter quod et de Deo sufferentia nunquam legitur, sed ubique patientia. Qui ergo et nunc omnino videntur derelicti, illi et in futuro multa fruentur gloria. Cum autem videbunt, bi qui magna superbiunt, illos quos flagellaverunt ipsi, quos conspuerunt, deriserunt, stantes juxta Deum, tum lugebunt ; et lamentabuntur cum ad tantam perve- hient felicitatem hi miseri et miserabiles qui tanta ab ipsis passi sunt crudelia mala. Vgns. 19. Ante omnia autem, [ratres mei, nolite jurare neque per. celum, neque per lerram, neque aliud quodcunque juramentum. Quid ergo si requirat quis juramentum, et neces- sitatem przttendat? Necessitate potentior sit. timor Dei. Si talia enim vindicari possent przetexta, nulla pracepta servares. Enimvero in humanis legibus nulliter talia proferri sineres, nec ipse dicere au- deres. Sed, velis nolis, compelleris servare man- 83 0. C. ὅτ' ἄν. ** C. C. ἔκχλουσαν, 1051 SUPPLEMENTUM AD S. J. CIIRYSOSTOMI OPERA. 1052 data. Sin autem, nunquam desinit necessitas. Qui À xal ἄχων xazab£yr τὰ γεγραµµένα. "Άλλως δὲ οὐδὲ autem jam fe.icibus obedivit praeceptis, et talem se- metipsum praeparavit sicut et mandavit Christus, nunquam, nullo in casu, sinilem supponet neces- sitatem, simplex in omnibus et gravis. Quid est abun- dantius verbis, est et non ? Juramentum : non usque ad perjurandJum ; perjurium vero ne quis postulet, a malo enim est, οἱ ut abundantius, et etiam ut op- positum ; quod vero plus est et abundantius, hoc ju- ramentum est. Vgns. 17, 18. Elias hemo erat similia patiens nobiscum, ei oralione oravit uL non. plueret, et. non pluit super terram annos tres et menses sex. Et rur- sum oravit,et celum dedii pluviam, et terra dedil (ru- cium suum. Ut saltem fame consumpti ad Creatorem prope- rarent : sic et fames ipsis fuit salutis fundamentum. Nihil enim dicitur ad erudiendum potens sicut et fa- mes, ut qui ab illa eruditi sunt, ad omnium Facto- rem currant, — Et paulo post. Exiit sermo pro- pliete, et subito mutatus est aer. "reum factum est coelum, non naturam mutans, sed refrenans effi:a- ciam. Subito transformata sunt elementa. Οσο] sermo prophete sicut fervidus el devorans iguis, sieut febris in ilia terra, οἱ statim omnia arefacta suntet vastata et evanuerunt. VEns. 19, 20. Fratres mei, siquis ex vobis errave- rit a via. veritatis, οἱ convertat quis eum, scire debel ἀνάγκην ὑποστήσῃ moté* ὁ γὰρ τῶν ἔμπροσθεν µα- χαρισμῶν ἀχούσας, xal τοιοῦτον ἑαυτὸν mapaoxsuá- σας, οἷον ἐπέταξεν ὁ Χριστὸς, οὐδεμίαν παρ' οὖδε- νὸς ὑποστήῆσεται τοιαύτην ἀνάγχην, αἰδέσιμος v παρὰ πᾶσι καὶ σεµνός. TIU" ἐστι τὸ περιττὸν τοῦ val, xa τοῦ οὔ; 'O ὄρχος οὐχ ** kx τὸ ἐπιορχεῖν' ἐχεῖνο γὰρ οὐδεὶς δεῖται μαθεῖν, ὅτι Ex τοῦ πονηροῦ ἐστι xal περιττὸν, ἀλλ ἑναντίον ' τὸ δὲ περιττὸν xaX τὸ πλέον ὁ ὄρχος ἑἐστίν. | '"HA(ac ἄνθρωπος ἦν ὁμοιοπαθὴς ἡμῖν, xal προσευχῇ προσηύξατο toU μὴ βρέξαι, καὶ οὐκ ἔἔρεξεν ἐπὶ τῆς γῆς ἐνιαυτοὺς τρεῖς xal jumrac ἔξ * καὶ záAw πρυσηύξατο, xal à obparóc ὑετὸν ἔδωκε, xal 1) Tij ἐδ]άστησε τὸν καρπὸν αὐτῆς. "Iva xàv οὕτω τῷ λιμῷ τηχόµενοι "5 ἐπὶ τὸν Δη- μιουργὸν φθάσωσιν. ἵνα ὁ λιμὸς ὑπόθεσις αὐτοῖς σωτηρίας γένηται. Οὐδὲν γἀρ, φησὶ, δύναται mat δεῦσαι, εἰ pi] λιμὸς, ἵνα xAv οὕτω παιδευόµενοι, ἐπὶ τὸν πάντων Κ.τίστην χωρήσωσι.--Καὶ pec! ὀλία 3». Ἐξηλθεν ὁ λόγος *! τοῦ προφήτου, καὶ εὐθὺς ὁ ἀ]ρ µετεθλήθη, ὁ οὐρανὸς χαλχοῦς ἐγένετο, οὐ τὴν φύ- σιν μεταθαλὼν, ἀλλὰ τΏν ἑνέργειαν χαλινώσας. Εὐθὺς τὰ στοιχεῖα μετεσχηματἰζετο. Ἐνέπεσεν ὁ λόγος τοῦ προφήτου χαθάπερ πυρετὸς λάθρος εἰς τὰς λαγόνας τῆς Ὑῆς, xai πάντα εὐθὺς ἐξηραίνετο, xat πάντα Ἱρημοῦτο, xal ἡφανίζετο. Ἀδε.ροί µου, ἑάν τις ἐν ὑμῖν π.λαγηθῇ ἀπὸ τῆς ὁδοῦ τῆς ἀ.ϊήθείας, καὶ ἐπιστρέψῃ τις αὐσὸ», quoniam qui converterit peccatorem ab errore vig sum, C. ytYocxéto ὅτι ὁ ἐπιστρέψας ἁμαρτωλὸν ἐκ aAd- salvabit animam. ejus a. morte, ei operiel multitudi- nem peccatorum. Et quomodo convertere oportet? Sicut οἱ in seminibus agricolarum, cuncta simul solo spargun- tur, sed non tunc requies, at multa requiritur adhuc sollicitudo. Nisi enim terra superinjecta, sata. ope- riantur, gallinis seminatum est οἱ frugivoris omni- bus alitibus. Similiter et in nobis, nisi convenicnti recogitatione, qui fuerunt seminata cooperimus. Diabolus enim rapit, et propria perire sinit negli- gentía, οἱ sol desiccat, et submergit pluvia, el suffocant spinz. Unde mon sufficit tantum cuncta j jam semina demisisse, sed multa adhuc adhibenda lest assiduitas. Fugande sunt volucres coeli, cvel- Γεια spinze, petrosis locis multa. superimponenda est terra, flagella queque pravenienda , avertenda, reparanda. Sed equidem in terra, cuncta ab agrico- lis pendent, jacet enim ista iners, passive tantum disposita; sed non ita certe in nostra spiritali terra. Non enim a magistris pendet, sed si non major, at certe. dimidia pars pendet a discipulis. Nostrum quidem ergo est spargere sementem, vestrum au- tem perficere consilia nostra. * C. ο. τί δαἰ. ^ C. C. αὐτὸ, 99 suxópevot Cod. 1c ὁδοῦ αὐτοῦ, σώσει ψυχὴν αὐτοῦ éx θανά.- του, καὶ καλύψει π.ἠθος ἁμαρτιῶγ. Καὶ πῶς χρῆ ἐπιστρέφειν; κΧαθάπερ ἐπὶ τῶν γεωργῶν τὰ σπέρµατα, κχαταθάλλεται μὲν ἅπαξ, οὐ μένει 05 διαπαντὸς, ἀλλὰ πολλῆς δεῖται τῆς xata- σχευῆς. Κἂν μὴ τὴν γην ἀναμοχλεύσαντες περιστεί- λυσ, τὰ καταθαλλόµενα, τοῖς ὄρνισιν ἔσπειραν xal τοῖς σπερµολόγοις ὀρνέοις πᾶσιν. Οὕτω xa ἡμεῖς, ἂν μὴ τῇ συνεχεῖ µνήμῃ τὰ χαταθληθέντα περιστεί- λωμεν 9** xal γὰρ ὁ διάθολος ἑξαρπάξει, καὶ fj ἃμε- τέρα ῥᾳθυμία ἀπόλλνσι, Καὶ ὁ ἥλιος ξηραίνει, xal ὑετὸς ἐπικλύξει, χα) ἄχανθαι πνἰγουσι. Ὥστε οὐχ ἀρχεῖ µόνον ἅπαξ χκαταθάλλοντα ἀπηλλάχθαι, ἁλιὸ πολλῆς δεῖται προσεδρείας, ἀποσοθοῦν τὰ πετεινὰ τοῦ οὐρανοῦ, τὰς ἀχάνθας ἑκχόπτοντα, τὰ πετρῴδη γῆς πληροῦντα πολλῆς * πᾶσαν λύμην χωλύοντα χαὶ ἀποτειχίφοντα 55 xal ἀναιροῦντα. Λλλ' ἐπὶ μὲν τῆς γῆς τὸ πᾶν τοῦ γεωργοῦ γίνεται ' ἄφνχος γὰρ ἐχείνη ὑπόχειται, πρὺς τὸ παθεῖν ἔτοιμος οὖσα µό- voy * ἐπὶ δὲ ταύτης τῆς γῆς τῆς πνευµματιχῆς οὖδα- pex. Οὐ τῶν διδασχάλων ἐστὶ τὸ πᾶν, ἀλλ εἰ μὴ τὸ πλέον, τὸ γοῦν ημισυ τῶν μαθητῶν. Ἡμῶν μὲν οὖν ἐστι χαταθάλλει) τὸν σπόρον, ὑμῶν δὲ ποιεῖν τὰ λεγόμενα. $9 C. C. em. "' C. C. "Ev τῇ τρίτῃ τῶν Ba- uet φησι. Kal εἶπεν Ἠλίου ὁ προςίτης Ex θΘε6Θ. v5; 1 αλαὰδ πρὸς ᾿Αχαάθ' Zt) Κύριος ὁ θεὺς τῶν ᾿"άμεων ὁ θεὺς Πηρονσαλὴμ ᾧ παμἑστιν ἐνώπιον αὐτοῦ εἰ ἔσται τὰ ἔτη ταῦτα δρόσος καὶ ὑστὶς ὅτι εἰ pij διὰ στόματος λόγου µου. ἀποπχίζεντα. 9 C. C. περιστείλωµεν' εἰς τὸν ἀέρα πάντα ἑῤῥίφαμεν. 5 C. C. 1053 FRAGMENTA IN EPISTOLAM 1 S. PETRI. 1054 IN PRIMAM S. PETRI EPISTOLAM. ΚΕΦΑΛΑΙΟΝ ΠΡΩΤΟΝ. 'O.llyov. ἄρτι, el δέον ἐστὶ, «Ἰυπηθέντας ἐν ποι- χίλοις πειρασμοῖς, Ίνα τὸ δοχ/µιον ὑμῶν τῆς πἰ- στεως πο.ὺ τιμιώιερον χρυσίου τοῦ áxoAAvpgé- νου, διὰ πυρὸς δὲ δοκιµαζοµένου, εὑρεθῇ slc Exawov καὶ δόξάΝ, καὶ τιμήν ἐν ἁποκα λύνει ]ησοῦ Χριστοῦ * ὃν οὐκ εἰδότες ἀγαπᾶτε. Οἱ δίχα:οι θλίθονται, ἵνα στεφανωθῶσιν ' οἱ ἆμαρ- πωλοὶ, ἵνα τῶν ἁμαρτιῶν δίκην ἑχτίσωσιν. Οὐ máv- τες δὲ ol ἁμαρτωλοὶ δίχην ἐνταῦθα τιννύουσιν, ἵνα μὴ τῇ ἀναστάσει οἱ πολλοὶ ἀπιστήσωσιν * οὗ πάντες οἱ δίκαιοι θλίθονται, ἵνα μὴ τὴν χαχ/αν ἑἐπαινστὴν εἶναι νοµίσῃς, xai µισήσης τὴν ἀρετήν. Εἰδότες ὅτι οὗ φθαρτοῖς, ἀργυρίφ 71 χρυσίφ, ἑλυτρώθητε ἐκ τῆς ματαίας ὑμῶν» ἀναστροφῆς πατροπαραδότου, à ÀJà τιµίῳ αἵματι ὡς ἁμνοῦ ἁμώμου καὶ ἁσσπί.ου Χριστοῦ, προε]γωσμένου μὲν πρὸ xaca6oAnc κόσμου, «αγερωθέγτος δὲ, ἐπ᾽ ἑσχάτου τῶν χρόνων δι ὑμᾶς τοὺς δι αὐτοῦ ἁπιστεύογτας εἰς Θεόν. Κτίσμα ἑἐσμὲν τοῦ θεοῦ, ἀλλὰ διὰ την ἁμαρτίαν γεγόναµεν τοῦ διαθόλου * εἶτα γεγονότας ἡμᾶς τοῦ διαθόλου, ἐξωνεῖται ὁ Σωτὴρ τῷ ἑαυτοῦ αἵματι, τουτ- έστι τὸ, Τιμής ἠγοράσθητε. ἨἩγοράσθημεν γὰρ τιµίῳ αἵματι 9*. Ὥσπερ γὰρ οἰκοδεσπότης σεμνὸς xa xaAb;, οἰχέτην μοχθηρὺν πολλὰ ἁμαρτήματα ἔχοντα, μὴ 5 χρίνας ἄξιον τῆς ἑαυτοῦ χαλῆς οἰχίας χαὶ τῆς ἑαυτοῦ διαίτης ἁ ποδοῖτό τινε, ἵνα αὐτὸν παι- δεύσῃ. Εἶτα ἐὰν ἵδῃ αὐτὸν χεχολασμένον ὑπὸ πο- νηρῷ δεσπότῃ xai λέγοντα, Πορεύομαι πρὸς τὸν δε- σπότην µου τὸν πρότερον, ὅτι καλῶς µοι ἣν τότε 1) νῦν * δίδωσιν αὐτῷ πάλιν τὴν τιμήν, καὶ ἐξαγορά- ζει αὐτὸν, ἵνα γένηται λαὺς περιούσιος. Οὕτως οὖὗν καὶ ἡμᾶς ἀναχτᾶται ὁ θεός. Καὶ πῶς ἔσμεν ** αὐτοῦ ἴδια xal οὐχ. ἴδια; ὡς μὲν δημιουργήματα, ἴδια, ὡς δὲ διὰ τὸ ἡμαρτηχέναι γενόµενα 57.""αλλοτρια,οὐχ ἴδια. μὴ νοµίσῃς ὅτι ἴδιος εἶ τοῦ Θεοῦ * ἐὰν ᾗς ἁμαρτωλός ' ὁ δ.άθολος γάρ σε κτᾶται * ἐχείνου εἶ χτῆμα. "Άνθρωπος τῆς ἁμαρτίας, υἱὸς τῆς &m- ωλείας, ἐχεῖνος ἁγοράζει σε, οὐ τιµίῳ αἵματι, ἀλλὰ ἀτίμῳ ' ἁμαρτίᾳ γὰρ ἁγοράζει ἁγοράζει πορνείφ’ ἀχάθαρτος γάρ ἐστιν. ᾿Αγοράζει φόνῳ ' µιαιφόνος γάρ ἐστιν: Αγθροποκτόνος γὰρ ἦν ἀπ' ἀρχῆς, »al év τῇ ἀ-ηθείᾳ οὐχ ἔστηλε, καὶ ταῦτα αὐτοῦ ἐστι τὰ νομίσματα. KE9A^. D. ᾽Απειθοῦσι δὲ, Alücv ὃν ἀπεδοκίμασαν οἱ olxo- ** ] (ουν, 22. * C, C. om. " C. C. p. τε, 5.60. C. μὲν. !5 Joan. viti, 44. CAPUT PRIMUM. Vgns. 6-8. Modicum nunc si oportet contristari in variis tentationibus, ut probatio fidei vestre multo pretiosior auro liquefacto, quod per iguem probatur, inveniatur in laudem, et gloriam, et honorem, in re- velationem Jesu Christi, quem cum mon. videritis d.ligitis. Premuntur justi ut coronentur, peccatores ut pec- catorum pcenas laant. Non omnes vero peccatores hic peenas exsolvunt, ne resurrectioni multi dene- gent fidem ; sicut et non omnes tribulantur justi, ne credas laudanda vitia, et virtutem oderis. Vrns. 18, 91. Scientes quod non corrtptibilibus D auro et argento redempti estis de vana vestra conver- salione paterna traditionis, sed pretioso sanguine quasi Agni immaculati etincontaminati Christi : preco- gnili quidem ante mundi constitutionem, manifesti autem in novissimis temporibus propler vos qui per ipsum fideles estis in Deum. Creatura sumus Dei, sed per peccatum diaboli facti sumus. Deinde cum jam essemus res diaboli, redemit nos Salvator sanguine suo. lloc est illud Pauli : Pretio redempti estis !*. Redempti sumus enim pretioso sanguine. Sicut enim venerandus paterfamilias et bonus, perversum famulum, multas halPentem imperfectiones et quem non di- gnum judicavit pulchre sux domus ct regiminis, alieno traderet qui doceret illum. Deinde sí videret C illum sub pravo domino castigatum et dicentem : Redeo ad domum meam priatinam, quia bene mihi tune erat magis quam nunc, rursum daret pretium et redimeret illum, ut fieret in populum peculiarem. Sic ergo nos redimit Deus. Sed quomodo sumus creatura Dei singularis et non singularis? Singulores sumus, quia quidem ab ipso creati; non singulares, quia, cum peccavimus, facti sumus alieni. Ne eredas te peculiarem esse Dei, cum sis peccator; diabolus cnim te obtinet, ipsius possessio es. lomo peccati, filius perditionis ipse mercatur té non pretioso sanguine, sed absque pretio : peccato etenim mer- catur. Mercatur libidine, impurus enim est; merca- tur czde, interfector enim est : Homicida namque erat. ille ab. initio, et in veritate non stetit !*. Et baec D sunt ipsius mores et leges. CAP. 1I. Vgns.. 7, 8. Non . credentibus autem : lapis quem $135 Scr, crat. γενόµενα sed. mut, rec. m. et scr. Υενό- νοι. 56 AU vers. 24. ToU ἁγίου Ἰωάννου τοῦ Xpvcoctó[tov. "Anacay vi) ἀνθρωπίνην εὐηαερίαν οὐδὲ χόρτῳ ἀλλ ἑτέρᾳ ὕλη εὐτελεστέρᾳ ὁ προφήτης παρέθαλεν, ἄνθος αὐτὴν ὀνομάσας πᾶσαν ὁμου, οὐδὲ và µέρος aon EO χεν οἵον πλοῦτον, T) toutghv, ἡ γένος, ἢ δυναστείας, ἢ τιμὰς, f τι τοιοῦτο, ἀλλὰ πάντα t &v ἀνθρώποις εἶναι δοχοῦντα λαμτρὰ, pid προσηχορίᾳ τῇ τῆς δόδης περι αθὼν οὕτως ἐπήγαγε τὴν εἰχόνά τοῦ χόρτου εἰπών: Πᾶσα δόξα ἀγθρώπου ὡς ἄνθος χόρτον. 1055 SUPPLEMENTUM AD S. J. CURYSOSTOMI OPERA. 4056 reprobacerunt edificautes, hic [aclus est. in caput A δομοῦντες, οὗτος Eyeriüm slc xegadiyv γωνίας, anguti, εἰ lapis offensionis et petra scandali. Hac verba ad Christum referuntur, siquidem et ipse in Evangeliis istam przfert prophetiam, dicens : Numquam legistis, Lapidem quem reprobaverunt edificantes, hic factus es in caput anguli 15 — Et paulo post. Lapidem quem reprobaverunt zdifi- cantes, Judaeos dixit, Scribas, Phariseos qui repu- lerunt eum dicentes : Quia Samaritanus es et demo- nium habes ' ; et adhuc : Hic non est 4 Deo, sed seducit turbas !*. CAP. Ill. Vrns. 10. Et labia ejus ne loquantur dolum. Dolus autem est et meudacium, οἱ fallacia, et ca- lumnia ei accusationes veritatem nou habentes. Quantum autem dilecta hac veritatis inimice, Satanz scilicet, mendacii patri : Mendaz enim est, sicut ait Salvator, et in veritate non stetit !*.. Reji- ciendz sunt a sanctis ipsius fallacia, magisque Dco adbxrendum, qui veritas est. Vans. 11. Declina a malo,et fac bonum. Non autem a nobis est nunquam omnino in monte accepisse aliquid malum, superveniunt enim tales sepissime cogitatioues : sed qui sapiens esL ab eis refugit, sub melioribus autem et multo majorem habentibus utilitatem lancem deprimere gaudet. Hoc mihi videtur esse : Declina a malo. CAP. IV. Yzns. 9. ilospitales invicem, sine murmuratione. Si, ut Christum, proximum recipis, non murmu- rabis neque erubesces ; multum autem extolleris in officio. Si vero non ut Christum recipis, reque ipsum recipies Christum dicentem : Qui vos recipit, me recipit **. Si non sic recipis, neque mercedem hbabe- bis. Viros transeuntes, viatorea, ut. credebat, ho- spitio recepit Abraham. Sed non omnia famulis suis commisit ; uxorem vero jussit farinam subigere, licet tamen domesticos haberet servos. Sed ipse cum uxore mercedem accipere cupiebat non hospi- talitatis tantum, sed et ministerii : sic hospitalitatem prebere debemus, omnia nos ipsi facientes, ut et sanctilicemur. CAP. V. Vkns. 2, 5. Pascite qui in vobis δεί gregem Dei, non ut dominantes in cleris. Dicit enim Christus : Qui voluerit inter vos. pri- qus esse, erit vester servus *' ; el : Qui ae humiliaverit exaltabitur **, Quid icis? Si humiliavero meipsum, tunc. exaltatus ero? Ita certe. Talis est enim po- tentia mca, contraria contrariis generans. Auxiliis et industria dives sum, ne timeas. Μος servit vo- luntati natura rerum, et non ego natura olligatus sum, ο Matth. xx), 42. !" Joan. vini, 48. !* Joan. vin, 49, 9 Joan. virt, 44 xx,17. *^ Mauhb. xxn, 12 χαὶ .Ίἶθος προσκχόμµατος xal πέτρα σκανδἀλου. Τοῦτο τὸ ῥητὸν εἰς τὸν Χριστὺν ἀναφέρεται * xat γὰρ αὐτὸς ἐν Εὐαγχελίοις ταύτην παράγει τὴν προ- φητείαν λέγων, Οὐδέποτε ἀἂνέγνωτε, «ίθον ὃν ἀπεδοχίμασαν οἱ οἱκοδομοῦντες, οὗτος ἐγενήθη εἰς xegaAiy γωνίας ; — Καὶ μετ ὀ λίγα *. Al8or ὃν ἀπεδοχ/μασαν οἱ οἱχοδομοῦντες' τοὺς Ἰουδαίους λέχει, τοὺς Γραμματεῖς, τοὺς Φαρισαίους, ὅτι ἁπ- εδοχίµαζον αὑτὸν λέγοντες, Ὅτι Σαμαρείτης el, καὶ δαιµόνιον ἔχεις ' χαὶ πάλιν, Οὗτος obx ἔστι' ἐκ τοῦ θεοῦ, dA1à zJavg τὸν ÓyAor. ΚΕΦΑΛ. I". Καὶ χεί.Ίη αὐτοῦ τοῦ μὴ AaAqcac δό.ΊοΥ. Δόλος δέ ἐστι τὸ φεῦδος, xal ἁπάτη χαὶ σννοφαν. τία, χαὶ διαθολαὶ τὸ ἀληθὲς οὐχ ἔχουσαι φίλα δὲ πως ταυτὶ τῷ 9 τῆς ἀληθείας ἐχθρῷ, τουτέστι τῷ Σατανᾷ, τῷ τοῦ φεύδους πατρί' Ψεύστης γάρ ἐστι, χαθά φησιν ὁ Σωτὴρ, καὶ ἐν τῇ ἀ.ηθείᾳ οὐχ ἔστηκε. Παραιτητέον δὲ τοῖς ἁγίοις τὰ ἐχείνου ἁρπα- Ynpata ** μᾶλλον τὰ coU, ὃς ἐστιν ἀλήθεια. Ἐκκ.1ιγάτω ἀπὸ xaxov, xal ποιησάτω áya0ór. Οὐ γὰρ ἐν ἡμῖν τὸ μηδ' ὅλως εἰς νοῦν δἐξασθαί τι τῶν τοιούτων * προσπίπτουσι γὰρ αὐτῷ τοιαῦταί πως ἔννοιαι πλειστάχις ἀλλ' εἴπερτις εἴη σοφὸς, ἆπο- φέρεται μὲν αὐτῶν, τοῖς δὲ ἀμείνος xal πολὺ λίαν ἔχουσι τὸ ἐπωφελὶς χαρίζετα: τὰς ῥοπάς ' τοῦτό ἐστιν, οἶμαι, τὸ, Εκκ.Ίινον ἀπὸ χαχοῦ. ΚΕΦΑΛ. A. C ᾖΦι]όξενος εἰς ἀλλήους, ἄνευ Torrve yuó». Ei ὡς τὸν Χριστὸν δέχῃ, μηδὲν γογγύσῃς pnók ἐπαισχυνθῆς, μᾶλλον δὲ xal σεμνύνου ἐπὶ τῷ πράγ- ματι ᾿ εἰ δὲ μὴ ὡς τὸν Χριστὸν δέχῃ, μηδὲ δέξῃ, "O δε- χόµενος ὑμᾶς, qn2t, ἐμὲ δέχεται. Ἐὰν μὴ οὕτως δέχῃ, οὐδὲ μισθὸν ἔχεις. ᾽Ανθρώπους παριόντας ὁδί- τας, ὡς ἑνόμιζεν, ὁ ᾿Αθραὰμ ὑπεδέχετο: xal ob πάντα τοῖς οἰχέταις ἑπέταττεν, ἀλλὰ xal τῇ γυναιχὶ τὰ ἄλευρα φύρειν ἑπέταττε, καίτοι ct ἔχων οἶχο- γενεῖς. "AAA! αὑτὸς ἐθούλετο τὸν μισθὸν ἔχειν μετὰ τῆς Ὑαμετῆς * οὐ τῆς δαπάνης µόνον, ἀλλὰ xal τῆς διαχονίας ' οὕτω δεῖ φιλοξενίαν ἐπιδείχνυσθαι, δι ἑαυτῶν πάντα πράττοντας, ἵνα ἡμεῖς ἁγιαζώμεθα. ΚΕΦΑΛ. Ε. Ποιμάγατε τὺ ἐν ὑμῖν ποἰμγιον τοῦ θεοῦ, unà ὡς χαταχυριεύογτες τῶν χ.1ήρω». Φποὶ γὰρ ὁ Χριστός. 'O θέλων ἐν ὑμῖν εἶναι πρῶ- τος ἔσται ὑμῖν *! διάκονος' ὃς γὰρ ταπειγώσει ἑαυτὸν οὗτος ὑψωθήσεται. Τί λέχεις; ἐὰν ταπει- νώσω ἐμαυτὸν "3, τότε ὑψηλὸς ἔσομαι; Nat, φησί» τοιαύτη γὰρ ἡ ép δύναμις διὰ τῶν ἑναντίων τὰ ἕναν- τία παρέχειν εὐπορός εἰμι καὶ εὐμήχανος' μὴ δεί- σῃς * τῷ ἐμῷ θελήµατι fj τῶν πραγμάτων ἀχολουθεῖ φύσις * οὐχ ἐγὼ τῇ φύσει ἔπομαι. . ** Mattb. x, 40. *! Ναι]. 5? C. C. om. ** C. C. ἁρπαγιμαῖα, "C. C, ἔστω ὑμῶν, — ** C. C. ἑαυτὸν. eT 1057 FRAGMENTA IN FPISTOLAM 1l S. PETRI. 1058 Ταπεινὤθητε οὗν ὑπὸ τὴν κραταιὰν χεῖρα τοῦ Α VEns. 6. Humiliamini ergo snb manu polenti Dei, 6600, ἵνα ὑμᾶς ὑγώσῃ ἐν καιρῷ. Q5y ἁπλῶς τὸ ὑψώσει, ἀλλ éxr κἀιρῷ προσέθηκε’ διδάσχων αὐτοὺς ἑχείνην ἀναμένειν τὴν ὄντως Ev τῷ μέλλοντι αἰῶνι Όψωσιν. Εἱρήνη ὑμῖν πᾶσι τοῖς ἐν Χριστῷφ. Ἁμήν. Ὅρα πῶς ὅταν τὰ πρακτέα ὑπαγορεύῃ, ἐπισημαί- vetat αὐτὰ τῇ εὐχῇ * χαθάπερ σήµαντρα τῶν ἆποτε- θέντων τιθεὶς τὴν εἰρήνην. " ΚΕΦΑΛΛΙΟΝ ΠΡΩΤΟΝ. Χάρις ὑμῖν xal εἰρήνη π.Ἰηθυγθείη ἐν ἐπιγγώ- σει τοῦ θεοῦ, xal Ἰησοῦ Χριστοῦ τοῦ Κυρίου ἡμῶν. Οὐδὲν γὰρ ταύτης ἴσον * διὰ τοῦτο εὐχόμεθα καὶ λέγοµμεν αἱτοῦντες τὸν ἄγγελον τῆς εἰρήνης ' xo πανταχοῦ εἰρήνην αἱτουμεν &v ταῖς ἐχχλησίαις, εἱρ]- νην iv ταῖς εὐχαῖς, ἓν ταῖς λιταῖς, ἐν ταῖς προσρή- σεσι. Καὶ ἁπαξαπλῶς χαὶ δὶς χαὶ τρὶς χαὶ πολλάχις αὐτὴν δίδωσιν ὁ ες Ἐκκλησίας προεστὼς, Εἱρήνη ὑμῖν. Διατί;, Ὅτι αὕτη μῆτηρ πάντων ἐστὶ τῶν ἀγαθῶν * αὕτη τῆς χαρᾶς f| ὑπόστασις. Διὰ τοῦτο χαὶ ὁ Χριστὸς εἰσιοῦσιν εἰς τὰς οἰχίας τοῖς ἁποστό- Àotg τοῦτο λέγειν προσέταξεν εὐθέως, χαθάπερ "» σύμόολον τῶν ἀγαθῶν ’ Εἰσερχόμενοι Υὰρ. qnoi, εἰς τὰς οἰχίας «Ἵέγετε ** Εἱρήνη ὑμῖν. Ταύτης γὰρ o0x οὔσης, πάντα περιττά * xal ὁ Χριστὸς τοῖς μαθηταϊῖς ἔλεγεν, Εἱρήνην τὴν ἐμὴν δίδωµι ὑμῖν. Abt» τῇ ἀγάπῃ προοδοποιεῖ. Καὶ αὐτὸ δὲ τοῦτο σπουδὴν «αἄᾶσαν παρεισ- εγέγκαντες, ἐπιχορηγήσατε ἐν τῇ πίστει ὑμῶν τὴν ἀρετὴν, ἐν δὲ τῇ ἀρετῇ tv 1γῶσιν, ἐν δὲ τῇ 17ώσει τὴν ἐγκράτειαν, ἐν δὲ τῇ ἑγκρατείᾳ τὴν ὑπομονὴν, ἐν δὲ τῇ ὑπομογῃ τὴν εὐσέδειαν, év δὲ τῇ εὐσεδείᾳ τὴν φιαδε.φίαν, ἓν δὲ τῇ giA- αδεΊφίᾳ ty ἁγάπην. Ταῦτα mola, Jj τὰ προειρηµένα; Αρετὴ, γνῶσις, ἑγχράτεια, ὑπομονὴ, εὐσέδεια, φιλαδελφία, ἀγάπη, ἅτινα ἡμῖν οὗ µόνον παρεῖναι δεῖ, ἁ)λὰ xal πλεονά- ut vos exaltet in tempore. Non simpliciter dicil : exaltabit, sed subdit : in tempore, docentes nos illam exspectare exaltationem veram in &eculo futuro. VERs. 14. Paz omnibus vobis qui in C hristo estis Amen. Videte quomodo cum facienda suggessit, illa ob- signat oratione, pacem imponens sigillum eorum qua exposuit. IN SECUNDAM S. PETRI EPISTOLAM. CAPUT PRIMUM. Vas. 2. Gratia vobis et pax adimpleatur in cogni- lione Dei et Jesu Christi Domini nostri. Nihil huie paci similis: propterea precamur et oramus angelum pacis invocantes, et ubique pacem petimus in eeclesiis, pacem in precibus, pacem in supplicationibus, in salutationibus. Et universaliter, el iterum, el tertio et szpe ipsam dat Ecclesise Prae- ses : Paz vobis. Ad quid? Quia bonorum omnium ipsa mater est ct letitia: fundamentum. Propter quod et apostolis in domum intrantibus, illam annuntiare primum przcepit Christus, sicut omnium prassagium bonorum. {1 quamcunque domum, ait, intraveritis, primum dicile : Paz huic domui **. Ea deficiente vana sunt omnia. Et Christus discipulis dixit : Pacem meam do vobis 3». Ipsa charitoti viam facit : Vgns, 5, 7. Ei hoc. ipsum curam omnem subinfe- rentes, minisirate in fide vestra virtutem, in virtute autem scientiam, in scientia autem. abstinentiam, in abstinentia autem. patientiam, in patientia. autem pielelem, in pielate aulem fraternitatis amorem, in amore fraternitatis autem charitatem. Quanta ista quz jam prolata sunt ! Virtus, scien- tía, abstinentia, patientia, pietas, fraterna dileetio, charitas, quae non solum inesse nobis, sed et abun- ζειν. El γὰρ ἡ παρουσία ὠφελεῖ, πολλῷ μᾶλλον ἡ p dare oportet. Si enim utilis est earum prazesentia, περιουσία. Tí; δὲ fj ἐξ αὐτῶν ὠφέλεια, ἢ τὸ παῤῥη- σίαν ἔχειν ἐν τῇ ἡμέρᾳ τοῦ Κυρίου ἡμῶν Ἰησοῦ Χριστοῦ ; Λέχει δὲ τὴν δευτέραν αὐτοῦ παρουσίαν * ὅτε ἔρχεται χρῖναι ζῶντας χαὶ νεχρούς. Μέγα δὲ καὶ ὑπερθάλλον ἀγαθὸν ἀληθῶς τὸ παῤῥησίαν ἔχειν ἐπὶ τοῦ θείου xal φοθεροῦ βήματος. *Q γὰρ μὴ πάρεστει ταῦτα, τυφ.Ίός ἐστι, µνω- πάζων. Ταῦτ᾽ οὖν ἀχούοντες, πάντοθεν ἑαυτοὺς τειχίζω- μεν 05 xal προσέχωμεν τοῖς λεγοµένοις, xal ἑαυτοὺς .9* Luc. x, 91. ** Joan. xiv, 27. multo magis et abundantia. Quz vero de illis est utilitas? Fiduciam generant in die Domini nostri Jesu Christi. Dico autem in secunda ipsius appari- tione, quando veniet judicare vivos et mortuos. Magnum autem et superexcellens certe bonum fldu- ciam liabere ante divinum tremendumque tribunal. VeRs. 9. Cui autem non. praesto sunt hcc, cecus est et manu Lentans. Hxc ergo audientes, omnino confortemur nos, et adhxreamus dictis, et nos ipsos a mundanis puri-, $* C. C. τι σύμδουλον. 36. ϐ.λέγεται,. C. C. τειχίζοµεν προσέχοµεν. 1059 SUPPLEMENTUM AD S. J. CIIRYSOSTOMI OPER.. 068 ficemus ; si enim ο fecerimus, ista autem ne- A ἐχχαθάρωμεν τῶν βιωτικῶν, Ἂν δὲ τὰ µεν ποιῶμεν», glexerimus, nihil erit nohis amplius, et si non istis, τὰ δὲ ἀμελῶμεν, οὐδὲν ἡμῖν ἔσται πλέον * ἂν γὰρ μὴ illis saltem perimus. Quid vero interest si non divi- οὕτως, ἀλλ᾽ ἑκείνως ἀπολλύμεθα. Τί γὰρ διαφἑρει ἂν tiis sed luxuria, non luxuriis sed ignavia corrum» μὴ διὰ πλούτου, ἀλλὰ διὰ ῥᾳθυμίας, ἂν μὴ διὰ ῥᾳθυ- pimur ? Siquidem el agricola quocunque modo pet- μίας, ἀλλ᾽ ἀνανδρείας διαφθαρῶμεν; ἐπεὶ καὶ 6 γεωρ- diderit sementem, zequaliter gemit. γὸς, ἄν τε οὕτως ἄν τε ἑχείνως ἀπολέσῃ τὸν σπόρον, ὁμοίως πενθεῖ. CAP. 1l. ΚΕΦΑΛ. P'. Vgn3. 6. Et civitates Sodomorum et Gomorrhao- Kal πὀ.τεις Σοδόµων xal Γομόῤῥας τεφρώσας rum in cinerem redigens, eversione damnavit, exem- καταστροφῃ χατέκρινεν, ὑπόδειγμα ue AAÓvtor plum eorum qui impie acturi sunt ponens. ἀσεθεῖν τεθεικώς. Visne discere cujusnam causa fuerit cur hc Βούλει τὴν αἰτίαν μαθεῖν 0v ἣν τότε ταῦτα ἐγέ- tunc facta sint ? Propter peccatum turpe quidem el νετο; ἓν ἦν ἁμάρτημα μὲν χαλεπὺν καὶ ἑπάρατον exsecrandum., In pueros effrenata coneupiebantlibi- πλὴν ἀλλ᾽ ἓν παιαὶν ἐπεμένοντο οἱ τότε’ xax διὰ τοῦτο dine liomines hi antiqui, οἱ propter hoc talem dede- p ταύτην ἔδοσαν τὴν δίκην. runt poenam. Vas. 16. Correptionem habuit sug vesanie. Sub- ἜΕ.εγξιν δὲ ἔσχεν ἰδίας zaparoulac^ ὑποξύ- *ugale mutum animal hominis voce loquens, prohi- — Tuo ἄφωνον, ἐν ἀνθρώπου porq φθεγξάμεγογ, buit prophete insipientiam. ἑχώ.υσε τὴν τοῦ προφήτου aapagporí(ar. Si in asinum operata est Dei gratia, et in vanum Εἱ εἰς ὄνον ἐνήργησε *" xai εἰς µάτην ** fj τοῦ propter directionem et Israelitarum utilitatem, evi- Θεοῦ χάρις, δι’ οἰχονομίαν xal ctv τῶν Ἱσραηλιτῶν dentissime eL in nobis operari poposcet, et hoc qui- ὠφέλειαν, εὔδηλον ὅτι 5 εἰς ἡμᾶς παραιτήσεται dem sustinebit propter nos. bvepyeiv, ἁλλ᾽ ἀνέξεται xal τοῦτο δι’ ἡμᾶς 7». IN PRIMAM S. JOANNIS EPISTOLAM, CAP. Iii. . ΚΕΦΑΛ. [. γεια. 8. Qui facit peccatum ex diabolo est, quo- 0 zow τὴ» ἁμαρτίαν ἐκ τοῦ διαδὀ.Ίου &c'tly- niam ab initio diabolus peccat. ln hoc apparuit ὅτι ἀπ ἀρχῆς ὁ διάδοἌΊος ἁμαρτάνει : elc τοῦτο Filius Dei, ut dissolvat opera diaboli. ἐφαγερώθη ὁ Ylóc τοῦ θεοῦ, ἵνα Jvcq τὰ ἔργα τοῦ διαθό Λου. Ex quo primus omnium in malum conversus dia- ἍἘπείπερ πρὺ πάντων τραπεὶς ὁ διάθολος kv. τῷ bolus, in peccatum factus est, ipsius opus facit ἁμαρτάνειν γέγονεν, ἐξ αὐτοῦ χρηµατίζει πᾶς ὁ omnis qui peccanter agit. [Incipit enim ipse diabo- ἁμαρτητιχῶς ἐνεργῶν. Προάρχεται γὰρ ἓν τῷ ἅμαρ- lus in peceantem per malarum cogitationum abun- τάνοντι δι ὑπερθολὴν πονηρῶν λογισμῶν, ὡς ἐπὶ dantiam, sicut et in Juda. Dicet autem quis quod — «ou Ἰούδα. 'AXA' ἐρεῖ τις ὅτι γίνεται ὁ διάδολος àv nascitur in peccantibus diabolus, cum ille qui pec- — «ot; ἁμαρτάνουσι τῶν πρὸ αὐτοῦ ἡμαρτηχότων iv cavit dedit ei locum. Sed ad hzc verba : dare loeum — «ip διδόναι αὐτῷ τόπον. Πρὸς ὃ λεχτέον ταυτὸν εἶναι diabolo 35, intelligendum est facere iniquitatem, εἰ — «à ποιεῖν τὴν ἁμαρτίαν τῷ ἁμαρτόνειν, ἓν τῷ διδό- non peccasse. Dat enim illi locum qui, passionibus ναι τόπον τῷ διαθὀλφ. Δίδωσι γὰρ αὐτῷ τόπον ἐπι- compulsus ad illum recipiendum, peccatum per aC- θυµίᾳ ὑπαχθεὶς μετὰ τὸ δέξασθαι αὐτόν * πρακτικῶς tus suos consummat., Unde bene dicitur qui facit, et ἐπιτελῶν τὴν ἁμαρτίαν. Τοῦτο γὰρ σηµαίνει το non qui fecit. Qui enim poenitentia tenetur non jam Ἅποιεῖν αὐτήν: εὖ δὲ xal τὸ εἰπεῖν, ποιῶν, ἀλλ' οὐ, esl ex diabolo, sed solum qui adhuc operatur pecca- ποιῄσας ' τοῦ µετανοῄσαντος οὐχέτι ὄντος Ex to) tum, Et sic adhuc ergo peccati servus est qui facit διαδόλου, ἀλλὰ µόνου τοῦ ἑνεργοῦντος αὐτὴν ἔτι. et non qui fecit illud, hoc modo dicente Scriptura : . Οὕτω γὰρ καὶ τῆς ἁμαρτίας δοῦλός ἐστιν Ó ποιῶν, Qui facit peccatum servus est peccati **. ἀλλ᾽ οὐχ ὁ ποιῄσας αὑτήν. Πῶς yàp, Ὁ ποιῶν τὴν ἁμαρτίαν, φησὶ, δοῦ.Ίος αὐτῆς ἐστι; VERS. 17. Qui habuerit substantiam hujus mundi, ς 0' ἂν ἔχῃ τὸν βίον τοῦ κόσμου, καὶ 0sopti el viderit fratrem suum necessitatem habere, et εἶαι- τόν ἁἀδελφὸν αὐτοῦ χρείαν ἔχοντα, καὶ κλείσῃ serit viscera sua ab eo, quomodo charitas Dei manet cà σπ.]άγχνα αὑτοῦ, πῶς ἡ ἀγάπη τοῦ Θεοῦ in eo? μένει ὃν αὐτῷ; 1” Ephes. iv, 27. 36 Joan. 1, 54. - C. C. ποιοῦμεν... &peloopcv. *' C. C. ἐνενήργησει ** C. C. μάντιν. '* C. C. ὅτι οὐδὲ. 7* C. C. . e. . 1004 ἐν όητον τίς àv fi;, cl ab ἐκεῖνος ' τί οὐκ ἂν Ἰθέλη- σας πάντας σοι ποιδῖν ; Τεχγία, μὴ ἁγαπῶμεν .1ό])ῳ μηδὲ yAocc, d AA" ἔργῳ xal ἀ.]ηθείῃ. | (1) 0$ γὰρ ἀρχεῖ προστήναι, ἀλλὰ μετὰ δαγιλείας χαὶ γνώμης ἀλύπου τοῦτο δεῖ ποιεῖν * μᾶλλον δὲ οὐ μετὰ ἁλύπου µόνον, ἀλλά μετὰ φαιδρᾶς χαὶ χαιρού- "n qvis ΚΕΦΛΛ. A'. '0 40 d ya to, οὐκ ἔγνω τὸν 850v, ὅτι ὁ θεὸς ἁγάπη ἐστί. Αγάπην ποίαν φησί; Thv εἱλικρινῆ, οὐ τὴν µέχρι ῥημάτων, ἀλλὰ τὴν &x5 διαθέσεως χαὶ γνώμης, xal τοῦ συναλγεῖν ix καθαρᾶς καρδίας. Ἔστι γὰρ ἀγάπη xal fj τῶν πονηρῶν ᾿ ofov λῃσταὶ λῃηστὰς φι- λοῦσι, xai ἀνδροφόνοι ἀνδροφόνους. 'AXÀ' οὖκ ἔστι τοῦτο ἀπὸ συνειδήσεως ἀγαθῆς, ἀλλ ἀπὺ χακῖς. ORATIONES PRO ODSESSIS. "ὐταν ἴδτς πένττα, pf raps6o3pmc, ἀλλ) εὐθέως Β 1€63 Cuin videris pauperem, nc transeas, sed statim recogita quid desiderares si tu iste. pauper esses. Quid non velles tibi ab omnibus fieri? VEns. 18. F'ilioli, non diligamus verbo neque lin- gua, sed opere εἰ veritate. Non etiam sufficit operam prebuisse, sed cum liberalitate et non maesta benevolentia, sed ct adhuc non moesta modo, hilari vero et !xeta mente, CAP. ΙΥ. Vgns. 8. Qui non diligit, non novit Deum, quo- niam Deus charitas est. Et qualem dicit dilectionem ?* Qux sincera est, et non qua terminatur verbis. Ea certe qux a mente p εἰ voluntate procedit el puro corde compaiitur. Est enim.et dilectio improborum : sic fures diligunt fures, et homicidas homicida. Sed non est dilectio liec a conscientia bona, sed mala. (1) Catena Crameriana his przmittit: Τοῦ Χρυσοστόμου. Ῥητὰ προχείµενα ὁ προϊστάμενο; ἐν σπουδῇ, SUPPLEMENTUM AD LITURGIAM S. CHRYSOSTOMI. Goan, Rituale Grecorum, edit. Paris. 1647, p. 783.) Κὑχὴ τοῦ Χρυσοστόμου πρὸς τοὺς πάσχοντας ὑπὸ δαιμόνων, καὶ ἑκάστην ἀσθέγειαν. Tou Κυρίου ξεηθῶμεν. Ὁ θεὺς ὁ αἰώνιος, ὁ λυτ,ωσάμενος τὸ] γένος τῶν ἀνθρώπων ἐκ τῆς αἰχμαλωσίας τοῦ διαβόλου , ῥῦσαι Chrysostomi oratio (2) in obsessos demonibus et quamlibet infirmitatem. Dominum precemur. Deus «terne, qui genus liominum e diaboli capti- vitate liberasti, ab omni spirituum immundorum tbv δοῦλόν σου τόνδε ἀπὸ πάσης ἑνεργείας πνευ-- C operatione servum tuum eripe : malignis et immun- µάτων ἀχαθάρτων , ἐπίταξον τοῖς πονηροῖς xal àxa- θάρτοις πνεύμασί τε xai δαίμοσιν, ἀποστηναι τῆς Φυχῖς xal τοῦ σώματος τοῦ δούλου σου τοῦδε, xal ph ἐμμένειν μηδὲ ἐγχρύπτεσθαι bv αὐτῷ. Φυγα- δευθείησαν ἓν τῷ ὀνόματί σου τῷ ἁγίῳ, καὶ τοῦ μονογενοῦς σου Υἱοῦ, xal τοῦ ζωοποιοῦ σου Πνεύ- Ὅ-µατος ἀπὸ τοῦ πλάσματος τῶν χειρῶν σου. Ἵνα καθαρισθεὶς ἀπὸ πάσης ἑπηρείας διαθολικῆς, ὁσίως, xai διχαίως, xai εὐσεθῶς Chor, ἀξιούμενος τῶν ἀχράντων μυστηρίων «o0 μονογενοῦς σου Υἱοῦ καὶ dis spiritibus et daemonibus ut ab anima et corpore servi lui secedant, neque in eo ahscondantur, im- pera. In nomine sancto tuo, et unigeniti Filii tui, et vivifici tui Spiritus, ab opere manuum tuarum effu- gentur; ut ab omni diabolica infestatione liber, sancte, εἰ juste, et pie vivat, dignus habitus illi batis mysteriis unigeniti Filii tui et Dei nostri, cura quo benedictus es et laudatus cum sanctissimo, et bono, et vivifico tuo Spiritu, nunc et semper, et iu s:cula seculorum. Ámen θεοῦ ἡμῶν, μεθ) οὗ εὐλογητὸς εἶ καὶ δεδοξασµένος σὺν τῷ παναγίῳ, καὶ ἀγαθῷ, xol ζωοποιῷ σου Πνεύματι, νῦν καὶ ἀεὶ, xai εἰς τοὺς αἰῶνας τῶν αἰώνων. Αμήν. Εὐχὴ ἑτέρα τοῦ αὐτοῦ. Tou Κυρίου δεηθῶμεν. Ὁ κᾶσιν ἀκαθάρτοις πνεύμασιν ἐπιτιμῆσας, xal δυνάµει ῥήματος ἐχδιώξας τὴν λεγεῶνα, ἔπιφανή” θητι xal νῦν διὰ τοῦ μονογενοῦς σου Υἱοῦ, ἐπὶ τὸ πλάσμα ὃ xa εἰχόνα σου, ἑποίησας, xat ἐξελοῦ αὐτὸ καταδυναστευόµενον ὑπὸ τοῦ ἀντιχειμένου ' ἵνα ἐλεηθὲν καὶ καθαρισθὲν ἑνταγῇ τῇ ἁγίᾳ σου ποί- gm, καὶ φυλαχθῆ vab; ἕμγυχος τοῦ ἁγίου Πνεύ- µατος καὶ τῶν θείων xal ἀχράντων ἁγιασμάτῳν, χάριτι καὶ οἰκτιρμοῖς xal φιλανθρωπία τού μονογε- νοῦς σου Υἱοῦ, μεθ) οὗ εὐλογητὸς el, σὺν τῷ παν- (2) Reperitur in duobus Barberinis codicibus εἰ Cryptoferratensi sub. hoc titulo : Εὐχὴ ἐπὶ χειµαζο- µένων ὑπὸ πνευμάτων ἀκαθάρτων. PaTROL. απ. LXIV. Alia ejusdem oratio (35). D Dominum precemur. Qui omnes spiritus immundos increpas, et verbi virlute legionem expulisti, manifestare nunc per unigenitum Filium tuum super creaturam ad imagi- nem tuam effictam, illamque 3 dxmone oppressam libera : ut misericordia a te accepta sancto tuo ovili expurgata aggregetur, et sancti Spiritus et divinorum illibatorumque sacramentorum tem- plum vivum fiat, gratia οἱ miserationibus et hu- "manitate unigeniti Filii tui : cum quo benedictus 68, cum sanclissimo οἱ bono et vivifico tuo Spiritu, (3) Hanc orationem habet idem Cryptoferra- tense ms. 36 4665 SUPPLEMENTUM AD S. J. CHRYSOSTOMI OPERA. 1004 nunc et semper, el in szecula seculorum. Amen. A αγίῳ, καὶ ἀγαθῷ, καὶ ζωοποιῷ cou Tlvysüpatt* vov Alia ejusdem oratio (4). Dominuran precemur. Invocamnus te, Domine Deus omnipotens, excelse, mali cuncti expers, pacifice Rex; invocamus te, Conditor celi et terr, ex te namque oritur a et ω, principium el. (inis, qui dedisti hominibus υἱ ipsis quadrupedia eL ratione carentia auimalia, quia sic jussisti, Domine, obedirent : manum tuam for- tem, et brachium tuum excelsum et sanctum ex- tende, οἱ hauc. creaturam tuam visu tuo respice, Da ili angelum pacificum, angelum fortem, cor- poris et animz custodem, qui increpet εἰ abigat 4b ea omne malignum et impurum daemonium. Quia tu solus excelsus οἱ o.nnipotens es, benedi- etas in secula saeculorum. Amen. Alia ejusdem oratio (5). Dominum preceinur. Divinam, sanctam, magnam, tremendam et non tolerandam nominis Dei appellationem el invoca- tionem aggredimur οἱ perficimus, tui expellendi εἰ increpandi gratia, apostata ; tui disperdendi ergo, diabole, Deus sanctius, principii expers, timendus, natura invisibilis, potestate inexcogitatus, Deitate incomprehensus, Rex glorie et omnipotens Domi- nus, ipse te increpet, diabole, qui e nihilo ad esse xaX ἀεὶ, xal εἰς τοὺς αἰῶνας τῶν αἰώνων. 'Apfv. Εὐχὴ ἑτέρα τοῦ αὐτοῦ. To) Κυρίου δεηθῶμεν. Ἐπικαλούμεθά σε, Δέσποτα Ob παντοκράτορ, Όψιστε, ἀπείρατε, εἰρηνιχὲ βασιλεῦ, ἐπιχαλούμείά σε τὺν ποιῄσαντα τὸν οὐρανὸν καὶ τὴν γην. Ἐκ σοῦ γὰρ ἀνεφύη, χαὶ τὸ A καὶ «b D, fj ἀρχὴ xai τὸ τέλος, δοὺς τοῖς ἀνθρώποις ὑπακούεν τετρᾷ- . ποδα xal ἄλογα ζῶα ὅτι σὺ ὑπέταξας αὐτὰ, Κύριε. Ἔχκτεινον τὴν χεῖρά σου τὴν xpatatàv, xa τὸν βραχἰονἁ σου τὸν ὑψηλὸν xa τὸν ἅγιον, χαὶ ἔπισχο- πῶν ἐπισχόπησον τὸ πλάσμα σου τοῦτο. Κατάπεμ- φον αὑτῷ ἄγγελον εἰρηνικὸν, ἄγγελον κραταιὸν. ψυχΏς xai σώματος φύλαχα, ὃς ἐπιτιμίσει xal D ἁπελάσει àm' αὐτοῦ πᾶν πονηρὺν xai ἀκάθαρτον δαιµόνιον. Ὅτι σὺ Κύριος μόνος ὄψιστος , παντο- κράτωρ, εὐλογητὸς, εἰς τοὺς αἰῶνας τῶν αἰώνων. Αμήν. . . Εὐχὴῆ ἑτέρα τοῦ abcov. Τοῦ Κυρίου δεηθῶμεν. Τὴν θείαν τε χαὶ τὴν ἁγίαν χαὶ μεγάλην, xal φρι- κτὴν, xai ἄστεχτον ὀνομασίαν xal ἐπίκλησιν ποιοῦ- μεν πρὸς τὴν σὴν ἐξέλασιν, ἁποστάτα, ὡσαύτως xal ἐπιτίμησιν εἰς τὴν σὴν ἐξολόθρευσιν, διάδολε. Ὅ θεὸς ὁ ἅγιος, ὁ ἄναρχος, ὁ φοθερὸς, ὁ ἁόρατος τῇ οὐσίᾳ, ὁ ἀνείκαστος τῇ δυνάμει, καὶ ἀχατάληπτος τῇ θεότητι, ὁ βασιλεὺς τῆς δόξης, xal παντοκράτωρ Δεσπότης, ἐπιτιμήσει σου, διάδολε, ὁ Ex τοῦ μὴ ὄντος cuncta verbo congrue composuit , qui super pennas ᾗ εἰς τὸ εἶναι τὰ πάντα εὐπραγῶς λόγῳ συστησάµε- ventorum ambulat. Increpat te, diabole, qui maris aquam advocat, et eam super universe terrz faciem effundit. Domiuus virtutum nomen illi. lucrepat te Dominus, diabole, is cui innumeri c«elestes ordines ignei in circuitu ministrant, qui ab angelicarum turbarum copia eL ab archangelis cum tremore ce- lebratur, colitur et adoratur. Iucrepat te Dominus, diabole, qui et a virtutibus circa se astantibus hono- ratur, et a tremendis oculorum copia illustribus Clie- Yubim, et sex alarum remigio dotatis Seraphim, duabus quidem facies suas propter incomprehen- sum et imperscrutatum Deitatis splendorem velan- libus, et duabus alis pedes suos, ne ineffabili gloria et inexcogilata majestate consumantur, operienti- vog, ὁ περιπατῶν ἐπὶ πτερύγων ἀνέμων. Ἐπιτιμᾷ σοι, διάθολε, ὁ προσχαλούµενος τὸ ὕδωρ τῆς θαλάσ- σης χαὶ ἐχχέων αὐτὸ ἐπὶ πρόσωπον πάσης τῆς γῆς, Κύριος τῶν δυνάµεων ὄνομα αὐτοῦ. Ἐπιτιμᾷ σοι Κύριος, διάδολε, ὁ ὑπὸ τῶν ἀναριθμήτων οὑρανίων ταγμάτων πυρίνων φόθῳ λειτουργούμενος xat ὑμνού- µενος, xai ἀπὸ πλῆθους χορῶν ἀγγελιχῶν xol ἀρχαγγελικῶν τρόµμῳ προσχυνούµενος, xai δοξαζό- µενος. Ἐπιτιμᾷ σοι Κύριος, διάθολε, ὁ τιμώμενος ὑπὸ τῶν κύχλωθεν παρεστωσῶν δυνάµεων, xal φριχωδεστάτων ἑξαπτερύγων καὶ πολυομµάτων Χερουθὶμ xal Σεραφὶμ, τῶν τὰ πρόσωπα ἑαυτῶν ταῖς δνσὶ πτἐρυξι σκεπόντων διὰ τὴν ἀθεώρητον αὑτοῦ xaX ἀνεξιχνίαστον Θεότητα, xal ταῖς δυοὶ pus, et duabus alis volantibus crelumque suis voci- D πτέρυξι τοὺς ἑαυτῶν πόδας χαλυπτόντων, εἰς τὸ μὴ bus replentibus : Sanctus, Sanctus, Sanctus, Doni- nus Sabaoth : plenum est colum εἰ ierra gloria ejus. lncrepat te Dominus, diabole, qui e sinu pa- terno, e celo Deus Verbum descendens, et per ve- nerandam, inexplicatam et illibatam ex sancta Vir- gine incarnationem, ut. mundum ineffabiliter sal- varet, et te suprema sua virtute de ccelo deje- ctum, perditumque omnibus demonstraret, apparuit. Increpat te. Dominus , diabole, qui mari dixit! : 1 Marc. iv, 99. αι Deest in omnibus exemplaribus h:ec oratio. Legitur cum ea quz incipit, 'O 6:5; ὁ αἰώνιος, in uno e Darberinis codicibus : iu quo sicut et in χαταχκαυθῆναι Ex τῆς ἀῤῥήτου δόξης xal ἀχατανοῇ- του µεγαλειότητος αὐτοῦ xaX ταῖς δυσὶ πτέρυξι πετο- µένων xal τὸν οὐρανὸν πληρούντων ix τῆς βοῖς αὐτῶν , τὸ, Ἅγιος, Αγιος, Αγιος Κύριος Σαθαὼθ, π.Ίήρης ὁ οὐρανὸς καὶ ἡ γῆ τῆς δόξης αὐτοῦ. Ἐπι- τιμᾷ σοι Κύριος, διάδολε, ὁ Ex τοῦ κόλπου «oU πατρικοῦ καταθὰς ἐξ οὐρανοῦ θεὸς Λόγος, χαὶ διὰ τῆς ἐχ Παρθένου ἁγίας προσχυνητῆς, ἀφράστου xat ἀχμἆντου σαρχώσεως ἀνεχλαλήτως φανεὶς àv τῷ editis Chrysostomo his verbis attribuitur : ἎΆφ- ορισμὸς τοῦ ἁγίου Ἰωάννου τοῦ Χρυσοτόμου εἰς πνεν- µατιζημένους ὑπὸ πνευμάτων ἀχαθάρτων. 10605 ORATIONES PRO OBSESSIS. 1068 χόσμῳ τοῦ οῶσα, αὐτὸν, xal τῇ αὐθεντιχῆ αὐτοῦ A Tace, obmutesce , et ejus jussu confestim quic- δυνάμει ῥίφας σε οὐρανόθεν, xai ἀπόλυτον παντὶ δείξας. Ἐπιτιμᾷ σοι Κύριος, διάδολε, ὁ εἰπὼν τῇ θαλάσσῃ ' Σιώπα, πεφίµωσο ' χαὶ τῷ χελεύσματι εὐθέως ἑχόπατσεν. Ἐπιτιμᾷ σοι Κύριος, διάθολε, ὁ τῷ ἀχράντῳ πτυἐλῳ πηλὸν ποιῄῆσας, xaX τὸ ἑλλεῖπον µέλος τῷ ἐκ γενετῆς τυφλῷ διαπλάσας, xal τὸ φῶς χαρισάµενος. Ἐπιτιμᾷ σοι Κύριος, διάθολε, ὁ τὴν θυγατέρα τοῦ ἀρχισυναγώγου λόγῳ ζωοποιῆσας, xal τῆς χήρας τὸν υἱὸν ἓχ στόµατος τοῦ θανάτου ἆφαρ- πάσας καὶ τῇ ἰδίᾳ μητρὶ ὁλόχληρον, χαὶ Ovi], αὐτὸν χαρισάμενος. Ἐπιτιμᾷ σοι Κύριος, διάθολε, ὁ τὸν Λάζαρον £x νεχρῶν τετραῄµερον ἄσηπτον ὡς μὴ θανόντσ, καὶ ἄσπιλον, εἰς ἔχπληξιν τῶν πολλῶν παραστῆσας. Ἐπιτιμᾷ σοι Κύριος, διάθολε, ὁ διά τοῦ ῥαπίσματος την χατάραν κχαταργήσας, xal διὰ τῆς λόγχης τῆς ἀχράντου πλευρᾶς αὐτοῦ τὴν τὸν παράδεισον φυλάττουσαν «φλογίνην ῥομφαίαν &va- ' στείλας. Ἐπιτιμᾷ σοι Κύριος, διάθολε, 6 διὰ τοῦ ἐἑμπτύσματος τοῦ τιµίου αὐτοῦ χαραχτῆρος πᾶν δάχρυον ἐχ παντὺὸς προσώπου ἑἐχμάξας. Ἐπιτιμᾷ σοι Κύριος, διάδολε, ὁ πήξας τὸν σταυρὸν elo στήρι- μα ἓν xai σωτηρίαν χόσµου, εἰς πτῶσιν δὲ chv καὶ πάντων τῶν ὑπὸ σὲ ὀγγέλων. Ἐπιτιμᾶ σοι Κύριος, διάδολε, ὁ δοὺς φωνὴν ἐν τῷ σταυρῷ αὐτοῦ, χαὶ τὸ χαταπέτασµα του ναοῦ ἑσχίσθη, χαὶ αἱ πἐτραι διεῤῥάγησαν, καὶ τὰ μνημεῖα Ἰδεῴχθησαν, xat οἱ ἀπ αἰῶνος θανόντες ἀνέστησαν. Ἐπιτιμᾷ σοι Ko- ριος, διάθολε, ὁ θανάτῳ θάνατον θανατώσας, xal ξωὴν τῇ ἐγέρσει αὐτοῦ τοῖς ἀνθρώποις χαρισάµενος. Ἐπιτιμήσαι σοι Κύριος, διάθολε, ὁ χαταθὰς εἰς τὸν ὅδην, xai τὰ μνημεῖα αὐτοῦ ἑχτινάξας, xat παντας τοὺς ἓν αὐτῷ χατεχοµένους δεσµίους ἐλενθερώσας, χαὶ πρὸς ἑαυτὸν ἀναχαλεσάμενος ὃν οἱ πυλωροὶ ἰδόντες, ἔφριςαν, xat ἀγωνίᾳ τοῦ ἅδου χρυθέντες ἐξέλιπον. Ἐπιτιμήσαι σοι Κύριος, διάδολε, 6 ix νεχρῶν ἀναστὰς Χριστὸς ὁ θεὸς ἡμῶν καὶ πᾶσι τὴν ἀνάστασιν αὐτοῦ χαρισάµενος. ᾿Ἐπιτεμῄσαι σοι Κύ- ριος, διάδολε, ὁ εἰς οὐρανοὺς ἐν δόξηῃ ἀναληφθεὶς πρὸς τὸν Πατέρα αὐτοῦ, xai ἐχ δεξιῶν τῆς µεγαλω- σύνης ἐπὶ θρόνου δόξης καθήµενος. Ἐπιτιμήσαι σοι Κύριος, διάθολε, ὁ πάλιν Epyópevo; μετὰ δόξης ἐπὶ τῶν νεφελῶν τοῦ οὐρανοῦ, μετὰ τῶν ἁγίων ἀγγέ- λων αὐτοῦ, xplvat ζῶντας xal νεχρούς. Ἐπιτιμήσαι vit. Ππετοραί te Dominus, diabole, qui illibato luto e sputo confecto, deficiens a nativitate membrum exco restituit, lumenque videre donavit. lucre- pat te Dominus, diabole, qui verbo suo archisyn- agogi filiam vivam fecit, et viduzx fllium mortis fau- cibus ereptum, propriz: matri incolumem salvum- que restituit. Increpat te Dominus, οποίο, qui quatriduanum e mortuis Lazarum incorruptum, velut non mortuum, et intabidum ad omnium Sluporem excitavit. Increpat te Dominus, diabole, qui per suscept:m a se alapam, maledictionem nostram irritam fecit ; et per illibati lateris sui vulnus flammeum gladium paradisi aditum obseran- tem exstinxit. Increpat te Dominus, diabole, qui per B divinam vultus sui formam sputis faedatam , la. crymam oimnem ab omnium vultu abstersit. ]u- crepat te Dominus, diabole, qui crucem in unicuin munimen et mundi salutem, in ruinam vero tuam et omnium tibi subditorum angelorum defixit. In- crepat te Dominus, diabole, quo in cruce voce:u elferente, velum templi scissum est, petre confra- cte, monumenta quoque aperta sunt, et mortui a s:eculo exsurrexerunt. Increpat te Dominus, diabole, qui morle moriem necavit, et resurrectione sta vitam hominibus largitus est. Increpet te Dominus, diabole, qui, concussis monumentis, in infernum dc - scendens, omnes iu eo captivosad se tractos revocavit, quo viso, Janitores inferni turbati sunt, οἱ in imas C tenebras detrusi, prz» trepidatione stationem suam dereliquerunt. [Increpet te Dominus, diabole, a morte resurgeus Christus Deus noster, cunctis resurrectionis privilegium largitus. Increpet te Dominus, diabole, qui ad Patrem cum gloria in celos ascendit, et in dextera inajestatis in trono glorix€ sedet, lucrepet te Dominus, diabole, rursus cum gloria in nubibus celi, cum sanctis angelis suis vivos et mortuos ju- dicaturus. Increpet te Dominus, diàbole; qui inex- stinguibilem ignem, οἱ insopitum vermenm, et tenc- bras exteriores, in zeternam damnationeni tibi prze- paravit. Increpet te Dominus, diobole, a cujus vir. tutis facie cuncta tremunt. el expavescunt, quia intolerandus est adversum te comininationum ejus furor. Ipse Dominus te increpat, diabole, per trc- σοι Κύριος, διάθολε, ὁ τὸ πῦρ τὸ ἄσθεστον, xal σχώ- [ mendum nomen suum : freme, treme, expavesce, ληχα τὸν ἀχοίμητον, xaX σχότος τὸ ἑξώτερον ἑτοιμά- σας σοι εἰς αἰώνιον Χόλασιν. Ἐπιτιμήσαι σοι Κύρ.ος, διάθολε, ὃν πάντα φρίἰσσει χαὶ τρέμει ἀπὺ προσώπου δυνάµεως αὐτοῦ , ὅτι ἄστεχτος ἡ ὀργὴ τῆς ἐπὶ σὲ ἀπειλης αὐτοῦ. Αὐτὸς ἐπιτιμᾷ σοι Κύριος, διάδολε, διὰ τοῦ. φοθεροῦ αὐτοῦ ὀνόματος ' φρίξον, τρόµαξον, φοθήθητι, ἀναχώρησον, ἐξολοθρεύθητι, φυγαδεύθητι ὁ πεσὼν οὐρανόθεν, xal σὺν σοὶ πάντα τὰ πονηρὰ πνεύματα, πᾶν πνεῦμα πονηρὸν, πνεῦμα ἀσελγείας, πνεὺμα πονηρίας, πνεῦμα νυχτερινὸν xaX ἡμερινὸν, μεσημθρινὀν τε xal ἑσπερινόν ' πνεῦμα μεσονυχτιχὸν, πνεῦμα φαν -αστικὸν, πνεῦμα συναντικὸν, εἴτα χερσαῖον, εἴτε ἔνυδρον, εἴτε ἐν ἄλσοις, εἴτε ἐν καλάμοις, eve ἓν φάραγδιν, εἴτε ἐν discede, disperdere , effugare , qui e ccelo decidisti, tecumque maligui cuncti spiritus : spiritus impuri- tatis, spiritus nequiti:, spiritus nocturnus, diur- nus, meridianus et vesperlinus, spiritus inedia noctis, spiritus spectri, spiritus occurrens quicun- que,.sive terrenus, sive aquatilis, sive in salibus, sive in calanis, sive in convallibus, sive in biviis et triviis, in lacubus, in fluviis , in domibus, iu bal- neis solitus discurrere, ut hominem laedat, et men- tem ejus perturbet. Uno verbo ab opificio creatoris Christi Dei nostri discedite, a servo Dei nostri N. separemini, a mente, ab anima, a corde, a reni- bus, a sensibus, ab omnibus membris, ut salvus sit, et iucolumis, et liber ; propriumque Dominum 4061 SUPPLEMENTUM AD S. J. CIIRYSOSTOMI OPERA. 1068 et conditorem omnium Deum, qui errantes ad se A διόδοις xal τριόδοις, £v λίμναις, καὶ ἓν ποταμοῖς. revocat et colligit, eisque salutis signum per rege- nerationem et renovationem sancti baptismalis iui- pertitur , agnoscat : et illibatis, ccelestibus, et tre- mendis ejus mysteriis dignus 6at, veroque ejus ovili in refrigerii loco, super aquas quielis enutri- tus, et crucis vírga secure pecudis more deductus uniatur, in remissionem peccatorum, et vitam zler- nam. Quia convenit ei omnis gloria, honor, et ado- ratio, et maguificentia, cum principii experte ejus Patre, et sanctissimo, et bono, et vivifico ejus Spiritu : nunc et semper, οἱ in saecula szculorum. Amen. ἐν οἴκοις, &y αὐλαῖς, xat bv βαλανείοις παρατρέχον καὶ βλάπτον, καὶ ἀλλοιοῦν τὸν νοῦν τοῦ ἀνθρκύπου. Συντόμως ἀναχωρήσατε ἀπὺ τοῦ πλάσματος τοῦ δημιουργοῦ Χριστοῦ τοῦ θεοῦ ἡμῶν, xal ἁπαλλά- χθητε ἀπὸ τοῦ δούλου τοῦ soU τοῦδε, ἀπὸ νοὺς, ἀπὸ τῆς ψυχῆς, ἀπὸ τῆς χαρδίας, ἀπὸ τῶν νεφρῶν, ἀπὸ τῶν αἰσθήσεων, ἀπὸ πάντων τῶν μελῶν, πρὸς «b εἶναι αὐτὸν ὑγιῆ καὶ ὁλόχληρον, χαὶ ἐλεύθερον, ἐπιγινώσχοντα τὸν ἴδιον Δεσπότην, xal δημιουργὸν τὸν ἁπάντων θεὸν, τὸν ἐπισυνάγοντα τοὺς πεπλα- νηµένους, xal διδόντα αὐτοῖς σφραγίδα σωτηρίας διὰ τῆς γεννήσεως xal ἀναχαινίσεως τοῦ θείου βα- πτίσµατος, εἰς τὸ καταξιωθῆναι αὐτὸν τῶν ἀχράντων, xal ἑπουρανίων, xaX φριχτῶν αὐτοῦ μυστηρίων, xat ἑνωθῆναι τῇ αὐτοῦ ποίµνη τῇ ἀληθινῇ εἰς τόπον χλόης χατασχηνοῦντα, xal ἐπὶ ὕδατος ἀναπαύσεως ἑχτρεφόμενον, xal ὑπὸ βακτηρίας τοῦ σταυροῦ ποιμαντιχῶς xal ἀπφαλῶς ὁδηγούμενον, εἰς ἄφεσιν ἁμαρτιῶν xal εἰς ζωὴν αἰώνιον. Ὅτι αὐτῷ πρέπει πᾶσα δόξα, ph, καὶ προσκύνησις, καὶ µεγαλοπρέ- πεια, σὺν τῷ ἀνάρχῳ αὑτοῦ Πατρὶ, καὶ τῷ παναγίῳ, χαὶ ἀγαθῷ, καὶ ζωοποιῷ αὐτοῦ Πνεύματι" vov xal ἀεὶ, xa εἰς τοὺς αἰῶνας τῶν αἰώνων. ᾽Αμήν. ANNO INCERTO. MELETIUS MONACHUS. NOTITIA. (Fannic. Biblioth. Graxca, edit. Ha&r., t. IX, p. $05.) Meletius, monachus, cujus liber De natura hominis ita inscribitur in codice Seguieriano (a) et altero Caesareo (b) : Πόνημα κατὰ σύνοψιν περὶ φύσεως ἀνθρώπου, ἐξερανισθὲν xal συντεθὲν παρὰ Μελετίου μοναχοῦ θέματος τοῦ Οψιχίου Βάνδου ᾿Αρεσκοῦ (c) χωρίου Τιθεριουπόλεως (in Phrygia majore) μονῆς λεγοµένης Τρεῖς, ἤτοι τῆς ἁγίας Τριάδος ' Σνλλογἡ ix τῶν τῆς Ἐχχλησίας (d) ἑνδόξων καὶ τῶν λογάδων (a) S. Coislin. 384, fol. 162. V. Montfauc. Bibl. Coisl. p. 588. llaRL. (8) N. 20, n. 4, ubi, teste Lanibecio, Comment. VI, part. n, p. 246, inscriptio est: Ilóvngua εἰς σύνοψιν περὶ φύσεως -- μοναχοῦ ἐχ τῶν τῆς "Ex- Χλησίας ἑνδόξων xal τῶν ἔξω λογ. qiios. Sequitur anonymi cujusdam Przefíatio, qux in Pelrei ed. Veneta Lat. perperam attribuitur. ipsi Meletio, ac rincipio suo ibi caret, et in hoc principio in cod. eguntur vocabula a Fabricio citata, quasi a Meletio profecta; ..... μοναχοῦ θέματος Τριάδος * atque. Lambec. οἱ Kollar. in. not. explicant, quid sit θέµα Ὀψιχίου, s. pars Asi: Minoris, cujus me- wropolis Nic:ea, [n hac provincia quoniam fuit "eliam Phrygize urbs, Tiberiopolis, Kollar. inde efficit, Meletium nostrum ex oppido ZEroco, in Mi- noris Asix comitatu sive provincia comitis Anteam- bulouis sito, et ad episcopatum Tiberiopolitanum pertinente, oriundum, .in monasterio SS. Trini- tatis monasticam vitam vixisse. Tum conjicit, an legi possit fáv;ou &xpoxou* χωρίου Τιθεριουπό- λεως, etc. Cotelerio tamen, inouet, in Monument. Eccl. Gr. tom. lll, p. 580, legendum videri : βάνδου α’ xpóxoo vel xpoxíou, vezilli primi crocei. lius Anonymi Prafationem excipit genuina ipsa Meletii Preifatio. Opus autem Meletii non est integrum in illo codice. Przter ea in eadem bibl. eodemque Lambecii vol, exstant p. 251 seq. in cod. 14, n. 1, anonymi auctoris opusc. Graeco- barbarum De stra- ciura hominis, ex Galeno, lHlippocrate et Meletio philosopho collectum ; n. 4, anonymi. auct. Éclogze Greco-barbare ex Meletii iatrosophio, in capita 217 divise ; ine. ᾽Αρχὴ τοῦ Μελετίου Ἰατροσοφίου * — P. 3351, in cod. 19, Meletii liber auctior, a Fa- bricio ipso paulo post indicatus. — Pag. 278, in cod. 27, n. 9, anonymi auctoris Epitome libri Me- letii De natura. structuraque hominis ; incipit a spe- ciali diss. De capite. — Monachii in cod. 155, Me- letii monachi, Compendium De nalura hominis, ex variis sacris et profanis auctoribus collectuin : addita sunt medic:e quidam obss., praesertim ex Galeno. V. Cat, codd. Gr. Bavar. p. 55. — Oxon. in bibl. Bodleiana secundum Cat. n. 27, Melcetii versus iambici ad Studitam ; n. 4131, 260, Mel. De constructione hominis σύνοψις ' et n. 261, sic indi- catur jn cat. : Melet. monachus (an Neimesius?) De ualura hominis. — lbid. iu collegio Jesu, n. 2126, Meletius mouach. De musica el canticis ecclesiasti- cis, Gr. cum perpetuis notis musicis. — Venetiis in bibl. Marc. cod. 297, ubi quoque inscriptio fere :adem est, qua in cod. Coislin. aut Viudob., Πόνημα ἐν συνόφει περὶ φύσεως ἀνθρώπου --- ---τῆς "Ex- κλησίας ἑνδόξων, χαὶ τῶν ἔξω λογάδων xal φιλοσό- φων * in cod. 521, Denatura hominis : init, T& περὶ τῆς τοῦ ἀνθρώπου χκατασχενῆς. V. Cat. codd. Gr. Marc. p. 159 οἱ 280. — Florentisx, in cod. Laurent. 19, 1, est atrosoplhion, etc., cnjus caput decimum inscribitur Meletii monachi de natura hominis. V. Bandini Cat. codd. Gr. Laur. Ill, p. 167. Ibid. p. 285 seqq. disserit, aut repetit, qux Fabr. noster h. |. observavit, de Meletio et num ab aliis ejusdem nominis sit diversus, dum recenset cod. 4, in quo n. 2, plut. 86, Meleiii πόνηµα ἓν συνόψει περὶ φύ- σεως ἀνθρώπου, eic. (uL in aliis antea. memoratis codd. legitur), opus est integrum : quod etiam, maximam quidem partem integrum , attameu | in ordine ac divisione capitum aliisque rebus ab eo quod in superiore cod. superest, discrepans, exstat in eod. 20, n. 4, plut. 86, teste Bandin. Ill, p. 364. — ]n cod. Coislin. 535, inter opuscula et fragmin. variorum medicorum sunt, fol. 75, Excerpta de morbis ex Hippocrate, Galeno et Meletio, Paris. in septem codd. bibl. publiez, est Meletii, philosophi el medici, Lib. de nutura hominis. Atque in cod. quidem 2324 citantur Meleiii (res libri de re me- dica ; et ab auctore Catal. codd. Paris. Il, p. 464, opus illud in eo cod. sic designatur : Μεἰεὶ mo- nachi libri ires, quorum primus est de nalura structuraque hominis, reliqui duo de rebus ad medicam pertinentibus, Libri primi capita xiv; secundi xxvi, tertii Liv. Prefixus codici index ca- pium librorum primi et secundi ; at index capitum libri 1 subscriptus est libro ipsi tertio. ld si unum opus unius auctoris est, sit probabile, Meletium monachum, a Meleiio medico (de quo V. infra, iu vol. Xil, p. 228 seq. in Elencho medicor. velt. ) liaud diversum fuisse; nec adeo inaudita res est, doctos homines et sacris et medicis doctrinis arti- busque laudabilem dedisse operam. Saltem, Mele- tium monachum, si quoque alius Meletius, arti salutari unice vacans, in vivis fuerit, artis medica non omnino expertem fuisse, ideoque duos illos facile a scribis aliisque, etiam doctioribus liomini- bus, potuisse confundi, inde colligitur. Tum cogno- scitur ex eo, librum De natura hominis fuisse pri- Imam majoris operis partem : in cod. 2299 tres esse Meletii monachi partes, auctor Cat. ll, p. 478, ΄ eo ordine declarat : 1. tractat. De natura hominis; Il. liber De auima ; ll. De quatuor elementis opus- culum ineditum, Eidem Meletio, philosopho ac medico, in cod. 2212. et sequeuti- tribuitur Com- mentarius in Mippocratis Aphorismos; atque iu codd. 2240 et 2515, versus politici de urinis illa- rumque dilTerentia. HARL. | - (c) Al. [ut in cod. Cxsar. 90 citato], 'Axpoxov. (ny el θέµα ᾿ὈΟψιχίου quid sit, dixi supra not. b). (d) In. cod. Coisl. deest ἐχχλ., tum legitur &v56- ξων, καὶ τῶν é£ εὐλογάδων φιλ. HARL. 1071 NIC. PETREII EPISTOLA NULNCUPATORIA. 1072 q.o0ig0v. Proliit tntum Latine Venet. a. 1552, 4, ex versione Nic. Peireii, Corcyrari. Grxce habetur etiam aliquoties ms. Oxonii in bibl. Bodlej. Graeco altero bibl. Cesare: codice |19. V. Lambec. Vl, p. 257 seq., et altero in cod. Laureut. {.] caput xxxv de anima quintuplo majus occurrit. Ελα. [luc reducam ex vol. IX. vet. eJ. post praefat. Indicem scriptorum, qui. citantur a. Meltiia in libro de structura hominis a Fabricio concinnatom ad paginas edit, Venetze 1539, 4. Aristophanes, in Equit. 80. Gregorius Nyssenus, 3, 10, 114, 140. Aristoteles, €8. Grxci nugantur, 10. Basilius, 9, 7, 91, 48, 57, 72, 71. Hesiodus, 59, 91. Callimachus, 65, 85, 90, 137. Homerus, 9, 20, 29, 51, 61, 65, 66, 72, 75, 74, Clirysostoinus, 9. 85, 88, 89, 93, 106, 109, 110, 120, 19t, 127, Cyrillus, 9. 129, 156. Poeta, 80. l;mpedocles, 143. Lycophron, 85. Epicurus, 67. Pindarus in Dithyrambis, 86. Galenus, 1, 68, 109, 142. Plato, 95, 27. Timo, 57. Gregor. Nazianz. theologus, 67, 114, 112. Socrates de bominis natura (apud Platon.) 1. HanL. lucertum, diversusue ab hoc sit Meletius, od quam Theodori Studitz epistole supersunt inter ine- ditas illas 277, quas, Sirmondo haud visas, servat. codex bibl. Seguierian:e. Fasa. V. Montfauc. Bibl. Goislin. p. 147, 449, 517, 520: et Bandin, Cat. codJ. Gr. Laur. Ill, p. 284. Πλαι. NICOLAI PETREII EPISTOLA NUNGUPATORA EDITIONI ΥΕΝΕΤΑ ANNI 1552 PREFIXA. Philippum illum Macedonum regem, Alexandri patrem, qui pro rebus a se przclare gestis Magni nomen sortiri ineruit , Sauli Praesulum eeleberrime, cum temporis sibi occasionem exspectandam putaret, quo in se promeritum digna conferre bene- licia posset, quod illum prius mortem oppetere contigisset, quam a se digna pro meritis przemía acciperet, illacrymasse ferunt, dum id magnanimo regi plane constaret se nullum gravius crimen, nul- Ium detestabilius quam ingratitudinis subire potuisse. Quod, cum ubique, atque apud omnes mortales intolerahile videri debeat, justa quidem ratione, apud Athenienses, in omnium virtutum ac doctri- narum genere prastantissimos, publicam lujusce rei actionem constitutam fuisse crediderim ; nam qui de se bene merito, talem referre. gratiam, qualemceunque per se potest, negligit, ipse inops sensuum ac plane ingratissimus merito censen- dus est. liec mihi sepius mecum agitanti cum in memoriam adducerem quanta sint qui» in me, dum ftomax essem, protua singulari humanitate beneficia contuleris, quantumque tibi me ob tuam in me benevolentiam perpetuis temporibus devin- ctum auctoratumque reddideris, nullo non tempore mihi cogitandum putavi, quo pacto libi aliquid grati:e reponam, ne me, quod perpetuo turpis- simum ducerem, ingrati reum perageres. Et quidem eum imprasentia, Meletium philosophum de stru- etura. naturaque hominis, insigne alioqui hujusce ' tractationis opus, pluribus abhinc annis a inc Lati- nitate donatum, in publicum edere statuissem, per- wultisque meorum amicoruin, et. sux et omnium studiosorum utilitati consulentibus, qui enixe id a me impetrare contenderant, denegare lioc amplius nulla ratione possem , duplici de causa tu: ampli- tudini hoc opus prz czteris dedicandum censui : altera quidem, quod te neminem animi nobilitate, aut probitate vite, aut consilio, aut. optimarum artium utriusque lingux studiis, aut omni genere .Jaudis prastantioreni esse sciam : quorum gratia, cur eff?rre, laudibus studiis prosequi, benevolentia complecti non debeam? altera vero, cum πιο tibi tantopere debere existimarem, ut nulla ratione me solvendo esse crederem, lioc saltem aliqua ex parte, tam benevoli tui erga me animi vicem reprasenta- rem. Nam tametsi oplime sciam quantam curam, studium ac vigilias in administranda illius ce- leberrimz: urbis provincia exponas, cui, te, sa- piens pontifex ac consideratus, nec ambieutem nec petentem praefecit, quam te obire summa prudentia, virtute, consilio omnes passim prz- dicant : neque ex hoc temporis tibi quidpiam reliquum esse, quod prasstantium auctorum lectio- nibus (ut consueveras) impenderes, tamen cum Meletium meum evolvere, cum introspicere consti - tues, te meliores otii tui horas in perlegendo ipso exposilurum non vereor. Is enim, magnanime Sau'i, absolutissimum opus, struclurz ac nature bho- minis perscripturus, omnes antiquorum libros (ut ipse ad sui operis iuitia testatur) sibi evolvendos proposuit, ut, qui sparsim in eorum libris de homine comprehensa, nec absolute explicata fue- raut, in unius operis seriem redigereutur. Ab elementis itaque mundi exorsus, ad corporis elementa progredieus, quo pacto hoc animal gi- gnitur alimentumque sumit, ac quot vitales uatu- ralesque ac animales facultates suas iu ipso actiones ostendunt, perspicue declarat. Tum, priusquam cor- poris partes singillatim explicare aggrediatur, quo- niodo mens per sensus agat, quid triplex animae 1015 facultas sit, necnon, quot virtutes qux princi- pales appellantur sint; νο virtutis ac vitiorum genera qua ex ipsis proveniunt habeantur : si- mulque, quo pacto, gaudium, tristitia, risus, lacry-- mz, ac somnus constituantur, luce clarius ostendit. Quid enim est, przsul optime, quod animadvertere ac considerare potius cum omnibus studiosis, hac re merito debes? Posteaquam opifex Verbum ab intellectualis ac visibilis materialisque mundi creatione animal edere (quo majoris sapientizx ar- gumentum ac circa naturas largitas ejusque boni- tatis thesaurus innotescere possil) statuisset, ho- minem procreavit, quasi alterum quemdam mundum in parvo magnum super terram constituens. llunc, EDITORIS MONITUM. ion vero arcanorum peritum, terrestrium regem, qui- que a superioribus regitur : terr:e 40 ceelo accom- modum, temporarium atque immortalem, visibilem . atque intelligibilem, medium inter excelsa atque. humilia; qui idem spiritus et caro est. Idemque, qui hic potestate przxsit, alio vcro migraturus sit, atque in mysterii fine, ad Deum innuens, ἀῑν]- num efliciatur. Hujus enim animalis naturam stru- curamque Meletiuni ipsum in hoc opere expressisse. perspieies : ex loc plane deprehendere poteris nihil esse in universa natura homine przestabilius, Mlo prx»sertim, quem consilio, probitate, humani- tate, innocentia, religione, maguitudine animi, om- nibus in rebus quamplurimi praeditum esse agno- juquam, creavit, alium angelum, adorantem, mistum, visibilis nature arbitrum, intellectualis scurnt...., CRAMERI MONITUM LECTORI. Tertio Anecdotorum fOxoniensium | volumine nunc primum Grace edimus Meletii iatro-sophistze opus- culum Περὶ τῆς τοῦ ἀνθρώπου χατασχευῆς, hactenus tantum ex Latina versione Nicolai Petreii , Corcy- iai, Venetiis an. 1552 impressa, vulgatum. Textum ad fidem trium codicum Bodleianoruum exhibemus : Barocciani 121 (A), Roe 14 (B) et 15 (C) ; quorum longe antiquitate et bonitate przestantior est Baroc- eianus. Hunc ineunte decimo quarto szxculo scriptum fuisse judico. Duo alii multo recentiores sunt. Et Baroccianuim quidem fuisse exemplar e quo Petreius versionem suam confecit, suspicatur vir doctissimus Lud. Baehinannus in. « Quzstione de Meletio Grace inedito ejusque Latino interprete Nic. Petreio (a), » p. 4, sed licet optime dc Meletio et. codicibus ejus judicaverit Bachinannus, in hac conjectura verum non est assecutus; nam vel indeapparet Petreium non usum fuisse codice Barocciano, quod bic longe auctior, est in ea operis parte qua de anima traclat. Aliquoties autein Petreius citationes affert qua» in nostro codice desiderantur, ut, exempli gratia, p. 136 (col. 1278 in nostra edit.), haec Callimachi verba. "IQt, πρηεϊῖα γυγαικῶν, τὴν ὁδὸν ἣν ἁγίαι θυμοφθόροι οὐ περόωσιν. Quoniam autem codices omnes, si Parisinos excipias, quos non inspexi, certe superat Barocclanus, nou dubitavi ejus auctoritatem ubique potiorem habere, nisi ubi manifeste corrigendus erat ex aliis, quorum B secundum obtinet locum. Hic codex mihi congruere videtur cum Vindobonensi, quem B etiam Bachman- nus signavil (p. 5). Et idem forte erit codex de quo Fabricius (supra col. 1157) : « altero Bibl. Cossar. co- dice, caput 55, de anima quintuplo majus occurrit.» Sed hoc e Barocciano nunc decuplo majus exhibemus. Quod ad Meletii tractatum attinet, videtur opus esse pii et. eruditi hominis, a variis fontibus, nuuc plerumque deperditis, conflatum. Multus autem est in etymologiis, quas ex Socrate et Sorano bansisse videtur. Non mirum est itaque illum plurima communia habere cum Etymologico M., ad quem corrigen- dum aliquoties inservit. (a) Rostock. 1855. 4. ΝΟΥΙ EDITORIS MONITUM. In hac nostra editione, codicis optime note Parisiensis n* 2299 (P) varietatem lectionum, quam nobiscum benevole communicavit V. D. Car. Daremberg, accurate adhibuimus ; textum Crameri passim emendavimus ; versionem Nic. Petreii, ubi necesse videbatur, novo textui accommodavimus ; denique 'Av£x8ozov Περὶ τῶν &' στοιχείων (col. 1283) fragmentum ex eodem codice Parisiensi describendum curavimus et nunc primum luce donamus. 4075 MELETII MONACUIT 176 ΑΡΧΗ ΣΥΝ 6EQ ΤΑ TOY MEAETIOY ΠΕΡΙ ΤΗΣ TOY ΑΝΘΡΩΠΟΥ ΚΑΤΑΣΚΕΥΗΣ. DEO ANNUENTE INCIPIT MELETII TRACTATUS DE NATURA HOMINIS. 1 PROOEMIUM. Nobis de natura hominis interpretationem disse- rcre, ac breve absolutumque opus hujusmodi tra- ctationis studiusis et qui recte labores subeunt in medium adducere consilium est. Nam tametsi quam- plurimi antiquorum sapientissimi vel longa, vel brevi naturam nostram oratione complexi sint, nullus tamen eorum hac dere perfectum absolu- iumque opus reliquit. A IIPOOIMION. Ἡ παροῦσα (4) σύνοψις περὶ φύσεως ἀνθρώπου ἐπονήθη xal συνελέγη χαὶ συνετέθη παρὰ Μελετίου μοναχοῦ θέματος τοῦ Ὀψικχίου Βάνδου ᾿Αχροχοῦ, χω- plou Τιθεριουπόλεως, μονῆς λεγοµμένης Ίρεῖς, Έτοι τῆς ἁγίας Τριάδος * οὐχ ὡς χαινόν τι ἐπινοήσαντος περὶ φύσεως ἀνθρώπου φυσιολογΏσα:, ἀλλὰ σύντομον καὶ ἀνελλιπῃ πραγµατείαν ἐχθέσθαι τοῖς φιλοµα- θέσι καὶ φιλοπόνοις βουλοµένου. E! γὰρ xal πολλοὶ τῶν ἀρχαίων cogi», πολλοὺς κατὰ ἀποταγὴ», fj ἓν αὐντόμῳ περὶ τῆς φύσεως ἡμῶν λόγους συνέθεντο, ἀ)λ οὖδεὶς ἀνελλιπῆ χαὶ ἀνυστέρητον ταύτην ἀπήρτησεν. Siquidem — Hippocrates , cum de natura pue- rilis virilisque zetatig pauca. admodum, et quz 'O μὲν γὰρ Ἱπποχράτης περὶ φύσεως παιδίου xay &vópbg γράψας ὀλίγα τινὰ xaX δυαδιάγνωστα, οὐδὲν non facile percipi possent, scripsissel, nihil vero 'περὶ τοῦ χαθόλου ἀνθρώπου ἐμνημόνευσεν, f) τῶν ἐν de universali homine, οἱ quie in ipso faculta- tes vel actiones sunt, neque de ejus corporis partibus ipsum memorasse compertum habemus. Galenus item, cum de partium natura ac tem- peramentorum qualitate mentionem faceret , in nulla suorum operum tractatione hanc. rem abso- lute perscripsit, Bocrates autem, in opere quod De hominis natura inscripsit, partium hominis ac nominum proprietates explicando, quod ad grain- malicum 9 potius, quam quod ad pliilosophum at- tinet, disseruit, Sanctorum vero Patrum, atque Ecclesi:& magistri quamplurimi, ut Magnus inter sanctos Patres Dasilius, Nyssenus Gregorius, divus Chrysostomus, beatusque Cyrillus, ac plerique alii qui illa tempestate floruerunt, cum eorum ma- gistra arte editis sermonibus de rebus divinis tra- αὑτῷ δυνάµεων, f) ἑνεργειῶν, ἡ τῶν τοῦ σώματος μορίων. 'O δὲ ! Γαληνὺς περὶ φύσεως µορίων μνησθεὶς, xal περὶ χράσεων, &v οὐδεμιᾷ τῶν πραγ- ματειῶν αὐτοῦ φαίνεται τοιαύτην ὁλοχλήρως ὑπό- θεσιν ἀναγράψας. Σωκράτης δὲ ἑτυμολογίας μᾶλλον µορίων καὶ ὀνομάτων Ev τῷ Περὶ φύσεως ἀνθρώπου συντάγµατι αὐτοῦ [sc. in Timo], ὡς γραμ ματ'κὺς f| φιλόσοφος συνετάξατο. Οἱ δὲ ἅγιοι καὶ της Ἐχχλη-. clas διδάσχαλοι, olov ὁ μέγας Βασίλειος, ὁ ἁδελφὸς αὐτοῦ. Γρηγόριος Νύσσης, ὁ χρνσολόγος» Χρυ- σόστοµος xal ὁ παμμµαχάριστος' Κύριλλος, xa ἄλλοι πολλοὶ τῶν χατ᾽ αὐτοὺς ἓν vol; λόγοις αὐτῶν τοῖς ὃ,δασχαλικοῖς σὺν τῷ θεολογικῷ καλὼς ὃ φυσιο- λογήσαντες, πολλὰ περὶ τῶν τοῦ σώματος ἡμῶν µορίων, καὶ τῶν φυχιχῶν xal ζωτικῶν xat quatxoy δυνάµεων xal ἑνεργειῶν συνεφιλοσόφησαν. Οὐδεὶς clantes de nature etiam interpretatione pracepta C. μέντοι γε τῶν προξιρηµένων ἀνδρῶν, ἡ τῶν ἁγίων traderent, plurimumque procul dubio de animalibus, vitalibus naturalibusque facultatibus atque actioni- hus philosophati essent, nemo ex lis quos asserui- mus viris, vel sanctis Patribus, ità hujusce tra-. etationis rem perscripsit, ut sub uno argumento solum hoc opus absolvisse videretur. Nos autem, quie i» eorum libris sparsim posita inveniuntur seligentes, pro virili hauc tractationem perscripsi- mus, quo studiosis ratio de totius corporis natura atque constitutione perpetuo in promptlu fieret ; nos vero exercitamentum inscitizeque nostra refu- ! YX4p A B C. ! ἁδελφὸς αὐτοῦ om. D. Y προφύγιον À. 3 θεῖος P. τούτων συναγαγὼν φαίνεται τὴν ὅλην ὑπόθεσιν, τοῦ μίαν" πραγµατείαν ἀποτελέσαι * τὰ οὖν διεσπαρµένα͵ ὡς ἐν ταῖς τούτων βίθλοις ἑγχείμενα, αὐτὸς ἔχλα- 6ῶν, τὸ παρὸν ὡς ἐνὰν συνεστησάμην δὴ σύγγραμμα. Toi; μὲν, ὡς εἰκὸς, ἔχειν αὐτὸ βουλοµένοις, ὑπό- pna τῆς φύσεως χαὶ τς συστάσεως τοῦ σώματος παντὸς ἐσόμενον * ἐμοὶ δὲ γυµνάσιον xal τῆς ἁμαθίας προσφύγιον 1. Act οὖν τὸν ἀπεριέργως ἀναγινώσχοντα μετὰ ἀγάπης xat φόθδου θεοῦ, χαὶ χάριν ὠφελείας τοῦτο ποιεῖν χαὶ μὴ θηρεύειν λέξεις πρὸς τὸ χαχίζειν τὸν συγγραφἀµενον. 0ὐδὲ γὰρ πᾶσιν, ὡς οἶμαι, εὔληπτά * μὴ τήν A. * µαχάριος Ρ. * χαλῶς P marg. (1) Hoc proamium et tabulain infra positam soli habent A. P. 1077 DE NATURA IIOMINIS. t078 εἶσιν ὧδε τὰ 5 συνταχέντα, ἀλλὰ χαὶ πολλῆς τὰ πολλὰ A glum haberemus. Decet enim studiosos ipsos, in τοῖς πολλοῖς * δεόµενα τῆς ἐξετάσεως '* xal μάλιστα — quorum mentibus divini amoris ac nostri laboris ταῖς ἀπείρως ἔχουσι πρὸς φιλοσοφίαν xai lavguxr, — gratia insederit, hujusmodi ορ baud curiose, sed ἐπ,στήμην. utilitatis consequenda: causa diligentius evolvere, ucque verba ipsa a:guendi nostri gratia rimari. Non enim, ut opinor, omnibus ο qua nostra lucubratio complectitur passim obvia sunt, sed multa potius multis diligenti indagatioue perqui- renda, illis presertim. qui philosophis studiorum ac medicz artis expertes sunt. ΕΠΙΤΟΜΗ. | ARGUMENTUM. Ἔστιν οὖν ἡ πᾶσα πραγματεία ἐξ ὑπαρχῆς συν- Universi igitur operis tractatio, ab origine tota ηνωμένη xai συνδεδεμένη, καὶ olov διηρθρωµένη, — simul conserta, atque conjuncta, et quasi articulata καὶ τὰ xa0' ἕκαστον τοῦ σώματος µήρια διασαφοῦσα, — habetur. Qu:& corporis partes singillatim explicat, xai thv φυσικὴν σύνθεσιν διερευνῶσα. Kal τὰ τοῦ — ac natur:ze compositionem speculatur. llzec siquidem χόσµου στοιχεῖα μετὰ τοῦ σώματος ἑναρμόζονσα. — orbis elementa cum lis qua corporis sunt acconi- xa ποῖον τοῦ χόσµου μετὰ τοῦ σώματος ἑξισάζεται πιούαί; et. quodnam orbis elementum sit. quod xaY τἰ τὰ ἁπλᾶ στοιχεῖα xal πρῶτα χαὶ mola τὰ — cum corporis elemento adzquetur ; item, qu:e sim- ὁμοιομερὴ, xal ποῖα τὰ !! àvopotopep?] pópua* καὶ — plicia 3 prinaque elementa, qu:nam similares, πόσαι δυνάµεις περὶ τὸ ζῶον ἐνεργοῦσι: xal πόσαι — quive dissinilares partes, et quot sensus in lio- αἱσθήσεις ' xai τί τὸ τριμερὲς τῆς ψυχῆς, xal τίνων mine. sint; quot facultates animali operam suam ὁ νοῦς αὐτοχράτωο. Καὶ πόθεν ὁ λόγος γεννᾶται " B imparliantur ; quid etiam triplex auimas portio, et καὶ τίς ὁ προφοριχὺς λόχος, xaY τίς ὁ ἑνδιάθετος. — quanam illa sint qua sub mentis imperio consi- καὶ τί ὄρεξις, xal mó0sv!* γίνεται, xal πῶς αἱ Stunt, Uude oratio progeneratur, quae pronun- τροφαὶ xavepyázovtat, xal πῶς πέπτονται, χαὶ πῶς — liativa, οἱ quae interna oratio sit; praeterea, quid ἀναδίδονται ' χαὶ πόσαι πέψεις, xal πόσα περιττω- — appetitus, et unde fiat; alimenta. quo pacto confi- µάτων γένη xal πῶς τὸ αἷμα γεννᾶται, χαὶ πῶς — ciantur, quove concoquantur excernanturque, et quot καὶ 'Σ πὀθεν ὅλον τὸ σῶμα Emapüróstat* xal πῶς —concoctiones, necnon excreinentorum genera la- ὕπνος γίνεται ΄ xai διατί xal πόθεν συνίσταται γέλως — beantur; quo item pacto sanguis gignitur; unde καὶ yap, xaX λύπη xai δάχρνον. Ἐπειδὰν δὲ οὕτως — totum corpus irrigetur ; quo etiam modo, quave de ἡ ὑπόθεσις ἀναπληρωθῇ χαὶ οἷον συνυφανθῇ, ὥσπερ X causa somni generatio fiat, tum risus, gaudium, ἑπανάληψιν ποιούµενος, ὁ λόγος τὰ ὅλα πάλιν µόρια — wistitia, et lacrymz constituantur. Cuin. autem ar- διηρημένως ὑπεξέρχεται' ἐτυμολογῶν ἕχαστον, καὶ — gumentum hoc pacto completum ac contextum thv φύσιν, καὶ thv!* ivépystav, xal τὰς ὀνομασίας — quodammodo fuerit, rursus oratio nostra, cuilibet καὶ τοὺς ὄρους ὑποδειχνύων ἀπ) κεφαλΏης ἕως ποδῶν' — quod ejus peculiare est adhibendo, cunctas quosi οὗ ταυτολογῶν, ὡς ἂν οἰἱηθείη τις, ἀλλὰ τὰ ἐν ἐπι- vepetitione utens partes divisim explicabit. Postre- τομῇ εἰρημένα ,χαὶ συνεσταλµένως πλατυχκώτερον c, mo, a capite ad pedes usque, nature actionem, ἐχδιδάσχων, xai πρὸς τὸ σαφέστερον διευχρινῶν — appellationesque partium ac definitiones refere- τοῖς ἀχούουσι: διὰ ταῦτα xai πίναξ ὑποτίθεται εἰς — inus. Neque vero nos quisquam eadem quz retuli- διάγνωσιν εὐχερη. mus repetere existimet, sed qux breviter angustoque ordine a nobis comprehensa sunt latius recensendo, ea áudientibus planiora reddere; idcirco ad cognitio- uem accommodam przsens index supponitur. ' ΠΙΝΑΣ TOY OAOY ΤΟΜΟΥ. INDEX TOTIUS OPERIS. α’. Περὶ τῆς xegadnc καὶ τῶν ταύτης ὁστῶν De capite, et ejus ossibus , suturisque, ac qua de xal ῥαφῶν ' xal διατί εἴρηται xega AR, καὶ διατέ — causa caput. tuli. appellatione censetur , curve. ro- OtpoyroAn ἐστὶ xal οὐχὶ μακρά xal πὀσαι ca-.— iundum, non. autem. in longum porrecium — sit, της ὀνομασίαι. — necnon quot nominibus nuncupatur. Περὶ τοῦ éyxegáov , xal διατί ψυχρός ἐστι De cerebro, εἰ cur frigidum albumque sit, ac incrueu- καὶ Aevxóc xal ἄναιμος' καὶ περὶ γεύρων xal μυῶν. — tum. P. Περὶ τῶν ὀφθα.]μῶν ' καὶ ἐκ πόσων χιτώ- De oculis, et quot tunicis ac humoribus consistunt, rev xai ὑτρῶν cvríicravav* καὶ διατἰ οἱ μὲν οἱ cur quidam albi, nonnulli vero nigri sunt. Jevxol, οἱ δὲ uéAavec épérorto* xal περὶ τοῦ De visibili spiritu, et quaenam ipsius potentia. sit. ὁπτικοῦ xv&tUpjatoc, xal περὶ τῆς évepyeíac αὐ- τοῦ καὶ 6vrdgsoc. T'- Περὶ fixóc xal τῶν δι αὐτῆς γιγοµένων ᾽ Denaso, et ol(actibus qui ejus ministerio proveniunt, ὀσφρήσεων' xal πόθεν συνίσταται ὄσφρησις, p οἱ quonam. pacto. olfactus. constituitur , εἰ ubi καὶ zov περαϊΐνεται. desinit. Ü. Περὶ τῶν ueyáAov κανθῶν xal μικρών. ἆἤ De angulis oculi maguis parvisque, ε’. Περὶ μαγού.ω». με genis. ς’. Περὶ τῆς ἄγω Térvoc καὶ τῆς κάτω. De mandibula que sursum infraque est. , €. Περὶ ὤτων xal τῆς τούτων οὐσίας, xal τῆς De auribus earumque subsiantia, ac audibili sensu, dxovozixmc αἱσθήσεως. η’. Περὶ τοῦ πώγωγνος καὶ τῶν Πενείων. De mento et genis. 0. Περὶ τοῦ προσώπου, καὶ διατ οὕτως εἴρη- De facie, et cur. sic appelletur, quae ex ipsa si- ται" καὶ τἰ τὸ σηµαινόμενον ἐξ αὐτοῦ. gni ficationes eliciuntur. * eig; τὰ ἐνιαῦθα P. ! τοῖς πολλοῖς Ow. P. συντάξίως Λ. | σηῖα τά 0.1. P. πῶς δ. U nos xal οι). Α. 1 «hv φυσιχὴν καὶ ivipy. A. 1079 dentibus, εἰ de universis qua in ipso exsistunt. De voce, et quonam pacio gignitur. De respirando. De thoracis situ. De collo et spine vertebris, deque spina ipsa : et de dorsi medulla. De costis, et quot homo preditus. De membrana qua costa teguntur, et de septo trans- v. 150. De pulmone. εί corde, et que utriusque actio, et quo- uam pacto cor situm est, qu&ve ejus figura. Destomacho, et intestinis, εἰ quomodo appellentur, et quc eorum actio, tum quonam pacto. appetitus ac concoctio fiant. De jecinore, ejusque substantia, et qua ejus actio, facultasque habetur. De liene, et qua figura preditus. De ventre superiore in[erioreque. De csophago et de veua trachea. De abdomine et de ventre. De loco pubis. De osse, quod sacrum nuncupatur. De podice. De testibus et penis glande, et qug in. ipsis cor- pora. De manibus etossibus que in ipsis sunt, et nomi- nibus, eorumque actionibus. De digitis, εἰ quot condyli — consistunt, De feminibus, et acetabulari. De crure et poplite. Bj De tibia, et ossibus ipsi oppositis quibus sura adheret, id est. fibula. De toto pede, et ossibus qua in ipso suut, digitisque ac calce. De totius corporis cute. De pilis, et quid inter ipsos discriminis, quive eorum wsus habetur. MELETII MONACIII De ore, el qua interiora ejus sunt, lingua videlicet, ac A 1080 v. Περὶ τοῦ στόματος xal τῶν ἔσωθεν τούταυ, γῤώσσης, ἐδόντων, xal τῶν «Ἰοιπῶν πάντων. ια. Περὶ φωνῆς. xal πῶς γίνεται. ιβ’. Περὶ ἀναπγοῆς, καὶ ἐξ οἵων µορίων dra- πέμπεται. (Υ.. Περὶ τοῦ θώρακος. ιδ. Περὶ τοῦ τραχή-«ου, καὶ τῶν σπονδύ.ἳων, xal τῆς ῥάχεως, καὶ τοῦ νωτιαίου uvsAov. ιε’. Περὶ π.1ευρῶν, xal πόσαι εἰσὶ τῷ ἀν θρώπῳ. ις’. Περὶ τοῦ ὑπεζωχότος, xal τοῦ διαρράἀγ- ος. ιζ. Περὶ τοῦ zxvsvporoc xal τῆς καρδίας, xal τῶν ἐνεργειῶν αὐτοῦ ' καὶ πῶς ἡ τῆς καρδίας θέσις, xal τί τὸ σχῆµα αὐτῆς. - tX. Περὶ στομάχου, xal τῶν ἐγτέρων καὶ τῆς τούζων ὀνομασίας xal ἑνεργείας ' xal πῶς ὅδρε- ξις γέγεται καὶ πέγις. ιθ’. Περὶ τοῦ ἧπατος, xal τῆς οὐσίας acto», χαὶ τῆς Dreprelac καὶ óvrápsoc, καὶ ὀνομασίας. x^. Περὶ azAnvóc καὶ του σχήματος αὐτου. χα’. Περὶ τῆς dvo γαστρὸς καὶ τῆς κάτω. χβ’. Περὶ τοῦ οἰσοφάγου, xal τῆς τραχείας ἀρτηρίας. ΧΥ’. Περὶ τῶν ὑπογαστρίων xal ἐπιγασερίωφ. χδ. Περὶ τοῦ τόπου τῆς ἤδης, xal τοῦ ἴἵτρου. x£&'. Περὶ ἱεροῦ ὁστέου. Περὶ τοῦ πρωκτοῦ. xc'. Περὶ τῶν διδύμων, καὶ τῆς βα.ἰάνου καὶ τῶν ἐν αὐτῷ σωμάτων. Xs . Περὶ χειρῶν καὶ τῶν àr αὐταῖς ὁστῶν xal ὀνοιιασιων καὶ ἐνεργειῶν. : x". Περὶ τῶν ÓaxtóAor, καὶ ££ ὅσων κονδύ- Aur σύγαειται. χθ’. Περὶ unpow. X. Περὶ cxéAove. λα’. Περὶ κνήµης xal περόγης. λβ’. Περὶ τοῦ δ.Ίου ποδὸς καὶ τῶν τούτου ὁστῶν C xal δακτύ.Ίων. ^Y. Περὶ δέρματος τοῦ Ó.Aov σώματος. AU. Περὶ τριχῶν xal τῆς τούτων διαρορᾶς, xal tic ἡ τούτων χρεία !5. πο» ΠΟΝΗΜΑ ΕΝ ΣΥΝΟΨΕΙ ΠΕΡΙ ΦΥΣΕΩΣ ΑΝΘΡΩΠΟΥ ΕΞΕΡΑΝΙΣΘΕΝ ΚΑΙ ΣΥΝΤΕΘΕΝ IIAPA MEAETIOY MONAXOY' "x τῶν τῆς "ExxAnclac ἐνδόξων, καὶ τῶν ἔξω ογάδων καὶ φιλοσόφων. ELUCUBRATIO ΦΥΝΟΡΤΙΟΑ DE NATURA HOMINIS , A MELETIO MONACHO COMPILATA ET DIGESTA . E celeberrimis Ecclesie profanisque scriptoribus ac philosophis. Majorum quamplurim:, sapientiam simul ac D TX περὶ τῆς ἀνθρώπου !* χατασχενῆς, xav ἐξ medicinam profitentes, de hominis structura, quoique naturis ille consistat, quz ve animas sub- ὅσων ἐστὶ φύσεων, xal τίς ἡ τῆς ψυχῆς οὐσία * καὶ πῶς ἓν σώματι περιέχεται’ xal περὶ τῆς συναµφο. " P hie add. quw sequuntur: Τὰ ζητούμενα δὲ iv τῇ ἐπιγραφῇ ταῦτά εἶἰσιν " — Διὰ τί τὸ πόνηµα καὶ σύνοψις xai περὶ φύσεως ἀνθρώπου λεχτέον; — Τὸ ὄνομα μὲν καὶ d) πατρὶς, ὡς εἰς μέμἥιν ἡ ἔπαινον t πρόχειται τοῖς βαλλομένοις mpoysíprc* τὸ πόνηµα δὲ διὰ τὴν προσθήχην τῆς γνώσεως * ὁ προστι- Oct; Υνῶσιν προστίθησιν ἄλχημα ' τὸ δὲ ἄλγημα πόνος ἀνίας ἑστί. Σύνοψις δὲ ὡς ix πολλῶν εἴρηται ἐχλογή. Περὶ φύσεως δὲ ἀνὺ ρώπου, ὡς ἐχ τοῦ δημιουργουµέν»ου ἑαυτὸ» χατανοεῖν τὸν ἀναγινώσχοντα. ο προστιθεὶς γνῶσιν προστίθησιν ἄλγημα. Σχεπτέον ὅτι ἡ γνῶσις Ev πόνῳ, ὁ πόνος ἓν di ὁ πόθος tv xa0ápos:, ἡ χάθαρσις ἓν ἑλλάμψει, ἡ ἕλλαμψις ἐν συλλογῇ τῶν xaXov, ἡ συλλογἩ τῶν χαλὼν αὖν ἔχδοσις ἐν συγγρα”ῇ, tj coy post) ἓν ἐξηγίσει, ἡ ἐξήγησις ἡ πᾶσιν f τισι χατοχῇῃ. f) κατοχὴ àv ἐχδόσει, ἐς ἐστιν, ἡ σύνοψις ἐν πᾶσι μὲν ὡς ἀχούουσι ' τισὶ δὲ ὡς νοοῦσιν. OD γὰρ πἀνζων 1) mTrocic, qnot ἡ Γραφή * εἰ δὲ οὗ πάντων Ἡ υνῶσις, ἔστι δὲ dj παροῦσα σύνοψις ἓν γνώσει, οὐδὲ πάντα ἔσται τὰ ἐν αὖτ ᾗ τοῖς πᾶσιν εὐσύνοπτα. Ἱστεόν ὅτ: τὸ μετὰ σχ πως ἐκδιδόμενον σύνταγμα λέγτται πόνημα δὲ τὸ ἐκ συνταγµάτων ἄλλων ἔπι- ) λέγεται. !* soo 6. BC 1081 . ΡΕ NATURA HOMINIS, 1083 τέρων V ἑνώσεως, xal τῶν ἐξ ἀμφοῖν 18 γινοµένων Α stantia. labeatur, et quomodo in corpore »ompre- ἐνεργειῶν xal δυνάμεων xat αἰσθήσεων * xal «rc τοῦ σώματος ἡμῶν δ.απλάσεως ᾿ χαὶ ἐξ ὅσων στοιχείων συνίσταται’ χαὶ εἷς ὅσα χαταµερίτεται µόρια, πολλοὶ τῶν ἀρχαίων σοφῶν xal ἰατρῶν διωρἰσαντό τε xal ἔγραφαν, £x σοφίας, xaX συνέσεως, χαὶ ἀνατομιχῆς ἐπιστήμης ἐξαχριθωσάμενοι πάντα. Καὶ τὰ μὲν περὶ σώματος 1? αὑτοῖς πονηθέντα, πᾶσι τοῖς εὖμα- θέσι χαὶ φιλοπόνοις ἔγνωσται xal ἀνωμολόγηται, xal ὡσαύτως ** ἔχειν διατετήρηται. "Οσα δὲ περὶ ψυχῖς ἑφιλοσόφησαν *! Ἕλληνες μάταια ἀπεδείχθησαν" οὐδὲν γὰρ περὶ τῆς οὐσίας αὐτῆς ὀληθὲς ἑἐδυνήθη- σαν 32 βεθαιώσασθαι 35, f| δεῖξαι ὁποίᾳ τῇ φύσει ἐστί ἀλλά γὰρ xai προῦφεστάναι τοῦ σώματος ταύτην, καὶ ἔμπαλιν ταύτης τὸ σῶμα, τινὲς αὐτῶν ἑφληνά- φησαν. "O0sv xal ἀσύμφωνα πάντες διαφωνὺσαντες, ἐματαιώθησαν ἐν τοῖς ἑαυτῶν ** διαλογισμοῖς. "Οτι μὲν οὖν τῷ σώματι συνυφαίνεται ἡ ψυχὴ 15, καὶ ὅτι τιµιωτέρα τούτου ἑκείνη, xal χυριωτέρα, xai ἀπὺ ταύτης ὡς ὕργανον τοῦτο χινεῖται, xal αὕτη 35 ἑστὶν ἡ ζωογονοῦσα xal συγχρατοῦσα αὑτὸ πρόνοια Θεοῦ xaX φύσεως !' ἀχολουθία” xal ὅτι οὐσία 35 ἐστὶν ἀσώματος, λογιχὴ, νοερὰ καὶ ἀθάνατος, πᾶσι τοῖς εὖὗ φρονοῦσι γνωστόν "*. Τί δ' isti τῇ οὐσίᾳ ?^, καὶ πῶς ἓν σώματι τὸ ἀσώματον ?*, µόνου τοῦτο εἰδέναι Θεοῦ, τοῦ τῶν ἀνθρώπων δημιουργοῦ. "O0zv καὶ ἡμεῖς τὸν περὶ φυχῆς 53 ἰδίᾳ λόγον ἀπολιπόντες 55, τὰ περὶ τῆς τοῦ χαθόλου φύσεως ἀνθρώπου ** ποντ- θέντα παρὰ τῶν ἀρχαίων 3”, xal σποράδην κείµενα ἐν ἀνατομικαῖς 34 χαὶ ἐτυμολογιχαϊῖς βίθλοις χατὰ τὸ ἡμῖν ἐφιχτὸν ἐχλεξάμενοι 21, εἰς Ev χατάξωµεν 15: C ὡς ἂν ἔχοιμεν 5) EE ἑτοίμου μανθάνειν xal θαυμάζειν τὸν ἀριστοτέχνην θεόν’ χαὶ μετὰ τοῦ προφήτου Bodv: Ἑθαυμαστώθη ἡ γγῶσίς σου ἐξ ἐμοῦ. hendatur, deque eorum adinvicem copula, nec non qu:e utriusque actiones facultatesque ac sensus pro- veniunt, et quonam pacto corpus nostrum forme- tur, quotve elementis consistat, et quot in partes divisum sit, sapientia sua ac dissectionis scientia prudenter delinientes, accuratissime perscripserunt; et ca quidem quz ipsi de corpore litterarum imonu- mentis mandarunt, universis qui recte discendi la- bores subeunt plane patent, eisque assentiuntur, ac uti ea habentur observant. Quz vero gentiles de anima philosophati sunt, inania demonstrarunt, nihil enim verum de ejus substantia, vel quae ejus natura habeatur potuit ab ipsis adduci; quiuimo eorum nonnulli corpore ipsam priorem, sed et alii D corpus vicissim ipsa prius esse asseverantes, nugas attulerunt, Quapropter, cum omnes discordes ad- invicem sententias adducerent, in hujusmodi dispu- tationibus vanissimi habiti sunt. Quod autem anima uno contextu cum corpore ordiatur, ipsoque nobi- lior ac magis precipua habeatur, quodque ab ipsa corpus ceu instrumentum moveatur, nec non ipsa sit qu:e ei vitam tribuat, ac Dei providentia naturz- que ordine illud contineat, quodque ea substantia corpore vacans, ratione przedita, intelleetualis ac immortalis sit, nulli non mentis compotes nove- runt. Qu: autem illo substantia sit, et quonam pa- cio G quod corpore caret, in corpore consistat, hoc solius Dei qui hominem creavit nosse est. Qua- propter et nos peculiarem de anima ipsa orationem missam facientes, qux ab antiquis de universalis hominis natura perscripta sunt, qu:eque libris dis - sectiones verborumque proprietatem. continentibus sparsim comprehensa, pro virili deligentes, quo nobis unde disceremus paratum sit, in unius operis seriem redigemus, unde przclarum rerum opi- ficem Deum mirari, atque prophetieum illud, Mirabilis [acta est. scientia tua ex me , dicere valeamus. Μέλλοντες δὲ τοῦτο ποιεῖν, ἐπικαλεσώμεθα Xp:- σιὸν τὸν Θεὸν ἡμῶν ", ἐπὶ τὸ *! συνετίσαι καὶ συµθιδάσα, *! ἡμᾶς ἓν τῇ ὁδῷ ταύτῃ T] πορευόµεθα * ὅτι αὐτός ἐστι καὶ τῖς φύσεως ’Σ δημιουργὸς, xal τῆς σοφίας χορηγὺς *"*, χαὶ τῶν ἀσόφων "9 διορθω- τῆς ἐν γὰρ χερσὶν ν αὐτοῦ, χαὶ ἡμεῖς χαὶ οἱ λόγοι ἡμῶν. Καὶ πρῶτα " μὲν εἴπωμεν τί ἐστιν ἄνθρω- Cum autem nobis hoc agere propositum sit; Christi Dei nostri auxilium imploremus, qui na- turz nostr: opifex, et sapientie. dator, ac sapien- tium emendator est; cum tum nos, tum orationes nostre ejus in manibus consistant, uti nobis hoc iter aggredientibus quod erudire possit, ac iutelli- gentiam largiatur praebeat. πος, xai διατἰ οὕτως ἐπονομάζεται ' ἐπ) οὐδενὸς γὰρ D — Et primum, quidnam homo sit, curve sic appelle- τῶν ἁπάντων ol παλαιοὶ τὰς ὀνομασίας χαὶ τοὺς ὄρορυς ἀσχόπως ἐπέθεντο, pf] τοί γε’5 ἐν τῷ éav- τῶν gupazi 5) γὰρ ἐχείνων σῶμα τοῖς πᾶσιν ἀνθρώποις ἐστὶ παραπλῄσιον, ὅτι μὴ δ.αλλάττοι 50 χατά τινα φύσεως διαφορὰν ἄνθρωπος ἀνθρώπον, ἀλλ' ὡσαύτως ἔχειν ἀλλίέλοις ἄνθρωποι πεφύχασι *t ! Psal. cxxxviin, 0. 17 τοῦ συναµφότερα B. περὶ τῆς ἐν. ἀμφοτέρων. C. aa» C Ρ. 3 ὡς οὐδ. ἁλ. π. τῆς οὐσ.φοῦ. abt. βεβ. δυνη- c. τῇ d. B; ὅτι μὲν οὖν συν. τῷ σ. dij. P. ** αὐτὴ A. $9 τίς δὲ ἑατὶν οὐσία B, «( ὃ ἔστιω τὴν οὐσίαν D. 3! ἐφιλοπόνησαν D, δ,εφ.λοσόφησαν Ώ. 3 ἡδυνή θέντες Β. 3 αὐτῶν B. 35 ὅτι μὲν γὰρ συνυφ. t 17 φυσιχῃ C. ** οὐσία om. Ὦ. ?? γνωριστόν C. *5 ἀθάνατον D. 3: τῆς voy. C. v. ἀρχ. Tovrn0. B P. δὲν a. cum hiatu C. om. B. — * αὐτὸν τὸν Xp. καὶ 85v fiu. C. δημ. x. τῖς qus. ἐστὶ yop. x. τῆς cog. B. 9 µήτιγε B, μη ὅτι γε P. V αὐτὼν D. 33 καταλιπόντες. Ὁ C Pl. 7 ἀναλεξάμενοι P. ^ πρὸς τὸ C P. 5 σοφῶν DB P. $9 5:5) àxvet B. C. tur referemus. Nullis enim non in rebus veteres, tum eorum corporis, tum partium appellationes defi- nitionesque explorate posuerunt; tale enim eorum corpus exstitit quale omnium hominum habetur. Quoniam homo non aliquo nature discrimine ab homine discrepat, sed omnes ipsa constitutionis !*^ ἀμφοτέρων C. | «co c. BP m. 3 οὕτως B. 3 «. ἀνθρ. xaO. quc. B τῆς xa0. C. 3 π. 3*5 χατατάξοµεν B C Ρ. ?* ἔχοιμεν ^ συμθιθᾶσαι B. * o. ἡμῶν Ρ,. " αὑτ. € ὅτι iv (ταῖς P,) y. ὁ Ρ. πρῶτον P. 9! πεφ., ἄνθρ. D P. 1085 MELETII MONACIII 1084 ratione simili modo ad invicem esse suapte natura A χατὰ τὸν τῆς συστάσεως λόγον ' ὥστε xaX ὑφ) ly idonei sunt, itaque sub unam speciem delinitionem- que rediguntur. llomo est animal rationale, mortale, mentis οἱ scientie capax. Animal quidem, quoniam homo ipse substantia anima przdita, sensualis est; ta- lis enim animalis definitio habetur : rationale vero, quo ab rationis expertibus distinctum sit, Mortale, uti ab immortalibus angelis qui ratione sunt praediti distent. Mentis vero, et scientiz capax, quoniam ex disciplina nobis artes proveniunt, qui vim quidem eas percipiendi natura obtinemus, actiones vero ab his quie didicerimus possidemus. Nomen vero homo ab illis ἄνθρωπος dicitur διὰ τὴν EvapÜ pov ἔχειν quvhv, quod articulata voce uta- tur, cum alia quaque animalia inarticulatam ac nihil significantem vocem emittant. Nonnulli vero, ab ἀθρεῖν xai λογίζεσθαι ἅπερ ὅποπε, quod facit, considerare 7 mcnte ipsa, εἰ animadvertere ca quie inspexerit, cum alia animalia nihil animad- vertant atque considerent. Quidam autem ab ἄνω 0ρεῖν, quod oculos ad sublimia elevare explices, aut .a verbo ὁδρῶ, quod specto significat, unde ab ipsis adropos, et ἄνδρωπος, liumo nuncupatur, vel ab ἄνω ῥέπειν, quod vultus ad sidera erectos tollat. Siqui- dem alia quadrupeda, ut magnus Basilius asseve- rat, ad terram spectant, uteroque acclinantur, lio- minis vero sursum ad coelestia aspectus, ne scilicet ventri ejusque affectionibus vacet. Ipsum siquidem hominem cum anima expertibus communicare, ac c valionalium intelligentia non inexpertem esse per- spectum habetur. Cum enim semen primum dissemi- natur atque emittitur , protinus illud quod in vul. vam incidit anima expertibus compar redditur, ut pote quod ex quatuor elementorum temperamento consistat, excepto quod a vita praeditis secretum est, el actus vivenlis ostendat, cum naturales in ipso facultates inspiciantur. Siquidem, cum in utero brevi quodam temporis intervallo constiterit, ac in usceperit : vegetalis auctiv:eque facultatis ratione. generis sunt quam simillimum efficitur. Etenim hzc hominis stirps vegetatur, augeturque, et partium membrorumque formam suscipit. Incre- mentum denuo illic sensim capiens, in animal verti- lur,et suas in ipso actiones vitales facultates exercent, cum et pefagicis animalibus simile fiat. Quapropter et e:nbryonem appellant, quod ad alimentum, incre- mentumque capiendum facile manat, dictum a Greco βρύει», quod mano,seu scato significat. Sive quod cibum intus contineat, qui Grace Bop 5* πάντας om. D. bj. δυν. B. ἑνέργειαν ἀπὸ τῶν µαθηµάτων κτώµεθα Ρ. 9 τ. ἁλ. ἁπ. C. B P. ὃν ἄνω ἀθρεῖν A, ἄνω θρεῖν D PP. *? ἀνθρώπου B C P. BÓP. *" un λοχιζ. ἢ προν. B. *' ἀνάῤῥοπος B P. — *5 vip om. B. στρἰοις P. "*óE B Ρ. ών BCP. ᾖὉ ἑαμεῖναν C. B. ** χατολίγον B. B. 5 ἁλλά P. 'Stco BCP. 8" £vo0ev DC DP. τὸ B... ** τῶν γινοµένων D, γευνομένου C. 15 ἐχτῖ B. 5 £go om. B, φποὶ C P. . 55 τὴν δὲ iw. κατὰ µέρος ἐκ τῶν µαθ. D, εἰ γὰρ xal δεχτιχἣν ἔχομεν δύναμιν, ἀλλὰ τὴν 15 µετείληφε D P, µετείληφεν €. 79 τινα φυσ.χὴν ἱκμάδα. 55 ἀνδρυνόμενου C, ἀδρυνόμενον T. ** βρῶσιν C P. εἶδος πάντας "* ἀνάγεσθαι καὶ ἕνα óptapóv. Ἄνθρωπος Υάρ ἐστι, qaot 93, ζῶον λογιχὸν θντ- τὸν, νοῦ καὶ ἐπιστήμης δἐκτικόν ' ζῶων μὲν, ὅτι xai ὁ ἄνθρωπος οὐσία ἐστὶν "* ἔμφυχος αἰσθητιχή " οὗτος γὰρ ὄρος ζώου * λογικὸν δὲ, ἵνα χωρισθῇ τῶν ἁλόγων, xa θνητὸν, ἵνα διαστῇ τῶν ἀθανάτων λογι- xiv, Ἠγουν ἀγγέλων" τοῦ δὲ 55 νοῦ xax ἐπιστήμης δεχτικὸν, ὅτι διὰ µαθήσεως προσγίνοντα: ἡμῖν αἱ τέχναι καὶ ἐπιστῆμαι 98. Ἔχουσι μὲν δύναμιν 5] δεχτιχὴν. τὴν δὲ ἑνέργειαν χτωµένοις Ex τῶν µα- θηµάτων **, Τὸ δὲ ἄνθρωπος ὄνομα, παρὰ τὸ ἕναρ- θρον ἔχει φωνήν * τῶν ἄλλων ζώων ἁπάντων 5 ἀνάρθρως xai ἁσημάντως 9* φωνούντων. Τινὲς δὲ παρὰ τὸ ἀθρεῖν χαὶ λογίζεσθαι ἅπερ 5’ ὅπωπε * τουτ. έστι παρὰ τὸ βλέπειν κατὰ νοῦν χαὶ λογίζεσθαι 0: τὰ δέοντα’ τῶν ἄλλων ζώων ph προνοουµένων fj μὴ λογιζομένων δδ.᾽ "Άλλοι δὲ παρὰ τὸ ἀνώθειν ** τὸν ὀφθαλμὸν, ἤγουν ἄνω afpew* f) παρὰ τὸ ὁδρῶ τὸ Βλέπω, fj πράττω 55, ἄδρωπος 9** xal ἄνθρωπος) Ἡ παρὰ τὸ ἄνω ῥέπειν, ἀνάροπός 9' τις ὧν. « Τὰ μὲν γὰρ /ὃ τετράποδα, φησὶν ὁ μέγας Βασίλειος, ἐπὶ thv γην ῥλέπει, καὶ πρὲς τὴν Υαστέρα νένευχεν * ἀνθρώπῳ 55 δὲ ἄνω πρὸς οὑρανὸν ἡ βλέψις 19, ὥστε ph σχολάζειν γαστρὶ, μγδὲ τοῖς ὑπὸ γαστέρα Ἱ πάθεσι. » Γνώριμόν τε Τὰ ὅτι τοῖς ἀφύχοις χοινωνεῖ, xaY τῆς τῶν λογιχῶν µετείληχε 12 γνοῄσεως. Εὐθὺς γὰρ ἐν τῇ πρώτῃ σπορᾷ £x χαταθολἢς "* τοῦ σπέρµα- τος ἐν τὴ µήτρᾳ τὸ προστεαὺν τοῖς ἀφψύχοις ἑἐστὶ σώμασι 15 παραπλήσιον' ἐκ τῶν Τὸ τεσσάρων στο:- χείων ἔχον τὴν χρᾶσιν' πλὴν ὡς ἐκ ζώντων ámo- κρινόμενον, ζῶσαν δειχνύει xal τὴν ἐνέργειαν ΄ τῶν φυσικῶν δυνάµεων ἓν αὐτῷ ἀναφαινομένων. Μικρὸν γάρ τινα χρόνον παραμεῖναν " τῇ μήτρα ἐχεῖσε '* πεσὸν, xal τινος φυσιχΏς ἱχμάδος 79 ἐχζέσεως προσ- λαθόμενον **, τοῖς ζωοφύτοις ἐξομοιοῦται χατὰ τὴν θρεπτιχἣν xaY αὐξητιχὴν δύναμιν. ipsum incidens naturalis cujusdam humoris fervorem zoophytis, quie inter plantas animaliaque ambigui Καὶ yàp τρέφεται xai αὔξεται τὸ ἀνθρωπόφυτον τοῦτο, xat el; µέρη καὶ µέλη ἀποτυποῦται. Πόλιν *! δὲ κατ’ ὀλίγον ** ἐναδρυνόμενον δ5 ζωοῦται 9* ἐχεῖ» xaX ζωτιχαὶ ἐν αὐτῷ ἐνεργοῦσι δυνάµεις 9 » ὅτε 9" xaY τοῖς ἑναλίοις ζώοις ἐστὶ παραπλήσιον. Διὸ xat ἔμέρυον λέγεται διὰ τὸ ἔσωθεν "5 βρύειν, τρἐφεσθαί «s καὶ αὖξεσθαι ' f| διὰ τὸ ἔνδον * την βορὰν 55 ἔχειν’ ἡ διὰ τὸ ἔνδον 89 εἶναι βροτοῦ **.. Ἡ δὲ μήτρα, παρὰ τὸ ?*! µήτηρ εἶναι τοῦ γεννωµένου 33, Λέγεται δὲ xal 5 τὸ δὲ B. "tait. D. δν ἐστιν om. C. 9! αἱ 9 ἁἀσήμως C. "X B. ϱ διαλογίζεσθαιε εδ $ πρ. om. B Ρ. *5 ἄνδρωπος C P. '? ἀνάθλεψις B. 6. 7! ὑπογάστροις C, ὄπργα- '* x31 χαταθολῆ B C Ρ. 7 copa DD. ?* ὡς ἐχ 8 προσλαμθανόμενον C. — *! χαὶ πάλιν 55 αἱ ζ. δυν. ἓν aoc. Evepy. 39 βροτὸν B. 3! διὰ δν ζωοποιοῦτα; D. 8? ἔνδοῦθεν DB C. 1085 DE NATURA HOMINIS. 1086 »nóbc xai δε 2ὺς xai ὑστέρα' νηδὺς μὲν, ὅτι A dicitur. Sive quod in homine consistat qui ab ipsis pe0* ἡδύτητος ἐνεργεῖ: f| ἀπὸ τοῦ νενῆσθαι ?*, ὅ µβροτὸς nuncupatur. Matrix. vero, quod illius quod ἐστι σεσωρεῦσθαι, xal πεπληρῶσθαε τραχύτητος **. — procreatur mater sit. Nam his mominibus eam Καὶ yàp ἡ φύσις τραχεῖαν ταύτην ἐποίησε, xat xo- — Gr:eci appellant : νηδὺς, δελφὺς, ὑστέρα, quod ven- τυληδόνας ἔχειν *? μετὰ φλεθῶν καὶ ἀρτηριῶν 9* τι- trem, uterum, vulvam interpretareris. Νηδὺς qui- νων * ἵνα μὴ τοῦ σπόρου δΊ ἑξολισθαίνοντος διὰ λειό- «Επι, quod voluptatem diceres, quoniaimn rem cum τητα, ἄκαρπος ἡ τίχτουσα διαµένῃ. "II ὅτι ἡ παρ- — voluptate peragit; scu a Graco διανεµεῖσθαι, quod όδευσις 3" τῆς τροφΏς τοῦ ἑμθρύου án αὐτῆς ' γίνεται — asperitatibus & cumulatam, refertamque esse signi- νάειν 3 γὰρ τὸ * ῥέειν ' f) παρὰ τὸ νη στερητικὸν καὶ — ficatum obtinet. Etenim natura ipsam asperam τὸ δυς µόριον ΄ ὅτι xal * παιδοποιίας στερεῖται, καὶ — protulit, et acetabula cum venis et arteriis quibus- ' δυστοχίας ὑφίσταται. Δελφὺς δὲ, ὅτι ἀδελφοποιός — dam adhibuit, ne semen ipsum lubricitatis gratia ἐστι, xat ἁδελφά motel τὰ τιχτόµενα * ἁδελφὸς γὰρ, —elaberetur, puerperaque infecunda permaneret. Sive ὁ lx τῆς αὐτῆς δελφύος, Ίγουν μήτρας * καὶ ὁμόδελ- — quod defluxus alimenti conceptus ab ea proveniat a φος *, ὁ αὑτάδελφος. "Yocépa δὲ, ὅτι ὕστερον máv- — Graco δεύειν, quod defluere diceres, vel a vh, qu:e των τῶν ἄλλων poplov τὰς ἑνεργείας αὐτῆς ἐπι- — est pars privativa, et δὺς, quod procreandz sobolis δείκνυται ' τὴν ἑλητικὴν ", τὴν καθεκτικὴν ", τὴν D vi. nonnunquam. privatur, ac lahoriosum patitur ἀλλοιωτιχὴν χαὶ ἀποχριτιχήν * δηλονότι χατὰ τὸ Bps- — partum. Δελφὺς vero, quod Grace ἀδελφοποιὸς, quod φουργεῖν ** ἡ ὅτι ἑσχάτη τῶν μετὰ τὴν Υαστέρα — fratres procreantem explieares, nam ἁδελφοὶ ος χεῖται. Τρέφεται γὰρ ) ἐν τῇ µήτρᾳ τὸ ἔμθρυον, xa — eodem utero, qui δελφη dicitur, procreati, fratres ἀναπνεῖ οὐκ ἐκ τοῦ στόματος, ἀλλ’ Ex τοῦ ὀμφαλοῦ, — adinvicem appellantur. Ὑστέρα autem, quod Grace ἐξ αἱματικῶν µητρῴων περιπτωµάτων 1** ὅθεν xol Όὕστερον novissimum dicitur, quia omnium partium ὀμφα.]ὸς παρὰ τὸ ὀμπνεῖν !! εἴρηται, 6 ἐστιν ἆνα- novissima proprios actus ostendit, cum in partu πνεῖν. Ἔστι δὲ τὸ µέσον τοῦ σώματος ' ἐν δὲ τῇ perliciendo, attrahendi, continendi, alterandi, excer- γενέσει τούτου τοῦ ζώου λέγεται πρῶτον πἠγνυσθαι — nendique, qua ejus facultates sunt, utatur. Seu quod ὑμένα τινὰ λεπτὸν !* ὃν καλοῦσι χόριον !*, ὡς πε- — novissimum aliorum ab alvo situm obtinet. Siquidem ριέχον '* τὸ Ep6puov* f| ὡς χωρίον αὐτοῦ ὃν !*, ἡ conceptus, in vulva alimento ac spiritus reciproca- χαρηγὸν τῶν διατρεφόντων αὐτό. Elta ἡ καρδία tione, non oris, sed umbilici officio utitur, quod ex πρώτη γαταθληθεῖσα παρὰ τῆς φύσεως 16, ἆναλο- matris sanguineis excrementis fit, unde et umbilicus qoucsav τοῖς µέλεσι τὴν παρὰ τῆς φύσεως xaza6olty ὁὀμφαλὸς Grazce, deest aliq. ἀπὸ τοῦ ἐμπνεῖν, quod παραλαμθάνει 11. διὸ χαὶ συμµέτρως ταῖς οἰχείαις κι respirare est, nuncupatur. Corporis namque quasi ἀρχαῖς ἐν τῷ τῆς φύσεως ἑργαστηρίῳ περιυφαινο — medium qua ipse situm obtinet habetur. Siquidem, µένου τοῦ σώματος ἀπαρτίζεται κατὰ σύνθεσιν !*, in hujus animalis ortu membrana subtilis quzedam primum concrescit, qu: ab illis χώριον, quod secundam denominares ἀπὸ τοῦ χορῶ, quod contineo diceres, cum fetus ab ipsa contineatur, eive quod locus ejus sit, qui ab illis χώριον | nuncupatur, vel a χορηχέω, quod imperlior diceres, quia fetui ab ipsa alimentum impertiatur. Dehinc cor, quod om- nibua membris proportione respondet, cum a natura primum constituatur, totam naturz ipsius consti- tutionem suscipit. Quamobrem , in naturz officina, ad corporis contextum peragendum compositionis ordine, moderate propriis principiis perficitur. | Ἐσχημάτισται δὲ ἐν τῇ µήτρᾳ τὰ μὲν τετράποδα Quadrupedum autem animalium genus, in vulva τῶν ζώων ἐχκτεταμένα !9 χεῖσθαι. ὁ δὲ ἄνθρωπος ** — porrectum consistere figuratur; homo vero nasum in- τὴν μὲν ῥῖνα μέσον τῶν γονάτων ἔχειν ?!, τοὺς δὲ — ter genua medium continens, oculis genibus innixis, ὀφθαλμοὺς ἐπὶ τοῖς γόνασι’ τὰ δὲ (va ExvÓ;. Καὶ αυτες extrinsecus retinet. Et cum jam legitimum ὅταν τὸν τεταγµένον τῆς χυῄσεως 3 ἐκπληρώσῃ edendi partus tempus completum fuerit, venter in tu-- Ἰβόνον, πρὸς ὄγχον ἡ vacchp διεγειροµένη ὠθεῖ τὸ p morem erectus, fetum ad exteriora expellit ; et soluto ἔμθρυον ἔξω ?! * xal πρῶτον τῆς χεφαλῆς ἆπολυο- — primum capite, eo motus ordine, illa qua graviora µένης ** ῥέπει χατὰ τὴν χίνησιν τὰ Bapuoyxobi- ^ corporis, corpulentiora qua sunt ab ipso tracta (las πτερα ** τοῦ σώματος ἐπισυρομένη **. Ταῦτα δέ ἐστι quidem partes ad humeros pectusque esse constat) τὰ περὶ τοὺς ὤμους µέρη xat θώρακα *'. Καὶ αὕτη — extra serpunt. Et hsec quidem semita eorum qui na- ἐστὶν ἡ ἐπὶ τοῖς χατὰ φύσιν τιχτοµένοις &x' εὐθείας — turz ordine nascuntur recta habetur. Tumores vero ὁδός **. Τοὺς γὰρ παρὰ φύσιν τόχους f| δυστοχίας — ventris, qui preter naturam eveniunt, partusque παραλειπτέον 3». Μετὰ γοῦν τῆν χειρουργίαν τοῦ — difficultates missas faciemus. Mox igitur ab ipsa 55 διανενῄσθαι B C Ρ. ** τραχύτητι Β. ** ἔχει Β. ** ἀρτυμάτων B, ἁρτημάτων C. 9 6 σπόρος B P. ** ἐξολ,σθαίνων B, ἐξολισθαίνῃ c b. *? περιόδευσις B, παράδευσις C. 'it. τῆς τροφῆς ἀπ᾿ αὐτῆς D. 3 ψαίειν A, νέειν C, δεύειν Ῥ. 3 ἐστὶ τὸ Β. * xat om. Β. ^ ὁμόδελφυς Β. * ἤγουν τὴν ἑλχτ.Ώ Ρ. * χαθ- ελχτικην B. 8 βρεφοδουργεῖν Α, δηλονότι om. C. * δὲ Β G Ρ. !* περιπτωµάτων ΛΑ. !! ἐμπνεῖνβς. 13 λεπτὸν om. Β. 15 χωρίο, B. | περιέχοντα Α. !* ὄντα A C. 1* κχαταθλ. m. τῆς quo. λαµθάνει xaza- 6όλιον B, λαµθάνει καταθολὴν παρὰ τῆς φύσεως C Ρ. |!) παραλ. om. Ρ. !* x. τὴν σύνθ. 6. !* ἕκτετα:. µένως B. 9 τὸν δὲ ἄνθρωπον 68. 3! ἔχει C. 33 κινήσεως C. 3: εἰς τὸ ἔξω B, εἰς τὰ E£o CP. "1 χεφαλὴ ἀπολνυομένη B. 35 τὰ βαρύτερα xai ὀγχωδέστερα B C D. ?*' nii ap C. 3 τὰ m. τὸν (yov κ. τὸν θωρ. µέρη B P, τὰ τῶν ὤμων p. κ. θώραχος C. 35 fj &x' εὖθ.: ὁδ. Β. 3) παραληπτέον B C: 4087 tio ad os progreditur, quod quidem posthac in- fantis alimentum lac esse, quod optime ipsum alat, omnibus perspectum habetur. Lac autem nibil aliud es! quam sanguis in genitricis papillis in albedi- ncm conversus, quem venarum ollicio que amphi- sbene nuncupantur ab vulva papille suscipiunt, siquidem papille, qux Grace µασθοὶ, feminarum pracipue dicuntur, quasi µασητοὶ, mausi videlicct, cum hi affatim alimentum suppeditent, sive quod iam iu lucem editis fetibus escam quam ipsi pá- σταχα nuncupant impertiatur; unde mamnducatio, quod illi µάστημα dicunt, vel ἀπροσμάττεσθαι, quod applicari interpretareris, quia ipsis iufantes primum applicantur : sive quod a lactentibus in- fantibus trahautur, a Grx::co ἐπισπᾶσθαι, quod tra- B here diceres, sive a µαίω, quod querere significat, quia eas pueri qusrant unde, et mater a pueris quasita dicitur; sive quod qui ad fetus alimen- tu: necessaria sunt. quarat ; aut, quod naturz vi ΜΕΙ.ΕΤΗ MONACIII umbilici abscisione, tunt alimcnium, tum respira- A ὀμφαλοῦ µετ 108$ ἄγεται fj τρογὴ xal δὺ ἀνατνοῃ ἓν τῷ στόµατι’ dj δὲ μετὰ ταῦτα τροφῇ τοῦ βρέφους xin δήλη *! ἐστὶ τὸ χαλὸν εἰς ἀνατροφὴν ** τῶν βρεφὼν γάλα. Οὐδὲν δέ ἐστι γάλα 33 ij αἷμα λευκαινόµενον Ey τοῖς μαστοῖς 3’ τῶν µητέρων παρὰ τῶν ἀμφιθα:- νόντων 35 φλεθῶν τῶν ἀπὸ τῆς μήτρας, τοῦτο «b αἷμα δεχοµένων 34. Μαστοὶ δὲ " χυρίως ἐπὶ τῶν Tuvat- χῶν 35, οἷον µασητοί οὗτοι γὰρ ἄλλοις τροφή’ 1 ἀπὸ τοῦ τὴν µάσταχα, τουτέστι τὴν τροφὴν τοῖς γεννωµένοις παρέἐχειν * &y' ἧς χαὶ τὸ µάσηµα; i ἀπὸ τοῦ προσµάττεσθαι xal προσφύεσθαι τούτοις πρώτοις 9? τὰ βρέφη ' f| ἀπὸ τοῦ ὑπὸ τῶν θηλαξοµέ- νων ἐπισπᾶσθαι 3’ ἡ παρὰ τὸ µαίω τὸ ζητώ - 0v € ἐπιζητοῦσιν οἱ παῖδες "3 ἐξ οὗ καὶ µήτηρ, ἡ ζητον- µένη παρὰ τῶν παίδων ** '' f| ἡ µαστεύουσα τὰ πρὸς τροφὴν τοῖς χυηθεῖσιν 3: f| ὅτι quotxux αὐτὰ "* μαστεύει xal ζητεῖ τὰ γεννηθέντα" ὅτι xai 5 µαίω τὸ ζητῶ ἐστι, φησὶν "Oprpo;: Matogérn χευθμῶνα * £x τούτου xal μαῖα ἡ χατὰ Υαστρὸς τῶν γυναιχῶν ζητοῦσα τὰ βρἐφη. illa que generantur eas inquirant. Quod vero illud µαίω quero significet, apud Homerum est, qui ait, µαιομένη χευθµόνας, id est, qua latebras quirit, unde οἱ obstetricem, qux» ab ipsis paía dicitur, ος eo quod utero latentes infantes quzrat dictam putamus. Infaus vero, qui Grece βρέφος dicitur παρὰ τὸ δέεσθαι φορβῆς, ος eo quod alimenti indigus sit, quod ab illis φορθὴ denominatur , appellatus. Corpore igitur, nec non temperamento , quod ες elementis provenit, cum animz expertibus homo communicat, cum stirpibus vero, tum his, tum Βρέφος 6k εἴρηται παρὰ τὸ δέεσθαι φορδθῆς, 6 ἑστι τροφῆς " * κοινωνεῖ οὖν ** τοῖς μὲν ἀγύχοις χατὰ τὸ σῶμα, xal τὴν ἀπὸ τῶν τεσσάρων στοι- χείων ’’ χρᾶσιν 59. τοῖς δὲ φυτοῖς χατά τε ταῦτα 5', xa τὴν θρεπτικὴν χαὶ τὴν 35 σπερματικὴ» δύναμιν’ «ot; δὲ ἀλόγοις, xal bv τούτοις μὲν, ἐξ ἐπιμέτρου ᾿ vegetali seminalique facultate. Cum his 10 au- C δὲ, κατά τε τὴν καθ) ὁρμὴν 35 χίνησιν, xal χατὰ tem qua ralione carent, praeler ea qus dixiinus, sensualem, respirandique potentiam justa propor- tione communein habet: hz:ec enim cuncta loni- nibus cum rationis expertibus , elsi non ommnia omnibus communia sunt. Átqui ob rationalem viin, cum idoneum statis tempus fuerit nactus, singula 2nimadvertendo, intelligendo, ac dijudicando, incor- poreis intellectualibusque naturis compar efficitur. Anima vero ab initio cum semine, ut sapientissimus Gregorius scriptum reliquit, cum corpore contexitur: fieri enim non potest, inquit, uti existimemus, ipsam auimam alienz zdificationi congruere, sic uti nec sigillum cerae impressum accommodari aliene imagini ullo pacto posse. Quemadinoduin enim. semen ex minimo quodam, ad illud quod perfectum est redigitur, ita et animae actio, recta ratione subjecto corpori insita, cun eo simul accessionem incrementumque sentit. Siqui- dem, solz ejus, vegetalis, auctivaque facultates , in prima constitutione ceu radix quedam terra recon- 9 χαὶ ἡ àvanv. C Ῥ. ?1 δηλον C. n Snhovóst. γάλα εἰς àvavp. αὑτοῦ C P. πὴν ὄρεξιν καὶ τὸν θυμὸν, χαὶ τὴν αἰσθητιχὴν xal ἀναπνευστιχὴν δύναμιν * ταῦτα γὰρ ἅπαντα χοινὰ τοῖς ἀνθρώποις χαὶ τοῖς ἀλόγοις ἐστὶν 59, εἰ χαὶ μὴ πᾶσι πάντα 55, ἀλλὰ 9* xal διὰ τοῦ λογικοῦ 9! ταῖς ἀσωμάτοις xal νοξραῖς συνάπτεται φύσεσιν "9 εἲς µέτρον ἡλιχίας ἐλθόν * 5 λογιξςόμενος xat νοῶν xal xplvov ἕχαστα. Ἡ δὲ φυχη ἀρχῆθεν σὺν τῇ σπορᾷ τῷ σώματι συνεξυφαίνεται ** * καθὼς xal ὁ σοφώ- τατος Τρηγόριος ἔγραψεν ' Οὐδὲ γὰρ εἶναι , gno, δυνατὸν λογιςόµεθα ἀλλοτρίαις οἰχοδομαϊῖς τὴν φυχὴν ἑναρμόζεσθαι *!* ὡς οὐκ ἔστι τὴν ἐν τῷ χηρῷ ** σφραγῖδα πρὸς ἀλλοτρίαν ἁρμοσθῆναι γλυφἠν **. Καθάπερ vip ** τὸ σπἐρµα ix βραχυτάτου πρὺς τὸ τέλειον 35 πρόεισιν, οὕτω 5 xal ἡ τῆς ψυχῖς ἑνέργεια χαταλλήλως ἐμφυτευομένη 9" τῷ ὑποχει- pévtp συνεπιδίδωσι 53 xal συναύξεται σώματι. Ἡρο- Ἠγεῖται μὲν γὰρ αὐτῆς Ev τῇ πρώτῃ κατασχευῇ 09, οἷον ῥίζης τινὸς τῇ γή καταχρυφθείσης, ἡ αὐξητικὴ "Esc δὲ (τό P.) va CP. 35. μασθοῖ A. ** ἀμφισθεν ΛΑ. v περὶ τὰς φλέδας τὰς ἀπὸ τ τρας τὸ αἱ δεχοµένας C. " n om. B. ** λέγονται add. € P. 9? τούτοιν τοῖν μαστοῖν πρό ερο | τούτοις τοῖς μασθοῖς πρώτοις ο oim. B. "oy B. 5 ἐπιζ. γὰρ τοὺς μα στοὺς τὰ βρέφη C P. **' ἡ zap' αὐ- τῶν δηλονότι ὃς ττουμένη P. ο om. B. « αὑτοὺς ή ^ δὲ *6 4 κατὰ τοὺς τόχους ἓν «fj γαστρὶ C Ῥ. "' Ίτοι τροφ. C. κατά γε ταῦτα C P. 3" τὴν om. D. πος C P. *' λογιστικοῦ C. '* τάξεσιν C. P. ζεσθαι 0 Ρ. ** χαιρῷ B. γραφην A. B P iuterl. ** συννεπιδίδοται C. P 48 γοῦν DB, γάρ P. 55 χαθο iv C. * δὲ B. 49 Vii qud * eig C 59 ἐλθόνΑ, ἐλθών C P. es τέλος B, τὸ τέλειον C. $9? ἓν τῇ πρ. xat. αὐτῆς B. E φύσιν χράσιν Λ. — *! ἐξομοιοῦται δε πάντα πᾶσι σε 4b ζῶον ὁ ἄνθρω- eo ἐξυφαίνετα. BC. 5 συναρμή- 56 οὕτως B. 9 ἓν τῷ 02. -—* “προάγουσαν * 1039 καὶ Opimtixh δύναμις μόνη Τι περισσότερον ἡ τοῦ δεχοµένου βραχύτης. Εἶτα προϊόν» τος εἰς φῶς τοῦ φυτοῦ, καὶ ἡλίῳ τὴν βλάστην δείξαν- τος, ἡ αἰσθητιχὴ χάρις ἐπήνθησεν. ᾿Ανδρωθέντος δὲ ἤδη καὶ Τ εἰς σύμμετρον μῆχος ἀναδραμόντος χαθάπερ τις χαρπὸς, f λογικὴ δύναµις ἄρχεται 1, οὐ πᾶσα ἀθρύως ἐχφαινομένη , ἁλλὰ τῇ τοῦ ὀργάνον πελειώσει δι ἐπιμελείας συναύξουσα '** τοσοῦτον ἀξὶ χσρποφηροῦσα , ὅσον χωρεῖ τοῦ ὑποχειμένου ἡ δύναµις. Τῇ γὰρ πρὠτῃ τῆς συστάσεως ἀφορμῆ συνεσπαρμένην τὴν τῆς φύσεως ἔγνωμεν δύναμιν !*, Ἑξαπλοῦσθαι δὲ καὶ φανεροῦσθαι δ.ά τινος φυσιχῆς ἀχολουθίας 19 πρὸς τὸ τέλειον ἀν.οῦσαν '' * οὗ προσ- λαμβάνουσάν τι τῶν ἔξωθεν εἰς ἀφορμὴν τελειώ- σεως, ἀλλ᾽ ἑαυτῶν εἰς «b τέλειον 79 δι) ἀχολουθίας ὡς μήτε Ψυχὴν πρὺ τοῦ σώματος, µήτε χωρὶς φυχῆς τὸ σῶμα, ἁληθὲς εἶναι λέγειν χατὰ τὴν τῶν Ἑλλήνων ἐρεσχελίαν "*, ἀλλὰ µίαν ἀμφοτέρων ** ἀρχὴν t, pus vicissim anima separatum, ut Grzci nugantur, dendum sit. Ἐπειδὴ δὲ 5 ἐκ σώματός ἐστιν ὁ ἄνθρωπος ’ πᾶν δὲ σώμα Ex 353 τεσσάρων στοιχείων συνίσταται" ἀνάγχη τούτοις τοῖς πάθεσι περιπίπτειν αὐτὸν, οἷς xat τὰ στοιχεῖα. Τὰ δὲ στοιχεία δι ὧν ὁ κόσμος ἅπας, γῆ ἐστι, καὶ ὕδωρ xaX «vp xat ἀἡρ **. Εἴρη- ται 95 δὲ στοιχεῖα παρὰ τὸ συστοιχεῖν ἀλλήλοις xal ἑφαρμόξειν τῆς τῶν 35 ἑξ ἁπάντων εὐαρμόστου ποιότητος, Οὐ μένον γὰρ τῶν στοιχείων ἕἔχαστον ἰδιάζουσαν xal ἀποχεχληρωμένην ἔχει ποιότητα, δι) Tic τῶν λοιπῶν ἀποχρίνεται, xal ὁποῖόν ἐστιν ἐπιγι- νώσχεταιῖ). ᾽Αλλὰ χαὶ συνεζευγµένας ἔχει τὰς ποιό- τητας, xat οὐδὲν ἀπολελυμένως 35 ἐστὶ μοναχὸν, οὐδὲ ἁπλοῦν καὶ εἰλικρινὲς τῶν ** στοιχείων * ἁλλ᾽ ἡ μὲν 15 ξηρὰ xaX ψυχρά * τὸ δὲ ὕδωρ ὑγρὸν χαὶ Φυχρόν **- ὁ δὲ ἀἢρ θερμὸς xal ὑγρός' τὸ δὲ πῦρ θερμὸν xal Enpóv* οὕτω γὰρ διὰ τῆς συζύγου ποιότητος fj δύ-- ναµις προέρχεται τοῦ ἀναμεμίχθαι ἕχαστον *! πρὸς ἕχαστον οἷον ἡ yf, ξηρὰ οὖσα xal ψυχρὰά ἑνοῦται μὲν χατὰ τὴν συγγένειαν τῆς φυχρότητος ὕδατι 3". Ἑνοῦ- ται δὲ διὰ τοῦ ὕδατος τῷ ἀέρι; ὁ δὲ ἀῆρ θερμὸς ὢν xai ὑγρὸς, τῇ μὲν θερµότητι ἑνοῦται τῷ πυρὶ, τῇ ὑγρότητι δὲ τῷ ὕδατι ' τὸ δὰ πῦρ θερμὸν καὶ ξηρὸν ὑπάρχον τῇ φύσει, τῷ μὲν θερμῷ πρὸς τὸν ἀέρα εννδεῖται, τῷ δὲ δηρῷ 5) πρὸς τὴν χοινωνίαν τῆς γῆς ἐπανέρχεται΄ τὸ δὲ ὕδωρ φυχρὸν ὃν χαὶ ὐγρὸν, τῇ μὲν Ψυχρότητι τῆς γῆς, τῇ ὑγρύτητι δὲ τοῦ ἀέρος ἐφάπ- τεται ' xal οὕτως Ὑίνεται χύχλος xat χορὸς ἑναρ- µόνιος' χαὶ ταῦτα μὲν ὡς πρῶτα στοιχεῖα ** εἰς ὕλας xa εἴδη ἀναλυόμεθα 5. miditate vero aeri applicatur; οἱ picto efficitur. DE NATURA HOMINIS. o) γὰρ xopst τὸ A dita ipsam prtieveniunt ; nam illud quod accipit, prz 1020 sui cxiguitatle majoris capax esse haudquaquam potest. Dehinc. stirpe in. lucem edita, necnon cum soli ipsi germen ostenderit, sensualis facultatis gra- tia subit. Cum vero ad virilem jam tatem eve- litur, moderataque magnitudine fit pradita, ra- tionalis facultas fructus cujusdam vice provenit, qux confertim haudquaquam ostenditur, sed una cum instrumenti perfectione, prz sus providen- tie captu incrementum adepta, tantumdem fructus perpetuo edit, quantum capiendo subjecti facultas sufficiet. Siquidem, naturz potentiam, prima con- stitutionis occasioni admistam esse constat. Verum, cum ad perfectionem progreditur, nature conti- nuato tenore, dilatatur ac manifesta rcdditur. Ne- B que vero quidpiam, ut perfecta efficiatur, eorum qui extrinsecus sunt accipit, sed seipsam propria vi incepto tenoris ordine debito (ini constituit, ut neque animam corpus przcedere, neque ipsum cor- sed utriusque idem principium esse verissime crc- Quoniam vero bomo ex corpore est, 11 cor- pus autem quodlibet ex elementis quatuor con- stiluitur, ipsum iisdem affectionibus quibus et mundus subjici necesse est : etenim elementa unde totius orbis constitutio, terra, 3qua, aer ac ignis sunt. Nam hzc Grace στοιχεῖα appellantur παρὰ τὸ συστοιχεῖν ἀλλήλοις, quod mutuo adinviceni or- dine recte procedant, ac universim omnibus in re- C bus optime congruente qualitate rite conveniant. Neque enim horum quodlibet peculiarem quam- dam, ac seorsum sorltitam qualitatem qua ab aliis secretum esset, ut quale sit comprehendi queat, obtinet, sed consertis adinvicem facultatibus con- sistunt, ut nullum per se solum absolute consistere, neque simplex sincerumque esse credendum sit; sed terram quidem sicca f[rigidaque qualitate; aquam vero, humida ac frigida; aerem autem cali- dum humidumque; ignem vero, calidum ac siccum esse : sic conjuncta qualitatis gratia quo quodlibet eorum invicem commisecatur, vis procedit : verbi gra- lia, cum terra sicca frigidaque sit, frigiditatis cogna- tione cum aqua unitur. Sed 2qua, ob humiditatem, aeri cognata redditur; qui, cuin. calore humidita- teque przditus sit, qua calidus cum igne, qua vero huinidus, cum aqua conseritur. Cum autem 1gnis natura, calida siccaque habcatur, qua calidus, aeri copulatur, quod vero in eo siccum est, cum terra jungitur. At aqua, frigidam humidamque qualitatem obtinens, frigiditate quidem terre, hu- ita circularis quidam ordo, locusque quam "maxime concors, hoc "* χαὶ αὔξεται ὑπὸ τῆς opens δυνάµεως µόνης C P in textu, "! καὶ ἡ C Ρ. '* xoi om. A. 7! ἀνέρχεται D, vp. αὔδεται "* συναύξασα C. — 79 60v. ἔγνωμεν B C P... 7* xal πρὸς τὸ τελ. C P. 7' προϊοῦσαν B P interl. προϊέναι C. 7* τέλος Β. 7* φλυαρίαν C P text. ** ἀμφότερα C P. ** ἀρχὴ A, ἔχειν ἀρχήν P. 3 δὲ om. AC. **àix ov BP, ** x. ἀῆρ x. πὺρ. CP. Ἅᾖ5 εἴρηνται Β. * τῶν 0m. B, τῇ ἐξ. ἀπ. εὖαρ wA TOLL c P. ᾖϱἳ διαγινώσχεται C as ἀπολελυμένον BCP, £e: pov. om. C. es εἰ)λικρινέστατον C 9 d» ὑγρ. C. *' ἑχάστῳ B. " Ψυχ. οὖσα x. ξηο. κατὰ [Tw cury. μὲν τῆς Χρηστότητος ἔνονται τῷ 06. € τῷ 08. B, d. ὕδατι διὰ μὲν τοῦ δ. Ῥ. 9* τῷ ξ. δὲ. ** πρὸς a ey. C. ávaXvópsD. A, ἀναλνόμενα, τὰ ἄτομα B, ἀναλυόμενα * καὶ οὕτως ἔχοντα, τὰ "ropa C P. 1091 Et hzc quidem ut prima elemento, cum in mate- A rias formasque resolvuntur , omnifariam indivi- dua animse expertia, ipsaque praedita, ac ea qu: zoophyta nuncupantur, constituunt. Ah his sapores, qui corpori nostro cognati sunt, sanguis, inquam, ac pituita, flavaque et atra bilis progene- rantur. Etenim sanguis, cum calidus humidusque sit, aeri proportione respondet. Flava vero bilis, calida, siccaque, igni; atra autem, frigida et sicca, terr; pituita vero, utpote quz [rigida ac humida est, aque proportionatur. Sed quoniam hec 12 se- ctioni, mutationique, ac fluxui perpetuo obnoxia redduntur, et corpora horum passionibus subjici oportet. Sectioni quidem, qua sapores ab invicem secernuntur, ac quasi ipsi in materiam formamque MELETII. MONACIII 1092 Τὰ ἄτομα συνιστᾷ πάντων γενῶν ***. ἐμφύχων, ἀφύχων *' καὶ ζωοφύτων * xaX τοὺς συγγενεῖς τοῦ σώματος ἡμῶν ἐναπογεννῶσι χυμούς" αἷμα λέγω" xa φλἐγμα, χολὴν ξανθήν τε ** xaX µέλαινα»ν. "Ava- λογεῖ * γὰρ τὸ μὲν αἷμα, θερμὸν ὃν χαὶ ἑγρὸν, 19 &épi* fj δὲ ξανθὴ χολὴ, ερμὴ οὖσα καὶ ξηρὰ!, τῷ πυρἰ ** ἡ δὲ µέλαινα, ψυχρὰ xax ξτρὰ οὗσα, τῇ Y" τὸ δὲ φλέγμα, ὡς ψυχρὺν χαὶ ὑγρὸν, τῷ ὕδατι. ᾽Αλλ' ἐπειδῇ * ταῦτα τομῇ καὶ μεταθολῇ xa ῥεύσει ἀεὶ περιπίπτει, ἀνάγχη χαὶ τὰ σώματα τούτων τοῖς πά- θεσι περιπίπτειν 5" copi] μὲν, τῶν χυμῶν * ἀπ ἀλλήλων διαχωρἰσει Ἱ, καὶ χαθὸ τέµνεται elg ὕλιν xai εἶδος' μεταθολῇ δὲ, τῇ χατὰ ποιότητα, ἢ ποσότττα, ἐν θερµάνσει χαὶ φύξει 5 πλεονασμῶ χαὶ ὑφέσει ' τυχὸν xal νοσήμασι 5 καὶ ταῖς τῶν ἡλι- sceantur. Mutationi vero, qua ad qualitatem quan- B χιῶν !* ἁλλοιώσεσι. tiiatemque attinet, sive, cum calescere animal, rigereque accidit; aut. cum exuberantiam decremen- tumque patitur, fortassis, et morbis causantibus, ac cum zxtatum alteratio subsequitur id accidit. Quoniam vero annus in fempora quatuor, ver, a statem, autumnum, et hiemem dividitur, et homi- ncs zetatibus quatuor distinguuntur ; nam prima pue- rilis, quinquennii, secunda slate florentium ; tertia, medizx 2ztatis ; quarta vero senectutis est : tametsi a uíedicis et alis addantur, infantium, inquam, qua puerilis est, et qui extremo suut senio contecti. Et- cnim,in juvenibus sanguis: qui vero zelate florent flava bilis; at qui ztatis florem pratergressi sunt, bilis atra; in senibus autem pituita exsuperat. Juve- nes quidem calidi humidique temperamenti sunt, qui Τεσσάρων γὰρ οὐσῶν ὡρῶν τῷ ἐνιαντῷ 13, ἔαρος, θέρους, µετοπώρου, xal χειμῶνος , τἐσσαρές εἶσιν ἡλιχίαι xai τοῖς ἀνθρώποις. Πρώτη μὲν di τῶν νέων * δευτέρα !*, dj τῶν ἁἀκμαζόντων ' τρίτη, d τῶν µέσων ΄ χαὶ τετάρτη ἡ τῶν Ὑερόντων ' εἰ xai ἄλλας προστιθέασιν οἱ ἰατροί !'. Την τῶν παί- δων !*, τὴν µειρακίων !*, xal τῶν ἐσχατογ{ρων |". Πλεονάζει δὲ τοῖς μὲν véow τὸ αἷμα . τοῖς ἁχμά- ζουσι δὲ ! ἡ ξανθὴ χολή" τοῖς παραχμάξουσιν f µέλαινα” τοῖς Ὑέρουσι δὲ τὸ φλέγμα. Καὶ εἰσὶν οἱ μὲν νέο, θερμοὶ xal ὑγροὶ, τῇ χράσει ἀναλογοῦντες el veri proportione respondent. Qui autem zetate ϱ τῷ ἀέρι" οἱ δὲ ἀκμάζοντες θερμοὶ, xat ξηροὶ ὅμουι florent, cum calore siccitateque przditi sint, eestati proportionantur : quorum vero media zas est, sicci frigidique babentur, autumno similes sunt. At senes ipsi, frigidi humidique, hiemi similan- tur : siquidem, in juvenibus, et qui state florent, insitus calor plurimus est. Qui vero aetatis florem preteriere, mediocris; in senibus autem permodicus est : el in aliquibus quidem modum excedit, in qui- busdam vero augetur; in aliquibus autem aliquan- tisyer in statu est, εἰ in aliis aliqua ex parte mi- nuitur, sed in aliquibus magis, in aliquibus vero minus. Atqui et ob effluxus patitur, quod animat patentibus, obscurisque meatibus usquequaque exinanitionem sentit. Et patentibus quidem, humi- τῷ θέρει’ οἱ δὲ παρακµάζοντες, οἱ xal µέσοι !*, ξηροὶ xaX uy pot, τῷ μετοπώρῳ προσεοιχότες !? * ol Υέρον- τες δὲ ψυχροὶ xaX ὑγροὶ, παραπλῄσιοι τῷ χειμῶνι. Τὸ δὲ 39 ἔμφυτην θερμὸν, ἐν μὲν τοῖς νέοις καὶ τοῖς ἀχμάζουδιν ἐστὶ πολὺ μέσον δὲ iv τοῖς µέσοις ' ὀλίγον δὲ Ev τοῖς γέρουσι" xal πη μὲν πλεονάζει * πῆ δὲ αὔξεται ' mij δὲ ἵσταται * mi] δὲ μειοῦται * xal vij μὲν μᾶλλον, πῄ δὲ ἧττον. 'ΡῬεύσει ** ὃς πάλιν πάσχει, ὅτι ἀεὶ χενοῦται τὸ ζῶον, διά τε τῶν προ- δήλων πόρων xal τῶν ἁδήλων. Καὶ ἐχ προδήλων μὲν πόρων, τὰ obpa xai περιττώματα **, μῦξαι ** xol πτύελα xai πνεῦμα ** ἀποχρίνεται 25" Ex δὲ ἁδήλων ὑπονόμων χαὶ φυσιχῶν, ol Ex τοῦ Ὥπατος ὀχετοὶ ἐξ ἅπαντος σώματος ** πολυσχιδῶς διαπνέουσιν. dum siccumque excrementum, mucosique humores, sputaque, el spiritus excernuntur; obscuris vero ductibus qui et tum corpus emissio fit. naturales sunt, a jecinore procedentibus fistulis πια] respirationis per to- Sed et fumosz exhalationes, quz per caput, arte- p Ali δὲ λιγνυώδεις *' ἀναθυμιάσεις διὰ τῆς χεφαλῖς riasque,ac corporis 139 meatus procedunt, ipsum per sudores exliauriunt. Cum autem ea qua exhausta sunt, sicca, humidaque, ac spiritu praedita sint, ani- 96 5. τῶν Y. B, £x τῶν c. Y. P. 99 E, τε χολὴν ὁ P. ἀναλογεῖται B. — * τῇ πτειν C, πίπτειν Β. * τῇ τῶν y. C. " διαχωρήσει A, διαχωρήσει B 6 P. * χαὶ voc. om. Α, νοσήµατι τυχὸν C xat φῦχει C P. δξ D P. |» οἱ ἱατρ. προστ. C P. om. B CP. !* χαὶ οἱ p. B, οἱ παραν. οἱ pes. C. 1 τὰ περιτ, οἷον p. C. 35 χύζας D. * o, (εἰς interl. P) ἀπ. τὸ σ. πολ. διαπνέεται € D. νούμεναι C, διὰ ἱδρώτων χενούμεναι P. εν την τε παιδ. B. !? προσ. τῷ µετοπ. C P. πνεύματα B C Ρ. 35 ἀποχρίνονται ΟΡ. 3 ἐξ ἁπ. σωμ. om. B, 17 λυγνιώδεις À. 1? ἐχχενουμένων C P. xai τῶν ἀρτηριῶν, xal τῶν τοῦ σώματος πόρων ἐχχενοῦνται » ἔτι δὲ καὶ δι’ ἱδρώτων 3, ξηρῶν δὲ ὄντων τῶν κχενουµένων 9? xal ὑγρῶν xal πνευµά- *' ἀφύχων om. B, ἑμψ. τε xa ἀψ. P. 5 αἵμ. δὴ λέγω C P. Σοὖσα om. B P. ᾗ ἐπεὶ C. δ τούτοις περιτί- 5 θερµάσει À, θερµασἰᾳ 19 ὑλικων Β. !! τοῦ ἐνιαυτοῦ C Ρ. !* δευτ. 15 τὴν μειραχιώδη BC Ρ. 6 εν τῶν ἑ. 6. Ὁ δὲ " 10 δὲ on. B. *! ῥεῦσιν C P. ** GU ἱδρώτων ἐχχενουμένων B, x«- 1095 DE NATURA IIOMINIS. 1034 των, ἀνάγχη ξηρᾶς xaY ὑγρᾶς τροφῆς δεῖσθαι τὸ A mal, sicco aclumido alimento, et. spiritu indigere ζῶον, xal πνεύματος, ἵνα ph ἑνδείᾳ 39 τῶν ἔπεισερ- χομένων ?! τροφῶν διαλυθῇ, χαὶ ἐχπέσγ * ἀλλὰ τοῖς χενουµόένοις ἀντεισέλθῃ ?* τὰ ἴσα διὰ τῆς χαταλ- λήλου τροφῆς 55. Καὶ γὰρ τὸ ἐν ἡμῖν ἔμφυτον θερ- μὸν ἀεὶ τὴν ὑπεχγχαίουσαν xal τρέφουσαν 3) αὐτὸ ὕλην ἐπιξητεῖ 35: xal εἰ περιδράξαιτό ποθεν αὐτῆς, οὐδὲ οὕτως ἵσταται αὐτῆς 36 ἡ ἑνέργεια, ἀλλά χαθά- περ Ev χωνευτηρίῳ σύντηξιν τῶν ἐπεισελθόντων xal ἔχκρισιν ποιησαμµένων Y ἑτέρων 35 αὖθις τροφὴν ἐπιζητεῖ. Καὶ οὐδέποτε, εἰ κατὰ φύσιν ἔχει ὃν τὸ ζῶον, τῆς τοιαύτης ἵσταται ὁρμῆς » εἰ δὲ ποτε χε- νούμενον ** παύσαιτο, xai *! τὸ εἶναι ἁτώλεσςε. Tiv δὲ τοιαύτην ὁρμὶν ὄρεξιν ὀνομάζομεν. 0ὐδὲν γὰρ ἄλλο ἐστὶν ὄρεξις, f) τροφῆς xat ποτοῦ ἐπινῄτηυις * τὸ δὲ ὀρέγεσθαι ἔργον ἐστὶ φυσικὸν τοῦ στομάχου, μετὰ φυχικΏς συναισθήσεως ** γινόρενον. "Eo: δὲ ἡμῖν ἡ τροφὴ καὶ τὸ ποτὸν διὰ τῶν στοι- χείων, ἐξ ὧν χαὶ συνέστημµεν ? * ὅτι τὰ στοιχεῖα μὲν * εἲς τοὺς καρποὺς ἀναλύονται * οἱ δὲ χαρποὶ, εἰς τὰς τροφάς * αἱ τροφαὶ *5 εἰς τοὺς στοιχειώδεις χυμοὺς, ἤγουν εἰς αἷμα γαὶ "" φλέγμα, χολῆν ξανθήν τε "" xal µέλαιναν * καὶ «ὥτοι " εἰς σάρχα, εἰς δέρµα, εἰς ὀστέα "5, νεῦρα, φλέδας 5, ἀἁρτηρίας, μνελοὺς, πιμελὴν, πνεύματα, ὑμένας, ἀδένας, συνδέσµους, μῦας , χόνδρους, ὄνυχας, τρίχας * χαὶ ταῦτα, εἰς τόπους, καὶ µόρια, καὶ µέλη, καὶ µέρη ^*^ ἐξ ὧν τὸ εἶδος μετὰ τοῦ σώματος ἡμῶν ἁπαρτίζεται. Καὶ γὰρ τῶν στοιχείων τὰ μὲν προσεχῶς τε ἅμα xoi διὰ µέσων τινῶν προσφερόμεθα * ὡς ὕδωρ ποτὲ μὲν xa0' αὐτὸ, ποτὲ δὲ διὰ µέσου τοῦ οἴνου, καὶ του ἑλαίου, xal πάντων τῶν ἄλλων τῶν καλουµμένων ὑγρῶν καρπῶν"'. Ὁμοίως δὲ καὶ πυρὸς µεταλαμ- θάνομεν * ποτὲ μὲν προσεχῶς ὑπ' αὐτοῦ θαλπόμε- vot * πατὲ δὲ τῇ ἑφήσει διὰ µέσων "* ὧν ἑσθίομεν καὶ πένομεν 55. Τὸν αὐτὸν τρόπον κ1ὶ τοῦ ἀέρος ' προσεχῶς μὲν ἀναπνέοντες αὐτὸν xal περιχεχυμένον ἔχοντες * καὶ ἓν τῷ ἐσθίειν καὶ πίνειν ἕλχοντες διὰ τῆς ἀναπνοῆς * διὰ µέσου δὲ τῶν ἄλλων ὧν προσ- φερόμεθα. Τὴν δὲ yv, προσεχῶς μὲν ἡμῖν δν οὖδα- μῶς ἐσθίοµεν * διὰ µέσων δὲ τῶν ζώων, xai σπερ- µάτων xal φυτῶν. Ἡ yàp τῶν φυτῶν xai σπερ- : necesse est, ne scilicet ingredientis alimenti inedia destruatur concidatque, sed exhaustis ex alimento congrue adhbihito par vicissitudo reddatur. Etenim, qui nobis insitus calor est, inflammantem alimen- tumque prabentem materiam sibi perpetuo expetit ; ct si ipsa nonnunquam potiatur, neque hac de cau- sa ejus actio cessat, sed cum colliquatione ex- cretioneque corum quz ingrediuntur, ceu in ea qua zra funduntur fornace usus esset, aliud de- nuo alimentum expetit, nec unquam animal a tali motu quo natura przeditus est desistit; si. vero, quod movelur quandoque destiterit, et animalis esse destruitur. Talem autem motum appetitum nuncupamus, qui quidem nihil aliud quam esus potusque indagatio cst; nam appetitus, stomachi naturale opus, quod simul cum animz s^nsu pro- venit, labetur. Siquidem cibus potusque ex elementis ex qui- bus et consistimus, nobis subministrantur. Quo- niam elementa ipsa in fructus etiam permutan- tur, fructus vero in alimenta, at alimenta ipsa in elementales sapores, sanguinem scilicet, pi- tuitam, flavam οἱ atram bilem. Hi enim in carnem, cutem, Ossa, nervos, venas, arterias, medullas, exungiam, spiritus, membranas, carnis revolutio- nes, ligament2, musculos, cartilagines, ungues, pilos, resolutionem partiuutur. Et hxc in formulas, membraque, et partes, nec non particulas, unde 6 formas corporis nostri perfectio. est, dividuntur. Etenim, elementis quibusdam propius, simulque, ac re aliqua mediante utimur : verbi gratia, aqua nonnunquam pcr se, quandoque vero vino, oleo, el omnibus aliis qui bumidi fructus nuncupantur admista. Pari autem modo et ignem ad usus nostros convertimus, aliquando propius cum ab ipso calefleri accidit; nonnunquam vero his αυ coquuntur, qus nobis esum potumque subministrant. Nec secus aere utimur, propius quidem, cum eum balitu quod nobis circumfunditur attrahimus, ac dum esu potuque fruimur, spiritus 144 reciprocatione, aliis- que item qux nobis adhibemus mediantibus. Terra quidem propius baudquaquam, sed mediis anima- libus seminibusque ac stirpibus vescimur. Nam. µάτων quot; 35 οὐ δι’ ἑαυτὴν, ἀλλ εἰς τροφῖν xat p tum stirpium, tum seminum naturam, non ipsius σύστασιν ἀνθρώπων καὶ τῶν ἄλλων ζώων παρὰ τοῦ Δημιοὐρτοῦ εἰς τὸ εἶναι.’ παρήχθη, ὡς εὑρίσχεσθαι τὰ μὲν φυτὰ καὶ σπέρµατα " διὰ τὰ ζῶα, αὑτὰ δὲ τὰ ζῶα 95 διὰ τὸν ἄνθρωπον Ὑεγονότα * ἵνα τῶν τροφῶν ὡς ἓν κύχλῳ 9 χορηγουµένων, ἀνελλιπῆς xat D C, i64 ἔνδειαν C. 9 ἐπεισιόντων τρωχτῶν P. αλλήλου C P, κατ ἀλλήλων D. ᾖδἱ ἡ τρεφ. B. : ὅθις τρο»ἣν ἐπιδητεῖ * ὑπεχ. x. τρεφ. ac. ὑλ. ἐπιζ. C. ! ησάμενον ἑτέραν a toan eb 39 dotata (em. lint seq. P) εἰ x. qua. o (ἐστὶ int. P) B. *3 συναισθ. φυχιχῆς B P. *? *€ Om. E M B e i: BC iv 5* µέσον C. τε X. π. D. μεῖς B C, τῆν γῆν προσ» P Cp. n E ησάμενον B P. νον BCP. " xatom. C. om. €. P. 5 αἱ τ. δὲ Β. | xaX om. P. 5” εἰς µέρ. x. μέλ. B. '! x. óyp. C P. - : - 85 4 γὰρ τ. σπερµ.. h (om. P) οὖσις X. τῶν qut. εχῶς οὐδαμῶς P. à ràp nou: (n " vidus P A, an leg. wit τὰ σπ. Β Ῥ. "* ταῦτα αἱ τὰ ζ. PATROL. Gn. LXIV. τῶν προσφεροµνων μια σ Ξ t àAX ἀντεισαχθή τὰ τῶν κενουµένων ἴσα C P. -?* διὰ τῆς τρ. τῆς xat- ντο ο δν at d cp a 1. ἀεὶ τὴν σύνταδιν τῶν ἐπεισελθόντων xal ἔχχρισιν ποιο terr: gratia, sed tum ad alimentum hominum, ac aliorum animalium, tum ad constitutionem 9 rerum opifice procreatam constat. Inde fit uti stirpium seminumque usus repertus animalium causa sit, sed tum ipsa, tum animalia ut homini inserviant interl. ; yp. τῶν ἐπεισιόντων 3 αὐτοῦ B P, αὐτῶν C. Ὁ) παι. ** χινούμε- *3 συναστήχαµεν B P, χαὶ om. 6Ρ. ** καὶ Β, μὲν CP. 6 ταῦτα. ᾖὉἳ ὁστὰ B. "* εἰς v. εἲς φ. C P. εἰς τὸ s'y. om. ο. val 31 1095 MELETII MONACIII 16020 yrocreata esse manifestum habeatur, q.o alimen- A ἡ τῶν προσφερομένων τοὺς χαρποὺς διαµένῃ φύσις * torum, qu: ceu circulari quadam vicissitu:line exhi- bentur, eorumque unde fructus suppetuntur, natura εἰ xai λεληθότως ὀσημέραι πρὸς ἕχαστον τῶν στοι- χείων τὰ δ.άφορα γεννήµατα χωροῦαι 69, ] " ο . ο . , indeficiens permaneret ; qua::quam ad quodlibet ex elementis diversa genera in dies singulos clam de- migrant. Etenim, elementorum qu: («τοτε qualitatis sunt adinvicem conventu, cjus, quod ad cor- poris nostri fabricam attinet, ac omnium quoram- cunque aliorum generum qua diversa habentur, constitutio perficitur : quie. ex pluribus diversis concordi adinvicem ordine copulatis, rite consi- stunt. Cum vero conventum, quo elementorum harmonia juncta constiterat, congruo tempore resol- vi contigerit, compositum corpus in perniciem ac- tum, in ea ex quibus constitutam fuerat denuo rc- solvitur, quolibet eorum qui in unum convenerant, ad sibi prescriptum locum revertente. Hoc nam- que ceu circularis quedam figura. habetur, quod οἱ naturz continuatus ordo, et corporis offi- ciim, elementorumque series, ac temporis hebdo- moalica cireulatione dimensio est : quod ex eo- dem originem sumens in idem desiuit. Et quale quidpiam in agricultura fieri cernimus, cum ex nubibus procedens imber, sive per aque dactus defluens humor, subjectum locum madidum Ted- dit. llortus quidam exempli gratia sumatur , in quo innumera diversarum arborum, ac variz spe- cies eorum quz terra procreat, aluntur, in quibus singulis, tum form: qualitate, peculiarique pro- prietate colorum plurimum discriminis inspicitur. Cum igitur uno in loco, tam multa ab uno humore alantur : siquidem facultas quie horum singula ο inectat unum quoddam natura habetur: 15 at corum quz aluntur proprietas humore causante diversas in qualitates commutatur; nam, in ab- eintbio, quod ejus peculiare est amarescit; in aconito autem in saporem qui perniciem inducit, transmutatur, ac in aliis diversa fiunt. In croco, balsamo, ac papavere, eorum quoddam calefa- ciendi, aliud refrigerandi, quoddam vero media qualitate praeditum est. ldem de lauro, ac lentisco, et his similibus dixeris. In ficu quidem, ac vitibus, dulcedo illa optimi saporis innascitur, ex quarum 'H γὰρ τῶν ἑτεροφνῶν στοιχείων προσάλληλα συνδρομὴ χατὰ τὴν τοῦ σώματος ἡμῶν χατασχευὴν, καὶ τῶν ἄλλων ἁπάντων διαφόρων γενῶν, σύνθεσίς τί; ἐστι διὰ πλειόνων ἀνομρίων :' ἁρμοζομένη. Ἐκλυθείσης δὲ τῷ χαθήκοντι χαιρῷ τῆς συνδεούσης την τῶν στοιχείων συνδρομὴν ἁρμονίας, πάλιν τὸ σύνθετον εἰς τὰ ἐξ ὧν '* συνέσττχε φθαρὲν, àva- λύεται 03, ἑχάστου τῶν συνεκθόντω», πρὸς 5 τὴν οἰχείαν χώραν ἑπανιόντος. Τοῦτο δὲ οἷον χυχλιχόν Β ἐστι σχῆμα * ὃ χαὶ τῆς φύσεώς ἐστιν ἀχολουθία, xal τοῦ σώµ2τος ἔργον * χαὶ τῶν στοιχείων εἷρμός * xal τοῦ χρόνου 55 διὰ τῆς ἑθδομαδιχῆς ἀναχνχλήσεως 06 µέτρον ΄ὅπερ ἐς ἑαυτοῦ ἄρχεται, χαὶ el; ἑαυτὸν 57 καταλήγει. Ofov δή τι (ὃ χατὰ γεωργίαν ἔστιν ἰδεῖν τῆς x νεφῶν ἑπομθρίας, f| τῆς 99 τῶν ὀχετῶν ἐπιβ- fors διάόροχον ποιούσης τὸ ὑποχείμενον, Κῆπος δέ τις ὑποχείσθω τῷ λόγῳ ᾽ µυρίας δένδρων διαφορὰς παντοδαπάς τε τῶν Ex γῆς φυοµένων ἰδέας ἐν ἑαυτῷ τρέφων ὧν xal τὸ σγΏμα xal fj ποιότης, xal ἡ τῆς χροίας ἰδιότης ἓν πολλῇ διαφορᾷ τοῖς καθ) ἕχαστον ἐνθεωρεῖτα.. Τοσούτων 19 τοίνυν κατὰ τὸν ἕνα χῶ- pov τῷ ὑγρῷ τρεφοµένων, ἡ μὲν ὑπονοτίζουσα τὰ χα ἕκαστον δύναμις, µίατις κατὰ τὴν φύσιν ἐστίν " i δὲ ΤΙ τῶν τρεφοµένων ἰἱδιότης εἰς διαφόρους τὸ ὑγρὸν μεταθάλλει Ἰ3 ποιότητας * τὸ γὰρ αὐτὸ πιχρα(- νετα; 5 μὲν ἐν τῇ ἀφίνθῳ * εἰς φθοροποιὸν δὲ χυ- μὸν ἓν τῷ χωνείῳ µεθίσταται * xal ἄλλως ἐν ἄλλῳ '* γίνεται ' ἓν χρύχῳ, tv βαλσάµμῳ, iv µήχωνι' τῷ μὲν 15 γὰρ ἐχθερμαίνεται, τῷ δὲ 1 καταφύχετα:, τῷ δὲ µέσην ἔχει ποιότητα * xat ἓν δάφνῃ ἹἹ, καὶ àv σ/οίνῳ, xal τοῖς τοιούτοις εὔπνοόν 13 ἐστι * ἂν συχῇ τε χαὶ ἀμπέλῳ κατεγλυχάνθη * xaX ὁ ταύτης βότρυς οἶνος ἐγγίνεται 15: χαὶ ὁ τοῦ µήλου χυλός ** * καὶ τὸ τοῦ ῥόδου ἐρύθημας καὶ τὸ τοῦ κρίνου λαμπρόν * xal τὸ χυανίζον τοῦ lou * xal πάντα ὅσα χατὰ τὴν γην ἔστιν ἰδεῖν, ἐκ μιᾶς καὶ τῆς αὐτῆς ἱχμάδος ἀναθλα- στάνοντα * εἰς τοσαύτας δὲ διαφορὰς κατά τε «b σχῆμα, καὶ τὸ εἶδος, καὶ τὰς ποιότητας διακρίνεται, racemis vinum fit; tum qui in pomis succus exsistit, D ὅσας οὐδὲ ῥάδιον *! ἀριθμῆσαιὰ rosarumque rubedo, liliique splendidus candor, violeque cxrulescentis color apparet. Necnon omnia qua in terra visuntur, ex uno eodemque humore germinantia, in tam numerosas diversasque se- cundum figüram specienique qualitates. distinguuntur, ut eorum numeros percensere laboriosissimum habeatur. Tale quidpiam natura ipsa, seu nature potius princeps, in nostro quod anima praeditum est arvo mirabile operatur. Unde ossa, cartilagines, vene, arterias, cunclaque quae nuper retulimus fiunt ; ex quibus denuo, oculi, tuniculzs, nares, aures, lingua, dentes, gingivze, gurgulio, clavicule tho- ee en μεταχωροῦσιν B P. — *! ἁρμ ; P. ** εἰς 65 χρόν, δὲ C.. καὶ Ῥ. ὁ τὴς ome C. ᾖΤὸ τοσοῦτον B P. 7$ τὸ μὲν C P. *" χιλὸς C. *' οὐ ῥ. D. v&vo B C P. ονιῶν DB P, interl. 69 ἑβδοματιχῆς ἀνακλήσεως B. " εἰ δὲ C. 7* µειαθάλει B. 76 τοῦτο δὲ C, τὸ δὲ Ρ., it. lin. 964. '" x. £v 6. om, C. 19 ἠδύπνοον B, εὔπνονν C. *! τε xal et xal ante ἄρτ. et ante χιτῶγες et ante γαατήρ om. I. $1* τὰ προειρήµενα € Ρ. 99 καὶ ῥ. B, καὶ τὰ ὥτα P. Τοιοῦτόν τι κατὰ τὴν ἔμφυχον ἡμῶν ἄρουραν θαυ- ματοποιεῖται παρὰ τῆς φύσεως, μᾶλλον δὲ παρὰ τοῦ Δεσπότου τῆς φύσεως * ὀστέα τε καὶ 5 χόν- δροι, φλέθες xal ἁρτηρίαι, καὶ πάντα τὰ μιχρῷ ἔμπροσθεν εἰρημένα 5.’ - ἐξ ὧν πάλιν ὀφθαλμοὶ καὶ χιτῶνες, five χαὶ 33 za * γλῶσσα xal ὁδόντες : * εἰς ὃ Ἡ, «3 διαλύεται B, φθορὰν ἀναλ. P. * ἑαυτὸ B C P. -ε δέ τι olóv τι B C, οἷον τι 73 πιχραίνει Ο. * xal ἐν ἄλλ. Ον το iyd. E 1097 DE NATURA HOMINIS. 1993 οὖλα χαὶ γαργαρεών * χλείς τε xat θώραξ καρδία A rax, cor, pulmo, intestino, venter, cunctaque vi, καὶ πνεύµων * ἔντερα xal Yaovfjp* χαὶ ἔγχατα πάντα μετὰ σπληνὸς xal Ὥπατος, xai τῶν ἄλλων πάντων τῶν ἔσωθεν * πρὸς τούτοις χεῖρες χαὶ πόδες, xai πάντα τὰ ὀργανικὰ µόρια διαφύροις ἰδιώμασιν ἀπ᾿ ἀλλήλων Χεχωρισµένα, μιᾷ τῇ τῆς τροφῆς χυλώσει 55, καταλλήλως τῇ ἑαυτῶν τρέφεται φύσει * ὡς τῆς τροφῆς, D ἂν προσπελάσῃς μέρει, xac ἐχεῖνο ἀλλοιουμένης, οἰχείας Ye χαὶ συμφυοῦς τῇ τούτου οἰχειότητι γινοµένης 95. El γὰρ κατὰ τὸν ὀφθαλμὸν vévotto**, τῷ ὁρατιχῷ poplp συγχατ- εχράθη *'* xal τῶν περὶ τὸν ὀφθαλμὸν χιτώνων ταῖς διαφοραῖς οἰχείως εἰς 35 Έχαστον χατεµερίσθη. Ei δὲ τοῖς χατὰ τὴν ἀχοὴν µέρεσιν ἐπιῤῥυη 55, τῇ àxou- στιχῇ χαταμίγνυται φύσει’ χαὶ £v yet γινόµενον, Κεῖλος ἐγένετο’ καὶ Ev ὁστέῳ πῄήγνυται' xoi ἐν μνελῷ ἀπαλύνεται * καὶ τονοῦται μετὰ τοῦ νεύρου * καὶ τῇ ἐπιφανείᾳ συµπαρατείνεται * χαὶ elg ὄνυχας διαθαἰνει * χαὶ elz τριχῶν γένεσιν λεπτοποιεΐται 90 τοῖς καταλλήλοις ἀτμοῖς 9! * εἰ μὲν διὰ σχολιῶν πα- ράγοιντο πόρων, οὐλοτέρας xal χατηγχυλωµένας ** τὰς τρίχας ἐχφαίνουσα 35 * εἰ δὲ δι εὐθείας ἡ τῶν τριχοποιῶν ἀτμῶν Ὑένοιτο πρόοδος, τεταµένας τε ὃν χαὶ εὐθείας προάγουσα * αἴτινες τρίχες xaX διὰ τὴν λιγνὺν 35 την ἀναπεμπομένην ἐπὶ τὴν κεφαλὴν ἐχ στομάχου, λευχην μὲν οὖσαν xaY φλεγματιχωτέ- pav **, ταχέως λευχαίνονται ' χολωδεστέραν ?!. xal ξηροτέραν, βραδύτερον. Ἴδιον δὲ xa τὸ πολιοῦσθαι μόνου ἀνθρώπου **, ὥσπερ καὶ τὸ γελᾷν * τοῦτο μὲν γὰρ παντὶ καὶ µόνῳ ἀνθρώπῳ ἁρμόζει’ οὐχ ἀεὶ δέ: ἀλλ £v τῷ γήρᾳ γίνεται µόνον. Κα)λεῖται δὲ πρ.ιὰ Ίτοι παρὰ τὸ λευχὴν 3’ εἶναι * τὸ γὰρ ! λευ- xbv πολιὀν * fL oov παλαιά ' Ev fpa vàp Υίνεται". Scera cum liene Jecinoreque, ac aliis omnibus qua intus consistuut : ad lzec, manus, pedesque, et omnes partes qua instrumentales habentur, di- versis iuter &e ofliciis secret», una tantum alimenti in succum mulaltione, propria sui natura rite ali- mentum &entiunt, utpote qui omnibus subjectis partibus idem admovet; nam, cuicunque parti ad- hibetur, in ipsa et alterationem sentit, ac cum parte cui adhibitus fuerit, peculiaris ac coalescens eflicitur. Si enim ad oculos secesserit, cum visibili spiritu ejusdem temperainenti efficitur; tum οἱ ad oculi tunicas perrexerit, diversis partibus proprio jure ad singulas dividitur. Si vero ad eas qu» au- ditus sunt partes defluxerit, audibili naturz com- B miscetur : necnon labiis adhibita, in labia commu- tatur. Sed et in ossibus concrescit, et in medulla mollitiem e&entit, necnon cum nervo contenditur, ae simul cum superficie extenditur. Simili nrodo in ungues procedit, 16 inque pilorum constitu- tionem congruis vaporibus gracilatur. Si vero va- peribus ipsis per tortuosos meatus progredi conti- gerit, crispiores tortuosioresque pili constituuntur. At si vapores, a quibus pilorum ortus in rectum progredientur, porrectos distentosque ipsos fleri aceidet. Qui enim a fumosa emissione que a sto- macho ad caput fertur pili oriuntur, si ea alba magisque pituitosa fuerit, ocius albescunt; a bi- losiore vero, magisque sicca, tardius. Siquidem canescere, ridereque, hominis tantum peculiare habetur; sed canities ipsa non omni tempore, sed cum senio tantummodo provenit. Hzc namque a Grxcis πολιὰ nuncupatur, sive quod λενχὸν, πο- λιὸν dicunt, quod candidum diceres, sive quasi παλαιά, quod verustam explicares, quia vetusta. cum senescimus lit. Χρηστοῦ οὖν 2 ὄντος τοῦ τρέφοντος ἅπαν τὸ σῶμα χυλοῦ *, καὶ εὐχύμου: καὶ εὐκράτως * toU ζωτικοῦ πνεύμωνος * διἀγοντόὀς τε χαὶ διαµένοντος, εὔχροχ χαὶ εὐχίνητα τὰ σώματα δείχνυται Ἱ. Συνεργοῦσι δὲ πρὸς τοῦτο χαὶ χαιρῶν μεταθολαὶ καταλλήλως γενό- µεναι ΄ καὶ ἀνέμων καταστάσεις’ καὶ ἀέρων εὖχρα- colat xal τροφῶν ἐπιτηδειότητες. Κατά τι γὰρ σφαλ- λομένης 8 £x τούτων, 7) παρὰ τῆς φύσεως τὸ ἀνάπα- λιν γίνεται’ διεισδύνον γὰρ τὸ ψΨυχρὸν Ev τῷ βάθει, καταφψυχεῖ * τὸ ἔμφυτον θερμὸν, xai οἷον µαρασμώδη ποιεῖται διάθεσιν ' ἐφ᾽ ᾖ'9 ἀπόλλυται τὸ ἄνθος τοῦ . σώματος, Ίγουν τὸ ἐρυθρὸν αὐτοῦ χρῶμα. Ἐπειδὴ !! καὶ !? φύχεται ἡμῶν τὸ σῶμα ἐν ταῖς δν χυλοποιῄσει C P. Cum succus igitur unde totum corpus nostrum alimentum sumit, optimus, acsapore przestans fuerit, vitalisque spiritos boni temperamenti exsistit per- manetque, corpora przstanti colore actuosaque red- duntur. Ad hzc, opportuna anni temporum niutatio, ventorumque constitutiones, ac aeris temperies, necnon accommodatus alimentorum usus obsecun- dant. Cum enim horum quodpiam aliqua ex parte frustrari contigerit, naturz ordo pravertitur : tum si frigus ad intima penetrarit, insitus qui in nobis calor est frigescit, ac quasi quaedam tabifica affe- ctío subsequitur, qua corporis flos, rubescens vide- licet ejus color, deperditur, Quoniam vero corpus nostrum temperum miu- $5 ᾧς ἑχάστῳ τῶν ὑποχειμένων τὴν τροφὴν προσεγγίσασαν, ὅπερ ἂν προσ- πελάσῃη (ᾧπερ ἂν προσπελάσης C Β,) κατ ἐχεῖνο xal ἀλλοιοῦσθαι, οἰχείαν xal συμφνῆ τῇ τοῦ µέρους οἰχειότητι Υινομένη (rtvopévmy ὁ P) Br. χατεχρίθη B, συγκατειργάσθη P, ora. ποιεῖ τοὺς πρὸς UU xai xat. B. C. *3 ἐχφύουσα B C Ρ. ** «c om. B. P, qui omit. καὶ! ΔΠί6 διά. — ** λευχῆς (μέν D,) obong καὶ φλεγματικωτέρας C P. : à "CP. 5 fjxoc om. P, λευχὴ C P. pac 6b καὶ ξηροτέρας C Ῥ. ** «ip ἀνθρώπῳ C P. pev P. 3 lv qve. ἡ P, θρὶξ vw. C P. j qui aàd. xal εὐχράτου αὐτοῦ el καὶ pro τε exhibet, 55 εἰς om. B. ληλα C. ?!' τοὺς χαταλλήλους ἀτμοὺς D, τοὺς πρὸς ἀλλήλοις ἀτμούς P, ora. 55 ὑπὸ λίγνην B, ὑπὸ λιγνύος τῆς ἀναπεμπομένης C ! οὖν om. B. * διαδείχνυται B C. *5 γένηται 6 P, qui τοὺς ὀφθαλμοὺς exhibet. ᾖὉἹ cuv- 8 ἐπιῤῥύει B, ἐπεῤῥύη C, ἐπεισρυή Ῥ. 9* λωστο- 5. οὐλ. τε 97 px δὲ B, χολωδεστέ» ! τὸ δὲ B, xai πολιόν qa * xveüpazso; BC P, 5 εὐκράτου C P. ὃ σφραλλοµμένου DB, τούτων σφα- * χυμοῦ C. Aepévoy C P. * xasadóyu C. !* ὑφ' ἧς ἀπ. τοῦ (τὸ P,) ἄνθος CP. !! Έχουν om, P, àw ἂν C. " & B, 4099 MELETII MONACHI 41t(0 tatione rigescit calescitque , natura nobis cras- A τῶν ὡρῶν μεταθολαῖς, xal θερµαίνετα:' οὗ περι- sam cutem ut bobus, seu aliis hujusmodi ani- malibus quz simili predita sunt cute, haud- quaquam superinduxit; sed neque armplis pilis densisque, ut pecudes caprarumque genus, con- vestivit : neque wt serpentes, piscesque , reddidit corticatos : nec testom, ut testudinibus, ac coclilea- rum generi, cunctisque qu:& testacea sunt, largitus est. Sed neque pennarum velamen, ut avibus adhi- buit. Necessarius igitur nobis vestimentorum usus exstitit, ut eo, quod rationis exportibus animalibus natura impartita est expleremus. Ad hasc item, sedi— bus nobis opus erat, quibus imbrium hiemisquetem- pestatem 1'7 caloresque declinsremus. Przterea, quia id quod in esum potumque adbibemus, con- έθηχε δὲ ἡμῖν ὁ θεὺς ἐκ φύσεως δέρµα παχὺ ὡς τοῖς βουσὶν, ἢ τοῖς ἄλλοις ζώοις τοῖς παχυδέρµοις "3. οὔτε τρίχας µεγάλας xal πυχνὰς ὡς τοῖς προθάτοις, Ἆ ταῖς αἰξίν" οὔτε φολίδας, ὡς τοῖς ὄφεσι, χαὶ τοῖς ἰχθύσιν' οὔτε ὅστραχα, ὡς ταῖς χελώναις , xal τοῖς !* χοχλίαις, καὶ τοῖς ὁστραχοδέρμοις πᾶσιν' οὔτε πτέ- ρυγας 15, ὡς τοῖς ὀρνέοις. ᾿Αναγχαίως !* ἐσθητος ἐδείθημεν ἀναπληρρύσης ΙΙ ἡμῖν !* ὅπερ ἡ φύσις τοῖς ἀλόγοις ἐδωρήσατο!). Οὐ µ/νον δὲ ἀλλὰ xal οἰχήσειως διὰ τοὺς ὄμθρους χαὶ χειμῶνας xal χαύ- pata, διὰ τοῦτο ὡς ἐξαπορούμενοι ἐξ ὄμόρων xai χδιμῶνας χαὶ χαύματος 30 ἐσθῆτος ἑδεήθημεν xol οἰχήσεως *! * διὰ δὲ τὸ διαφορεῖσθαι τὴν ἐπεισερχομέ- νην τροφῆν, ἄλλης τροφῆς xal ποτοῦ" διὰ δὲ τὰς fici assidue contingit, alio indigemus; tum ob B δωσχρασίας τῶν ποιοτήτων, καὶ τὴν Austy** τῆς qualitatum intemperiem, ac ne corporis copula solvatur, nobis medicorum curatione opus est. Neque enim res ipsas ad hominis tantummodo alimentum creatas esse, sed multo magis medel:e ipsius gratia censendum esi : nihi] enim eorum qua lerra continentur exsistit, quod medicine arti non conferat, hominique opituletur : sivo ferarum genus, serpentumve, eut volucrum, sive slirpes, herbas, lapides, vel omnium rerum qua in terra, mari, 3c universo orbe visuntur species compleecta- ris. Homini igitur oh assiduas evacuationas, quod- que illa qux accipit absumuntur, utque animal & gui coustitntione nqg desinat, alimento jugi esus, pnotusque opus exatitit. Siquidem, solido alimento, primo procedentique ordine, humido vero secundo ipsum subsequente utimur, quo siccum humido pro vehiculo sit, ut ipsum ceu manu ad exteriora deducat, quemadmodum Hippocrates humidum - sicco alimento vehiculum esse asseverat. Praeterea, et vestium usu indigemus, cum nullum nobis va- lidum tegumentum natura impartitla sit; domibus vero, quo ab ambientis nos aeris intemperie, fera- rumque incursu tutos efficerent. Medicine autem curatione, tum qualitalum mulationis causa, tum etiam ob sensum quo corpus nostrum praeditum guveyelaq τοῦ σώματος, ἰατρῶν θεραπείας kv χρείᾳ χατέστηµεν. Οὁ 35 γὰρ 6h µόνον εἰς τροφἣν ἀνθρώπου ** τὰ ὄντα ἐγένετο, ἀλλὰ πολλῷ 3 μᾶλλον εἰς θεραπείαν αὖ- τοῦ 36, 0ὐδὲν γάρ ἐστι τῶν ἐπὶ γῆς, ὃ μὴ συνεργχεῖ *! ἐν τῇ ἰατριχῇ τέχνῃ xai βοτθεῖ τῷ ἀνθρώπῳ; χὰν θηρία εἴπῃ:, xàv ἑρπετὰ, κἂν πετεινᾶ, xüv φυτὰ, x1» βοτάνας, χὰν λίθονς, κἂν ὅ τι οὖν τῶν ὄντων, ἐν vij τε xat θαλάσσῃ, xal ἐν πάση τῇ χτίσει. Χρεία τοίνυν ἀνθρώπῳ ἀεὶ τροφῆς μὲν xal ποτοῦ διὰ τὰς χενώσεις xai διαφορῄσεις, xal τὸ 33 συνεστάναι τὸ ζῶον' xal γὰρ τὴν στερεὰν τροφἣν κατὰ ** προηγού- pevov προσφερόµεθα 39 λόγον ^ τὴν δὲ ὑγρὰν χατὰ δεύτερον. ὥστε ὄχημα γενέσθαι τῇ ξηρᾷ ?! , καὶ χειραγωγῆσαι αὑτὴν πρὸς τὴν ἀνάδοσιν, ὥς φησίν Ἱπποκράτης [De alimento]* « Ὑγρασίη 33 τροφῆς ὄχημα. » Ἐσθῆτος δὲ πάλιν δεόµεθα, διὰ τὸ μηδεµίαν ἔχειν Ex. φύσεως περιθολὴν logupáv* οἴχου δὲ, διὰ τὰς δυσχρασίἰας τοῦ περιέχοντος ἡμᾶς ἀέρος xal τὰ θηρία’ θεραπείας δὲ, διὰ τὰς μεταδολὰς τῶν ποιοτότων 55 xal τὴν αἴσθησιν τὴν ἑνδοθεῖσαν ἡμῶν ?* τῷ σώματι; el γὰρ μὴ προσῆν ἡμῖν fj αἴσθτ- σις, oux ἂν ἡλγονμεν 55 οὐδ' ἂν θεραπείας ἐδεῆθη- μεν, μὴ ἀλγοῦντες. Καὶ διεφθάρηµεν ἂν, ἓν ἀγνωσίᾳ τοῦ xaxou τὸ πάθος οὐκ ἰώμενοι 26, est, egemus ; qui nisi nobis inesset, nec dolor inesset ; nam nullum dolorem sentientibus, nulla me- dice artis cura opug fuerat. Sed in in perniciem verteremur. ipsa mali ignoratione, nihil zgritudini ipsi opis inferentes, Δι artium scientjarumque causa, atque ob earum» D — Auk δὲ τὰς τέχνας χαὶ τὰς ἐπιστήμας, xal τὰς ἀπὸ dem usum, mutua nobis consuetudine opus est. Et quia alteri alterius opera indigemus, quamplurimos in unum convenire oportuit, quo in communi omni- bus τὶς necessariis consuleremus : quem conventum cohabitationemque civitatem appellari placuit , ut propius, non autem seumoti invicem utilitatibus consuleremus. Honio enim natura sociabile poli- ! παχύλερμα 6. !* ταῖς Β. |) πτερὰ C P. τοῦτο B C Ρ. 30 ἑδωρ. τ. ἁλ. Β. * καυµάτων B. δὲ γὰρ B. τῶν ἀνθρώπων C P... ** πολλαὶ C. 3» $by ante πρθηΥ. et ante δεύτ. add. Ρ. 39 προφερόµεθα C. " ὤλίλων C. pácapty C, ὀνομάζομεν Ῥ. τῆς C P. 15 καὶ διὰ τοῦτο àva yx. B. 1! διὰ τοῦτο — οἰχήσεως om. Ρ. 3 1* αὐτῶν C P. ** δοθεῖσαν ἡμῖν, C Ρ. 95 ἡλγῶμεν C. 36 φχειούμενοι 5 συναλγήµασιν À, συναλάγµασιν B C. ** τυγχάνοιµεν text; χαρπώµεθα P, ora. τούτων χρείας ἀλλήλων Ócóue0a* διὰ δὶ τὸ δεῖσθαι ἀλλήλων εἰς ταυτὸ 37 πολλοὶ συνελθόντες, χοινωνοῦ- μεν ἀλλήλοις 3" χατὰ τὰς τοῦ βίου χρείας Ev τοῖς συναλλάγμασιν 55. ἠντινα ** σύναδον xal αυνοιχίαν t πόλιν ὠνόμασαν 3. ἵνα ἐγγύθεν, καὶ μὴ πόῤῥωθεν τὰς ** παρ ἀλλήλων ὠφελείας χαρπώµεθα **, Φύτει γὰρ συναγελαστιχὸν xal πολιτιχὸν ζῶον 5 γέγονεν U cnc ἀναπλ. Β. '* dv ἡμῖν à λύσει B. 9 0) V ἐνεργεῖ C. ** τοῦ B, διὰ τὸ C P. 9 της mess C P. 3 ὑγρασία B, ὑγράσιν C. , Οἰκειούμενοι C P..— ?' τὸ αὐτὸ B. fjv δὴ C P. *' cuvolznaw C P..— ** ὦνο- V ζῶον om. B. 1101 DE NATURA HOMINIS, 1102 6 ἄνθρωπος εἷς γὰρ οὐδεὶς * αὐτάρχης ἑαυτῷ πρὸς A ticumque animal habetur, nec unus per se ipsuin ἅπαντα ". Δῆλον οὖν ὡς αἱ πόλεις διὰ τὰ συναλ- λάγματα καὶ τὰ µαθήµατα συνέστησαν ὁρίζονται γὰρ πόλιν, οὗ µόνον σύστημα ἱδρυμένον κοτὰ ** νόμον διοικούµενον 9*, ἀλλὰ καὶ σύνοδο», xal σνυνοι- χίαν πολλῶν εἰς ὠρέλειαν. Δύο δὲ τῶν πρεσθείων τούτων ὁ ἄνθρωπος ἑξαι- Ρέτων *! ἔτυχεν ὑπὲρ πάντα τὰ ὄντα λυγιχά τε xal ἄλογα ζῶα ' καὶ γὰρ οὗτος μόνος συγγνώµης "* τυγ- χάνει μετανοῶν, xai 33 τὸ σῶμα τούτου θνητὸν ὃν 53 ἀπαθανατίζεται ΄ xal τοῦ μὲν σωματικοῦ διὰ τὴν quy hv, τοῦ δὲ ψυχικοῦ, διὰ τὸ σῶμα τυγχάνει. Μόνος γὰρ ὁ ἄνθρωπος τῶν λογικῶν ἐδαίρετον ἴδιον Éayn- Xsv, τὸ συγγνώµης ἐν τῷ μετανοεῖν ἀξιοῦσθαι 15. sibi ipsi ad ornnia sufficit. Hinc igitur 18 urbes, ob conventus disciplinasque conditas esse certum est; civitatem vero non modo quie rite condita ad incolendum habitatio est, sed et conventus cohabi- tationesque multorum utilitatis consulende causa. esse definiunt. [lomo autem super omnia animalia ratione pre- dita, ipsiusque expertia, duo hzec preeclara pracipue sortitus est : alterum quod solus is poenitentiam agendo, venia dignus fit; alterum vero, quod cum corpore mortalis sit, immortalis efficitur; et hoc quod ad eorpus attinet, animz, quod vero ad animam, corporis gratia assequitur. Solus enim homo ex his qua rationalia sunt&galpscov ἴδιον, precipuum quod- Ἐπειδὴ "* γὰρ τὰ ἄλογα πάθη, àx τῆς πρὸς τὴν ἅλο- Β dam ejus peculiareque, quod est ut venia a poenitentia Tov" φύθιν συµπαθείας τε καὶ 5) συγγενείας τὰς ἀφορμὰς ἔχει (f, γὰρ τῶν παθηµάτων συγγένεια xavà τὸ ἴσον ἡμῖν τε καὶ τοῖς ἁλόγοις ἐμφέρεται 59), διπλην φέρει ὁ ἄνθρωπος πρὸς τὰ ἑναντία ** τὴν τι- µιότητα *'* τῷ 5 μὲν θεοειδεῖ τοῦ νοῦ πρὸς τὸ θεῖον Χάλλος μεταμορφούμενος “5: ταῖς δὲ χατὰ τὸ πάθος Ὑινομέναις ὁρμαῖς πρὸς τὸ χτηνῶδες φέρων τὴν οἱ- Χειότητα. Πολλάκις δὲ xai ὅλος 6) ἀποχτηνοῦται διὰ τῆς πρὺς τὰ ἄλογα ῥοπῆς τε καὶ διαθέσεως * συγχα- λύπτων τὸ χρεΐττον τῷ χείρονι, Τούτου γοῦν χάριν ἐχαρίσατο τὸ ἐξαίρετον αὐτῷ ὁ θεὺὸς προτέρηµα "5, τὸ διὰ τῆς µετανοίας ἀπολύθσθαι τῶν προηµαρτηµένων αὐτῷ τὰς αἰτίας ἁποδυρόμενος **. Καὶ γὰρ µόνῳ àv- θρώπῳ τοῦτο *! δεδώρηται, καὶ παντὶ, xai ἀεὶ, παρὰ τὸν χαιρὸν τῆς ἐγχοσμίον ζωῆς. μετὰ δὲ θάνατον οὐκ ἔτι. Καὶ ὥσπερ ἴδιόν ἐστι τοῦ εἴδους ** αὐτοῦ τὸ Υελαστιχὸν **, ἐπειδὴ χαὶ µόνῳ τούτῳ πρόσεστι, καὶ παντὶ, καὶ ἀεί' εἰ xai μὴ ἀεὶ κέχρηται αὐτφ' οὕτως ἴδιον αὐτῷ xal ἐξαίρετον, καὶ µόνῳ 79 τῶν ἄλλων ζώων, «b μετὰ θάνατον ἀνίστασθαι, xai εἰς ἀθανα- σίαν χωρεῖν * τυγχάνει δὲ τούτου διὰ τὴν τῆς ψυχῆς ἀθανασίαν, ὥσπερ τοῦ θανάτου "!, διὰ τὴν τοῦ σώ- µατος ἀσθένειάν τε xal πολυπάθειαν. dignus efficiatur, acquisivit, Nam irrà&onalium in nobis affectuum ob cognitionem quse nobis ad rationis expertem naturam est occasio innascitur: siquidem, affecluuia coguatio nos, rationeque vacantes ex pari occupat. Hoino duplici similitudine ad sibi contraria preditus est; mente quidem, quz Dei imaginem ϱ6- przsentat, ad Dei ipsius pulchritudinem se trans- mutat: impetu vero, qui ab affectu proficiscitur, peculiare quoddam cum brutis possidet. Sed et totus plerumque qua ad bruta proclivis propensusque est, eorum nature efficitur; cum a deteriori illud quod nobilius est occupatur. Hac igitur de causa, poenitentiam insigne munus Dco largiente possidet, uti ipsa media a culpa ob commissa a se crimina C iminunis fiat. Etenim hoc soli, et omni hominj prasenti vita superstite, ae perpetuo, tributum est. Cum vero fato functus fuerit, id minime asse- qui potest. Et quemadmodum risibile, ejus substan- tis, vel potius speciei proprium babetur (quoniam lioc ipse passim perpetuoque, etsi non sémper ipso utatur, przditus est), ita singulari quodam jure ac precipuo prater allorum animalium genus 4 ΟΡ». tuis resurgere , nec non ad immortalitatem tendere proprium obtinet. Hoc autem ei animz immortalitatis gratia contingit, uti mors, ob imbeeillitatefa passibilitatemque corporis. Ἴδια δὲ αὐτοῦ 13 xal τὰ τῶν τεχνῶν καὶ ἐπιστημῶν µαθήµατα" xal αἱ χατὰ τὰς τέχνας πάσας ἑνέρ- yetal 7? τε xai ἑφευρέσεις πάσας᾽ τρεῖς δὲ περὶ τὸ ζῶον τοῦτο τὸ λογιχὸν "* ἐνεργοῦσι δυνάμεις dcl Ψυχικαὶ, φυσιχαὶ xat δωτιχαί: τουτέστιν ἡγεμονιχαὶ, αἰσθητικαὶ xa χινητιχαί. Ῥυχικαὶ 5 μὲν καὶ Ίγε- μονικαὶ, φαντασία, λογισμὸς, μνήμη, δόξα, διά- γοια "** αἵ τε χατὰ µέρος αἰσθήσεις, καὶ αἱ κατὰ “προαίρεσιν χινῄσεις' ζωτιχαὶ δὲ, οἷον ἀναπνευστιχὴ xai σφυγµιχἡ. Φυσικαὶ 11 δὲ, olov. γεννητικὴ, θρε - πτικὴ, αὐξητιχή ' χα) αἱ τούτων ὑπηρέτιδες ἐλεγ- Proprium autem, tum artium, tum scientiarum erudimenta percipere, atque in qualibet arte actio- nilius inventionibusque 39 uli hominis natura ba- p betur. "Tres ἱή lioc animali ratione przedito facultates perpetuo agunt : animales videlicet, naturalesque, ac vitales; qu:e scilicet principales, sensualesque, ac motivi nuncupantur. Et animales quidem, qua et principales sunt, imaginatio, cogitatio, memo- ria; opinio, consideratio , et qui particulatiri sensus voluntzriique motus habentur; vitales vero eas in quibus spiritas reciprocatio, et pulsus eat, di- M oüba pio; P... 9" ἅπαντας C. 9 πρλλοὶΑ, πόλεις B, πόλιν C. 9 xal κατὰ C P. 59 διοικούµεναι Β. ! ἐξαιρέτως B P. ** συγ. µόνον Β. ! χαὶ µετανοίας B. 9 ἐπεὶ C. T η à " patvevat ϱΡ. *9 6. δὲ φέρει π. τὰ Ev. ὁ * ἑνίοτε δὲ xal ἄλλως C P. τούτῳ Β. ** τῆς οὐσίας B C P. 19 µόνον Β. ?! ὥσπερ ἐχείνου D C P. 15 χαὶ εἰσὶ Φυχ. Β 6 Ρ. ἄνθρ. B. 7 αὐτῷ C. * by6m. B. 8 τὰ ἄλογα C P, qui ζῶα pro φύσιν habet P, text. *! ὁμοιότητε ACD. 66 αὐτῷ ὁ θεὸς τὸ ἐξ. πρ. τοῦτο Bj P. $9 μᾶλλον τὸ εἶναι γελ. D. αὐτῷ μᾶλλον δὲ τοῦ εἶδους τὸ γελαστικὸν P. - 15 πᾶᾷσαι ἑνέργειαι C. "* μνήμη, νοῦς, διάνοια δόξα C, διάνοια δόξα B. 56 verha a μόνος usque ad ἀξιοῦσθαι om. Α di i Ue τ xal om. BCP. " ἐπι- .ς . μεταμορφόύμενον 6; 56 ἀποδυρόμενος om, i P: Ee μόνφ ?* περὶ τὸ λογ. τ. ζώον B C. Ἱ φυσικής. 1105 MELETII MONACHI "uu eimtus. A: naturales, genitalem, vegetalem,, aucti- A χτιχκὴ xa ἑλκτιχὴ Τε, ἀλλοιωτιχὴ 7? xa ἀποχριτιχή. vam, quxque carum ministerio subjiciuntur : quales sunt illa qux» attralendi, continendi, alterandi, excernendique vim habent. Ad hz:ec autem aliarum Ἔτι 99 δὲ σὺν ταύταις xal τις ἑτέρα διακριτικὴ λε- γοµένη, fiti; κατὰ πᾶν µόριον ἐνεργοῦσα, σννιστᾷ ταῦτα χαὶ τρέφει, καὶ τὸ περ.ττὸν ἁπωθεῖται. qu:edam esse, quam discretivam dixeris, quxze dum sui officio per omnes partes fungitur, ipsis οσα” stitutionem alimentumque largitur, ac qux supervacua sunt expellit. Scire autem necesse est, has facultates ex tri- bus partibus originem ducere a capite quidem, qua consideramus, sentimusque, ae reminisei- mur, locorumque utimur mutatione; corde vero, qua irascimur,ac sumus calore prediti. Preterea in ipso corde et pulsum continemus , unde et omnibus arteriis subministratur. Sed a jecinore illud unde alimentum sumimus , inerementum- que, ac totum corpus nostrum irrigatur , pro- cedit. larum autem facultatum qualibet mentis causa agit. Quoniam omnis actio potentiae perfectio habetur; actiones autem mentis potenti» sunt; at mens ipsa principalis animas pars est, ct qui- dem ejus natura per seipsam comprehendi houd- »Qquaquam potest, qua cum materie corporisque expers habeatur, 4 nullo przscripto corporis loco continetur; nam hac sola animze oculus est; sed omnis tamen voluntarius motus, ipsius opus est : siquidem imaginatio ipsa quemlibet voluntarium motum anteit. Imaginatio autem principalis animze partis impressio est; cujus officio ex opinatione quadam rerum quz imprzmeditate 9 sunt subob- scura illuminatio gignitur. Cogitatio, proprius mentis Xph δὲ γινώσχειν ταύτας τὰς δυνάµεις Ex τριῶν ὁρμᾶσθαι poplov* Ex χεφαλῆς μὲν, fj λογιζόµεθα xai αἰαθανόμεθα καὶ µεμνήµεθα * χαὶ τόπον ix τό- που µετερχόμεθα * x. καρδίας δὲ, fj θυµούμεθα, xal διάθερµοι τυγχάνοµεν ὄντες. "Etc δὲ σφυγμὸν *! ἔχομεν αὐτῇ ** τῇ xapbla* καὶ ἐξ αὑτῆς tv. ἁπάσαις ταῖς ἀρτηρίαις. Ἐξ ἅπατος δὲ, ᾧ 33 τρεφόμεθα xal αὐξανόμεθα, καὶ τὸ πᾶν ἡμῶν ἑπαρδεύεται ** σῶμα. Ἑχάστη δὲ αὐτῶν τῶν δυνάµεων διὰ τοῦ νοὺς &vep- γεῖται ὅτι πᾶσα ἑνέργεια διανοίας 3: ἐστὶν ἁποτέ- λεσμα. Αἱ δὲ ἑνέργειαι δυνάµεις εἰσὶ τοῦ voóc* ὁ δὲ νοὺς ἡγεμονιχόν ἐστι τῆς φυχῆς’ εἰ γὰρ χαὶ ἀθεώρη- τός ἐστιν ἡ τοῦ νοῦ δὲ φύσις xaÜ' ἑαυτὴν, χαὶ οὐδεὶς αὐτὴν τόπος ἐμπεριέχει τῷ σώµατι 9 διὰ τὸ ἄῦλον xai ἀσώματον **, ἀλλ ὅμως πᾶσα * προαιρετιχὴ χίνησις τούτου 99 ἔργον ἐστί. Πάσης δὲ προαιρετιχῆς Χινήσεως προηγεῖται φαντασία φαντασία δέ ἔστι τύπωσις τοῦ ἡγεμονικοῦ, δι’ ἧς γίνεται τῶν ἀφανῶν χαὶ ἀμελετήτων πραγμάτων ἐξ ἐπινοίας τινὸς 53 ἀμνδρὰ ἕλλαμψις **. Διάνοια δέ ἐστι νοὺς οἰχεία χίνη- σις, ἡ δι αὑτοῦ ἐνεργοῦσα, καὶ τὰ πράγματα *? χρίνουσα. Tou διανοητικοῦ ** δέ clay at τε χρίσεις xaX αἱ συγχαταθέσεις, χαὶ ἁἀποφυγαὶ 95 τῶν χαχῶν motus habetur, quz per ipsam agit, resquedijudicat: c xai ὁρμαὶ, καὶ αἱ νοῄσεις τῶν ὄντων καὶ αἱ ἀρεταὶ, dijudicationes vero, dispositionesque, ac malorum declinatio, et impetus, rerumque animadversio, et virtutes, ac scientie, nec non artium rationes, con» siliique capiendi modus, intellectualis officio deman- dantur. Sed qus jam observata a nobis, νε] animad- versa sunt, aut intellecta, sive pacta, vel qua auditus percepit, memoriz cura servatitur. Opinio vero, cum horum perfectiva sit, ea quz sensuum officio, imagi- xai αἱ ἐπιστῆμαι, χαὶ τῶν τεχνῶν οἱ Jóyót, χαὶ τὸ βουλευτικόν δὲ. Ἡ µνήµη δέ ἐστι φυλαχὴ τῶν ῥη- θέντων "', 3$ διανοηθέντων 35, ἢ ἑνεργηθέντων, ἡ ἀχουσθέντων' ἡ δόξα δὲ συντελεστικὴ 9 τούτων ὑπάρχουσα, διὰ τῶν αἰσθητηρίων ἀντιλαμδανομένη ' τὰ φαντασθέντα xal διανοηθέντα , χαὶ ἑνεργηθέντα, xai ἁχουσθέντα *, διὰ τῆς τοῦ λογισμοῦ συγχατα- θέσεως ἐκπληροί. natione, et. eogitatione deprehenderat quaque actione peregerat, ac perceperat auditu, nec non qui memoria tenuerat repetendo, considerationis dispositione explet. Consideratio vero mens est, qux recta cum ratione, sapientem vitam przeligit, Mens autem natura intellectualis est, qu: omnia que in Ἔστι δὲ λογισμὸς νοῦς μετὰ ὀρθοῦ λόγου προτι- μῶν τὸν σοφὸν 3 βίον. Νοῦς δέ ἐστι φύσις ἐπινοητιχὴ χαὶ ἀποτελεστιχὴ πάντων τῶν ὄντων, τεχνῶν ** τε rerum natura sunt, tum artes ipsas, tum scientias p xat ἐπιστημῶν. Νοῦς 6E παρὰ τὸ νέεσθαι. 6 r&v- intelligit, ac perficit: siquidem mensa Grzcis νοῦς παρὰ τὸ νέεσθαι, quod meare diceres, qu:e perpe- tuo videlicet meat atque movetur, οἱ qui omnes qua a nobis res fiunt praecedit , nuncupatur. Quid- nam mente ipsa, ut Homerus asseverat, ocius habetur, qui sic ait, ὡς €' ὅταν ἀϊδῃ νοῦς ἀνέρος ? Quod est, " λατιχὴ xaüexiux C, χαθεχτικὴ ἑλκτικὶ 1$ ἔστι C P. 8! ὅτε τν σφυγ. Ρ. ; "y µεως D P. 986 νοὺς CP. — *! τοῦ σώματος B P. * «sa om. B. ** τούτῳ Β. ?! τινὸς om. A. * αἱ ἁποφ. B C Ρ. ?* τῶν βουλευτιχῶν C. συντ. D. ἀναλαμθανομένη C. pro βίον exhibet. ?*' πασῶν τῶν τεχ. C. ὅτε οἱ inox ἑννόημα Β. *lóv C. (1) 11.0, 80, ? haec om. Α. 5 ty αὑτῇ B C P. *! τηρη ! χαὶ μνημονευθ * ὁπύταν δηλονότι C P. τοτε» κινούμενος, xal ἐπὶ παντὺς προϊὼν ἓν ἡμῖν πράγματος τί γὰρ ὁρμητιχώτερον τοῦ vou ; xau; "Ομηρός φησιν *, Ὡς δ᾽ ὅταν át£g * (1) voc ἀγέρος καὶ ἀλλαχοῦ. Ὥστε Ἰ πτερὸὺν, ἠὲ " vónga (2). "Ex νοὺς δὲ xal ὁ λόγος γεννᾶται ' χαὶ φωναῖς τυποῦτας, καὶ γράµµασιν ὡσπερεὶ σωματοῦται ** ὁ γὰρ λόγος 7 verba xai αἱ τούτων usque ad ἀλλοιωτικὴ om. B. 8 ἐξ ἅπαντος δὲ ᾧ Α. δν ἑπάρδεται Ρ. 35 δυνά- ε.σ. ; T Pl duoync 6902205; B P. ἧς ὑπάρχει [εἷς ὑπάρχων P] ψυχῆς 6? .B * Ελαμψις A P. c ^ θέντων A D. έντα add. B C DP. 9» πνεύματα νοητοῦ C, vou P. ** ᾗ ἐννοηθέντων add. D C Ρ. ** xal Ἡ 5 σοφίας B C P, qui iu ora λόγον 5 φησὶν om. B. * ἀῑξι AC P. "xal (8) 04. H, 56. 1105 DE NATURA ΗΟΜΙΝΙ5Σ. 1106 ὃν ὀχφέρομεν διὰ γλώσσης xal χειλέων, γέννηµά A utque. hominis cum. mens. rapitur, et alibi ὥστε ἐστι τοῦ vou * γεννᾶται δὲ οὐχ ὄψει, οὐ má0gc!*, οὗ πόνῳ, οὐ διαιρέσει’ ἔστι γὰρ '! ἀσώματος, ἀόρατος καὶ !* ἀχράτητος, ἀχοῃῇ µόνον !! παραδεχόµενος" οὐδεὶς εἶδεν !* ὄψει λόγον» ,οὐδεὶς χατέχει yetpl* ἁλλ᾽ ἔστιν ἀσώματος xal ἀχράτητος φύσις !9, ὑπὸ μιᾶς αἱἰσθήσεως, κρατούμενος τῆς ἀχοῆς ' xai οὐκ ἐχτείνασα !* χεῖρας ἡ ἀχοὴ χατέχει αὐτόν * ἁλλ᾽ αὑ- τὸς ὁ λόγος !! εἰσελθὼν χρατεῖται, xal οὐ µερίζεται, καὶ !* τοῦ νοῦ γεννῄσαντος αὐτὸν οὐχ ἀποσχίζεται !*, ἀλλὰ xal πάντας πληροῖ τοὺς ἀχούοντας αὐτοῦ 3, xaX τοῦ γεννῄσαντος αὐτὸν οὑχ ἀφίσταται voc ' ἀπὸ δὲ τοῦ λόγου χαταλαμθάνεται fj διάνοια xai ἡ βουλὴ τῆς φυχῆς. Διό φησιν ὁ μέγας Βασίλειος *! * «Τοῦ λό- ou τὴν χρΏσιν δέδωχεν ἡμῖν ὁ χτίσας ἡμᾶς 3: θεὺὸς, ἵνα τὰς βουλὰς τῶν χαρδ:ῶν ἀλλήῆλοις ἀποχαλύπτω- μεν ᾿ xal διὰ τὸ χοινωνικὸν τῆς φύσεως ἕκαστος τῷ πλησίον µεταδίδωμεν 33. ὥσπερ Éx τινων ταμείων τῶν τῆς καρδίας χρυπτῶν προφέροντες 3» τὰ βου- λεύματα. El μὲν γὰρ 15 γυμνῇ τῇ φυχῇ διεζῶμεν, εὐθὺς ἂν ἀπὺ τῶν νοημάτων ἀλλήλοις συνεγινά- µεθα. **, Ἐπεὶ δὲ ὑπὸ παραπετάσµατι τῇ capri ἡμῶν χαλυπτοµένη Y! ἡ φυχἠ τὰς ἐννοίας ἑργάζεται, ῥημάτων δεῖται xal ὀνομάτων πρὸς «b δημοσιεύειν τὰ iv τῷ βάθει χείµενα 3» » πλὴν πρότερον ὁ ** ἀπὸ τῶν γραμμάτων *? τύπος ἐγγίνεται τῇ νοίσει’ ἔπειτα μετὰ τὸ φαντασιωθῆναι, &nb τῶν ὑποχει- µένων τὰς οἰχείας xal προσφυνεῖς ἑχάστου σηµα- cla; ἐχλεγόμενος ἑξαγγέλλει 3). Εἶτα τῇ ὑπηρεσίᾳ τῶν φωνητιχῶν ὀργάνων διαδιδοὺς 3: τὰ νοηθέντα, οὕτως 5" διὰ τῆς τοῦ ἀέρος τυπώσεως χατὰ τὴν ἔναρθρον τῆς φωνῆς κΧίνησιν τὸ ἓν τῷ Σὸ κρυπτῷ νόηµα 35 σαφηνίζει. πτερὸν fk νόηµα, Ww peung seu mens. Atqui a mente ipsa et orationis ortus est , qua et vocibus formatur, et litteris quasi corporea redditur. Nam oratio, que lingua labiorumque ministerio proce- dit, 3 mente ipsa progeneratur : sed ita ejus gene- ratio fit, ut cerni nequeat : nequc passioni, labori vel divisioni obnoxia redditur : ipsa enim corpore vacans, invisibilisque est, et que comprehendi ne- quit, ab audibili tantummodo sensu percipitur ; nullus quidem est, qui oculis seu manu orationem deprehenderit ; sed natura corporis expers habe- tur, atque oinnino deprehendi nequit. Áb uno tan- tum audibili sensu continetur. At neque auditus ipsam extensis manibus detinet, sed ipsa tota sua B sponte ingrediens detinetur, neque a. mente quz ipsam procrcat dividitur, aut scinditur sejungiturve, sed omnes ipsam audientes replet; 91 cum nec a mente ipsa unde originem duxerat procul exsistat. Cogitatio autem et anima consilium ab oratione ipsa deprehenduntur. Quamobrem magnus Basilius in- quit : Deus qui nos creavit, orationls nobis usum largitus est, ut cordium consilia invicem detegendi facultas sit, ac communicabilis naturz gratia omnes que cuique jnsunt invicem parliremur, dum ex corde, ceu ex arcano quodam promptuario consilia depromeremus. Si enim nuda tantum anima vitam produceremus, ab ipso intellectu protinus invicem conveniremus. Sed quoniam anima nostra sub carne, ceu velamine quodam detenta, cogitationi- bus utitur, verbis rerumque nominibus indiget, quo quz in intimis continentur in publicum ederet ; excepto quod prius a rebus ipsis formula quzedam in intellectu oritur; dehinc cum mens ipsa imaginatione usa fuerit, ceu delectu quodam a subje- ciis rebus habito, peculiares accommodatasque cujuslibet rei significationes denuntiat. Postea vero, cum qua intellectus deprehenderat, vocalium instrumentorum officio tradiderit, lioc pacto aeris formatione intellectum ipsum qui in arcano constiterat, articulate vocis motu palam ostendit. Καὶ τοῦτο ἓν τῇ φύσει τοῦ λογιχοῦ ζώου, τὸ 39 διὰ λόγου ἐχχαλύπτειν προφοριχοῦ τὰ τῆς ψυχῆς ἀπόχρυφα ΄ fj γὰρ νοερὰ τῶν ἀγγέλων οὐσία, ἐξ αὖ- τῶν τῶν νοημάτων ἀλλήλοις συγγίνονται»). Τὸν λόγον δὲ τὸν ἀνθρώπινόν τινες ἄγγελον ὡρίσαντο νοῄµατος. Λέγεται δὲ, ὁ μὲν ἑνδιάθετος, ὁ δὲ προ- Et hoc in natura animalis ratione przditi,uti anim:ze arcana pfonuntiativze orationis munere detcegantur, peculiare habetur. Nam angelorum intellectuales substantie ipso intellectu invicem conveniunt ; humanam vero orationem intellectus angelum esse nonnulli statuerunt Sed altera quidem interna, φοριχός. Καὶ ἑνδιάθετος μέν ἐστιν, ὁ Ev χαρδίᾳ λα- p altera vero pronuntiativa oratio dicitur. Et interna joUp.evosz * ó δὲ Ev τῇ προφορᾷ καὶ χρήσει 33, ῥῆημα ?* ἀπὸ διανοίας ἑχπεμπόμενον " μετὰ φωνῆς. Φωνὴ δὲ οὗ πᾶς)!' λόγος λέγεται, ἀλλὰ πᾶν ὃ ψόφον δι ἀχοῆς ἐμποιεῖ. Ἐπὶ μὲν γὰρ ** τῆς ἡμετέρας ΦυχΏς διτταί claw. αἱ ἑνέργειαι" αἱ μὲν γνωστιχαὶ, οἷον νοῦς, δόξα, φαντασία, αἴσθησις xal διάνοια, χαθὼς προείποµεν' αἱ δὲ ζωτικαὶ καὶ ὀρεχτιχαὶ, οἷον, βού- ὸ οὗ π. om. D, πόθω C. 15 φύσει C Ρ. !* ἐχτείνουσα C. 35 αὐτὸν C. 3ἱ εὐαγγελιστῆς Ο. 3: ἡμᾶς om. A. 9 áp om. Β. ** συνεγινώµεθα Β. ?! χαλ. om.B. * πραγμάτων BC P, 9p om. B. «4b ty αὐτῇ [αὐτῷ P.] *! ἐπεὶ γὰρ B P. !! δὲ B, ἀλλὰ ἐστὶν àc. P. !* xalom. B P. !5 17 ὅ)λος C P, iuterl. 33 ἀποδίδωσιν C, ἀποδίδωμεν P. μῶν B C P. 9! ἐξαγγέλει B P. *!* παραδιδοὺς B C, P, qui babet τὰ διανοηθέντα. χρυπτόµενου 5 προφοριχὸς δὲ ὁ ἓν τῇ π. xat χρήσιμος [χρήσει P,] C. quidem est, qu:xe in corde loquitur : quz** vero ad eloquium usumque venit, fluxus est qui cum voce a cogitatione emittitur. Non autem omnis vox oratio dicitur, sed quaque rcs qux strepitum ad auditum defert, vox nuncupatur. Quoniam vero anima nostre duplices actiones habentur, altere quidem qua ad cognitionem , ut nuper asseruimus, n BP. |) οἶδεν B. 1 οὐ χωρίζεται add. B C P. 2 προαφέραντες C. *5 χαὶ ταῦτα μὲν ὁ θεῖος àvho add. C P. 3 ὁ | 9 oUco B P. νόηµα € P. 256 τοῦ C. "'" συγγίνεται C P. 50 ῥιῦμα B C P. 9 ἐχπεμπόμενος G. ** πᾶν C. 1$ xai om. D P. 4107 ΜΕΙ ΕΤΗ MONACHII 4198 perüinent; ut mens, opinio, imaginalio, sensus, A λησις, θυμὸς, xal ἐπιθυμία, περὶ ὦν μετέπειτα ac cogitatio sunt; allerz vero vitales, appetibi- lesque, ut voluntas, iracundia, desiderium , de quibus deiuceps referemus. Mentis quidem universas actiones in cerebri quod in capile 449 est concavis locis divisas, jllis, inquam, qux in sincipite ac occipite, quaeque in medio sunt, nonnulli consistere slatuunt : inde videlicel argumentum sumentes, quod hz perversione quadam ex morbis nonnullis sub- . sequente destruuntur : siquidem, nonnunquam, imaginationis cogitationisque, et memoria vis, ea- rumque consideratio, simul in mente captis prze- veriuntur : aut ipsi larum amputationem patiuntur. Plerumque vero iu singulis barum idem evenit. ἐνσημανοῦμεν **. Τὰς δὲ * τοῦ vob; évepyela; πάσας τινὲς χατὰ τὰς ἐν τῇ χεφαλῇ τοῦ ἐγχεφάλου χοιλίας *, ἤγουν τὰς ἑμπροσθίους xat ὀπισθίους xal µέσας χοιλόττ- τας, διαµένειν ** εἶπον' διὰ τὸ ἐν νοσήµασι τοῖς *! χατὰ παρατροπήἠν ** τινα γενοµένοις ταύτας ἀπόλ- λυσθαι. Ποτὲ μὲν γὰρ ὁμοῦ τὸ φανταστιχὸν, xal τὸ διανοητιχὸν, xal 9) μνημονεντιχὸν, xal τὸν λογισμὸν αὐτὸν διαφθείρονται 30 οἱ φρενητιάσαντες 5", 3) πα- ῥραχοπὴν πάσχοντες 33. ποτὲ δὲ καθ) ἕχαστον 53 τού- των. Πλὴν ἀλλ ὁ μὲν νοῦς ἐπὶ τῶν χατὰ φύσιν δια- κειμένων ἀνθρώπων, τὸ οἰχεῖον τῆς φρονῄσεως ἔργῳφ Verumenimvero mens ipsa in hominibus legitimo B ἣ λόγῳ ἐνήργησεν. Ἐπὶ δὲ τῶν ἀσθενῶς διαχειµένων natura ordine degentibus, opere, vel oratione, quod peculiare prudenti? munus est, agere solet. Qui vero imbecilles partes sunt, cum compotes naturalis ejus facultatis, aut motus esse nequeunt, in his ab omni actione ipsius immunes efüciuntur. Quemadmodum in illis qui in musica exercentur cernere est ; nam bi, instrumentis ex diuturna intermissione artis nequeunt. Hanc autem mentem, non modo animalibus, vita- libus et naturalibus facultatibus praeesse comper- tuu. babemus ; sed ipsam etiam per quinque sen- $us suam vium ostendere certum est. Cum autem seipsam ad singulas sensualium facultatum dividat, µορίων 5 δέξασθαι τὴν φυσιχὴν αὐτοῦ δύναμιν fj χίνησιν, ἄπρακτος χαὶ ἀνενέργητος ἔμεινεν. "Enel χαὶ μρυσιχὸς ἔμπειρος δεῖξαι τὴν ἐπιστήμην ἁἆδυ- νατεῖ, εἰς τὰ τῷ χρόνῳ διεφθορότα' ἢἡ παραρηγ- μένα 55 ix κχαταπτώσεως τῆς τεχνιχῆς αὑτοῦ πράξεως ὕργανα. labefactatis, scissisque, scientiz: sue vim ostendere 03 µόνον δὲ τῆς ψυχιχῆς, xal ζωτιχῆς, xai φυοι- χῆς δυνάµεως 57 ἐπιστατεῖν αὑτὸν οἴδαμεν, ἀλλὰ xai διὰ τῶν πέντε αἰσθήσεων ἑνεργεῖσθαι γινώσχομεν. Tai; γὰρ αἰσθητιχαῖς δυνάµεσιν ἑαυτὸν χαταµερί- ζων χαταλλήλως 5v ἑχάστης, τὴν τῶν ὄντων γνῶσιν : harum cujuslibet officio, rerum cognitionem rite C ἀναλαμθάνει: οὗτος 55 γὰρ θεωρεῖ διὰ τῶν ὀφθαλ- repelit: ας enim cernuntur, oculis considerat. Λι qua dicuntur, auditu animadvertit, Quz vero esus sunt qualitates, lingua officio dijudicat. Olfaetu au- tem vaporum discrimina probare solet ; et manu pro $ui arbitrio ad omnia instrumento cooperante utitur. Nam membrana qui cerebrum ambit, cum nature ordine, sensualium instrumentorum ministerio quie ab ipsa moventur ad visum, olfactum, auditum, et gustum rite accommodantur, animali spiritu medio, sensibus inservit. Vitales autem facultates, a corde ipso proficisci didicimus. Etenim, cum anima in nobis insiti caloris motu qui semper movetur instrumenti vice utatur (hic a nonnullis vitale robur nuncu- μῶν τὸ φαινόμενον 9? * χαὶ συνίησι διὰ τῆς ἀχοτις τὸ λεγόμενον' xal διὰ τῆς γλώσσης διαχρίνει τῶν γεν- στῶν τὰς ποιότητας ᾽ xal διὰ τῆς ὀσφρήσεως δοχι- µάξει τὰς διαφορὰς τῶν ἀτμῶν ' xal τῇ χειρὶ χρῆη- ται ** πρὸς ὃ βούλεται' τῇ τοῦ ὀργάνου συνεργία clc tt ταῦτα χρώμµεγνος. Ὁ γὰρ περιεχτιχὸς τοῦ ἐγχεφάλου ὑμῖν δι αἰσθητιχῶν ὀργάνων ἐξ ἑαυτοῦ ** χινουμέ- νων, τῇ ὁράσει, καὶ τῇ ** ὀσφρήσει, xal τῇ ** ἀχοῇ, xal τῇ γεύσει ἁρμοζόμενος **, φυσικῶς διὰ τοῦ qu- χικοῦ πνεύματος τῶν αἰσθήσεων ** ἀντιλαμθάνεται. Τὰς δὲ ζωτιχὰς δυνάµεις Ex χαρδίας ὁρμᾶσθαι e! ἐμάθομεν. Καὶ γὰρ τοῦ ἐν ἡμῖν ἐχφύτου θερμοῦ τῇ ἀεικινήτῳ ὁρμῆ 55, ὃν xal ζωτιχὸν τόνον 6 κινὲς ὠνόμασαν, ἡ vuyr ὡς ὁργάνῳ χρωµένη, πᾶσαν patur), universam sui actionem perficit. Siqui- D ἑαυτῆς ἑνέρχειαν ἐπιτελεῖ: τὸ γὰρ ἐχεῖθεν πηγάζον dem vitalis spiritus qui inde scatet, cum cerebro suppeditet, ac inde ad sensus, cunctosque corporis nervos procedat; 29 vita praditi actuosiquc efficimur. Nam cum a corde pulsatilis motus pro- ficiscatur ( neque enim aliud pulsus quam cordis $3 dino εἴπωμεν C P, textus. Ww xoUds D. vhs B, περ.τροπὴν C. ή o wendsdvere d P. " πάσχουσοι DB P. 9* $ παρ. om. B C, ρέντα C P. om. iis textu. ζωτικὸν πνεῦμα χορηγούμενον ἐπὶ τὸν ἑγχέφαλον, xai V αὑτοῦ ἐπὶ τὰ αἰσθητήρια, xat ἐπὶ τὰ παντα- X09 τοῦ σώματος διήχοντα ῖὸ νεῦρα δεχόµενοι ῖ', ζῶντες xal ἐνεργοῦντες δειχνυόµεθα 7*. "Ex χαρδίας γὰρ xaX d σφυγμιχὴ ὁρμᾶται χίνησις' οὐδὲν γὰρ ** $iom. D. Τινὲς δὲ τὰς τοῦ — πάσας ἔφπσαν γίνεσθ τὰ P. *6 διανέµουσι B. mox εἶπον om. B, διαµ. εἴπον omn. P. τσι τισ. ak ** «b ante µνημ.ο. A DC. 8 vota τισὶ C b. "* χατὰ " magogüeipougty , παραφθείρονται ϱ P. ?! χαὶ καθ Ex. D. *' αὐτοῦ pop. € P. 9 διαφθα- " Φυχικαῖς x. ζωτικαῖς x. φυσιχαῖς δυνάµεσιν Α, mox Oti. qug seq. usque ad ἑαυτ. xatapep, A D, om. in textu ; in ora : ἑαυτοῖς xac. Φυχιχὰς x. ζωτικὰς x. φυσικὰς ὄννάμεις Β. 95 οὕτω C Ῥ. P γινόµενον C. 69 χρᾶται C P. *' πρὸς C, εἰς πρὸς sic P. * αὐτοῦ B. τῇ on.B. * «f om. B, xai τῇ áo ᾗ ἐφαρ. 6 P. ἑχάστου τῶν αἰσθητῶν € P. *? ὁρμᾶσθαι om. C. $5 χαὶ γεῦσιν Ego pp ópzvoz B. &$ τὴν ἀειχίνητον ὁρμὴν B.C Ρ. 9 τὸν Α. 1* διηχον Α. 56 τὰς αἰσθήῆσεις B, 7 64. oin. B. C Ρ. 7" δειχνύµεθα om. P, ζῶντας x. ἐνεργοῦντας ἀποδείχνυσι τοὺς ἀνθρώπους B D. 1109 DE NATURA HOMINIS. i110 ἅλλο 12 ἐστὶ σφυγμὸς, Ἡ χίνησις xaoblaz '* xaX àp- A arteriarumque motio est), «qui a vitali facultate, τηριῶν ὑπὸ ζωτιχῆς δυνάµεως φυσικῶς Ytvopévn, κατὰ διαστολῆν xai συστολὴν τοῦ πνεύµονος 15, πρὸς ἐχφόρησιν τῶν λιγννωδῶν περιττωµάτων, xal ἁντ- εισαγωγὴν τοῦ χκαθαροῦ ἀέρος, πρὸς τὸ ῥιπίζεσθαι xaX ἀναζωπυρεῖν τὸν ζωτιχὸν τόνον, ὃ ἐστι τὸ ἔμου- τον θερμὸν τὸ '* ἐν τῇ χαρδίᾳα. Ἐς fixa te δὲ αἱ φυσιχαὶ δυνάµεις ὁρμῶνται ' xol γὰρ διὰ τῆς ἐργασίας " αὑτοῦ τρέφετα. ἡμῶν ἅπαν ἳ3 τὸ σῶμα, xai αὐξανόμεθα ^ χαὶ πάλιν 7? τροφΏς ὀρεγόμεθα * πέφει, xal ἀναδόσει, χαὶ ἔξαι- µατώσει, χαὶ προσθέσει, χαὶ διαχρίσει, χαὶ ἀποχρί- σει. Al γὰρ «pel; αὗτα. δυνάμεις * dj ix χαρδίας * ἡ ἐξ ἥπατος * xal ἡ ἐξ ἐγχεφάλου, πᾶσαν ἡμῶν διοι- χοῦσι ζωήν * διὸ xol τῆς φυχῆς µέρη τινὲς ταῦτα ὡρίσαντο εἶναι 9 * τὸ γὰρ « τριμερὲς τῆς φυχῖς v ἀπαθείας *! βυθῷ » τῶν σοφῶν τις « χαταποντἰκε- σθαι » εὔχεται. Καὶ θαυμαστὸν πῶς τριμερῆς ἡ ἀσώματος. Πλὴν ἑνέργειαί τινές εἶσιν, εἴτουν 5: δυνάμεις, τὸ θυμ.χὸν, τὸ ἐπιθυμητιχὺν, xal τὸ λο- γιστιχκόν. ᾽Ορμῶνται δὲ, τὸ θυμιχὸν μὲν Ex καρδίας, 4b δὲ ἐπιθυμητιχὸν ἐξ ἅπατος" ἐξ ἐγχεφάλου δὲ τὸ λογιστικόν. Καὶ £x μὲν τοῦ θυμ!χοῦ ὁ θυμὸς γεννᾶ- ται * ἔστι δὲ θυμὸς ζέσις τοῦ περ'καρδίου 55 αἵμα- τος πρὸς ὄρεξιν ἀντιλυπήσξως τῶν παροξυνάντων κινούμενος. Παράγεται ** δὲ παρὰ τὸ θύω τὸ ὁρμῶ": f παρὰ «b θύειν aua 35. θύαιμός τις ὤν ' $6 θύειν, Ίγουν ὁρμᾶν αἷμα χινούμενος, xax ὁρμώμε- vog ὑπὸ αἵματος. Ἐκ δὲ τοῦ ἐπιθυμητικοῦ ἢ ἐκιθυμία χ.νεῖται' ἔστι δὲ dj ἑπ.θυμία παντὸς ἐμφύχου ὁρμὴ πρώτη "Ἱ πρός τι τῶν φιλουμένων ᾿ ἓκ τοῦ λογιστιχοῦ δὲ ὁ «ἰογισμὸς ἐφορμᾶτα: * λογισμὸς δέ ἐστι τὸ πρῶτον Ev vot ἀνελθὸν 35 νόηµα * f) ἁόρα- τος Χίνησις xai ταραχὴ πραγμάτων * 1) αἰσθητῶν πραγμάτων συνισταμένη κατὰ διάνοιαν 5) εἰχών * μεθ) ἧς ὁ νοῦς χινούµενος λέγειτι ἡ πράττει φανε- ρῶς ἡ χρυπτῶς πρὸς τὰ μορφούμενα ὑπ αὑτοῦ. Καὶ τοῦ μὲν θυμιχοῦ εἰσιν ἀρεταὶ, ὑπομονὴ, καὶ ** ἐγχράτεια χαὶ ἀνδρεία * χαχίαι *! δὲ, ὀργὴ καὶ µα- vla, χαὶ δειλία **, καὶ ἀνανδρία. Too ** ἐπιθυμητι- xo9 ἀρεταὶ μὲν, σωφροσύνη, xai ὄρεξις τῶν ἆθα- νάτων ἀγαθῶν , xaX ἀγάπη Θεοῦ, καὶ τῶν ** πλη- Giov. Καχίαι δὲ, ἀσέλχεια, χαὶ ἀἁχολασία, xai τῶν γηῖνων 35 ἀγαθῶν ἐπιθυμία. "Too λοχιατικοῦ δὲ ἁρε- pulmone dilatationem contraetionemque sentiente, natur: ordine movetur, hoc fit, quo fumosa excre- menta ad exteriora deferantur, ac sincerus aer vicissim admittatur, utque vitalis tenor, insitus vi- delicet cordis calor, iucitaretur inflammareturque. Α jecinore autem naturales facultates moventur; nam totum corpus nostrum ipsius officio alimentum sumit; ab illo incrementum suscipimus, ac denuo nobis alimenti appetitus innascitur : is vero ob con- coctionem, partitionemque, ac sanguinis procrea- tiouem, atque additamentum, et segregationem, nec nor excretionem provenit. Tres namque hz facul- tates, quz a. corde, jecinore, ae cerebro oriuntur, totius vita nostrz regimen obtinent : quamobrem istas animae partes esse nonnulli statuerunt : nam quidam ex bis qui sapientiam profitentur, triplicem anim: portionem sub imo impassibilitatis barathro demersam jactat. Atqui, ejus qui? corporc vacat ut triplicem portionem dicas mirabile habetur. Verumeninivero, irascendi , appctendi, rationalis- que vis, actus quidam animi — potius , facultates videlicet. sunt. Siquidem irascendi vis, a. corde, appetendi, a jecinore, ratienalis, a cerehro pro- liciscuntur : et. ab ea quidem quz irascendi est, ira gignitur. Ira vero, quie Grice. θυμὸς nuneu- patur, sanguinis qui circa cor exsistit fervor est; qui uti tristiti:e vicissitudinem reddat, unde scilicet irritamenta sumpserat, appetitu movetur, a Graeco θύειν, quod impetu ferri diceres, quasi impetus quidam sit: vel quod prae sui motu a sanguine impellatur. Ab appetendi vero vi appetitus mo- vetur; siquidem -ppetitus cujuslibet rei anima predi in rem aliquam quar affectione. prose- quitur primus impetus est. À vi autem rationali consideratio proficiscitur; cousideratio namque est prima illa qui» in mentem ingreditur cogitatio, sive motus rerum perturbatioque, qua» cerni nequit; sive imago rerum, quz? ad sensum cogitatione me- dia cadunt 96, coustilutà; cum qua mens ipsa mota, ad ea quie secum formaverat clam aliquid loquitur, aut peragit. Et virtutes quidem ejus qu:e irascendi vis est, tolerantia, continentia, ae. forti- ταὶ μὲν, σύνεσις, xal?* εὐσέδεια, καὶ φόδος Ocoo * D ιο habeutur. Vitia vero, iracundia, infamia, pavor, χαχίαι δὲ, πανουργία xai δολιότης, xal ἀφοθία θεοῦ. ignavia : appetitilis autem virtutes, castitatem, immnortaliumque bonorum desiderium, nec non Dei ac proximi dilectionem dicimus. Vitia vero ejus, pe- tulantia, intemperantia, terrestriumque desideria voluptatum babentur. At. virtutes rationalis partis, prudentia, pietas ac Dei timor ; vitia, calliditas, dolus, nullus erga Deum timor. "Uzr,vixa γὰρ ὁ θεὸς τὸν ἄνθρωπον χατεσχεύαζε, τὰ πάθη αὑτῷ καὶ τὰ fjr περιεφύτευσε΄ μᾶλλον δὲ δεχτιχὸν αὐτὸν τῶν] ἁμφοτέρων ἑποίησε, xaX διὰ τῶν αἰσθητηρίων ἑνεθρόνισε ** τὸν ἠγεμόνα νοῦν ' 15 ἄλλο om. A B C. 7* ἐχ xapb. C. 75 πνεύµωνος Α. "5 τὸ om. C. " θερµασίας C P textus. " t 4 *! τὸ γὰρ τρ... 7. oy. ἐν ἀπ. omn. D. ουν δυνάμεις τῆς Ψφυχῆς slav P. 9"! περὶ καρδίαν C Ρ. ** παραγίνεται Ο. "53 ὁ θύτιν αἷμα A, f] δ6 χαὶ *! χαχία 6. 33 δειλία χαὶ μανία À. ** x2 om. ο D. om. C. 7?* πάλιν om. 6. *^ εἶναι oin, B. τὸ 0, αἷμα om. B, ó θύειν αἷμα κινούμενος C. 9! χαταδιάνοια C. "9 καὶ om. '9. " xaxla Y. fiboviov B, P qui legit ἐπιθυμίαι, ** ἐγεθρόησε C. Enimvero, cuin Deus. ho:ninem formavit, mores. ipsi. affectionesque adhibuit, vcl ad hzc utraque po- tius percipienda reddidit idoneum, et propter senso- ria ipsa, mentem ceu regina » jn throno constituit ; " ἅπαν 85 τοι C, τινὲς fitt Ἱιαρά * πρώτη ὁρμὴ B. "5 ἀνελθὼν C. 55 τοῦ 0b B. 9 τοῦ C P. 99 ἡ τῶν τῶν ἑναντίων ἐπ. C. P. oun. 97 τὸν À, αὐτῶν τὲ X2) 4111 ΜΕ ΕΤΗ MONACIHI 1113 atque huic liberze voluntatis legem largitus est ; cujus Α xai τούτῳ νόµον δέδωχε αὐτεξούσιον **, xaO" ὃν πο- imperio, si potioribus adhxserit, in reguo justitiz, temperantiz, fortitudinis, et prudentiz, ceu Deus qui omnium rerum semina largitus est, beatitu- dine frueretur : et hoc maxime sopientiae argumen- tum est; nam, per virtutem, et liberz voluntatis arbitrium, et Dei sapientia in nobis elucescit. Sa- pientiz autem quatuor species sun!, quas virtutes generales nonnulli appellarunt. Qu:e justitize, tem- perantim, fortitudinis, ac prudenti: nomine cen- sentur.Hlarum autem prudentia prasstantior habetur, eujus gratia consideratio affectionibus dominatur. Sapientia igitur, divinarum humanarumque rerum cognitio est. AL temperantiam ipsam, passionum, οἱ cupiditatum continentiam dixeris. Vel hoc pacto, temperantia, appetibilis partis virtus est, qua, con- siderationis appetitu, impetu quodam ad turpes vo- luptates tendentem continemus. Alteri appetitus anim, alteri vero corporis ha- bentur, quorum utrisque consideratio dominari videtur : siquidem consideratio virtutibus pro duce, affectionibus pro imperatore habetur; non quod ipsas penitus tollendi vim habeat, sed ne ipsis penitus subjiciamur, efficit, quasi diceres : Ne- mo est, qui appetitus nostros abscindere valeat, sed consideratio ipsa ne servituti ipsorum dedamur, 95 facultatem nobis largiri potest. Item : Quisnam ille est qui irascendi vim abscindere ab anima possit ? sed ne ab ipsa servitio premamur, consi- deratio suppetias adesse potest. Non igitur conside- C ratio ipsa affectiones in nobis radicitus evellendi facultatem obtinet; sed cum ipsis ceu in certamine congreditur. Geminz vero affectionum naturz, vu- luptas videlicet, et dolentia, maxime comprehensivae sunt; nam harum qualibet, tuin in corpore, tum in aniuma esse suapte natura idonea est; alix vero plures affectiones utramque sectantur. Appetitus igi- tur voluptatem ipsam a qua movetur anteiL; et ab ipsa voluptate gaudii vel tristitie constitutio fit. Si enim voluptatis eventus probi fuerint, gaudium ; si vero turpes, tristitia subsequitur : siquidem, ante do- , lentiam timor, post dolentiam tristitia subsequi solet. ' lraautem conimunis affectio voluptotis et dolentiae est. Quod autem. voluptatis finis utrumque, gau- λιτευσάµενος βασιλεύσει βασιλείαν σώφρονά τε xal δικαίαν, xal ἀγαθὴν χαὶ ἀνδρείαν ! * εἰ τὸ χρεῖττον ἔληται : 0v ᾗ, φησὶ *, τὸ ἀγαθὸν οὐχ ἦττον ἢ τοῦ παρασχόντος θεοῦ τὰ σπέρματα", σοφίας μείζονος γνώρισμα 3; ἐν γὰρ τῇ ἀρετῇ, χαὶ τὸ ἐφ᾽ ἡμῖν * ἀνεμ- πόδιστον Ἰ, χαὶ Ἡ σοφία τοῦ θεοῦ χαταφανὴς ' d ἐντεθεῖσα ἡμῖν ἐστι. Tf, δὲ σοφίας εἴδη τέσσαρα " ἄσπερ * χαὶ γεν'κὰς ἀρετάς τινες ὀνομάξουσιε * φρόνη- σις, δικαιοσύνη, σωφροσύνη χαὶ ἀνδρεία !*. Ἑνριω- τάτη δὲ πασῶν ἡ «ὠρόνησις ΄ ἐξ ης τῶν παθῶν ὁ λογισμὸς ἐπικρατεῖ. Σοφία τοίνυν ἐστὶ γνῶσις θείων καὶ ἀνθρωπίνων πραγμάτων. Σωφροσύνη δὲ ἀπιχρά- τεια τῶν ἐπιθυμιῶν !! * ἢ οὕτως σωφροσύνη ἑστὶν ἀρετὴ τοῦ ἐπιθυμητικοῦ, καθ’ ἣν κατέχουσιε !"» τοῦ λογισμοῦ τὴν ἐπιθυμίαν ὁρμῶσαν ἐπὶ φαύλας ὁρμάς !*. Tov δὲ ἐπιθυμιῶνν αἱ μέν εἶσι ψυχικαὶ, αἱ δὲ σωµατιχαί * καὶ ἁμφοτέρων !* ἐπικρατεῖν ὁ λογισμὸς φαίνεται. 'Ὁ γὰρ λογισμὸς τῶν ἀρετῶν μέν ἐστιν ἡγεμὼν, τῶν δὲ παθῶν αὑτοχράτωρ * οὐχ ὥστε αὑτὰ καταλῦσαι !'ὃ, ἀλλ ὥστε αὐτοῖς 15’ uh εἶξαι. Ofov, ἐπιθυμίαν τις οὗ δύναται ἐχκύψαι ἡμῶν ' ἀλλὰ τὸ μὴ δουλωθῆναι τῇ ἐπιθυμίᾳ !* δύναται ὁ λογισμὸς παρασχέσθαι. Ομοίως θυμόν τις Σχχόψαι o5 δύνα” ται’ ἁλλὰ τὸ μὴ δουλωθῆναι τῷ θυμῷ δύναται 17 τῷ λογισμῷ βοηθῆσαι. Οὐ γὰρ ἑκριζωτὴς!» τῶν παθῶν ὁ λογισμός ἔστιν, ἆλλ ἀνταγωνιστήῆς. Παθῶν δὲ φύσεις οἰσὶν αἱ περιεχτικώὠταται 600 !*, ἡδονή τε xal πόνος * τούτων δὲ ἑχάτερον 30 καὶ περὶ τὸ σῶμα xal περὶ τὴν φυχὴν πέφυχεν ' ἀχολουθίαι δὲ παθῶν πολ- ai?! περὶ τὰ ἀμφότερα. Πρὺ μὲν οὗντῆς ἡδονῆς ἐστιν ἐπιθυμία Ex τῆς ἡδονῆς ** χινουµένη ' μετὰ δὲ τὴν. ἡδονην χαρὰ 1] λύπη συνίσταται’ ci μὲν γὰρ ἀγαθὰ τὰ τῆς ἡδονῆς τέλη, χαρά * εἰ δὲ φαῦλα, λύπη * mob δὲ τοῦ πόνου, φόθος * μετὰ δὲ τὸν πόνον, λύπη ἔπεται * Ó δὲ θυμὸς χκηοινὸν πάθος ἐστὶν ἡδονῆς xaX πόνου. "Οτι δὲ τὰ τέλη τῆς ἡρονης ἀμφότερα συνιστᾷ χαρά τε καὶ λύπη 33, οὐ δ ὁ τυχὼν ἀγνοεῖ ' xal γὰρ τὰ βρέφη μασθοῦ 1» μητριχοῦ ἐπιθυμήσαντα ἅττει τε 15 xal μετὰ περιχαρείας ἀσπάζεται τοῦτον ἱδόντα *5- xal στερηθέντα δὲ τι τῶν ἡδονῆς 3 ἐμποιούντων λυ- ποῦνται *^, dium videlicet tristitiamque constituat, nulli non perspectum habetur. Siquidem, dum materna ubera affectant infantes, ca adepti, cum voluptate ipsis applicantur; ab his vero quz lusus ipsis afferoni abstracti, tristitiam pr: se ferunt. Atqui, ex voluptatibus ipsis, alix€ animo, alim D ΊΤῶν δὲ ἡδονῶν, αἱ μὲν εἰσὶ Φυχιχαὶ, αἱ δὲ σωµα- vero corporis sunt; sed anima, qua. in disciplinis speculationibusque versantur, scorsum per se «&ixaí(* Ψυχικα) μὲν, ab τῆς φυχῆς αὑτῆς χαθ᾽ ἑαυτήν ' ὡς αἱ 30 περὶ τὰ μαθήματα χαὶ τὴν *! θεω- peculiares habentur. At απ corporis sunt, qua —fpíav* σωματικαὶ δὲ, αἱ μετὰ χοινωνίας τοῦ σώματος ** τὸ αὗτεξ. | ἀνδρίαν, mox xai τοῦ χρεἰττονος D. σπερµ. Θεοῦ B. 3 τοῦτο τὸγνώρ. C 19 ἀνλρία x. σωφρ. B. χατέχει ὁ λογισμὸς C. 1 τῇ ἐπιθυμίᾳ P textus περιεκτικχώτερα C. — *' ἔχαστον Β P, ἑχάστων C. MM χαράν τε x. λύπην A CPP. ** μαστοῦ B C D. εἰδότα B. 1 παιδιὰν B, τινὸς τῶν ἡδέων C. 9 «hv om. B. 15 ἡδονὰς D P. !* τούτων δὲ ἁμφ. C P. 7 δυνατὸν C P. βοηθῆσαι, om. P textus. T *! πολλαὶ Om. . 35 ἅτει B, ἄττονται xai P textus, ἅπτονται xal, ora. 15 λυπῆται B, λυπεῖται C P. *àdy C P. *!yf τοῦ ἑλομένου C P. *sà * 59! ja. A. Τἀνεμποδίστωςο. 8 χαταφ. ἐστιν B Ρ. * ànsp BP. 1 τῶν . παθῶν καὶ ἐπιθ. C P. 13 χατέχουσα D, xatéyopev P sec. m., 15 χαταλ αὐτὰ D. !'"' τούτοις C P. 15 εχριζωτὴς B C Ρ. !* παθ. δὲ εἰσὶ 3? ἐστ, ἐπιθ. Ex τ. $56. om. B. * ὡς αἱ A, Ὁ ὅσαις P. 1113 DE NATURA HOMINIS. A114 xai τῆς ψυχῆς Ytvópevac: ὡς αἱ 3f περὶ τὰς τροφὰς A ex. anim» οἱ corporis communicalione fiunt, has, καὶ τὰς συνουσίας * póvou 6b τοῦ σώματος οὐκ ἂν εὗροι τις ἡδονάς, "Exc τῶν ἡδονῶν, al μέν elot φευ- * δεῖς 33, αἱ ὃς ἀληθεῖς, χατὰ Πλάτωνα. Ὑευδεῖς μὲν, ὅσαι μετὰ αἱσθήσεως γίνονται καὶ δόξης οὐκ ἆλη- θοῦς * χαὶ λύπας ἔχουσι συμπεπλεγμένας' ἆλη- θεῖς **, ὅσαι τῆς duy, εἰσι µόνης, pes! ἐπιστήμης καὶ νοῦ 35 xal φρονῄσεως, χαθαραὶ xat ἀνεπίμικτοι λύπης τῶν δὲ σωματικῶν ἡδονῶν, αἱ μέν εἶσιν ἀναγχαῖαι ἅμα xal φυσιχαὶ, ὧν χωρὶς (fjv ἀδύνα- «ovy *** ὡς αἱ τροφαὶ xal τὰ ἐνδύματα * αἱ δὲ φυσιχαὶ μὲν, οὐκ ἀναγχαῖαι δὲ, ὡς αἱ *' χατὰ φύσιν xa χατὰ νόμον µίξεις ' δυνατὸν γὰρ xaX χωρὶς αὐτῶν ζην; αἱ δὲ οὔτε φυσιχαὶ, οὔτε ἀναγχαῖαι, ἀλλὰ xal περιτ- tal * ὡς ἡ μέθη, xaX fj λαγνεία, χαὶ fj φιλαργυρία αὗται γὰρ xal προσθλάπτουσι, xai διὰ τοῦτο καὶ 3 περιττα!. sed supervacus sunt, ut ebrictas, lascivia, et vacuas dixeris. Ἡδονή ' ἐστι καὶ ἡ χαχοίθης διάθεσις πολυτρο- πωτάτη πάντων οὖσα τῶν παθῶν. Κατὰ μὲν φϕ.- yhv €, ἁλαξονεία, φιλαργυρία, φιλοδοξία, Φφιλαρχία, φιλονειχία, xaY βασχανία * χατὰ δὲ σῶμα *! , παντο- φαγία, λαιμαργία V, µονοφαχία. χαὶ ὥσπερ τῶν γενιχωτάτων ἀρετῶν, φρονῄσεως xal δικαιοσύνης, ἀνδρείας xai σωφροσύνης, πολλαί claw al παραφυά- δες, αἱ ἐπαινούμεναι * f) τε γὰρ εὐσέθεια χαὶ εὖ- θουλία’», καὶ χαρτερία, µαχροθυμία τε χαὶ µετριο- φροσύνη , πραότης xal εὐεργεσία, φιλοχαλία, εὖ- ταξία, χοσµιότης, ἐγχράτεια καὶ ** αἰδὼς, καὶ ἄλλαι µυρίαι πρὸς ταύταις * οὕτως xai τῶν "7 περιεκτιχῶὼν παθῶν, ἡδονῆς τε xal πόνου, fj τε ὀργὴ xat 6 θόρυ- 6ος, xal f) μῆνις, καὶ ἡ ἁἀφροσύνη, fj ἀχολασία, f) ἀδουλία, fj ὑπερηφανία 9, ἁλαξονεία, ἔρις, pisos, ζῆλος, λύπη, λοιδορία χαὶ µιχροφυγία * && ὧν ἄλλαι πλείονες ἐπιχλονούμεναι xal * ἐπισχιξόμεναι, στῖ- φος παθῶν συνιστῶαιν * ὧν ἑκάστην 3) περιχαθα(- ρων ὁ παγγέωργος λογισμὸς xaX ἀποχνίζωνδ', xat περιπλέχων xal ἑπάρδων, xal πάντα τρόπον µετ- οχετεύων, ἑξημεροϊ τὰς τῶν ἠθῶν καὶ παθῶν 33 ὕλας. qua circa alimenta ac venerca sunt esse dixe- ris : nullas enim corporis voluptates seorsum dicere queas. Et quidem, ut Plato asseverat, alie voluptatum vere, alie false habentur. Que enim cum sensu, nec non fallaci opinione pro- veniunt, tristitisque complicate sunt, false nun- cupantur. Ver:e autem, qux» animze tantum sunt, quz pure omnisque tristi:e expertes sunt; in scicn- tia menteque, ac prudentia versantur. Voluptates vero, qu»dam corporis, necessaria simul et natu- rales sunt, ut quz? ad. victum indumentaque per- tinent ; sine quibus superessein vita haudquaquam datur. Quzxdam vero naturales ; non autem necessa- rix, ut coitus, qui legitimi naturzque 96 ordine B habentur. Nàm et sineliis, vita ipsa produci potest. Quzdam vero, neque naturales, neque necessariz, avaritia; lhasenim, cum detrimenta afferant, super- Voluptas autem est, qua ct malorum mo- rum dispositio, omniumque passionum maxima multimoda est. Ét quidem anima passiones sunt, arrogantia, avaritia, sui existimalio, principatus, el ambitionis affectatio, pertinacia, invidia. Cor- poris vero, heluositas, ingluvies, singularitas in edendo, quam (γιοί μονοφαγίαν dicunt. Et quem- admodum generalium. virtutum , prudentize , ju- süitiz:, fortitudinis temperantizque plures agnatee sunt, que eum laude appellantur, ut pietas, rectum consilium , tolerantia, lenitas animi, sobrietas, mentis mansuetudo, beneficentia, honesti amor, modestia, venustas animi, continentia, pudor ingenuus; ita et affectionum quas maxime com- prehensivas diximus, voluptatis, inquam, atque dolentiz sunt ; iracundia videlicet, tumultuatio, ira permanens, insipientia, protervitas, imprudentia, insolentia, arrogantia, contentio, odium, obtrecta- tio, tristitia, objurgatio, pusillanimitas : ex quibua cum et ali€ propagantes findantur, affectionum catervam constituunt, in quibus sinaulis, considera. tio, ipsa optimiagricole vicefuncta, plurima perpurgando, detergendoque, ac complicando, et irrigan- do, nec non ipsis ceu per aquaeductus sese omnifariam diffundendo, morum passionumque materias cicures reddit. Ὁ γὰρ λογισμὸς, χαθὼς εἴρηται, τῶν μὲν ἀρξτῶν Nam consideratio, ut supra. commemoravimus, ἐστιν ἡγεμὼν, τῶν δὲ παθῶν αὐτοκράτωρ ' λήθης D virtutibus pro duce, affectionibus pro imperatore δὲ χαὶ ἀγνοίας οὕπω δεσπόζει. Οὐ γὰρ τῶν αὐτῶν "5 παθῶν ὁ λογισμὸς ἐπικρατεῖ , ἁλλὰ τῶν τῆς διχαιο- σύνης, χαὶ σωφροσύνης 59, χαὶ ἀνδρείας **, καὶ φρο- νήσεως ἑναντίων * οὐχ ὥστε αὐτὰ ἓὲ χωλῦσαι τοῦ μὴ γενέσθαι, ἀλλ ὥστε αὐτοῖς pf) ὑποταγῆναι. Afin δὲ χαὶ ἄγνοια, τοῦ λογιχμοῦ clot πάθη * τῆς Υὰρ χατὰ γνῶσιν ἑνερχείας ἀναιρουμένης, συνίσταται 33 αἱ om. B, ὅσαι ο P. 3, εἰσὶν B. "nih d B P. 3 yo; C. M λαιμαργία om. M ταπεινοφροσύνη V ἐπιχλ. καὶ om. C. $* ai om. B *! τὸ có pa B, τὰ δὲ τοῦ σώματος C D. vat C. '* ἡ £06. C, et sic articulum in reliq. ** ὑπερηφάνεια D, abest. articul. ubique Cod. C. 9 χαὶ om. BP. 5 δ. habetur, oblivioni vero inscitieque haudquaquam dominatur. Neque enim consideratio sui ipsius pas- &ionihus, sed his quz justitiz, temperantiz, for- titudini ac prudenti advers: sunt, dominatur : non autem ipsis quin fiant facultatem intercipit, sed ne il'ae subject» ipsis reddantur efficit. Enimvero, oblivio, nec non inscitia, considerationis passiones 3* ὧν ἄνευ ἀδύνατον ζην C P. hi voxt B, xai τὰ μὲν τῆς φυχῖς πάθη C P. , Υαστριµαργία, ἀδηφαγία add. | ἑπόμε- C 3 *5 xal om. Β. '! τῶν om. D. * ἔχαστον BC Ρ. !! ó παν- έωργος λογισμὸς περικαθ. xal ἀποχνίζων B, περικ. xal περιπλ. C. 33 παθ. καὶ ἠθῶν BC P. 3 αὐτοῦ C P. ** σωφρ. ou. C. 5 ἀνδρίας B. "* αὐτὸν C. 1115 MELETII MONACIIHI 1116 sunt; nam ἐς, cum cognitionis aufertur actio, A ταῦτα ' ἑπαναλαμθάνεται δὲ πάλιν δ.ὰ µνήµης vat suhsequi solent. Atqui memoria per reminiscentiam denuo resu- mitur : siquidem memoria (ut Aristoteles 9'7 opi- natur, imaginatio est, quae ab his quae sensus deprc- lhenderat remanet. Platonis autem sententia, inemoria est sensus οἱ intellectus incolumitas; anima enim, qua sub sensum cadunt, sensuum officio adipiscitur, unde opinionis origo est : sed per mentem ipsam intellectualia animadvertit οἱ intelligentia &t. Cum igitur ipsa auima formulas eorum qua opinaia fuerat intellexeratque , servaverit , memoria id tenere dicitur. ΛΙ memorie amissa instauratio , reminiscentia est; oblivio enim ipsam reddere exilem solet. Oblivio autem memorix amissio est ; quarum altera perpetua, altera vero temporanea est, in qua quidem reminiscentia agit. Omnium enim affectionum quas a voluptate dolen- tiaque, et virtutibus qux his adversa sunt proficisci asseruimus, ab triplici aniinz vi, ac libera, qui in nobis est voluntate ortus fit : in his enim ge- neralium virtutum divisio inspicitur. Atqui, in anim: vi rationali, prudenti: locus est; in appe- tibiii temperantia continetur , in irascibili au- tem fortitudo consistit. Justitia autem, per liberz qua in nobis est voluntatis actionem, ad tres distribuitur; nisi eniin quispiam justiti:e locum servare proposuerit, non rccte in affectionibus tem- peranti* , fortitudinis ac appetitus rationem ha- buisse deprehendetur. Nam, pro affectionum arbi- ἀναμνήσεως. στι δὲ μνήμη, ὡς μὲν Αριστοτέλης, φαντασία ἐγχαταλελειμμένη ἀπό τινος αἱσθίσδως τῆς xat' ἑνεβγξίας φαινοµένης *! * ὡς δὲ Βλάτων 55, σωτηρία 53 αἰσθήσεώς τε xaY νοῄσεως. Ἡ Υὰρ Φνχὴη, τῶν μὲν αἰσθητῶν διὰ τῶν αἱσθητηρίων ἀντιλαμθάνεται, xai γίνεται δόξα * τῶν δὲ νοητῶν διὰ τοῦ vou, xal γίνεται νότσις ' ὅταν οὗ» τοὺς τύπους, ὧν τε ἑδό- ξασεν, ὧν τε ἐνόησε διασώζει ** xal τηρεῖ **, uvnpo- νεύειν λέγετας. ᾿Ανάμνησις δέ ἐστι φήμης ἐξιτήλου γενομένης ἀνάχτησις ** * γίνεται δὲ ἑξίτηλος 95, ὑπὸ τῆς λήθης. Λήθη δὲ ἐστι μνήμης ἁἀποθολή * ἀλλ ἡ μὲν διηνεχῆς, fj δὲ ἐπὶ ποσόν ' ἧς ἔστιν ἡ ἀνάμνησις ἔργον. Πάντων δὲ γένεσις τῶν προειρηµένων παθῶν τῶν ἐκ τῆς ἡδονῆς χαὶ τοῦ πόνου" xaX μέντοι xal τῶν αὐτοῖς ** ἑναντίων, τουτέστι τῶν ἀρετῶν Ex τοῦ τρι- μεροῦς τῆς φυχῆς xal τῶν 15 ào' ἡμῖν' περὶ γὰρ ταντα xai al γενικαὶ ἀρεταὶ διανέμονται. Ἑν τῷ λογιστικῷ γάρ ἐστιν d) φρόνησις * ἓν τῷ ἔπιθυμη- τιχῷ , ἡ σωφροσύνη * ἓν τῷ θυμιχῷ , ἡ ἀνδρεία 45. Ἡ δὲ δικαιοσύνη, Ev τοῖς τρισὶ διανέμεται, τοῦ Eg' ἡμῖν ἐνεργοῦντος * sl μὴ γὰρ «bv τοῦ διχαίου τόπον φυλάξαι τις προαιρήσεται 97, οὐ ὀωφρονεῖν , οὐχ ἀνδρίζεσθαι, κατὰ τῶν παθῶν, οὗ χαλῶς ἐπιθυμεϊῖν θελήσει. Τὸ δὲ προαιρεῖσθαι 7) Οέλειν τοῦ 55 ἐφ' ἡμῖν ἐστιν: ἐφ᾽ ἡμῖν γάρ ἐστι 5) τὸ δικαίους eivai trio eligere aut. velle quidpiam, id nostrz volun- C ἡ ἀδίχους, στουδχίους ἢ ἀμαθεῖς, συνετοὺς f) ἄφρο- tatis est; in nobis enim est, ut justi vel injusti, studiosi vel a studiis alieni, prudentes aut insi- pientes reddamur. Siquidem studium in re aliqua adhibere, ac in eo exerceri, nostri arbitrii esse, nulli non perspectum habetur; non quod studia ipsa habitus sint, sed quod ipsis dominantur; nam studia habitibus dominari manifestum habetur. Consuetudo vero adventitia natura est. Si autem studium babitui dominatur, quod nostri arbitrii est, ct habitus nostri arbitrii sunt. Enimvero quarum rerum nostro in arbitrio habitus est, earum- denm et actiones qux ab habitu proveniunt nostro in arbitrio sunt : siquidem actiones ad habitus recte accommodautur. Qui enim justiti:e habitu preditus 98 est, justa operatur; et eodem modo, qui injustiliz, diversa agit : siquidem qua justa ratione contingere possunt, perficere nostre faculta- tis est : verum, quod justa ratione contingere potest, illud quod nos efficere possumus est; non autem quod νας. Τὸ γὰρ μελετᾷν ἡ ἐπιγυμνάνεσθαι 79 παρὰ πᾶσιν ὡμολόγηται ὅτι ἐφ᾽ ἡμῖν * οὑχ ὡς ἕξεις, ἀλλ᾽ ὡς χύριαι τῶν ἔξεων αἱ μὲν γὰρ µελέτα: xuptat τῶν ἔξεων "!, Τὸ δὲ ἔθος, φύσις ἐπίκτητος. Ἡ δὲ *?* κυρία τῆς ἔξεώς ἐστιν ἡ µελέτη 1 * ἐφ᾽ ἡμῖν ὃν ἡ µελέτη, ἐφ᾽ ἡμῖν Ἰν καὶ dj Ego * ὧν δὲ ἐφ᾽ ἡμῖν αἱ ἕξεις, τούτων ἐφ᾽ ἡμῖν καὶ αἱ πράξεις, αἱ χατὰ τὰς ἕξεις * ταῖς γὰρ ἔξεσι 15 αἱ πράξεις πρόσφοροι. 'U ἄρα δικαἰίαν ἕξιν ἔχων "* δίχαια πράξει’ ὁμοίως ἹἹ xai ὁ ἄδικον τὸ ἀνάπαλιν ^ τῶν γὰρ ἐπίσης ἄνδεχο- µένων, ἡμεῖς χύριοι τῷ 18 ἐνεργεῖν * ἑπίσης δέ ἐστιν ἐνδεχόμενον ὃ αὐτό τε δυνάµεθα 79 ποιεῖν, xaY τὸ ἀντικείμενον αὑτῷ 99 * ποιεῖται 5 δὲ τούτων ** τὴν αἴρεσιν ὁ νοῦς ὁ ἡμέτερος * οὗτος γάρ ὃστιν ἀρχὴ : D πράξεων * xai ἡ βουλὴ 33 τῶν ἐφ᾽ ἡμῖν ἐστιν ὥσπερ xaX 1| προαίρεσις: ὁρίζονται γὰρ τὴν προαίρεσιν ὄρεξιν βουλευτιχὴν 9* τῶν ἐφ᾽ ἡμῖν. xal ταῦτα μὲν πξρὶ τοῦ τριμεροῦς 85, ὅσον μαθεῖν ἐξ ὀλίγου πόθεν ἡ τούτων ὁρμή. huic contrapositum habetur: εἰ quidem inens nostra voluntate primum utitur; nam hac actionum principium est : et quemadmodum voluntas ipsa, eodem pacto et consilium nostri arbitrii babetur ; nam voluntatem ipsam, rerum. quie nostri arbitrii sunt. appetitum, qui cum consilio (it, esse nonnulli 9! χατὰ μὲν ᾿Αριστοτέλην φαντασία xav ἐνέργειαν φαινομένη B C P, ἐγχαταλελειμένη C. 5* αἰτία lextus, γρ. σύῤῥοια P 65 uy. ἐπιλελησμένης | sic. P textus]. ἀνάχτισις C. V προαιρῄσηται C. "* ἐπί τι γυμνάζεσθαι C. 1 μὲν om. A B 0. 7) εἰ δὲ D. 7? ἡ µελ. δὲ χυρία τῆς ἐξ. €. Ἱ ὁμοίως om. A B C. Πλάτωνα D, ὡς 6€ Πλ. τηρεῖ om. B C P. τοῖς Α. *5 τοῦ B € P. qnot ὁ P. 6 ἀνδρία B. 78 ἒξεις A. 19 ἔχων ἕξιν B. *! ποιεῖ B. T *! τούτου C Ρ. *? βουλὴ δὲ B DP. ο) ὄρεξις βουλεντιχὴ À. 55 χατὰ δὲ ϱ6 διασώζη B P. *' xal 9$ ἐπιλελησμένη C Ρ. ** ἐν αὐ- * τῶν C. 9 Eg' ἡμῖν δὲ ἄρχειν ἐστὶ B. Ἱν ἐφ᾽ ἡμῖν δὲΑ., 1 αὐτὸ ὃ δυν. C Ρ. »αὐὑνὺ B. 55 cb τριμερὲς AC Ρ. '8 του C P. 1111 DE NATURA HOMINIS. 4118 statuerunt: et haec quidem a triplici anima vi proficiscuntur, qux undenam proveniant, non. multum post perspectum reddetur. Al δὲ φυσιχαὶ 9* δυνάμεις xal ζωτιχαὶ xal ψυχι- A.— Naturales autem, vitales et animales facultates, ab xai *' ἐκ τούτων τῶν τριῶν 35 ἐφορμῶνται * ἐν «fj his tribus proveniunt ; nam calor insitus in corde καρδἰᾳ yáp ἐστι τὸ ἔμφυτον Üepuóv* &v τῷ rav — consistit; sanguinis autem in jecinore fit constitu- δὲ ** γεννᾶται τὸ αἷμα * καὶ ἐς ἐγκεφάλου dj προαι- — lio. Voluntarius vero motus a cerebro agit; qua- ῥετικὴ χίνησις 30 ἐνεργεῖται ' ὅθεν ἡ μὲν διαθάλπει ?!— propter, a corde ipso totum corpus nostrum cali- τὸ πᾶν τῇ θερµότητι * ἡ δὲ τὸ θερμαῖνον ** τῇ ἱκμάδι — dum redditur; ab humido vero cerebri, illud quod ὑπονοτίζει ' ὡς ἂν τῇ ἰσοχρατίᾳ τῆς τῶν ἑναντίων — calorem emittit humectatur; inde fit ut, in compari ποιότητος ἐπὶ τοῦ pígou ** συντηροῖτο ** τὸ ζῶον — ad invicem diversarum qualitatum potestate, utrum- pite τοῦ ὑγροῦ καταρρυγοµένου 55 τῷ πλεονασμῷ — que incolume servetur, dum non per caloris exces- τῆς θερµότητος, μήτε τοῦ θερμοῦ σθεννυµένου τῇ sum, quod humidum est arescit; quodque cali- ἐπιχρατήσει τοῦ χαθυγραίνοντος. 'H δὲ τρίτη δύνα- — dum est, humore exsuperante non exstinguitur. µις συνέχει δι’ altre ** κατά τινα συµθολήν τε xai — Quae vero tertia harum facultatum est, distincta ἁρμονίαν τὰ διαχεχριµένα 97 τῶν ἄοθρων, τοῖς παρ) membhra sua peculiari vi, congressu quodam bar- ἑαυτῆς σννδέσµοις ** ἁρμόξευσα ' καὶ πᾶσιν 3 ἐπι- moniaque continet ; cum ipsa propriis officiis usa, πέµπουσα τὴν αὑτοχίνητον καὶ προαιρετικὴν δύνα- — Suis ea modis adaptat, nec non spontanci ac volun- μιν ^ fe ἐπιλειπούσης ! πάρετον γίνετα: xai νεχρῶ- D tarii motus facultatem omnibus impartitur, qua de- δες τὸ σῶμα, τοῦ προαιρετιχοῦ πνεύματος ἁμοιρη- ficiente, corpus voluntario spiritu deslitutum, re- σαν. Καὶ γὰρ ἀναισθήτων ὄντων φύσει τῶν ὁστῶν, X missum simul morliferumque efficitur. Etenim, αἰσθητιχοῖς αὐτὰ νεύροις ἡ φύτις προαήρμοσέ τε CUm 0663 sensus expertia natura habeantur, eadem καὶ ἥνωσε΄ μᾶλλον δὲ ὁ δεσπότης τῆς φύσεως xal Ràturaipsa, vel potius qui ipsi dominatur, eam- Δημιουργός. Καὶ διὰ τῆς προσφυοῦς ἑνώαεώς τε xai — Que creavit, sensualibus nervis coaptavit atque ἁρμονίας τὰς συμθολὰς αὐτῶν ἐπισφἰγξας 3, διὰ τῶν conjunxit. Et cum accommodata connexione, con- συνδέσμων τὴν δεχτιχὴν τῶν αἰσθήσεων αὐτοῖς πε- — COrdique invicem harmonia constringantur, et co- ῥιεφύτευσε 3 σάρχα ' ἄλλην τε δυσπαθεστέραν xai — lixrentie eorum ligamentis connexaz sint, carne, εὐτονωτέραν * δίχα " uuüv, ἢ σὺν αὐτοῖς * πρὸ Qux sensum percipere idonea est, ipsa circum- τῆς ἐπιφανείας ἐνείλησεν '* εἶτα μετ ἑἐχείντν τὸ — SCPSit, aliamque robustiorem et fortiorem per mu- δέρµα. sculos et ligamenta sub ipsa superficie complicuit , et his postremo cutem superiuduxit. Ταύτῃ τοίνυν τῇ στεῤῥᾷ τῶν ὁστέων φύσει, οἷον Cum igitur natur: ipsius princeps, his solidis os- ατύλοις τισὶν ἀχθοφόροις ὅλον * «60 σώματος bzt- — sibus ceu columnis quibusdam 99 pondera gcstan- θεὶς * τὸ βάρος, οὐχ ἁδιαίρετον ἑνέφυσε τῷ παντὶ !? C tibus totius acclinasset corporis molem, non indivi- τὸ ὁστέον " ἀχίνητος γὰρ ἂν xai ἀνέργητος 3! ἔμει- sibili osse undique illud formavit, ne sibi motus νεν, £l οὕτω χατασχευῆς 1" ἄνθρωπος εἶχε, γαθάπερ — uctionumque facultas interciperetur, aut, veluti ar- τι δένδρον ἓφ᾽ ἑνὸς τόπου µένων !!* µήτε τῆς τῶν — borunoiu loco exsistens, omnis actionis expers cffi- σχελῶν διαδοχΏς !* ἐπὶ τὸ !9 πρόσω προαγούσης ' cerctur, ut neque pedum ministerio ad ulteriora mo- τὴν χίνησιν µήτε τῆς τῶν χειρῶν ὑπουργίας χρη- — tum promovendo uti queat, neque manuam ad ea σίµης οὔσης !' τῷ βίῳ, ἀλλ cl; prpbv, xat γΥόνν, — qua vit:e conducant officium suppeteret. Sed pedem χαὶ ἐπιγονατίδα 1", xaX σχέλος, xal ἀστράγαλον, καὶ — ipsum in femur, genu, patellam, tibiam talumque, et δαχτύλους, τὸν πόδα χαταµερίσας !?, xal διὰ τῶν ἐξ ἀῑρίίος partitus est ; qui optimi artificis officio fun- ὁστῶν συνδέσμων πάλιν τεχνικῶς συνδήσας xal clus, ossium denuo ligamentis conserendo adaptan- ἑναρμόσας, μεταθατικὸν εἶναι xaX πραχτιχὸν τὸ bp- — doque, mutandi loci, efficiendique operis idoneum vavov τῆς ψυχῆς διὰ τῆς ἐπινοίας ταύτης ἐἑμηχανή- — anima instrumentum structura hac molitus est. Tale cato. Τοῦτο xal ἐπὶ τῶν χειρῶν, xal αὐχένος ** xai — eliam in manibus, cervice, peclore, spinaque, ct si- στέρνου, xal ῥάχεως, xal ἐπὶ πάντων τῶν τοῦ σώ- — mul omnibus corporis partibus egit, quod, ob na- µατος µορίων elpyácato* τῷ προαιρετικῷ πνεύµατι p turz studium quodpiam voluntarii spiritus officio in χατά τινα φύσεως οἰχονομίαν ἐν τοῖς χαθ᾽ ἔχαστον — qualibet parte concordi nexu copulata, exsequitur. τῶν ἁρμονιῶν ἑνεργουμένην 3.. | Καὶ θέα por ?* τέχνην ἐντέχνου 15 Δημιουργοῦ * Age jam insigne Creatoris artis opus inspiciamus. τὰ ** μὲν γὰρ τῶν ὁστῶν ἐχοίλανε , τὰ 35 δὲ o0 * καὶ Namquaedam ossa concava,alia vero minime concava, τὰ μὲν μεγάλα, τὰ δὲ σμικρὰ ἐποίησε 3. Καὶ τοῖς οι quadam grandia, alia autem parva procreavit. 6 χαὶ φ. δὲ B..." χαὶ φυχ. om. A B 6. '* xal àx 5. τῶν αἰτίων Β. ** δὲ om. BP. ** δύναμιςς P text, *! dst C. ** τὸ θερµαινόµενον C..— ** xy s. cum hiatu C. ** συντηροῖ B. ** χαταφλεγομένου B. * δι ἑαυτῆς C P. ?'6uxexpokpuéva A C. ** «. παρ) ἑαυτοῖς δεσμοῖς [σωνδ. P sec. m.], C F. ο κᾶσαν Ο. * ἐπιλιπούσης ὑ. Ἀἑπισφίξας Β. * περιέφυσε C. * εὐτονοτέραν Β. διὰ AC Ρ. * 1j καὶ D, v σύν αὐτ. C. " ἑνείληφεν Ο, * ὅλον om. B. * ἐπιθεῖσα B Ρ. 0 τοῦ παντὸς ΟΡ. !! ἀνενέργητος B P. 5$ χατασχενασθεὶς mox ὁ [sic P] ἄνθρ, εἶχεν B. !* µένον B Ρ. "^ διαγωγῆς Ρ. 'Σ τὰ B... !* ἀγούσης C P. ad Xens: pevodens B C. "5 ἐπιγονοτίδα B. ) καταµ. t. ποδ. [τοὺς πόδας Ρ] CP. 3 xal αὐτου τοῦ αὐχ. C P. *! ἐνεργουμένης C P. 3" θέμενοι Β. *^ ἑντέχνως B. ** τοῖς Β. ** τοῖς Β. ** πεποίηχε € P. 1119 ΜΕΙ ΕΤΗ MONACIII 1190 Et sliis quidem medullam inclusit, alia autem dura Α μὲν μυελὸν ἑνέχλεισε , τοῖς 6b σχληράν τε xoY ote- solid:eque naturz, alia laxe ac imbecillis cousti- tuit, Nonnulla vero adnata appendice, alia cer- vice pr«dita procreavit, et quedam unita, alia vero composita : et nonnulla coarticulantur, quadam vero arliculationibus copulantur : alia invicem coaptata, alia composita sunt, quzdam suturis, quadam harmonia colerent. Alia autem ad clavi mo- dum infixa sunt, nounulla vero invicem concludun- tur. Sed et cartilagine quadam, alia nervis, alia car- nulentia complicata sunt. Siquidem, tota ossium compositio σχελετός, quo1 aridum diceres, nuncupatur. Nam σχελετὸς locus siccescens dicitur, quod apud Homerum est, qui ait, ῥύτῳ δὲ ol αὐαλέος χρὼς ἐσχλήχει. Quod cst, sordi- B bus huic curpus siccum aruit. Sed quanam composi- tionis dearticulationisque ossium nomina habean- tur, a medicis ipsis quzerendum est. Verumenim- vero, ne legentibus quamplurima obscure posita negotium facessant, sciendum est quod os, quod ad clavi inodum ossi infixum cst, quod ἐγγόμφωσις di- citur, in dentibus cernere est. 30 Sutura vero, qux ῥαφὴ nuncupatur, iri capitis ossibus visitur. AL ΥυΥ- γλυσμὸς, colirentia est, qua ossa invicem congre- dientia conjunguntur, uL in spinz vertebris, ac de- articulatione qua& a cubito ad brachium tendit conspicitur. Articulus quidem ossium naturalis compositio est, διαρθρώσεως * ρεὰν φύσιν ἔθηχε , τοῖς δὲ χαύνην xa ἁσθενῆ. Καὶ τὰ μὲν ἐπ,ιφύσεἒις " χατὰ τὸ πέρας ἔχουσι, τὰ δὲ αὐχένας * χαὶ τὰ μὲν Ίνωται, τὰ δὲ σύγχειται’ τὰ δὲ συνήρθρωται, τὰ δὲ διἠρθρωτιι 3)» τὰ δὲ συνἑρμο- σται, τὰ δὲ συντέθειται. Καὶ τὰ μὲν χατὰ ῥαφὴν, τὰ δὲ χατὰ ἁρμονίαν, τὰ δὲ κατὰ γόµφωσιν, τὰ δὲ κατὰ γυγγλυσμόν 395. χαὶ τὰ μὲν χατὰ συγχόνδρωσιν, τὰ 6b χατὰ συννεύρωσιν, τὰ δὲ χατὰ συσσάρχωσιν 5'. Ἡ μὲν οὖν ὅλη αύνταξις τῶν ὁστῶν, ὀνομάζεται σχελετός’ σχε.1ετὸς δὲ λέγεται 53 ὁ ἀπεξηραμένος 5 τόπος: καθὼς "Όμηρος **, 'Ῥύπῳ £2 οἱ avaA£oc 3 χρὼς ἑσχ.]ήχει. Ti δὲ τούτων Ἑχαστόν ἐστι τῶν συν- θέσεων ** $ διαρθρώσεων, ἢ *' ὀνομάτων, παρὰ τῶν ἰατρῶν µάθοις’ πλὴν ἵνα μὴ ἀσαφῇῃ σοι καταλειφθῇ τὰ πολλὰ, ἴσθι ὅτι ἡ μὲν ἑγγόμφωσις 57 συνάρθρωσἰίς τις xavà cop met , xal 9 ἐπὶ τῶν ὁδόντων. Ἡ δὲ ῥαφὴ *! σύνθεσις ὡς ἐπὶ τῶν τῆς χεφαλης ὁστῶν *Ó . 6b γυγγλνσμὸς "*, σύνθεσις ὡς ἐπὶ τῶν τῆς ῥάχεως σπονδύλων, xal τῆς τοῦ πίχεως ’ πρὸς τὸν βραχίονα καὶ τὸ μὲν ἄρθρον, σὐνταξίς ἐστι φυσική * ἡ δὲ σύμφυσις, ἕνωσις ὁστῶν φυσιχῶν 5, Καὶ ἡ μὲν ἐπίφυσις, Ἑνωσίς ἐστιν ἑτέρου ὁστοῦ χατὰ ἕτερον * ἡ δὲ ἀπόφυσις, τοῦ σύμπαντος ὁστοῦ µέρος ὑπάρχει. nam hic ἄρθρον dicitur. AL σύμφυσις est, cum naturalia ossa simul uniuntur, οἱ hoc coalescere diceres; ἑπίφυσις vero, alterius ossis ad alterum adjunctio est. AL. ἀπόφνσις, quod eminentiam, sive processum dixeris, in quolibet osse cernitur. Os autem corpus dicimus, quod plurimum in se C terrena portionis centinet, quod et sensu caret, relu- ctatque, ac durum est, reliquisque corporis parti- bus ccu firmamentum habetur. Enimvero, hzc uni- versa a musculis nervisque moventur, quibus item cerebrum motivam impertitur facultatem. Nam ve- nulis obsita membrana qu: cerebrum ambit, horum motus radix principiumque habetur. Membrana au- tem, qua Graece ὑμὴν, quia subtilissimi panniculi vicem prz se ferat, nomen adepta est. Hxc namque cuni recte consistit, totius corporis motus suis nu- meris absolutissimus redditur. Etenim, si pedis di- giti particulam moveri contigerit, ab ea motam esse procul dubio scias. Si vero membranam illam quan- doque quati, vel scindi aliquo morbo, sive ictu eau- Ἔστι δὲ ὁστοῦν σῶμα γεωδέστερον xal ἀντίτυπον ἀναίσθητόν τε χαὶ σχληρόν ' xa olov. ἐπιστίριγμα τῶν λοιπῶν μελῶν τοῦ σώματος "5. Κινεῖται δὲ ταῦτα πάντα ** ὑπὸ μυῶν καὶ νεύρων * ἐξ ἐγκεφάλου ταύτην την χινητικὴν δύναμιν xal ταῦτα δεχόµενα” ῥίζα γὰρ xaX ἀρχὴ τῆς τούτων κινήσεως ὁ τὸν ἑἐγχέφαλον περιέχων ἐστὶν ὑμὴν " . Εἴρηται δὲ ὑμὴν παρὰ τὸ ὡς ὕφασμα εἶναι λεπτὀν. Οὗτινος διαχειµένου χαλῶς M, πᾶσα 1j τοῦ σώματος κίνησις ἀνεμποδίστως ἑτιτε- λεῖται, χαὶ ** κατὰ λόγον. Καὶ γὰρ εἰ xat σχυταλὶς 59 δακτύλου 5 ἓν ποδὶ κινοῖτο 53, παρὰ 52 τούτου χεχί- νηται. El δὲ τρῶσιν 5’ 3 ῥῆξιν πάθοι 55 Ex νοσἡματός τινος τυχὸν 5 31 xal πλήξεως, εὐθὺς ἐπηχολούθησε τῷ πάθει ὁ θάνατος" οὐδὲ πρὸς βραχὺ τῆς φύσεως ἀντισχούσης) ἀλλ ὥσπερ θεµελίου τινὸς ὑποσπα- saute acciderit, interitus affatim ab ipsa passione, ne D αθέντος, ὅλον τὸ οἰκοδόμημα συγχατεσπάσθη τῷ µέ- tantillum notura repugnante, subsequitur, non se- cus ac si, fundamento aliquo convulso, totam zdi- ficationis molem cum parte corruere contingat ; pet, οὕτως τῶν περὶ τῶν 37 κρανίων μηνίγγων τρω- θέντων, ἐν οἷς ὁ εἰρημένος ὑμὴν ὑφήπλωται "5, ἡ quy τοῦ σώματος ἀἁπανίσταται, ita, et quae sub calva membranis coutinentur oblesis, quibus de qua asseruimus membrana praetenditur, corporis illius anima deficit. 17 xat ταῖς μὲν αἱ φύσεις B. 3 ὅπερ λέγεται BD. λέως B. 14 συνθέτων C. ?' A om ? γόμφωσις € γυγλνσμὸς C. πῆχεος Β. "^ ovotxt) B. C ρώδης ἐστὶν 0p fjv B C. P qui ἐστίν om. post hzec. deest uuum aut alterum fol. in Cad. B. τρῶσιν C D; 95 ὁ περὶ αὐτὸν ὑμὴν πάθοι C P. π]ωται C, ἑξήπ]ωται P. $5 ταῖς δὲ D. 1 τὰ δὲ διἠρθ, om. A C. n ἀποξηραμένος, B, ὁ ἑξηρά BC C. «5 ϱὗ ct P raa. C n. δι δάχτυλος C. 9 τυχὸν 01η. C, interl. in P. 30 Tothospin C. 3! συνἆ σιν B. δν καθ. xal" p. P. e "t 9 αἰολέως A, αὖ- ** συνάρθρ. ἐστι B (o ὃς Β c P. ὅλου B. *5 χαὶ onn. 3 6o 5! χινεῖτο À P. *5 σώμ. μέρος τι ὀλίγον B, περὶ C. t 5] τῶν om. C P. 1121 DE NATURA HOMIMS. 4193 Τανταις οὖν ταῖς τρισὶ δυνάµεσιν ἔξωθεν ἔπεισ- Α Tribus hisigilur quas memoravimus facultatibus, άγεται τὸ χατάλληλον τῆς δυνάµεως. Διά μὲν γὰρ τῖς quod cuique congruat, extrinsecus subministratur. τροφῆς, αἱ τοῦ αἴματος πηγαὶ ἐξ ἧπατος ῥρύουσι’ — Siquidem, alimenti gratia, ceu fonticuli sanguinis τὸ δὲ ἑγχάρδιον πνεῦμα διὰ τοῦ Υείτονος ἐπεισάγε- α jecinore scatent! ; cor autem ab οχίο, cui nomen ται σπλάγχνου * ὃ 5) χαλεῖται μὲν πνεύμων, ἔστι δὲ pulmo, ob cjus viciniam spiritum mutuatur. Nam τοῦ ** ἀέρος δοχεῖον διὰ τῆς ἐγχειμένης αὐτῷ ἁρτη- ῥρυ]πο, arteri:e qua sibi acclinatur officio, acris pla, τῆς ἐπὶ τὸ στόµα ἀγούσης, τὸ ἔξωθεν πνεῦμα — receptaculum est, qui spiritum, qui respiratione τὸ ἐν ταῖς ἀναπνοαῖς ἐφελχόμενον. Κατὰ τὸ μέσον αἱ) exterioribus attrahitur, ad os perducit. 31 Cum δὲ αὐτῶν *! fj χαρδία ἐνειλημμένη, χατὰ piprow — in medio ejus cor insertum cousistat, quod instar τῆς τοῦ ἀεικινήτου πυρὸς ἑνεργείας ἁδιαλείπτως — perpetuo moventis ignis nunquam desinente motu xaY αὐτὴ κινουµένη, ἕλχει πρὸς ἑαυτΏν Ex τοῦ πα- — agilalur, dum ejus cava prz sui extensione spiritu paxtipévou τῷ πνεύμονι ** πνεῦμα πληροῦσθαι 3 — replentur, quem ad se ab sibi adlizerente pulmone τῇ διαστολῇ τὰς χοιλότητας χαὶ τὸ πυρῶδες αὖ- attrahit, illud, quod in ipso igneum est cfflando, «nc ** ἑἐχριπίζουσα, ταῖς ἑχομέναις ἀρτηρίαις — arteriis. qux illi proximae sunt inspirat, et hoc ἐμπνεῖ, xai τοῦτο ποιοῦσα οὐ διαλείπει τὸ μὲν — quidem munus. nunquam destituit. Siquidem cor ἔξωθεν διὰ τῆς διαστολῆς εἰς τὰς ἰδίας κοιλότητας D cava, qua in ipso sunt, in sui extensione spiritu ἕλκουσα, τὸ δὲ map' ἑαυτῆς 99 διὰ τῆς συστολῆς ταῖς — replet. Idem, prz sui contractione, in arterias eum- àp*nplaw ἐχχρίνουσα 9** ὅ uot δοχεῖ xal τῆς a0- — dem excernit, et hzec spontanc:ze spiritus reciproca- «οµάτου αὐτῆς *' ἀναπνοῆς. aíviov ἡμῖν γίνεσθαι. — tionis causa esse in nobis manifestum habetur. Πολλάχις yàp ὁ μὲν νοῦς ἄσχολός ἐστι 5" πρὸς ἑτέ — Mens autem, tametsi saepenumero circa alia agat, ρους 65, ἡ χαὶ παντάπασιν ἠρεμεῖ 7*, λυθέντος ἓν — qux: omnino quiescunt, attamen, cum corpus no- «(p Όπνῳ τοῦ "! copgato,;* ἡ δὲ ἀναπνοὴ τοῦ ἀέρος strum in somnum resolvitur, aeris respiratio non οὐ διαλείπει μηδ᾽ ὁτιοῦν "*, συνεργούσης εἰς τοῦτο — desistit, ipsa voluntate ne tantillum quidem in hoc τῆς προαιρέσεως. ᾿Αραιός 13 τις ὢν ὁ πνεύµων xal — cooperante, Cum autem pulmo rara quadam mate- πολύπορος "*, xal πάσας τὰς iv αὐτῷ κοιλότητας ria constel , et quamplurimis meatibus pr:editus sit, πρὸς τὸν πυθµένα τῆς τραχείας ἀρτηρίας ἀνισταμέ- οἱ eum quique cjus cava hiantia ad. asperz arte- vag "9 ἔχει’ περιείληπται δὲ ἡ καρδία αὐτῷ "', καὶ — vig fundum contineat, cor, posteriore sui parte arte- προσπέφυχε κατὰ ὀπίσθιον "" µέρος αὑτῆς. Συστελ- — pix adlizrens, et pulmoni complicatum dum con- λόμενος '* μὲν 19 xat συµπίπτων, τὸ ἐναποχρατηθὲν — uahitur, ac concidit, prz sui contractione spiritum, αὐτοῦ ** ταῖς κοιλότησι πνευμα ἐχπιέζων *! mpots- quem im cavis suis partibus continuerat, extra ται * ὑποχωρῶν δὲ xai ἀνοιγόμενος, ἐπισπᾶται διὰ ^ emittit: dum vero distenditur, reseraturque pra εῆς ὀλχης τὸν &épa: xal αὕτη ἐστὶν, ὡς εἴρηται, της — sui tractu, aerem sumit; et hzc, ut asseruimus, ἁπροαιρέτου &vanvor fj alvla. Διὸ xai παρὰ φύσιν — spontanesm spiritus reciproco!ionia causa babetur. ἐπιταθέντος ποτὲ ** τοῦ τῆς καρδίας πυρώδους *, — Quamobrem, si quando cordis calorem preter. ἐκ φλεγμονῆς τυχὸν, fj τινος πόνου, τὸ ἆσθμα τῶν — legitnum natur; ordinem, tumore vcl dolore ali- ἁλγούντων συνεχέστερον γίνεται, χαὶ τοῦ xatà φύσιν — quo causante veliementiorem esse contigerit, in his µιχρότερον καὶ πυχνότερον *** καὶ µικρότερον μὲν, — qui zgrotant, magis assiduus, breviorque ac con- ἵνα μὴ σφοδρότερον πλήττῃ τι xal ὁδυνᾶται΄ πυχνό- — citatior quam naturz exigat ordo, anhelitus cerni- τερον δὲ, ἵνα τὸ λεῖφαν κατὰ μέγεθος fj πυχνότης — (ur. Et hac quidem de causa, natura ipsa in affe- ἀναπληρώσῃ ΄ ὥσπερ ἐπε.γοµένης τῆς χαρδίας tbv — ctis breviorem ac concitatiorem anhelitum efficit, ἐμπεσόντα αὐτῃ φλογμὸν τῷ νεαρωτέρῳ xal Φν- — ne,si vehemens ingruera, vehementiores inferat χροτέρῳ 55 πνεύματι χατασθέσαι. ictus, et affecti gravioribus doloribus obnoxii reddaun- tur. Concitationis vero hzc causa habetur, ut quod de magnitudine detrahitur, concitatio ipsa corro- get, quo festinantis cordis inflammatio, qua in ipsum incidit, recentioris frigidiorisque flatus vi redda- tur exstincta. Τινὲς δὲ φυσικὴν µόνον ἑνόμισαν ** την ἀναπνοὴν p — leterea, spiritus reciprocationem nonnulli na- εἶναι, οὐκ ἔστι 6£* ἀλλὰ xal Ψυχιχὴ xal φυσική" — turz tantum. oflicio. provenire non recte quidem συνεπλάχη yàp τῷ duyixip τὸ φυσικόν. Ἡ μὲν yàp — ratisuut, quippe qua tum nature, tum animze oflicio χινοῦσα τὰ ὄργανα δύναμις, ψυχική fj δὲ ἀρτηρία, provenit : 82, enimvero naturale cum — animali δι fc ἡ ἑνέργεια τελεῖται, ὄργανόν ἐστι φυσικὸν, — consertum exsistit. Vis namque a qua instrumenta καὶ *' ἀεὶ χινούμενον. Πάντα δὲ τὰ ὀργανικὰ λεγό- — moventur animz est; arteria vero, qua naturz 50 & om. C. 9 τοῦ om. C P. *! Sic C, αὐτὸν Α. *! παραχ. πνεύµονος C P. 9? πληροῦσα 6. δν ἔαυ- τῆς C. ** παρ' ἑαυτοῖς C. '* εἰσχρίνουσα C. " ταύτης $8 ἀσχολεῖται C Ρ. '* ἕτερα CP. " hp eg µείΑ. " τῷΑ — "* οὐτιοῦν Α. 7 ἀρεὸς C, ἀραιὸς yàp P. Τν πολύπειοος C. 15 ἀνεστομωμένας ϐ c τὸ αὐτῷ οπ. C. "'xegaM, τὸ ón. 6Ρ. 7* συστελλομένη C. "& ABC. 3) αὐτῷ C. *! ἐκπιέζον Λ. ^! ποτὸν C. 33 πυρώδης C. 3) πυχνότ. x. µικρότ. A." τὸ νεαρώτερον x. Φυχρότερον Α. ** ἐννόησαν Αν 5 χαὶ om. C. 4125 MELETII MONACIII L2? αοιἱο perficitur, nature instrumenium , et per- A µενα pópta, xal ὅσα διὰ νεύρων καὶ μυῶν κ.νεῖται, petui motus est : siquidem universe partes, qua instrumentales nuncupantur,et quz? nervorum mus- culorumque officio motum peragunt, οἱ animales sunt, et ad arbitrium nostrum perficiuntur, sola dun- taxat spiritus reciprocatiome excepta, qua, ul asse- ruimus, cum utriusque particeps fit, iuvito animali perficitur. Sed οἱ corporis facultates, tum auctiva, Ψυχιχά τέ ἐστι χαὶ κατὰ προαίρεσιν ἀποτελεῖται' πλὴν τῆς ἀναπνοῖς ' αὕτη yàp µιχτή té. ἔστιν, ὡς ἐδείξαμεν 55, xal ἁπροαιρέτως ἀποτελεΐτα: 5)» ámpo- αιρέτως δὲ χαὶ fj αὑξητιχὴ xol fj θρεπτιχὴ τοῦ oe- µατος δύναμις 0, φυσιχαὶ οὖσαι. ἀλλά 9! xol i σφυγμιχὴ, ζωτικὴ οὗσα. Ἡ δὲ χαθ) ὁρμὴν «χίνησι; xa ἡ αἴσθησις, Ψνχιχαί. tum vegelalis, quze naturales sunt, et pulsatilis etiam quze vitalis, υ9Ἡο nostri ard:ttii ministeno i digent. Molus vero, qui cum iinpetus fit, et sensus ipse ad animam refertur. Quot namque instrumenta spiritus reciproca- tioni inscerviant, οἱ quoL ejus cause discrimina- que habeantur, in presentia missa faciemus. Ve- run, cum cor ipsum pulmonem post sc pos:tum habeat, illum eo pacto quo nuper asseruimus ad motum digit. Cum autem ipsum ex adverso si- nus superioris ventris consistat, calidum illum alque ad propria munia peragenda mobilen: reddit : non quod ipsum quemadmodum et pulmonem ad spiritum attrabendum, sed quo congruum alimentum desumeret excitat. Πιο adde quod cum cor ipsum inter pulmonem ventremque medium consistat, alteri spiritus ro- ciprocationis, alteri, qus ad alimentum atlipent, facultates impertitur. Meatus autem utrorumque cx pari ad 0s directi visuntur. Atqui pulmonis mea- tus est, aspera arteria, aiter vero ventris gula nuncu- patur. Quoniam vero venter concociionis instru- mentum est ( in ipso enim qux» esus absumit in succum vertuntur), exemplo, quz in ipso fleri solent planissime demonstrabimus. Quemadmodum enim ex tritico cum mole adhibetur farina fit, debinc ipsa aque admistione in massam redigitur, qua in fornace decocta, et nos vescimur, οἱ aliis inperti- mur: hujus quidem muneris nostro in corpore si- mile queddam cernitur, Siquidem cibum ipsum den- tium conficimus officio, qui pott admisto in ventrem demittitur. Sed quoniam ipse 38, ut ita dicam, fornacis vice in concoquendo pane, ad eorum concoctionem plu- rimo calore indiget, cor, ab ipso, quo asscruimus modo, superne, ex adverso silum obtinens, ca- lorem sibi justum suppeditat. Atqui et jecur, quod calore preditum est, et a quo ceu fonticuli sanguinis scatenL, alvus in se continet. Sed ct lien, non quasi calore sit przditus (hujus autem exli. natura frigida habetur), ipsi proximus con- sisüt. Verum quia lien venulis arteriisque re- fertus est, ab ipso venter nihilo deteriorem ca- loris portionem quam ab aliis consequitur. Prz- terea, omentum etiam Graci. ἑπίπλοον , quod pinguis tunicula est, alvo undique obvolvitur, ne insitus calor qui in ipsam demissa alimenta 55 ἀπαβείξαμεν Α. Ἱμίος]. in P... ?* xaV πόσα 0. ?! πόσαι αἰτίαι C P. 97 «450 C. ?*60ccq ο. 9" ἐπίσης CP, ! spa * πνεύµονος Α Ρ. * ὕδασι Β. 5 παᾳραδίδοµμεν B. * ἑτέροις DC P, "uezabibóapev C P. * * πέµποµεν D. !* ἐπεὶ δὲ B Ῥ. ! αὐτὴ Β. !? παρέχειν Ρ. xat B, χαὶ om. Α, mox ἑτέροις. 5? verba πλην v. ἀναπν. usque ad. ἀποτελεῖται om. C. δὲ αὐτῶν C. Πόσα 3" δὲ ὄργανα τῆς ἀναπνοῆς, xai πόσα αἴτια 5, xaX πόσαι ταύτης διαρρραλ, οὗ νῦν ἔστι λέχειν» πλην ἀλλ fj χαρδία κατόπιν τὸν πνεύμονα ἔχουσα, οὕτως ἀεὶ χινεῖσθαι παρασχενάζει, ὡς μιχρῷ πρό- σθεν εἴρηται. Ἔμπροσθεν δὲ αὑτῆς ** τῷ χωρίσµα- τι 9* τῆς ἄνω γαστρὸς ἐμφνεῖσα **, ἔνθερμον αὑτὴν, xai πρὸς τὰς ἰδίας ἑνεργείας χινουμένην ποιεῖ * οὐχ εἰς πνεύματος ὀλχὴν τὴν Υαστέρα ὡς τὸν πνεύμονα διεγείρουσα, ἀλλ εἰς ὑποδοχὴν τῆς χαταλλήλου τροφῆς. Μέση γὰρ tj χαρδία τοῦ πνεύμονος xat τῆς Υαστρὸς ἐγχειμένη, τῷ μὲν πρὸς τὴν ἀναπνοὴν, τῇ Ὁ & πρὸς τὴν τροφὴν τὰς δυνάµεις ?** ἐντίθησι. Toy δὲ ἁμροτέρων οἱ πόροι, ἑξίσης ** κατὰ τὸ στόµα * σνν- απαρτίζονται. Καλοῦμεν δὲ τὸν μὲν τοῦ πνεύματος πόρον, τραχεῖαν ἀρτηρίαν. τὸν δὲ τῆς γαστρὺς, οἰσηφά ον *. Ἐπειδὴ fj γαστὴρ ὄργανόν στι πέψεως" ἐν αὐτῇ γὰρ χυλοποιεῖται τὰ ἐσθιόμενα *. μᾶλλον δὲ διὰ παραδείγματος τὸ ἐν αὐτῇ γινόµενον εἴπωμεν. "Οτι ὥσπερ τὸν σἶτον λαμθάνοντες ἐν ταῖς μύλαις χαταλεαίνοµεν, ποιοῦντες ἄλευρον ' εἶτα μιγνύντες ὕδατι * φυροῦμεν, xol παραπέµποµεν 5 τῇ χαμένψ εἰς ὅπτησιν μετὰ δὲ τὴν ὅπτησιν χρώμεθα καὶ ἡμεῖς, καὶ ἑτέρῳ * µεταδίδοµεν *- οὕτως xai kv τὸ ἡμετέρῳ σώματι ἔστιν ἰδεῖν. Την γὰρ «poetry µασ- σόµεθα * χαὶ χαταλεαίνοµεν διὰ τῶν ὁδόντων - εἶτα πόµατι µίδαντες, παραπέµποµεν * τῇ γαστρι. Ἐπειδὴ !* δέεται αὕτη !! θερµασίας πλείονος clc τὸ ταῦτα ἑφῆσαι, ὥσπερ τὸν ἄρτον ὁ χλίδανος, ἔχει τὴν μὲν καρδίαν ὑπερχειμένην αὑτῇ xa" ὃν εἴρηται τρόπον. ὥστε ἄφθονον αὐτῇ τὴν θερµασίαν παρ: έχεσθαι !*. Ἔχει δὲ τὸ παρ διάθερµον, ὡς αἵματος D πηγὰς ἀναθρύον ἔχει δὲ xol τὸν σπλῆνα, οὐχ ὡς θερμὸν (Φυχρὺν γὰρ τοῦτο φύσει τὸ σπλάγχνον), ἀλλὰ διὰ τῶν Ev αὐτῷ φλεδῶν τε χαὶ ἀρτηριῶν, οὗ- δὲν ἧττον τῶν ἄλλων καὶ ἐξ ἐχείνου παραπολαύει θερµότητος. Αλλά xal τὸ ἐπίπλοον ἔχει, ὅπερ ἑστὶ πιµελώδης χιτὼν πανταχόθεν αὐτῃ περιχείµενος, χάριν τοῦ μὴ διατνεῖσθαι καὶ σχεδάννυσθαι τὸ ἔμφυ- τον θερμὸν !*, τὸ κατεργαζόμενον ἓν αὐτῇῃ τὰς tpe» φάς ' τούτου χάριν xal τὸ λεγόμενον περιτόναιον, αὐτῇ τε xa !* τοῖς ἑντέροις περιτέταται, περισφίγ- " *! ἀλλὰ om. ^ προσφυεῖσα }Ισοφάγον À, ὁαωφάγον B. μασώμεθα Α C, προσμασσώµεθα P. !3 c ἐμφ. 0. καὶ σχεθ. B. '* αὐτῇ δὲ ο δύσις C. 55 χωρήματι C. P. 1123 DE NATURA HOMINIS. 1196 qo» αὐτὴν xaX διᾳθ-ρμαϊνον * ὅσῳ !* γὰρ δάπυρος tj A conficit, evhalaret, dispergere:urque, hujas grauia γαστὴρ διὰ τῆς γείτονος Yívexat θερµασίας, τος- ούτῳ !* μᾶλλον ἐφέλχεται τὰ τὸ θερμὸν τρἐφοντα. intestinisque obducitur : gis, que ipsam alvum nutriunt ad se attrahit. "Ay.20 δὲ fj γαστὴρ xai τὸ ἧπαρ χοινοεργοῦαι 17 τὴν γοῦν ὕλην ἡ μὲν χυλοποιεῖται 15, τὸ δὲ ἑξαιμα- toi 33: χα) οὕτω; διὰ τῶν φλεθῶὼν ἐπὶ τὸ ὅλον ἆπο- πέµπει σῶμα ' χαὶ χαθάπερ ἓν χωνευτηρίῳ σύνττδιν τῆς ἐπεισελθούσης ὕλης dj ἀλλοιωτικὴ δύναμις διὰ τῆς αὐτῆς ἐνεργχείας ποιῄσασα, xal διαλύσασα τὰ συνεστῶτα πάντα, χἂν διαφόρων φύσεων ὄντα voy εἰς τὴν Υαστέρα φερόμενα, εἰς µίαν ἰδέαν τρέπε! την τοῦ χυλοῦ. Λευχὸς δὲ ὅλος αὐτός 30 ἐστι, διὰ τὸ την αστέρα λευχὴν εἶναι νευρώδη οὖσαν φύσει. εἰ abdomen, quod Grace περιτόνα!ον nuncupatur, quod alvum constringit calefacitque, ipsi alvo quanto enim alvus ob caloris viciniam inflammatior redditur, tanto ma- Siquidem , venter jecurque communia quadam munia exsequuntur : alter quidem materiam in succum redigit, jecur vero ipsum in sanguinem vertit, Et venter. succum ad jecur demittit, Jecur vero, quod accipit concoctum reddit, ac vertit in sanguinem, et ila venarum ministerio per totum corpus dividitur; facultas vero ipsa alterandi pro- prio conficiens ac resolvens acin, sui officio utens, cuncta qua constituta fuerant, ceu. in fornace in D qua zra conflautur, accedentem materiam com- ponit; et si dum in ventrem descendunt, diversis naturis ea esso. contingat, in unam tantum formam succi convertit. Enimvero albus ille totus est, quod venter a!bus, qui et nervosus natura ha- betur. Χυλὸς δὲ ἐστιν ὁ τοιοῦτος, xal οὗ yupóz-* ὅτι δὲ διαφέρει χυλὸς χυμοῦ οὐκ ἄδηλον 3". Τὸ γὰρ ἐν πέψει καὶ ἐφῆσει γεγονὸς λέγεται χυμός᾽ τὸ 0i ἄπεπτον καὶ ἀνέψητον !! χυλός. Τοῦτον οὖν τὸν χυλὸν διὰ τῶν µεσαρέων xal πα- ῥαχειμένων φλεθῶν fj θρεπτικη δύναμις !"* àv ελοῦσα 19, xat δι αὐτῶν ἀναμαξα ένη 15: χαθάπερ Ex χώνης τινὸς πρὸς τοὺς ἑξῆς πόρους μετοχετεύει. Καὶ τὸ παχυµερέστερον τοῦ εἰλικρινοῦς διαχρίνασα, τὸ μὲν λεττὸν ἤδη xal χαθαρώτερον *€ ἐπὶ τὰς του ἧπατος ἆγει 37 πύλας, τοι παραπέμπει τῷ ἥπατι διὰ τῆς 35 ἀορτῆς τῖς χαλουµένης ἀρτηρίας τις ἔστι πρώτη τῶν ἀρτηριῶν ἀπὸ χαρδίας βλάστησις. Παρὰ τὴν εἴσοδον ** τῶν Ίδη δοθέντων ὑγρῶν τῷ ἧπατι συνεστοµωµένη 9? ἡ καρδία διὰ 5' τὴν ύγρα- σίαν, διὰ τῆς θερµότητος αὐτῆς ἀναζέσασα **, πλείονα θερµασίαν τῷ χυλῷ καὶ ἕψησιν δίδωσιν &x τῆς ἐνου- σης αὐτῇ τοῦ ἐμφύτου πυρὸς 3) συγγενείας, Εἶτα αὐτὸ τὸ παρ διὰ τῶν ἓν αὐτῷ «λεθῶν Όλον τὸν εἰλ.κρινέστερον χυλὸν ?* διχθερµανθέν-α ἐκ τῆς ἀορτῆς ἀνιμάμενον, xai τῇ πυροειδεῖῖ5ὅ αὐτου 5” χροιᾷ 57 καταχρῶσαν 35, ἐρυθρὸν ἁποδεικνύει τὸν πρὶν λευχὸν xat ἀνέψητον, xat γίνεται 5’ αἷμα παρὰ τὸ ἕναμμα ’ εἶναι χαὶ δεσμὸν τῷ σώματι’ καὶ οὕτως ἐπὶ τὸ πᾶν σῶμα διὰ τῶν φλεθῶν ἐπιπέμπει εἰς οἰχείαν τροφὴν κατακρατοῦν τὸ ἀρκοῦν ' αὕτη *! ἐστὶν ἡ τοῦ αἵματης Υένεσις. Αἷμα γὰρ ἀνθρώποισι περικάρδιόν ἑσειγ ἅημα ^. Succus autem ille non sapor est : nam sSuc- cus a sapore discrepat; sapor enim, quod di- gestum concoctumque sil, at indigestum incon- coctumque succus nuncupatur. Cum igitur vegetalis facultas succum bunc per medias et adjacentes venas diffundat, cumque ipsa earum officio, ceu a fornace quadam ra con- flante, illum desumat, meatibus qui subinde con- sistunt, impertitur, et illud, quod crassum cst, a puriori distinguit. 3/4 Nam quod subtile et quod purius est, a jecinoris valvas, ad ipsum videlicet jecur demittit. Tum calor, qui a corde ipso germinat cum arterke officio, qux aorta nuncupatur, οἱ quae prima arteriarum est, a ingressum eorum qui exhibiti sunt humorum, ad jecur constituatur propria sua vi humorem inflammando, succo ipsi ob illam qui sibi natura insitus est caloris cogna- onem, plurimum inflammationis concoctiouisque injungit. Dch:nc jecur ipsum, venarum quz in ipso sunt ministerio, ab aorta vena totum purissimum, ac precalefactum succum exhauriendo, atque ignito sui colori efficiendo concolorem, ipsum, qui nuper albus crudusque fucrat, rubeum reddit; et iia p sanguinis constitutio fit, Nam sanguis, qui Grzce αἷμα dicitur, παρὰ τὸ ἓν ἄμμα, εἶναι, quod unum simul fiat, quod ligamentum quoddam coryoris sit denominatur: et lioc pacto jecur, cum tantum sangui- nis penes se, quantum ad sui alimentum sufficiat retinuerit, quod reliquum est, ad totum corpus remittit : nam sanguis, qui circa cor ezsisiit, in- telleciqa hominibus habetur. Τοῦ αἵματος oov χατασχευασθέντος xa0' ὃν εἴρη- ται τρόπον, διηθεῖται αὖθις καὶ διακρίνεται" καὶ !5 ὅσον b C PP. λοποιεῖ Ij C. τει τὰ (sic) χαὶ ἐξαιματοῖ, quod. glossema videtur. (nés * διαφἑἐρει γὰρ χολός. et C, συναισθοµένου A. ἐμφύτου θερμοῦ P. ?** καὶ BC. 35 πυρρειδῆ Α. γετα. Β. "* ἅμα A, ἄναμμα B. ου 33 ἄναζεασχ C. 36 αὑτὸν C. ^ αὕτη δὲ C, πο verba post citationem habet Β, ** Sic A, ἄνα Σι $4 χαρδία 6x om. B C P. Cum igitur sanguis hoc quo asseruimus imnódo constituatur, distillatur denuo, ac depuratur; si- 1" τοσοῦτο D, τοσοῦτον C. !* κοινοεργοῦσεν (κοινῶς ἑνεργ. P), ἡ y. καὶ τὸ fj. Β. !* yu- ** ἐξηματοῖ A, post hoe verbum P add. καὶ ἡ μὲν παραπέμπει τῷ ἥπατι τὸ δὲ λαδὺὸν πέτ- 19 οὗτος B ἐν οὓς v ν . 3: ἀνεφ. x. ἄπεπτον B P. , ἀναλεξαμένη Ρ. 34 χαθαρότερον Β. 3 ὑπάγειρ. 1. οὐχ ἄδηλον om. B. C P, qui habet : ? δύσις 0. ** ἀναχέασα B C Ρ. "^ ἀνιμαξαμένη 15 xat διὰ τ. B. !* efgobov οὖν A B C. ** Bic D. 9! χαὶ ἔφησιν τῷ θερμῷ δίδωσιν — * xe^x B Ρ. 95 καταχροῖσασαν Β. ?* λέ- B νόημα CP, quocum facit Latima versio « intellectus » (p. 55, 15). Cf. Sturz. ad Empedocl., P. "eas. ' PaTnoL. Gn. LXIV. * — 1127 MELETII MONACHI 1123 quidem, quz ejus portio levior est, ac sursum A ὅσον μὲν xoUgov χαὶ ἀνωφερὲς ὅπερ χαὶ ξανθοχολι- teudere valet (quod quidem flavae bilis excremen- tum esse suapte n3tura idoneum est), hanc, quz fellem continet, quaque jecinori proxima con- sistit vesica , suscipit. Quod vero magis lerreum "st, et quasi sanguinis fex, lien suo peculiari meatu proprium alimentum sumendo sibi vin- dicat. Etenim qu:eque pars congruum alimentum :suscipit. Dehinc illad brevi concoquendo alte- randoque, ac in sui naturam commutando, pro- prie substantie applicat : οἱ quzedam a sanguine, nonnulla vero ab excrementis hoc pacto aluntur. Jgitur, cum lien a sanguinis fecoso humoreenutria- 4ur, ipsum a jecinore ad se trahit. Ad hoc namque serosa sanguinis portio residua fit, quam renes, pre attrahendi facultate qua praediti sunt, desu-. B mentes, sanguinis humorem, qui exiguus admodum in co supercst, exhauriendo, quodin toto aquosum est excrementum, ad urinzeconstitutionem 35 redigunt. Quidnam igitur urina ipsa sit, ac quz ejus discri- mina liabeantur, quz colorum ejus permutatio fiat, et qualis z:grotantium, ac recte valentium corporum sit; res diversi ab hoc operis habetur, hoc scilicet excepto, quod facultas qua distinguendi viin obti- net, cum in renibus urinam, ut demonstratum est, formet, prz ea quie excernendi facultas in ipsis est, extra emiltitur. Natura autem lutulentam alimenti stercoreamque penitus fecem , patentia in intestina impellit, quze, cum multimodis flexibus involvantur , alimen- um in ipsis aliqua temporis intercapedine mo- ratur, ne scilicet si recti eorum meatus flerent , per quos stercori pervius egressus pateret, animal ad cibi appetitum protinus moveretur , et homo (ut in natura rationis expertibus cernere est) -munquam a !ali opere cessaret : siquidem , ali- menli sicci excrementum stercus est, quemadmo- -dum urina,quein vesicam demittitur, potus excre- mentum, serosa videlicet totius alímenti portio habe- "tur. Enimvero, quod ex corporis alimento reliquum fit, et nobis nullius emolumenti est, excremen- tum. nuncupatur. Uuiverse namque nature actiones , cum ani- mz actionibus consert: sunt. Et quonam pacto ιδίας cum his, qux anim: sunt Creatoris provi- dentia conserta, commistaque habeantur, hinc de- "uo considerandum sit. Quoniam enim, et illa juaf 'asseruimus excrementorum emissio, quce xtra. fit, facultatis. est qux excernendi vim obti- ' Yet, quie una naturalium facultatum habetur, ne Jbi, et ne quando dedecet, et quibus sub arbitris non liceat, in dedecus prolaberemur , musculos, €eu mdituos quosdam excretionibus natura adhi- *3 ξανθολιχὸν B, So yo 6, V αὐτῶν Β. " γοῦν BP. " χαταλιµπάνεται C P. εν τοὺξ ὃν B, τρυγῶδες τοῦ αἴμ. C P. 9* ὁρῶδες B. xby ** περίττωµα πέφυχεν εἶναι, λαµδάνει αὐτὸ ἡ χοληδόχος χύστις πλησίον χειµένη τοῦ Ίπατος. Τὸ δὲ γεῶδες xal olov τρὺξ 9) τοῦ αἵματος, ἕλχει 6 σπλὴν διὰ τοῦ αὑτοῦ πόρου οἰχείαν τροφὴν τοῦτο ποιούµενος. Κατάλληλον γὰρ τὴν τροφὴν ἕχαστον ἐπιδέχεται τῶν μορίων. Εἶτα " χατὰ βραχὺ πέτ- τον xai ἀλλοιοῦν xa* ἑξομοιοῦν, προστίθησι τῇ αὐ- τοῦ *! οὐσίᾳ' καὶ οὕτω τρέφονται, τὰ μὲν Ex σπἑρ- µατος, τὰ δὲ ἐξ αἵματος * Enel οὖν 3 ἐχ τρυγώδους αἵματος ὁ σπλὴν τρέφεται, ἕλχει τὸ τρυγῶδες αἷμα ἀπὸ τοῦ ἥπατος. Καταλείπεται ** οὖν τὸ ὀῤῥῶδες "* τοῦ αἵματος, xat διὰ τῆς ἑλχτιχῆς δυνάµεως αὐτῶν, οἱ νεφροὶ τοῦτο λαµθάνοντες, τὴν ἐνοῦσαν ἓν αὑτῷ μικρὰν ἱχμάδα τοῦ αἵματος εἰς τροφὴν ἀνιμάμενοι, τὸ ὑδατῶδες 5’ διόλου περίττωµα εἰδοποιοῦσιν εἰς οὔρων σύστασιν 53, Τί δέ ἔστιν οὗρον, χαὶ πόσαι τούτου διαφοραὶ, xal slc 3 ἡ τῶν οὐρημάτων ἐναλλαγὴ, xal ποῖον τῶν νοσούντων 7] ὁγιαινόντων, ἄλλης ἑστὶ πραγµατείας *** πλὴν οὕτως μὲν ἐν τοῖς νεφροῖς τὸ obpov ἡ διαχοι- τικὴ δύναµις εἰδοποιοῦσα, διὰ τῆς ἀποχριτιχῆς ἁπ- ωθεῖται δυνάµεως. Thv δέ γε παντελῶς ἱλυώδη 55 καὶ σχυθδαλώδη τῆς τροφῆς ὑποστάθμην 55 εἰς τοὺς εὑρυχωροτέ- pouc 5ἵ τῶν ἑντέρων πόρους ἡ φύσις ἁπώσατο xal τοῖς πολυτρόποις αὐτῶν ἑἐλιγμοῖς ἁναστρέφουσα, χρόνῳ παραχατέχει τὴν τροφὴν ἐν αὐτοῖς » Gal; ἵνα μὴ δι εὐθέως τοῦ πόρου ῥᾳδίως ἁποδαλλομένη ἡ χόπρος, εὐθὺς ἀναχινοῖτο τὸ ζῶον πρὸς ὄρεξιν, καὶ µηδέποτε παύοιτο τῆς τοιαύτης ἀσχολίας χατὰ τὴν τῶν 33 ἀλόγων φύσιν ὁ ἄνθρωπος * περίττωµα δὲ τῆς μὲν τροφῆς " τὰ σχύδαλα «9. οἱονεὶ χυσίδαλον τὸ τοῖς χυσὶ βαλλόμενον *! * τὸ δὲ οὗρον ** cou πότου τὺ περιττόν * f| τῆς συµπάστς τροφΏς ὀρός. Πε- ρἰίττωμα δὲ λέγεται τὸ περισσεῦον àzb τῶν τρεφόν- των τὸ σῶμα, xol elg οὐδὲν ἡμῖν ὠφέλιμον ὄν. Καὶ δρα πάλιν ἐνταῦθα προμήθειαν τοῦ Δημιουρ- 00 * πῶς τὰ τῆς φύσεως ἔργα, τοῖς ψυχικοῖς συν- D ἐπλεξέ τε xal ἤρμοσεν **. Ἐπειδὴ γὰρ ἡ ἔκχρισις τῶν εἱρημένων Ππεριττωµάτων τῆς ἀποκριτιχῆς ἐστι δυνάµεως, Ἆτις µία τῶν φυσιχῶν ἐστι δυνά- µεων, ἵνα μὴ ἁπροαιρέτως ἁἀσχγμονῶμεν ἔνθα οὗ δεῖ, xal ὅτε οὗ δεῖ, χαὶ ἐφ ὧν οὗ δεῖ προϊέμενοι, ᾿πνλωρούς τινας ἐπέστησε ταῖς ἐχχρίσεσι τοὺς µῦας, ἵνα τὰς ἐχχρίσεις ἐπέσχειν δυνώµεθα **, xal πολ- λάχις xaY ἐπιπολὺ, ἄνευ γέρως ἑσκάτου 65 xal vo- σημάτων τινῶν. U fy ΟΡ. ** χατὰ βραχὺ Α C. 9! ὁρ. Πτοι τὸ ὑδατῶδες P, ora. ** στά- σιν Α. ὅδ' τίς ἐστιν ἡ τῶν χρωμάτων (χρωμάτων P), his usque ad πραγµατείας caret C. 5) Τί δέ ἐστιν — πλὴν om. P, in textu, reper in ora. εὑρυχόρους τόπους (sic P), τῷ ἐντέρῳ C. xoa jai usque ad τῶν τρεφ, desid. P. ** ἔμιξεν P, δύο δίδυμοι P. ? e 55 ῥλώδη À, γλοιώδη P^. 88 coy om. B. λλόμενα δηλόνοτι C P, — ** τὸ δὲ o5pov om. B, τοῦ δὲ πότου ' τὸ οὗρον, τὸ περιττεῖνον (sic) &rb, etc. C, συνέµιξεν Ρ. ** δυνάµεθα Α, 6vvalpeOa C. ο ὑπὸ στάθµων À. 9! εὑρυχορωτέρους B, * τὸ σχύδαλον B. «ἳ 9 μὲν τῆς τροφῆς B. € τὰ » ἐσχάτον οιη. " :Xpsittoy P. 119) DE NATURA HOMINIS. 41150 buit, quo ipsas, praeterquam extremo senio confecti, ac morbis quibusdam ingruentibus, multi- fariam diuque continere valeamus. Ἐπὰν δὲ οὕτω ταῦτα γένηται, ἤγουν ἡ τοῦ αἷμα- A — Postquam vero ea qua asseruimus sanguinis con- τος Ὑένεσις καὶ διασπορὰ ἓφ᾽ ἅπαν τὸ σῶμα, xat ἡ τῶν λοιπῶν τῶν εἰρημένων διοίχησις, δίδυµοίἰ τινες ὀχετοὶ ἐκ χαρδίας ἀφορμηθέντες xal ἧπατος, fixe στελέχεια ** φλὲφψ καὶ ἡ ἀορτὴ ἀρτηρία, τὸ οἰχεῖον ἑχάστη σωληνοειδῶς περιέχουσαἹ αἷμά τε xai πνεῦμα διὰ τὸ εὐπόρευτον εἶναι τὸ ὑγρὸν τῇ τοῦ θερμοῦ κινήσει συμπαροδεῦον 3 xaX χουφιζόμενον ἐφ᾽ ἅπαν τὸ σῶμα πολυσχιδῶς κατασπείρονται **, εἰς µυρίας ἀρχὰς xal διαχύσεις 7, κατὰ πᾶν µέρος 400 σώματος ἔσωθεν xal?! ἔξωθεν χληματηδὸν "! φλέόδας xal ἀρτηρίας ἑπαφιεῖσαι. Καὶ γὰρ παχέος 13 ὄντος φύσει τοῦ αἵματος, xal μὴ δυναµένου μόνου * τὰς στενὰς ὁδοὺς τοῦ σώµα- stilutio, ac in tetum corpus dispersio, czterorum- que de quibus dictum est dispensatio, hoc modo per- ficiuntur , gemini quidam rivi, stirpalis scilicet vena, arteriaque, qua aorta dicitur, a corde ac jecinore proficiscentes, sanguinem spiritumque, quod cu- jusque peculiare 86 cst (quoniam humidum cum calidi motu facili transitu. meat ), in fistulae modum continent. Quid dum junctim cum sanguine spiritum ipsum levem reddendo graditur, rivi ad totius cor- poris partes que intus extraque sunt, multitudo tractu, in innumera principia rimasque dispersi, ceu palmites, in venas arteriasque diffunduntur. Cum autem sanguinis natura crassa habeatur, neque ei per angustos corporis imeatus , quia exiles «ος ἀχωλύτως διαπερᾷν, ὅτι celat τριχοειδῃ φλεδία D venule pilorum vice in partibus consistunt, prx sui λεπτὰ '* χατὰ τὰ µόρια '* χείµενα, ἐδεῆθη συµπαρ- εἶναι αὐτῷ τὸ ὑδατῶδες περίττωµα, ἵνα τῇ λε- πτότητι τοῦ ὑδατώδους περιττώµατος εὐχόλως δι- οδεύηται τὸ αἷμα, πρός τε τὰ λεπτὰ τῶν ἁἀγγείων 1 xai πρὸς Áxav τὸ cop διὰ τῶν τριχοειδῶν φλε- δ6ίων 75, ὡς εἴρηται. Μιχθεῖσαι δὲ πρὺς ἀλλήλας τῶν ζωτιχῶν δυνάµεων αἱ δύο ὀρχαί * five «b θερμὸν ἀπὸ καρδίας πανταχη ἐπὶ " τὸ σῶμα ἐχπέμπουτα, χαὶ ἡ τὸ ὑγρὸν χορηγοῦσα ἐξ Ώπατος τῇ ἀρχιχω- *ípa τῆς ζωτικῆς δυνάµεως οἰχονομία, δωροφο: ροῦσι **. Τοῦ τε γὰρ θερμοῦ τὸ χαθαρώτερον, xal τοῦ ὑγροῦ τὸ λεπτότερον *', παρ ἑχατέρας δυνά- µεως διά τινος µίξεως χαὶ ἀνακράσεως ἑνωθέντα, τρέφει χαὶ συνίστησι τὸν ἐγχέφαλον διὰ τῷ, ἁτ- μῶν. Αφ οὗ πάλιν ἐχλεπτυνομένη ἀνάδοσις ἀπ' ἐχείνου ** ὑπαλείφει τὸν περιεχτιχὸν τοῦ ἐγχεφάλου ὑμένα, τὸν δεχόµενον τὴν Φυχιχὴν ἑνέργειαν ^ ὃν καὶ διχτνῶδες 9 πλέγμα χαλοῦσιν οἱ ἰατροί. Ἡ γὰρ φυχἠ αὑτῃ μὲν xa0* ἑαυτὴν θεία τίς ἐστι καὶ ἀσώματος * λάμπει ** δὲ εἰς τὸ σῶμα τοῦτο οὐχ ἀμέσως, ἀλλὰ κεχρηµένη ὀργάνῳ τινὶ τῷ χαλουµμένῳ πνεύματι Ψψυχικῷ. Τοῦτο δε ἐχπέμπεται μὲν ἐκ χαρδίας διὰ τῆς ἀορτῆς ἀρτηρίας, καὶ 5’ φερόμενον *' παρὰ τὸ εἰρημένον διχτνῶδες 57 πλέγμα, ἐχεῖσε πέττεται 9 xal λεπτύνεται, χα) αἱθέριόν τε ** zal αὐγοειδὲς Ὑίνεται * ὡς ἐπιτίδειον εἶναι δέξασθαι ψνχῆς ἕλλαμφιν **. Ei τοίνυν τοῦτο παχύτερον αὐτοῦ εἴη χαὶ τεθολω- µένον, ἡ μὲν τῆς ψυχῆς οὐσία οὐδὲν ἐξ αὐτοῦ παρα- 6λάπτεται * τὸ δὲ σῶμα διὰ τὸν τοῦ πνεύματος xa- χίαν οὐ σαρῶς 1] χαταλάμπεται f| ἐνεργεῖ ' sl δὲ εἴη λεπτομερὲς, ἀνεμποδίστως xal τὸ σῶμα τῶν Φὺνχι- χῶν ἑνεργείων ἁπολαύει * διὰ ταύτην τοίνυν τὴν αἱ- τίαν ἀπέριττο: µένοντες χάλλιον *! λογιζόμεθα, xal 56 στελεχία D, ficu; .στελεχιαία D. ὁκετῶν ἀρχὰς P. — '* διαφύσεις B. "* µόνον ΛΑ. "* μιχρὰ D. 1 χατὰ B C P. 55 δυχτιῶδες B. — ** ἐχλάμτει B C P. t5 57 διχτυοειδὲς A, δυχτιῶδες Β. — ** ἀθαίριόν τε B. 7! τε xal P. 7 περιέχουσα B C P. 7! χλημαχηδὸν B, κληματοειδῶς C P. 76 µήρια Α, µόρια διαχείμ. P. 69 δοροφοροῦσι B, δορυφοροῦσι C P. t. ἐχπεμ. ix χαρδίας διὰ της ἀορχῆς xal P. —** φερο $$ ^p. ἀναπέμπ, P. crassitudine penetrare facile detur, ipsi aquosum excrementum adhiheri oportuit, quo ejus gracili- tatis causa, sanguini ipsi, per subtilia quibus ad pilorum modum omnes partes refertze sunt vascula, per ipsa, inquam, ac totum corpus (ut explicatam est) pervium iter reddatur. Cun autem gemina vita- lium facultatum principia commista sint, quorun: alterum calorem a corde, alterum humorem a jc- cinore suppeditat, precipua ac maxime principali vitalis facultatis administratione, hxc largiuntur. Enimvero, purissima: caloris portio, humorisque qua subtilissima est, quxque ab utraque facultate mistella quadain, temperamentoque medio, in unum coeunt, per vaporcs ad cerebrum procedentes, alunt ipsum constituuntque. Ad hzc, subtilissima rur- sus, quz ab eo emergit vis, membranam que ipsuin ambit, quz animae actionem suscipit, quaque reti- culare textum a medicis nuncupatur, demulcet. Siquidem anima ipsa divinam quoddam, ac cor- poris expers habetur; in corpore hoc haudqua- quam inedio carens, sed iustrumento , quod anime spiritus dicitur sequestro, refulget. Verumenim- vero spiritus iste, a corde, arteris quie aoría nuncupatur officio, sursum emittitur, ac per reti-- culare de quo dicimus textum quod cerebrum. am- bit procedens , concoquitur inibi, tenuaturque, ac vtheri persimilis, simulque fulgidus, ut aninie splendorem suscipere idoneus sit, efficitur. D δι igitur spiritum hunc, illo reticulari texto crassiorem turbidumque esse contigerit, non ideo, ne tantillum quidem anima substantia ab eo lic- ditur, corpus vero spiritus vitio, neque perspicue illustratur, neque actiones suas ostendit. Si autem illum subtiliorem esae coutigerit, corpus absque im- pedimento 37 anims actionibus fruitur. Hac igi- 5) παροδευόμενον P. 5? ἐγγατασπεῖρον lop — 5 παχέου . 75 ἁγγεων B C b. 5 dm ἐχείνου M Λ. vC Kk. ?! μὲν ἕντες " ἀναγχείων B. δι λεπτότατον PP. * ἔλαμγιν Α. 1[5ἱ ΝΕ ΕΤΗ MONACIII 4152 tur de caus3, qui excrementorum expertes. fue- Α τὰς ἡγεμονικὰς ἑνεργείας ἐπιτελοῦμεν: περιττω- rint, res praestantius animadvertunt, seque in peragendis principalibus actionibus nobilius gerunt. ματιχοὶ δὲ, xal μάλιστα μετὰ τὰς ἀπεφίας, οὖδε- µίαν τῶν δεόντων ἐνεργειῶν ἐπιτελεῖν δυνάµεθα. Qui vero excrementosi sunt, et qui prasertim in concoctionibus premuntur, eis ad ea qux opus est peragenda facultas intercipitur. Cum igitur, a membrana ipsa quam asseruimus, omnis quidem articularis motus, cum concordi mu- sculorum tractu, necnon voluntarius spiritus, qui ad singulas corporis nostri partes delegatur, proveniat, terrenum nostri simulacrum, quod artificio quodam movelur, apparct. Hee siquidem membrana per spinae internodia, qu: recto ordine consistunt, & superioribus ad ima progreditur, qui una cum sibi insita medulla, ad spinx: ima terminat. Hanc aulem veluti aurigam omnium ossium, barmo- niarumque cohzrentiis, musculorumque prineipiis, impetum facultatemque movendi singillatim im- pertiri constat. Hae de causa ipsam tutissimo in loco collocandam fuisse merito existimandum est. Nam hzc in capite, sub duplici ossium ambitu, circulari ordine complicatur; in dorso vero sub spinarum exortu, ac multiformibus anfractibus sita est, quorum causa, ob membranz ipsius tutelam, eerebrum ipsum nulli damno obnoxium redditur. Simile vero quoddam de corde ipso animadver- feres, quoniam ipsum, vice tutissimz domus, firmiori ossium ambitu munitum est. Spina qui- dem, qua seapularum munimento connectitur, a Aergo consistit. Cum vero costarum utrinque ex ebliquo compositio adhibita sit, quod de medio est, ab omui passione exemptum redditur. Ex adverso vero, tum pectus, tum conjunctio os- $is, quod jugale nuncupatur, posita sunt; quo omni ex porte cor ipsum extrinsecus provenien- tia incommoda devitaret. lnterius autem, a pulmo- ne, dum ceu a mollissimo quodam cubili exsiliens ipsum suscipitur , insaucium innocuumque reddi- tur. Cum pulmo spumosz substantie, ac mollis- simz carnis habeatur, cor medius suscipit, quo et pulsus ejus acciperet, ac repercusso dolores neuli- quam incuteret, utque ex eo quod 36 refrigeratione indiget, respiratione modice temperata refocilletur. Et quia vitalibus corporis actionibus remis- Ἐκ τοῦ οὖν εἰρημένου pube πᾶσα μὲν ἄρθρου Χίνησις * πᾶσα δὲ μυῶν συνολκή ΄ πᾶν δὲ προαιρε- τιχὸν πνεῦμα τοῖς πᾶσι µορίοις τοῦ σώματος ἡμῶν ἐπιπεμπόμενον, τὸν γήἠΐνον ἡμῶν ἀνδριάντα x µη- χανῆς τινος κινούμενον **. δείχνυσι. Λὐλοειδῶς γὰρ "ἄνωθεν ** διήχων ἐπὶ τὸ βάθος, διὰ τῶν χαθεξῖς σπονδύλων τῆς ῥάχεως οὗτος ὁ μὺς, τῶν ῥαφῶν τε καὶ τῶν ἐγκειμένων αὐτῇ μνελῶν **, τῇ βάσει ἐν- απολἡγει τῆς ῥάγεως ' πάσαις '" ὁστέων xat &ppo- νιῶν συμθολαῖς, xal μυῶν ἀρχαῖς. Οἷόν τις Ἀνίοχος αὐτὸ δὲ ἑνδιδοὺς τῆς xaÜ' ἕκαστον χινήσεως τὸν ὁρμὴν xai τὴν δύναμιν. Διὰ τοῦτό pot. δοχεῖ xat ἀσφαλεστέρας φρουρᾶς Ἱξιῶσθαι. Κατὰ μὲν τὴν κεφαλ]ν, διπλαϊῖς ὁστέων περιθολαϊῖς Ev χύχλωῳ διει- Arppévog* χατὰ δὲ τὴν ῥάχιν, ταῖς τῶν ἀχανθῶν ἐχφύσεσι, xal ταῖς πολυτρόποις χατὰ 4b σχημα διαπλοκαῖς * δι’ ὧν iv ἀπαθείᾳ πάσῃ φυλάσσοιτο, διὰ τῆς περιεχούαης τὸν ὑμένα φρουρᾶς *' ὁ ἐγχέ- φαλος. Ὁμοίως δὲ xai περὶ της xapbiag ἄν τις χατα- στοχάσαιτο, ὅτι χαθάπερ τις οἴἵχος ἀσφαλὴς αὕτη διὰ τῶν στεῤῥοτέρων περιηρµόσθη, ταῖς ** τῶν ὁστέων κύχλῳ περιοχσῖς ὠχυρωμένη 9. Κάτοπιν μὲν γάρ ἐστιν ἡ ῥάχις ταῖς ὠμοπλατικαῖς ἀσφαλείαις συν- δεδεµένη * καθ) ἑχάτερον Gb πλάγιον ἡ των πλευρῶν φύσις 5) * περιπτύσσουσα τὸ µέσον, δυσπαθὲς ἅπερ- Υάτεται. "Ev δὲ τοῖς ἔμπροσθεν, τό τε στέρνο», xal ἡ τῆς χλειδὸς συζυγία προθέθληται ' ὡς ἂν ἆπαν- ταχόθεν αὐτὴ τὸ ἀσφαλὲς ἀπὺ τῶν ἔξωθεν διοχλούν- των φυλάσσοιτο. Ἔνδοθεν δὲ ὁ πνεύµων, ὥσπερ στρῶμα ἁπαλὸν τοῖς ἄλμασιν αὐτῆς ' ἑναποδεχό- µενος, ἅπληγον αὐτὴν διατηρεϊῖ * χαὶ ἀθλαθη' ἀφρώ- δους γὰρ ὧν ὁ πνεύµων οὐσίας, xal ἁπαλωτέρας σαρχὸς, µέσην τὴν xapólav περιλαμθάνει. ὡς ἂν χαὶ τοὺς παλμοὺς αὐτῆς δέχτται, xal μὴ ἀντιτυπῶν αὐτῇῃ ὁδυνᾷ»» καὶ δεομένην περιψύξεως διὰ τῖς ἀναπνοῆς παραμυθεῖται " μετρίως. Ἐπεὶ δὲ xal ἀνέσεως αἱ ζωτικαὶ τοῦ σώματος sione opus cst, ne ejus habitus contento labo- p) ἑνέργεισι δέονται, ἵνα ui] τῷ συντόνῳ χόπῳ ἡ τοῦ re obtundatur, natura somni reperit usum, propter quem et sanguis, cujus in jecinore fit. constitutio, facillime progeneratur, nec non alimentum, quod ab ipso provenit, absque impedimento ad omnes [artes excernitur. Unde fit u& natura, post de- sumptum alimentum ad ipsum conficiendum, ad intima 4redigatur, compellatarque, ct cum eodem insitus, qui nobis calorest concurrat; in ipsa massa conslitulione, «concoctioneque, salubres quidam ** χινοῦν Β. ?* ἄνω B, mox διῆχον. σώματος ἕξις ἀμθλύνηται, τοῦ ὕπνου ἡ χρεία Ex- ενοίθη τῇ φύσει; Ove" xal ἡ τοῦ ἤπατος ἑξσιμά- τωσις ἀνεμποδίστως ἐπιτελεῖται * , xal ἡ ἐξ αὐτοῦ τῆς τροφής χορηγία πρὸς ἅπαν µόριον ἀποχρινο- µένη µηδαµάθεν κωλύεται. "0θεν μετὰ τὴν τροφὴ», συννευούσης χαὶ " τυνωθουμένης ἐν τῷ βάθει τῆς φύ- σεως περὶ τὴν τῆς τροφῆς ἑργασίαν , xat τοῦ ἐμφύ- του θερμοῦ ἐχεῖσε συντρέχοντος, ἀτμοέ τινες χρηστοὶ ἐν τῇ τῶν σιτίων ζυµώσει καὶ τῇ πέψει ’ γίνονται 3 * 5) ὁ ὑμὴν οὔτος (οὗτος ὁ pug P) ἑαυτόν τε xa τὸν ἑγχείμενον σὺ» αὐτῷ μυελὸν B Ρ. "' πόσαις Λ. ' αὐτὸ A, αὐτός D. 3 φρουρᾶς om. B. Ὁ ταῖς τε B. 3 óyv- ρωμένη B, συγχυρωµένη P. **' πλευρῶν σύνθεσις P. ^ αὐτῃης B C. αὐτοῦ A. ' διατηροίη Β C. ᾗ3 καὶ ἀντιτ. αὐτὴν uh ὁδ. B, αὐτὴν C. * παραμυθεῖται Α, αὐτὴν παραμ.. 0. Ὁ ὥστε B. ἵνα € P. ϐ ἐπιτελείσθαι B. 1 συννευούσης καὶ om. C. * πέµφει Ο. 9 γινόµενοι. B, Ylvovza: καὶ ἀπὸ τῶν ἀτμῶν ὑγρασίαν τις εἴωθεν ἀπὸ τῶν ἑψομέγων Ὑίνεσθαι, Καὶ a): dj ὑγρασία ἀπὸ τῶν 1135 ὑγρασίαν 1!** ἐπὶ τὸν ἐγχέφαλον οὖν !! ἄνεισι τὰ ἤδη ἐξατμηθέντα !* Ex τῆς ἐφήσεως ὑγρὰ, χαὶ χαθ- υγραίνουσιν !! αὑτὸν ἱχανῶς, xal τὰς κοιλότητας αὐτοῦ ἑμφράττουσι !* τῇ περιουσίᾳ ! της ὁμιχλώ- ὅους παχύτητος' τοῦ γοῦν χορηγουµένου !ὁ ἐπὶ τὰ αἱσθητήρια , καὶ ἐπὶ τὰ πανταχη !'" διἠκοντα νεῦοα τοῦ σώματος ζωτικοῦ πνεύματος ἀμδλυνομένου !* ἐνεργεῖν, ἀνενέργητος ὁ ἄνθρωπος Ὑίνεται νεχρῷ παραπλήσιος 19. "Oüzv καὶ ἡ χκαταλαμθάνουσα τὸ ζῶον διάθεσις ὕπγνος λέγεται, παρὰ τὸ τὰς φρένα: ὑπονοστεῖν, Ίγουν ὑποχωρεῖν * Ev τῷ ὕπνῳ γὰρ ai τοῦ ἀνθρώπου αἰἱσθῆσεις ὑπονοστοῦσι 39 χαθ᾽ ὃν εἴ- ρηται τρόπον. "Ev τῷ Όπνῳ καὶ αἱ φυσιγαὶ ὀνέργειαι γίνοντα:, xal αἱ πέψεις καὶ ἐξαιματώσεις ** xal ἀναδόσεις ** τῆς τροφῆς πρὸς πάντα τὰ µόρια ἆνεμ- ποδίστως ἐπ,τελοῦνται, £x τῆς χατὰ φύσιν κινήσεως ἁπραχτοῦντος τοῦ ζώου. “Ἡσυχία γάρ ἔστ, xol παῦλα 35 τῶν φυσιχῶν ἐνεργειῶν ὁ ὕπνος. Ei 56 ποτε στενοχωροῖτο μὲν ὑπὸ τῆς ἔνδοθεν ἀναθυμιάσεως fj περὶ τὰ αἱσθητήρια διασχευἣ , χω- λύοιτο δὲ χατά τινα χρείαν ** ὁ ὕπνος, πλήρες γενό- μενον τῶν ἀτμῶν τὸ νευρῶδες αὑτὸ Or ἑαυτοῦ φυσιχῶς διατείνεται. Εἱώθεσαν 35 γὰρ οἱ μῦες χαὶ τὰ νεῦρα θερμαινόμενα διίστασθαι' ὅπερ ** διὰ τῖς ἑντάσεως ἢ ὃ.αστάσεως τὸ παχυνθὲν ὑπὸ τῶν ἀτμῶν µέρος ἐχλεπτυνθῇ * οἵόν τι ποιοῦσιν οἱ διὰ τῆς σφο- δροτἑέρας στρεθλώσεω; τὸ ὕδωρ τῶν ἱματίων ἐχθλί- 6υντες. Καὶ ἐπειδῆ χυχκλοτερῇ τὰ περὶ τὺν φάρυγγα µέρη ' πλεονάζει δὲ τὸ νευρῶδες ἐν τούτοις. Όταν καὶ ἀπὺ τούτων ἑξωσθῆναι δεῖ τὴν ἀτμῶν παχυµέ- ῥειαν * διατείνονται 3 οἱ μύες τοῦ στόματος *5, xal διίστανται * xaX τῶν ἑντὸς πάντων εἰς χύχλου σχἦμα διαταθέντων, fj λιγννώδης ἐχκείνη παχύτης ἡ ἕναπει- λημμένη 3 τοῖς µέρεσι τούτοις συνδιαπνεῖται τῇ ὃ,εξόδῳ τοῦ πνεύματος. Πολλάκις δὲ καὶ μετὰ τὸν ὕπνον οἵδε τὸ τοιοῦτον συµθαίνειν ὅταν τι τῶν ἁτμῶν ἐχείνων περιλειφΏσίη τοῖς τόποις, ἄπνευστον xai ἁδιάπεπτον 30, Οὐ µόνον δὲ αἱ πέφεις xal ἐξαι- ματώσεις xai ἀναδόσεις χατὰ zbv χαιρὸν τοῦ ὕπνου τελοῦνται, ἀλλά xal 5: τὰ λοιπὰ περιττώματα, τὰ μὲν παχέα λεπτύνεται, τὰ δὲ λεπτά χαὶ δριµέα πα- χύνεται συµµέτρως * χαὶ εὐχρατοῦται 3 xal µετα- θάλλεται » χαὶ τὰ περιττά πρὸς ἔχχρισιν χατεπε[- γεται. Καὶ μάρτυς fj πεῖρα τοῦ χρόνου * εὐθὺς γὰρ ἀν.σταμένων ἡμῶν ἐξ ὕπνου, πρὸς οὔρησιν χαὶ τὴν τῶν στεῤῥῶὼν ἁποπάτησιν τρέχοµεν. DE NATURA ΠΟΜΙΝΙς. εἰώθε; γὰρ τὰ ἑφόμενα ἄνω πέμπειν τὴν τῶν ἀτμῶν A vapores procreantur (nam qua concocia 1154 sunt, . supra ad cerebrum vaporum humorem emittere solent), hi namque, qui ex humida concoctione va- pores exhalarunt , supra efferuntur ; a quibus cum cerebrum $atis. ad modum humectatur , cava ejus ab exuberantia caliginos» crassitu- dinis, et ab co, quod ad sensoria ac nervos totius corporis distribuitur, oppilata redduntur, vi- talem spiritum propriis in actionibus obtusum efli- cit, unde homo ab omni actione iwumunis, οἱ similis mortu» eflicitur. Quapropter affectio qux hominem occupat, ὕπνος Grece, somnus videlicet nuncupatur, a Greco ὑπονωστεῖν φρένας. quod animi secessum diceres ; siquidem, homine somno occupato, ejus sensus, quo pacto asseruimus, cedunt. D Nam sopito etiam homine, naturz ipsius acliones ct concoctiones, sanguinisque procreatio fiunt ; nec non alimentum ad singulas corporis partes, ipso animalis quo natura pr:ditus est motus experte, facile progreditur. Siquidem somnus naturalium actionum 1laciturnitas ac quies habetur. Si vero distributio qu» ad sensoria, ab ea quz intrinsecus fit, exhalatione procedit, angustiis precludi contigerit, vel somnus occasione aliqua interciperetur, cuin locus, qui nervis consilus est, exhalationibus repletur, ipsi sponte sua naturz or- dine distenduntur. Nam tum musculi, tum nervi, calorem sentientes, distendi consueverunt, quo, prz sui extensione ac dilatatione, pars qua vaporum. causa crassescerat, subtilis redderetur : tale quid- piam 39 in illis qui pannos madidos vehementius torquere solent, aqux» exprimendee gratia, cernere est. Et quoniam partes quz? ad guttur consistunt, circularis form:ze sunt, ipsas multiplicibus nervis. obsitas esse manifestum habetur. Cumque ipsis crassescentes vapores expellere necessarium sit, musculi, qui in ore sunt, distenduntur sejungun- turque ; οἱ cum omnia qua intus cxsistunt circu- laris figure sint, vaporosam illam, qu:e partibus ipsis complicata erat, crassitudinem, simul cuni ipso, in oscitatione egrediente spiritu, exhalant. Tale quoddam a somno etiam expergefoctis ple- rumque evenire solet, cum eorum aliqua vaporum portio, non decocta, nec emissa, locis in illis re- D liqua fuerit. Somni autem tempore, non modo concoctiones, sanguinisque procreatio, dispensatio- nesque, sed reliqua etiam excreinenta, constituun- tur. Quorum, qua crassa sunt, tenuantur, qu: vero exilia acerbaque , moderate crassescunt aoc in sanguinem commutantur, et temperata fiunt, et transmutantur; nec non quie supervacua sunL ad excretionem diriguntur. Nam experientia, temporis optimus testis habetur. Cum primum somno excitamur, tum ad humidi, tum sicci alimenti excrementorum purgamenta ferimur. ἀτμῶν χαὶ ἀπὸ τῶν ἐξατμ,σθέντων Ex τῆς ἑψήσεως, ἐπὶ τὸν ἐγχέφαλον lveca:, χαὶ τοῦτον ἱκανῶς καθυγραίντι xai τὰς κοιλότητας ἐμφράττει Ῥ. !* ἐἑργασίαν Λ. |! οὖν om. Β. 3 ἑξατμισθέντα B C. !? χαθυγραίνοντες B. χαθυγραΐνει ο. !* ἐμφράττοντες Β. !* τῇ οὐσίᾳ Α. 9 τὸ χορηγούμµενον B. καὶ τοῦ χορηγουµένου C P. 1] πανταχοῦ B C Ῥ. !* ζωτιχὸν πνεῦμα ἀμθλυνόμενον B. ἀναθλυνομένου C. — !? xal ν.π. G Px. v. παρ- απλ. om. B. *? ὑπονοστοῦσι τουτέστι ὑποχωροῦσι P ὑποχ. A B C. *! αἱ ἐξαιμ. Β Ρ. ** αἱ ἀναδ. B P. 3 ἀνάπαυλα B. —!* χροίης Α. '5 εἰώθεισαν A 6Ρ. 1* ὅπως Busque ad παχυνθὲν om. C. it. P in textu, 51 διατ. οὖν B. 33 τοῦ στὀμ. om. B, τοῦ σώματος. 3 ἐναπειλημένη Β. 9* ἄπεπτόν τε χαὶ ἁδιάπνευ- στον B CP, ?! ἀλλά γὰρ χαὶ Β. 3 ο) χρατεῖτα: A, xal ἐξαματοῦται xat εὐχρ. P. 1155 MELETH MONACRI 1126 Ά somno ctiam, morborum zgritudinumque vis 3a4- A — Olóz δὲ ** ὁ ünxvo; xaY νοσημάτων σφοδρότητας que vehementia obtundi solet. Quin,et animi sollici- tudines, doloresque, solari, ebesse gaudii causa som- nus novit. Cum enim difficiles morbi ad felicem vale- tudinis eventum mutantur, amicorum, cognatorum. que, stque familiarium, tum ipsius affecti, gaudium subsequitur, quod non ex propria nostri voluntate, sed eorum quie acciderunt c3usa provenire cer. tum est. Qui enim valenti corpore vitam peragit, eique cuncta qux oculis auribusque animadver- tit, animum oblectant, nec sibi quidquam adversi suspicatur, gaudio afficitur. Qui vero, vel contu- meliis insecutus est, vel damnum sentit, sive pau- pertate premitur, neque illum unquam spes lztioris foriunz:? fovet : eum tristitia affici necesse cst. Nam risus defluens a gaudio nascitur ; a tristitia vero gemitus et lacrymas progenerantur. Siqui- dem affectus anime AQ qui voluptate caret, tristitia est, qute cum Grxce λύπη dicatur, παρὰ τὸ λύειν, quod solvere diceres, ex eo dicta, quia oculos in lacrymas solvat. Sive a λυµαίνεσθαι, quod /edi explicares, quasi quadam oculorum lesio sit. Passio enim plena doloris, solutio animae est. Gaudium vero, affectum votorum compotem esse, quidam statuunt. Lacryms autem, quae Graco nomine δάχρυα nuncupantur, οἷον δάχρυον τί ἐστι, quasi remorsus quidam sit : nam lacryine 3 remorso corde proveniunt : haze autem sic pro- creantur. Cum homo tristitia occupatur, quz ani- mam contrahit, concussio qui angustiam infert, qua intus sunt viscera occupat, unde plurima hu- morum exhalatio ad cerebrum tendit. Cum vero cava ejus exhalatione ex tristitia proveniente re- plentur, a] oculorum tunicas humor impellitur, et ad ostentationem inviti motus disjectus humoris pondus, ceu cum nubecule in rorem converti so- lent, ad ima tendit, et hoc pacto crassescentes illos vapores in lacrymas resolvi contingit. Uude flentes, ἀμθλύνειν, xal duygixàg ἁγωνίας xaX λύπας παρα- μυθεῖσθαι, καὶ χαρὰν ἑἐμποιεῖν. Ἡ γὰρ &x χαλεπῖς ἀῤῥωστίας πρὸς ὑγείαν 3» Ὑγενοµένη κχκρίσις ἐπὶ ἀγαθῷ **, καὶ φίλων χαὶ συγγενῶν καὶ οἰχείων, καὶ αὑτοῦ τοῦ κάμνοντος 3: ὑπάρχει χαρά. Λύπη δὲ καὶ χαρὰ 57, οὐκ 35 ἐκ προαιρέσεως, ἁλλ᾽ Ex. τῆς τῶν συµθαινόντων ἀχολουθίας ** συνίστανται. Ὅ γὰρ xazX τὸν βίον εὐθηνούμενος 35, ἀχούων τε xal βλέ- πω» τὰ αὐτῷ χαταθύμια, τῶν δυσχόλων δέ τι μὴ προσδοχῶν αὐτῷ ** γενῄσεσθαι "* χαίρει : ὁ δὲ πενό- ενος, J| τυπτόµενος, fj ζημιούμενος, Ἡ τι τῶν ' οὑκ ** ἀγαθῶν ἀεὶ προσδοχῶν, ἀνάγχη λυπεῖσθαι "'. Τίχτεται 5 οὖν, ἐκ "3 μὲν τῆς χαρᾶς, διάχυσις καὶ γέλως Ex δὲ τῆς λύπης, στεναγµοί τε χαὶ δάχρυα. Ἔστι δὲ λύπη διάθεσις φυχῆς ἡδονῶν ἑστερημένη "'* παράγεται δὲ Aóxm παρὰ τὸ λύειν τοὺς ὤπας εἰς δάχρυα *5 , καὶ λυµαίνεσθαι τούτους * λνώπη 3 τίς οὖσα. Λὖσις γὰρ τῆς ψυχῆς ἐστι τὸ πάθος τὸ λυπη- ρόν * χαρὰν δὲ ὁρίζονται τὴν τῶν χαταθυµίων ἐκ- πλήρωσιν. Τὸ δὲ δάκρυον οἷόν τι δάχνυόν ἐστι 39" δαχνοµένης *! γὰρ τῆς φυχῆς 5 ἑἐξέρχεται τὸ δά- xpuov. Ἡ δὲ γένεσις αὐτοῦ τοιάδΣ’ Τῆς ἐπελθούσης ἀνίας τῷ ἀνθρώπῳ 9* τὴν ψυχὴν συστελλιύσης, βρασ- µώδης στενοχωρία τοῖς ἔνδοθεν ἐπιγίνεται σπλἀγ- χνοις’ ἐξ ἧς ἀναθυμίασις πλείστη ὑγρῶν πρὸς τὸν ἐγκέφαλον γίνεται * ὅταν δὲ αὐτοῦ τὰ χοῖλα τῶν ix τῆς λύπης ἀναθυμιάσεων πληρωθῶσι, πρὸς τοὺς ὀφθαλμῶν ** ἁπωθεῖται χιτῶνας τὴν ὑγρασίαν * xal τῇ τοῦ ἀθουλήτου 33 δήξει ** τοῦ ὑγροῦ ἁποσχευαζό- µενον τὸ βάρος χαταφἑρεται, ὥσπερ νέφος εἰς de- χάδα, οὕτως τοῦ πάχους ΣἹ τῶν ἀτμῶν διαλυθέντος εἰς δάχρυον. Ἔνθα καὶ ἡδονή τὶς ἔστι, φησὶν ὁ μέγας Βασίλειος, τοῖς λυπουµένοις περὶ τὸν θρῆνον λανθανόντως διὰ τοῦ χλαίειν χενουµένου αὐτοῖς τοῦ βαρύνοντος. ut magnus Basilius asseverat, dum ipsis quod cerebrum degravat exinanitur, voluptate quadam sub luctu latente afficiuntur. Ex hac , inquam, quam asseruimus viscerum an- gustia, ac plurima exbalatione, cum et respiratio- nis instrumenta comprimantur, sepenumero ab ipsa natura spiritus tractus violentiores emittuntur, quo his αυ evenerant dilatandis suppetias ades- set. Cui quidem accidenti tristitie nomen im- pones; quapropter, gemitum, hoc exhalationem- que nuncupamus. Anima namque ipsa per hunc gemitum sese -quasi reficit, ab illo ardore qui ob supervenientem tristitii:& moerorem in corde cras- ? γὰρ D. ** ὑγιείαν B. *5 ἐπ ἀγαθῶν 6. ?* x. a. τοῦ xápvovtoc om. B. Ἐκ δὲ τῆς εἱρημένης τῶν σπλάγχνων στενοχωρίας καὶ τῆς πολλῆς ἀναθυμιάσεως, xal τῶν ἆναπνεν- στικῶν στενοχωρουµένων ὀργάνων ἵὃ, βιαιοτέρα πολλάχις dj ὀλχὴ τοῦ πνεύματος Ὑίνεται, ὑπὸ τῆς “φύσεως πρὸς τὴν τῶν συμπεπτωχότων * διαστολὴν τὸ στενωθὲν εὑρυνούσης. Τὸ δὲ τοιοῦτον αύμπτωμα λύπης ἐστί * διὸ στεναγμὸν ἀὐτὸ xal ἀποπιεσμὸν ** ὀνομάζομεν. ᾿Αναχτᾶται γὰρ Ev τούτῳ τῷ στεναγμῷ οἷον ἑαυτὴν fj duyt, τῇ ἀποκρίσει τῆς παχυνθείσης ἐν τῇ χαρδίᾳ διὰ τῆς λύπης *! αἰθάλης , χαὶ τῇ ἄντ- 37 λ, δὲ χαὶ y. om. B C. 5 χαρά ἡ καὶ. οὐκ Ρ. 3) ἀκολ. om. RB. mox συνίσταται. "ὸ ἐνευθηνούμενος B. εὐθυνούμενος C. *' αὑτῷ του γεν. Β. '* γενέσθα. P. '* οὐκ om. A. οὖν B. τίχτεται δὲ C P. *5 εἰς δ. τοὺς ὥπας B. :)) λυόπη B. 8) δαχνωµένης Α. "* καρδίας B C P. B. "' τὸ πάχος B. mox διαλυθἑν. ϱ6 ποτν,ασμὸν À, ἀποπνειασμὸν B. πρ. εὔδηλον ὅτι λυπεῖται P. ** qui habet ἀπό pro οὖν ἑἐχ. ,99 «(6áxvov τί ἐστι A, ιοἷον δάκνυον ἐστι B, 9$ «by ἄνθρωπον B. 95 cà ἀναπνευστικὰ στενοχωρούµενα ὄργανα B. *"" πεπτωχότων A. € 6. v. λύπης omn. B. ὑπὸ 5. X. C P. *5 τῄχεται Λ. τίχτεται μὲν P λύπη ου. P, ντι δάχνυον C P. Ue δόση Á hec om. Α. ἑστεριγμένης o! 9 «iy 690. BC P. '5 ἀθονλίτου C. 4151 DE NATURA HOMINIS. 1158 εισαγωγῇ τοῦ χαθαροῦ ἀέρος *'. Οὕτως μὲν «b A sescerat, atque vicaria puri aeris in se ipsam ad- 6áxpvov καὶ ὁ στεναγμὸς συνίστανται ** ἐν ἡμῖν. Ἡ δὲ χαρὰ olov σχἰρτηµά τί ἐστι τῆς ψυχῆς ἑπαλλαμένης ** ἐν τοῖς χατὰ γνώµην αὐτῆς ἆπαν- τώσιν. “Ὡς γὰρ Ev τῇ θλίψει µύουσιν αἱ λεπταὶ xal ἄδηλοι τῶν πόρων διαπνοαὶ, xal ἀτμὸς * ἀνιῶν σχοτοῖ τὸν ἐγχέφαλον, χαὶ ἡ ψυχἠ συστέλλεται xal κατηφιᾷ ' οὕτως iv τῇ χαρᾷ διαχέονταί πως xal διαλύονται οἱ τοῦ σώματος πόροι" xal πλέον τοῦ συνήθους εὐὑρυνομένων αὐτῶν εἰτέλχεται ** πνεῦμα ἐπὶ τὸ βάθος θερµόν *' * ἐχεῖσε δὲ πάλιν θερµαινό- μενον ἐπὶ πλεῖον, οὐχ ἔτι στέγει τὰ σπλάγχνα τὸ πλῆθος τοῦ πνεύματος , xal τὸ θερμὸν αὐτοῦ. "O0sv εὐχολίαν τινὰ τῇ διεξόδῳ τοῦ πνεύματος µηχανω- µένη ** ἡ φύσις, οὐκ ἔτι ἐπὶ τὸν ἐγχέφαλον ἀνατέμ- πει ἀτμοὺς, ἁλλ᾽ εὐρύνει 5 τὸν πόρον τοῦ στόµα- τος, Xa τὸ τοιοῦτον πνεῦμα συνεξωθεῖ διά τινος χλόνου βρασμώδους τοῦ ἧπατος καὶ κ.νῄσεως * ὄνομα δὲ τῷ γενοµένῳ "* γέλως ἑἐστίν. Οὕτως γὰρ καὶ αὑ- τὸν ὁρίζονται ΄ βρασμώδη ''! χίνησιν τῶν περὶ τὸ πρόσωπον μνῶν ἵ", ᾖτοι τοῦ μυώδους πλατύσματος kx τῶν ἔνδοθεν σπλάγχνων τοῦ χινουµένου 15 πνεύ- pato; ὠθουμένου. Παρὰ τὸ γελῶ "* γό-λως ἐκλῆθη: τὸ δὲ γε.1ῶ παρὰ τὸ ἕλη, ὃ σηµαίνει τὴν θερµασίαν" οἱ Υὰρ θερμοὶ πολλὰ γελῶσιν. missione instauratur. Hoc enim pacto in nobis lacryms gemitusque constituuntur. Gaudium vero, exsultatio videlicet quzdam anima habetur, dum eam in his qua ad vo- tum sibi succedunt, exhilarari contingit. Quem- admodum enim cum angimur, subtiles et ineerle meatuum respirationes comprimuntur, atque a vapore aperiente cerebrum adumbran- tur, animaque ipsa contrahitur, &1 simulque maosta redditur: eodem pacto, cum lazttamur, cor- poris meatus diffunduntur quodain modo resolvun- turque, et ipsi, eum plus solito dilatantur, subtilis calidusque inibi spiritus ad intima demittitur , ac denuo majorem calorem adeptus, viscera ipsa illum. D exuberauteim, ejusque calorem sustinere nequeunt. Quapropter, dum natura facilem spiritus egressum molitur, fumos ad cerebrum non amplius emittit, sed oris. meatum dilatat, nec non prz fervida je- cinoris concussionc, motuque, talem spiritum extra ejaculatur, nomen autem huic rei risum imponeres. Sunt qui hoc esse risum definiant, motionem, qu:e in facie exsistentes musculos distendit, sive muscu- laris dilatamenti motum, qui a spiritus agitatione, ab intimis visceribus impellitur. Risus enim γέλως a Grecis dicitur, a γελῶ, quod ridere diceres, γελῶ δὲ παρὰ τὸ ἔλη, quod calorem significat, interpretatur; nam qui calore ;przditi sunt, ad plurimum risum propensi habentur. Ἐπεὶ οὖν "5 λύπη xal χαρὰ διαφἑρει, xal τὰ περὶ Quoniam igitur tristitia gaudiumque inviccm τὺ σῶμα Ex τούτων γινόμενα συμπτώματα διενἠνοχε. C discrepant, et que ab ipsisin corpore signa eve- Tol; μὲν γὰρ λυπουμένοις "5 ὕπωχρος καὶ πελιδνὸς xai κατεφυγµένος ὁ ὄγχος τοῦ σώματος διαφαίνεται) τοῖς δὲ φαιδρυνοµένοις ἐξανθοῦσα xal ὑπέρυθρος ἡ τοῦ σώματος ἕξις μονονουχὶ πηδώσης τῆς ψυχῆς xat προωθουµένης ὑφ) ἡδονῆς εἰς τὸ ἔξω τὴν ἔνδοθεν αὐτὴν " ἐπιχυχλοῦσαν χαράν. Ilo; οὖν γεννᾶται τοῦτο τὸ ζῶον, καὶ πῶς áva- ερέφεται, xol πῶς αἱ ζωτικαὶ χαὶ αἱ φυσιχαὶ 18 δι- νάµεις ἐν αὐτῷ ἐνεργοῦσι' καὶ πῶς ὁ νοῦς διὰ τῶν αἰσθήσεων kvepyct: χαὶ Τὸ τί «5 τριμερὲς τῆς φυχῆς' xai πόσαι 5 γενικαὶ ἀρεταί. καὶ «(va τὰ ἐξ αὐτῶν γενόμενα γένη τῆς χαχίας 7?) ἀρετῆς xal πῶς χαρὰ xal λύπη συνίατανται’ xal πῶς γέλως χαὶ δάκρυα xai ὕπνος συνείλεχται, Ίδη καὶ ὡς ἓνὸν διηγόρευ- «at *!, Λοιπὸν ἴδωμεν xal τὰ τοῦ σώματος μόρια" τά τε ἁ τλᾶ xal πρῶτα ** λεγόμενα, χαὶ τὰ Ex τούτων συγχείµενα, xax ὀργανικὰ προσαγορευόµενα΄ πῶς τε χαλοῦνται **, χαὶ πῶς συνδέδενται, xaX διατί οὕτως χατονοµάζονται. niunt, diversa sunt. Qui enim tristitia afficiuntur, corporis aspectus pallidus, exsanguisque, et ceu. frigore oppressus conspicitur. Qui vero gaudent, floridum rubescentemque corporis habitum prz se ferunt, quasique anima ipsa exsiliat, ac gaudium, quod intus pr: voluptate ipsa conceperat, ad extc- riora perspicuum reddere gestiat. Quonam igitur pacto hoc animal gignitur, ali- mentumque sumit, ac quot vilales naturalesque, ac animales facultates suas in ipso actiones osten- dunt; ac quonam pacto mens per sensus agit; quid triplex anima facultas sit, nec non, quod. virtutes quz principales appellantur, quive vir-- tutis ac vitiorum genera, quz ex ipsis proveniunt, sint : simulque, quonam pacto gaudium, tristitia- que, ac risus, lacrymzque et somnus constituantur, satis a. nobis explicatum est. Reliquum est uti de corporis partibus quz simplices primazque nuncu - pantur, tum de illis qu: ex ipsis composita sunt, quzeque 49 organica denominantur, nec non quibus nominibus censeantur, ac quonam pacto invicem colligantur, tum quam ob causam talia nomina sor- tila sint, referamus. ** cou ἀέρος ἐν αὑὐτῇ xa0. B C P. * ὁ ἀτμὸς Β. ** εἰσέρχεται B C. 70 γεννωμένῳ B. τῶν γινοµένων C. p. Y. λυπουµένους B. xaX πόσαι συνείλκται an, P in textu. scantur L. V. 9 αυνίσταται B P. 9! λεπτόν xai θερµόν P. "' σπασµώδη B. € P. '* παρὰ ὃξ τοῦτο γέλως B. (0. διὸ καὶ τοῖς θερμοῖς πολὺς ὁ γόλως P in textu. 7 αὐτῇ B. τὴν ἔνδοθεν χαράν. C. 9! διαγορεύεται À. textu ; preterea xa ῥητέων οὕτω liabet pro προσαγορευόµενα. * ἀγαλλομένης B, ἐπαγαλλομένης C P. *5 µμηχανοµένη B. ** ἀνευρυνε B C. P. 13 πὰ πρόσω putov Β. "* χινοῦντος B C P. 75 γοῦν Β. '* τοὺς 7? καὶ ἑνεργείων V. 5» Τὰ πρ. B. πῶς τε ἀνοιγήσεται P. an. in 5 [I; τελοῦνται B. quibus nominibus cen: 7^ xaY ψυχικαὶ add. B, 4159 Dei vero in his item nobis est auszilium implo- A randum, quo preposito nostro ia horum conatu op:tuletur, πο scilicet sapientize ejus opus deprc- hendere conantes, ab inscitia nos plus nimio impru- dentiaque irretiri patiatur. Siquidem, qui supra vires quidpiam moliuntur, 19 modicis etiam frustra- ri solent. Verumenimvero, in hoe conatu, minime quidem segnitize vacandum desperandunique vide- Iur ; nam ipse est qui ait : « Qui petit accipit, et qui querit invenit, ac pulsanti aperietur. » ΜΕΙ ΕΤΗ MONACHI 1110 Ἔσται xal ἐν τούτῳ 95 cóyh παρὰ Κυρίου θεοῦ τοῦ βοηθῆσαι ἡμῖν τοῖς διανοήµασιν ἐπὶ ταύτῃ τῇ σχέφψει ὅπως μὴ πληθυνθῶσιν αἱ ἄγνοιαί µου, xat αἱ ἀσυνεσίαι µου πλεονάσωσιν, ἔργα σοφίας αὐτοῦ * ἀνάγνως χαὶ ἁμαθῶς ἐρευνῶντι. Οἱ γὰρ τῶν ὑπὲρ δύναμιν ἐφιέμενοι xal τῶν µετρίων ἀποτυγχάνουσι. Πλὴν οὐχ ἀποχνητέον οὐδὲ ἁπογνωστέον τῆς ἔγχει- ρἱσεως' αὐτὸς γάρ ἐστιν ὁ 55 « Πᾶς ὁ αἰτῶν λαμδάνει εἰπών' καὶ ὁ ζητῶν εὑρήτει, xal τῷ χρούοντι &vot- γήσεται. ) De partibus qua similares dissimilaresque dicuntnr. Partes que nostro in corpore sunt, quedam quidem similares, qusedam vero dissimilares haben- tur. Et similares quidem, simplices et primz Τῶν &v τοῖς σώμασαιν ἡμῶν μερῶν, tà μὲν ὅμοιο- µερῃ λέγεται, τὰ δὲ ἀνομοιομερῆ. 'Ouotopep?) μὲν τὰ ἁπλᾶ xai πρῶτα" οἵον, αἷμα, φλέγμα, χολῆ µέ- sunt, ut. sanguis, pituita, flavaque et atra bilis. B λαινα xal ξανθή *'. "A δὲ στοιχεῖα 5 τοῦ σώματός Il:ec et corporis sunt elementa, ex. quibus, ac cum quibus, cerebrum, membran», musculi, nervi, me- dulla quz in ossibus est, ossa ipsa, dentes, cartilago, carnis in se convolut::. durities, quod illi ἀδένας, nos tonsillas dicimus, ligamenta, cerebri panniculi, fibra, pili, ungues, caro, vend, arteriz, meatus, adeps, cutis, tendi, hi autem, quemadmodum et musculi, ex ligamentis venalibusque fibris compo- siti sunt : et hzc quidem similaria et prima ha- bentur. Ex his, dissimilarium, et qua instrumen- talia sunt, compositio lit, capitis videlicet, pectoris, nianuum, peduni et corum qua» ex simiiaribus com- posita sunt. Etenim omnes dissimilares partes ex si- milaribus compositas esse certum est; ab his enim concinne inconcinneque composita corpora consti- tiuntur. Concinnitas enim in his quatuor, figura, nu- mero, magnitudincatque situ cernitur ; inconcinnitas vero, in his quie ab his diversa habentur. Enimvero eorporis pulchritudo ex concinna menibrorum eoinpositione, si bonus color adsit, constat. Hoc autem fit, cum similares A9 partes, salubris εἶσιν, ἓξ ὧν xal μεθ iv **. Eyxégalog, µήνιγγες, μῦες, νεῦρα , μυελὸς ὁ ἓν τοῖς ὁστέοις, αὐτὰ τὰ ὁστᾶ 39, χόνδρος, ἀδένες, σύνδεσμοι, ὑμένες, ἵνες, τρίχες, ὄνυχες, σάρχες , φλέδες, àptnpiat, πόροι, πιμελὴ, δέρµα, τένοντες 3", σύνθετοι δὲ οὗτοι ὥσπερ καὶ οἱ μύες, ἕχ τε συνδέσμων xat νευρωδῶν ἱνῶν ?f συγχείµενοι’ ταῦτα μὲν οὖν τὰ ὁμοιομερῇ xal πρῶτα. Ἑξ ὧν τὰ ἀνομοιομερῆῇ καὶ ὀργανιχὰ συνετέθησαν ?*- olov, χεφαλὴ, θώραξ, χεῖρες, πόδες, καὶ ὅσα &x τῶν ὁμοιομερῶν συνέστη. Πᾶν γὰρ ἀνομοιομερὲς ἐς ὁμοιομερῶν συνέστηχεν ΄ Ex τούτων δὲ τὸ σύμμετρον $ ἀσύμμετρον σῶμα * τῆς ** συμμετρίας ἓν τέτρασι τούτοις θεωρουµένης *** ἓν σχήµατι, tv ἀριθμῷ, Ev µεγέθει, ἐν θέσει ὁμοίως καὶ τῆς ἀσυμμετρίας Ev C τοῖς ἀνάπαλιν. Τὸ γὰρ χάλλος τοῦ σώματος εὖρν- θµία ἐστὶ μελῶν, μετ εὐχροίας. Τοῦτο δὲ γίνεται εὐχράτως μὲν τῶν ὁμοιομερῶν, συµµέτρως 65 τῶν ὀργανικῶν ἑχόντων. Αρεταὶ γὰρ σώματος orca ἐττὶ καὶ ῥώμη χάλλος xai ἀρτιότης, ἤγουν ὀλοχλη- ρία. ᾽Αρεταὶ δὲ ψυχῆς, φρόνησις, σωφροσύνη, dv δρεία ** xal δικαιοσύνη. lemperamenti, ac instrumentalia ipsa concinne fuerint constituta. Virtutes namque corporis, sanitas, ar fortitudo, formaque, necnon integritas, perfectio videlicet sunt. Sed anim virtutes, prudentia, temperantia, fortitudo ac justitia sunt. Siquidem,fortitudo corporis, concinnitas ac robur est, quod his qui ad malam valetudinem proclives fiunt, repugnat. Virilitas autem, animz fortitudo ac robur est, quz graves meditationes, mortis videlicet, formidinis, laboris incommodorum, voluptatum, ac universorum quie gravia formidolosaque censentur, sustinere nititur. Justitia autem corporis pulchritu- dini similatur. Sed pulchritudinem ipsam, in mem- brorum concinnitate cum salubria color aderit, 60Η - templabere. At justitia ipsa est, quando unicuique omnia pro diguitate largitur. Prudentiz vero corpo- ris integritas similis fit. Prudentize namque munus, ea quin anima semel recte deprehenderit, perficere est, quemadmodum integritatis ea qua ad cor- poris membra attinent. ** bb ἐν τ. Β. "^ αὐτοῦ ΟΠ. Α. "66 εἰπὼν B. ** ὁστᾶ ὁδόντες Ῥ. 9! τένεντες Α. * iv» om. Α. ** ἀνδρία Β. *' ἀναλογεῖτα, Β. ?* ἀνδρίαν B P. hecom.BC P ** νοσοῦσι B, νοσίζειν C. ! ἡ οι. B,.— * τὸ μὲν γὰρ Β. 3 μελῶν B C Ρ. * ἑχάστυ ΒΡ. " συμπλήρωαις BP Αναλογεῖ *' οὖν fj τοῦ σώματος ῥώμη πρὸς τὴν τῆς ψυχῆς ἀνδρείαν 35. ἡ μὲν γὰρ ῥώμη εὐτονία ἐστὶ σώματος, xal ἰσχὺς δυσανταγώνιατος τοῖς vosá- ζουσι ** τὸ σῶμα δυναµένοις’ ἡ δὲ ἀνδρεία * ῥώμη p υυχῆς καὶ ἰσχὺς πρὸς τὰς ὑπομονὰς τῶν ἰσχυρῶν φαντασιῶν' θανάτου", πόνου, ταλαιπωρίας, ἡδονῶν, καὶ πάντων τῶν δεινῶν τε χαὶ φοθερῶν εἶναι νοµι- ζομένων. Tip δὲ χάλλει ἡ * διχα,οσύνη προσέοιχε’ τὸ γὰρ * κάλλος iv συμµετρίᾳ σώματος * μετ εὐχροίας νοεῖται" fj δὲ δικαιοσύνη ἓν τῇ διανομῇ τῶν xat ἀξίαν ἑκάστῳ *. Tfj δὲ φρονῆσει ἡ ἀρτιότης ' πλἠ- ρωσις * γάρ ἐστιν dj φρόνησις τῶν τῆς Ψυχης ὀρθῶν καταλήψεων, ὥσπερ d ἁρτιότης τῶν τοῦ σώματος μελῶν. Tf δὲ ὑγείᾳ dj σωφροσύνη ». ^ ς. γαὶ µέλ. B. 5 χαὶ στ. BP. * μεθ) ἃ A. ** αυνετέθη B P. ** τοῦ B. ** θεωρουµένου B. ! ἀνδρία Β Ρ. * θανάτου 1141 DE NATURA HOMINIS. 1113 Ὑγεία δὲ ἐστιν εὐεξία σύμμετρος' fj δὲ εὐεξία A — Sanitas vero est, cum temperate corpus salubre ὑγεία ἐπιτεταμένη. Παρέπεται δὲ τῇ ὑγείᾳ κάλλος, εὐεξία, ἁρτιότης' κάλλος, οὗ τὸ ἀπὸ χομμωτικῶν», Ἡ τὸ δι ἐπιχρισμάτων '» προσώπων !! xaX βαφῆς τριχῶ», ἀλλὰ τὸ κατ ἐπαχολούθησιν τής ὑγείας '* συνιστάµενον’ xaz' εὐχρασίαν τοῦ ἐμφύτου θερμοῦ, τῶν τε ὁμοιομερῶν xal τῶν ὀργανιχῶν μελῶν xal µορίων. Ἡ γὰρ ὑγεία εὐχρασία ἑστὶ τῶν ἓν ἡμῖν χυμῶὼν᾽ xal τῶν φυσικῶν xat ψυχιχῶν xal ζωτικῶν δυνάµεων ἀπαρεμπόδιστος !* ἑνέργεια τοῦ Ίθους τῆς Φυχης xai τοῦ σώματος χαλῶς διαφαινοµένου. turalium. animaliumqueac vitalium facultatum que mos, seu indoles perspicua pulcherrime redditur. Ἔστι δὲ φυχῆς μὲν Ίθος ποιότης !* τοιάδε ἁπ- exsistit. Sed bona habitudo , corporis extensa valetudo est. Nam pulchritudo, bonaque habitudo, nec non integritas, sanitatem sequuntur, non illa utique pulchritudo quse sabtrahi potest, illa videlicet, qus in medicaminibus faciei, inficiendisque crinibus versatur, sed quz cum sanitate continuato ordine ob temperiem insiti qui in nobis est caloris, simulque similiarium, instrumentaliumque partium, mem- brorumque constituitur. Verum, sanitas ipsa humo- rum qui in nobis sunt bona temperies est, et actio na- nullo impedimento fertur, cum et anim: el corporis Etenim anima mos, qualitas scilicet ejus ta- εσχιῤῥωμένη xaX δυσαπόδλητος, τουτέατι παγία xai p lis est, qux fortissime in proposito permaneat, εἰς ἔξω ἐλθοῦσα. Σώματος δέ ἔστιν ἦθος 6 ἑχάστου χόσμος , Έχουν τελειότης ἡ διὰ τῆς τῶν ἄχρων στε- ρῄσεως τῆς τε ὑπεροχῆς xat ἑνδείας θεωρουµένη |». Ἀχοσμία δὲ 6 τε πλεονασμὸς χαὶ ἡ ἔλλειψις. Ὁ γὰρ πλεονάζων τινὸς μορίου, ὥς τινές εἶσιν ἐξαδάχτυλοι, ἢ λειπόμενοι !5 χειρὸς f] ποδὸς, ἡ ὀφθαλμοῦ, f| τινος ἄλλου poplov, ἄχοσμός ἐστι xal ἀσόμμετρος' xat ἔστι τοῦτο παρὰ τὸν ἀριθμὸν σφάλμα. ᾽Αλλὰ καὶ ὁ παρὰ τὸ σχῆμά τι ἔχων' οἷον διαστρόφους τοὺς ὀφθαλλοὺς 7| τοὺς πόδας, f) τὴν χεῖρα μείζονα τῆς ἑτέρας. Εσφάλθαι δὲ λέγεται !Τ xal ὁ παρὰ τὴν θέ- σιν' οἷον ἔντερα ἐν ἰσχίῳ, ἡ μηρὸν ἔξω χοτύλης, fi τὴν χεῖρα !* συμφνεῖσαν τῇ ὠμοπλάτῃ !*, fj τι τοιοῦ- τον. Ὁμοίως xaX ὁ παρὰ «b μέγεθος, ὡς ἔχειν χεφα- et que abduci non fscile queat, constans, sta- bilisque, et ih habitum veniens. Εδί autem cor- poris mos, pulchritudo, perfectio videlicet cujus- libet partis, quam cernere est, cum corpus ab his quz exsuperant ac deficiunt exemptum redditur. Deformitas vero ejus est, ὧμ, cum prater legui- mum naturz ordinem supervacuum quid in mem- bris, aut deflciens fit. Cuicunque enim pars aliqua exsuperat, ut qui senis digitis praeditus visitur, aut manu, seu pede mutilus exsistit, sive alterius ex- pers oculi est, vel alia quavis parte caret, deformis inconcinnusque habetur, et boc quidem est, cum corpus suis numeris minime absolutum redditur. Sed et qux» ad formam pertinent, verbi gratia, Jv ** ὑπερμεγέθη, 7| µικροτέραν τοῦ κατὰ φύσιν fj C cum in aliquo distorti oculi aut pedes conspiciun- ῥῖνα fj ὀφθαλμόν *** 1. xal αὐτὺ ἅπαν τὸ copa, ὡς οἱ γίγαντες f) ἀνθρωπίσχοι 5", tur, slve cum altera manus alteram exeedit. Et quod ad situm perfectionemque attinet, ut. cum femur a junctura exstat, et manus scapulz adneciitur, seu in aliis membris quidpiam tale fit, id fru- stratio nuncupatur. Eodem pacto, et quze magnitudinis sunt, ut cum caput natura. plus nimio magnum 'aut breve fit, vel nasus, sive oculus, aut cum totum corpus immane aut pusillum, ut gigantum, ac qui nani, seu pumiliones appellantur, alicui contingit. Τῶν γὰρ iv ἡμῖν μελῶν, τὰ μὲν πρὸς «b ζην, τὰ δὲ πρὸς τὸ εὖ ζἠν ἐστιν ἐπιτήδεια' τὰ μὲν οὖν 33" πρὸς τὸ ζᾖν γεγονότα χύρια τυγχάνει’ οἵον, ἐγχέ- φαλος, χαρδία, ya3shp, xaY 3 παρ, καὶ πνεύμων' ὧν παθόντων τελευτᾷ τὸ ζῶον" τὰ δὲ πρὸς τὸ εὖ Cf, ὀφθαλμοί siat, xal πόδες καὶ χεῖρες , xoi τὰ ἄλλα µόρια" τούτω» γὰρ παθόντων, ζᾖ μὲν τὸ ζῶον, ζῇ δὲ οὐ χαλῶς. Διὰ τοῦτο γὰρ χαὶ τὰ αἰσθητέρια δι’ ὑπερθάλλου- σαν χηδεµονίαν, διπλᾶ πεποίηχεν 1) ὁ θεός" ἵνα τοῦ ἑτέρου παθόντος, τὸ περιλειπόμενον σώςῃ τὴν αἷ- σθησιν. Δύο γὰρ ὀφθαλμοὶ xaX ὦτα δύο. δύο πόρους τῆς ὀσφρήσεως ** ἐν τῇ ῥινὶ πεποίηχεν, χαὶ δύο γλώὠτ- τας πᾶσι τοῖς ζώοις ἐνέφυσεν' ἀλλά τοῖς μὲν δι- ηρηµένας , ὡς τοῖς ὄφεσι, τοῖς δὲ συνηµμµένας ** xal συνηνωµένας, ὡς τοῖς ἀνθρώποις. ᾽Αλλὰ τῶν μὲν 37 πλείστων αἰσθητηρίων διαφθειροµένων οὐδὲν εἰς αὐτὴν τὴν ζωὴν χκαταθλάπτεται τὸ ζῶον ἀφῆς δὲ * χομμιτιχῶν Α χομμυτινῶν C. επαχολουθῆσαν χα) ὑπὸ τῆς Or. B. πόµενος B. Ἱ ἐσφάλθη λέγεται A. on. ὑπερμεγ. B. ** ἐποίησεν B C. 3» δύο τῆς ὀσφρ. mop. D. 15 ἀπαρεμποδ 10 46 675 ἐπὶ χρωμάτων Α, τὸ οπι. 86. στως D. 1 f) χεῖραν B. * ὀφθαλμοὺς B P. 3: Ἡ οἱ ἀνθ. Β.. 15 συνημµένας B. Nam membrorum ja nobis, quzdam ad viven- dum, quzdau vero ad bene viveudum idonea sünt; οἱ ea quidem qux ad vivendum idonea sunt, cerebrum, cor, jecur, pulmo, venterque habentur, quibus oblzsis, animal interitum patitur. Que vero ad bene vivendum, oculi, pedes, manus alieque partes sunt, quibus cum adversi aliquid D evenerit, vitam" animal non tamen recte produeit. Hac de causa Deus, prz nimia sui cura geminata in nobis sensoria constituit, ut altero vitiato, quod reliquum est, sensus officia exsequatur. Siquidem ceminos oculos, totidemque aures, mealusque, qui olfactui inserviunt, in naso constituit ; et gemi- nam linguam universis in animalibus procreavit, sed in nonnullis bifidam, ut in serpentum genere vi- situr : jin hominibus, consertam cohzrentemque procreavit. Nam, tametsi plurima ex sensoriis vi- tiari acciderit, nullum tamen vitze discrimen ani- "! προσώπου B P. '!* xa:- '5 θεωρ. ἀρτιότης BP. | λει- 30 π. τὸ µεγ. ἔχων xzg. 10x. *! χαὶ γαστὴρ D. !* φυχῆς B. !* τῷ ὠμοπλάτει B. 11' οὖν ow. B. xa τὰ μὲν CP. U χαὶ τῶν μὲν B. 1435 MELETH MONACHI 114 mal subit; taciu vero deperdite, simul et animal Α ἀπολλυμένης, συναπόλλυται xal ** τὸ ζῶον. Πᾶν γὰρ cum ipso perit. Siquidem omne animal tactum habet, aliis vero sensoriis omnibus non omnia praedita sunt, sed quadam aliquibus, perfectioribus autem omnía «ontigerunt. Enimvero, homo tactum gustumque exa- clissime sortitus est, quibus alia animalia 4S exsu- perat. Tribus vero qu: reliqua sunt, illis inferior ha- betur. Et aliud quidem animal, aliud ex sensoriis homi- nem vincit, canis vero tribus simul, auditu, visu, olfa- ctuque, ut in his qui odore feras vestigant, cernere est. Non modo autem geminatis sensoriis rerum Creator nos insignivit, sed ipsa duplici sensu praedita esse voluit, altero, qui eorum peculia- ris est, altero tactus. Ut visus, ipse enim tum colores distinguit, tum quz calida frigidaque aunt ζῶον ἀφὴν ἔχει, τὰς δὲ ἄλλας αἰσθήσεις οὗ πάντα πάσας , ἀλλ ἑνίας ἔνια' πάσας δὲ ἔχει τὰ τελεώ- τερα ὃ. Ὁ δὲ ἄνθρωπος τῇ. ἀφῇ xat τῇ γεύσει πλέον ἔχει τῶν ἄλλων ζώων, xal ἀχριθεστάτως ?', xai «o: ταῖς ἅλλαις τρισὶν ἠττώμενος. "Άλλο μὲν yàp ζῶον xaz' ἄλλην xaX ἄλλην 33 αἴσθησιν Ex τῶν τριὼν πλεονεχτεῖ τὸν ἄνθρωπον 33, ὁ δὲ κύων tv val; τρισὶν ἅμα, ὀξύτερον γὰρ καὶ ἀχούει 5), xal βλέπει, xal ὀσφραίνεται, ὡς δηλον ix τῶν ἰχνευόντων. Οὐ µόνον δὲ διπλᾶ δέδωχεν ἡμῖν τὰ αἰἱσθητήρια ὁ Δημιουργὸς, ἀλλὰ xal αὐτὰς ἐποίηαε διπλᾶς ἔχειν αἰσθῆσεις 33. τὴν μὲν τῶν ἰδίων αἰσθητῶν, τὴν δὲ τῆς ἀφῆς. Ὡς fj ὄψις' καὶ γὰρ τὰ χρώματα διαχρί- vet, καὶ τῶν θερμῶν xat φυχρῶν ** ἀντιλαμθάνεται: deprehendit, sed hsec quidem qua corpus, co- B ὀλλὰ τούτων μὲν, ὡς cpa τῶν δὲ χρωμάτων xal lores vero, et quz splendore prsedita, qua visus animadvertit. Enimvero tactus, utpote qui maxime terrenus, supremzque corpulentiz praeter alia sen- soria est, qua terreno» naturae sunt, comprehen- dit. Quz vero aerex qualitatis habentur, auditus ministerio qui aeris particeps est, dignoscuntur. At a lingua, qua spongiose cujusdam qualitatis est, sapores, qui aquei quodammodo sunt, gustus τῶν αὐγοειδῶν, ὡς ὄψις. Καὶ μέντοι xal τῷ Ύγεωδε- στάτῳ 27 xal σωματιχωτάτῳ τῶν αἰσθητηρίων, ὅπερ ἐστιν dj ἀφὴ, τῆς Υεώδους φύσεως. αἱσθάνεται. Ti δὲ ἀεροειδεῖ, τῶν τοῦ ἀέρος παθηµάτων διὰ τῆς xong xai τῷ σπογγοειδεῖ 55 τῆς γλώττης, xa τῷ ὑδατοει- δεῖ τῷ 3) κατὰ τὴν γεῦσιν, τῶν χυμῶν ἀντιλαμόδά- vetat" ἔχαστον γὰρ τῶν αἰσθητῶν διὰ . τῶν οἴχείων αἰσθητηρίων γνωρίζεσθαι πέφυχεν. οίΠείο deprehenduntur : siquidem universa genera eorum quz aub sensum cadunt, . peculiaribus seu- soriis animadverti suapte natura idonca sunt. Hac igitur ratione, cum quatuor elementa sint, uti et sensus totidem essent, necesse fuerat. Sed quo- niam vapor, odorumque genus, inter aerem aquam- Ἔδει τοίνυν χατὰ τοῦτον τὸν λόγον, ἐπειδὴ τέσ- capa στοιχεῖαχ cial, τέσσαρας εἶναι xal τὰς αἰαθή- σεις. ᾽Αλλ ἐπειδήπερ ὁ ἀτμὸς xal. τὸ τῶν ὁδμῶν que, πιθάί cujusdam naturz sint, aere tamen cras- (; Υένος μεταξὺ τὴν φύσιν " εἰσὶν ἀέρος xal ὕδατος. — sioris, aqua vero subtilioris habetur, bac de causa natura quintum nobis sensorium interius largita est. Quod vero, tum vaporum, tum odorum na- Hura aere crassior est, ex his qui narium muco, seu catarrho laborant, perspeetum redditur, qui cum aerem attrabunt, vapores opilationis -gra- tia haudquaquam sentiunt, sed diu sensorium à sensatis deprehendendis immune continentes , perdurant. Etenim sensus ipse alteratio non est, sed qui ipsam alterationem deprehendit; nam que sub sensum cadunt, alterationi obnoxia red- duntur. Alterationem vero sensus distinguit. Siquidem sensoria quinque habentur, sed sensus unus est, qui anima habetur quz per sensoria ipsa affectiones quie ipsi eveniunt dignoscit. Cum enim album inspicere contingit, ex eo quod sensus ministerio 46 deprehenderat, idem affectus anime innascitur. Eadem item ratio et de aliis sensoriis habenda est. Nam aliud sensus, aliud sensorium est, et aliud sensatum, aliud sensibile. Sensus igitur est animae vis quz agit ; quam- obrem hoc pacto definitioni subjacet : Sensus est spiritus intellectualis, qui a principalibus ad 35 χαὶ om. Β. 3 πάντως πάσας B, πάντας πάσας C. 39 πελειότερα Β. !! ἀκριβθεστάτας B C P. 5» xal ὀξύτερον ἀχ. B. 3 γεωδεστάτων Α. 3 ἓν τῷ σπ. B. ? τὸ B, τῶν P. 0 i φύσει B, τῆς φύσεως ^! λεπτοµερέστερα B. . B. 35 περιφέροντες B, yp. αἰσθητήρια Ρ. 36 αὐτοῖς B. ἄλλην oin. B. C. 3 τοῦ ἀνθρώπου B. αἰσθ. B. δὲ τῶν Φυχρ. B. CP. "'' παχυµερέστερα. B. xat ou B, "V τεταγμένον B x ἀέρος μὲν γάρ ἔστι παχυµερέστερος!', ὕδατος «δὲ λεπτομµερέστερος *, τούτου χάριν dj ὄσφρησις πἐμ- πτον ἐδόθη ἡμῖν ** αἰσθητήριον. Ὅτι δὲ fj τῶν ἀτμῶν καὶ ὁδμῶν φύσις παχυτέρα ἑστὶ τοῦ ἀέρος δῆλον Ex τῶν χόρυζαν f) χατάῤῥουν ἑχόντων 3’ ἕλχοντες γὰρ τὸν ἀέρα τῶν ἀτμῶν οὐχ ἀντιλαμθάνονται διὰ τὴν ἔμφραξιν, ἀλλὰ διαρχοῦσιν ἐπὶ πολὺ ἀναίσθητον τὴν αἴσθηῃσιν φέροντες "5. "Eat: δὲ ἡ αἴσθησις οὐχ ἁἀλλοίωσις, ἀλλὰ διάγνωσις ἆλ- λοιώσεως ἀλλοιοῦται μὲν γὰρ τὰ αἰσθητήρια, δια- χρίνει δὲ τὴν ἀλλοίωσιν ἡ αἴσθησις. Ἔστι δὲ αἰσθητήρια μὲν πέντε: αἴσθησις δὲ µία ἡ D ψυχιχὴ, ἡ γνωρίζουσα διὰ τῶν αἰσθητηρίων τὰ tv αὐτῇ 5 γενόµενα πάθη. "Οταν γὰρ λευχὸν ἴδωμεν ἐγγινεταί τι πάθος τῇ φυχῇ ἐκ τῆς λήψεως *" αὐτοῦ διὰ τῆς αἰσθήσεως. ᾿Οµοίως καὶ ἐπὶ τῶν λοιπῶν αἰσθητηρίων. "Αλλο δέ ἐστιν αἴσθησις, xat ἄλλο ai- σθητήριον' χαὶ ἄλλο αἰσθητὸν, xal ἄλλο αἰσθι- τιχόν M, Αἴσθησις μὲν οὖν ἐστιν d; ἐνεργοῦσα ψυχιχὴ δύ- ναµις, διὸ χαὶ οὕτως αὐτὴν ὁρίζονται’ Ἠνεῦμα νοερὸν ἀπὸ τοῦ ἡγεμονικοῦ ἐπὶ τὰ ὄργανα τεταµένον Ὁ 1) 33 xai 35 διπλ. ἐποίησεν ὁ θεὸς Ey. τὰς ἡμῖν om. B, ἐδόθη ἔνδοθεν Ῥ. ** χορ. ἑχόντων ἢ PB. 5 καταλήνεως P. *^ καὶ ἄλλο αἱσθητ'ικὸν 4115 DE NATURA HOMINIS. 1146 οὕτως ' δύναμις ψυχῆς ἀντιληπτικὴ τῶν αἰσθητῶν. A instrumentalia porrigitur ; sive hoc pacto : sen- Ὁ δὲ Πλάτων τὴν αἴσθησιν δυνάμεως xai ὀργάνου χοινωνίαν πρὸς τὰ ἑχτὸς ὀρίζεται' τουτέστι φυχῆς xai σώματος ᾽ ἡ Υὰρ δύναμις φυχῆς, τὸ δὲ ὄργανον σώματος * ἄμφω δὲ διὰ φαντασίας ἀντιληπτικὰ τῶν ἔξωθεν. Αἱσθητήριον δέ ἐστιν ὄργανον τῆς ἀντιλήφεως τῶν αἱσθητῶν, f| τὸ αἴσθησιν τινὰ ἐμπεπιστευμένον ὄργανυν 9. αἰσθητὸν δὲ τὸ αἰσθήσει ὑποπίπτον αἰσθητιχὸν δὲ, αὑτὸ τὸ αἰσθανόμενον ζῶον. Αἴσθησις μὲν οὖν, olov ὅρασις, ὄσφρησις, &xotj, γεῦσις, xal &gfj. Αἰσθητήριον δὲ, τοι ὁ ὀφθαλμὸς, fj ** ῥίς, ἡ γλῶσσα καὶ τὰ χείλη 53, ἃ xot ὄργανα αἰσθητικὰ προσαχορεύεται. Αἰσθητὸν δὲ 53 ὁ λίθος, «b ξύλον, χαὶ πάντα τὰ αἰσθῆσει 3’ ὑποπίπτοντα * αἱσθητιχὸν δὲ ὁ Στέφανος, ὁ Πέτρος 53, 6 Μελέτιος, καὶ πάντα ὅσα ἄλλα αἱσθάνεται Qoa * "Erro γὰρ, qnoi, βοῦς τὸν κτησάµεγον 3. xal ὄγος τὴν φάτνην τοῦ xv- ρίου αὐτοῦ. El δὲ κατὰ τὴν αἴσθησιν τὰ ἄλογα τοῖς λογιχοῖς ἀνθρώποις χοινωνεῖ, χαλῶς τινες τῶν ἆνατο- μιχῶς ἱστορησάντων μηδὲ χατὰ τὴν τοῦ σώματος πολὺ διαφέρειν ἔνια τῶν ζώων σύνταξιν καὶ ἁρμονίαν τῶν ὁστῶν, χαὶ τὴν τῶν ἑγχάτων σύνθεσιν ἔγραφαν' xai μᾶλλον τῶν ἄλλων ζώων τὸν Uv* ὅτι xal Ex τῶν αὐτῶν στοιχείων τὰ τούτων σώματα συνεστάθη, EE ὧν xal τὰ τῶν ἀνθρώπων * τὰ γὰρ ὁμοιομερῇ οὐδὲν διαφέρει τῶν ἀμφοτέρων παρὰ μικρόν εἰ xai τὰ τῆς διοργαγώσεως ἑνήλλαχται, xal τὰ τῆς γεύσεως. C 'O vàp*' θεὸς ἔθετο τὰ µέλη ἓν ἕχαστον αὐτῶν ἓν τῷ σώµατι χαθὼς Ἠθέλησε. sus est anima vis, qua sensata deprehendit. Plato vero sensum ipsum, facultatis et instrumen- ti, hoc est anima et corporis, ad ea qua extra suut communicationem esse statuit * nam vis, animz, instrumentum vero corporis habetur : utrumque enim per imaginationem ea quz exteriora sunt dc- prehendere potest. Sensorium namque instrumentum est, quod sensata deprehendere potest; vel instrumentum aliquod, quod sensus quidam esse creditur. Sen- satum autem est, quod sub sensum cadit. At Sensibile, animal ipsum quod sensatum percipit. Sensus igitur est, ut verbi gratia visus, olfa- ctus, auditus, gustus et tactus, Sensorium vero, ut oculus, nasus, lingua, et quz reliqua, qua sensoria instrumenta nuncupantur. At sensatum , ut, lapis, lignum, cunctaque quz cadere sub sensum queunt. Sensibile autem, ut Petrus, Stephanus, Meletius, et reliquum omne animalium sensibilium genus : agnovit enim (ut Scriptura loquitur) bos possesso- rem suum, et asinus prasepe domini sui *. Si vero rationis expertia hominibus ipsa praeditis per sen- sum ipsum communicant, recte quidem nounulli qui dissectionum hiatorias perscripserunt, nec in corporis fabrica, neque in ossium structura, visce- rumque compositione inesse quibusdam cum homi- ne plurimum discriminis litterarum mandarunt monumentis, quod magis in his qua paulo ante memoravimus animalibus patet; quandoquidem iisdem ex elementis eorum corpora, quibus et lo- minum composita sunt; parum admodum in simi- laribus inter utrumque genus discriminis habetur, etsi instrumentorum compositione invicem gustu- que discrepent. Siquidem Deus, ad proprie voluntatis arbitrium, pulcherrimo ordine in eorum quo- libet corpore 47 membra disposuit. Τὸ σῶμα δὲ τοῦ ἀνθρώπου οὐχ ἔστιν ἓν µέλος, ἀλλὰ πολλά. "Ott καὶ εἰς χεφαλὴν διαιρεῖται, xal εἰς στέρνον xal ἐπιγάστριον xal ὑπογάστριον, xal ῥάχιν καὶ ὀσφὺν, xal χεῖρας xal πόδας. Καὶ fj μὲν χεφαλὴ περιέχει ἐγχέφαλον, ὀφθαλμοὺς, ῥῖνα, ὥτα, στόµα χαὶ τὰ ἔσω τοῦ στόματος ' γλῶτταν 35 λέγω, καὶ ὁδόντας, xai φάρυγγα, xai τὰ χατὰ µέρος. Τὸ δὲ στέρνον, πνεύμονα xal χαρδίαν. 'O τράχηλος, χαταχλεῖδα. Ai mÀeupal, τὸν ὑπεζωχότα» 1) jy, σπονδύλους καὶ μνελόν 5. "H 65 ὀσφὺς, νεφροὺς xal τὰ οὐρηδόγα " ἀγγεῖα. Τὸ δὲ ἐπιγάστριον, στόµα- yov, "rap, σπλῆνα, xoi την ἄνω Ὑαστέρα. Τὸ δὲ ὑπογάστριον, ἔντερα, πιμελὴν, περιττώματα , xal τὰ χατὰ τὴν ἠδην. Al χεῖρες, βραχίονας, ὤμους, πῄχεις, χαρποὺς, δακτύλους. Οἱ πόδες, μηροὺς, γόνατα, σφυρὰ, δακτύλους. Hominis autem corpus non unum membrum, sed plura babetur. Et quoniam in caput, et pectus, et superiorem ac inferiorem ventrem, spinamque, et lumbos, ac manus pedesque dividitur. Caput quidem cerebrum, oculos, nasum, aures, oris hiatum, et quz in ore intus consistunt, ut lingua, dentes, fauces gulturis, et qua particulatim no- minantur continet. In pectore vero pulmonis εἰ cordis locus. Collum claviculam continet. Sed et costx:, membranam qu: ipsas tegit; spina vero, vertebras ac medullam. At lumbi, renes, et hu- midi excremenü, seu urine receptacula. Superior vero venter in stomachum, jecur, lienem, et su- periorem alvi partem dividitur. |nferior vero venter, in intestina, pinguedinem, excrementa, εἰ qua ad pubes posita sunt. Manus, in brachium, humerus , cubitos, palmam, digitos. Pedes vero, in femur, genua, crura, malleolos, talos, ac digi- tos dividuntur. Taura δὲ πάντα xal ἄλλα πλείονα, xaX µέλη λέ- γουται xa µέρη, καὶ µόρια, καὶ τόποι κατ) αὐτό τε ! [sa. 1, 3. $9 hzc om. B. "à on. B P. Π. ὁ Στἐφ. BP. "* κτισάµενον B. καθ) ἑαωτά v: καὶ συνημμένα P. 53 καὶ τὰ λοιπἁὰ B P. 9? ὃτι γὰρ Α. ὃ γλὠσσαν B Hac autem omnia, et alia pleraque, tum mem- bra , tum partes particulzque ac loca separa- 5» αἱσθητὸν δὲ οἷον Ρ. 5 τῇ αἱσθ. BP. 5 ὁ ϕ 5 μυελούς, B. ** οὐροδόχα B € P, 41147 tim οἱ conjunctim nuncupantur. majora plenioraque describendo , membra ; mi- nora vero, partes appellare solemus. Sed eadem pars, membri, partisque nomen subire solet. Exempli causa , caput, membrum corporis, sed - et parlem dicimus. AL capitis pars, occiput, membrum vero ejus oculus est. Preterea, cor- poris membrum manus, ejus vero pars digitus habetur; ilem et in aliis dixeris. Enimvero, pars, qux Grace µέρος a verbo µεμερεῖσθα:, quod partiri diceres , aliudque ab alio discrepat. Et quidem µέλη, qua membra appellantur, inde scilicet, ut reor, denominationem sumpserunt, quod: corpus nostrum harmonica quadam compositione consti- tuant, à. moduldminibus citharz vel fistulxe aliorumque musicorum instrumentorum MELETII MONACHI Verumtamen , A xa) συνωνύµως πλὴν κατὰ μείζονα μὲν xal ὁλοσχε- 1148 ραεστέραν περιγραφὴν τὰ µέλη Aap6ávopsv* xac? δὲ ἐλάττονα τὰ µέρη. Δύναται δὲ καὶ µέρος τὸ αὖτὸ λέγεσθαι χαὶ µέλος ' οἷον, µέλος τοῦ σώματος d) χε- φαλὴ, ἀλλὰ καὶ µέρος * µέρος * δὲ τῆς κεφαλή; τὸ ἱνίον καὶ µέρος αὐτῆς ὁ ὀφθαλμός ' xal μέλος τοῦ σώματος ἡ χεὶρ, µέρος δὲ τῆς χεῖρος ὁ δάκτυλος” οὕτως οὖν xat ἐπὶ τῶν ἄλλων. Εἴρητα: δὲ µέρη μὲν ἀπὸ τοῦ µεμερίσθαι **, καὶ ἄλλο ἄλλου διαφέἑρειν. MéAm δὲ ὅτι μετὰ ἁρμονίας δοχεῖ συνεστάναι τὸ σῶμα ἡμῶν ἐκ μεταρορᾶς τῶν χατὰ "ἣν μουσιχὴν μελῶν, κιθάρας τυχὸν f) αὐλοῦ. και αὐτὰ γὰρ μετὰ ἁρμονίας συνίστατα:"'. Τὰ δὲ µόρια, οἷον ** δρ.ά τινα ὄντα, ὡς διωρισµένα 05, 1| τὰ µέρους µέρῃ. translatione sumpta; nam et ipsa concordi quadam compositione /4& constare certum cst. Particule vero, que Grece μόρια muhcupantür, οἷα 6pi& τινα ὄντα, quasi termini quidam divisi, sive partium partes sint. Quodlibet igitur membrum ex carne, cutc, D ossibus , membranis , nervis , musculis, venis- que ac arteriis constitutum est, quz 4 congruo (uti dictum es!) alimento aluntur. Corpus namque wostrum tribus dimensionibus , longitudine , l.titudine, ae profunditate constat. Quod au- t^m continet ipsum copulatque, superficies dicitur, quam G zci ἐπιφάνειαν, a verbo ἐπιφαί- νεσθαι, quod superie apparere diceres, nuncu- pant. Et hiec quidem breviter dicta satis habeantur ; singillatim deinceps referamus. Aam (temperamenti aclionisque atque usus sit, Cap. I. — De capite. Quoniam vero membrorum quz in nobis sunt, ca- put primum est, utpote quod sensoriorum officina, nec no suprema eminentissimaque ac nobilissi- ma, et maxime principalis corporis portio habetur, ia qua principalis anim: pars regimen obtinet. Ex hoc enim principium sumere, ejusque vim explicare, vel prudentiam potius sapientiamque Creatoris et Dei nostri considerare, atque lisc dicere necesse est : Magnus est Dominus noster , et. magna est po- tentia. ejus, el prudenti& ejus non est numerus. ΑΡΟ jam, et quz admirabilis Dasilius asseverat, oratione complectamur. llle namque inquit : « Cum Deus eminentissimze corporis parti caput apposuis- set, in ipso quamplurima praeclara sensoria collo- cari oportuit. Ibi enim visus, auditus, gustus, et olfaetus propius invicem consistunt, ac cum brevi Ἕκαστον οὖν τῶν μελῶν Ex σαρχὸς χαὶ δέρµατος, ὁστῶν xal ὑμένων, νεύρων xal μνῶν, φλεξῶν xat ἀρτηριῶν συνίστανται * *, Τρεφόμενα τῇ χαταλλή- λων 16 τροφῇ, ὡς fn εἴρηται. Ἔχει δὲ τὸ σῶμα ἡμῶν διαστάσεις τρεῖς' μῆχος, βάθος, πλάτος. Τὸ δὲ συνέχον χαὶ συνάπτον 57 αὑτὸ, ἐπιφάνεια λέγεται, παρὰ τὸ ἐπιφαίνεσθαι. Καὶ ταῦτα μὲν ὡς Ev συνόψγει εἰρήσθω” κατὰ µέρος δὲ περὶ ἑχάστου λεχθήσεται µορίου, καὶ χράσις, καὶ ἑνέργεια, xat χρεία. reliquum igitur est, uti de qualibet parte, cujus- Κεφ. A'. — Περὶ τῆς xegaAnc xal to ταύτης ὁὀστῶν καὶ ῥαφῶγ' καὶ περὶ ἐγχεφά.]ου. — "Ems δὲ πρώτη τῶν ἐν ἡμῖν μελῶν d χεφαλὴ C ἐστὶν, ὡς τῶν αἰσθήσεων ἑργαστήριον 58, xal τὸ ὑψηλότατον καὶ ὑπερεξέχον 3 µέρος τοῦ σώματος, καὶ τὸ τιµιώτατόν τε xal κυριώτατον ἓν f] τὸ ἠγε- μονιχὸν τῆς Ψψυχῆς βασιλεύει’ ἀναγχαῖον χατ᾽ αὖ- τῆς 19 ἄρξασθαι, καὶ τὴν δύναμιν, μᾶλλον δὲ σύνεσιν xa σοφίαν τοῦ Δημιουργοὺ καὶ θεοῦ ἡμῶν χατασχέ- όασθαι, xal εἰπεῖν ?!* Μέγας ὁ Κύριος ἡμῶν, καὶ µε- }ά.1η ἡ ἰσᾳὺς αὐτοῦ, καὶ τῆς συνέσεως αὐτοῦ οὐκ ἀριθμός. Αρκὴν δὲ τὸν τοῦ θαυµασίου πατρὸς ἡμῶν Βασι- λείου ποιησώμεθα λόγον. Φησὶ γὰρ ἐχεῖνος 15. « Tiv χεαλῆν ἐπὶ τὸν ὑφηλότατον θεὶς τοῦ σώματος τό- πον 15 £y αὑτῇ τὰς πλείστων ἀξίας τῶν αἰἱσθήσεων καθιδρύσατο. Ἐχεῖ ὄψις, xat &xoh, καὶ γεῦσις, xal ὄσφρησις ' πᾶσαι Ey yog ἀλλήλων χατῳχισµέναι * xal loci intercapedine contineantur, nullum ex ipsis D οὕτω περὶ βραχὺ χωρίον στενοχωρούµεναι, οὐδὲν actioni alterius proxime exsistentis impedimento adest. » Nam caput, quod Grece xegaA dicitur, πα- pk τὸ «χάμρφεσθαι, ὅ ἐστι ξηραΐνεσθαι, quod. sic- citate A9 predium. diceres, appellatum est , cum siccum osseumque habeatur. A quibusdam λοσφὴ nuncupatur, διὰ τὸ καλύπτειν τὸν ἐγχέφαλον, n. δε Α, " P in duob. lin. seq., ἡνίον A B C. ου διορ ισµένα B. €"* συνίσταται B P. tor. B. ον ῥπερέι ον Β 6 Ρ. 79 ἐχ Ην BCP. gunt À B nullam. Τὸ τόπων B 6. "* τὴν ἑνέ ** καταλλήλῳ ρἵειαν τοῦ Υ. D. ἑχάστη παρεμποδίζει τῇ ἑνεργείᾳ τῆς γείτονος "*. » Εἴρηται δὲ χεφα.ἡ παρὰ τὸ κάρφεσθαι, ó ἔστι ξηραίνεσθαι’ ξηρὰ Ὑὰρ χαὶ ὁστώδης ἐστί. Τινὲς δὲ χε.υο]ν 15 αὐτὴν λέγουσι, διὰ τὸ σχέγειν xal χα- λύπτειν τὸν ἐγχέφαλον. Οἱ δὲ ἀπὸ τῆς χυφότητος * τὸ γὰρ περιαγὲς 75 xal περιφερὲς κῦφον λέγεται. Οἱ δὲ ** συνίστανται D Ρ. ** οἷον 67 συνάπτων B. ** τῶν αἱσθ. ὃν . 7 lic. ο P, primi cap. divisionem po- 13 x2)uaghy P. ^ περιερχὲς Α, bac om. C, e "S Yd AM B. 71 πεῖν A. 1149 DE NATURA 1IOMIN!S. 4150 κάφαν λέγουσιν, oiov xipa, ἀπὸ τοῦ τετριχῶσθαι ' A quod cerebrum velat occultatque, Alii ipsum ἀπὰ xépa"! γὰρ 1j OplS- 7| κράτα ἀπὸ τοῦ κράτος, ὡς "* τῆς χυφότητος, xógov, quod gibbum diceres , appel- ἐνταῦθα τοῦ ἡγεμονικοῦ vuygyávovtoz* 3| xpdvior — lant; nam quod circularis ambientisque flgurz παρὰ τὸ xoalvecy xai βασιλεύειν τοῦ ἄλλου σώματος — est χύφον, lioc est gibbosum, denominatur. Sunt qui ἢ διὰ τὸ χρέµασθαι 5 ἐχεῖ τὸν ἐγχέφαλον. χάραν otov χεῖραν, ἀπὸ τοῦ τριχόσθαι, quod capillis integi diceres, nominant; nam χέρας ipsi capillaturam dictitant; sive illud χράτα nuncupant, ἀπὸ τοῦ κράτους, hoc est, a potestate ipsa, quod inibi principalis animz portio exsistat; vel xpávtoy παρὰ τὸ xpalvstv, quod regnare scu imperare explicares, quod videlicet ab ipso relique corporis partes regantur ; aut a verbo χρέµεσθαι, quod appensum esse significat, quia in ipso cerebrum appensum Bit. Ἔστι δὲ ὁ ἐ)χέφα.ος λευχὸς, μαλθαχὸς, ὥσπερ ἐξ ἀφροῦ τινος πεπηγὼς 59, ὑγρὸς, xal ψυχρός. Aé- γεται δὲ ἐγχέφαΊος παρὰ τὸ ἐγχεῖσθαι τῇ χεφαλῇ xai τῇ xápa' f] οἷον ἔγχρανος *!, διὰ τὸ ἐγχεῖσθαι ἰδιώτερον τῷ κρανίῳΣ'. Ἔστι δὲ ἄναιμος παντελῶς xa ἄρλεφ; ἤδεται δὲ ταῖς θερμαῖς χαταστάσεσι μᾶλ- λον f| ταῖς φυχραῖς ' ἓν αἷς καὶ διυγραινόµενος τὰς μύξας διὰ τῶν ῥινῶν ἀποχρίνει, Μύξα γἀρ ἐστιν ἁλοκάθαρμα τοῦ ἐγχεράλου 33, ᾧπερ δὲ χουφίσεττι τὸ ἡγεμονιχὸν τῆς ψυχΏς µέρος ᾽ ἐν αὐτῷ γὰρ ἱδρύ- σθαι φασἰ. Ἠύξα δὲ εἴρηται παρὰ τὸ Ex μυχτῆρος 35 ἀποκρίνεσθαι ΄ λέγετα; "6 δὲ ὁ ἐγχέφαλος χα) μυε.λὸς, olov µυχε.λὸς, ἀπὸ τοῦ ἐν μυχῷ εἱλῆσθαι 6 ἐστιν αὐλίζεσθαι ' f| διὰ τὸ λεῖος εἶναι, ἢ ἐν µεμυχότι ὁστέῳ τυγχάνειν οἱ δὲ σχέποντες τοῦτον ὑμένες μήν Ίγες λέγονται, διὰ τὸ µένειν ἐν αὐταῖς τὸν ἐγχέ- φαλον. Euimvero , cerebrum molle est, quasi cx» spuma concretum quadam, humidumque ac frigi- dum. Cerebrum autem quod ab illis ἐγχέφαλος, quia in capite quod ab ipsis χεφαλὴ dicitur con- sistat, nomen adeptum est, 7j oTov ἔγχρανος, quod ! in tabula sit, qu: χράνιον dicilur ; nam ejus pc- .culiare officium in calva consistere est. Et quidem, sanguine venisque caret, magis autem ipsum ca- lilis temporibus quam [frigidis oblectatur, cum im frigidis humore repleri soleat, ob quod muccsos humores naris promuscide excernit. Nam mucus cerebri purgamentum est, quo principalis anime pars qua in cerebro consistere dicitur, levamen sentit. Mucus, qui Grace μύξα, ἀπὸ τοῦ μυχτῆρος ῥεῖν, quod videlicel ex naribus ipsis effluat nuncu- patur. Sed et πιο ασ] nomen cerebrum obtinet, quod μυελὸς dicitur, oTov μυχολὸς, quasi quoJ in intimis ca- pitis moretur contineaturque, vel quod leve lubricumque sit, quod illi λεῖον dicunt ;sive quod in fati- scente osse consistat, quod ipsi μεμυχὸν appellant. Membrana autem quz ipsum tegunt μήνυγχες dicun- tir παρὰ τὸ µένειν, quod manere dixeris, quia in ipsis cerebrum positum maneat. "Eyst δὲ d χεφαλ] σγήµατα δύο’ τότε κατὰ qQU- C — Duabus siquidem figuris caput cernitur, altera σιν, καὶ τὸ φοξόν' καὶ τὸ μὲν χατὰ φύσιν x popfxst μάλιστα σφαίρᾳ προσέοιχεν 9. Ἡροπετέστερον δὲ ὑπάρχει εἴς τε τὸ πρόσω 35 καὶ τοὐπίσω, τρεῖς ἔχει τὰς πάσας bv αὑτῷ *" ῥαφάς ' τὴν στεφανιαίαν * «ἣν ἑαμόδοειδη *** xaX τὴν κατὰ µῆκος' αὐτὸ δὲ τὸ τῶν τριῶν ῥαφῶν σχῆμα τῷ K ὡμοίωται ?! γράµ- patto τὸ δὲ φοξὸν, τῆς μὲν ὄπισθεν ἀπολλυμένης ἑξοχῆς, xal fj λαμόδοειδῆς ** ῥαφὴῇ συναπόλλυται" τῆς δὲ ἔμπροσθεν, ἡ στεφανιαία διασώζεται ὥστε τὸ τῶν σωνοµένων ῥαφῶν σχΏμα τῷ cab γράμματι παραπλήσιον εἶναι" χαὶ ταῦτα μὲν ἐπὶ τῶν ἀῤῥένων, Τὸ δὲ θῆλυ, μίαν ἔχει χαὶ µόνην ῥαφἣν χυχλοτερῶς περιαγοµένην, xal περιγράφουσαν τὸ xpavíov* ix τούτου γὰρ τοῦ σηµείου ἐν τοῖς τάφοις τὰ τῶν ἀν- δρῶν χαὶ γυναικών διακρίνεται *? χρανία. quie naturz ordine est, allera quam φοξὸν di- cunt. Et alia qux nature procedit ordine inu longum porrecte sphaerae similatur , prominen- tius in oeciput. 90 sinrciputque tendens. Tri- bus illud suturis distinctum visitur, una qu: co- ronalis, allera quae Gracum A figuret, altera quz in longum porrecta est. At omnes lie tres sutur:e figuram quam Graecum K habet exprimunt. ]n acu- minata autem capitis figura quam Graci φοξδὺν nuncupant, cum Ooccipitis eminentia destruitu? , illa αυ Gracum 4A sutura figurat, una perniciem sentit, sincipitis vero sutura incolumis servatur. Itaque, ex suturis quz reliqua fiunt, similis αυ. - dam figura Greco Τ inspicitur ; et his quidem su- I turis maris caput distinguitur. Femina vero, una tantum cireulari sutura przedita est, quze orbiculata figura calvam signat atque complectitur. His ita- que indiciis, ma:ium δὲ Εἴρηται δὲ τισι τῶν Πατέρων, ὅτι αἱ τρεῖς ῥα- qai τῆς χεφαλῆς τοῦ ἄῤόῥενος τὴν τρισυπόστατον δηλοῦσι θεότητα, Πατρὸς , Υἱοῦ, xai &ylou Ἠνεύμα- τος 09' ὧν, ἑνσυμφυῖα xal ταυτοθουλία διεπλάσθη, χαὶ πρὸς τὰ ἄνω βλέπειν κατεσχευάσθη 5. Τὸ δὲ πρὸς " χέρας BC P. 15 ὡς om. Β. "* χρέµεσθαι A. feminarumque calvas in monumentis facile distingueres : Siquidem nonnulli sacre pagine interpretes, tres que in maris capile sunt suturas trium que in divinis sunt personarum , Patris, in- quam, et Filii, et sancti Spiritus, sipnificalio- nem obtinere opinati sunt, qu: cohserentes ea- 55 his caret C. 9 πεπηγὸς B. 9! ἔγγρανος B. 81 τοῦ Ey. ἀποχ. B. 3) ὥσπερ Α, xonglset C. 5 £x τοῦ p... B. ** λέγεται---αὐλίνεσθαι liic om. in P post verba τὸν ἑγχέφαλον reper. sed. ἢ διὰ --- τωγχάνειν omissa sunt. 5 , Aeg 6neibr) C. * Que sequuntur usque ad verba τῆς οὖν κεφαλῆς in textu omissa ωπον Α. λεμθοειδῆς C. ἑαντῷ A. ** λαμόθοειδτ 55 διαχρἰνονται B. 3 αλ. B. ** «b πρόα- 8 προµ. σφαίρᾳ Τρο7. *? λαμθοειδὲς B, *! ὁμοίωται B, ὁμοιοῦται € P. seripta sunt in ora mauu recentissima P. ** ὑφ) Gvévsupg. πρὸς ἓν συνάπτεσθαι’ χαὶ πάλιν ΔΑ. 4151 MELETII ΜΟΝΛΟΙΙ 113* demque sentientes illud procrearunt, et uti supera A ἓν συνάπτεσθα! πάλιν τὰς τρεῖς **, τὴν οὐσιώδη xai vontempletur formaverunt. Quod vero ipsz tres suture in unum denuo coeant, substantialem naturalemque ac unius potentiz unitatem sub una potesxate reprzesentant. Át illam quz in feminz ca- pite una sutura est, quz circularis habetur, impe- rium quod comprehendit continetque universa sz- cula, ac potestatis totius orbis unitatem, et vim di- vine potentie omni line carentem reprzsentare ac figurare sanxerunt. Et. quemadmodum quz ad intellectualem hominis figuram attinent, tria in utriusque tum maris, tum feminz corporis constitutione, ita et de sensuali ejus natura dixeris. Etenim anterior capitis pars frons dicitur, ab ipsis µέτωπον οἷον ὑπέρωπον, quasi oculis imminentem quatxtv ἑνότητα, χαὶ τὸ ἓν κράτος ἐξειχονίζει τῆς μιᾶς χωριότητος. Ἡ δὲ ἐπὶ τῆς χεφαλῆς τοῦ θῄλεος µία ῥαφῇ χυχλικὴ, την περιεχτιχὴν xal συνεκτιχἠν τοῦ παντὸς χυχλοτεροῦς xócpou μοναδιχἣν δεσπο- τείαν' xal τῆς μιᾶς xal θεοπρεποῦς δυνάµεως ἄπει ρίαν συμεολικῶς παβεμφαίνει χαὶ παραδείχνυσι. Καὶ καθάπερ ἐπὶ τῆς νοητῆς φύσεως τοῦ ἀνθρώπου τρία καθ) ἑχατέραν εὕρηνται διοργάνωσιν, τοῦ ἅῤ- ῥενος λέγω xa τῆς Ἱ θ{λεος' νοῦς, λόγος, xdi πνεῦμα' οὕτως xal ἐπὶ τῆς αἱσθητῆς αὐτοῦ φύσεω»;, mens, verbum, et spiritus reperta sunt, Της οὖν χεφαλῆς τὸ μὲν ἔμπροσθεν αὐτῖς µέτωπον λέγεται’ οἷον ὑπέρωπον, τὸ ὑπεράνω τῶν ὡπῶν, Ἱραγίοπι dicas : oculos enim ipsi ὅπα nuncupant. Pars p Ίγουν τῶν ὀφθαλμῶν 35. τὸ δὲ μιχρὸν ἀνωτέρω, vero qux paulo ab ipsa fronte sursum tendit, sinciput * dicitur, quam Grzci βρέγµα appellant. Quod autem in loco illo cerebrum satis admodum humidum molleque sit supra ostendimus. At medium capitis ' vertex nuncupatur, quidquid ab ipsis χορυφὴ, ὅτι τοῦ ' xápa ἑστὶν ὁροφὴ, quod capitis fastigium esse] in- terpretareris. Quz vero capitis posterior pars est oc- ciput appellatur, qux ab ips's tvtov, quod descen- fpéyua?*: ὅτι δίνγρος xal ἁπαλός ἐστιν ὁ xac ἐχεῖνο τὸ µέρος ἕως πολύ *. Τὸ δὲ μέσον χορυφὴ, ὃτ τοῦ χάρα ἑστὶν ὁροφή. Τὸ δὲ ὄπισθεν ἐν (ον 3, ἀπὸ τοῦ iv τῇ χαταδάσει τῆς χορυφῆς * χάτω ἰέναι' ἢ ἀπὸ τοῦ ἐντεῦθεν ἄρχεσθαι τὰς ἵνας, ἤγουν τὰ νεῦρα" αἱ δὲ ἵνες τοῦ εἴναί τε xal συνεστάναι παρξχουσι τῷ σώματι " ἐπειδήτερ ἴενται διὰ τοῦ σώματος τοιοῦτον δέ ἐστι χαὶ τό" sum diceres, quia a vertice deorsum tendat. Sive quod nervi inde oriantur, quos illi ἵνας dictitant. Nervi "vero inde ἵνες dicti sunt, ὅτι τὸ εἶναι, xal συνεστάναι τῷ σώματι παρέχουσι, quod esse et con- glitutionem corpori. tribuant, quoniam est, qui ait : Non carnem retinent nervi, non amplius ossa. Qua autem ad membranas partes utrinque sunt tempora appellantur, qua ab illis χρόταφοι, ὅτι κρούουσι τὴν ἀφὴν παλλόμενοι, quod tactu exsilientes quatiunt, vel quod ex pari pulsum utrinque edant, quod illi συγγχεχροτίσθαι dicunt ; ipsum corpus ambiunt : de his et apud. Hlomerum legere C Ob γὰρ ἔτι σάρχες τε xal ὁστέα ἵνας ἔχουσι. Τὰ δὲ πρὸς μήνιγγας ἔνθεν χαχεῖθεν αρόταροι λέγονται, ὅτι χρούουσι τὴν ἀφὴν βαλλόμενοι ", olov χρούταφοι: ἢ ὅτι τῆς χόρσεως ἅπτονται: χόρσις ἃ ἡ χεφαλὴ, παρὰ τὸ χορυφοῦσθαι d ἀπὸ τοῦ χείρι- σθαι, ἐξ οὗ xai κορσωτὴρ, 6 τὰς τρίχας ἁποχείρων. sive quod capiti applicantur, quod illi χόρσιν dicunt, vel a χεῖρεσθαι, quod tondere expliéares, unde κορσωτὴρ a tondendis crinibus tonsor nuncupatur. Totum autem os quod caput auibit, invicem pecti- uatim coeuntibus suturis modo quo prius diximus divisum est; per quas duplicato ossium ordine, ea qua ad cerebrum attinent, et cum illis cerbelluin, quod et calva nuncupatur, distinguuntur, quam 80” lum hominem prater omnia animalia habere dicti- Τὸ δὲ περὶ τὴν χεφαλὴν ἅπαν ὁστοὺν διπρηµένον ἐστὶν ὑπὸ ἑμθολίμων ῥαφῶν καθ) ὃν εἴρηται τρόπον’ δι ὧν τὰ περὶ τὸν ἐγχέφαλον διαχωρίζονται διπλο- σύνθετα ὁστᾶ, καὶ ἡ παρεγχεφαλὶς *, ἣν χαὶ παρα- xpavióa' χαλοῦσιν' ἣν µόνην ἔχειν τὸν ἄνθρωπον λέχουσιν ὑπὲρ πάντα τὰ ζῶα ὡς εἶναι ἓξ ὁστᾶ τῆς tant. Itaque caput, cuneale excepto quod sphenoides D χεφαλῆς χωρὶς τοῦ σφηνοειδοῦς' πρόσω μὲν τὸ µέτ- illi nuncupant, sex ossibus constat ; anterior quod : sinciput, posterior quod occiput dicitur. Quz autem . ad utramque aurem adhihentur, lapidosa ossa ap- pellantur. In eminentiori vero capitis parte, duo sincipitia sunt, quorum utrumque, una in longum porrecta, sutura communi fiserviente officio utitur. - Ex his namque ossibus, quae sex numero asserui- mus, ea qua ad sinciput posita sunt, molliora cic- : teris imbecillioraque habentur. At illud quod ad occiput locatur os, densius validiusque ; frontis vero, medisx inter utrumque qualitatis habetur. Enimvero im τὰ τρία B. *' τοῦ Β. μας τῆς χορυφῆς B P. τοῖς σώμασι παρέχ C. * παραγκεφ. xai ἣν Α. ! rapsxpavióa C P, 3 μέντοι B. !* ἐστι ἐγχεφάλῳ P. ΦΣὑπερ. τοὺς (Tas ἔχον. 50 βέγμα. A. * πολλοῦ C. δ λαθόμενοι B, παλλόμενοι É kr κεφαλὴν παλλόµενει 8 ἑκατέρωθεν. B, ἑκάτερον C ωπον, ὄπισθεν δὲ τὸ ἱνίον. ἑτέρωθεν δὲ τῶν ὥτων τὰ δύο Ji008i01] λεγόμενα. El; δὲ τὸ ὑγηλότερον µέρος τὰ δύο βρέγµατα, ἅπερ ἔχουσι xotvhv ῥαφὴν τὴν xatà μῆχος εὐθεῖαν. Τούτων δὲ τῶν EE ὁστῶν, τὰ μὲν τοῦ βρέγµατος χαυνότατά τε) xal ἀσθενέστατά sio. Πυχνότατον δὲ καὶ ἱσχυρότατον τὸ κατ ἱνίον 5 μέσον δὲ ἀμφοῖν, τὸ χατὰ µέτωπον ' τῶν δὲ «ἐιθοειδων ὁστῶν τὸ μέν τι *' µέρος λιθοειδές ἔσσι, τὸ δὲ ὁστὸ- δες µανόν. Ἡ δὲ παρεγκεφα.ὶς ὁμοφυῆς ἔστι !* xal ὁμόχροια ' ἄλλη δὲ ῥαφὴ fj ἑπάνω του βρέγµατο; διερχοµένη, xal πρὸς τὰ πεταλώδη ὁστᾶ τῶν χατὰ 1 Ἱνίον B C, ἡνίον A. 35 τῇ 5 ἐστι 49 ἱνίον D. 4155 DE NATURA HOMINIS. 1154 τὰ ὥτα χειµένων ἀποτελευτῶσα, xal πρὸς τὴν xopu- A ossium quz lapidosa diximus pars quidem saxca φὴν ἐπισχιζομένη, σταυροειδῶς ἐχεῖσε διατυποῦται’ αἱ δὲ τοιαῦται ῥαφαὶ τὰς χάτωθεν ἀνερχομένας ἐκ στομάχου καὶ γαστρὸς ἐξατμίζουσιν ἀναθυμιάσεις !3. sinciput procedit, et ad ossa quzxe folioruin similitudinem pra se ferunt, desinit, cum in vertice findatur, inibi crucis effigiem figurat : qua a stomacho Περιείληπται δὲ ὁ ἐγχέφαλος ὑπὸ δύο ὑμένων ' ὁ μὲν γὰρ ὑπέστρωται αὐτῷ !*, ὁ δὲ ἐπίχειται' ὃ xal δικτνῶδες zAérua παρὰ τῶν ἰἱατρῶν λέγεται. Περιπλέχεται οὖν τὸ ὁστοῦν ἅπαν ὁ περικράγνιος !* λεγόμενος μὺς * τούτους δὲ τοὺς μῦας xal μήνιγ- Ίας χολοῦσι, Καὶ ὅρα (bs σοφίαν Δημιουργοῦ, διατί !* μὴ διὰ μιᾶς͵ μήνιγγος τὸν ἐγχέφαλον περιεφύλαξεν, ἁλλὰ διὰ δύο’ xal τούτων ἐνηλλαγμένων ἐχουσῶν !? τὴν οἰχείαν διάθεσιν. Ἡ μὲν γάρ ἐστι παχεῖα, ἡ δὲ λεπτή. El γὰρ μὴ οὕτως αὐτὸν kv ταύταις ἑνείλησέ 39 τε xal περιέσφιγξε, xaX οἷον διεσπαργάνωσεν, ἔμελλεν ἀνιᾶσθαι ὑπὸ τῆς τοῦ ὁστοῦ προσφαύσεως, τραχυ- τέρου *! ὄντος καὶ σχληροτέρου. Διὰ τοῦτο μεταξὺ 33”! τοῦ ὁστοῦ χαὶ τοῦ ἐγχεφάλου τὴν λεπτὴν ἔθηχε µἠ- νιγγα. Αλλά αὑτὴ ἡ μήνιγξ τῆς μὲν τοῦ ἔγχε- φάλου οὐσίας * ὀλίγον ἐσιὶ σκληροτέρα, τοῦ δὲ ὁστοῦ ὑπάρχει µαλαχωτέρα" ἔμελλεν οὖν xal αὐτὴ υπἀσχουσά τι ὑπὸ τῶν ἔξωθεν, ἄγειν τὸν ἑἐγχέφαλον εἷς συµπάθειαν est, pars vero ad osseam qualitatem laxiorem vergit. At cerbellum eumdem ortum quem et cerebrum, ac colurem habet. Alia autem sutura quz supra 59 quaque ad aures sita aunt per has namque suturas, exhalationibus sursum alvoque deferuntur, extra evaporandi pervium iter patet. Cerebrum autem duplici membrana comprehen- ditur, altera quidem ipsi ceu cubile substernilur, altera superne accumbit, quam reticulare textum medici dictitaut. Ossi quidem quod calva nuncupa- tur, musculi quos calvarios dicunt. obducuntur , hos quidem musculos et membranas nominant. Atqui in hoc item Creatoris sapientiam ad- miratione prosequi decet, quanam de causa B cerebrum ipsum tutele unius membrane neu- tiquam, sed duarum crediderit, qua vicissim propria sui dispositione utuntur. Harum enim altera crassa, altera exilis est. Nisi enim a re- rum opifice hoc pacto sub duplici membrana in- volutum comprehensumque, ct ceu fasciis con- strictum cerebrum esset, ab ossium contactu ob eorum duritiem asperitatemque lesum iri illud credibile fuerat. Hujus gratia, inter os ipsumque cerebrum mediam exilem mernbranam eonstituit. Verumenimvero , membrana hzc ipsa cerebri substantia paulo asperior, osse vero ιπο]ἱίος est ; quam si ab his quz extra eveniunt quandoque oblzdi contigerit, ipsum iisdem passionibus obnoxium redderetur. A:& τοῦτο ἐποίησεν ἓν τῷ µέσῳ ἄλλην μήνιγγα C παχυτέραν ᾿ τοῦ μὲν ἐγχεφάλου χατὰ πολὺ ὑπάρχου- σαν σχληροτέραν, τοῦ δὲ ὁστοῦ πάλιν µαλακωτέραν. ἝὭστε τὸν ἐγχέφαλον µεσολαθεῖσθαι ὑπὸ τῆς λεπτῆς xai παχείας μήνιγγος' ὁμιλεῖν δὲ τὴν μὲν λεπτὴν τῷ ἐγχεφάλῳ, τὴν δὲ παχεῖαν τῷ ὁστῷ' ὥστε ἧττον ὑπ᾿ αὐτοῦ πάσχειν. Ἡ δὲ λεπτὴ μήνιγξ περιλαμθάνει «by ἐγχέφαλον οὐ µόνον ὅλον, ἀλλὰ xal τὰ µέσα αὓ- τοῦ. Καὶ ty τῷ παντὶ μεσολαθοῦσα περιχρατεῖ τὴν οὐσίαν αὐτοῦ ' ὥστε μὴ διολισθαίνειν xaX διαῤῥεῖν διὰ τὴν φυσιχὴν ὑγρότητα. Καθάπερ γὰρ ὁρῶμεν ὅτι xai ἐπὶ τῶν ῥοιῶν ὑμένες διαφράττουσι τοὺς χόχ- χους, χαὶ ὅλην αὐτὴν περιλαμθάνουσι * τὴν ῥοιὰν, οὕτως xai ἐπὶ τοῦ ἐγχεφάλου xal τῆς εἰρημένης μῆνιγγος ἔστιν ἰδεῖν. Τοῦτο xal ἐπὶ τοῦ λεγομένου κρανίου ἔστιξ σχοπΏσαι ' ὁστοῦν δέ ἐστι τοῦτο, τὴν τοῦ πολεμιχοῦ χρανίου ἀπομιμούμενον θέσιν τε xal χρείαν. Ὥσπερ γὰρ ἐχεῖνο κυχλοτερές τέ ἐστι, xal τὴν ὅλην ἀσφαλίζεται χεφαλὴν, οὕτως xai τὸ χρανίον - *Xai αὑτὸ χυκλοτερὲς ὃν, «bv ἐγχέφαλον ἀσφαλίζεται. '"Όθεν xal αὐτῆς τῆς προσηγορίας * ἔτυχεν. Πας itaque de causa, aliam crassiorem membra- nam de medio constituit, quie cerebro longe crassior asperiorque, osse vero ipso mollior est. Itaque, ce- rebrum sub utraque, exili videlicet et crassa mem- brana, medium consistit, quarum qua exilis est ce- rebro applicatur, crassior vero ossi occurrit, quo- minus ab ipso cerebrum damna sentiret. Veruin exilis membrana, non modo toti cerebro obvolvi- tur, verum etiam per media ipsius pergit. Et cum media ejus universa complectatur, substantiam illius undique continet, ne pre eo qui in ipso est naturali humore dilabatur ac profluat ; cujus rei mala quz punica nuncupantur esseexemplo possunt. Nam, tum grana que in ipso sunt membranule quedam szpiunt, tum totum malum amplectuntur : 53 sic et in cerebro, ac in ipsa de qua diximus mem- brana cernere est : haec autem similitudo et in calva visitur, qus galex qua in bello utimur si- milis est, et eumdem situm ac colorem habet. Quemadmodum enim galea ipsa circulari formata ambitu toti quod intus est tutela munimentum- que exsistit, ita et calva, cum eamdem formam pra se ferat, cerebrum sub se ab omni labe reddit exemptum. Unde cerebrum quod in capite sit ἐγχέφαλος denominatur. Οὐδὲ τοῦτο οὖν ἐξ ἑνὸς ὁστοῦ χατεσχεύασεν, ἀλλ᾽ Ex διαφόρων ὁστῶν, xal οὗ κεχωρισµένων ἀλλήλων, Non enim calva ipsa singulo osse constat, sed diversis ossibus distinguitur, qua discreta 15 hic Cod. C. orditur secundum caput. περὶ ἐγχεφάλου (sic P) xai Mid: διατί σφαιροειδὴς ἡ : πεφαλη χεφαλαῖον p. !* αὐτοῦ Β. ν δυχτιώδες Β. 3 ταύταις ἑνηλλαγμέναις us 31-3 καὶ μέσου ἤτοι μεταξὺ ? χαὶ αὐτὴ B. * ταύτης ἔτυχα τῆς προση]. B P. .ο ὅπερ χράνιος Α. | Op B. σαις À, ταύτας ἐνηλλαγμένας ἀχούσας B. * οὐσίας του !5 διατί γὰρ B. " ἐνείλισε B. 3 παχυτέρον A. Υχεφ. Β, * περιλαμδάνει Β. 9 ἕνεστι D, ^ 14155 MELETIEI MUNACIIT 4156 ab invicem neutiquam , sed conserla sunt et A ἀλλὰ συνηµµένων, xot otov χεχρηπιδωµένων *. El ἦν ceu fundamento quodam colierent, Si quidem ipsa wno continuato osse constarent ; cum pri- mum ipsam una ex parte jacturam pati conti- gisset , ossis continuatione totam lzsu: iri cre- dibile habetur. Ad Loc, cum totius corporis exhalationes ad caput, quod eminentissima ipsius pars habetur, tendentes, absumi neutiquam con- lgisset : his interpellatis, caput ipsum pluribus excremcnlis quibus immune est premeretur, va- poribus cerebro si ossa continuarentur negotium " facessentibus. lec propter, suturas in ipso, ut prius dictum est, rerum Opifex constituit, quo ab eo qua supervacua sunt abigerentur, caputque ipsum una cum cerebro ab omni fieret. Qui igitur exiguo capite praediti sunt, flagitiosi D cerebri indicium ostendunt. Etenim breve caput habentes, pre cjus brevitate, privantur facultate perficiendi θα quie magnum caput habentes per- ficiunt. Cum itaque universe corporis nostri ac- tiones cerebri officio perficiantur (ipsum enim est. ut inodo exposui, quod sensuum actiones dirigit), ab ipso omnibus corporis partibus motus suppe- dlitatur. Quippe qui, si extremum in pede digitum moveri acciderit, illum sane 3 cerebro motum esse certum est. Cerebrum enim ipsum hoc, animali calore medio, operatur. Nam, cum sibi ad ix perficienda ipso plurimo opus sit, cum exi- gwum caput esl, parvum instrumentum plurimi spiritus capax esse geutiquam potest. BA Itaque, γὰρ 3 ἐξ ἑνὺς ὁστοῦ, ποῦτον μὲν συνέδαινε τοῦ ἑνὸς αὐτοῦ µέρους πάσχοντος, εἰς ὅλην τὴν χεφαλὴν δια- δοθῆναι τὴν βλάδην, δ.ὰ τὴν συνέχειαν τοῦ ὁστοῦ *, Ἔνπειτα χαὶ tà; τοῦ ὅλου σώματος ἀναθυμιάσεις ἐπὶ τὴν χεφαλὴν ἀναρερομένας, ὡς Ev ὑψηλοτάτῳ κειμέ νην 0 τόπῳ, συνέδαινε μὴ διαφορεΐσθαι» xal εἶργο µένων αὐτῶν, xai προτιθεµένων τῇ χεφαλῇ sur περιττοµάτων, πλείστων νόσων αἰτίαν !! γίνεσθαι τῷ ἐγχεφάλῳ τὰ; ἀναθυμιάσεις. Ark ταύτα συνηµµένων τῶν ὁστῶν ὄντων, ἐγένοντο αἱ ῥαφαὶ, χαθὼς πρότε- ρου εἴρηται, τὰ περιττὰ ἐξωθοῦσαι, xal τὴν χεφαλὲν σὺν τῷ ἐγχεφάλῳ διατηροῦσαι ἁπήμονα. labe immcne Ἡ piv οὖν μιχρὰ xegat, μρχθηρᾶς ἐγχεφάλῳ !t χατασχενῆς ἴδιον σηµεῖον. Οἱ γὰρ τὰς μικρὰς ἔχοντες χεφαλὰς οὐ δύνανται τὰς αὐτὰς 1 ἐπιτελεῖν ἑνερ- γείας, ἃς ἐπιτελοῦσιν οἱ µεγάλας ἔχοντες. Ἐπειδὴ γὰρ ὁ ἐγχέφαλος πάσας ποιεῖται τὰς ἐνεργείας τοῦ σώματος, αὐτὸς Υάρ ἔστιν ὁ διὰ τῶν αἱσθήσεων ἕνερ- 19v, ὥσπερ εἴπομεν ἀνωτέρω. Αὐτὸς ὁ χινῶν πάντα κὰ τοῦ σώματος pópta* xal γὰρ εἰ xal δαχτύλου ἄκρον Ev ποσὶ κχινοῖτο !*, ὁ ἐγχέφαλος τοῦτο ἐκίνησε. Ποιεῖται γὰρ 'Σ ταῦτα διὰ τοῦ φυχικοῦ πνεύµατο;, δεῖται δηλονότι 16 πολὺ τούτου) πολὺ δξ οὐχ ἂν χωρή- σειεν εἰς µικρότατον ὄργανον, ᾽Αλλ’ ἀνάγχη σμικρὰν οὖσαν thv τῆς χεφαλῖς εὐρυχωρίαν, καταπνἰγεσθαι καὶ κατασθέννυσθαι τὸ φυχιχὸν πνεῦμα, χαὶ οὖν τούτῳ τὰς !! ὑπ αὐτοῦ γινοµένας ἑνεργδίας ' πλὴν ὁ cum breve caput angusto spatio. comprimatur, in C μὲν μιχρὰ χεφαλὴ ἀεὶ μοχθηρὰ, ἡ δὲ µεγάλη οὐκ ejus angustiis animalem spiritum demergi exstin- guique, et cum co universas quz ab ipso fiunt ac- tiones contigit : in summam igitur, exiguum caput, parvum perpetuo habetur. Magnam vero non 8ΟΠΙ - per probum, sed aliquando probum, quandoque vero pravuin est, utpote cum illud natura magnum, sed non cum ex morbi alicujus causa evenerit. Si enim prae optim: materi: exuberantia, aut. robore facultatis quz ejus loci peculiaris est, in magnitu- ' ἀεὶ &áya0f* ἀλλὰ ποτὲ μὲν χρηστὴ, ποτὲ δὲ οὐ χρη- στ’ φύσει λέγω, ἀλλ’ οὐχ ἐκ νόσου ἑπερχομένη 't. Ei μὲν οὔν ἐγένετο διὰ πλῆθος !* ὕλης χρηστῖς καὶ ῥωμὴν "ὸ τῆς ἐγχωρίου δυνάµεως, τοιαύτη εὖ ἔχει χατὰ φύσιν. El δὲ διὰ πλῆθος ὕλης ἑνίχησε τὴν µι- xpkv, τηνικαῦτα ἔσται μοχθηρὰ καὶ νοσώδης, χαὶ ταῦτα διὰ τὸν ἐγκέφαλον γεγονυῖα. πρὸς Υὰρ τὸ περιεχόµενον xa ἡ τοῦ περιέχοντος φύσις ** χατ- εσχευάσθη. ) dinem erigetur, isle naturae erdine recte consistit. Si vero materi: prave exuberantia parvi modum excesser&, tunc improbum morbisque obnoxium fiet. Et hzc, ut asseruimus, cerebri gratia facta sunt; nam, ad illud quod comprehenditur, iMius quod comprehendit naturam conditam esse con- stat. In hoc etiam, maximam rerum Conditoris cu- p Ke ὄρα κτδεµονίαν Δημιουρτοῦ», καὶ μάλιστα ram consideres, quanta cerebro ipsi munimenta adhibendo, securum constituit. Non. enim ad ejus tutelam securitatemque, quas assermimus memlra- nas quibus invelvitur comprehenditurque, et ossis custodiam Legamentumque sufficere ratus est ; sed ad hzc ipsi exterius pilis refertam adhibeit cutem, ne ab aeris mutationibus damna sebiret doforibus- que premeretur; et uti caput pilis obtectum sit, hzc 7 πρηπιδωµένων B. — * εἰ γὰρ àv B P. 4 μον b " ** αὐτῶν B. £ περχοµένης BC. '* πλήθους A. ** τοῖς εἰρημένοις. 33 καὶ B. xaX τ. θριξῖν ὁροφοῦται C P. ? v. ὁστ. συνεχ. V. 1* ἐν τῷ ποδὶ χινεῖται B. ὧδε πρὸς τὸν ἐγκέφαλον 3" * xai ὅσην αὐτῷ ἐχαρί- σατο τὴν ἀσφάλειαν. O0 γὰρ ἠρχέσθη τῇ τῶν εἴρη- Μένων μυῶν, ἤγουν ** μηνίγγων περιοχῇ καὶ σπαρ- Υανώσει, καὶ tfj τοῦ λεχομένου κρανίου ὁστοῦ 39 περιθολῇ «bv ἐγκέφαλον περιφρουρεῖσθαι"Σ , ἀλλὰ xol δέρµατι "' ἔξωθεν μετὰ τῶν τριχῶν διἐσχέπασεν ἵνα μὴ ἓν ταῖς μεταδολαῖς τῶν ἀέρων βλάπτηται xai ἀντᾶται. Tat; τριξὶ γὰρ ὠρόφωται ! d$ xoa): ! χειμένη B. " alsiec BCP. I 6S B CP, ct 10 ἆπλον ὅτι Α. | xal τὰς B. fe Β. 3' θέσις B, om. C. ** ὃρμ. περὶ «bv ἐγχεφ. P tex. *" ὁστ, X αν. B. » ἴσθαι B Ρ. ** 6 : textu. nnissis verbis μυῶν...,.. περισκέπεσθαι habet à à τὸ Sip paci (νι P) αὐτὸν B P, ut in À& τὸν τούτοις χαὶ ΣΤ διὰ τοῦτο ὀρόφωται B, δὴ 1157 DE NATURA HOMINIS; 156 xaX ἐχροὰς ὅτι πλείστας ὡς χνρἰως ἐποίησεν ἔχειν, A quam. diximus causa habetur. Ad hsc, fluxuum ἵνα ** μὴ τὰ περιττώματα γενόμενα ** πλείστων αὐτῷ συμπτωμάτων αἴτια γένηται 5». ὝὪὭσπερ τοίνυν ἐπὶ τῆς 5! γαστρὸς βλέπομεν, xat διαγινώσχοµεν τὴν ἑνέργειαν αὐτῆς Ex τῶν περιτ- τωµάτων * καὶ el μὲν πεπεμµένα ?*. ἐστὶ τὰ διαχω- ρήµστα, λέγομεν τὴν Υαστέρα καλῶς πέττειν' οὕτως χαὶ ἐπὶ τοῦ ἐγχεφάλου Ex τῶν περιττωµάτων αὑτοῦ τὰς ἑνεργείας Ὑνωρίζομεν * πρὸς Υὰρ ταῖς ἀνωτέρω εἰρημέναις ῥαφαῖς, χαθαίρεσθαι αὐτὸν xal διὰ µυ- κτδρων xal ὥτων xat ὀφθαλμῶν, χαὶ τοῦ λεγομένου τρήµατος, ὃ χώνη» τινὲς ὠνόμασαν ἀπὸ τῆς πρὸς ἐχείνην ὁμοιώσεως, ὁ τῆς φύσεως ἔμηχανβσατο Κύὺ- ριος 5". Χώνην δὲ τὸ «(rua λέγουσιν, ἐπειδὴ ἀπὸ εὐρυτέρας βάσεως ἀρχόμενον, εἰς στενοχωρότερον B τελευτᾷ πόρον 3». Ἐπεὶ δὲ xal μῦες πολλοὶ χατὰ τὴν χεφαλὴν xat κατὰ τὸν ἑγχέφαλόν slow, μᾶλλον δὲ xat κατὰ παντὺς toU σώματος , εἴπωμεν τὴν τούτου ** ἑνέργειαν xal χρείαν ** olav τῷ ἠνιόχῳ ὁ χαλινὸς tv. τῷ ἅρματι. ὝὭσπερ γὰρ bm ἐχεῖνό ἔστι μὲν ὁ ἠνίοχος, εἰσὶ δὲ καὶ Ἱνίαι , καὶ μετὰ τὰς Ἱνίας ὁ χαλινὸς , Ίρτη- μένος 3) μὲν ἀπὸ τῶν Ἁνίων, συνδεδεμένος δὲ τοῖς ἵπποις, εἰσὶ δὲ xaX αὐτοὶ οἱ ἵπποι΄ οὕτως xal ἐπὶ τοῦ ἡμετέρου σώματος ΄ ἠνιοχεῖ μὲν αὐτὸ ὁ ἐγχέφαλος, ἡνίαι ** δὲ αὐτοῦ τὰ vebpa* χαλινοὶ δὲ αὐτοῦ οἱ μῦες * ἱπποὶ δὲ τὰ λοιπὰ µόρια. Καὶ ὁ μὲν ἐγχέφα- λος πρῶτος ταῖς νίαις χρώμενος, ?) παράγει ** τὸ epa πἀρὰ τὰ πλάγια, 7) εἰς τοὐπίσω ἀναχαιτίζει, 3 πρόσω ἐπιτρέπει φέρεσθαι * 6 δὲ χαλινὸς ἑπόμενος ταῖς ἠἡνίαις, κατὰ συμθεθηχὸς ἔπεσθαι ποιεῖ τὰ µό- pix τῷ πρὠτῳφ πρῶτον χινοῦντι V. Οὐχοῦν οἱ μῦες χρείαν χαλινοῦ τῷ ἐγχεφάλῳ παρέχουσιν ἑνέρχειαν δὲ ποιοῦνται τὴν χινητιχἠν. excretiones capiti ut. priucipi parti. rerum Opifex largitus est, ne scilicet si excrementa intercepta fo- rent, plurimis casibus obnoxium redderetur. Quemadmodum igitur in alvi excrementis nobis perspicue pale& (etenim, si excrementum quod aL ipsa emittitur concoctum fuerit, recte ipsam con- coquere dicimus; si vero inconcuctum, non recte) , ita et in cerebro visitur : ab excrementitia enim ejus materia, actiones ipsius nobis perspicuz fiunt. Hoc autem, non modo suturis quas prius diximus, sed et naso, auribus, oculis, purgamenta excernit. Ad hzc item ea parte quam Graci τρῆμα, vel χώνην, quod a plerisque infundibulum nuncupatur; ad ejus enim similitudinem naturz Opifex illud con- stituit. Illam enim partem infundibulum appellant, eo quod Ὁ 5 ab ampliure tractu in contractiorem meatum desinit. Quoniam, tum caput, tum cerebrum, necnon totum corpus nostrum pluribus musculis obsitum est, horum actiones officiique functionem, quam una cum cerebro peragunt, prius diximus. Tale enim ipsi cerebro officium exhibent, quale aurigz in regendo curru frena sufficiunt. Quemadmodum enim in curru auriga Inspicitur, tum et lora ipsa quz a freno dependent quo equi alligantur cernere est; sed et equi in eo visuntur : eodem pacto, cor- poris nostri habitus constat. Cerebrum quidem au- rígz vice fungitur, nervi vero lori offleium explent, pro frenis musculos constituas ; equi, reliqua cor- poris partes habentur. Enimvero, cum primum. corpus transversum circumferre, seu retrahere, sive in anteriora movere conjigerit, cerebro ipsi nervi, quos lora diximus, hujusmodi officio inser- viunt ; (renum vero, cum trahentia se lora se- quatur, partes ipsas illum qui primitus movet sequi subigit. Hinc igitur patet, quod musculi ipsi freni vicem cerebro explent ; sed et ipsi motivaim actionem perficiunt. 'O δὲ yotiatoc λεγόμενος μυε.]ὸς, ἁπόῥῥοιά τίς ἐστι τοῦ ἐγχεφάλου. xai olov ἀπὸ πηγῆς τινος ῥύαχα μιμεῖται προϊόντα * τῆς μὲν πηγῆς αὐτῆς εἰ τύχοι περιφερὲς ἐχούσης σχῆμα *" , τοῦ δὲ ῥύαχος εἰς μῆχος ἐχτεινομένου. Ἐπεὶ οὖν ** à νωτιαῖος οὗτος τοῦ ἐγχεφάλου μοίρα sl; ἐστι, περιέχεται δὲ Medulla autem quse — dorsi appellatur, quasi efluxus cerebri quidam est, et ceu rivus a fonte profluens effigiatur. Fons quidem, ut ita dixerim, circularem figuram pre se fert, rivus vero tractu in longum porrecto fertur. Quoniam igitur hzc dorsi medulla cerebri pars est, banc ab ossibus àv ὁστοῖς, fivoov kv τοῖς απονδύλοις τῆς ῥάχεως, D spine comprehensam esse cernimus. Has autem ἀνάγχη xaY τοὺς σπονδύλους τοιούτους ἀπὸ τῆς φύσεως γεγενῆσθαι , olo; xol ὁ µυελός ΄ χαὶ διὰ τοῦτο xai κοινωνίας µετέχειν αὐτὸν φυσικῆς μετὰ τῶν ὁστῶν πρὸς γὰρ τὴν τοῦ περιεχοµένου φύσιν, xa τὸ περιέχον αὑτὸ ** δημιουργεῖται. Καὶ ὅρα πῶς ἅπαντα τὰ τοῦ σώματος ὁστᾶ πρὸς εοῦτον ἔχει τὴν οἰχειότητα. Tov γὰρ σπονδύλων ἁπάντων ἡ σύνοδος τὴν ἀρχὴν ἐκ τῆς ῥάχεως ἑποιῆ- 15 πλείστας ὁ Eyx. ἔχει ἵνα P. ** στεγόµενα B, συστελλόµενα C P. vertebras, uti et medullam ipsam naturz procreore hecessarium exstitit, et hac de causa communi- cationem quamdam cum ossibus naturalem obti- nei ; nam ad naturam illius quod comprehenditur, et illud quod comprehendit procreatum esse cer- (um est. ' Age jam quo pacto proprium quoddam peculiare- . que totius corporis ossa ad dorsi vertebra obtinent, iuspiciamus. Vertebre enim omnes cohzrentia ori- 59 γίνηται B, γίνονται Ο. *! ὥσπερ ἐπὶ τῆς Y. Ex τῶν τεριττωρ. την ἑνεργείαν αὐτῆς γνωρίζωμεν ' εἰ γὰρ mem. ἐστ]..... ἔχειν εἰ δὲ ἄπεπτα οὐ καλώς P. 53 πεπεµένα D, ἐπειδῆ ο. " αὐτὸ om. B P. PaT&ot. απ. LXIV. ** Κύριος ἐπεὶ γὰρ τὸ «pipa ἀπὸ Ρ. 5’ πόρον ἐχλήθη Ρ. 9 τούτων B Ρ. 3* οἷον μετὰ τοῦ ἐγχεφάλου motouvtat * τοιαύτην γὰρ χρείαν τῷ ἐγχεφάλφ παρέχ bc P D. ** hvia D, 3 περιάχει B. ΟΡ. * τῷ πρώτως xw. BP , τῷ πρῶτος κιν. C. τὸ cy. B C. ουσιν .— V ἠρτιμένος ** Youy 39 1159 ΜΕΙ ΕΤΗ MONACHI 1160 ginem a spina trahunt : quam eadem proportione ad À σατο ' ἥτις τὴν αὐτὴν ἀναλογίαν τῷ ἡμετέρῳ σώ- totum corpus nostrum respondere, qua navis cari- nam ad universa qux ipsi affixa sunt ligna, censen- dum est, Et. quemadmodum necessitate quadam ligna ad carinam, sivc magna illa, seu parva fucrit, justa proportione referuntur, $6 ita et de spina dicere possumus ; nam qualem illa ad costas, talem etiam et cost» ad scapularum ossa tenorem serva- bunt ; tum, ad scapulas, brachium, ulnz, et radi- cale os, ossaque in quz manus extrema desinit ; prae terea iliorum ossa, spinz ipsi inferne applicantur. lllis vero femora dearticulantur, et tibie, et sura, et pedis ipsius ossa. Siquidem pedibus ipsis nervo- rum musculorumque ministerio, qui maxima Dei providentia atque consilio a cerebro motum ca- piunt, movendi facultas subministratur. Nam musculi, quos Graci μύας a verbo μύειν dicunt, quod claudere interpretareris, ob id ita appel- lantur, quia propria sui munia exsequendo claudun- tur : hi namque pra sui contractione, et ad sibi prescripta principia extensione, parlibus qu:ze ab ipsis moventur motum tribuunt. Sunt qui eos ob id musculos dictitant, quod in exile desinunt, tum ad animalis nervos similitudine respondere creduntur. Sed et cum nervis ipsis proportione conveniunt. Nam quemadmodum nervi , qui ab illis νεῦρα παρὰ τοῦ νεύειν πρὸς ἑαυτὰ, quod in seipsa innuant nomen sor- titi sunt, sic et ipsi eadem quz et musculi agunt, vel ματι φυλάττει, ὁποίαν xal fj τρόπις τῆς vnb; πρὸς τὰ εἰς αὐτὴν ἐμθαλλόμενα ξύλα, ΄Ὥσπερ γὰρ πρὸς ἐχείνην ἀνάγχη πάντα τὰ ξύλα εἶναι, χα: εἰ μὲν ἡ τρόπις µεγάλη εἴη, μεγάλα xol τὰ ζ0λα” εἰ δὲ μιχρὰ , ὁμοίως xal τὰ ξύλα * οὕτως ἔχει xat χατὰ τὴν ῥάχιν * χαὶ ** ὡς ἂν ἔχῃ αὑτὴ, χαὶ al πρὸς αὖ- τὴν διηρθρωµέναι πλευραὶ ἔξουσι , xat al ** ὦμο- πλάται, πρὸς δὲ τὰς ** ὠμοπλάτας βραχίων τε xat πΏχυς, καὶ κερχὶς, xal τὰ τῆς ἄχρας χειρὸς ὁστέα xaX πάλιν πρὺς τὴν ῥάχιν ἐστὶ τὰ τῆς λαγόνος ὁστᾶ, πρὸς ἃ διἠρθρωται ὁ µηρός καὶ πρὸς ἐχεῖνον fj χνήμη τε xaX fj περόνη, xal πρὸς ταύτας V τὰ τοῦ ποδὺς ὁστέα. Ἐντεῦθεν αὐτοῖς καὶ ἡ χίνησις δίδοται διὰ νεύρων xaX μνῶν ἐξ ἐγχεφάλου * καὶ τούτων xt- νουµένων χατὰ τὴν μεγάλην βουλὴν τοῦ θεοῦ ** xal πρόνοιαν. Μῦες δὲ λέγονται παρὰ τὸ μύειν Ey ταῖς οἰχείαις ἑνεργείαις * συστελλόµενοι γὰρ, xal ἐπὶ τὴν οἰχείαν ἀρχὴν ἀνατρέχοντες , διὰ τῆς συστολῆς χινοῦσι τὰ ὑπ) αὐτῶν κινούμενα µόρια. Τινὲς δὲ λέγουσεν , ὅτι μυοειδεῖς ela, xal εἰς λεπτὰ ** ἀποτελευτῶσιν ' Ux ἐμφερείαν ἔχειν πρὸς τὴν οὐρὰν τοῦ ζώου 50 τοὺς μῦας 5’. Καὶ γὰρ τὰ γεῦρα τὴν ὀνομασίαν ἔσχε παρὰ τοῦ νεύειν πρὸς ἑαυτά τὺν αὐτὸν δὲ τρόπον xal αὑτὰ τοῖς μυσὶν ἐνεργεῖ * μᾶλλον δὲ οἱ μῦες τῶν νεύρων παρὰ οὖν τὸ νεύειν νεῦρον, xal παρὰ τὸ μύειν μῦες. O0x ἔστι δὲ ἁπλη fj τῶν μνῶν οὐσία, ἀλλὰ σύνθετος Éx τε ἰνῶν xal σαρχώδους οὐσίας. musculi potius idem quod et nervi. Ut enim nervus c Τῶν δὲ ἱνῶν, a! μὲν ἀπὸ των νεύρων εἰσὶν , αἱ δὲ quod innuat, ut diximus, nuncupatur, ita et musculi quod clauduntur, appellati sunt. Non enim muscu- lorum substantia simplex, sed composita est; pam ex fibrarüm carnosaque substantia compositos constat. At fibre, quadam a nervis, nonnullie vero a nodis, sive a ligamentis fiunt, quibus natura ipsa ne dam. ἀπὸ τῶν συνδέσμων, οἷς ἐνύφανεν ἡ φύσις τὴν σαρ- χώδη οὐσίαν' καὶ διὰ τὸ μὴ βλάπνεσθαι ῥᾳδίως, ἁλλ᾽ ὡς ἐπὶ στοιθῆς ἀναπαύεσθαι * xal ἵνα ἓν ταῖς ἀμέτροις χινῄσεσιν αὐχμηρότεραι Ὑενόμεναι xa0- νγραίΐνωνται 5, καὶ τὴν ἐχ τῶν σαρχωδῶν δέχωνται παραμυθἰαν. nis facilius obnoxis reddantur, sed ceu in stratis quiescerent, earnosam substantiam contexuit, quo pra: immenso motu ad siccitatem redact:e, ex carnis humore suppetias adesse sentirent. Sunt qui quzerant quanam de causa caput homi- nis globi figura, non autem triangulari, vel quadrata, aut acuminata, vel in coni modum protensa sit. Ad quis tribus rationibus respondemus : quarum una est, quod talis figura magis quam ali: passionibus im- pervia babetur. Nam qux in angulos desinunt, a qui- buslibet qux obvia ferunturacumen ipsorum obtun- ditur οἱ facile frangitur. Altera est , quod 577 qui mensurands terre scientiam profitentur, circu- larem figuram omnibus aliis, sive in tres, sive quatuór, aut sex, pluresve eumdem ambitum con- tinentes angulos scindantur, capaciorem esse de- monstrarunt. Nam cum Dei providentia animadver- teret. caput constituendum fore, uti in se cere- brum, ct ab ipso membranam c«rassam exilemque, necnon reticulare textum , . septemque nervorum * x31 om. D. '*at BCP. ** πρὸς τὰς μύας τὰ Qoa A, qui add. ἔστι δὲ ἄλογον. 5" post. µύας add. ἔστι δὲ Xoyov B. 5 ἆπα, ,ὤντα χαὶ ἐντυγχάνοντα, δν B, ἁπαντῶ νονται B. 55 alx. τρεῖς D. (0zv αἴτιος ἁπαντῶντα τὴν ἑαυτῶν ἆ 'μὴν θραύονται ἔχ. ** B. δυκτυοειδὲς B. Ζητοῦσι δέ τινες Dati. τὸ τῆς χεφαλης σχΏμα σφαιροειδές ἐστι, χαὶ μὴ μᾶλλον τετράγωνον, 1 ὀξύγωνον, 3) τρίγωνον , 9) χωνοειδές, Καὶ λέγομεν τούτου τρεῖς αἰτίας 33: µίαν μὲν, ὅτι τὸ τοιοῦτον σχΏμα δυσπαθέστερὀν ἐστι τῶν ἄλλων σχημάτων. *0ca γὰρ ἔχει γωνίας, ἑτοίμως τοῖς ἔξωθεν ἑναντίοις D ἁπαντῶσι, xal ἑντυγχάνονται ῥᾷον "* xal θραύονται ὑπ) αὐτῶν. Δεύτερον 5 δὲ , ὅτι ἀποδέδειχται τοῖς γεωμέτραις τὰ χυχλικὰ σχήματα τῶν ἱσοπεριμέτρων σχημάτων ἁπάντων , τριγώνων, xai τετραγώνων, καὶ πολυγώνων 54, πολυχωρότερα ὄντα. Ἡ πρόνοια οὖν εἰδυῖα ὅτι dj κεφαλὴ «bv ἐγκέφαλον ἔχειν ὀφεί- Ast 57, χαὶ μήνιγγα μετ αὑτοῦ παχεῖάν τε xal λᾶ- πτὴν, xal τὸ διχτυῶδες 53 πλέγμα, xal τὰς τῶν νεύ- pov ἑπτὰ σνζυχίας, χαὶ τὰ τῶν αἱἰσθήσεων οἰχητή- pix* ὀφρθαλμοὺς, va, ῥίνας: xal τὰ ἔσω τοῦ στὀ- τοὺς B C. ὃἹ ταύταις ΠΡ. *^ 5, 8. βουλὴν ΠΡ. 99 λευτὰ rt, λεπτὸν P. ** χαθυγρα-- τα ῥᾷον θραύοντα: C, ἕξ- ύτερον Ρ. 3» δευτέραν Β. 9 πολυγόνων Β. *! ὀφ. 4161 DE NATURA HOMINIS. 1102 4*0; , xai τὰς ἄλλας κοιλότητας, ἃς χοιλίας λέ- A copulas, et sensoriorum sedes, oculos videlicet, γουσι * xal πνεῦμα ψυχικὸν ψυχιχαῖς ἑνεργείαις ὑπ- ἠρετούμενον, εἰχότως τῇ κεφαλῇῃ σχῖµα τοιοῦτον 50 ἐπλέξατο. Ἡ δὲ τρἰ-η αἰτία Πλάτωνός ἐστι φλυα- — pla tv τῇ πρὸς Τίμαιον. ..... Φησὶ γάρ *** Ἐπειδὴ ἔμελλεν ἡ φύσις µόριον ποιεῖν ψυχΏς τε χαὶ νοῦ οἰχητήριον, ἵνα uh) δενίζηται κατιοῦσα ἀἁπὺ xuxio- κεροῦς τοῦ οὐρανοῦ, εἰς ἀνόμοιον οἴχημα εἰσιοῦσα, ὅμοιν τοῦ οὐρανοῦ σχῆμα αὑτῇ κατειργάσατο. Τοῦτο δὲ εἴρηχεν ὁ φιλόσοφος τὴν μετεμφύχωσιν δογµατί- Cuv, xat τὴν φυχην ἐν τῷ ἡγεμονικῷ olxslv, xa μὴ bv ὅλῳ τῷ σώματι φλυαρὼν. rem destinavit. Hoc autem philosophus «dicendo hac opinione tuetur : tum animam in principali gatur, argumentuin sumens, quod anim: priores aures, nares, ei «qus intra os consistunt, ad hzc et cava qua ventriculi dieuntur, tum spiritum ipsum, qui animalibus actionibus inservit, con- tineret, talem figuram ipsum obtinere debere optima ratione censuit. At tertia quidem qua Plato ad Timaum ludit rao est. Quoniam, inquit, na- turze ipsi cura adhibenda faerat constituendz partis, jn qua anima mensque propriam sedem conti- meret ; ne ipsa a supero circulari coelesti tractu ad inferiora tendens, peregrinum locum et sibi dissimilem occuparet, figuram ipsi celo compa- animarum ex corporibus in corpora migrationem parte, non aulem in loto corpore consistere nu- corporibus sint. ἨἩμεῖς δὲ λέγομεν ὅτι χυκλοτερὲς σχῆμα τὸ τῆς Β Nos autem, caput circularis figure non modo χεφαλῆς ὑπάρχει, οὗ µόνον διὰ τὸ cümpemés- τὰ γάρ σφαιροειδῆ τῶν ἀντρώδων οἰχημάτων κρείττονα τῶν κατὰ μΊκος εἰς θεωρίαν * ἀλλὰ καὶ διὰ τὸ xat εὐθὺ τῆς τοῦ νοὺς ἑνεργσίας. "Ἔδει γὰρ τὸ ὑπερχεί- µενον τοῦ σώματος ὃλου μέρος χυχλοτερές τε elvat, xai τὰ τῆς ἀρχῆς Exelüev γνωρίσεσθαι ΄ ἵνα ὥσπερ ἄριστος κυθερνήτης ὁ νοῦς ἐπὶ τῶν οἰάχων καθήµε- νος, πηδαλιουχῇ «b σῶμα ἅπαν καὶ διασώξῃ * ὡς ἐξ ἑτοίμου ἔχων xal τὰς αἰσθήσεις χσθώς φησιν ὁ μέγας Βασίλειος €. ς Ἐχεῖ ὄψις, xal ἀχοὴ , xal ὄσφρησις, xai γεῦσις.» Καὶ πάλιν € Ὀφθαλμοὶ μὲν γὰρ τὴν ὑψηλοτάτην σκοπιὰν χατειλήφασιν * ὡς μηδὲν αὐτοῖς τὴν ** τῶν τοῦ σώματος μορίων θέσιν ἐπιπροσθεῖν: ἀλλὰ μιχρᾷ sivi προσδολῇ τῶν ὀφρύων decoris gratia (etenim in sphsra formam forni- cat:;? wdes conspicatiores in longum constructis zdibus, ae visum magis oblectantes sunt), sed ut mentis actio rectius procederet, creatum cense- mus. Nam partem, quae in summo totius corporis constituta est et circulari flgura preditam esse oportuit, et ut illud quod imperium obtinet inde comprehendi possit, quo mens ipsa optimi rectoris instar in gubernaculi cacumine residens, totum corpus regeret ac tueretur, necnon et sensus ipsos in promptu haberet, quandoquidem inibi subinde, ut. magnus Basilius asseverat, et sensus, ui visus, auditus, olfactus gustusque locantur. Ad hec, et oculi in eminentissima parte, ut in spe- ὑπερχαθήμενοι, ἐκ τῆς ἄνωθεν ἑξοχῆς πρὸς τὸ εὐθὺς C eula sedem occuparunt, ne ulla eorporis partium ἀποτείνονται "3. » Καὶ ταῦτα μὲν περὶ τῆς χεφαλῆς. ipsis ex adverso sese objiceret, sed B& pravo quodam genarum objectu imminentes, a superiori eminentia ad rectum dirigantur. Et hec de capite dixisse sufficiat. Κεφ. B. — Περὶ τῶν óg0üaApow. Ἐπεὶ δὲ ἔξεστιν ἡμῖν χατὰ πᾶν ἡμῶν μέλος τοῦ δημιουρχοῦ θεοῦ τὴν σύνεσιν ἐκπλήστεσθαι καὶ θαυμάζειν, εἴδωμεν '" μετὰ τὴν χεφαλην καὶ τὰς «àv ὀφθαλμῶν συνθέσεις, xal ἑνεργείας, xal χρείας, xai ὀνομασίας, xai τὸν ἀριθμὸν τῶν χιτώνων, χαὶ φῶν ὑγρῶν τὴν ποσότητα, χαὶ τὰ οὐσιωδῶς ὑπάρ- χοντα τῷ ὀφθαλμῷ, χαὶ τὰ χατὰ συμδεθηχὸς αὐτῷ προσγινόµενα. Οὐσιωδῶς 3" μὲν οὖν αὐτοῦ ἐστιν ἡ χρᾶσις ψυχρὰ f| θερμὰ, δηρὰ 1] ὑγρά. Καὶ ἐν τοῖς ὁμοιομερέσιν αὐτοῦ μαλαχὸν fj σχληρὺν, τὸ εὐχένη- τον 1| δυσχίνητον. "Ev ὅλῳ δὲ τῷ ópyávip fj κατὰ μέγεθος ἀμετρία f συμμετρία ^ ἡ ** xazà τὴν διά- πλασιν αὐτοῦ εὐρυθμία xal ἀρυθμία € * xaX πρὸς τούτοις τῶν ἐνεργειῶν ἀρετὴ τε καὶ χαχία. Cap. ΠΠ. — De oculis. Quoniam singillatim quodlibet corporis mem- brum reeensendo, prudentiam creatoris nostri Dei stopore admirationeque presequi merito decet, eum jam de eapite definierimus, et oculorum eom- pesitienem, actionesque, atque usus, et appellatio- nes, neenon tunienlarum numerum, ad hxe et hu- morem quantitates; preterea, quaenam sint qua oculo substantialia insunt; demum, quaipsi evenire per aceidens solent, explicare aggrediemur. Nam ejus substantialia, temperamentum (rigidum aut ealidum, siceum vel humidum habentur. At ejus similaria, molle vel durum, aut qued facile vel difficulter movetur, dicimus. ]n teto vero eculi instrumento hoe considerandum est, si magnitudo ezcesserit vel moderata fuerit; si cum formatur, in ipsa oculi constitutione concinnitas inconcinni- tasve exstiterit. ltem, si actiones ejus perperam vel recte diriguntur. Διαγινώσχονται δὲ εἰ Ocppol εἶσιν f| φυχροὶ, οὕτως: El μὲν γὰρ θερµότης T, ** ἓν αὐτοῖς, εὐρύφλεδοι ol «οιοῦτοι 6 xal φανερᾶς αὐτὰς ἔχουσιν ' εἰ δὲ φν- 50 «b τοιοῦτον D. 95 xal γὰρ ἐν τῷ m. T. qnoi B. φλναρία ix τοῦ προὐπάρ Qui in textu eztera om. usque ad. verba Ἡ μεῖς δὲ λέγ. oin, B. ** posteriora ex ἀλλά usque ad ἀποτείνονται om. Α C. *€ χαὶ $ BP..." εὐρ. f) δυσρυθµία. ** εἴη ΒΡ. ** τοιοῦτοί εἶσιν B. Utrum calidze qualitatis aut frigide oculi fuerint, hoc pacto deprehendes. Qui enim calidi sunt, latiores et perspectiores qua in ipsis sunt vena ειν τὰς Ψυχὰς λαμδανοµένη P *! x. ὁ p. φησὶ Bac. B. -) τὴν et mox TM * ἴδωμεν 6. «5 οὐσιώδης BC P. 1105 MELETII MONACIII 14601 cernuntur ; qui vero frigidi sunt, vence in ipsis A χρότης, οὗ qavtpàc, ἀλλὰ κερυμµένας **. Thy ἃ occultantur, ac latent. At siccitatis humiditatisque δηρότητα τῶν ὀφθαλμῶν καὶ ὑγρότητα δ.αγνωσό- eorum indicia ita deprehenduntur, cum duritieg µεθα ἀπό τε τοῦ σχληρὸν ἢ αὐχμηρὸν, ἢ µαλαχόν in eis vel ariditas, ac mollities ac humiditas τε καὶ ὑγρὸν εἶναι τὸν ὀφθαλμόν' καὶ ὁ μὲν ὑγρὸς perspicuz fiunt ; verum molles humidogeque ocu- —xató"! μαλαχὸς εὐδιάγνωστός ἐστιν * ὁ δὲ σχληρὸς los facile cognosces, at duros et aridos non καὶ αὐχμηρὸς οὗ σφόδρα’ οὐκ οὖν ix τῆς ἔξωθεν ** admodum facile, eed ab his que extrinsecus βασάνου διαγινώσχεται. Πολλοὺυς γὰρ ὁρῶμεν ph eveniunt, animadvertimus. Sunt qui in fumum in- δυναµένους ἓν χαπνῷ στῆναι 75, ἀλλὰ δαχρύοντας cidentes, avertuntur, ac plurimis lacrymisopplentur, Πολλά’ ἄλλους δὲ σφόδρα πρὸς τὸν καπνὸν ἀντιτεί- alii vero in fumo obtutu libero utuntur : sed oculi — vovzag* χαὶ εἰσὶν οἱ μὲν πρῶτοι, ὑγροί τε xal quos fumus ledit, humidi ac passionibus obnoxii εὐπαθεῖς ' οἱ δὲ δεύτεροι, σκληροί se xal δυσπαθεῖς» facile sunt, alteri vero duri a passionibus- ταῦτα οὑσιώδη "* σημεῖα τῶν ὀφθαλμῶν. Τὰ δὲ xb que remotiores habentur: et hzc oculorum sub- συµθεθηχότων $6: * ὁ 75 τοίνυν ὀφθαλμὸς, ἢ μέγας stantialia indicia sunt. Qua vero ex accidentibus ῥἑστὶν 3] µιχρός * χαὶ f| εὔρυθμος ἡ ἄουθμος * à εἰ indieia proveniunt, hoc modo cognosces, 89 si μὲν εἴη μέγας σὺν εὑρυθμίᾳ, δηλοῖ καὶ πλῆθος ὕλης oculi magnitudo, aut exiguitas congrua, vel econ- B xai εὐχρασίαν αὐτῆς' εἰ δὲ µέγας μὲν εἴη ἀλλὰ tra fuerit. Nam si magni et congrue dispositi oculi ἄρυθμος, σηµαίνει πλῆθος μὲν ὕλης ἀλλὰ μοχθηρᾶς, fuerint, materie eptimi temperament eopiam in- — xot δυνάµεως ἀσθένειαν, χαθὰ xal περὶ τῆς χεφα- dicant. Si autem magni et incongrue dispositi — 2: εἴρηται εἰ δὲ μιχρὸς εἴη χαὶ εὕρυθμος, σηµαίνει erunt, id ob materiz exuberantiam facultatisque ᾖἔνδειαν μὲν ὕλης, εὐχρηστότητα δέ 7** εἰ δὲ μιχρὺὸς imbecillitatem, quemadmodum de capite superius εἴη xal ἄρυθμος, σημαίνει xal ἔνδειαν ὕλης, xal δυ- dictum est, provenire putaudum est. Si vero par- νάµεως ἀτονίαν. Tauta περὶ τῆς τοῦ ὀφθαλμοῦ xpá- vus, sed rite consistens oculus fuerit, bons ma- σεως, xai σχήµατος, xai uevéOouc. teri, sed inopis indicia prz» se fert. At qui parvus, sed inconcinnus fuerit, tum materie indigentism, tum facultatis imbecillitatem arguit. Qux: enim de oculorum temperamento, ac figura, magnitudi- ueque dicenda fuerant, hac habentur. Sed et de colorum qui in ipsis visuntur diversitate Ζητήσωμεν δὲ xal τὰς τῶν διαφόρων ἐν αὐτῷ causas scrutabimur. Et quidem. nonnullos nigros Χρωμάτων 77 αἰτίας. Ορῶμεν γὰρ τοὺς μὲν µέλα- habentes oculos, alios c:esios, quosdam vero fulvos νας ἔχοντας ὀφθαλμοὺς, τοὺς δὲ γλανυκοὺς., τοὺς ὃλ Ιιρίείπιυς. Neque enim latere nos decet oculos ipsos, C χαροπούς ?*. Acl τοίνυν εἰδέναι ὅτι ὁ ὀφθαλμὸς καὶ tim plurima nomina sortiri, tum esse pluribus ex Ἁπολλοῖς ὀνόμασι ὀνομάζεται, xal ix πλειόνων σύγ- partibus compositos, quodque tuniculas, alii hu- — xettat μορίων * τὸ μὲν 7 ὑγρῶν, τὸ δὲ 39 χιτώνων ". midas, al. vero siccas habent. Sed uti nobis de — Kal ἵνα τούτων εἴπωμεν τά τε ὀνόματα, xol τὸν eorum nominibus numerisque et exortu, necnon ἀριθμὸν, xal τὰς ἐχφότεις **, χαὶ τὰς χρείας, xal usibus et actionibus plane censtet, ab hoc subin- — «à ἑνερχείας, ἐντεῦθεν ἀρξώμεθα. de principio ordiemur. Notandum quidem est, quod gemini a cesebro Ast εἰδέναι ὅτι ἀπὸ τοῦ ἐγχεφάλου ἐχφέρεται *! nervi protenduntur, qui a Graecis ὁπτιχοί, quod δύο νεῦρα τὰ ὁατικὰ προσαγορευόµενα * πρῶτον μὲν visui videlicet inserviant, nuncupantur. Primum γὰρ ταύτῃ τῇ αἰσθήσει πέμπει ὁ ἐγχέφαλος νεῦρα * quidem huic sensui, cerebrum ipsum hos ner- ἔπειτα δὲ xal τῷ παντὶ σώματι. Διαφέρει δὲ ταῦτα vos, postmodum toti corpori impertitur : sed inter — t&v ἄλλων νεύρων * ὅτι τὰ μὲν bv τῷ παντὶ σώματιὸ hos corporisque nervos hoc interest, quod corporis ναστά «*é ἐστι xal ἀχοίλια ' τὰ δὲ τῶν ὀφθαλμῶν nervi solidi, .nec. cavi sunt; hi vero fistulares, αὐλοειδῆ xal τετρηµένα *, ἵνα σωλήνων δίχην τὸ terebratique sunt, quo visibilis epiritus per lios, p ὁπτικὸν πνεῦμα παρὰ τὸν ὀφθαλμὸν **. ὀχετεύωσι. ccu per aquzductus ad oculos penetraret. Hos Ταῦτα τοίνυν ἐμδάλλονται εἰς τὰς λεγοµένας θαλά- igitur nervos in oculi thalamos.ingredi manifestum — touc "" τῶν ὀφθαλμῶν. θάλαμος δὲ λέγεται τὸ ἔσω habetur. Thalames enim oculi penetrale, in quo — 102 ὀφθαλμοῦ, ἐν ᾧ οἱ χιτῶνες ἑνοῦνται, xal αὐτὸ τὸ tunice coeunt, lumenque consistit, nuncupatur. «φῶς ἑνοιχεῖ. Παρὰ γὰρ τὸ θάλπειν γίνεται θάλπα- Thalamus siquidem, quasi thalpamus, unde et go; ** xal θάλαμος ἐξ οὗ xat οἱ νέοι θαλαμεύονται' juvenes in thalamis degunt; decet enim florentes δεῖ γὰρ θάλλοντα τὰ σώματα ἔχοντας εἰς ταὐτὺν * corpore, non qui exstincti caloris aunt in thalamis — Guviévat, xal *9 uh ἀποθεθηχότας ' καὶ γὰρ 'Halo- coire, ut Hesiodus : Sed tempestivis thalamis sit — 66; qnot, 'Dpaioc δὲ γυγαῖκα ?', θάλαμος ** εἰς 3 χεκρωμέναςῬ. "' ó om. D P. 7* Ego Β. 7* ὁρ. ἓν x. af. μὴ 6uv. B P. "*«à οὐσ. B. Ἱ ὁ om. A. ᾖἵ εὐχρηστοτάτης δὲ D, post ὕλης add. ὅδ m.in P.: εὐχρηστίαν δέ’ εἰ δὲ μικρὸς εἴη xai Mri n: σηµαίνει καὶ ἔνδειαν ὕλης καὶ δονάµεως ἀτονίαν. "7 χρημάτων A. ?* χαρωποὺς Β. "* τῶν μὲν 6 τῶν δὲ B P. *' χιτόνων Α. ** φύσεις Β. ὸ φέρονται BC "εν διαφέρει usque ad σώματι on. Αν mox male ῥᾷστα. ** sexpippéva B..— ** τοὺς ὀφθαλμοὺς B, p" 0a μοῖς P. *' θαλάμα, B. * θάλπιμος BC Ρ. ** αὐτὸν Β ὁ Ρ. ** xav om. Α. *! γυναῖχα D, γυναικῶν A, *? postrema Qui. Α, Cilauoue omni caret C. ^. 4105 DE NATURA HOMINIS. 1168 ὥραν Eys (1). Διασχίζεται 9? δὲ τὰ νεῦρα εἰς τὰς 0a- A nupta paranda. Nervi autem in thalamos ipsos fin- λάμους, ὥσπερ εἴτις λαδὼν πάπνυρον, ταύτην slo λεπτὰ χατατεμὼν διασχίζει, ἀναπλέχει τε πάλιν, xaX ποιεῖ χιτῶνα τὸν λεγόμενον ἀμφιδ.ηστροειδῆ, ὅμοιον ἀμφιθλήστρῳ 9** ὄργανον δὲ τοῦτο θηρευτι- χὸν Ιχθύων. Μετὰ τοῦτον δὲ τὸν χιτῶνά ἐστι δεύτε- pos χιτὼν λεγόμενος ῥαγοειδῆς, ὅτι ῥαγὶ σταφυλῆς ἔοιχε κατὰ τὸ σχῆμα. Καὶ χαθάπερ ἐπὶ τῆς σταφυ- λῆς ὁρῶμεν τὰ μὲν ἔσω δασύτερᾳα, τὰ δὲ ἔξω λεῖα, οὕτως χαὶ ἐπὶ τοῦ ῥαγοειδοῦς ἔστιν ἰδεῖν. Ἐκπέ- φυχε δὲ οὗτος ἐκ τῆς λεπτῆς προσαγορευοµένης µή- νιγγος᾽ Ex δὲ τῆς παχείας ὁ κερατοειδής' ὠνόμα- σται δὲ οὕτως, διὰ τὸ παρεμφέρειν 5" τοῖς xépast, κατά τε τὸ χρῶμα ' λευχὸν γάρ kate * χαὶ ὅτι εἰς χτηδόνας ** ἀναλύεται ὥσπερ ixelva* καὶ ὅτι μιμεῖ- ται τὴν ἐχείνων διαφοράν. Ὁ δὲ ἐπιπεφυχὼς ?' ἀπὸ τοῦ χρανίου ** λεγομένου ὑμένος ἔχει τινὰ ἔχφυσιν' fito: ἀρχὴν ἔχει ** ἀπό τινος μοίρας τῆς παχείας μήνιγγος ἐξιούσης διὰ τῶν εἰρημένων τοῦ ἐγχεφά- λου ῥαφῶν, τῆς ' στεφανιαίας, xai τῆς λαμόδοει- δοῦς *. Ἔστι δὲ ἡ χρεία τῶν εἰρημένων χιτώνων τοιαύτη’ 'U ἀμφιό.ηστροειδὴς, στἠριγµά ἐστιν ἔνδοθεν τοῦ παντὸς σώματος τοῦ ὀφθαλμοῦ: ὁ δὲ ἐπιπεφυχὼς ἔξωθεν * μεταξὺ δὲ τούτων εἰσὶν, 6 μὲν κερατοειδὴς πρὸς τῷ ἐπιπεφυχότι ἔξω, ὁ δὲ ῥαγοειδὴς πρὸς τῷ ἀμφιδληστροειδεῖ ἔσω *. Χρεία δὲ τοῦ μὲν ῥαγοε:- δοῦς, ἵνα χατ᾽ αὐτοῦ τοῦ τρήµατος τῆς χόρης γέ- γηται ΄ δι οὗ τὸ ὁπτιχὸν ἔξεισι φῶς' συµδάλλεται duntur, veluti si quis papyrum in exiles membra- nulas incidat flndatque , et rursus complicet , et tuniculam $0 conficiat ad reticull similitudinem, quo ad pisces capiendos uti solemus; et hac prima oculi tunicula habetur. Ab hac alia est, qux uvalis appellatur, ex eo quod grano ανα similis sit. EL quemadmodum in uva, quz interne sunt densiora, quz vero extra consistunt levia visuntur, ita et in uvali cernere queas. Hec enim 4 mem- brana qua exilis nuncupatur, provenit. Αἱ corneum oculi inde appellatum est, quod cornibus similitu- dine respondeat (nam album illud est), tum quod in extrema cacumina ut cornua desinit, eorumque discrimina imitatur. Tunicula autem superior, a membrana quz calvalis dicitur, processum quem- dam habet qui a crasse membranz portione qua- dam per suturam Graecum A exprimentem, et coro- nalem de quibus prius diximus egrediente, originem ducit. Tunice igitur quas explicavimus, tali usui ac- commodantur. llla autem quz retis texium imi - tatur, totius corporis oculi interne firmamentuin est : at superior ejusdem robur exterius babetur. Inter bas duas, alie totidem posite sunt, una cornea qua superiori exterius applicatur, altera vero uvalis, qua reticulari interne adlizeret. Uvalis quidem usus est, uti, cum rara texturz sit, sese ad δὶ χαὶ ἄλλως περιθάλπων τὸ κρυσταλλοειδὲς * ὑγρόν' 6 pupillam extendat, quo visibili lumini per eam extra διὸ xal δασὺς ἔἕνδοθεν ἐγένετο xaX σπογγώδης, ἵνα pf λυµάνηται τῆς χόρης' ἀλλὰ χαὶ διὰ τὸ δυνη- θῆναι φλέδας * ὑποδέξασθαι πλείονας 9. Εἶτα ἐπειδὴ τοιοῦτος v ἔμελλεν ἐμποδίζειν τῷ ὁπτικῷ πνεύματι 7 tl; τὸ ἐδιέναι, διὰ τοῦτο τέτρηται ἔξωθεν, xal* πυχνός ἐστι, πρὸς τὸ μὴ συγχωρεῖν διαφορεῖσθαι τὸ πνεῦμα. ᾿Αλλὰᾶ xal χατὰ «b χρῶμα παραμνθεῖται τὰς kx τῶν ἁμέτρων διακρίσεων καὶ συγχρίσεων βλάδας, τῷ * µέλας τε ἅμα !'* εἶναι xal λευχός δια- κρίνεται γὰρ ὑπὸ τῶν ἄγαν λευχῶν * συγχρίνεται δὲ ὑπὸ τῶν ἄγαν μεχανῶν. Τοῦ δὲ κυανοῦ f| καὶ ixa- τέρου !* µετέχων χρώματος εἰς συμμετρίαν ἀνάγει '" τὸν ὀφθαλμὸν καὶ παραμυθεῖται. egressus pateat. Sed et aliter etiam, uvale ipsum visur conducit, eo quod crysiallinum oculi humo- rem fovet ; quapropter, tllud densum spongiosum - que natura protulit, ne pupilla ipsa aliqua ex parte Iederetur, tum etiam uti plurium venarum capax fieret. Preterea, cum. uvale tale, ut diximus, exsi- stat, ideo, ne visibilis spiritus egressum interciperct, terebratum est. At exterius, densum natura con- stituit, ne scilicet oculi corpus absumi pateretur, sed potius, cum illud in coloribus plus nimio distrahi ac contrahi accideret, laboranti adesset suppetias. Cum oculum album atque nigrum esse contingat, si in res plurimi candoris inciderit, pari- ter distrahitur dissipaturque ; in ea vero qu: nigra sunt incidens, contrahitur ac congregatur. Caruleus vero oculus, cum inter utrumque colorem commune quoddam possideat, ad moderatam temperiem ocu- jum ipsum redigit, atque 61 demulcet. Ὁ κερατοειδῆς δὲ ἐγένετο, ἵνα σφίγΥῃ καὶ àno- D — Corneum siquidem oculi hac de causa factum φράττῃ τὸ στόμα τῆς χόρης, ἵνα uh 6c αὑτὺ τὰ ὑγρὰ ἐχχέοιντο' ἀλλ᾽ ἔμελλεν ἐμποδίζειν τῷ ὁπτικῷ πνεύ- ματι !? xal οὗτος πρὸς τὸ ἐξιέναι: διὰ τοῦτο μάλιστα ἐδεήθη kx διαφανεστάτης οὐσίας τὸν χερατυειδῆ ve- γέσθαι. Καὶ ὥσπερ ὁρῶμεν ὅτι τῶν κερατίνων ἔνδο- 5» δ.ασχἰίζονται B. Ρ. ?* his caret B. uxpavioo B C P. ?* à; τὴν ἀρχ. £y. BC. '« f . pde. b. κρυσταλοειδὲς A B C P. 1^ ἅμα om. D. πνεύμσβΒ ο. 5 χα φλέ (*) Opp. Il, 513. 6 πλείου 1! τὸ δὲ χυανοῦν ὑπὸ ἑκατ. B. τοῦ δὲ χνανοῦ ὑπὸ ἑκατέρων C. est, uti pupille orificium stringat, sepiatque, quominus humor per ipsum del(luat, qui visibili spiritui extra egredienti negotium facesseret , et hac de causa, prz lucidissima substantia corneum constitui oportuit, Et quemadmodum in corneis 55 παρεμφαίνειν Β. ** χτιδόµας A. Οἱ ἐπιπεφυχὸς D..— 9* n:- ῆς τε Β. * λαμθοειδοῦς B, λεμθοειδοὺς 6. 3 ἔξω B. κά ' τὸ ὁπτιχὸν πνεῦμα B C. ϐ δὲ BP. ὐΒ[. 11 ἄγει B P... τὸ ὁπτικὸὺν 4151 MELETII MONACHI 4168 laternis lucernzx accenss, nibil a cornu corpore A θεν φανῶν rep:egógsvog ὁ λύχνος τὸ φῶς τὸ οἰχεῖον impedimenti sentientes, proprium lumen extra ἔξω πέµπει, μηδὲν ἐμποδίζοντος τῷ λύχνῳ τοῦ σώ- emittunt, ita oculi corneum, cum translucidum sit, — 210; * οὕτω χἀνταῦθα ὁ κερατοειδῆς, διαφανὴς àv, visibilis spiritus facultatem neutiquam intercipit, οὐκ ἐμποδίζει τὸ ὁπτιχὸν πνεῦμα διεξιέναι. Διὰ καύ- Hujus gratia, tunica quam superiorem diximus, την τὴν αἰτίαν xai ὁ ἐπιπεφυχὼς οὐ πάντα περι- totum corneum haudquaquam complecütur, sed λαμθάνει τὸν κερατοειδη, ἀλλὰ χκυχκλῷ περισφίγγων dum ipsum circulariter constringit, comprelen- αὐτὸν, xal περιλαµθάνων, μοῖράν τινα αὐτοῦ κυκλο- ditque, unam tantum ejus portionem circularem πτερῃ ἀφίησιν ἵνα δι αὐτῆς ἑξακοντίζῃ τὸ ὁπτωὸν velinquit, qua visibilem spiritum extra ejaealetur. πνεῦμα. "Οτι δὲ χαὶ ὁ χερατοειδῆς φύσει λευχός Quod autem corneum natura album sit, hoc'no- ἐστι, δῦλον &x τοῦ παχυνόµενον αὐτὸν λευχαίνεσθαι bis argumento est, quia cum densatur album (it : παχύνετα: δὲ ἐν τοῖς Aeuxópact* φαίνεται δὲ ὅμως ipsum enim, in his qui albis sunt oculis pra- Ἁµέλας, οὐ διὰ τὴν οἰκείαν φύσιν, ἀλλ᾽ ὅτι ὑποχείμε- diti, densum efficitur : verum non sui natura, sed yo, αὐτῷ ὁ ῥαχοειδῆς, νοθεύει αὐτοῦ τὸ χρῶμα. uvalis gratia quod sibi subjectum est, a quo cum — £ioty οὖν οἱ δύο μὲν λευχοὶ, f| vovv ὁ χερατοειδὴς xal color ejus adulteretur, nigrum esse videtur. Duas — & ἐπιπεφυχώς * µέλανες δὲ οἱ δύο" 6 τε ἀμφιδλη- igitur tuniculas, corneam et superiorem, albas D στροειδῆς, καὶ ὁ ῥαγοειδής ’ περὶ μὲν !* τῶν χιτώ- esse constat : π/ργῷ vero totidem, reticularis αν” γων τῆς τε ἐχφύσεως, καὶ τοῦ ἀριθμοῦ, καὶ τῆς lisque sunt ; de earum itaque origine , 3c numero χρείας αὐτῶν, xal τῆς ὀνομασίας αὑτάρχως εἴ- coloreque, necnon quas appellationes sortiuntur, piat. satis explicatum est. Restat uti de humoribus oculorum quibus ipsi Εἴπωμεν δὲ 9 περὶ τῶν ἓν αὐτοῖς ὄντων ὑγρῶν' sunt przediti disseramus; hos enim tres esse numero κεἰσὶ δὲ τὰ τοῦ ὀφθαλμοῦ ὑγρὰ τὸν ἀριθμὸν τρία. dicimus. Primus quidem vitreus humor est, qui in Καὶ πρῶτον µέν ἐστι τὸ ὑελῶδες" ὃ xal '* κατὰ τὸ medio visibilis meatus consistit, unde nervisparsim μέσον ἔγχειται τοῦ ὁπτικοῦ πόρου * ὅθεν αἱ διεσπαρ- positi reticularem tunicam constituunt, Hic autem — gévat ἵνες ποιοῦσι τὸν ἀμφιθληστροειδΏ καλοῦσι δὲ humor vitreus nuncupatur, quod prz sui lusu tum ῥὑελῶδες τοῦτο τὸ ὑγρὸν, ὅτι περ !' παραπλἠσιόν colore, tum constitutione vitrum effigiet. Ab lioc ἐστιν ὑέλῳ, χατά τε τὸ χρῶμα χαὶ κατὰ τὴν σύστα- alius, qui erystallini nomen obtinct, huimnor est, inde — ctv. Μετ) ἐχεῖνο δέ ἐστι τὸ λεγόμενον xpvocaA.lost- videlicet, quod glaciei quz a Graecis κρύσταλλος dici- δὲς !* óypóv: καὶ ἔχει αὐτοῦ τὴν ὀνομασίαν παρὰ tur, similis sit. Aquam namque frigore coneretam αι τὸ ἐοιχέναι κρυστάλλῳ '?* κρύσταλλος ** δέ ἐστι πε- glaciem recte dixeris. Talis siquidem humor glaciei " πηγὸς ὕδωρ * ἔοικε δὲ τούτῳ κατά τε τὸ χρῶμα xaX ipsi, coloris constitutionisque similitudine respon- — xazà τὴν σύστασιν' συμδάλλει δὲ τὸ Tipo *5, xai det. Hic autem humor dimidiatus cum vitreo hu- — ofoy ἐμπέπαρται τὸ ὑελῶδες ὑγρὸν μετὰ τοῦ xpu- more, ac vicissim trausfixus confertur. Tertius σταλλοειδοῦς 3". Ἔστι δὲ xoi ερίτον ὑγρὸν tv τῷ autem humor oculi ovalis dicitur, quod subtili quas ὀφθαλμῷ: xal χαλεῖται ὠοειδὲς, παρὰ τὸ ἑοιχέναι in ovo est ct candid parti similis est. Et quidem τῷ λεπτῷ xal λευκῷ ?!* τοῦ ὠοῦ. Ἀρεία δέ ἐστι τοῦ humor vitreus duplici usui 9$ accommodatur : ὑελώδους διττή: καὶ γὰρ καὶ ὑπέστρωται τῷ xpu- nam crystallino tum superne obducitur, tum ipsi σταλλοειδεῖ 35, xal τρέφει αὐτό. Τὸ δὲ ὠοειδὲς πι alimentum suggerit. At ovalis preterquam quod Ἅτέγγει τε τὸ χρυσταλλοειδὲς "', συνεχῶς ὑπὸ τῶν crystallinum ob assiduas actiones siccescentem ma- ἐνεργειῶν ξηραινόµενον΄ ἀλλά μὴν καὶ npó6o)o; " defacit, propugnaculum etiam ejus est, ne scilicetet αὐτοῦ γίνεται, ὥστε μὴ ἀμέσως αὐτὸ τῷ πέριξ in ambientem aera repente incidens, οὐ {ῤ50 aliqua ὁμιλῶν ἀέρι βλάπτεσθαι ὑπ αὑτοῦ. "Βστι δὲ τοῦτο ex parte Ιφάθγείας; talis, inquam, ovalis humor sub- τὸ ὠοειδὲς λεπτὸν xal ἀερῶδες, ὡς μὴ ἑμποδίζειν ulis e& aereus habetur, sic ut visibili spiritui per pu- τῷ ὁπτικῷ πνεύματι φερομένῳ παρὰ τὴν χόρην. Τὸ pillam procedenti nullo impedimento sit. Crystalli- 1) δὲ κρυσταλλοειδές 39 ἐστι µεσαΐτατον περιλαμδανό- num vero humorem , medium duo reliqui humores Ἅµενον, ὑπὸ τῶν δύο ὑγρῶν καὶ τῶν λοιπῶν εἰρημένων accum his de quibus diximus tunicule suscipiunt,et χιτώνων xa αὐτό ἔστι τὸ ἀντιλαμθανόμενον xdi ipse est qui visibilis potenti: partes, et quze primi- τῶν πρωτουργῶν μορίων 3: τῆς ὀπτικῆς δυνάμεως. tus operantur obvius suscipit. Enimvero visibilis qui in oculis est spiritus, a Τὸ δὲ ὁπτιχὸν πνεῦμα τὸ ἐν τοῖς ὀφθαλμοῖς, ἀπὸ — cerebro ad erystallinum fertur, et duplicem officii ἐγχεφάλου 33 φέρεται ἓν αὐτοῖς, xol διττην ἀποτε- functionem explet, alteram quidem, uti oculum — Act τὴν ypzlav* µίαν μὲν, ἵνα mÀrpot τὸν ὀφθαλμὸν . plenum reddat, eique justam magnitudinem im- xai ὄγχον ἀπεργάζηται xai πλείστην Tof «ty pertiatur, et plurimam distantiam efficiat quo διάστασιν' ὡς ἂν μὴ δι ὀλίγου 3) τῷ πέριξ ἀέρι τὸ 1 μὲν οὖν B P... !* δὲ λοιπὸν xoi B Ρ. | καὶ om. B P. |] ὅτι κεχυμένῳ D CP. '* χρυσταλοειδὲς B C. |! xovctáMo Α B C. ?* κρύσταλος Codd. P. ?'! συµθάλετα: δὲ τούτου τὸ fcu B P. ** xpo- σταλοειδοῦς Α, σχληροειδοῦς B. ?*' τῷ ἑντὸς xai λευχῷ P. 39 κρυσταλοειδεῖ Codd. ** κρυσταλοειδὲς Codd. 35 ὁ πρὀθ. B, πρόθληµα Ρ. 39 χρυσταλοειδὲς Codd. 31 τὸ πριυτουργὸν µόριον B. 1 ἀπ ἐγχεφά, λου B. ** uv ivo» A, * 4169 DE NATUHRA HOMINIS, 117€ ὠοειδὲς ὑγρὸν ὁμιλῇ 3: δευτέραν δὲ, ἵνα ἐξαχοντι- A ovalis humor non paulatim ac per partes cum ζομένου *f ἐκ τῆς χόρης Υινωσχωμεν μακχρόθεν τὰς τῶν αἰσθητῶν σωμάτων ἰδέας τε χαὶ χρείας' xal ἵνα ὁ ὀφθαλμὸς ἀλλοιῇ ταῦτα, xal διαπορθμεύπται παρὰ τὸ χρυσταλλοειδὲς 3: ἡ τούτων χροιά χαὶ 3 ἐπιχρίνει δε ταῦτα ὡς βασιλεὺς ὁ ἐγχέφαλος. ID xaX τοῦτο δεῖ εἰδέναι, ὅτι οἱ μικρὰν ἔχοντες τὴν χόρην τοῦ ὀφθαλμοῦ ix γενετῆς, οὗτοι ** μᾶλλον τυγχάνο»σιν ὀξυωπέστεροι τῶν τὰς µεγάλας ἑχόντων" ἐπειδὴ τὸ πνεῦμα τὸ ὁπτιχὸν ἐξ αὐτῆς μετὰ ῥύμης "5 ἐξαχοντιζόμενον, καὶ μιγδαμοῦ Ἰχεόµενον, ὅπερ συµθαἰνει ἐπὶ τῆς μεγάλης Χχόρης, ἀκριθῶς ἁντι- λαµθάνεται τῶν αἰσθητῶν, καὶ τῶν πόῤῥω χειµένων. ambiente aerc. uniatur, atque conveniat , alteram vero, quo cum visibilis spiritus cxtra ο pupilla ejaculatur, visibilium rerum substantias colores. que eminus etiam deprehenderet; praterca etiam, uti oculus ipse ea ad crystallinum ubi talium usus est akerata reddat, atque trajiciat : verum ea cerebrum regis vice discernit. Tamen, et hoc scire opus est ; qui exiguam a primo ortu pupillam sortiuntur, hi acutiore visu, quam qui grandiores habent pr:editi sunt; quoniam , cum visibilis spiritus per regulam extra ejaculetur, nec sparsim (quod majori pupillz evenire solet) hinc inde fertur, sensata ipsa longiore item distantia posita accura- fius comprehendit. Ἴδωμεν δὲ πῶς Υίνεται τὸ μέλαν χρῶμα, καὶ τὸ B. Preterea. quonam pacto niger albusque, ac γλαυχὸν 35, χαὶ τὰ λοιπὰ πάντα. Τὸ τοίνυν γλαυχὸν χρῶμα γίνεται κατὰ μὲν γένος διὰ δύο αἰτίων , κατὰ δὲ εἶδος διὰ τέσσαρας. Κατὰ γένος μὲν οὖν, διὰ τὸ χρυσταλλοειδὲς, xal τὸ ὠοειδὲς ὑγρόν ' κατ εἶδος δὲ, χατὰ μὲν τὴν ὠώδη *' ὀγρότητα μοναχῶς ' κατὰ δὲ τὸ χρυσταλλοειδὲς τριχῶς; τὸ γὰρ ὡῶδες T] πολύ ἐστιν, ἢ ὀλίγον' καὶ f) χαθαρὸν, 7) τεθολωμένον * εἰ μὲν οὖν πολύ ἐστι τὸ ὠῶδες ὑγρὸν, motel τὸν γλαυ- xbv ὀφθαλμὸν, xai ὀλίγη Ὑίνεται d παρ) αὑτοῦ ἔχλαμφις, διότι βαθύνεται τὸ χρυσταλλοειδὲς ὑγρὸν καὶ fj xópn. Τοῦτο δὲ xal ἐπὶ λίμνης ὁδάτων ἴδῃς 50 γινόµενον * τὰ γὰρ ἓν βάθει αὐτῆς ὁρᾶν ob δυνά- µεθα * οὗ μὴν οὐδ εἰ τεθολωµένον cn, ἐπιτῆδειόν ἐστι δέξασθαι χρῶμα τὸ οἱονοῦν. Τοῦτο γὰρ χαὶ τὰ θολερὰ τῶν ὑδάτων ποιοῦσι χαὶ ἱλνώδη 5, μὴ συγ- χωροῦντα τὰς ἀχτῖνας τοῦ φωτὸς δι’ αὐτῶν διέρχε- σθαι καθαρῶς * ὥστε ὅσον ἐπὶ «b ὠοειδὲς ᾗ ὁ ὀφθαλμὸς, τοσοῦτον xal γλαυχός ἐστι’ δεῖ οὖν xal ὁλιγότητος τούτῳ 09 xal χαθαρότητος. Auk δὲ τὸ χρυσταλλοειδὲς γίνεται γλαυχὸς ὁ ὀφθαλμὸς, ὅτι φύ- σει λαμπρόὀν ἐστι, xal χαταλάμπει ὅλον τὸν ὀφθαλ- μόν * ἡ λαμπρὺν μὲν οὐχ ἔστιν ἑνίοτε τὸ ὑγρὸν, μέγα δέ» xal διὰ τὸ μέγεθος τὴ» αὐτὴν πάλιν ποιεῖται ἔχλαμφιν, καὶ γλαυχὸς γίνεται ὁ ὀφθαλμός. "H οὔτε μέγα ἐἑστὶ τὸ ὑγρὸν, οὔτε µιχρόν ' ἑνδέχεται δὲ προπετῆ τὴν θέσιν εἶναι τῶν ὀφθαλμῶν Φ', καὶ διὰ τοῦτο δείχνυσθαι τὸν ὀφθαλμὸν γλαυκὸν xa προ- πετῆ. El μὲν οὖν ἅπαντα ταῦτα map "*, γλαυχὸς γίνεται ὁ ὀφθαλμός' εἰ δὲ ἑναντία τούτων, γίνεταε p) tem. esse. contingit ; µέλας. E! δέ τινα μὲν παρῆ *5, τινὰ δὲ μὴ, αἱ µέσαι τούτων πᾶσαι Ὑίνονται διαφοραὶ τῶν ὀφθαλμῶν. Πο- λυφωτότατος δέ ἐστι τοῦ µέλανος ὀφθαλμοῦ ὁ γλαν- xis , ὅτι αἱ λεπτότεραι xai λενχότεραι χαὶ διειδέστε- pat τῶν οὐσιῶν, πρῶται τῆς εἱσρεούσης αἴγλης τοῦ Mou ἀποπληρούμεναι τὸ χατὰ πᾶν ἑαυτῶν ὑπερ- εχόμενον Que, καὶ εἰς τὰς μετ αὐτὰς ἡλιωδῶς * οὐσίας ἐποχετεύουσιν 95. omnes alii colores oculi liant, considerare oportet. Albus itoque oculi color, genere quidem dua- bus de causis, specie vero quatuor flt. Nam ge- nere crvstallinus ovalisque color causa est; qui autem ad spcciemattinent, una duntaxat causaovalis humor, crystallinus vero triples est. Et quidem, qua ad ovalem humorem attinet, si ipse plurimus vel exi- guus, sive purus vel turbidus fuerit. Si igitur ovalis humor plurimus fucrit, czesium oculum efficit qui G3 modico admodum splendore przfulget co quod humor crystallinus, pupillaque ipsa ceu in profundo posita cernuntur ; cujus rei exemplum in quocunque stagno facile patebit; nam, qua in ejus imo sunt, neutiquam a nobis cerni queunt. Tum si illum turbidum esse contigerit, coloris speciem aliquam suscipere nullo pacto potest. Quod in turbidis lutulentisque aquis evenire cernimus : hae euim puri luminis radiis impenetrabiles fiunt. Itaque, czsielas oculi, qua ad ovalem humorem attinet, tum paucitatem humoris, tum sinceritatem deside- rat. Sed et a crystallino humore czsius oculus fit, qui clarus natura splendensque cst, ac totum illustrans oculum. Si ipsum crystallinum humorem non splendidum, et multum esse quandoque ac- ciderit, ex lac humoris copia, eumdem totum splendor efficit, οἱ czxsii oculi constitutio fit. Et si ipse humor nec magnitudine, nec paucitate mo-. dum excedit; et oculi situm decenter prominen- atque hac de causa czsius prominulusque cernitur : $i autem cuncta haec quie diximus aderunt, cx»sius oculus procreatur; cuim vero his diversa eveniunt, niger efficitur. Si au- tem ex his quedam adesse, quzdam vero non adesse contigerit, horum omnes differentiz oculo- rum efficiuntur. Quod cxsius oculus uberiore lu- mine quam niger praeditus sit, boc eausa habetur, quia primz substantiz€ quz& magis exiles, ac ful- gentiores nitidioresque sunt, solaris luminis influxu replete, lumen ipsum quo ipse uudique plenz sunt ceteris substantiis ad solis similitudinem impertiuntur. .. ὁμιλεῖ D. ο ἐξαχοντιζόμενον p P. * οὗτοι γὰρ A. 35 pesappüSuodow (sic) ποιεί P. 25 ἱνλνώδη ΑΛ. ** τούτου ἔχειν τὸν CP. "sic Codd. ἡλιοειδοῦς P. ?* χρυσταλοειδὲς Codd. 35 λευχὸν P, et sic infra. θαλμὺὸν B P. 5 μετοχετεύουσιν B. D P, mox ἐπικρίνῃ τε. $5 ᾠόδη B. 58 Do B C. παρέη Α, παρείη 3 καὶ om. * παρέῃ A, παρείη C P. un Cum igitur nobis de oculis scrutari visum A esset, que ipsis substantialia insunt, quave ex accidentibus provenientia sint, tum tunicularum orius, quibusque jpse ominibus nuncupen- tur, necnon qui eorum numerus sit, et quonam pacto reticularis tunica , el superior uvalisque ve- nis referte, cornea vero ipsarum expers habetur; ad hzc item earum usus perspicuos reddidimus: Sed, nec quot humores habeantur, quotque eorum colores actionesque sunt, et quznam vitrei, crystal- lini ovalisque habentur missa fecimus. Preterea, de visibili spiritu quod a cerebro $44 progre- ditur , quodque duplicis utitur officii functione, causa a nobis satis explicata est. Nam, tametsi spiritus ab omnibus corporis partibus nature nutu, - atque obsequio quo earum usibus inserviat .usque- quaque contineatur, nihilo tamen secius, eum qui in oculis est ob quas adduximus causas cerebrum subministrat. Sed quoniam cuncta hac quz disse- ruimus uti totius instrumenti ministerio sufficiaot creata sunt, alia madefaciendi oculi gratia, quedam, suggerendi alimenti, nonnulla securitatis causa, alia ut pupillam ipsam custodiant creata censemus. Decet utique nos admirabilem Dei sapientiam mi- rantes prudenter cum Propheta precari : Custodi me, MELETII MONACIII 1n Ἐπεὶ οὖν τὰ περὶ τῶν ὀφθαλμῶν ipruvüvtag ἐξεθέμεθα τὰ οὐσιωδῶς αὐτοῖς ὑπάρχοντα, xai τὰ χατὰ συμθεθηχὸς προσγινόµενα xai τὰς τῶν χι- τώνων ἐχφύσεις, xal τὰς ὀνομασίας αὐτῶν, xal τὸν ἀριθμόν ' χαὶ πῶς ὁ μὲν ἀμφιθληστροειδῆς, χαὶ ὁ ἐπιπεφυχὼς, xal ὁ ῥαγοειδῆς ἔχουσι φλέδας * ὁ δὲ χερατοειδῆς ἄφλεθός ἐστι. xal τὰς χρείας αὐτῶν ἑσαφηνίσαμεν ' xal τῶν ὑγρῶν τὴν ποσότητα, xal τὰς χροίας, xal ἑνεργείας ' xal ποῦ μὲν χεῖται τὸ ὑελοειδὲς, ποῦ δὲ τὸ χρυσταλλοειδὲς "5, ποῦ δὲ «b ὠοειδές * xal περὶ τοῦ ὁπτικοῦ πνεύματος ἑδιδάξα- μεν, ὅτι Ex τοῦ ἐγχεφάλου ὁρμᾶται: καὶ τὴν αἰτίαν, ὅτι διττὴν ταύτην ποιεῖται ' εἰ γὰρ xat ἐν πᾶσι τοῖς µορίοις τοῦ σώματος ἀεὶ πνεῦμα περιέχεται φυσικῶς ἐν αὑτοῖς διὰ τὴν χρείαν γεννώμενον V, ἀλλ᾽ kv τοῖς B ὀφθαλμοῖς ὁ ἐγχέφαλος αὐτὸ χορηγεῖ διὰ τὰς εἰρημέ- vas, αἰτίας ' χαὶ ὅτι τὰ εἰρημένα πάντα διὰ τὴν τοῦ ὅλου ὀργάνου ὑπηρεσίαν ** γινόμενα, τὰ μὲν τέγχει, τὰ δὲ τρέφει, τὰ δὲ περιέχει, τὰ δὲ ἀσφαλίζεται, τὰ δὲ τὴν χόρην 99 φυλάττει. σοφῶς xal ἑντέχνως, xal θαυμαστῶς τὴν ὑπέρσοφον σοφίαν τοῦ Θεοῦ ὄἄξιον ἐχπλαγῆναι , χαὶ συνετῶς μετὰ τοῦ Προφητοῦ ἐπεύ- ξασθαι ' dvAa£ór µε, Κύριε, ὡς κόρην ὀρθα ἐμοῦ. Οἶμαι γὰρ χαὶ τὸν Προφήτην τὴν τοσαύτην αὐτοῦ ἀσφαλείαν χατανοῄσαντα τοῦτο εἰπεῖν. Domine , καί pupillam oculi *. Quis non facile persuasum habeat ipsum Prophetam, cura animad- vertisset oculum tanta talique esse tutela fulcitum, hoc carmen cecinisse. Age jam de oculorum definitione, et quonam pacto nuncupantur, ac unde nomina eorum proveniant disseramus. Tales, inquam, oculos esse opinamur, qui quatuor tuniculis ac tribus diversis humoribus constituuntur, quique nervos in se continent, et qui objectos sibi colores, rerumque magnitudines, necnon figaras deprehendere queant. Non modo oculi ipsi hoc tautum, a Grecis nomine ὀφθαλμοὶ appellantur, sed aliis item nominibus eos illi dicere consueverunt. Quidam eos φάη, ut apud Homerum est, nuncupant. Alii ὄμματα dicunt. Alii ὅσσε. Alii ὧπες. Et ob id eos illi ὀφθαλμούς dixere, ἀπὸ Ἴδωμεν οὖν καὶ τὸν ὅρον τῶν ὀφθαλμῶν, xal τὰς ὀνομασίας αὐτῶν, xal τὰς παραγωγάς. Ὀφθαλμοὶ, φησὶν, εἰσὶν οἱ συνεστῶτες ix τεσσάρων χιτώνων, xai ὑγρῶν διαφερόντων τριῶν ’ νευρώδεις αἴσθητι- xoi τῶν ὑποχειμένων χρωμάτων, καὶ μεγεθῶν, xal σχημάτων **. 00 µόνον δὲ ὀφθαἲμοὶ λέγονται, ἀλλὰ xai φάη χατὰ τὸν ποιητὴν, xai ὄμματα, xal ὅσσε 5', καὶ ὧπες. Καὶ ὀφθα.μοὶ μὲν, ἀπὸ τοῦ ὀφθῆναι παρέχειν ἅπαντα ἐξ ὧν ἑνάλλεται f) ὄψις' 1) ὡπῶν θάλαμοι’ φάη δὲ, ὅτι EE αὐτῶν φῶς προέρχε’ ται΄ f| ὅτι φωτός slot χριτικοὶ χαὶ δεχτιχοί’ xal Ὅμηρος * τοῦ ὀφθῆναι παρέχειν ἅπαντα, quod omnia visui pervia reddant; aut quod oculorum thalami ex qui- bus visus emicat sunt, ob idque ab aliis φάη dicti sunt, quod οκ ipsis lumen quod illi φῶς nuncupant progrediatur; 4| ὅτι φωτός slot Χριτικοί, quod videlicet discernendi luminis vim obtinent ut Home- rus : 65 Ilic capiti, ac pulchris oculis simul oscula fixit. D Κῦσε δέ ur κεφα.λἡν' xal ἄμφω gása καλά (a). Quidam ob id ipsos ὄμματα dixerunt, οἷον ὅρματα, xai αἵρματα, quod ex ipsis visibilis spiritus cum impetu fertur, et idem qui in oculis est per ipsos exit atque ejaculatar. /Eolieo autem idiomate ὁπτά, quz circa oculos sunt appellare consueve- runt. Sed et Homerus oculos ὅσσε plerumque dixit, quod ad sibi subjecta recte dirigantur. llli namque εὖσειν καὶ εὐθυθολεῖν dictitant, unde Homerus: a [ρα]. xvi, 8. € ποῦ δὲ τὸ xp. om. A B C. " γενόµενον B. 9* χαὶ bvxov add. C. *! ὅσσαι Β. ** ὁρᾷ A. "3 διὰ uaque ad ὑπηρ. om. B. '* xogughv 9 γέµατα B. i^ P. Ὄμματα δὲ, ὅτι δι’ αὐτῶν τὸ ὁρατιχὸν ὁρμᾶται 5 πνεῦμα. οἷον αἵματα 3 καὶ ὄμματα". ἐπειδὴ δύ αὐτῶν ἀφίεται xal ἀχοντίζεται τὸ Ev τοῖς ὀφθαλμοῖς πνεῦμα. Οἱ δὲ Αἱολεῖς ὤπατα ** λέγουσι παρὰ τοὺς ὦπας λέγονται xal παρὰ τῷ tof] ὅσσε 55, παρὸ τὴν ὑπὸ τὰ χείµενα ἔσιν 54, καὶ τὴν ἐπ εὐθὺ 3 - βολήν * χαὶ Ὅμηρος * A BC 5 ὅππατα B. "booa: 85 n. 9. ἐπὶ τὰ ὑποχείμενα ἔσιν (αἴσσην P), B Ρ. 57 ἐπευθὺ B. (ο) 04. Π, 15. 44178 Ὄσσε δέ ol πυρὶ .,αμπετόωντι àtxenv 5 (b). Καὶ πάλιν’ "e ; " - po» Pre Boat ος , ζοίαι δέ τε χεῖρες, Λέγονται δὲ ὁπαὶ παρὰ τὸ ὁπή. ᾿Οπὴ δέ ἐστι χυρίως «όπος τετρηµένος, ἀφ' οὗ τις δύναται ὀπίσασθαι xat περιθλέφασθαι΄ ὡς τὸ ᾿ θεοῦ δ' ἐποπίζεο μῆνι» (d), ἀντὶ τοῦ, προόρα. Ἡ δὲ χόρη τῶν ὀφθαλμῶν, xal γλήνη λέγεται καὶ (Aq 59-05. Κόρη μὲν, ofa. ** χόρη, ix τοῦ δι’ αὐτῆς χεῖσθαι τὸ ὁρατιχὸν πνεῦμα. ”1.1η δὲ, ἀπὸ τῆς εἰλήσειως " xal τῆς ἐπὶ τὰ χάτω φορᾶς. P'Advn δὲ, παρὰ 5b τὸν νοῦν γαληνοῦσθαι: τῆς γὰρ διαθέσεως τοῦ νοῦ δειχτιχοὶ 9* οἱ ὀφθαλμοί ' fj ἀπὸ B τοῦ λεύσσειν, Ó ἐστι λάµπειν ** * χαὶ Ὄμηρος, "Effe, καχὴ yArvn (e), τὰ λευχὰ τῶν ἀφθαλμῶν λέγει. Ὁ ἐπιπεφυχὼς δὲ χιτὼν, «Ἰογάδες καλεῖται ἵὸ παρὰ τῷ ποιητῇ * «Ἰοξῶν, φησὶ, τὰς «Ἰογάδας Ἱ'. Ὁ δὲ Καλλίμαχος, Οὔτις εὐλήρους Αὐγάζει' χαθαραῖς οὗ δύναται «Ἰογάσι Ἱ.. Λέχονται δὲ 3 καὶ δέργµα- τα "** δέρξεις γὰρ αἱ βλέψεις ἀπὸ τῶν βλεπομένω», καὶ τῆς ἑνεργείας τοῦ δέρχεσθαι ' οἷον τὸ βλεπόµε- voy * διέρχεσθαι. Διαφέρει δὲ ὄψις ὁράσεως, ὅτι ἡ μὲν ὅρασις, δρισίς '* τις εἶναι δοχεῖ ἡ τοὺς ὄρους, τουτέστι τὰ πέρατα τῶν σωμάτων χαταλαμθάνουσα ἡ δὲ ὄψις, ἄψις τίς ἐστι, καὶ φαῦσις τῶν ὁρατῶν κατανόησιν ποιουµένη. Τὸ δὲ ἐπικαλύπτον δέρµα τὸν ὀφρθαλμὸν, β.Ίάφαρον λέγεται χαὶ ταρσός * β.λέφα- pov μὲν, διὰ τὸ προφαίνεσθαι. ἡ διὰ τὸ αἴρεσθαι αὐτὸ iv τῷ ópdv* ταρσὸς δὲ, ἰδιὰ «b. ἄσαρχον αὐ- τοῦ ", ἐπεὶ χαὶ τὸ τοῦ ποδὸς πεδίον ταρσὸς λέγε- ται '* - χαὶ Ὅμηρος" DE NATURA HOMINIS. - ULT Jllaque fulgentes oculos ceu flamma ferebat, Et rursus : Sic oculos, sie. ille manus, sic ora ferebot. Ab aliis ὡπαὶ παρὰ τὸ ὁπὴ a foramine denominatos constat. Nam óvt proprio nomine terebratus locus nuncupatur, per quem nobis aliquid intueri facul- tas datur, ut illud : Tu modo previsam circupispice Numinis iram. Pupilla autem oculorum χόρη, χαὶ γλήνη, xat On dicitur, et χόρην, id est pupillam, οἷον χόρην ἐκ τοῦ δι) αὐτῆς χεῖσθαι τὸ ὁρατιχὸν πνεῦμα, quod per ipsam visibilis spiritus diffundatur dictam volunt. At ἴλη ἀπὸ τῆς εἱλήσεως, quod involutos in se plu- res humores contineat, γλήνη vero, παρὰ τὸ τὸν νοῦν γαληνοῦσθαι, quia mentem tranquillam osten- dant, nam mentis dispositionem oculi indicant. Vel a lucendo, ut Homerus de oculo pravo : O [umen pravum , pereas. Candorem quidem qui in oculis est, tunicam videlicet superiorem, λογάδας ἀπὸ τοῦ λοξοῦ, ab obliquitate videlicet, dictitant, ut Ho- merus : obliquum logadas nuncupat. Callimachus Qui puris oculis obliquus cernere nequit. Non desunt qui oculos dergmata dicunt, ἀπὸ τοῦ δέρχασθαι , olov τὸ βλεπόμενον διέρχεσθαι. Quod scilicet illud quod cernitur comprehendant, per- errentque. "Odi; et ὅρασις, quae nomina visum et visionem — interpretareris inter se discrepant. Ὅρασις enim οἷον δρισις, quasi terininatio quiedain sit, cum ipsa terminos ac corporum fines com- prehendat. GG Visionem vero ipsam ὄψιν appellant, οἷον ἄψις le ἐστι, xal φαῦσις, contrectatio videlicet quadam, tactioque est, quz visibilium animadver-; sionem peragit. Atqui cutim ipsam quae oculum tegit, βλέφαρον xal ταρσὀν dicunt, quod palpebram et larsum diceremus : βλέφαρον enim διὰ τὸ προσφαίνεσθαι, 3| διὰ τὸ αἴρεσθαι αὐτὸ ἐν τῷ ópdv, «uod primum ostenditur, vel quod in cermendo attollitur. Tarsum vero ob id nuncupant, quod carnis expers sit, quoniam et pedis dorsum talis nomine appellatur, de quo et Homerus: Nvr δὲ μ' ixwpdyac ταρσὸν ποδὸς εὔχεαι [οὕτως 19 f. Al δὲ περὶ αὐτὸν 59 τρίχες β.Ίεφαρίδες Ίπροσ- αγορεύονται ΄ οὗ µόνον γὰρ χόσμον παρέχουσι τοῖς ὀφθαλμοῖς. ἀλλά xaX χὀνιν xa χάρφος **, χαὶ πάντα τὰ προσπἰπτοντα τοῖς ὀφθαλμοῖς ἔξωθεν ἀποχρούον- Nunc mihi perstringens tarsum in pede gore quanta est Qux autem circa ipsos pilatura, est , βλεφαρίδες denominatur , banc autem cilia 'dixeris: illa enim non modo decoris gratia oculis adhibita sunt, verum eliam ut pulverem festucasque et alia ται, χαὶ οὐχ ἑῶσι παρενοχλεῖσθαι αὐτοὺς ὑπ' οὐδενός. υ qua in oculos incidere solent 9 abigat alque Αἱ δὲ ὑπεράνω τῶν ὀφθαλμῶν ἐξοχαὶ, ἓν αἷς al τρίχες ἵστανται στοιχηδὸν, ὀφρύες χαλοῦνται * ἤτοι ὠποῤῥύες 8", παρὰ τὸ τοὺς ὦπας φρουρεῖν ἐξ ὅὃμ- όρων χαὶ ἱδρώτων 83. "Eccc δὲ χαὶ ἄπορον ἐν αὐταῖς, 55 pr. cit. om. Β. 3 γάρ τοι οἱ πόδες A. τιχοὶ B C P. ** βλέπειν. 79 χαλοῦνται B Ρ. Eiym. M. p. 572, 38. 572, 37. 12 δξ om. A P. 19 χαλεῖται B. ὑδάτων B. "^ δέρματα A P. (b) lI. A, 101. (c) 04. 4, 150. 56.65 ἕλλος et infra P. "! λαγάδας B. hec Sophroni, 7* Hom. et Callim. loc. om. Α C, λαγάσι B, λογάσειν Lat. Vers, Cf. Etym. M. p. T5 δερχόµενον B. " οὔχεαι αὕτως ΑΛ. * αὐτὸ D Ῥ. *! χάρφη Β. ** ὠπορύες B, ὁπωῤῥύες 6. 3 ἐξ ὀμ6. xal amoliatur , ut nihil omnino sit quod eis nego- tium facessat. Prominentie vero que oculis imminent, qui- bus pili inverso ordine radicantur, supercilia sunt, qua ab ipsis ὀφρύες appellantur, hac de causa constituta esse, quo oculos ab imbribus 66 ϱἵον B Ρ. *' εἱλύσεως ΑΛ. 9*6: Sorano auctore, (tribuit B P. "'eorrupt. οὑτόσαρ A. 4 ὄρησις (4) Od. E, 146. (e) 1. €, 464.1t. A, 288. 1178 MELETI!I MONACIII LT. sudoribusque ingrucutibus protegerent. [m his au- 4 ὅτι al μὲν τῆς χεραλῆς τρἰχες αὔξουσί τε xal ἆπο" tem. defectus quidam qui in capillis neutiquam est inspicitur : nam capilli in dies aucti. tondentur resecanturque ; liorum vero ac ciliorum ne visus usum oculosque ipsos impediant, quod extremo confectis senio accidere solet, verum Opifex incre- mentum denegavit. Est autem et in ipsis oculis, sicuti colorum, ita et magnitudinum plurimum discriminis. Sed cum de coloribus satis a nobis dictum sit, restat uti de magnitudinibus disseramus. Sunt qui ma- gnitudine mediocritatem excedunt, quidam vero sunt, quam expediat breviores. Eos vero, qui medium quoddam inter extrema tenent, optimos usquequaque putamus. Rursus, nonnullos ez ipsis natura ad interiora impegit, et hi majorem circum- ferentiam quam eorum cava sunt designant. Qui- dam vero, quasi e sua sede prosilientes prominuli visuntur. At alios,.qui ad neutrum horum decli- nant, medium quoddam babere cerneres: $7 tales enim, eorum in quibus visuntur, preclaros mores denotant. Nam homines qui oculos ad interiora retractos sortiuntur, acutiorem visum habere om- nium opinio est. At magnis oculis praeditos, et qui intento obtutu defixi harent, instabiles ac ad iram propensos dixere. At magnoculos, λεροφθαλμοὺς, κείρονται. Αὗται δὲ αἱ βλεφαρίδες διὰ τὸ μὴ χω- λύειν f) παρεμποδίζειν 5 τοὺς ὀφθαλμοὺς, ὡς b τῶν ἑσχατογήρων ἐχωλύθησαν αὐξάνεσθαι παρὰ τοῦ τεχνονργοῦ τῆς πάντων δημιουργίας "5. Πολλὴ 65 x&v τοῖς ὀφθαλμοῖς χατὰ τὸ χρῶμα χαὶ τὸ) μέγεθος πέφυχεν ἑτερότης. Καὶ περὶ μὲν τοῦ χρώματος αὐτῶν εἴρτται ' περὶ δὲ τοῦ μεγέθους vov ἔστιν εἰπεῖν 54. Ol μὲν γὰρ µείζους εἰσὶν, οἱ δὲ ἑλάτ- τους, οἱ δὲ σύμμετροι” τὴν ἑκατέρων ἀμετρίαν ἔχπε- φυγότες, οὓς καὶ βελτίστους εἶναι φασί. Πάλιν οἱ μὲν πεπίληνται πρὺς τὰ ἐντὸς 9, χαὶ μείζονα τὴν περιρέ- ῥειαν τῆς αὐτῶν χοιλότητος διαγράφουσιν’ ol δὲ πρὸς τὰ ἐχτὸς ἐξώγχωνται 5, χαὶ ἐξάλλεσθαι θέλουσιν’ ἄλλοι δὲ πρὸς οὐδέτερον τούτων ἐχχλίνουσιν, ἀλλὰ τὴν µέσην ἔχουσι χώραν. OO xat βέλτιστον Έθος διαση- µαΐνουσι ** τῶν οἵσπερ 99 clot. Τοὺς μέντοι διαχει- µένους μᾶλλον πρὺς τὰ 9! ἐντὸς ὀξυωπεστάτους εἶναί φασιν, ὥσπερ τοὺς mph; τὰ ἑχτὸς ἀθεδαίους xol θυμµικούς. Τοὺς δὲ µεγαλοφθάλμους , xai ἀτενὲς kv- ορῶντας, λιροφθάλμους ** τινὲς ὠνόμασαν, παρὰ τὸ λίαν τινὶ προσχεῖσθαι 'ἡ παρὰ τὸ λίαν ὁρᾶν - ἐπεὶ ἀτενεῖς εἰσιν αἱ τούτων ὄγεις, ὡς ἀναιδῶς ἑπαιρό- μεναι. nonnullis appellare placuit, quod in cernendo ad res ipsas plus nimio adhibentur, sive, quod obtutu in uno defixi impudentius hierere soleant. Musculi, unde oculis motus subministratur, sex Οἱ δὲ τοὺς ὀφθαλμοὺς χινοῦντες μῦες Σξ εἰσι τὸν numero habentur, quorum duo sunt, a quibus, C ἀριθμόν * δύο μὲν οἱ περιστρέφοντες ὅλον τὸν ὀφθαλ- cum a magno procedunt angulo, donec ad parvum desinant, totius oculi corpus circeumagitur. Quatuor vero reliqui recto ejus motui famulantur, ex qui- bus duo sunt, quorum alter sursum extendit, alter vero oculum infra retrahit; alii vero totidem, ad dextram levamque ipsum movent. Ad hos, ct septi- mus est, quem roborandi oculi g:atia natura pro- tulit, quo illi usui safficeret, cum nobis breve aliquod corpus visu accuratius deprehendere opusest. Visus est actio quz oculorum ofticio fit, quibus spiritus subtilis admodum commiscetur, quorum- que pupillis insidet, per quem res eminus etiam posit deprehenduntur : nisi enim in oculis lumen exsisteret, lumen quod extra est cerni a nobis liaud- quaquam posset. Ipsum enim viaui uti solare hoc lumen comprehendat facultatem largitur, et pri- mum a visu ipso cernitur, aerisque lumen rebus visibilibus circumfusum oculos ad sensata ipsa deprehendenda suscitat. lllud autem quod dat, ut Theologus asseruit, accipit. Plura siquidem — philosophi de visus actione scrutantes in medium attulerunt, Qui autem Epi- curi sententiam sunt secuti, idola oculis nostris earum qua apparent rerum ϐϱ8 objici, idque ** x. τὴν ὅρασιν f παρ. B. ** οἱ μὲν τῶν ὀφθαλμῶν πεπόλτνται πρὸς τὰ ἐντὸς B των ἀνθρώπων διατ. τοὺς μέντοι P. 39 by οἷς Ἡ Ὑινομ. διὰ τῶν ὀφθ. ἐν. B. μάλιστα ὃν C D. 55 παρὰ τοῦ ἀριστοτέ] περ B. 55 μᾶάλιστά τι ὄντος Α, καὶ τὸ συΥχεκραμένον ἐν αὐτοῖς πνεῦμα "* ἐνυπάρχον A. ὑπάρχον C P. * δι αὐτῶν A, 67 οὗ C P. piv, ἀπὸ τοῦ μεγάλου χανθοῦ ἀρχόμενοι, xai εἰς τὸν μικρὸν τελευτῶντες. Οἱ δὲ τέσσαρες κινοῦσιν αὑτὸν κατ’ εὐθεῖαν * 6 μὲν εἷς ἀνατείνων, 6 δὲ ἄλλος χατασπῶν ' ἄλλος ἐπιδέξια xiv, xol ἄλλος ἐπ ἀριστερά. Ἔστι δέ τις xa ἕτερος ἔδδομος, ὅστις αὑτὸν στηρίξει τὸν ὀφθαλμὸν, ἔπειδ' ἂν ἀχριδῶς Ρλέπειν τ' σῶμα μικρὸν ** δεηθῶμεν εἰς ὅρασιν. Ὄρος δὲ ὁράσεως οὗτος. "Ορασίς ἐστιν fj διὰ τῶν ὀφθαλμῶν Υινοµένη ἑνέργεια **. Too γὰρ σνγχεχρα- µένου ἓν αὗτοῖς πνεύματος λεπτοῦ μάλιστα ὄντος."5, xai ταῖς χόραις τούτων ἑνυπάρχοντος **, δι) αὐτοῦ *f al ὁρατικαὶ ἀντιλίφεις χαὶ πόῤῥωθεν γίνονται. El μὴ γὰρ iv ὀφθαλμοῖς φῶς ἐστι», οὐχ ἂν δραθείη τὸ ἔξωθεν φῶς' ὄψει γὰρ παρέχει ὁρᾶν τοῦτο τὸ ἡλιαχὸν φῶς. Καὶ πρῶτον ὁρᾶται παρὰ τῆς ὄψεως * xaX τοῖς ὁρατοῖς περιῤῥέον «b ἀέριον φῶς, παῤῥησίαν τοῖς ὄμμασι χαρίζεται εἰς τὴν τῶν αἱ- σθητῶν xavavónstw* « Λαμδάνει γὰρ ὃ δίδωσι, » χατὰ thv τοῦ Θεολόγου φωνήν. Πολλὰ δὲ οἱ φιλόσοφοι περὶ τῆς ἑνεργείας ταύτης δ:ενέχθησαν * οἱ μὲν Ἐπικούρειοι, εἴδωλα τῶν φαι- ναμένων προσπίπτειν τοῖς ὀφθαλμοῖς λέγουσι, xa την ὅρασιν ποιεῖν. Δριστοτέλης δὲ oüx εἴδωλον. ου θεοῦ Ῥ. 3’ εἰπεῖν ἔτι γε μὴν τῶν ὁὀςθαλμων. 5 ἐξόγχωνται Β. ** ot xal χρείττους xal B. ἦθος *! τοὺς Α. ?* λινοφθάλµους Α, *? dd v B. πτὸν )TI DE NATURA IHlOMINIS. 1118 σωματικὸν, ἀλλὰ ποιότητα δι ἀλλοιῴσεως τοῦ πέριξ Α visus constitutionem esse statuerunt. Aristoteles ἀέρος, ἀπὸ τῶν ὁρατῶν ἄχρι τῆς ὄψεως παραγἰνε- σθαι. Πλάτων δὲ συμφώνως τῷ Γαληνῷ τὸν πέριξ ἀέρα λέγει ὃ ὄργανον γίνεσθαι τῷ ὀφθαλμῷ * καθ) ὃν ὁρῶμεν χρόνον τοιοῦτον, οἷόν περ ἐγκεφάλῳ τὸ νεῦρον *?, *"H «e γὰρ abt τοῦ ἡλίου φαύονσα τοῦ ἄνω πἐρα- τος τοῦ ἀέρος, διαδίδωσιν εἰς ὅλον τὴν δύναμιν τοῦ φωτός * ἧτε διὰ τῶν ὀπτιχῶν νεύρων αὐγὴ φεροµέ- νη, τὴν μὲν οὐσίαν ἔχει πνευματικὴν, ἐμπίπτουσα δὲ τῷ περιέχοντι, καὶ τῇ πρώτῃ προσθυλῇ τὴν ἆλ- λοίωσιν ἐργαξομένη, διαδίδωσιν ἄχρι πλείστου συνέχουσα ἑαυτῆν, ἄχρις ἂν εἰς ἀντίτυπον ἐμπέσῃ vero non idola ipsa corporea, sed resoluti aeris qui nos ambit qualitatem, qus a rebus visibi- libus ad visum usque accedit, visum esse opi- natus est. Plato, cujus sententiam Galenus se- cutus est,liunc qui nos aerem ambit, eo tempore quo cernimus, iustrumentum oculorum quemadmodum et cerebri nervuin. esse existimavit. Solis namque splendor, inqjuit, superiori aeris termino adhibitus, luminis vim in universum distribuit, partiturque : qui spirituali substantia preditus, per nervos qui visui inserviunt pene- wat. Cum vero in aumbientem aera incidit, et primo impetu in illo cui adhibetur alterationem eflicit, tantumdem temporis sese continens diffun- σῶμα. 'Opi δὲ ἡ ὄψις xav' εὐθείας γραμμὰς, xaX B ditur, quoad in corpus a quo repercutiatur inci- τῶν διαφανῶν µέχρι βάθους διιχνεῖσθαι πἐφυκεν * &ipog μὲν πρώτως xai μάλιστα, ὅλον γὰρ διεξέρχε- ται ΄ δεύτερον δὲ ὕδατος ἠρεμοῦντος καὶ χαθαροῦ * ττον δὲ δι᾽ ὑέλου χαὶ τῶν ἄλλων τῶν πεφωτισµέ- νων * ἴδια γὰρ ταῦτα τῆς ὄψεως. Ὁμοίως καὶ τὸ χρῶμα Uv τῆς αἰσθήσεως * ofoy τὸ φαιὸν f ἔρυ- θρόν' αἱσθάνετχι γὰρ κατὰ μὲν πρῶτον λόγον τῶν χρωμάτων, συνδ.αγινώσχει δὲ αὐτοῖς καὶ τὸ χεχρω- σμένον! σῶμα, xai τὸ μέγεθος χαὶ τὸ σχΏμα αὐτοῦ, καὶ τὴν χώραν ἕνθα ἐστὶ, xaX τὸ διάστηµα, xal τὸν ἀριθμὸν, κίνησιν *, xal στάσιν * καὶ τὸ τραχὺ 3 xoi λεῖον, xai τὸ ὁμαλὸν καὶ τὸ ἀνώμαλον !, χαὶ τὸ ὀξὺ χαὶ 5 ἀμθλύ ' xal τὴν στάσιν, εἴτε ὑδατῶδες 5, f| derit. Visus autem per rectas lineas cernit, sed et ea qua translucent corpora ad imum usque penetrandi facultate przditus est; et primum pra- cipueque per totum aera nullo impedimento ferri suapte natura idoneus habetur. Paulo minus in aqua pura tranquillaque idem efficit. Sed non tan- tumdem in vitro, et aliis qux» sublusiria sunt corpo- ribus valet. Hxc suut, quz peculiari jure visus sibi perpetuo vindicat. Eodem pacto, et colores, ut fulvus rubeusque sensus propria sunt, colores enim primaria sui ratione visus deprehenait, deinde, οἱ colore infectum corpus, ejusque maguitudinem figuramque, ac locum quo comprehenditur, simul- γεῶδές ἐστι ' διὰ µόνης γὰρ τῆς ὄψεως τῶν ypopá- c due quantum distel. Przeterea, numerum et motum των ἀντιλαμθανόμεθα. Τὰ δὲ λοιπὰ χοινὰ τῆς ἀφῆς xai τῆς ὄψεως, ὥσπερ xaX ἐπὶ τοῦ πυρός * xai γὰρ τὸ mop ὀρῶντες ἴσμεν ὅτι θερµόν ἐστιν ΄ ἀλλ᾽ ἐὰν ἐπὶ τὴν πρώτην ὄψιν ἀναγάγῃς Ἱ τὸν λόγον, εὑρήσεις ὡς, τότε ὅτε dj ὄψις ἐθεάσατο xb πῦρ, µόνον ὃ τοῦ χρώματος χαὶ σχήματος ἔσχε την γνῶσιν * προσ- ελθούσης δὲ τῆς ἀφῃς, ἑγνωρίσαμεν ὅτι θερμ»ν xal χανυστιχὸν ὑπάρχει τὸ mop. Ποτὲ μὲν d$ ὄψις τῆς ἐπιμαρτυρίας χρῄζει τῶν ἄλλων αἰσθήσεων πρὸς τὸ μὴ σφάλλεσθαι * ποτὲ δὲ καθ) ἑαυτὴν ἐναργῶς παρ- ἴστησι τὸ φαινόμενον * ὅταν οὖν τὸν πύργον * τὸν τετράγωνον στρογγύλον πόῤῥωθεν ὁρᾷ, xal τὰ µεί- ζονα τῶν ζώων 3) Χτισµάτων, μιχρὰ, σφάλλεται. αὁμοίως χαὶ ὅταν 19 δι’ ὕδατος χινουμένου ὁρᾷ * ctv 40 quietem, cumque his quod asperum ac leve et planum, ingqualeque est; tum etiam acuta, obtu- saque, εἰ quz:e immota consistunt : et utrum quid ad aqueum et terreum declinet, dignoscere facile potest. Ut. enim a nobis colores deprehendantur, visus tantum causa exsistit ; ut vero cslera, tum . tactus, tum visus est, quod ignis exemplo probari facile potest.Cum enim ignem primum nobis inspicere contingit, quod calidus sit novimus. Verumenimvero, si id quod primum inspexeris consideres, tunc enim manifestum erit de coloris tantummodo ignis, ligu- rzque ratione nobis plane constitisse. Si vero et ta- ctum adbibuerimus, illum, tum calidum $9 esse, tum comburendi vim habere deprehendemus. Sed γάρ χώπην ὡς χεκλασμένην βλέπει ἓν τῇ θαλάσ- D nonnunquam accidit visui ipsi, quo minus aberret, σῃ ''. 'Opolo; δὲ !* καὶ ὅταν διά τινος ὕΌλης, ὡς ἐπὶ τῶν ἑσόπτρων, xal ἑτέρων διαφανῶν., xaX ὅταν ὀξέως χινῆται τὸ ὀρώμενον. Συνταράσσει γὰρ τὴν ὄψιν fj ταχεῖα χἰνησις, ὡς ἐπὶ τοῦ τῆς περιστερᾶς τραχήλου. Τεσσάρων δὲ µάλιστα πρὺς ἔΣναργη διάγνωσιν ἡ ὄψις χρῄζει ’ ἀθλαθοῦς αἰσθητηρίου συµµέτρου χινῄσεως * κλὶ διαστήματος ἀέρος χαθα- poU: καὶ λαμπροῦ φωτός. Καὶ τὰ μὲν περὶ τῶν ὀφθαλμῶν ἅλις. aliis sensoriis ceu testibus uti : quandoque vero per se ipsum nullo ceterorum adminicule res quae apparent animadvertit. Turris igitur quadrat fi- gura in paulo remotiori a visu quam par sit distan- tia posita rotunda videtur, majoraque anima!ia ac cujusvis generis adillcia, breviora : sed fal- litur quidem. Atqui, et illo tempore visus etiam decipi solet, cum remus ex motu aquis in marí fractus videtur. À4 hzc, alicujus materiz causa, ut ex speculi inspectionibus, ac aliis diaphanis quz videlicet translucent corporibus, visus decipitur. Tunc etiam, quando id quod cernitur, pernici ac ocissimo motu fertur: talis enim. motus,ut in co'umbse *? nap ἐγκεφ. el mox τὸ νεῦρον. 5 xaX τὸ Β. * 00. τυχὸν B. M τῆς θᾳλάσσης B. |) δὲ omm. 98 λέγουσιν B. Νάνόμαλον B. xai ὅταν B P. ! χεχωσμένον Α. * xivroty τε B C P. ὁ ταχὺ A. ! αγάγης BP. ^" μόνου Β Ρ. Ὁ τὸν γοῦν π. DP. !* σφ. δὲ |. . 41179 ΜΕΡΕΤΙ MONACII 196 το]οθιίαίο fit, visum perturbat. Atqui, ut visus ipse actu res comprehendere queat, quatuor potissimum habentur. Primum, uti sensorium ipsum ab omui labe immune sit; deline medice temperatus motus, tum, ut loci intercapedo non immodica, et aer purus sit : adbec ut lumen prelustre perspicuum appareat. Et νο de oculis dixisse sufficiat. Cap. III. — De naso et naris promuscide. Nares quibus olfactus inest, alio nomine nasi pro- muscis appellantur, et nares quidem Grace ῥῖνες dicuntur a verbo ῥεῖν, quod fluere denotat, co quod ipsis humor a cerebro proveniens defluat. Nasi vero promuscis, quam illi μυχτῆρες dictitant, iàà nuncupatur, videlicet ἀπὸ τοῦ uoxvnolsetv, quod subsannare est, quia illos quos deridere s2- lemus muco dignos existimamus : sive quod mu- eus per ipsam quam illi μύξαν vocant. egrediatur, vel quod ín ipsis meatus quidam sunt, qui ab eis μύξαι dicuntur. Nares autem ipsas, nervis pluribus refertas, cartilagineasque esse plane con- siat : ha et odores, ac eorum discrimina, utpote Κεφ. Γ΄. — Περὶ ῥιγὸς ! xal τῆς δι αὑτῆς γενομένης ὀσφρήσεως. Αἱ δὲ pivec δι ὧν dj ὄσφρησις γίνεται, λέγονται xal!* μυκτῆρες ῥίῆες μὲν, διὰ τὸ δι’ αὐτῶν" ῥεῖν τὰ ἐξ ἐγχεφάλου !* ὑγρά ' μυκτῆρες δὲ, ἀπὸ τοῦ μυχτηρίζειν ἡμᾶς οὓς διαπαίζοµεν f", f ἀπὸ τοῦ τὴν μύξαν ἐξιέναι δι αὐτῶν ' 1) ἀπὸ τοῦ μύξους τινὰς ἔχειν ἓφ᾽ ἑαυτοὺς !*, τουτέστι πόρους. Εἰσὶ δὲ νευρώδεις xal χονδρώδεις, ἀντιληπτιχαὶ ὀσμῶν καὶ τῶν tv αὐταῖς διαφορῶν * τουτέστιν εὐωδίας καὶ δυσωδίας. Δι αὐτῶν bb ἀναπνέομεν !* καὶ εἰσπνέο- μεν. 0ὐδὲ γάρ ἐστι δυνατὸν πο.εῖσθαι ἄλλως ταῦτα, εἰ μὴ διὰ µυκτήρων ' ἀπὸ γὰρ τῶν ταμείων xat suy τῆς καρδίας θαλάμων διὰ τοῦ πνεύµονος ἀναπεμπο- μένην δέχονται τὴν ἀναπνοὴν οἱ μυκτῆρες, xaX πρὸς quie fragrantes sunt, et αι graveolentiam habent D τὰ ἔξωθεν ἀποχρίνουσι * καὶ τὴν εἰσπνοὴν ἐφελχόμα- deprehendunt, per ipsas item, et spiritus recipro- — vot θύραθεν πρὸς τὰ ἔσωθεν παραπέµπουσιν. catione utimur : 70 impossibile enim babetur, hzc aliter quam narium officio feri : siquidem. (ρε e promptuario et cordis intimis respirationem pulmonis officio capientes, extra excernunt, e£ una spiritum exteriorem trahentes ad interiora demittunt. Olfactus quidem impetus cujusdam naturalis actionis est, qui a spiritu humido et vaporoso in naribus exsistente perficitur, per quem ea quas odo- rem reddunt etiam procul deprehenduntar. Et qui- dem, cum uasi promuscis bifariam divisa sit, at« que utrinque vacua exsistat, medie cartilaginis interstitio dividitur, quo spiritus reciprocationi, ut asseruimus, inserviat, per quam ipsa nullo impedimento ingreditur et egreditur, nisi ab aliqua egritudine nares ipsas obturatas reddi contingat : C si enim ob segritudinem talis affectio quandoque acciderit, aeris respiratio non intercipitur. Verum odores ipsos, utpote qui aere sunt crassiores, sentire nares nequeunt: et hoc: quidem quod diximus modo olfactus constitutio fit. Hic namque, qua ante- riora cerebri cava sunt, ad ossa usque, quas in an- gustum ad isthmi modum protenduntur, desinit. Non enim nasus, quemadmodum et alia sensoria, nervi officio cum cerebro/actiones suas deprehenJit ; sed ipsemet per foramina quzdam sensum susci- pit. Superior autem nasi pars cum fronte continuato osse bifariam diviso cohzret ; pars vero inferior cartilago est qux et ala nuncupatur. Ἔστι δὲ ὄσφρησις, ὁρμή τινος ἑνεργείας φυσικῆς» ἡ ἀποτελουμένη διὰ τοῦ ἐν ταῖς puoi πνεύματος ὄν- τος ἑνίπμου 39 xal ἀτμωδεστέρου, δι’ οὗ αἱ τῶν ὁα- φραντῶν ἀντιλήψεις χαὶ πόῤῥωθεν γίνονται 5’. Διχό- τοµος δὲ πεφυχὼς ὁ μυχτὴρ ἀνὰ μέσον ἔχει διά- φραγµα χόνδρον ἑχατέρωθεν * ὑπάρχων χενὸς διὰ τὴν τῆς εἰσπνοῆς, ὡς εἴρηται, xal εἰσπνοῆς εἶἷα- οδόν τε χαὶ ἔξοδον * εἰ µή τις ἔμφραξις ἀπὸ voat- µατος ** γένηται, τὴν μὲν ἀναπνοὴν τοῦ ἀέρος μὴ χωλύουσα, τὰ δὲ τῶν ὁδμῶν ἀπείργονσα, ὣς τοῦ ἀέρος ὑπάρχουσα παχυτἑρα **. Γίνεται μὲν οὖν d ὄσφρησις ὥσπερ εἴρηται. περαίνεται δὲ ὡς τὰ πέρατα τῶν ἐμπροσθίων τοῦ ἐγχεφάλου χοιλιῶν εἰς τὰ ἰσθμοειδή ὁστέα. Οὐ γὰρ μετὰ νεύρου ἡ Qc τὴν ἑνέργειαν αὐτῆς Ὑνωρίζει τῷ ἐγχεφάλῳ, ὥσπερ xat αἱ λοιπαὶ τῶν αἱσθήσεων, ἀλλ᾽ αὐτὸς ἐχεῖνος δι ὁπῶν τινων τὴν αἴσθησιν δέχεται. Τῆς δὲ ῥινὸς τὸ μὲν ἄνωθεν αὐτῆς Ev τῷ µετώπῳ προσπεφυχὸς, ὁστοῦν ἐστι διαμπερὲς 35 f| διαφυές * τὸ δὲ ὑποχάτω αὐτῆς τὸ λεγόμενον τράγανον, χόνδρος ἅμα καὶ πτερύγια χαλεῖται, Cap. IV. — De magnis et parvis angulis oculorum. p Κεφ. À'. — Περὶ τῶν μεγάλων καγθῶν xal μικρῶν. Penes ipsum vero utrinque magui parvique oculo- rum anguli sunt, quorum qui interne consistunt, magni, qui vero extra, parvi nuncupantur. Hi enim gnguli χανθοὶ ἀπὸ τοῦ χνήθεσθαι, quod pruritum sen- tire interpreteris, a Graecis appellantur, cum ple- rumque in ipsis ob lacrymarum effluxum, sive cum 15 περὶ ῥινῶν C Ῥ. !*. λἐγ. deinceps oin. xa Α. ἡμᾶς δι αὐτῶν µυχτ. οὓς διαπ. χρίνοντες αὐτοὺς μύξης ἀξίους P. ἑνίγμου Β. ὃ v(vesa: Β. ?* σώματος A. ! ὑπάρχουσαν παχυτέραν A P. Ἔνθεν δὲ ταύτης χαχεῖθεν, χανθοὶ λέγονται τῶν ὀφθαλμῶν * ol μὲν ἔσω μεγάλοι, οἱ δὲ ἔξω μιχροί. Κανθοὶ δὲ ἀπὸ τοῦ κνήθεσθαι ** συνεχῶς ὑπὸ τοῦ παρεισρέοντος παντὸς *' ὑγροῦ * δαχρύων 3, ῥεύ- µατος, xal τῶν λοιπῶν. Εἰσὶ δὲ αἱ ῥῖνες πολύσχη- poc **. Al μὲν γάρ εἰσι χαμπύλαι, αἱ δὲ πλατεῖαι ' 15 ἐχ δι αὐτῶν B. 11 ἀπὸ toU 0 καὶ ἁναπν. D. * εἰς τὰ BC. **ouap- 19 τὰ τοῦ ἐγΥχ. B. 15 ὑφ' ἑαυτῶν B P. παρὲς B, διαπαρὲς C. 3 κνῆσθαι B. "zavib; om.B. 8 ἑλέου δακρύων Β, ἑλαίον(ςΡ. ** πολύσχη- μαι B. 4181 DE NATURA HOMINIS. - 1183 καὶ αἱ μὲν στρογγύλαι 35, αἱ δὲ σιμαὶ, αἱ δὶ ὀξεῖαι” A oleum, aut quemlibet alium humorem adhiberi ac- αἱ 65 µεγάλαι, αἱ δὲ µικραί. Λὗται δὲ μᾶλλον τῶν ἄλλων µορἰων εὐειδείαν f| δυσειδείαν παρέχουσι τῷ προσώπῳ. cidit, pruritus sentitur. Enimvero, nasi divers formse visuntur. Sunt qui recurvo sunt przditi, alii in latitudinem distracto; alii rotunda figura; quidam simum habent ; in aliis acuminatus cernitur : in quibusdam ingens; in plerisque parvus inspicitur : hzc siquidem pars prz cateris hominis faciem formosam deformemque maxime reddit. Keg. E'. — Περὶ μαγού.λων. Τὰ δὲ µάγου.Ία καὶ μῆ.Ία λέγονται ὁστέα δέ εἶσι χυφοειδῆ τοῖς χροτᾶφοις συμπεφυχότα. Τούτων δὲ µόριά clot, καὶ τὰ τῶν ὁδόντων πάντων φατνία, πλὴν τῶν τομέων. ῬΜάγουλα δὲ καὶ μῆλα παρὰ τὸ µάλα ** xal τὸ οὗλον. Τινὲς δὲ διὰ τὸ ἐρυθρὸν τοῦ μήλου xal ταῦτα οὕτως χαλοῦσι. Τῆς γὰρ εὐχροίας τοῦ σώματος χαὶ τοῦ ἐμφύτου θερμοῦ δειχτιχά "t. Τοῦτο τὸ µέρος xal σιαγόνες λέγονται, ὅτι σείονται περιαγόµεναι, καὶ συννάγονται ἐν τῷ ἆσθίειν ἡμᾶς ἡ ὁμιλεῖν * A ὅτι σιγῶμεν ἡμεῖς αὑτῶν χεχλεισµένων ὄντων. Cap. V. — De genis. Gene autem, quse et male vocantur, 71 ab ipsis µῆλα, convexa ossa sunt, qux eum teropo- ribus coagmentantur. In. horum autem ossium parte, omnes dentes prater illos qui secandi ofüicio delegati sunt, ceu in laqueari inserti visuntur. Mala enim ob id pria dicte sunt, quod lubricitatem, ac levitatem quamdam, quemadmodum fructus ple- rumque ostendunt : a quibusdam, ob rubedinem mali ita et he nuncupantur. He enim bonum corporis colorem, atque illius qui in nobis insitus est caloris salubritatem repr:esentant. Πας autem pars et maxille appellatur, qux» ab ipsis σιαγόνες dicuntar, ὅτι σείονται περιαγόµεναι, ex eo vi- delicet, quod prz sui agitatione concutiuntur: vel quod ea qux comeduntur congregant, quod συνά- γειν illi dieunt, Sive quod nos clausas ipsas conlinentes silentia agimus, quod ipsi σιγᾷν dicunt. Κεφ. Q". — Περὶ τῆς dvo γέγνος xal τῆς κάτω. Αέγεται χαὶ ἄνω γένυς, μετὰ τοῦ ἄνω χείλους * καὶ κἄσω 35 δὲ, μετὰ τοῦ πώγωνος xal τῶν πα- βειῶν. Καὶ τὸν μὲν χάτω πάντα τὰ ζῶα κινεί, τὴν ἄνω δὲ µηδένα εἰ μὴ 3 τὸν χροχόδειλον µόνον, xal τὸν φοίνικα τὸν ὄρνεον ἄμφω γὰρ οὐ τὴν χάτω µόνον, ἄλλα καὶ τὴν ἄνω γένυν κινεῖ. l'érvc δὲρ λέγεται 3" kx τοῦ τὰ γένη διαχωρίζειν τῶν ἀῤῥένων xai τῶν θηλειῶν, xaX τελείων χαὶ ἀτελῶν ' ἡ ὅτι γεννᾷ ὀδόντας καὶ τρίχας. Κεφ. Z'. — Περὶ ὄτων. Τὰ δὲ ὦτα χονδρώδη εἰσὶ καὶ νευρώδη, ἀντιλη- πτικἁ φωνῶν, xal τῶν ἐν αὑταῖς διαφορῶν * ἐπιτῃ- δειος γὰρ ὁ χόνδρος πρὸς Ψόφους xaX ἤχους. Λέχεται δὲ dra παρὰ τὸ δέχεσθαι τὴν bna, τουτέστι τὴν Φωνήν ' ἡ γὰρ ἀχοὴ διὰ τοῦ ἐγχεχρυμμένου τοῖς ὡσὶν πνεύματος ἐπιγίνεται 5, Κξηροτέρου μᾶλλον ὄντος ἢ λεπτοτέρου. Cap. VI. — De superiore et inferiore gena. Praterea, hsec itidem pars, cum superioribus labiis, superior gena, inferior vero, cum barba et mento, nuncupatur. Et gena qux infra est, ab omni animali movetur, excepto crocodilo et pheenice ave, quibus tantum immota exsistit; superior enim in eis duntaxat, non autem inferior movetur. Genam bac de causa appellatam censemus, quod per ipsam genera marium feminarumque, et qui perfect» statis atque imperfectze sunt distinguantur , sive quod in ipsa dentes pilique gignantur. Cap. VII. — De auribus. Aures aulem cartilagineas nervosasque natura procreavit, quarum voces earumque discrimina comprehendere officium est. Si quidem cartilago ad strepitus sonosque percipiendos αρία idonea- quc babetur. Aures namque ipsz, quae Grace ὥτα, nomen sumpsisse a voce accipienda censentur, quam illi ὅπα nuncupant. Nam auditus, siccioris magis quam subtilioris spiritus causa qui in au- ribus reconditus est, constituitur. Ἔστι δὲ τὸ οὓς κατὰ μὲν τὸ εἶδος στρογγυλοειδές: Ὁ — Enimvero aures interne rotundz sunt, quas eom- ἔχον ἑσχάτως ὁστοῦν ὁμοιόσχημον ἑαυτῷ' kv ᾧπερ ὡς kv ἀγγείῳ χενῷ πάσης φωνῆς ὁ ψόφος εἰσέρχεται. Καὶ ἐπειδὴ τοῦτο τὸ ὁστοῦν πρὸς τὸν ἐγχέφαλον οὐχ ἔχει πόρον, ἁποδίδωσιν εἰς τὸν τοῦ στόματος οὐ- ρανὸν, κἀχεῖθεν τεινοµένη φλὲψ εἰς τὸν ἐγχέφαλον, πρὸς *! αὐτὸν διαθιδάζει τὸν φόφον. Ἐχεῖθεν δὲ ὁ νοῦς τὰς ἀχουστιχὰς ἀντιλήψεις xal δέχεται, xal τνωρίζει, χαὶ διαχρἰνει πρεπόντως ** τήν τε ὀξεῖαν xa τραχεῖαν φωνὴν, xal τὴν ἠδεῖαν, χαὶ τὴν ἀπηδῆ, βραγχώδη τε χαὶ χαχόµελον *. « OO γὰρ ἐπ᾽ εὐθείας ἤνοιχται fj ἀχοὴ, φησὶν ὁ µέγας Βασίλειος, ἀλλ’ ἑλι- ὃν καὶ εἰ μὲν A αἱ δὲ στρογ.Ἡ. ?! μαλὸς BC Ρ, 35: δεχτιχἁ Α, δειχτικαὶ C. 9 προπάντως À. Μεἴρηται Β. " γίνεται ΒΡ, 2 εἰς B. paris figure osse in earum extremo exsistente prae- ditas constat, in quod, 79 ceu in vas inane, strepitus cujuslibet vocis ingreditur. Et quoniam tale os ad cerebrum vergentem meatum neutiquam continet, ipsum ad oris palatum natura adbibuit, a quo strepi- tus, venz unius ministerio quae ad cerebrum proten- ditur ad ipsum fertur. Ab illo siquidem loco, mens nostra audibilium rerum rationes, acutzeque ac aspere vocis; sed et suavis, ac insuavis, necnon fragose; queque mali medulaminis est percipit atque dijudicat ; et ita per audibilem sensum, natura 1} κάτω BP. ?5f955A. ? xóuaàsy A. 4185 MELETII MONACIII 1184 rerum dignoscuntur atque, ut diximus, dijudicantur. A χοειδῆ τῷ πόρῳ τῶν V ἐν τῷ ἀέρι ψόφων ἀντιλαμ- Non enim auditus ipse recto tramite, ut niagnus Basilius inquit, directus fertur, sed strepitum qui in aere fii, ceu per anfractus quosdam flexuoso mcatu percipit : quapropter vox nullo impedimento" ingreditur. Sed si sonus ipse aurium cava maxime veniunt sensus ipse percipere poterit. Concavum vero quoil in aure est, alveare, quod illi xwjeA5 διὰ τὸ xoqov, xaX χογχοειδὲς dicunt, quod concavum videlicet conchiliatumque sit, quia vasis hujusmodi similitudinem habet. Auris namque ipsa ad cyuibali modum consistere visitur; quod natura ornandi capitis gravia produxit, ne scilicet ejus fi- gura passim rotunda exsistens, non inodo visui iujucunda, sed mutila etiam decurtataque videatur. Sordes vero qua? in auribus παπί, ex flavz bilis exlialatione constituuntur, quz? ab illis χυφελὶς de- nominatur. Ea enim pars, iu quam extrema auris θάνεται * ὥστε τὴν μὲν φωνὴν ἀχωλύτως διεξιέναι͵ 3 καὶ μᾶλλον ἑνηχεῖν περικλωµένην ταῖς κοιλότηςι" μηδὲν δὲ τῶν "! ἔξωθεν παρεμπιτπτόντων χώλυμα εἶναι δύνασθσι τῇ αἰσθήσει. » perturbaverit, nibil eorum qui extrinsecus pro- Τὸ μὶν οὖν κοῖλον τοῦ ὠτὸς κυγε.λἡ λέγεται, διὰ τὸ χὔφόν τε xal κογχοειδὲς, xal τοῖς ἀγγείοις ἐο'- χένα.' αὐτὸ δὲ χύμθαλον ὥσπερ τῇ θεωρίᾳ iod χόσµος τῇ χεφαλῇ Υινόµενος, ἵνα μὴ πάντη ὁλόγυρος οὗσα, uh µόνον ἀτερπῇῖς, ἀλλὰ κολοθὴ ** δείχνυται. Ὁ δὲ iv τῷ ὠτίῳ ῥύπος ἐγγιόμενος xvyreAlc. 6vo- µάζεται, Ex τῆς ἀναθυμιάσεως τῆς ξανθης χολῆς D συνιστάµενος * ἡ δὲ ἀποτελεύτησις τοῦ ὠτὸς gápx:- νόν 3 ἐστι, καὶ οὗ χόνδρος * λέγεται δὲ Ao60c ** παρὰ τὴν λώδην, λωθός ἀποτέμνεται γὰρ ταῦτα διὰ τν xaxlav, ὡς φησὶν Όμηρος" desinit, caruncula, non autem cartilago est : λοθός autem Grace appellatur, παρὰ «b λοδθεῦν, quod de- turpare vel abscindere diceres, uam ipsa ob scelera truncari solet; quod et apud llomerum est qui ita ait : Cui nares turpi poena, truncantur ei aures. Aures namque in supinam et profundam, atque inter has mediam dividuntur; et qux mediocritate quadam sunt przditze,ad auditum accommoda prz- cipue laudantur. Ex ipsis namque auribus nulla morum &£ignificatio deprehenditur , praeterquam quod parvas admodum, magnasque, ac plus nimio C eminentes, fatuitatis loquacitatisque indicia esse 9/3 plerique statuerunt. Tum εχ signis quibusdam, quie in ipsis visuntur, vite diuturnitatem agno- scunt. Solus equidem homo ac simia ex omnium animalium genere immobiles aures sortiti sunt, cum cetera universa mobilibus utantur. Quz vero partes sub auribus sunt maxillae, Grz- ce, γνάθοι , χαὶ χαλινοί dicuntur. Nam γνάθοι παρὰ «hv γνάµψιν , καὶ χάµψιν τῶν ὁστῶν, quod videlicet incurvantue flectunturque, maxille appellat» sunt, ut Homerus : Sed flexerat. omnes Juno. auis pre- cibus. Χαλινοί, id est chaleni dicuntur , διὰ τὸ χαίΐνειν, quod iare est, nam pra earum hiatu ejus quod ad interiora demittimus fit comminutio. "Oc x' ἀπὸ pira τάἆμῃσι xal οὔατα (g). Διαιροῦνται δὲ τὰ (za εἰς φιλὰ, xal βαθέα, xol µέσα : τὰ δὲ τῆς µεσότητος ἑχόμενα βέλτιστά ela πρὸς ἀχοίν * fo; δὲ οὐδὲν τούτοις χαρακττρίζεται, εἰ µή τι τῶν μιχρῶν f| μεγάλων ' μήτε τῶν σφόδρα ἑπανεστηκότων, ἢ τῶν πάντη σνμπεπτωχότων M. Τὰ μέντοι μεγάλα xal ἑπανεστηχότα µωρολογίας λέγουσι καὶ ἀδολεσχίας * σημαντιχά. Τινὲς δὲ xol πολυζωῄήτους τοὺς iv οἷς εἰσὶν ἐχαραχτηρίσαντο, Móvo; δὲ ἄνθρωπος xal πίθηχος οὗ χινοῦσι τὰ dots, τῶν ἄλλων πάντων ζώων τῶν ἑχόντων Gta χινούν- των αὗτά. Τὰ ὃξ ὑποκάτω τοῦ ὠτὸς γγνάθοι ὺῖ λέγονται xal χα.1ινοί γγάθοι 3 μὲν, παρὰ «hv γνάμψιν "* καὶ χάµμφιν τῶν ὁστῶν ἐχ τοῦ χάµπτω 099 ἑατὶ εὺ γνάμγαι ο” καὶ Ὅμηρας ' Ἑπόγγαμγλεν *" γὰρ ἅπαγτις * Ἡρη «ἁισσομένη (4). Χα λινοἱ δὲ, ὅτι 6: αὐτῶν xaívet γίνεται ᾿ οἱ δέ φααι, χαλινοὺς τινας εἶναι 53. χαίνοντες γὰρ αὐτοὺς τν αἴσθησιν ποινῦ- µεθα τῶν εἰσφερομένων. Pars autem qua ος tegitur, χείλη, id est labia [) Tà δὲ ἐπικχαλύπτοντα τὸ στόμα, χείλη καλοῦνται denominatur, οἷον ἐχείλη, quasi quod ipsum os teneant, et ejus dentiumque ceu :&ditui habeantur. Sive inde dici ipsa labia volunt, quoniam alimenta qu. per ipsa sumimus in succum vertuntur, quem illi χιλόν dictitant. Ipsa namque labia molli carne venosaque constant ; et sunt in ipsis musculi qua- tuor, a quibus motus labiis cum genus aliqued idiomatis pronuntiamus subministratur. Sed tria sunt, ex quihus substantiam labiorum compositam M cp À.. Ὁ νὰ Λ. * χαὶ xo). B P. εἶναι ταῦτα P — " γνάῦα B. ε 9 γνάθα D. δξ Καλινοὶ παρὰ τὸ χαίνειν P. 93 σαρχίον n. 9 γνάψιν B P. 9! σιραγγώδη ΑΛ, συραγγώδη D, συραγγώδους C, Ex σηραγγώδους φύσεως ἀπὸ τοῦ Χλείω» οἱονεὶ γείλη, τὰ θυροῦντα xal Χλείοντα τὸ ατόµα xal τοὺς ὁδόντας, Ἡ ἀπὸ τοῦ δι’ αὑτῶν τὸν χιλὸν λαμθάνειν * χιλὸς δὲ ἡ τροφ/ἠ. Μελ- θαχόσαρχα δὲ εἶσι χάὶ φλεθώδη, μῦας ἔχονια τέσ- eapag * δι ὧν ἡ χίνησις αὐτοῖς «f; διαλέκτου προς- γίνεται σύγχειται δὲ ἐκ «piov. ἡ τούτων οὐσία. Λαθοῦσα γὰρ fj δημιουργινὴ φύσις δερµατώδη vwà φύσιν, χαὶ σηραγγώδη ἵδ χαὶ µνώδη, xal κεράσασα ὅλας δι) ὅλων, καὶ µίαν ἐδ αὐτῶν ποιῄσασα αχρᾶσιν, * xgY λωθὶς B. "posteriora om. Β. ἁδολ. 5 γνάγις B." ἐπίγναψς Β. λέγονται xai δερµατώδους vat µνώδους * αἱ δὲ συγκοαθεῖσαι μίαν ἑποίησαν χρᾶσιν χαὶ τὸ τῶν χειλῶν ἀπετελέσθη δ.ὸ καὶ P. (y) Od. X. 85. (4) Hl. B. a4. 4185 DE NATURA HOMINIS. 1195 τὸ τῶν χειλῶν '* ἀπετέλεσε σῶμα. Ἆιὰ γὰρ τοῦτο A constat; siquidem, universorum Conditor, cuticu- ἐπὶ τῇ λύσει τῆς συνεχείας αὐτῶν, ἐπεὶ 55 τὸ λεἶπον ἀναπληρῶσαιοὐ δυνάµεθα, ῥαφαῖς 3 χεχρήµεθα συν- άγοντες αὐτὰ ταῖς χερσὶ, xal οὕτως συμφῦναι ποιοῦμεν. AL δὲ τρἰχες αἱ ἑπάνω τοῦ χείλους ἀπὸ τοῦ μυκτῆρος Ὑινόμεναι, μύσταξ καλοῦνται, 1) µέσταξ, ἀπὸ τοῦ μεστοῦσθαι τριχῶν οἱ δὲ ἰδιῶται povccaxa λέγουσιν ἢ µουστάκιον. larem, sanguineam, et muscularem naturam de- sumpsit, atque ex-his simul commistis, uno quodam temperamento perfecto, labiorum corpus constituit. Idcirco, cum ipsa scindi casu aliquo acciderit, neque aliter quod deest expleri possit, eas ma- nibus comprimentes consuende, coiri denuo subi- gere solemus. Pili autem qui sub naribus supe- rioribus labiis inhaerent, Grece μύσταξ, seu µέσταξ ἀπὸ τοῦ μεστοῦσθαι τριχῶν, quod pilis refertos esse interpretareris : et hzc quidem vulgo mustachia dicuntur. Κεφ. Β’. — Περὶ τοῦ πώγωγος. Ὁ δὲ πώγων λέγεται xal ὑπήνη ' πώγων μὲν, ὅτι πῆξιν ἠλιχίας τοῖς ἀρχομένοις δηλοῖ ἓν τῇ τῶν ούλων ἐχφύσει᾽ ὑπήνη δὲ, xol γὰρ dj πήνη 5 αἱ ὑποχάτω τοῦ γενείου τρίχες εἰσὶν, ἁπὺ τοῦ ὑπῆναι ** χαὶ ὑποχεῖσθαι τῷ γενείῳ. ᾿Ιου.ὲοι δέ εἶσιν, αἱ χατὰ τῶν παρειῶν Ex εὐθείας σὺν πυχνότητι πρῶτον 50 ἀναθλαστάνουσαι τρίχες ' ἀπὸ ἱούλου ζώου πολύπο- δος οὕτως χληθεῖσαι * ἣ ὅτι ἐπὶ τὸ 59 λέγειν ἄγει τοὺς τὸν ἴουλον ἑπανθοῦντας ὁ χρόνος ' ἰχανοὶ Υάρ εἰσιν οἱ γενειῶντες πρὸς τὸ λέγειν τὰ δέοντα *!, dem dictitant, cognomen sumentes ; vel ἀπὸ τοῦ dicendum audentes reddant: illa enim δίας effari Κεφ. θ’. — Περὶ zpocózov. Παρειὰς δὲ τοῦτο τὸ µέρος ὅλον xal «ρόσωπον καλοῦσι πρόσω Yàp τοὺς ὧπας, ἀλλ᾽ οὐκ ἐχ πλα- γίου φέρει * διὸ xal µόνοις ἀνθρώποις ἐπικατηγο- ρεῖται * ἐπὶ γὰρ τῶν ἄλλων ζώων πρόσωπον λέχειν οὗ θέµις ^ παρειὰ δὲ παρὰ τὸ πεπερατοῦσθαι’ xal οὐ µέρος τοῦ προσώπου τυχὸν ἄνω f χάτω, f|. ix Φἑλαγίων, ἀλλὰ συνεκδοχικῶς ὅλον τὸ πρόσωπον φησὶ γὰρ Όμηρος" Cap. VIII. — Όε barba. Atqui barba ipsa Grece πώγων, xoi ὑπήνη nominatur ; πώγων quidem , quod in lanugi- nis egressu :elatis stabilimentum, quod ab illis πῆδις nuncupatur, denolet ; ὑπήνη vero, pili qui sub barba sunt dicuntur, ἀπὸ τοῦ ὑπῆναι, xal ὑποχεῖσθαι τῷ Υενείῳ, liac videlicet de causa dictos constat, quod barbe ipsi subjecti visuntur. La- nugo autem, qux ab "4 illis ἴουλοι, pili sunt qui primum hominis faciem vestiunt, ab lulo verme, qui numeroso pedum ordine notescit, quem centipe- λέγειν, quod illos cum primum oriri incipiunt, ad qux deceant idonea aptaque esse incipit. Cap. IX — De facie. In summam, totam hanc partem nonnulli παρειάς, xai πρόσωπον , hoc est genam faciemque dictitant, ἀπὺ τοῦ πρόσω τοὺς ὅπας φέρειν, quod aspectum quo auteriora prospiciant ex adverso βεδιεηί : quapropter hoc faciei nomen, hominis natura tan- tummodo congruit, cum in ceteris animalibus faciem dicere piaculum habeatur. Gena autem παρειὰ παρὰ τὸ πεπερατῶσθαι, quod terminari diceres, quia sub eo nomine nou una tantum ipsius faciei portio, qux supra videlicet, infraque, auta lateribus est, sed tota simul facies comprehenditur ac terminatur, ut Homerus : ΤΏχρός vé uv εἶἷλε παρειάς (i), οὗ µέρος λέγων, ἀλλ' ὅλον παρηλλάχθαι xat ὠχριᾶ- σθαι ** * ἔνθεν xal τό’ Χροὸς ὄμμαναι ἀνδρομέοιο (j), » τό” Πάντες δ à» χροῖ πῆχθεν (k)* μεταθολὴ γάρ ἐστι τῆς ου εἰς ω, ὡς xal τῆς χατὰ φύσιν χρόας εἰς τὴν παρὰ φύσιν ὠχρότητα µετ- Cui pallor totam faciem comprehenderal πφεπεί; quibus verbis poeta ipse totam faciem permutatam, non autem partem innuit; quasique naturalis color jn eum qui prater naturam est pallorem abierit. Siquidem talis in hominibus pallor legitimo na- turz officio neutiquam, sed timoris seu imbecilli- tatis gratia provenit. Praterea facies ipsa est qu:e anim: affectus facile reprzesentat. Cum anima αµειφθείσης. Ob γὰρ χατὰ φύσιν ἔχουσιν οἱ ἐν ὠχρό- D' ipsa ketitia afficitur, serena facies, hilarisque ap- τητι ὄντες, ἀλλ ἢ διὰ φόθοὺ του, ἢ ἀσθένειαν, τοῦτο φάσχουσιν “2. "Έστι δὰ τὸ πρόσωπον xal τῶν τῆς ψυχῆς διαθέσεων δειχτιχόν ' χαιρούσης γὰρ αὐτῆς **, φαιδρόν ἐστι χαὶ γεγαννυμένον' λυπουµένης δὲ, χατ- ηφές τε xal σχυθρωπὀν ' ὀργιζομένης δὲ, πελιδνόν «t xai ὕφαιμον, fj, ἐχπληκτικόν τε xal μανιχόν * ὲιὸ xai fj Γραφὴ τὰ 50r τῆς ψυχῆς Ex του προσώπου χαρακτηρἰζει. Καρδίας γὰρ, φησὶν, εὐφραινομέ- νης θ4.ἱ.ὲει πρόσωπον ' ἐν δὲ ούπαις οὔσης σκυθρωπάξι, καὶ ἄν ἣρ θυμώδης οὐκ εὐσχήμων. 5 χειλέων B. P. ** τῷ B. αὑτῆς repetit δεικτικόν ἐστι Α. ()T. T. 55 j) M. Φ. 70. 8 ἐπὶ Β. 59 ῥ. δὲ B. "i$ πήνη om. BC P. e τῶν λόγων ο, B. *: i psdisat B. *' hac ab ὠχριᾶσθαι usque om. Β. ** ma!e post paret; in eis vero tristilia maoerorem ac per- turbationem prze se fert. Verum, cum ipsa ira excandescit, livida et sanguine suffusa facies, stupidaque neenon furiosa redditur. Quamoh- rem, sacris in Literis positum est quod animi mores ex corpore atque ex facie ipsa effigiantur, qua sic ait : 7n cordis enim gaudio facies exhi- laratur; cum vero ipsum triste fit, demissa ε[βεὶ- iur , et. lomo ira occupatus turpis est. 5 ὑπεῖναι B Ρ. 3 μᾶλλον B. πρῶται C (s Il. Θ. 998. 1131 MELETII MONACIII 1188 Qui autem ad faciei ipsius situm accuratius spe- A Οἱ δὲ ἓν ἀχριθείᾳ ζετηρηκότες τὴν τοῦ προσώπο eulandum adhibuerunt, non modo ex facie ipsa ocu- lisque, verum etiam frontis εἰ narium forma animad- vertentes, mores bominum dijudicarunt. Nam immo- dica fronte praeditos, bebetis obtusique ingenii esse; parva vero ac modica, ingenii acumiue preedi- tos, οι ad 75$ dicendum propensos opinati sunt. Frons autem ainplius in latitudinem protensa, stupide mentis indicia pre se fert: quibus vero orbiculata circularisque est, pusillanimem iracun- dumque esse arguit. At qui supercilia in rectum di- recta obtinent, probis mitibusque, ac piis moribus decorantur ; quz vero supercilia naso diffusi accli- nantur, sic ut appellari recurva queant , hominem düris moribus, stolidumque atque stupide mentis denotant: verum quibus ad tempora magis decli- nant, simulatores rerumque dissimulatores , ac subsannandi vitio laborare creduntur. Sed et oculi ipsi reconditos abstrusosque animi mores perspicue reprxsentant. Ex ipsis siqui- dem oculis, pavidos , fortes , amoribus impli- citos , invidos, in iram proclives, somniculo- 508, vigilantes, avaros, simplices, rectosque co- gnosces, et υἱἱ cuneta in. summam complecta- mur, ipsa oris variantia signa, affectuum, mu- tatique animi evidentissimum argumentum sunt. Itaque clementissimi Dei benignitas arcava ipsa humanorum affectuum moresque reconditos, talibus quos expressimus signis in propatulo constituit ; quo proprie saluti quilibet consulendo, fidelibus probisque moribus insignitus inbereret, pravosque ac scelestos usquequaque declinare queat. ldem sapienti:e Praceptor nos etiam docet, cum ait : Cum homiue iracundo non cohabites, neque cum in- vido comedas, mec abeas in consilium impiorum, atque vanilalis ; nec in cathedra pestilentim sed- 'eas. Si vocaverint le : Veni nobiscum, cum ipsis ne proficiscaris *. Hac de causa, Deus nmobis ab ipsa facie hujusmodi homines deprebendendi {ι- cultatem dedit, quo eorum consuetudinem declinare valeamus. Cum autem et Jacob ex facie Laban ejus in se odium deprehenderet, ad uxorcs suas con- versus dixit : Cognovi ex facie patris vestri non esse amplius in me qualis heri fuerat b. Quod et David sic inquiens innuit : Non avertas faciem tuam a me *; et, Respice in. me, et. miserere. mei 4, Solent enim qui nos odio prosequuntur, avertere 4 nohis faciem ; qui vero amore benevolentiaque sunt de- διάθεσιν, οὐ µόνον Ex τοῦ προσώπου xal τῶν ὀφθαλ- μῶν , ἀλλὰ xal τοῦ μετώπου xal τῆς ῥινὸς χαρακτη- ρίζουσι τὸν ἄνθρωπον. Tou; γὰρ μέγα ἔχοντας» µέτωπον βραδυνοήτους φασὶν εἶναι ' τοὺς δὲ μιχρὺν, ταχεῖς εἰς. τὸ νοησαι καὶ λέγειν προχειροτάτους. Τὸ δὲ πρὸς ** πλατύτερον σχΏμα παρατεινόµενον, Ex- στατικῶν ἀνθρώπων σύμόδολον τίθενται. τὸ δὲ κ:- ριφερὲς 1j χυχλοτερὲς, μικροφύχων xat θυμιχῶν. Al δὲ ὀφρύες im' εὐθείας χείµεναι 0, χρηστὺν xai πρᾶον xal συμπαθὲς ἦθος διασηµαίνουσιν * αἱ δὲ προσεπιχεχαµµέναι * xal προσεπιχείµεναι τῇ jv, xai '* καμπυ.ώδεις λεγόμεναι, στύφον ἦθος xal βλοσυρὸν 79, xal χαταπληκτικόν * αἱ δὲ μᾶλλον ἑἐτι- χεχλιµέναι πρὸς τοὺς χροτάφους , εἴρωνας rion D τοὺς ἔχοντας, xai ἆ πατεῶνας xat χλεναστάς. Ul δὲ ὀφθαλμοὶ Σλεγχοί εἶσι χαὶ χήρυχες ἐναργεῖς τῶν τῆς φυχῆς χεκρυμµένων. Γνωρίσεις γὰρ ix πούτων τὸν δειλὸν, τὸν ἀνδρεῖον, τὸν ἐρῶντα, τὸν βασκαίνοντα, τὸν θυµώδη, τὸν ὑπνηλὸν, τὸν kypl- γορον, τὸν φιλάργυρον, «bv ἁπλοῦν * καὶ ἀπαξαπλῶς πάσης διαθέσεως xal τροπῆς fj τοῦ προσώπου διδά- σχαλος ἑναλλαγή. Διὰ τοῦτο δέ-σοι τῶν ἀφανῶν διαθέσεων, xaX των χεχρυµµένων ἐθῶν ἐμφανῃ παρ- daysy ὁ θεὸς τὰ σημεῖα xat σύμδολα φιλανθρώπω;, ἵνα τῆς ἰδίας προμηθούµενος σωτηρίας, συναυλίνῃ μὲν τοῖς χρηστοῖς καὶ σπουδαίοις, ἐκφεύγεις δὲ τοὺς φαύλου; xol πονηρούς. Τοῦτο v&p διδάσχουσα 1 Σοφία Bod: Ἀνδρὶ θυµώδει " μὴ cvravAi(u* μὴ δὲ συνδείπνει Bacxáro* μὴ δὲ καθίσῃς μεὰ συνγεδρἰου µαταιόεητος καὶ «λοιμῶν *. μὴ δὲ πο» ρευθῇς μες αὐτῶν ἐὰν παρακα]έσωσί cs Aéyor- τες, 'EA08 μεθ) ἡμῶν. "Ex τοῦ προσώπου γὰρ xal ὁ ἸΙακχὼδ τοῦ Λάθαν 7. τὸν φθόνον ἐγνωχὼς, Days ταῖς ἑαυτοῦ Yuvai&lv * Ὁρ ἐγὼ τὸ πρόσωπον τοῦ πατρὸς ὑμῶν, ὅτι οὐκ ἔσει' ὡς χθὲς xal εὖν τρίτην ἡμέραν. Τοῦτο xai ὁ Προφήτης εἰδὼς λέγει’ Mi) ἁποστρέγης τὸ πρόσωπόν σου ἀπ' ἐμοῦ, xul ἐπίδ.1εγον àx' ἐμὲ, καὶ àAéncór µε. Εἰώθει γὰρ ὁ μὲν ἵ) μισῶν ἁποστρέφειν, ὁ δὲ θοῤῥῶν ἐπιθέ- πειν 15, χαὶ ἐπιχαίρειν καὶ μειδιᾷν. Τινὲς δὲ xal τοὺς ἀραιοὺς ἔχοντας ὁδόντας ὀλιγώτερον 75 ζῇν τῶν D πυχνῶς ἐχόντων ἑχαραχκτήρισαν. Αλλ' ἡ μὲν τοῦ προσώπου σηµείωσις ἀρχείσθω τῶν δὲ λοιπῶν µορίων ἡ φύσις , xaX fj σύνθεαις, χαὶ ἡ ἑνέργεια, ἐρευνάσθω 7. vineti, letum oris aspectum, hilaremque, ac risu blandientem 76 exhibere. Sunt qui ex dentium raritate, vitae brevitatem:ex densitate vero, diuturnitatem interpretantur. Hactenus quidem de signis faciei satis dictum — sit, reliquum est uti de aliarum partium natura, compositione, necnon actioni- bus disseramus. 2 Prov. 1, 14, etc... b Gen. XXXI, € «γηνσινΑ. 56 πρὸς «b B. συρὺν À. x *' χινούμεναι B. "! θυμώδη B. ή € Psal. ἵσνι!, 8. T: - 55 προσεπιχεχραµµέναι À. διὰ τοῦτο γὰρ δέδωχεν ὁ θεὸς ἐκ τοῦ προσώπου τοὺς τοιούτους χαρακττρίζε- . 4 Psal. xxiv, 16. 9$ vai om. B. Τὸ Bjes- * pu ^ *, 9 ^ . L4 ^ 9 L) * - - " τὴν om. Β. "* pty om. B. 15 ὁ δὲ ψιλῶν προσθλέπειν B. 7e ὁλιγότερον Β. ᾖ ἐρευνείσθω A. 119) Κεφ. ΙΓ. — Περὶ σεόµατος. Τὸ στόµα τομεῖ '* ἔοιχε- τμητικὺν γάρ ἐστιν ὧν λαμθάνει. Εἰσὶ δὲ τούτου ἔσωθεν, γλώσσα, ὁδόν- τες, 094a, τὰ '* φατνώματα, γαργαρεὼν, οὐρανί- σχος, παρίσθµια, «Ἱάρυγξ 3», τὸ πέρας τῆς τραχείας ἁρτηρίας xai «oü οἰσοφάγου 3", xai ἡ ἐπιγᾶωττίς * λέγεται δὲ fj πᾶσα τοῦ στόματος χώρα φάρυγξ καὶ λαιμός. Ἡ γλῶσσα οὖν φλεθώδης ἑστὶ καὶ σαρχώ- ὅτς * ὑποπίμελος, αἰσθητιχὴ χυμῶν. Συνεργὸς τῇ φπόσει xal διαµασήσει 9), xal διαρθρώσει τῆς φωνῆς. Συνερχεῖ γὰρ πῷ στόµατι ἡ γλῶσσα xat οἱ ὁδόντες τὸ 5 μὲν γὰρ τέμνει τὰ σιτία, οἱ δὲ λεαίνουσιν, ἡ δὲ παραπέμπει τοῖς τέμνουσιν 1] λεαίνουσιν 3» τῶν ὁδόντων. DE NATURA IIOMINIS. A- 1160 Cap. X. — Be ore. Os autem secanidi caidam instrumento simile fit, quod ea quz per ipsum ímmittuntur incidat secet- que. Qux vero in ipso intus sunt, hzc habentur: lingua, dentes, gingivie; et prz»sepia, gurgulio,pa- latum , tonsille, guttur, asperz arteriz, gulzque ex- tremum, et ligula; siquidem, universus oris tractus, gutturis fauces, et jugulus nuncupatur. Lingua sutem venis obsita sui natura carnosaque, ac pinguescens est, et quse saporum discrimina discer- nere queat. Hzc item ad esum potumque accom- moda habetur vocique articulandz obsecundat. Enimvero , os ipsum linguaque ac dentes commu- nia quedam munia explent. Os namque ipsum secandi cibi, dentes vero molendi offücio sufficiunt, lingua. autem cibum ipsum dentibus quo ab ipsis couflciatur adhibet. Tàv γλῶτταν γὰρ ὁ Δημιουργὸς διὰ πολλὰς αἰτίας B. Ceterum, linguam ipsam rerum Opifex pluribus ἐποίησε * μᾶλλον δὲ διὰ χρείαν xal ἐνέργειαν 33, Ac' αὐτῆς γὰρ Υίνονται αἱ χαταπόσεις, ἀνταναχλωμένης καὶ παραπεμπούσης τὰ cula τῷ οἰσοφάγῳ **. Καὶ αἱ διάλεκτοι *' δι) αὐτῆς γίνονται ἑνδιπλουμένης viol «iv ὁδόντων f) κυρτουµένης * ἥτις περιαγοµένη, xal ἄλλοτε ἄλλῳ τῶν ὀδόντων σπροσθεμένη, τῇ διαφόρῳ ςαύτῃ ** χινήσέι, διὰ τῆς τῶν στοιχείων τε καὶ συλ- ὰαδῶν ἑνώσεως, τὴν τῶν λόγων διαφορὰν ὀκτελεῖ. Καὶ ταῦτα μὲν ὡς ἀπόλυτος οὖσα ποιεῖ’ συνδέδεται δὲ πάλιν ἓν τῷ λάρυγγχι 55, ἵνα ih ἐχπίπτουσα τοῦ στόματος εἰς τὰς εἱρημένας ἑνεργείας ἁπραχτῇ. de causis, vel ad plures potius usus actionesque pro- creavit, Ipsa enim est, quee deglutiendi ministerio m- servit dum prz sui inflexione cibus ad gulam dirigi- tur. Sed et ad idioinatum usus eadem utimur. Nam, cum verba proferre contendimus, lingua ipsa cir- cum dentes certos sese explicando incurvandoque , et circumagendo, ac sese nunc liis, nunc vero illis diverso hujusu:odi motu applicando, orationum discrimina, litterarum syllabarumque ad hoc compo- sitione suppetente, recte exsequitur: et hoc quidem, ' qua seluta est, peragit. Atqui eadem gutturi denuo colligatur, ne scilicet undequaque abjuncta, in. oris biatum incidens, ab universis quos diximus usi- . bus immunis redderetur. Ὁ δεσμὸὺς δὲ ταύτης otov χαλινὸς αὑτῇ ἐστι, ἀπά- C Verum. vinculum ipsum, illi pro freno est, σας τὰς ἑνεργείας συµφερόντως xal εὐτάκτως ποιῶν, εἴπερ ἔμμετρος χατεσχεύασται. El δὲ χαλα- qute poc "0 γένηται 5:, προχύπτει μᾶλλον τοῦ δέοντος ἡ γλῶττα, καὶ βλάπτονται αἱ εἰρημέναι ἑνέργειαι΄ μὴ δυναµένης αὐτῆς χαλιναγωχεῖσθαι. El δὲ πάλιν πλεῖον συνδεθῇ, αἱ αὗταὶ βλάδαι ἁἀχολουθοῦσιν * ὥστε xai τὰ χείλη, τὰ διαλέξεως µόρια, xal τοὺς ὁδόντας, καὶ ἅπαν τὸ στόµα ἑμποδίζεσθαι, xal xs- χαχῶσθαι τὰς διαλέχτους. dum verba pronuntiamus movetur, dentibusque ac priis officiis fungitur idiomate vitiato, τῆς δὲ γλώττης fj σὰρξ μανῆ πέφνχε καὶ στοµ- φώδης καὶ διὰ τοῦτο θᾶττον ἁγτιλαμθάνεται τῆς γεύσεως τῶν χυμῶν. Tov δὲ χυμῶν αἱ γευστιχαὶ καλούμεναι ποιότητες εἰσὶν αὗται' γλυχύτης , ὀξύ- της, δριμύτης, στυφότης **, αὑστηρότης, πικρότης, ἀλμυρότης, λιπαρότης. Τούτων γάρ ἐστιν d) γλῶσσα διαγνωστιχῇ' xal μᾶλλον τὸ ἄχρυν αὐτῆς * ὄργανον Υάρ ἐστι τῆς γεύσεως σὺν αὐτῇ Ob xo ἡ ὑπερφα, ἐν f τὰ πεπλατυσμένα νεῦρα ἐξ ἑἐγχεφάλου φερό- μενα 33, τὴν ἀντίληψιν τῶν γευστῶν πρὺς τὸ {γεμο- wxby ἁπαγγέλλουσι. Κατάμαθε γὰρ τῆς γλώττης quod si moderato ordine constitutum fuerit , universe ejus acljones optimo fini ac percom- posite diriguntur. Si vero illam partem Ἰατίο- rem remissioremque esse contigerit, lingua ipsa plus justo inclinatur. Cujus, dum eam regen- di 7 freno ipsi facultas intercipitur, actiones quas diximus, facile leduntur. Si vero rursus eain frenum plus nimio coercuerit, inde damna lic subsequuntur : labiis utique, parti videlicet, quas toti ori negotium facessit, et illa perperam pro- Lingua autem carne laxa fungosaque constat,ut- que protinus saporum gustum animadvertat, hoc causz habetur. Saporum vero qualitates quz gustus sunt, hos dicimus : dulce, acidum, acre, acerbum, austerum, amarum, salsum, pingue; omnia autem hzc lingua ipsa, vel potius acumen ejus, quod gustus instrumentum est, discernendi facultatem obtinet, Huic officio simul cum lingua palatum commu- ni ministerio sufficit, in quo nervorum explicatio qui a cerebro protenduntur ea que ad gustum attinent deprehendentes, principali animze parti de- 7 cop: AC. "* χαὶ τὰ Β. ** λάρυξ Β. *'igogáyou Α, ὑσσοφάγου Β. Βδδιαμασσήσει Β. **5XB..— "hac om. B, fj λ. τῶν ὁδ. om. P. ** χρείας x. &vepyslac B, μᾶλλον... &vepy. om. P. ** ὑσσοοφάγῳ Β. *' διαλεχτι- καὶ δὲ Α. 99 διαφοροτάτῳ Β..... 99 ὁμιλίαι ποιεῖ P, xal τὰ μὲν ἁπόλυτά ἐστι (τῆς γλώττης 25 in.), τὰ δὲ συνδέδεται ἐν τῷ Jap... εἰς τὰς οἰκείας P." χαλαρότερος. B. 5 εἰ μὲν οὖν ἔμμετρα κατεσκ. εὐτάχτως ἐνεργεῖ, εἰ δὶ χαλερώτερα ἐστί P, σομφώδης P. Ὁ' σερυφνότης BC P. *' φέρονται. καὶ φερόµενα B. PaTROL. Gn. LXIV. 40 1191 MELETII MONACIHI 1199 nuntiant. Enimvero, divus item Basilius linguz ip- A t» φύσιν, ὁ Octo; Ἡασίλειός φησιν, ὅπως ἁπαλή τε sius naturam auimadvertit. Et quonam pacto ipsa . mollitie sit praedita, ad flexusque facilis habeatur, quoque modo variis usibus cuilibet orationi sufli- ciat, ille accuratissime deprehendit. Ipsa siquidem lingua, tum ample, tum anguste magnitudinis, sed et medi:e est; cum vero latiorem fieri acciderit, dum oris meatum plus nimio repletum reddit, tardo cessantique sermone, atque inarticulato utitur. καὶ εὔστροφος **, xal πρὸς πᾶσαν χρείαν λόγον τῷ ποικίλῳ τῆς χινῄσεως ἐξαρχοῦσα. "Ἔστι δὲ xal πλα» tela xal στενὴ τῷ µεγέθει καὶ µέση * καὶ ἡ μὲν πλατεῖα τὸ στόµα γεµίζουσα, ἀργὴν τὴν ὁμιλίαν xal ἄναρθρον ποιεῖ ' ἡ δὲ στενὴ xal μιχρὰ, ἑπερείδε- σθαι πρὺς τοὺς ὁδόντας μὴ σώζουσα, φαύλην τὴν λαλιὰν ἁἀποδίδωσιν * ἡ µέση δὲ κατὰ μέγεθος, τού- των ἀπήλλαχται τῶν παθῶν , xai ἔστι βελτίστη. Atqui, ejus forma angusta brevisque exsistens, quod pre eui angustia brevitateque non satis com- mode dentibus inniti queat, vitiato eloquio verborum usum explet. Media autem ejus ferma, omnium quas adduximus.passionum, expers est óptimaque habetur. Partem autem ejus qua supra est, ligulam ᾱἱ- cimus, cui illud quod gula nuncupatur adhaeret. Et eum dentibusirolitum alimentum ad ánteriora demit- timus, arteria, quo a ligula velatur, a sus ac- tionis officio cessat; qua cum .ab eo qui intus est spiritu sic exsistens moveri nequeat, tum ip- sAm, tum pulmonem protinus consistere accidit, quoniam cum ipsa spiritum edit, etiam ipsius sue- cessio ad cava pulmonis fertur. Pulmonem autem ipsum '78 discrimina cartilaginea habere certum est, que conttactim in acutum tendunt; per heec enim spiritus in ejus foramina penetrat, inde vero ad cordis intima revertitur denuo. Nam, cum arte- riam, pulsum vidélicet, ut dictum est, ligula velet, alimentum ab ore ad -stomachum demititur. Ar- teria namque ipsa, et alteria appellatur, ἁρτηρία quidem olov ἀεροτηρία, quae quasi aerem servet, Ἡ δὲ éxiyAottlc ταύτης µέρος ἐστὶ τὸ ὕπερθεν ᾽ ἔχει δὲ αὕτη προσπεφυχότα τὸν χαλούμενον olco- Β φάγον **. Καὶ ὅταν διαμασησάμενοι ** xal χαταλειή- ναντες *' παραπέµπωμεν τὴν τροφὴν εἰς τὰ ἔσω, ἐπιπωματίζει ἡ ἐπιγλωττὶς τὴν ἀρτηρίαν , χαὶ χω- λύει αὐτὴν ἑνεργεῖν ' ἐφ᾽ οἷς συµθαίνει, μὴ κχινου- µένης τῆς ἁρτηρίας ὑπὺ τοῦ ἑντὸς πνεύματος, ἵστασθαι χαὶ τὸν πνεύμονα παρευθύς ὅτι φυσσω- µένης τῆς ἀρτηρίας 3 διάδοσις γίνεται» πνεύματος εἰς τὰ χοῖλα µέρη τοῦ πνεύμονος. Ἔχει γὰρ ' δια- φύσεις χονδρώδεις ὁ πνεύµων εἰς ὀξὺ διηχούσας xal συνηγµένας * δι’ ὧν εἴσεισι τὸ πνεῦμα εἰς τὰς ὁπὰς αὐτοῦ, χἀκεῖθεν αὖθις εἰς thv χαρδίαν ἑνίησιν. Ἐπιπωματιζομένης δὲ τῆς ἀρτηρίας παρὰ τῆς ἐπι- γλωττίδος, ὡς εἴρηται, παραπέμπεται ἡ εροφὴ ἐν τῷ στοµάχῳ. Λέγεται δὲ ἀ.ἱτηρία καὶ ἀρεηρία ** χαὶ 3 ἀρτηρία μὲν, olov, ἀεροτηρία", ἀπὸ τοῦ περιέχειν comprehendatque; nam spiritus ab ipsa compre- C καὶ τηρεῖν gb πνεῦμα» ἁλτηρία δὲ, παρὰ sb ἄλλε- henditur contineturque. Át jpsa item alteria dicitur παρὰ τὺ ἄλλεσθαι, a saliendo, quod perpetuo movea- tur atque saliat. Atqui lingua ipsa ab ipsis γλῶσσα dicitur, παρὰ τὸ χλώθω, a cireumagendo, quod dum ipsa cir- eumagitur, articulatz vocis constitutio fiat. Vel ob id γλῶσσα dicitur , οἷον γνῶσσα, quod vide- licet dignoscat comprehendatque; ipsa enim, ut nuper explicavimus, cujuslibet saporis genus quod ejus peculiare habetur discernit. Enimvero, hoc sensorium a tribus aliis discrepat, in eo, quod vi- sus, olfactus auditusque eminus, ac ubique sensi- bilia, qua cuique accommodantur, animadvertunt : exempli gratia, visus, quz plurimum distant pro- σθαι 5’ ἡ ἀεὶ ἀἁλλομένη xaX πηδῶσα. Λέγεται δὲ γλῶσσα παρὰ τὸ x1o0o* κλωθοµένης * γὰρ αὐτῆς ἡ ἔναρθρος φωνὴ ἀποτελεῖται' ἢ οἷον, γνῶσσα ᾿ διαγνωστικὴ váp ἐστι τῶν ἐν τοῖς χυμοῖς ἰδιωμάτων, χαθὼς Ίδη εἴρηται. Πλὴν $ μὲν ὄψις, καὶ ὄσφρησις , xal ἀχοῇ πόῤῥωθεν xai πανταχόθεν τῶν ἰδίων αἰσθητῶν ἀντιλαμθάνονται * olov, ὁρᾷ xai μάκροθεν dj ὄψις, xai ἡ ὄσφρῃσις ὀσφραίνεται , xal ἡ ἀχοὴ ἑνωτίξεται' ἀφὴ δὲ xal γεῦσις τότε µόνον αἰσθάνονται, ὅταν Ππλησιάσωσι τοῖς ἰδίοις αἱσθητοῖς. Al μὲν οὖν γλώττης χρεῖαι καὶ ἑνέργειαι εἴρηνται, ὅτι πρός τε τὴν φωνὴν καὶ τὴν διάλεχτον, xal τὴν spicere idoneus habetur; olfactus, remotos a se D γεῦσιν, χαὶ τὴν διαµάσησιν ?. dj τὰ πάντα olxovo- odores deprehendit et auris item eminus audit. Hoc vero sensorium, quod et de lactu diceres, nisi admotis sensatis in quibus ipsum agere valet , μοῦσα δύναμις ἐπιτηδειότητα αὐτῇ ἐχαρίσατο λοι- πὸν ἴδωμεν καὶ τῶν ὁδόντων τὴν σύμπηξιν, xal τὴν φύσιν, xaY τὴν ἑνέργειαν. agendi facultate frustratur. Sed, de linguz usibus actionibusque, quonam pacto potestas quz cuncta produxit, tum ad voces atque idiomata, tum etiam ad gustum atque edendi usum reddidit idoneam, satis a nobis jam dictum est : et hzc de liugua dixisse sufliciat. Restat, uli de dentium compositione, naturaque, necnon actionibus referamus. Dentes enim sunt, qui secandi alimenti. confi- ciendique munus explent ct iidem articulande vocis officio accommodantur. Horum alii a se- ὈΟδόντες εἰσὶν ol διαιροῦντες τὴν τροφὴν, xai κατεργαζόµενοι αὐτὴν, συνεργοῦντες xai τῇ διαρ- θρώσει τῆς φωνῆς » οἱ μὲν γὰρ τέµνουσι τὰ σιτία͵ ον ἐστι xal εὔστρ. Β. ϱἳ ὑσσώφαγον Β. ** διαμασσησάµενοι B. 9? χαταλεάναντες Α, καταλαιάναντες B, χαταλειάναντες C, χαταλέσαντες Ῥ. Ὁδ verba a ὑπὸ τ. ἐ. usque τῆς ἀρτηρ A. ' δὲ Β. *áp:. καὶ ἁλτ. B. λεσθαὶ B. * χλωθωµένης C. 7 διαµάσσησυ B. .0m. Α. ** διάδοσιν γίνεσθαι * χαὶ om. B. * ἀρξωτηρία Β, * ἄλεσθαι A, παρὰ τὸ ἄλσειν Άγουν ἅλ- 1195 ΡΕ NATURA 1IOMINIS. 1194 ol δὲ λεαίνουσι’ οἱ xax jo Aac λεγόμενοι, ἢ uvAirac A cando. cibo, secantes ; alii à molendo , molares ἐχ τοῦ ἔδω τὸ ἐσθίω οὕτως ὀνομανόμενοι. Τριαχον- καδύο δέ εἰσι τὸν ἀριθμόν. EE. xaX δέχα χαθ) ἑχατέ- pav γένυν ὄντων. Τέσσαρες μὲν * ἔμπροσθεν, οἱ το- μεῖς λεγόμενοι, µονόῤῥιζοι » πάντες, ἑχατέρωθεν δὲ αὐτῶν δύο, οἱ χυγόδοντες µονόῤῥιζοι !* καὶ οὗτοι. Εἶτα οἱ γόμφιοι’ τούτων ἑξῆς ἀνὰ πέντε" τρίῤόιζοι t! μὲν οἱ £v τῇ ἄνω γένυῖ δυοῖν δὲ ῥιζῶν οἱ ἐν τῇ χάτω. Εὔρηνται δὲ χαὶ τετράῤῥιξοι !** γόμφιοι δὲ λέγονται διὰ τὴν χάμψιν᾽ ἐπικεχαμμέναι γάρ εἰσιν al σνν- έχουσιν !! αὐτοὺς σιαγόνες. dicuntur. Sunt enim omnes numero supra tri- ginta, utraque maxilla sexdecim suo in ordine continente. Qui vero quaterni utrinque aute riores exsistunt, quos secantes nuncupant, sin- gula tantummodo radice nituntur; at qui ab his duo utrinque positi 79 visuntur, cauini ap- pellantur , qui et ipsi unam, singulamque radicem habent. Molares vero subinde ab utraque parte quino numero in ordinem diriguntur : et eos qui cx his superioris maxillae sunt, natura triplici radice insignivit ; qui vero iuferioris, geminam radicem habent. Quosdam et quadrifida radice cernere est ; molares nanque yógquot διὰ τὴν χάµφιν dicti , a flexu. sive curvatura nomen sumentes, quod positi ia recurvis maxillis visuntur. Διαφέρουσι γοῦν τῶν ἄλλων ὁατῶν οἱ ὁδάντες iv Β Hoc quidem inter dentes aliaque ossa interest, τῷ αἰσθάνεσθαι !* * ἔχουσι γὰρ ἀρτιχὴν διάθεσιν !» αἰσθητιχῶν νεύρων φερυµένων Ev τοῖς φατνώμασιν, ἐν οἷς ῥιζοῦνται' αἰσθάνονται δὲ ὑπὸ τῆς ὁμιλίας τῶν ἁμέτρων φυχρῶν xaX θερμῶν. Αλλά xal τῶν γευστῶν τῆς ποιότητος µεταλαμθάνουσι, διά τοῦ ὑμένος '" τοῦ ὑπαλείφοντος τὸν στόµαχον χαὶ τὸν οἰἱσοφάχον 3, καὶ μὴ µόνον γλῶτταν, ἀλλὰ xal τοὺς ὀδόντας ὑπαλείφοντος * ὃς xal τὴν τοῦ αἱμωδιᾷν 3. νάρχην !* αὐτοῖς ἐπεχείρει. Ἔτι οἱ ὁδόντες γυμνοί siat, τῶν ἄλλων ὁστῶν μὴ ὄντων γυμνῶν' πάντα γὰρ τὰ ὁστᾶ ἔχουσι περιχείµενα 32 μύας καὶ δέρµα’ ἔτι διαφέρουσι τῷ πίπτειν καὶ αὖθις φύεσθαι" οὐ µόνον ἓν ταῖς πρὠταις ἡλιχίαις, ἀλλὰ χαὶ Ev ταῖς λοιπαϊῖς ἱστό- ρηται δὲ xax ἐπὶ γερόντων. Εἰσὶ δὲ τῶν ὁδόντων οἱ μὲν quod dentes sensu przediti sunt, hunc. siquidem ex- acte obtinent ob nervos qui ad presepia in quibus ipsi radicantur declinant ; sentiunt enim, cum in fri- gida plus nimio, ac calida inciderint. Sed et ciborum discrimina membrana causante deprebendunt, quae non modo stomachum et gulam, sed et linguam ipsam,ac etiam dentes demulcet atque perungit, et ipsos item ad humores excernendos exeitat. Pra:terca cum omnibus ossibus natura cutem musculosque obduxerit, nudi ipsi omnisque tegminis expertes " visuntur. Ad hzc : annorum periodo non modo prima se(atis temporibus, verum etiam qu:e reliqua sunt, εἰ in senibus item concidere, ac denuo oriri me- morie proditum est. Quidam autem raro ordine, ἁραιοὶ , οἱ δὲ πυχνοί: ἄλλοι μεγάλοι, καὶ ἕτεροι µι- C alii denao, nonnulli breves, parvique, alii ingentes κρο[’ ἄλλοι χογχωτοὶ, xal ἄλλοι xat' εὐθεῖαν χεί- μενοι * οὗ µόνον ἐπὶ ἀνθρώπων *!, ἁλλὰ xal ζώων ἑτέρων. Καὶ γὰρ ὁ Αριστοτέλης , τὰ μὲν τῶν ζώων ἀμφόδοντα χαλεῖ. olov ἄνθρωπον, ἵππον, ὄνον, ἑλέ- φαντα. τὰ δὲ xapyapóbov:a: οἷον λέοντα , λύχον, ἄρχτον **, πάρδαλιν ' τὰ δὲ συνόδοντα 15. οἷον πρό- 6ατον, βοῦν, αἶγα, δορχάδα * τὰ δὲ χαυλιόδοντα’ οἷον χοῖρον, ἀσφάλαγγα 3», xal ὅσα τοὺς ὁδόντας ὑπερ- φαίνουσιν ἔξω. Τοὺς δὲ µυλίτας τῶν ὁδόντων τινὲς σωφρονιστῆρας ἑχάλεσαν, διὰ τὸ φύεσθαι περὶ τὴν τοῦ ἄρχεσθαι φρονεῖν τοὺς παῖδας ὥραν. constituuntur. Sunt et conchyliati aliqui, quidam vero recto dispositi ordine, et hujusmodi generis, non modo in hominibus, sed etiam in aliis ani- malibus positos cerneres. Siquidem Aristoteles do- cet esse animalia quzedam utrinque dentata ; exem- pli gratia, hominem, equum, asinum, elephantem. Quaedam vero serratis dentibus, ut leonum, le- porum, ursorum ac pantherarum genus; alia continuatos habentia dentes, quorum pecudes, boves, capr:ee, dorcadesque sunt : nonnulla quce exserlos sorüiuntur, ut porcus, talpa, ceteraqua hujusmodi qua dentes exsertagt. Sunt, qui molares dentes σωφρονιστῃρας dictitant, quod in ortu suo, - prudenti percipiend:e tempora pueris adducaut. Ἡ δὲ συνέχουσα αὐτοὺς σὰρξ obJAov ὠνόμασται, D — Caro autem quas ipsas complectitur, gingiva est, διὰ τὸ τρυφερὸν αὐτῆς xal ἁπαλόν' ἡ παρὰ τὸ $30: τρόπῳ γάρ τινι aov τάξιν 35 ἐπέχει εἰς διαχράτησιν τῶν ὀδόντων' fj ὅτι οὐλὴν ἔχει, τὴν ἐπιγινομένην τῇ τῶν φυοµένων ὁδόντων διαχοπῇ , χαὶ ὑγιαζομέ- νην. Οὐλῆ γὰρ τὸ ὑγιασθὲν τραῦμα. ἔνθεν xal τὸ, Οὖλε, Ὑγίαινε **- 0044 τε, καὶ µέγα χαῖρε (!). Λέγονται δὲ 3" τρίχες οὖλαι, αἱ 39 εἱλούμεναι, παρὰ τὸ εἰλεῖσθαι ?*- xal οὐλαὶ αἱ χριθαί 39. xal 5 μὲν om. Π. * µονόριζοι Β. !* µονόριζοι B. " τρίριζοι B. γὰρ νεῦρα φέρονται ἐν τοῖς P. !'* αἰσθάνεσθαι ' αἰσθητ Φφαγον B. — !* μωδιᾷν Β. ἵ νάρχη A. xov B. 3) βούδοντα C. ** ἀσφάλαχα B. ἁσπαλ. P. B. 3 εἰλῆσθαι Β. ** αἱ xp. om. B. (ὐ Od. Q. 401. 1** περιχείµενον B, περοιμέυς Ρ. ᾿τάξιν ἡλ. Β. ** οὖλαι., τὸ by. D. αι οὖλον ab illis ob molem ejus, teneramque na- turam appellatur : vel illa ἀπὸ τοῦ εἰλεῖν, 8) quod inbolvere diceres, nam continendorum dentium gratia, ipsis involvitur ; vel quod cicatricem habeat vulneris, quod ex ortu dentium factum, et sanatum est, quae Grace οὐλὴ dicitur. Siquidem, medicati vulneris vestigium vicatris nuncupatur, unde illi οὖλε dicere solent, salve, vel vale. Sed et pilos ita- * τετράριζοι B. — !* αυνέχουσαι R. * αἴσθησιν Β. '' ὑμ. ἐχείνου DP. |] ὑσώ- *! ἐπ ἀνθρώπων B. ?! &c- 9 καὶ Β. ?* καὶ 1195 ΜΕΙΕΤΙΙ MONACIII - 419€ οὐλὶς παρὰ τὸ εἰλεῖσθαι ab intorquendo, seu invol- A οὐλοχύται αἱ ὀλόχληροι ?* τῶν κριθῶν. Καὶ οὖλος ὁ vendo nominant, et οὐλὰς καὶ οὐλοχύτας molam ὀλέθριος, παρὰ τὸ ὀλλύω 5. "0.1.1οιτο κεῖνος ἐξ. salsam dieere consueverunt. liem οὔλος, ὀλέθριος ἀγδρῶν 3. Τὰ oóJa οὖν καὶ φατγώματα καλοῦσί, παρὰ τὸ ὀλλύω, quod perniciosum dices, et ex eo — *ivec, ἡ φάτγια παρὰ τὸ φαγεῖν γὰρ φάγνη, xai quod destruat deducitur. Tales igilur gingivas φατ- wopata, hoc est prasepia nonmullis dicere visum est, ἀπὺ τοῦ φαγεῖν, φάγνη, xat φάτνη, ab edendo videlicet, quoniam ipsa pabulum animalibus sugge- rant, vel παρὰ τὸ πάττω, τὸ ἐσθίω, quod comedere diceres, ut Callimachus inquit : Papaver comedunt ; fit etiam a κάπη ἡ φάτνη, quodque utrumque prae- φάτνη *** j| παρὰ τὸ πατῶ «b ἑσθίω» ὅθεν χαὶ «b πάσασθαι ἀντὶ τοῦ γεύσασθαι xoi φαγεῖν' $ ὡς Καλ- λίµαχος, Μήκωγα πατεῖτε 3. Καὶ γίνεται δὲ xa) ἀπὸ τοῦ χάπη φάτνη, παρὰ τὸ κάπτειν, ὅ ἐστιν ἐσθίειν φησὶ γὰρ Αριστοφάνης ᾿Ιππεῦσι *'** Ka- saior ἤτοι Φάτον Ala. Ἡ παρὰ τὸ χάπος, ὅ ἐστι πνεῦμα, ὡς ἐν τῷ, ᾿Απὸ δὲ ψνυχἠὴν ἑκάπυσεν (m). "H διὰ τοῦ καταπνέεσθαι ἀπὸ τοῦ ἄσθματος τὸν ἵππον' ἡ παρὰ τὸ ἐσχάφθαι xat χεχοιλάνθαι. sepe signillcat, ἀπὸ τοῦ κάπτειν, quod est comedere, quod Aristophanes in {ἱρρ. commemorat, vel a χάπος, quod spiritum denotat, quod apud poetam est : Efflauit auimam; vel διὰ τὸ χαταπνέ- εσθαι, a respiratione ipsa ita appellatur. Gurgulio vere Grice γαργαρεών, 4 medicis B κιονὶς, καὶ σταφυλἠ, columella, δὲ uvigena nuncu- patur : et γἀργαρεὼν dieitur gurgulio a sono qui jn gargarismo peragendo fleri &olet, quasi vox de seno factitia sit ; σταφυλὴ quidem, quod uvam diceres, ab assidua distillatione nomen capiens , sive quod ejes extremum uvis granum reprasentet; κιονίς, quod columella est, hac de causa dicia, quasi .qvovtc , id est nivositas, ob bhumidorum effluxum, quod ὑγρῶν χύσιν efficiat, sive quod ad columne modum per se ipsam in longum porrecta consistat. Est autem in gutture caruncula a columella depen- dens, qua ad spiritus perfectionem instrumentum est, quod vocis speciem reddit. Etenim palatum , oris superior portio, quod ab ipsis οὐρανίσκος, inde Ὁ δὲ γαργαρρὼν κιογὶς καὶ erapvAR λέγεται παρὰ τῶν ἰατρῶν 5: γαργαρεὼν μὲν, διὰ τὸν γινό- μενον περὶ αὐτὸν ἦχον tv τῷ γαργαρίζεσθαι: στα- quA δὲ, ἀπὸ τοῦ συνεχῶς χαταστάζεσθαι 09. ἃ ἀπὸ τοῦ τὸ ἄχρον αὐτῆς Φφαίνεσθαι ὅμοιον ῥαγί: χιονὶς [f| κιονὶς] δὲ, ἡ παρὰ τὴν χύσιν τῶν ὀγρῶν, ἢ παρὰ τὸ χίονος ἔχειν τύπον, xa0' ἑαυτὴν οὖσαν ἐπιμήχη. "Ἔστι δὲ capxlov τῆς φάρυγγος ἀπηρτημένον 55 Χιονοειδὲς φωνῆς ὄργανον ἐξηχοῦν χατὰ ἀποτέλεσμα πνεύματος. Οὐρανίσκος δὲ τὸ ἀνώτερον µέρος τοῦ στόματός ἔστιν, kx τῆς πρὸς οὐρανὸν ὁμοιότητος τὸ ὄνομα λαθών’ τὰ δὲ παρ᾽ αὐτῷ µόρια ὑπερφα λέγε- ται’ µετενήνεκται δὲ ἡ λέξις τοῦ ὑφερφα ** ἀπλὶ τῶν ὑπερφων οἰχοδομημάτων, xai τῶν *! µετεωρισµένων ὑπὲρ τὴν ἔραν, fj ἐστιν f) YT const δὲ καὶ Ὅμηρος ui nomen sumpsisse credibile habetur, quoniam ad codi quod οὐρανὸς dicitur, similitudinem factum sit. Partes vero, quis illi proxime consistunt, interiores ad colli angusta vergentes S81 ὑπερῶ: nominantur; has tabulatum diceres ab sdium tabulatu quod α terra in sublime erigitur, quain ipsi ἔραν dictitant similitudine sumpta : ut. Homerus : Sed potuit labia, haud potuit transisse palatum. C Χείλεα μέν «' ἐδίηνεν, ὑπερφην δ' οὐκ ἐδίηνε **. Hec autem pars, et guttur, quod ab illis φάρυγξ dicitur, a φέρω, ex eo quod inde spiritus feratur, nomen capiens, ut Lycophron et Callimachus poete testantur. | . Mentum et guttur nos, Grxci ἀνθερεῶνα, xal λάρυγγα, f) φάρυγγα nuncupant, In hac parte ligula est, quie ab illis ἐπιγλωττίς, de qua prius diximus, nuncupatur, inibi etiam caruncula est, quis he- dere folio similitudine respondet, qux cum media aspere arteri& consistat, cum cibos deglutimus, esculenta poculentaque in eam ingredi non patitur, sed cum sese reserat, spiritus reciprocationis causa Touto δὲ τὸ µέρος xol φάρυγξ (m) καλεῖται, παρὰ τὸ φέρω, bi οὗ φέρεται τὸ πνεῦμα ' xal ἔστι παρ- ώνυμον) xat γὰρ ὁ Λυκόφρων φησὶ, Ἐτύμδευσε φά- po ". Ὅ δὲ Καλλίμαχος , "Apapor φαρόωσιν, φησὶ, τὴν μηδὲν φέρονσαν φάρυγγα. Τὸν δὲ ἀνθερεῶνα, ὃν καὶ Adpvypya καλοῦμεν, τὴν ἐπιγλωετίδα φασὶν εἶναι **.. Καὶ εἴρηται Ίδη περὶ αὐτῆς. Πλὴν σαρχίον ἐστὶ νευρῶδες xai μνῶ- δες, ξοιχὸς χισσοφύλλῳ , ὃς ἐπιμύδσων " ἓν τῷ χα- ταπίνειν τὴν τραχεῖαν ἀρτηρίαν, οὐχ Ed εἰσέρχεσθαι ἐν αὐτῇ τῶν βρωµάτων τι f) τῶν ποµάτων’ ἀνοιγό- µενος δὲ τὴν εἰσπνοὴν παραπέµπεσθαι ποιεῖ. Ἐχλήθη οὖν ἀνθερεὼν διὰ τὸ θορεῖν ** τὸ πνεῦμα Exelüev: di exsistit. taque, Antbereon inde dicitur διὰ τὸ θορεῖν [) ofov ἀνθερεὼν, 9 ὅτι ἐντίθεται τῷ τοιούτῳ ἡ τροφὴ iv 3 xal ὁλόχληρος B. 33 οὐλλύω A. 35 om. Α. * qua sequuntur usque ad ὁ δὲ γαργαρέων om. Bj, &vcl... φαγεῖν] ὡς τὸ ὑπείχω τὸ πᾶσθαι P. 5 Lat. Vers. µήχωνα πάττονται. Callim. Fr. 452. ** iu Edd. non exstat. Lat. Vers. p. 80, 14 « quod Aristophanesin Hippis commeinorat, » sed verba poetae non Ü affert. "' x. τ. lav. λεγ. B. ** bec om. B ^ cit om. B. '"* φάρυξ B. ἀπηρτιμένον B. ΄ ’ο ** eápoy Α. Vid. Bacliman. ad Lycophr. v. 454. ** περώου *! τῶν om. B. Fr.185. *"* ἡ ἐτι- - γλωττίς ἐστι B, ἡ ἐπιγλωττίς ἐστι * xat ἔστι σαρχίον νευρῶδες Ρ. "'Ἱἐπιμύσων Β. 5 θεωρεῖν A, Gappelv C. ** £y τῷ. θεται Α. (αἱ) Hl. X. 467. (n) Ἡ. X. 495. 1197 DE NATURA ΗΟΜΙΝΙΡ. 1198 τῷ χαταπίἰνειν. Λαιμὸς δὲ καὶ JAdpumE τοῖς ὀνόμασι A τὸ πνεῦμα ἐχεῖθεν, quod inde videlieet: spiritus διοφέρουσι µόνον παρὰ γὰρ τὸ λαΐειν, f) λαύσειν, ὅ — prosiliat, vel quasi ἀνθερων, hoc tantumdem: valet ', "ἐστι τὸ ἀπολάδειν **, ἀμφότερα παράγεται’ διὰ γὰρ λαιμοῦ xai λάρυγγος τὴν ἀπόλαυσιν ἔσχομεν τῶν τροφῶν' «αιμᾷν γὰρ xb ἀπολαυστικῶς ἔχειν εἴρηται παρά τισιν. ac si obicem dicas, quod cibo, dum eum deglu- timus, ne in arteriam incidat, obstaculo est. Guttur autem λαιμὸς, xai λάρυγς dicitur (utraque hzc no- mine tantum, nihil vero re discrepant, siquidem aqualia munia peragunt), παρὰ τὸ ἀπολαύειν deducta, quod {[γνὶ diceres, siquidem hujus. ministe- rio alimentorum usibus fruimur. Ἡ δὲ ὑποχειμένη τῷ λάρνγγι ἀρτηρία τραχεῖα ὠνόμασται, Ex τοῦ πνεύµονος ἀνερχομένη, ὡς πόρος οὖσα αὐτοῦ τετύχηχε δὲ τούτου τοῦ ὀνόματος τοῦ τραχεῖα λέγεσθαι, ἐπειδὴ σύγχειται Ex. διαφόρων οὑσιῶν, χονδρωδῶν λέγω καὶ ὑμενωδῶν. Εἰδὼς γὰρ ὁ Τεχνίτης τῆς φύσεως ὅτι διαφόρους ἔμελλε χρείας ἀποτελεῖν τῇ τε ἀναπνοὴ καὶ τῇ φωνῇ, ἓχ χονδρύ- δους οὐσίας αὐτὴν ἐτεχνάσατο xai ὑμενώδους, διὰ τὴν τῆς φωνῆςι ὡς ἐπὶ τὸ πλεῖστον χρείαν. "Ebst γὰρ τὴν φωνὴν στερεῷ τινι σώματι προσκρούειν xal ph μαλαχῷ' ἁλαμκὴῆς γὰρ ἂν οὕτως Εγίνετο. Πάλιν - εἰ ἐχ χόνδρων µόνων 5 συνέχειτο, οὐκ ἂν ἐδύνατο ἐπὶ πλέον ** διασταλῆναι ἓν ταῖς µεγάλαις φωναῖς, xai διαρχέσαι ἐν τῇ ἀναπνοῇῃ. Καὶ διὰ τοῦτο μεταξὺ τῶν χόνδρων τοὺς ὑμένας συντέθειχὲν 53 ὥστε τοὺς χόνδρους μὲν διὰ τὴν φωνᾶν, τοὺς ὑμένας δὲ διὰ τὴν ἀναπνοὴν ** γενέσθαι. Atqui arteria ipsa qua gutturi subjecta. est, a pulmone ortum sumens, cujus et meatus est, aspera nuncupatur : quam inde asperam dici cer- tum est, quod, 3 diversis substantiis, mem- branea, inquam, cartilagineaque constitutionem sortita sit. Cum nature Opifex, arterim ipsi , p diversa explere munia, spiritus videlicet: recipro- cationis et formandze vocis opus esse 2onimad- verteret , duplici illam natura compositam pro- duxit, sed ad hoc presertim ut vocis usui suffice- ret. Enimvero, vócem ipsam, solido alicui corpori, non autem molli impingi oportuit, quia- hoc pacto: sine sono esset. Si cartilaginea tantummodo natura arteria constaret, $2 in vehementis vocis emissione, plurima: simul extensioni, ac spíritus reeiprocationi, sufficere neutiquam posset. Hac ita- que de causa, cartilaginem cum membrana compo- Suit, quo, altera quidem ad vocis usum sit, membrana vero respirationi accommodaretur.. Τραχεῖα μὲν οὖν ἐστιν ἔξωθεν' ἔσιυθεν δὲ οὐκ ἔτι’ ὑπαλείφει γὰρ αὑτῆς ὅλον τὸν πόρον ὑμῆὴν τις λεῖος, ἵνα μὴ προσπίπτουσα ἡ τῆς φωνῆς ὕλη τραχύνηται 55" 015 δὲ φωνῖς πνεῦμά ἐστι. Πλησίθν δὲ ταύτης καὶ ὁ 54 θἱσόφάγος ἑπάγη * πόρος δὲ ati xal αὑτὸς τῆς Ύγα- στρὺς , bv αὐτῇ τὴν τροφὴν προσχοµίζων * kx. τοῦ οἵω τὸ χοµίζω οὕτως ὀνομασθείς * ἔστι δὲ χαὶ αὐτὸς νευρώδης, xat olov ἑντεροειδής. Τὰ δὲ παρίσθµια Ἱ σαρχία εἰσὶ 5 τοῦ φάρυγγος µυώδη xai νευρώδη * λέγονται δὲ οὕτω» διὰ τὸ στενὺν τοῦ ἐν ᾧ εἰσι τόπου * καὶ διὰ τὸ παρακεῖσθαι τῷ ἰσθμῷ * ἱσθμὸς &E ἐστιν ὁ στενὸς τόπος. δι’ οὗ ἔστιν ἰέναι τὴν πνηἠν * ἡ γὰρ μεταδὺ χώρα τοῦ οἰσοφάγονυ καὶ τῆς τραχείας ἁρτη- plac, ἰσθμὸς χαλεῖται, παρὰ τὸ 52 δι) αὐτοῦ εἰσιέναι τὰ βρώμµατα xol τὰ πόµατα **. "O0sv χαὶ παρἰσθ- µια xaX ἀντιάδες *! λέγονται, διὰ τὸ ἀντιχεῖσθαι ἀλλήλοις. Τις δὲ xol βράγχΧη καλοῦσιν αὐτά' ἐχεῖθεν γὰρ καὶ τὸ βραγχιᾷν πάθος γίνεται. Πᾶν γὰρ ὀγρὸν ἐκ φάρυγγος, xat λάρυγΥο:, xaX βραιχῶν Hxc autem arteria, extrinsecus aspera; ejus vero quod intus est, neutiquam tale, sed illa ex parteipsam totam levis admodum quidam membrana velat, ne scilicet spiritus, qui vocis materia est, in rugas in- cidens asper redderetur. Ipsi autem gula quain οἰσοφάγον Graci appellant, compacta adhzret, qui ωραίες ad alvum tendit, per quem ipsi alimentum subininistratar. Inde olcogáyov dicta &x τοῦ οἵω ^b χοµίζω, quod videlicet alvo alimentum afferat. Et ipsa quidem nervis referta, et quasi intestino similis est. Sed et tonsillz, qux ab his παρίσθµια, faucium gutturis caruncule sunt, musculis ner- visque refertze, παρίσθµια ob loei angustiam in quo consistunt dieze quod isthimi similitudinem reprae- sentent; nam isthmos angustus loeus est, per quem spiritus, intus ae extra, reciprocatio meat. Siqui- dem, capedo media imer gulam οἱ asperam arte- riam isthmos dieitur, ἀπὸ τοῦ εἰσιέναε, quod per ipsum videlicet quee esu potuque sumuBtur, intus ο Φέρεται) εἰσὶ δὲ τὰ βράγχἠ "* σαρχία μυώδη. 'H p ingrediantur ac penetrent. Adhzc autem (ουν πᾶσα τοίνυν τοῦ στόµατος χώρα φάρυγξ λέγεται — qua et παρίσθµια, χαὶ ἀνθιάδες, quasi invicem χαὶ .Ἰάρυγέ τὸ μὲν ἑσώτερον AdpurE , τὸ δὲ ἐξώ- — adversantes sint dicuntur : caruncule enim ille τερον φάρυγξ. ex adverso invicem eonsiskunt. Sunt qui eas bran- chias dictitant ;inde enim passio qwe raucedo appellatur eriginem trahit. Etenim omnis humor ex faucibus gutturis et ex gutture ipso, necnon ex branchiis fertur. Branchie autem, caruncu- le musculos sunt. Omnis itaquc oris capedo, gutturis fauces et guttur nuncupatur. Quod quidem magis intus vergit, gutlur, quod vero exterius est, fauces gutturis recte quilibet dicere queat. 7*9 τὸ ἀπολαύειν. Β. 9! µόνον Β. '* πλεῖον B. ται B... '* ὁ ow. Α. V παρισθίµια Α. "5 ἐστὶ D. ** βραγχία A.P. et sic supra. 5 συνέθηχεν B, £v£0. Ρ. ** ἀναπνοὴν A. παχύνη- ο τοῦ ΑΛ. ** τὰ ποτὰ x. v. βρὠμ. Β. *' αἱ ἀντ. B. 1199. Cap. XI. De voce. Instrumenta autem quiz voci inserviunt, liec habentur. Gurgulio, guttur, aspera arteria; pul- t0, pectus, et nervi qui reciproco motu ferun- tr. Quse autem ad verborum ac idiomatum nsum accommodantur : lingua, dentes, labia, nasus, palatum, acgurgulio sunt; &3 gurgu- lio enim hic etiam. accommodatus est. lloc enim pacto, vox ipsa formari suapte natura idonea fit. Posteaquam spiritus a vasis a quibus ipse re- cipitur expulsus fuerit, tunc cum sonum vocis edi- turi vis, ad cartilagineas interius sibi objectas partes, qu: circulariter tibialem meatum ambiunt, membrum repercussum vocis emittendz gratia con- tenderit, dum ipsum ita per cartilaginea illa ca- cumina circumferri contingit, similis quaedam ti- bizx sonantis vox constituitur. Palatum autem, so- num interne provenientem, geminis tibiis in vacuo ipso ad nares tendentibus, accipit, vocemque ipsam carüilaginibus in anguli angustiis exsistentibus, quie squammarum effigiem referunt, pr«scindens, soni vehementioris causa exsistit. At gena, lin- guaque et partes ex quibus fauces gutturis con- stituuntur , sub quibus mentum est, cum cava fiunt, vox remissior inclinatiorque fit: prz ipsa- rum vero extensione, aculiori motu , ut in fidi- bus cordx sub plectro solent, intenditur; et hoc causa est, ut vox varia multimodaque feratur, utque. congrue musici toni ad usus necessarios di- MELETII MONACIII 1300 Κεφ. ΙΑ’. — Περὶ τῆς φωνῆς. Φωνητικὰ δὲ ὄργανα ταῦτα * ὁ γαργαρεὼν, ὁ 1άρυγξ, ἡ τραχεῖα ἀρτηρίαι ὁ ανγεύµων, ὁ θώραξ, xai τὰ πάλιν δρομοῦντα νεῦρα. Διαλεχτικὰ ** δὲ, 1ἑῶττα, ὁδόντες, χείλη, flc, οὐρανίσχος., καὶ ὁ γαργαρεών ' χαὶ ἐνταῦθα Υὰρ ξυμθάλλεται **.. Οὔ- τως δὲ fj φωνὴ γίνεσθαι πέφυχε. Τὸ τνεῦμα 5 ἀπὸ τῶν πνευµατοδόχων ἀγγείων ἀνωθούμενον, ὅταν Ἡ ὁρμὴ τοῦ φθεγγοµένου πρὸς φωνὴν τονώση τὸ µέλος, ταῖς ἔνδοθεν προσκρουόµενον προσθολαῖς, al χυχλο- τερῶς τὸν αὐλοειδῆ διειλήφασι πόρον, μιμεῖταί πως τὴν δι αὐλοῦ γινοµένην φωνὴν ᾿ ταῖς ** ὑμενώδεσιν ἑξοχαῖς κύχλῳ περιδονούµενον. Ὑπερῴα 5k τὸν κάτωθεν φθόγγον ἐχδέχεται τῷ xav! αὐτὴν χενώ- ματι διδύµοις αὐλοῖς τοῖς ἐπὶ τοὺς μυκτῆρας ὃδι- ἤχουσι * καὶ οἷον λεπίδων τισὶν ἐξοχαῖς *', τοῖς τε ** περὶ τὸν ἰσθμὸν χόνδροις τὴν φωνὴν περισχίζουσα, γεγωνοτέραν αὐτὴν ἀπεργάξεται. Παρειὰ δὲ xat γλῶσσα, xai ἡ περὶ τὸν φάρυγγα Draaxevi, χαθ᾽ f» ὁ ἀνθερεὼν ὑποχαλᾷ κοιλαινόµενος, xat ὀξυτο- νῶν ** ἐπιτείνεται, τὴν iv ταῖς νευραῖς τοῦ πλῆ- x:pou χίνησιν ὑποχρίνεται * ποιχίλως xal πολυτρό- πως σὺν πολλῷ τάχει µεθαρµόζων τὰ πρὸς τὴν χρείαν, πρὸς τοὺς πόνους τῶν μουσιχῶν. Χειλέων δὲ διαστολὴ xai ἐπίμυσις ταυτὸν motel τοῖς διὰ τῶν δακτύλων ἐπιλαμθάνουσι τοῦ αὐλοῦ τὸ πνεῦμα κατὰ τὴν 7* ἁρμονίαν τοῦ μέλους’ σύμμιχτος γὰρ ἡ μουσιχὴ περὶ τὸ ἀνθρώπινον ὄργανον αὖὐλου xal λύρας, ὥσπερ lv συνῳδίᾳ'" τινὶ κατὰ ταυτὸν ἀλλη- rigantur. Ad hzc autem labiorum dilatatione, et C λοις συμφθεγγοµένων. Καὶ οὕτως μὲν fj φωνὴ Υίνε- eompressione simile quoddam, ut digitis in tibia pertractanda peragitur. Nam, pro modulaminis ra- tione, spiritum comprimunt ac remittunt. (siqui- dem tibie lyreque musica, cum bominis instru- mento cominune nescio quid possidens, quasi con- centu quodam invicem corsonant), et ita quidem, quemadmodum ostendimus, vocis constitutio fit. Cum enim a pulmone spiritus materia per aspe- ram arteriam fertur, qua tali ministerio sufficit, ται xa0' ὃν εἴρηται τρόπον’ τοῦ μὲν πνεύμονος ἐχφυσσῶντός τε, καὶ την ὕλην παρέχοντος * τῆς δὲ τραχείας ἀρτηρίας ὥσπερ τινὸς αὐλοῦ δια-ορ- θμευούσης τὸν ἀέρα, xal πληττοµένης ὑπ' αὐτοῦ, xaX xotóvbs ἦχον ἁποτελούσης. Οὐδὲν γάρ ἐστι φωνὴ à πλῆξις ἀέρος, f| áhp πεπληγµένος φωτίζουσα τῷ λόγῳ τὰς τοῦ vob; διανοίας. TL δὲ xal τὰ χείλη, xal ἡ ῥίς, καὶ ὁ ἀνθερεὼν: πρὸς ταύτην συνεργοῦσιν , εἴρηται μικρῷ πρὀσθεν. dum μεν illam aer, quasi per siphonem trajicitur, idem in ipsa extensus similem sonum per- agit. Nihil enim aliud vox quam aeris percussio, sive percussus aer habetur, quz mentis cogita-- tiones oratione illustrat. Quidnam labia, naresque, ac guttur sint, jamdudum satis disseruimus. Gurgulio vero, quem staphylen, lioc estuvam pleri- que nuncupant, non modo extra emissum spiritum, dum eum ceu plectro contrectat, in hanc illam- ve modi formam ef(igiandi facultatem obtinet, Θ4, verum etiam in aspera arteria, ac totum gutturis spatium continetar, ad aeris immodicas mutationes alia non vulgari utitur officii functione. Cum enim aer, immodico calore vel frigore premitur, gurgu- . Eo sese illi quam primum objieit, atque obviam fertur, excessumque illum in temperiem agit, ac "Ma spiritum in arteriam adigit, quem pulmo, ac cor ipsius ministerio ad usus proprios vindicant. Non enim solum gurgulio , frigidi calidique aeris €? διελεχτικὰ A. ᾖὉ ξοµθάλεται B, οὕτως) ἐπειδὰν τὸ πνεῦμα Ῥ. ** ταῖς 65 A. τρνον À. ἵ τὴν om. Λ. BP. Τν θερµότητο: B P. et inox Φύξεως P. 'O δὲ γαργαρεὼν, ὃν xaX σταφυ.λἡν καλέουσιν, οὗ D µόνον δίχην πλήκτρου τὸ ἐχπνεόμενον πνεῦμα προσ- κρδύων 13 αὐτὸ διατυποῦται τοιῶσδε, ἀλλὰ xal ἑτέραν χρείαν οὗ μιχρὰν τῇ τε τραχείᾳ ἀρτηρίᾳ xa ὅλῳ ποιεῖται τῷ λάρυγγι. Πρὸς γὰρ τὰς ἀμέτρους τοῦ ἀέρος µεταθολὰς, θερμότητας "^ τυχὸν ἡ φύξεις, ᾿ ἀνθιστάμενος πρῶτος xal ἀπαντῶν, εἰς συµµε- «plav ἄγει τὸ ἄμετρον, καὶ οὕτως παραπέμπει τῇ ἀρτηρίᾳ τὴν εἰσπνοήν ' χαὶ δι’ αὐτῆς τῷ πνεύμονι xal τῇ χαρδίᾳ. Οὐ µόνον δὲ τὰς τῆς ψύξεως xal θερµότητος εὐχρατεῖ 9 ὁ γαργαρεὼν δυσκρασίας, ἀλλὰ xal παχύτητος τοῦ ἀέρος, bx χαπνοῦ fj Χηνι- ορτοῦ ἐπελθούσας " αὐτῷ, λεπτύνει xal χαθαίρει *5 ἐπειδὰν γὰρ τὸ πν. B, γαργαρεών' Ὑίνεται δὲ ἡ φωνῇ 67 qu:e seq. usque ad ἐξοχαῖς om. A. '! gyobia Β. '* ἀνθερεὼν ὃν καὶ σταφυλὴν χαλοῦσιν, εἴρηται P. 75 πρώτως B. 45 -e Qm. B. ο ὀξν- Y! προσχρουον Ἰ9 εὐχρατοὶ A P... ἀπαλθούσας Λ. (201 DE NATURA I(OMINIS. 1202 δίχην lo poU * xal εξλιχρινῆ τὴν εἰσπνοὴν παραπέἐµ- A excessum ad moderatam temperiem redigit, sed et πει τοῖς ἔσω. Λὖὗται Ἱ τῶν φωνητιχῶν ὀργάνων al ὀνομασίαι, xaX χρεῖαι, xal ἑνέργειαι, ipsum ex fumosa pulverulentaque emissione cras- sescentem ad magis tenuem naturam, ceu istlimus adducit, necnon angustis meatibus perpurgat, ac ad eas qux intus sunt partes sincerum spiritum demittit. Nomina igitur, ususque et actiones vocalium instrumentorum, hujusmodi habentur. Ἡ δὲ ἀφωνία ἐπὶ ἑνίων ἀνθρώπων, f] καχοφωνία, ηὕτως Ὑίνεται. Δύο ὑμένες διαφράττουσι τὸν θώ- paxa* ot καὶ ἀρχόμενοι ἀπὸ τοῦ. στέρνου ἀφιχνοῦνται µέχρι: τῆς ῥάχεως ὡς γίνεσθαι «δύο χοιλίας &v τῷ θώραχι καὶ µέσον τῶν χοιλιῶν εἶναι τὸν πνεύμονα. Διείργονται οὖν αἱ δύο χοιλίαι ám ἀλλήλων, ὡς µη- δὲ δύνασθαι µεθίστασθαι ἀπὸ τῆς δεξιᾶς χοιλίας ἐπὶ τὴν ἀριστεράν ' µήτε ἀπὸ τῆς ἀριστερᾶς ἐπὶ τὴν δεξιάν. Συµθαίνει τοίνυν ἐκ ψύξεως 1] καύσεως Vocis vero impedimenta (quo incommodo premi non* nullis accidit) hoc quidem pacto fierisolent. Cum enim membrane, qua a thorace procedentes ad spinam usque tendunt, pectus obturatum reddideriut, sic ut in thorace geminos fleri ventriculos accidat, inter ipsos pulmo medius consistere cernitur. Hi itaque duo ventriculi sic invicem sejuncti sunt, ut, a dextra in levam,ac a leva vicissim ad dextram yper- mutari nequeant. ltaque humorem quemdam, ex ῥεῦσαί τινα χυμὸν ἐπὶ ταῖς εἰρημέναις χοιλίαις, καὶ D immodico frigore, seu ex nimio calore provenien- ἑμφρράξαι οὐτός * χἀντεῦθεν γενέσθαι τὴν ἀφωνίαν. El piv οὖν µία τῶγ κοιλιῶν πάθῃ 7*, ἡμιφωνία παραχολουθεῖ. "Av δὲ αἱ ** δύο, παντελῆς δ' γίνεται ἀφωνία. Καὶ περὶ μὲν φωνῆς fj σχέψις αὑτάρχης. tem, in ipsos quos asseruimus ventriculos quando- que profluere, eosque obturatos reddere contingit, qua ex causa vocis impedimenta ac eloquii prove- nire compertum habemus. Si autem alterum ex ventriculis obturari acciderit, imperfeeta dimidiataque vox sequitur. Utroque vero patiente, tota penitus vox intercipitur. Et quidem de voee talia dixisse sufficiat. Κεφ. 18’, — Περὶ dvazvonc. Λοιπὺν ἴδωμεν καὶ πῶς fj ἀναπνοὴ γίνεται, xai εί τὸ ἐνεργοῦν µόριον καὶ πῶς ἄλλοτε µεγάλη, χαὶ 93 ἄλλοτε μιχρὰ, Ἡ µέσως ἔχουσα φαίνεται xal δεῖ εἰδέναι ὅτι τὴν χατὰ φύσιν καὶ ἀδίαστον &va- πνοὴν, τὸ λεγόμενον ΄ διάφραγµα ἀπεργάξεται. "Ἔστι δὲ τὸ διάφραγµα ὑμὴν ** περιζωννύων ὅλα τὰ σπλάγχνα ** * διαχωρίζει δὲ τὰ θρεπτιχὰ µόρια ἀπὺ τῶν ἀναπνευστικῶν * εἰ 06 ἐστι συντεταµένη t ἀναπνοὴ, τότε xal οἱ μεσοπλεύριοι μῦες ἐνεργοῦσι. Καὶ ὥσπερ àv τῷ ρέμα ἡμᾶς βαδίζειν δ., ἑνεργεῖ διάφραγμα 9" τὴν χατὰ φύσιν ἀναπνοὴν, οὕτως ἐν τῷ ἐπιτεταμένως βαδίζειν, τὴν ἐπιτεταμένην ἀἆνα- vvofjv*$*. ἐπεὶ δὲ οὐχ ἐξαρχεῖδ) µόνον τὸ διάφραγμα ἀναπληρῶσαι τὴν χρείαν, ἐνεργοῦσι xal οἱ µεσο- πλεύριοι μῦες **, ὥσπερ ἐπὶ τῶν ὀξέως βαδιζόντων. El δὲ ἐπιπλέον ἔτι ἑστὶν ἐπιτεταμμένη *! χαὶ βε- θιασµένη ἡ ἀναπνοὴ, ἐπειδὴ τότε οὐχ ἐξαρχοῦσι τό τε διάφραγµα καὶ οἱ μεσοπλεύριο. μῦες ἄναπλη- pocas τὴν χβείαν, τότε χαὶ οἱ ὑψηλοὶ λεγόμενοι μῦες ἐνεργοῦσιν, ὥσπερ ἐπὶ τῶν τρεχόντων xat ἐπιτεταμ- Ῥένως ** γυμναζομένων. ᾽Αζιολογωτάτη δέ ἐστιν fj ἀναπνοὴ τῶν ἐνεργειῶν τοῦ σώματος, μᾶλλον δὲ τῆς φυχῆς' ἑδείχθη γὰρ ἔμπροσθεν ὅτι πάντα τὰ ὑπὸ μνῶν xal νεύρων κινούμενα μόρια, bx τῆς ψυχῆς τὴν δύναμιν τῆς ἑνεργείας λαμθάνει 93, χαὶ duyix& ἐστιν, ᾿Άξιολο- γωτάτη δέ ἐστιν dj ἀναπνοὴ, ἐπειδὴ χαὶ ζωογονεῖ ** xai ἀναχτᾶται τὸ θερµόν’ xa ὑγιῶς αὐτὴ ἔχουσα *5, e €ap. XII. De vespiratione. Reliquum est, uti de respiratione quonam pa- cto fiat, queve pars activa sit, et. quomodo quandoque vehemens , nonnunquam modica, ali- quando vero mediocri tenore feratur referamus. Scire quidem nos decet, quod respiratio, quae non vi sed nature ordine fertur, a septo trans- verso, quod διάφραγμα Greci dicunt proficisci- tur. Est autem septum transversum membrana qua totum corpus precingit, et ipsa est qua alirices partes 5 a spiritalibus disterminat. Et queraad- modum accidit, cum moderato utimur gressu, septum transversum, respirationem qua natura ordine fectur peragere, ita cum respiratio con- citatior fit, tunc et musculi costis intermedii, cum ipso officii functionem explent, quoniam ipsum tali officio per se sufficere nequit (ut his qui per4 nici gressu feruntur acciditj, cum spiritum ipsum magis extendi contigerit, tunc et illi qui excelsi dicuntur musculi agunt, quia tum septum transver- sum, tum musculi costis intermedii, quantum satis p sit. sufficere minime valent; et hoc in his qui currunt, ac intensius in certaminibus exercentur, cernere est. Enimvero respiratio omnium corporis actionum vel anima polus prestantissima habetur ; prius enim a nobia planissime demonstratum est, cunctas qua a. musculis nervisque moventur partes, ab animae facultatibus actionem vindicare, animal- esque esse. Inter ipsas autem, respiratio cele- herrima est, quoniam in nobis insitum calo- Το καὶ οὕτω μὲν τὰ τῆς φωνῆς P. ?* πάθοι D... 30 o1 Α. *' ἡ παντ. Β. ** xat om. B. **oóphv Α. ** ὅλον τὸν θώραχα B, ὃλ. τὸ σῶμα C Ρ. ** συντεταγµένη Α, συντεταμμένον C P. ** Bab. ἡμᾶς B. *' τὸ διἀφ. B. ^* οὕτω τὴν ἐπιτεταμένην ἀναπν. (om. P). ἐπιτεταγμένως et ἐπιτεταμένην Λ. *9 ἐπειδὴ τότε οὐχ ἑξαρ- - χοῦσι τότε διαφρ. xa οἱ νως B. ** ix τῆς ἑνεργείας τῆς duy. λαμ. ἐχούσης BP. µεσοπλ. μύες Β. ** τότε xat οἱ ὑψηλοὶ λεΥ. μύες Evepy. sic P, ora qui ante τότε h:ec add. εἰ δὲ ἔτι ἐπὶ πλεῖον ἑστὶν ἐπιτεταμμίνον omissis quz» seq. Β. *! ἐπιτεταγμένη B *! ἐντεταμέ- τὴν δύναμιν B... ** ἀνασωοποιεῖ B, ἐπεὶ ζωοποιςῖ Ρ. 0: αὐτῆς 1205 MELETII NMONACIII 1304 rem vivilleat atque instaurat. Et cum isa sana A εἰς τὸ (fjv χαλῶς τοῖς ζώοις 9* συμθἀλλετάιν βεθλαµ- valensque fuerit, plurimum confert, uti incolumis animalium vita servetur; cum vero detrimentum patitur, ipsa animalia mirum in modum lzdun- tur prevertunturque, Causas igitur respirationem generantes, efficientem videlicet, materialem, instru- mentalem, finalemque, quzerere opus est. Et quidem, efficiens ejus causa, animz2 facultas est, unde muscu- lis corporis motus subministratur ; materialis autem, ingredientis exeuntisque spiritus reciprocatio lia- betur; instrumentalis vero, septum transversum pívoc*! δὲ διαχειµένης, σφάλλέι τὰ Qua, xat δις- φθείἰρει αὐτά. Γενεσιουργὰ δὲ αἴτια τῆς ἀναπνοῆς τέσσαρα δεῖ ζητεῖν΄ πονητιχὸν, ὑλικὸν, ὀργανιχὸν, τελιχόνι Καὶ ποιητιχὸν αἴτιον τῆς ἀναπνοῆς, $ δύνα- pis τῆς φυχῆς, dj κινοῦσα τοὺς μῦας τοῦ σώματος * ὑλιχὸν δὲ, αὐτὸ τὸ εἰσπνεόμενυν καὶ ἐχπνεόμενον * πνεῦμα” τελικὸν δὲ ἡ χρεία * διττὴ δὲ αὐτὴ 5) - διὰ μὲν τῆς εἰσπνοῆς, εἰσάγει χάθαρὺν τὸν ἀέρα, xal ἐμφύχει τὸ ἔμφυτον θερµόν ΄ διὰ δὲ τῆς ἐχπνοης, ἐξάγει τὰ λιγννώδή περιττώματα. et costis intermedii musculi, et qui excelsi dicuntur; finalis vero est, usus qui duplex habetur; et alter. quidem, cum purum aera ad intetiora admittit et insitum calorem vivilicat, alter vero, cum extra egreditur, et excrementa fuinosa emittit. Sed et ad animalis spiritus alimentum, quod sola B. — Xpeía δὲ xai εἰς θρέψιν τοῦ φυχικοῦ πνεύματος; lantum respiratione flt, ipsa spiritus reciproca. tone opus est : siquidem cor, prz sui extensione, 46{ἱΦ quamdam pertionem intus attrahit, ét spi- ritui animali, eujus in Bé ipso sedes est, alimen: lum suggerit, et ipsum àd usum natuüralis caloris «eu in promptuario conditum servat. Ínstrumcn- tiis autem respirationis 6 causa, septum t'ans- versum, musculique costis intermedii, ac museuli qui excelsi dicuntur exsistunt ; in quibus cum aliqua ex parte perversio fit , respirationis difüicultas sub- sequilur. Quidnam autem respirationis difficultas sit, 46 quo pacto fiat, quotque ejus discrimina ha- ήεις γίνεται διὰ µόνης τῆς ávanvorg* ἕλχεται γάρ εις ἀέρος μοῖρα χατὰ τὰς διαστολὰς τῆς χαρδίας εἰς αὐτὴν, xal τρέφει τὸ ψυχιχὸν πνεῦμα τὸ v τῇ xap- big * καὶ διαφυλάττει αὑτὸ εἰς τὴν κατὰ φύσιν αὐτοῦ θερμότητα. ᾿Οργανιχὸν δέ ἔστιν αἴτιον τῆς ἀναπνοῆς «b διάφραγμα, καὶ οἱ μεσοπλεύριοι μῦες, xa ol λε- γόµενοι ὑφηλοί * ὧν κατά τι τρεποµένων συνίσταται δύσπνοια. Τί δέ ἐστι δύσπνοια : xal πῶς συνίατατας καὶ πόσαι ἑαύτης διαφοΓαὶ, οὐ τῆς παρούσης σχέ- Ψεως εἰπεῖν. Μᾶλλον δὲ περὶ τοῦ στήθους διερευνή- σωµεν, xai περὶ τῆς ἐντεῦθεν ἡμῖν πηγαζούσης εὐεργεσίας. . beantur, in presentia explicare non attinet. At de pectore potius, deque commodis emolumentisque, . quaeinde nobis proveniunt, disputationem aggrediamur. Cap. ΧΙΙ. De pectore. Pectus a Graecis στῆθος, xal στἐρνον, xat θώραξ nuncupatur, etsi à nonnullis hec dividantur et | esípvoy quidem ob id diéunt, διὰ τὸ στερεόν, quod solidum esse explicares; στῆθος vero διότι ἕστηχε &cá)evvov, ex eo quod immobile consistat dixerunt. At alii ab eo, illud quod in nobis imperium obtinet ibidem positum sit, inde fit, ut cum damnoquispiam aliquem afficere studet, in pectore verset, quod illi ita dicunt : Στεῦταί τις λωθῆσαί σε; sive σιτίωθος di- citur, quod videlicet cibus per ipsum propinquum in vehtrem impellitur. θώραξ vero olov ὄρος, xal φύλαξ τοῦ θερμοῦ nuncupatur, quasi quod termínus, ' eustosque calorís ex movente, exsiliente videlicet corde provenientis, habeatur.Vel θυώραξ dicitur, i| est qui impetlum movent, quoniam, cum ira- scibilis animo vis in corde consistat, ab ipso pe- etore, quod cordis ibidem fines sint, omnia furoris impetu moventür. Thorax igitur locus qui alimen- tum acéipit est. Quidam autem ΄ vino. madentem θωρήδασθαι dixerunt, ut Hippocrates : Ebrietas, in- quit, famem soleít ; et Pindarus in Dithyranbis : Uxorem, vino quandoque madidus, falsis insimulavit. ** «5$ ζωῇ A. 3 0uó * θορίξασθαι A, θωρῄξασθαι C Ρ. "9 *' βεθλαμένως B. ξις A. 56 πγεόµενον Α. A, θυώραξ Lat. Vers. θοάραξ P qui olov θεώραξ om. * f) 5 θώρηξις 6 P. Κεφ. II". — Περὶ τοῦ θώρακος. Τὸ στῆθος λέγεται καὶ etépror, καὶ θώραξ ᾿ εἰ xal τινες διαιροῦσιν αὐτά ' πλὴν στόρνον piv, διὸ τὸ στερεόν᾿ xal στῆθος, παρὰ τὸ αὐτό ' διότι ἕστη- xev ἀδάλευτον * ἄλλοι δὲ, ὅτι ày αὐτῷ τὸ Ἡγεμονιχὸν ἕστηκεν ἐξ οὗ xat, Στεῦταί τις «ἑωδῆσαί c& olov, ἓν τοῖς στήθεσι διανοεῖταί τες ἀδιχῆσαι f]. βλάφαι σε, ὡς xal παρ) Ὁμήρῳ, Στῆθος δὲ π.Δ3ήξας xap- δίην ἠνίπαπε poo (o) * f| ὅτι δι’ αὐτοῦ, ἢ πλησίον αὐτοῦ, τὰ αιτία διωθεῖται' olov σιτίωθος. Θώραξ δὲ, οἷον ὀρὸς 3 xat φύλαξ τοῦ θερμοῦ, 1) τῆς ὀρούσης, ᾖτοι πηδώσης xapblac* ἢ τοῦ θείου καὶ ἡγεμονικοῦ τῆς ψυχῆς, τοῦ θυμικοῦ: olov θειόραξ * * 3 * ἀπὸ τοῦ πᾶν πρᾶγμα κχινεῖσθαι διὰ τοῦ περιεχομένου D τόπου ὑπὸ τῆς καρδίας, ἡγεμονικοῦ ὄντος * olov, θεώ- ραξ. θώραξ οὖν ὁ δεχτικὸς τῆς τροφής τόπος ᾿ τὸν γὰρ οἴνων ἐμπιπλάμενον * θωρίξασθαι * λέγομεν * xai Ἱπποχράτης' Αοιμὸν θώριξις ἳ J58i* τὴν πολυ- ποσίαν λέγων * ὡς καὶ ἀλλαχοῦ Πίνδαρος διθν- ράμόψῳ’ | ᾽Α.όγχῳ ποτὲ θοριχύεὶς * ἐπεῖχεν ἆ.1.1ύτρια Ὁ ! καρδίαν et mox θυμῷ Β. ὀρὸς B. om. B. *olvov ἐμπιπλάμενον B. * Pind. citationem om. B C, ἁλόχῳ *? αὕτη B. ποτὰ θωραχθεὶς (θωρηχθεὶς P), ἐπέχεε ἀλλότρια (— τριον P) Lat. Vers. P, Cf. Etym. M. p. 460, 39. (o) 04. Y. 17, 1205 DE NATURA HOMINIS. 1206 69085 δὲ «b ὅπλον ἀπὺ τοῦ πέριεχοµένου τὸ περιέχον A Thorax item et armatur genus est, ab illo quod παβίστησιν ἔξωθεν, μετωνυμικῷ τρόπῳ !* * ὡς xal Όμηρος, : Πὂρ 6aiev ἀπὸ κρατός τε καὶ ὤμων (p)* ἀπὸ τῶν περιεχομένων τὰ περιέχοντα' ἀντὶ τοῦ ἁπὸ τῆς ἀσπίδος xaX τῆς περιχεφαλαίας. Ἔστιν οὖν ὁ θώραξ νευρώδης, χαὶ µνώδης, καὶ φλεθώδης, χαὶ ἀρτηριώδης, ὀργανιχὸν µόριον ὑπὸ τοῦ Δημιουργοῦ κατασχενυασθεὶς πρὸς τὴν ἑνέργειαν τῆς ἀναπνοῆς ' συνδέδεται δὲ ταῖς ὠμοπλάταις, xal ταῖς κατακλεῖσι, xal ταῖς πλευραῖς. Κατὰ δὲ τὸ πέρας αὐτοῦ κάτωθεν τῶν μαιστῶν !!, ἓν τῇ µέσῃ “συμπέφυχεν αὐτῷ ὁ ξιφοειδἠς λεγόμενος χόνδρος. Ἐν ᾧ xai τὸ διάφραγμα περιζωννύει τὸ σῶμα "t, διαχωρίζον 15 cá τε ὑπὸ τὸν θώραχα, xaX ὑπὲρ τὸν comprehenditur, οἱ illud. quod comprehendit ap- - pellatum; quemadmodum et cassidem περιχεφα- Aala, quod videlicet caput ambiat, dicere solent. Siquidem thorax pars est, nervis musculisque, ac arteriis $7 referta, quam rerum Opifex ad spiritus reciprocationem pro instrumento constituit. lpse autem cum scapulis, claviculisque ac costis co- pulatur. In parte vero, qua in fine ejus sub papillis media est , cartilago qua gladialis nuncupatur, ipai cohaeret ; quo in loco septum transversum, viscera, quae sub pectore ab his qua supra pectus suni, spiritales, inquam, vegetalesque partes disterminans θώρακα απλάγχνα fjyouv τὰ ἀναπνευστικὰ xai D ac dividens, corpus in zonz modum pracingit. θρεπτιχὰ μόρια. Ἔστιν οὖν ὁ θώραξ οἰκητήριὸν μὲν τῆς xapblac* σύγχειται δὲ αὐτῷ ὄπισθεν μὲν ἡ ῥάχις, ἔμπροσθεν δὲ τὸ σεέργον * ἑχατέρωθεν δὲ αἱ π.ἑευραί. Ἔχει δὲ xaV!* δύο Χοιλίας, χαθὼς εἴρηται ἀνωτέρω". ἃς ἐποίησεν dj φύσις, ὥσπερ twáàg δεξαμενὰς elc ὑπο- δοχην xal φυλαχὴν πνεύματος) ἵνα bv χαιρῷ περι- στάσεως, εὑρίσχῃ ἀναφυχὴν fj xapbla. Πολλάχις γὰρ οἱ ἀναφωνισταὶ τῶν ᾠδῶν λέξεις ἐπὶ λέξεσι συνάπτειν ἐθέλοντες, ἢ µέλη éx μελῶν συντιθέναι, οὐ δύνανται ἀναπνεῖν ' f?) μᾶλλον οὐ βούλονται, διὰ τὸ μὴ θέλειν ἐχπεσεῖν τῆς τοῦ ῥυθμοῦ ἁρμονίας. Τούτοις !'* γοῦν ἡ xapbla ἀπὸ τῶν ἐν τῷ θώραχι χοιλοτήτων δέχεται Thorax igitur domicilium cordis est, cui a tergo spina, ex adverso vero pectus, at ex utroque latere costarum constitutio compacta est. Enimvero, in ipso, geminos ventriculos esse prius ostendinius, quos natura ipsa quasi receptacula ιά, sive cister- nulas admittendi conservandique spiritus gratia constituit, quo cordi in casuum eventu refrigerium levamenque paratum sit. Plerumque enim accidere solet his qui se cantandi arte exercent, cum verba, vel modulamina ingeminare nituntur, respirationis facultatem | intercipi, vel id sponte polius agunt, ne a rectae harmoniz debito tenore deficiant. In πνεῦμα, xat ἀνακτᾷ ἑαυτὴν, ἕως ἂν ἐχέῖνοι παύσωσι, c his igitur casibus, cur a cavis qua in thorace xaichv εἰσπνοὴν ἐπισπάσωνται' τοιαύτη τίς ἐστιν 1j τοῦ θώραχος οὐσία "., ἑνέργειά τε καὶ χρεία. indulgent) ejusdem reciprocationem admittant. Talis quiedam sunt spiritum suscipit, a quibus et refocillatur, donec ipsi in respirando (illi, inquam, qui cantibus thoracis substantia, actionesque et usus, ut diximus, habeutur. Sequitur, ut de colli substantia actioneque proxime dicamus. Κεφ. -IAÀ'. --- Περὶ τοῦ εραχή.Ίου, καὶ τῶν σπον- δύ.Ίων τῆς ῥάχεως, xal tov νωτιαίου µυέλου. ᾽Ανέλθωμεν δὲ mph; τὸν τράχηλον, xal ἴδωμεν τὴν οὐσίαν αὐτοῦ ὁποία, xaX τὴν ἑνέργειαν» εἶτα τὰ µετάφρενα xai τὴν ῥάχιν ' ἔπειτα τὰς πλευρὰς, xat 4)v ὑπεξωκότα * xal τότε περὶ τοῦ πνεύμονος χαὶ τῆς χαρδίἰας διασχεφόµεθα. Ὁ ερἀχη.ὶος τοίνυν λέγεται xai τέγων xal αὐχήν. Tou δὲ τραχήλου τὸ μὲν ἕμ- προσθεν αὐτοῦ, χατακ.εῖδες λέγονται’ τὸ δὲ ὅπι- Cap. XIV. De collo, spina et dorsali medulla. Ab his vero de dorso spinaque, tum de costis et membrana qua ipse teguntur, postea autem de pulmone cordequé accurate disputabimus. Collum igitur Graci τένων, xat αὐχένα nuncupant, ante- riorem quidem ejus partem καταχλεΐδας, hoc est tlaviculam dicunt, Que vero retro pars consistit, nervus est, cui tendo nonien, ab illis τένων dictus, a σθεν, τένων ἐξ οὗ xal τενάντιον. Καὶ τρἀχη.ος D quo et tenantium, morbi videlicet genus quod colli μὲν λέγεται, ἀπὸ τῆς τραχύτητος τῶν ἐκεῖδε ὀστῶν' ὁστῶδες γὰρ τὸ µέρος τοῦτο" f| παρὰ τὸ δι’ αὐτοῦ ῥεῖν, ἦτοι τρέχειν τὴν τροφἠν * oov τρόχαλος: at δὲ χατακλεῖδες , ὅτι περιχλείουσι τὰ πρὸς τὸ στὲρ- νον !*!5, ταῖς !9 ὠμοπλάταις διαρθρούµεναι **. 'H γὰρ χλεὶς διὰ µόνην τὴν τοῦ θώραχος ἐγένετο διά2τασιν' δὺ, xaX μόνος ὁ ἄνθρωπος Ex πάντων τῶν ἄλλων ζώων ἔχει χλεῖν. | nervos infestare solet, appellatur. Collum; τράχηλος, &rb τῆς τραχύτητος τῶν ἐχεῖσε ὁστῶν, ab asperitate videlicet ossium quas inibi sunt, 88 vel quod per jpsum alimentum defluit, quod illi ῥεῖν, aut τρέχειν dicunt, nuncupant ; χαταχλεῖΐδας vero, quod nos claviculam, inde dici opinantur quod cum scapulis tale os dearticulatur, ac partes quae circa pectus sunt. claudat : siquidem clavicula ipsa tho- racis tantummodo disterminandi gratia constituta est, quod os, preter omnia animalia homini dunta- xat natura tribuit. Ἔστι δὲ ὅλος 6 τράχηλος ὁστώδης: σπονδύλους 19 Εξ, µετων. τρόπῳ om. P. om. B. |» ταῦτα Α. !'* οὐσία om. A. (p). WM. E, 7. !! ὁστῶν À, μαστῶν DP. 5-15 τῷ στέρνῳ Α. Collum totum ossibus obsitum est, ab occipite 15 διαχωρίζων Α Β. !* xal 13 5) σῶμα om. Α. ** διαρθρούμενα B. 9 τοῖς B. . 1207 MELETII! MONACHI 1206 vero spiuze vertebrze sunt, quz musculis nervisque A ἀπὺ τοῦ lvlou. ἔχων, ἀπὸ *!* μυῶν xal νεύρων xai invicem coherent. Ex his quz collo vertebrze adhi- bitz sunt, septem, quz vero dorso duodecim, ad Jumbos autem posite, quinque numerantur, sie ut nmumerus vertebrarum omnium quatuor spura vi- ginti habeatur. Sunt quidem omnes invicem com- pacte compositeque, ac in his conjunctiones , processusque in modum spinarum prominentes vi- suntur. Medici autem harum cohzrentiam ΥυΥ- γλυσμόν appellare consueverunt. Sed, quamnam vertebre ipse vim habeant, cuive usui actioni- que accommodentur, in his qus prius exposui- mus satis dictum est. Ῥγαίογεα, collum ab illis δειρῃ nuncupatur , sed hoc nomen propria vo- cabuli significatione ad quadrupeda refertur, hac quidem de causa, quod ab ipso animalia ἐχδέρον- ται, hoc est excoriantur ; sed οἱ abusus, ad howi- B 5 "Oynpé; συνδέσμων περιεχοµένους * πατὰ piv τὸν τράχηλον :ἑπτὰ, χατὰ δὲ τὸν νῶτον δύο καὶ δέχα᾽ χατὰ bb τὴν ὁσφὺν πέντε" ὡς εἶναι πάντας xb. Ἐσφιγμένοι δέ εἰσι πρὸς ἀλλήχους xa τεθειµένοι, συμθολὰς ἔχον- τες xal ἀποφύσεις ἀχανθώδεις. Ἡ δὲ συμδολὴ τού- των, γυγλισμὸς λέγεται παρὰ τῶν ἰατρῶν' τὴν δὲ τούτων σπονδύλων δύναμιν , χαὶ χρείαν, xal ἑνέρ- γειαν, ἓν τοῖς ὄπισθεν διεξἠλθοµεν. Λέγεται δὲ 6 τρἀχηιῖος καὶ δειρή * χπυρίως μὲν ἐπὶ τῶν τετρα- πόδων, διὰ τὸ ἐχεῖοεν ἑχδέρεσθαι’ καταχρηστικῶς δὲ καὶ ἐπὶ τῶν ἀνθρώπων, διότι πᾶν ὃ μὴ 6v ὅλου ἔστιν ᾧ ** λέγεται, Ex χαταχρήῄσεως ἔχει τὴν χλῆσιν. Τὰ δὲ ὑποχάτωθεν τῶν ὠμοπλατῶν µετάφρενα X£- γονται, ὅτι ἑξόπισθεν τῶν φρενῶν κεῖται ' ὅθεν xal φησιν, ἧπαρ ὑπὸ πραπίδων (q), 5 ἐστι τῶν φρενῶν 35. num collum hoc nomen referri solet. Hu enim abusu dicitur, quod non ex toto ac recta ratioue alicui rei accommodari possit. Pars autem que scopulis subditur, dorsum dicitur, quod illi µετά- φρενον dicunt, quod, post loea in quibus mentis ac przcordiorum sedes est, consistit, ut Homerus : At jecur est subter praecordia. Spina vero, quz ῥάχις, olov ῥῆξίς τίς ἔστιν, vi- delicet rivi cujusdam effluxus est, qui dexteram a leva parte dividit. Sive inde, a vertebrarum quidem asperitate, a quibus ipsa constat nominis causam desumit, quod ab ipsis τραχὶς, xai ῥάχις dicitur. Sed et spine nomeu obtinet, ex eo quod prominentiis, sive processibus quibusdam in spine modum fulcitur, que ab ipsis ἄχανθα nunenpatur. Ἡ δὲ ῥάχις ῥῆξίς τίς ἐστι, τὰ δεξιὰ τῶν εὐωνύ- pov διαχωρίζουσα. ἢ διὰ τραχύτητα τῶν συνεστη” χότων αὐτῇ χονδύλων; olov, tpáyic καὶ ῥάχις. A£- γεται δὲ xal ἄκανθα, τῷ τὰς Ex τῶν κχονδύλων ἀποφύσεις ἀχανθώδεις εἶναι” ὁ δὲ "Όμηρος ἱξὺν αὖ- τὴν χαλεῖ. ἣν οὐχ οἷόν τε χνίσαι f] ξύσαι 3» εὐχόλως τῇ ἰδίᾳ χειρὶ, ἁλλ᾽ ἑτέρων 35 δεῖσθαι εἰς τοῦτο" rot γάρ' Κατάκνηστι» µέσα vota π.Ίήξε (r). Toy τό- Homerus autem hanc ἰξὺν appellat, utpote quae ϱ vov ἑρμηνεύων τοῦτο εἴρηχεν. Οἱ ὧμοι παρὰ τὸ sralpi propria $9 manu baud f(aeile queat, sed aliena oflicium explet, a verbo ξύσαι, ἡ χνῆσαι. Nam MHomerus, hujus loci interpretaudi gratia sic inquit : Qui medium dorsi scalpendi gratia tangit. umeros namque ὤμους παρὰ τὸ ὑπο- µένειν τὸ βαρὺ τῶν φορτίων , quod sarcinarum videlicet pondera sustineant dici opinantur. Ve- fum, locus in quo scapule sunt tergum appel- ὑπομένειν τὰ βάρη τῶν φορτίων εἵρηται. Λέγεταε δὲ τὸ µέρος ἐν ᾧ οἱ ὠμοπλάται νῶτος, ἐπειδὴ τῶν ἄλλων νοτίζεται μᾶλλον, καὶ εἰς τοῦτον ὁ ἱδρὼς χαταῤῥεῖ' ὡς καὶ 3 Ὅμηρος" Κατὰ δὲ νώτιος ῥέε» ἱδρὼς (ε) “ καὶ, Τὸν' γῶτόν µου ἔδωκα ** εἰς µάστιγας' xaX νωτοφόρα ζῶά qapev 35. Λέγεται τὸ τοιορῦτον µέρος xat drin, παρὰ τὸ aUo fj ἔπιψανον- σα * σὰρξ, xal ἐπὶ πολλοῖς οὖσα τοῖς ὀστέοις. latur, quod illi, νῶτον ἀπὸ τοῦ νωτίξειν, quod tergiversari est, vel quod magis quam aliz partes pondera sustinentes sudore madescant, ut. Homerus : Deffluit ex humeris sudor. Et illud prophetz, Dor- sum meum. dedi perculientibus (a), unde anhmnalia dorso sustinentia pondus νωτοφόρα ζῶα dicuntur. Cap. XV. — De costis. Sed et lumborum locus est, qui illi φύας παρὰ Κεφ. IE'. — Περὶ τῶν zAsvpor. Ἐπεὶ δὲ ἡ φύη, xai ὁ θώραξ, xal at πλευραὶ τὸ ψφαύω dictitant, 4 tangendo videlicet, quod in D συνήρθρωνται xai συνδέδενται, καὶ οἷον συγχοινω- eis caro ossa ipsa tantummodo (angit, ac per superficiem distenditur. Quoniam vero luinbi, et thorax, costarumque ordo invicem colizsrent. copu- lanturque, et ceu communia quzdam usuum actio- numque officia explent , non ab re videtur de costis etiam aliquid proferre in medium. Quadam namque coste longe, quadam vero breves sunt, quas costulas sive degeneres, vel nothas costas (a) Isa. r, 6. *ónbB. ὃ Β. Σ ὡς xai om. Λ. ^ καὶ τὸ στέρνον τοῦ θώρακος, cial 6. B. (qV ΙΙ. N, 419. 4r) Od. K, 161. 9 ὑπὸ τὰς φρένας τὸ ἧπαρ ἔτρωσεν B. 3 γώτερος Β. δέδωχα B P. 9! τοῦ δὲ θωρ. εἰσὶν ἑπτὰ ὁστ. A, τοῦ θωρ. cis. ὁστᾶ C. νοῦσιν ἀλλήλοις ταῖς χρείαις χαὶ ἑνεργείαις" οὐδὲν t ἄτοπον ἐπισχέφασθαι περὶ αὐτῶν τῶν πλευρῶν. Al μὲν εἰσὶ μακραὶ, αἱ δὲ xovcal* ἃς xai xorcox spia λέγουσιν, fi νόθους x Asvpdc. Εἰσὶ δὲ πέντε αἱ νόθοι’ συμφύονται δὲ τῷ τε διαφράγματι καὶ ἀλλήλαις᾽ εἰς χόνδρον τὸ πέρας αὐτῶν ἔχουσαι. Al δὲ λοιπαὶ τῶν πλευρῶν xal ol τῆς ῥάχεως σπὀνδυλοι περὶ τὸ στέρνον 33, τοῦ θώραχός εἰσιν ὁστᾶ 35. δώδεχα μὲν ** xv. 3| ξύσαι B, xvi A. 1: ἑτέρωθεν D. * φαμὲν om. B υ. 3 vat ἐπιψ. A. 3! 956. 61 B (s) I1. A, 810. 1909 DE NATURA [IOMINIS. 1910 ἑχατέρωθεν al πλευραὶ, καθάπερ xal οἱ σπὀνδνλοι’ A dictitant. Πω quidem numero quinque habentur, διἠρθρωνται 9 γὰρ ἑχάστη πρὸς ἕνα, τὰ δὲ τοῦ στέρνου συνῆρθρωνται 5 ἀλλήλοις, ᾿Ἑπτὰ δὲ «bv ἀριθμόν εἰσιν' ὅσαι xat αἱ πρὸς αὐτὸ διαρθρούμεναι mÀtupal* ὡς εἶναι τὰς πάσας 3. εἴχοσι τέασαρας δώδεχα καθ᾽ ἑχάτερον µέρος συναρθρουµένας 3]. τὰς μὲν δώδεχα, τοῖς δώδεχα σπονδύλοις τοῦ νώτου, τὰς δέ γε πέντε, τῇ óoquU αἱ δὲ ἑπτὰ, τῷ στέρνῳ, χαθὼς εἴρηται. .admodum et coste, quz, ipsi sunt dearticulatione supra viginti esse constat. Áb utraque enim parte et seplo transverso cobzrent, ac invicem recio ordine consistentes , in cartilaginem desinunt. Relique vero coste spinzque, vertebrz et pectus , thoracis ossa sunt. Qualibet pars, utrinque duo- denas costas, quod et spina vertebras continet, quarum quilibet singulis vertebris coarticulatur. Αἱ pectoris ossa , qua seplenarium numerum explent, dearticulatione invicem juuguntur, quem- conjuneie. ltaque, costas omnes numero quatuor duodenz, dorsi vertebris, quc totidem numero sunt, coarticulantur, quarum quinque lumbis ipsis applicantur, septem vero cum pectore, quem- admodum diximus , copulata sunt. Taóta; δὲ τὰς 35 ἑπτὰ ὑποζωννύει xaX ὑπαλείφει Has autem septem costas, communis quzdam τις ὑμὴν χοινὸς, ὃς ἀπὸ τῆς χρείας ὑπεζωχὼς D membrana qua coste teguntur, que ὑπεζωχὼς ὠνόμασται. Ἐγένετο δὲ οὗτος ὁ ὑμὴν παρὰ τῆς προνοίας, ἵνα ph τῷ πνεύμονι ἁμέσως ὁμιλοῦσα, τῶν ὁστῶν ἡ οὐσία σχληρὰ χαὶ ἀντίτυπος οὖσα, ἀνιᾷ αὐτὸν χαὶ ἐπιπλῆσσῃ τῇ προσφαύσει. Eis δὲ xol κατὰ τὰς λοιπὰς πλευρὰς μεσοπλεύριοι μῦες., οὓς xai φρένας καλοῦσι διὰ τὸ φρενητιᾷν ** τοὺς àv- θρώπους, ἑκείνων φλεγμµαινόντων. Οὐδὲν váp ἐστι πλευρῖτις , εἰ μὴ φλεγμονὴ τοῦ τὰς πλευρὰς ὑπεζω- χότος ὑμένος. 90 dicitur, subcingit velatque ah oflicii videlicet functione quod explet, ita appellata. Talem quidem membranam Creatoris providentia inibi constituit, ne scilicet ossium substantia, quee aspera ac relu- ctans est, repente absque medio aliquo pulmoni occurrens, dolores ipsi infligat, illumque prz sui tactu reddat attonitum. Sunt quidein et circa alias costas musculi, qui intercestiles dicuntur, quos et phrenas nuncupant, quoniam in phrenesim ipsi, hoc est in insaniam, cum eos tumescere accidit, hominem adigunt. Nihil enim aliud 'pleuresis, quam menibranz tumor qua costas subcingit velatque, est. Τινὲς δὲ τὸ διάφραγμα xaX τὸν ὑπεζωκότα ἕνα ὑπέλαθον εἶναι ὑμένα οὐκ ἔστιν 0E, "Αλλο!" γὰρ Sunt qui septum transversum, et costas sub- Cingentem membranam, unam eamdemque mem- ἐχεῖνος, xay ἄλλο *! οὗτος. "Exeivog μὲν γὰρ διαχω- C pranam esse, aed non recte opinati. sunt. Nam alia ρίζει τά τε £v τῷ θώραχι, xal τὰ ὑπὸ τὸν θώραχα σπλάγχνα, χαὶ thy ἀναπνοὴν ἑνεργεῖ, χαθὼς ἔφθην εἰπών' οὗτος δὲ τὰς πλευρὰς ὑποζωννύει, χαὶ τὸν πνεύμονα διαφυλάττει τῆς τούτων βλάθης. Τὸν δὲ τοῦ διαφράγµατος ὑμένα περἰπεπ.Ίον λέγουσι’ διὰ τὸ περιειλεῖσθαι ** αὐτὸν τοῖς σπλάγχνοις. Ἡ πέ- zAov, διὰ τὸ ὑφαπλοῦσθαι **- 4 πάτος ἀπὸ τοῦ πε- πῆχθαι, χαὶ οἷον συνεσφῖχθαι * διὸ καὶ ὁ Καλλίμαχος οὕτως ἔφη Ἡρης ἆγνὸν ὑφηγέμεναι τῇσι µέμη.Ί8 πάτος **. Εἱαὶ δὲ χατὰ σχΏμα αἱ πλευραὶ οὐχ ὅμοιαι: ἁλλ᾽ αἱ μὲν ἐπιχαμπεῖς , αἱ δὲ ἀνανεύουσαι πρὺς τὸ στέρνον * τὸ τέλος ἔχουσαι χόνδρον, ἀλλ οὐκ ὁστοῦν. Στρογγύλαι μὲν ἔνθεν, ἐχεῖθεν δὲ πλατεῖαι' ἕναπο- δέουσαι ἀλλήλαις, χαὶ ἑναπομένουσαι. Ἐἴρηνται δὲ π.λευραὶ, ὅτι πλήρεις εἰσὶ μυελῶν ἀναμυχωτοί; 1| οἷον πολυευραὶ, ὡς πλατεῖαι χαὶ χώραν πολλὴν δια- κατέχουσαι’ f] πολνωραὶ οὖσαι, ὡς φυλάσσουσαι xal περιέχουσαι τὸν πνεύμονα, τὴν καρδίαν, καὶ τὴν Υαστέρα᾽ ἀπὺ τοῦ ὠρεῖν, fivouv φυλάττειν’ χαὶ χηπ- ωρὸς, xaX θυρωρὸς ἐξ αὐτοῦ. ὡς καὶ 'Ἡσίοδος, quidem illa, alia vero hzc habetur. Septum namque transversum, ea. qua in thorace sunt, et qua sub ipso consistunt viscera, disterminat, et respirationis oflicium exhibet, uti prius cum de his agerem ex- plieavi ; altera vero costas subcingit, et pulmoneu quomiuus ab ipsis lzedi queat, reddit exemptum. Enim vero, diaphragmatis, hoc est septi transversi membranam, περίπλοον, quod visceribus involva- tur nuncupant. Sive peplon διὰ «b ὑφαπλοῦσθαι, quod videlicet ipsi in pepli nodum substerpatur, vel πάτος, ἀπὸ τοῦ πεπῆχθαι, xai οἷον συνεσφίχθαι, quod compactam esse constrictamque interpretareris. Ut Callimachus inquit : Ἡρης ἁγνὺν ὑφηνέμεναι D τῆσι µέμηλε πάτος, quod studiosi pro sui arbitrio interpretentur. Non enim costa figura invicem con- veniunt, sed quzdam recurvz, alize vero ad pectus in- nuentes, in cartilaginem, nonautem in os desinunt. Et extrinsecus quidem rotunds», intrinsecus vero late figure sunt, et deficientes, ac veluti sese ex- spectantes, consistunt. In earum vero suprema paite me!ulla, non autem in intima visitur. Has πλευρὰς ob id dietitant, οἷον πολνυευρὰς, xal πλατείας, quod in plurimam latitudinem porrectas, ac multum loci occupantes recte dixeris. Sive πυλεωραὶ οὖσαι ἀπὺ τοῦ ὠρεῖν, xa φυλάττειν, quod terminare ac custodire diceres, quoniam dum pulmonem et cor, 36 alvi fines servant, 9] custodiuntque, eorum excubitores ac zditui habentur; ut IHlesiodus de terra inquit : ^" διήρθρωται B C. 3 συνἠρθρωται B 0. ?* πασ. πλευρὰς BP. *' συναριθμουμένας Β. 9 ταύταις δὲ ταῖς Β. 3, φρενιτιᾷν A Ρ. Aoc B. "' ἄλλος Β. * περιειλῆσθαι Β. 5 quic seq. usque ad µέμηλε πάτος om, B 6Ο. ** Ἶρις ἂν ὑφηέμεναι τῇσι µέμηλε πάτος Lat, Vers. add. Fr. - 4211 MELETII! MONACHI 1213 Prima quidem tellus, post ipsam stellifer orbis 4 Γαἴα 6é rot πρῶτον [iv ἐγείνατο ἴσον ἑαυτῇ Creius : ut llanc mediam comprendere ordine certo. Et quidem compreliendere, pre eo quod custodire diceres, positum | est , ut illud : Arboribus muliis hortus mihi consitus exstat. [ο illud : Ei ipsum longas columnas continet ; εἰ in. his ἔχειν, pro continere positum est. Hoc itaque quo explicavimus modo, spina, pectus, et costam simul colligat:e eoarticula» teque sunt, quo dum illze barmoniis invicem con- veniunt, nos, ad motus, flexus, progressus , et regressus, tum ad moderatum incessum, cursus- que concitatos, necnon ad sessionem, et ad mo- tum, qui cum impetu, vel arte fit, aliaque hujus- modi sufficere valeamus. Soli autem homini crura ad duos rectos angulos flectere posse, ad coxas Οὐρανὸν ἀστερόεντα ' Ira uv " περὶ πάντα κα- [ωύστῃ (!). Καὶ τὸ περιέχειν δὲ αὐτὸ ν (x τοῦ φυλάττειν "Oc pot κῆπον ἔχει πο.υδένδρεον (4). Τὸ γὰρ ἔχει ἀντιτοῦ φυλάττειν χεῖται” xal τὸ, Ἔχει δέ c8 κίονας αὐτὸς (v) μακρᾶς ' καὶ τοῦτο ἀντὶ τοῦ περιέχει. Οὕτως μὲν οὖν ἡ ῥάχις τῷ στέρνῳ, xai αἱ πλευραὶ συνδέδενται χαὶ συνµρθρωντα:, ἵνα πρός τε χίνησιν καὶ χάµψιν, xal ἀνταναχλασμ»ν, καὶ σύντονον βάδι- σιν, xal δρόµον, καὶ χάθισµα ἄλληλαι ἀλλήλαις αἱ ἁρμονίαι συνέρλωντα!: "5. xal τὴν καθ” ὁρμὴν χίνη- σιν, χαὶ ἐπιτετεχνασμένην, ἐκτελεῖν δυνάµεθα. Μό- yos γὰρ ἄνθρωπος ** πρὸς δύο γωνίας ὀρθὰς χάµπτεε τὰ σχέλη , χατά τε τὸ ἰσχίον xai τὴν ἱγνύν' τὴν μὲν ἐπὶ τὰ ἔνδον, τὴν δὲ ἐπὶ τὰ ἔξω. videlicet, ac locum qui genibus oppositus est natura tribuit; e&t p:rs qua ad genua est , ad inter- jora; qu:e vero ad coxas vergit, ad exteriora flectitur. vap. XVI-XVII. — De pulmone et corde. Quoniam igitur 3 thorace tum cor, tum pulmo comprehenduntur , idcirco , quonam pacto hzc in ipso intus consistant, consideremus. Cor nam- que a pulmone comprehenditur, et ipsum pulmo quodammodo velat, siquidem pulmonem ipsum arteriis. plurimiaque meatibus refertum quo respi- randi ollicio sufficeret, natura constituit. Sed et tenuis levisque , ac laxus hujus gratia habetur pulmo, uti purum aerem admittere queat, atque insitum qui in corde est calorem excitet, rursusque ejus fumosa excrementa extra emittat. Nam pulmo, cum ex quatuor quibusdam constitutus sit, ceu textum. quoddam cst; ipse namque ex aspera ar- teria levique, necnon vena crassa, et spumosa carne qua ejus peculiaris habetur, constat. Hic enim caro, spatia ipsa texturz pulmonis ad steeb:e herbz similitudinem; media implet. Cum inter duas arterias, venamque ipsam cor situm medio sui comprehendat, spiritus admissione 99. ipsum cor pulmo refocillat , eique solamen affert. Et hac quidem de causa pulmo ipse πνεύµων dicitur , ὅτι δοχεῖον ὑπάρχει τοῦ πνεύματος, quod videlicet spiritus conceplaculum sit, quodque prz sui reci- procatione, partes quz intus sunt demulcet, ac fumosas exhalationes extra ejaculatur, et ipse quidem puri sanguinis alimentum desumet. San- guis autem quo ipse alitur, in dextra uteri parte concoquitur tenuaturque. Nam, cum fungosx ac B Κεφ. 1G*-IZ'.—ITepl τοῦ &revporoc xal tic καρδίας. Ἐπεὶ οὖν ὁ θώραξ συµπεριέχει τὸν πνεύμονα xat πὴν καρδίαν, σχεφώµεθα χαὶ ὡς ταῦτα διάχειται. Τοῦ θώραχος ἔσωθεν ὁ πνεύµων ἐστὶν, ἑμπεριέχων τὴν χαρδίαν, xaX οἷον ἐπιχαλύπτων αὐτὴν. Ἔστι δὲ ἀρτηριώδης χαὶ πολύπυορος ' ὑπὸ τῆς φύσεως χατ- εσκευασµένος πρὸς τὴν ἑνέρχειαν τῖς ἀναπνοῖς. Aemtbg xal κοῦφος, xal µανὸς, ποὸς τὸ εἰαάγειν χαθαρὸν ἀέρα, xal ῥιπίξειν τὸ ἔμφυτον θερμὸν ἐν τῇ χαρδίᾳ *** ἐξάγειν δὲ πάλιν 5' τὰ λιγνυώδη αὑτῆς περιττώματα. Καὶ γὰρ οἷον πλέγμα ἑστὶν ὁ πνεύµων” συγχείµενον ἐκ τεσσάρων’ Ex τῆς τραχείας ἄρτη- plac, καὶ Ex τῆς λείας, χαὶ φλεθὸς παχείας, xat τῆς σαρχὸς αὐτῆς ἀφρώδους 5". "Hit, σὰρξ ἀναπληροῖ δίχην στοιθῆς τὰς μεταξὺ χώρας τοῦ πλέγματος, τῶν τε δύο ἀρτηριῶν καὶ τῶν φλεδῶν 55. µέσον δὲ αὐτοῦ «εν χαρδίαν περιλαμθδάνω», περιψύχει διὰ τῆς εἰσπνοῆς, xal παραμυθεῖται αὐτὴν. Διὰ γὰρ touto xai πνεύμων ἐκλήθη, ὅτι χαὶ δοχεῖον ὑπάρχει τοῦ πνεύματος xal ὅτι τῇ καταπνεύσει αὑτοῦ ψύχει τὰ ἔνδοθεν' xai τὰ λιγνυώδη περιττώματα ἔξωθεν ἆπο- κρίνει. Τρέφεται δὲ χαὶ αὐτὸς ὑπὸ αἵματος χαθαροῦ τοῦτο δὲ τὸ τερέφον αὐτὸν αἷμα εἰς τὴν δεξιὰν χοιλίαν τῆς καρδίας προπέττεται 5) xol λεπτύνεται. Σ9µ- φώδους γὰρ καὶ λεπτῆς ὢν οὐσίας, ὑπὸ λεπτοῦ xal καθαρωτέρου αἵματος τρέφεται. Οὐχ ἐδύνατο δὲ οὗ- τος τὸ παχὺ αἷμα πέφαι, xal εἰς οἰχείαν τροφῆν ἀναλῶσαι" διὰ τὸ ἀχίνητον αὐτοῦ, xaX τὰς πρὸς áva- πνοὴν ἁσχολίας διὰ τοῦτο ἐχεῖ λεπτυνόμενον xal pretenuis substantiz pulmo habeatur, ut. purissimi D χαθαιρόµενον, πρῶτον τρέφει αὐτὸν μετὰ τῆς ἀερώ- subtilissimique sanguinis alimentum capiat oportet. δους οὐσίας, xaY οἷον χαθαρωτέρας. Non enim aliter ipse crassum concoquere sanguinem, acin sui alimentum absumere, cum immobilis sit, ac respirationi vacet, facultatem obtineret; bac de causa, inibi ut diximus tenuatus, atque in pu- riorem naturam redactus sanguis, non sine purissima aerea substantia eidem alimentum impertitur. Siquidem pulmonis natura adeo passionibus obno- xia est, ut a minimo quovis frigore maloque tem- 5 ph BP. ! πάντα P. " χαὶ αὐτὸ Β. " ἔχειν D P. (^) Theog. 126. («) θά. ^, 1257. *5 συνέρχονται B. 9 τὸ ἐν jd D P. 9! χαὶ τῆς ἀφρ. σαρχ. αὐτοῦ B P. 9! xoi τῆς φλεθὸς B C P. 5) προπέτεται À, προσπέττεται 0, Πᾶσα δὲ φύξις, χαὶ δυσχρασία, χαὶ παχεῖα ἆνα- θυµίασις ἑλχοῖ τὸν πνεύμονα διὰ τὸ τῆς οὐσίας αὐ- ** ὁ ἄνθρ. B. (r) Οἱ. A, 55. 1215 DE NATURA HOMINIS. 1214. τοῦ εὐπαθές ἀλλὰ xal ὁ περιέχων αὐτὸν "* θώραξ, A peramento, ac crassa exhalatione lzdi facile queat. ὡς νευρώδης, ἑτοίμως πλήττεται ὑπὸ πάσης φύξεως. Ἐπεὶ οὖν µόριόν ἔστιν ἓν ἑαυτῷ περιέχον ὡς εἰπεῖν τὴν ζωὴν τοῦ ἀνθρώπου, λέγω δὴ τὸ ἔμφντον θερμὸν, οὗ τινος ἑργαστήριον πέφυχεν ἡ καρδία. τοῦτο δὲ &s) χρείᾳ ἐστὶ ῥιπίζεσθαι 39, ἀναῤῥώννυσθαί τε *" ,xatà φύσιν ὅπερ Ὑίνεται διὰ τῆς εἰσπνοῆς καὶ ἐχπνοῆς. Ua: δὲ αἱ χινήσεις ὑπὸ φυχιχῆς δυνάµεως ἕνερ- γοῦνται τῇ διαστολῇ τοῦ θώραχος καὶ τῇ συστολῇ, καθὼς ἔμπροσθεν εἴρηται ᾿ τούτου χάριν ὁ θώραξ, ὡς περιεχτικὸς τῆς Ev ἡμῖν ζωῆς, πολλοῖς μυσὶγ ἑτιμήθη xai αυνεστάθη. Καὶ δηλον ὅτι πολλῶν ὄντων τῶν μνῶν, πολλὰ xal τὰ νεῦρά ἔστι, τὰ χορητοῦντα αὖ- Et non modo pulmo ipse, sed et quod ipsum comprehendit pectus, ex eo quod nervis obsitum- est a quantulovis frigore damno afficitur. Quoniam igitur pars in ipso est, quz& hominis ferme vitam, insitum videlicet calorem comprehendit, cujus qui- dem cor officina habetur, hunc usquequaque exci- tari nature ordine agitarique opus est, quod ex ipsa spiritus reciprocatione fleri cernitur. lli autem motus, prz contraclione remissioneque thoracis, quemadinodum prius diximus, ab animali calore efficiuntur : bac de causa thoracem ipsum, ut- pote qui vitam qua in nobisest comprehendit, natura musculis insignivit refersitque. Et cum plurimi hujusmodi musculi exsistant, et nervos plurimos τοῖς τὴν χινητικὴν δύναμιν. Τά οὖν 33 νεῦρα ὑπὸ p esse qui illis movendi facultatem impertiantur cer- φ)εγματικοῦ 55, xal παχέος, καὶ Υλίσχρου τρεφόµενα χυμοῦ, ἑτοίμως ὑπὸ τῆς φυχρότητος, χαὶ ἑμφράτ- τεται, χαὶ πλέττεται. Διὰ ταῦτα, xal φλέδες, xaX ἀρτηρίαι, χαὶ veupa, xai σύνδεσμοι, xal χόνδροι, χαὶ mtus tv τῷ θώ- ραχι, ἵνα xal θερμότητα τὴν δέουσαν χορηγώσι, xai τὰς τῆς ψύξεως ἀπείργωσι βλάδας, xal τὰς παρ᾽ ἀλλήλων ὠφελείας καρπῶνται. Ημῖν γὰρ ** φλὲψ τροφην χορηχεῖ τῷ νεύρῳ, xoi τῇ ἀρτηρίᾳ, καὶ τοῖς λοιποῖς µορίοις τοῦ θώραχος μᾶλλον δὲ τοῦ παντὸς σώματος. Ἡ δὲ ἀρτηρία µεταδίδωσι τῇ φλεθὶ καὶ τοῖς ἄλλοις θερµασίας φυσιχῆς, xal ζω- τιχοῦ πνεύματος. Τὸ δὲ νεῦρον αἴσθησιν παρέχει αὑταῖς τε, xal τῷ παντὶ σώματι. Πολλὴν δὲ xa παρὰ τῆς χαρδίας τὴν φυσικὴν θερμότητα ὁ θώραξ C λαμθάνει, ὡς οἶχος ὑπάρχων αὐτῆς. Ἔστι δὲ d χαρδία νευρώδης, xai µυώδης, xal φλεθώδης ΄ ἔχουσα xaX ἁρτηρίας, χαὶ δύο χο'λίἰας xav ἀμφότερα µέρη *! αὐτῆς; ἐν αἷς γεννᾶται τὸ ἔμφυτον θερμὸν, xal τὸ ζωτιχὸν πνεῦμα. ἙἘμπέφυχε δὲ αὐτῇ fj µεγάλη ἁρτηρία xal πρώτη, fjv ἀορτὴν χαλέουσι 53 δι’ ἧς χορηγεῖται ταῖς «3 ἁπάσαις τοῦ σώματος ** ἀρτηρίαις, ὃ τε ζωτιχὸς τόνος, xav 1) ἔμφντος θερµασία. Ζωτικὸν δὲ τόνον τὸν σφνγμὸν λέγομεν. Tóv γὰρ σφυγυμὸν τῇ xapbla ἡ τὰ σύμ- παντα οἰχονομοῦσα ** ἐχαρίσατο Δύναμις 5. ἵνα διὰ μὲν συστολῆς ἐχθλί6ῃ xal ἐχπυρηνίζῃ *' τὰ λι- γνυώδη αὐτῆς περιττώματα, ἅπερ ἐν αὐτῇῃ γεννᾶται δ.ὰ τὴν ἄμετρον αὑτῆς θερµασίαν. διὰ δὲ τῆς διαστολῆς, εἰσδέχηται χαθαρὺν ἔξωθεν á£pa* θερ- µαινοµένης Yàp αὐτῆς παρὰ φύσιν, εὐθέως xal τὸ ζῶον ὅλον παρὰ φύσιν θερμαίνεται, xol ψυχοµένης φύχεται. Τέταχται δὲ ἐν αὐτῇ καὶ ἡ τοῦ θυμοῦ δύναμις, 45 πάθος τῆς φυχῆς *9. Πάθη δὲ τῆς duy; λέγομεν, Ev ol; αὐτῆς µέν ἐστι πρῶτον ** ἡ χίνησις, συµπάσχει δὲ αὐτῇ fj χαρδία, ὡς ὄργανον αὐτῆς. Ἡ μὲν γὰρ Φυχὴ ἀθάνατος οὖσα, δῆλον ὅτι χαὶ ἀπαθήῆς ἐστι 79» tum est. Cum nervi itaque piluitoso crassoque 2ο lento vapore alaantur, frigus nimirum sen- tientes, quati ipsos confringique accidit. απο de causa, venz , nervi , arteriz, ligamenta, cartilagines , atque exungia in tliorace consisturt, quo tum. decentem. cslorem loco ipsi 93 impertian- tur, tum damna a frigore provenientia abigant, amolianturque, necnon vicissiludine — quadam inter se communibus ϱοπιπηοάίθ fruerentur. Vena. namque ipsa, nervo, ac arteriz, reliquisque (ἶιο- racis, vel potius totius corporis partibus alimen- tum subministrat, Arteria vero, naturalis caloris, ac vitalis spirilus vim, non vens tautum, sed reliquis etiam partibus imparlitur. À nervo autem illa, et cum ipsa totum corpus sensum vindicant. Verum a corde ipso thorax, upote cujus domi- cilium sit, caloris naturalis plurimum accipit. Cor autem nervis, musculis, venisque, ac arte- riis preditum est, cujus ab utraque parte g»rmaini ventriculi cernuntur, in quibus insitus calor vi- talisque spiritus progeneratur. In hoc namque corde, magna primaque arteria, qua adorta nuncupatur, in- sita est, unde cunctee totius corporis arteria vitale robur, ac insitum calorem suscipiunt. Vitale au- tem robur, pulsum nuncupamus. Enimvero Crea- toris potestas, qua universa gubernat, pulsus dominatur cordi lazgita. est, quo pre sui con- tractione, fumosa excrementa qua in ipso ob im- modicum ejus calorem gignuntur expellere effla. D reque possit, cum vero dilatatur distenditurque, purum exterius provenientem aerem admittere va- leat. Cum ipsum, preter naturam, plus nimio calore rigoreve occupari contingit, eadem pro- tinus affectio topum corpus nostrum subsequitur. In corde namque ipso irascibilis vis posita est, qu;e animz passio habetur. Passionem autem anima di- cimus, in. his, in quibus primitus ipsius motus est. Atqui cor ipsum, utpote instrumentum ejus, ipsi compatitur. Nam, cum anima immortalis ha- S5 αὐτὴν Α. ** ῥιπ. ἐστὶν Β. "' ἀναχρώνυσθαί τε A, ἀναῤῥωνύεσθαι Β. ** γοῦν Β. ** φλεγµατίου B. «1 μὲν γὰρ B. "' ἑκατέρωθεν Ρ. *! xaAouot B C. 5 ἓν ταῖς Β. ** τῷ σώματι Β. 55 πάντα ivepyouga P. ** δύν, ἐχαρ. Β, *"' πυρινίνη B. 5 τὸτ. d. πάθος Β. * πρώτως BC. 7* πάθους σωματικοῦ add. B C. 1215 MELETII MONACIHI 4216 beatur, procul dubio, A et corporis passionum A τὸ δὲ συμπάσχον xivelzat* xal fj ἐξ ἔνδοθεν ?! φέ- expers est; illud enim quod compatitur, movet, sive vitalem spiritum, cujus in corde sedes est, in- tworsum ferri, sive extra contingat; et cum extra egre- ditur concitatior fertur, ut in his qui irascuntur, cer- nere est ; in his vero, qui letitia afficiuntur, remissior fit. Qui autem formidine premuntur, in ipsis intus confertim movetur : tristantibus vero agitari per intervalla solet. Cordis itaque munus, tum hzc quie habetur. Cor namque ipsum figura sua coni formam Et cum magis ignitum pre omnibus corporis nostri partibus habeatur, hujus gratia ignis figu- ram sorlitum est. Et quemadniodum ignis ipse, 3 latiore magisque spatiosa basi originem capiens, sursum se ipsum contrahendo, usquequaque acu- mínato cacumine fertur ; ita el cor in coni modum consistit. Conus autem figura est quz:e circumagi facile potest, et qux in acumen desinit, quam coin- prehendere quisque hoc pacto queat. Si quis, exem- pli gratia, plures circulos, alterum alteri impositos consideret, ex quibus qui infra est omuium major habeatur, qui vero ab ipso paulo brevior, tum ter- tius, quartusque, et qui &equuntur contractiores brevioresque sint, sic. ut. eorum ordo ad diminu- tionem tendat quoad in brevissimum circulum de- sinere videatur : eadem et de cono haberi ratio potest; talem namque figuram exprimit. In eo la tiorem, et circularem partem, basim, angustiorein vero, et ipsam circulariter desinentem, apicem di- xeris. Cum igitur cor ad coni formam consiitu- tum sit, basim tamen infra tendentem non habet; si enim ejus acumen sursum dirigeretur, plurimos ad cerebrum vapores emitteret, εἰ temperies ejus quam natura largiente a prima constitutione fri- gilam adeptum est, praverteretur : idcirco, basis ejus, relro, et sursum vergeus consistit ; vero ante et iufra protenditur. Hac igitur de causa cum partes quz pectoris sunt calefaciat, uti pilis densentur, causa exsistit. Nam, spissum, densum- que, quod illi λάσιον, xai δασὺ dicunt, in- vicem — discrepant, acumen. ρεται, ἣ ἑκτὸς τὸ ἑνοικοῦν τῇ χαρδίᾳ πνεῦμα ζωτι- χόν. Καὶ ἑκτὸς μὲν μετὰ σνντονίας, ὡς ἐπὶ τῶν θυµουµένων * 3 μετὰ χαυνότητος, ὡς ἐπὶ τῶν Ἡδο- µένων * ἑντὺς δὲ, 3 ἀθρόως, ὡς ἐπὶ τῶν φοδουµέ- νων f) χατὰ βραχὺ "*, ὡς ἐπὶ τῶν λυπουµένων. Οὐχοῦν τῆς χαρδίας καὶ ταῦτα, χαὶ τὸ θερμαίνειν ἅπαν τὸ σῶμα * ἔστι δὲ τὸ σχῆμα αὑτῆς χωνοειδές. adduximus efliciendi, tum totum corpus calefaciendi exprimit. Πυρωδεστέρα δὲ οὔτα πάντων τῶν ἓν τῷ σώματι µορίων, καὶ τοῦ πυρὲς ἔλαχεν ἔχειν τὸ σχΏμα. Ὥσπερ γὰρ ἐχεῖνο ἀπὸ πλατντέρας βάσεως ἀρχόμενον τὸν ἄνω χώραν διώκει, ἀεὶ στενούμενόν 1 τε χαὶ elc ὁδὺ ἀποχορυφούμενον, οὕτω xat fj χαρδία χωνοειδἠς ἐστι. B Κῶνος δὲ ἐστι σχῆμα περιαγὲς εἰς ὀξὺ An yov δύ- ναται δὲ τὸ σχΏμα τοῦτο νοεῖσθαι οὕτως * Ef τις λάδοι χατ ἑπίνοιαν πλείονας χύχλους ἑπαλλήλους χειµένους, ὧν 6 μὲν ὑποχάτω µείζων ἐστὶν, ὁ δὲ ἐπ᾽ ἐχείνῳ σµικρότερος * εἶτα ὁ τρίτος xal ὁ τέταρτος, καὶ οὕτως ἐφεξῆς dj µείωσις γίνεται, ἄχρις ἂν εἰς χύχλον σµιχρότερον ἵ» τελευτήσῃ' οὕτω xal ἐπὶ τοῦ χώνον λέγεται οὖν τοῦ τοιούτου σχήματος τὸ μὲν εὑρὺ βάσις, «b δὲ στενὸν χορυφή. 'H τοίνυν χαρδία τὸ χωνοειδές ἐστιν ἔχουσα σχῆμα, τὴν δὲ βάσιν οὐκ ἔχει χάτω᾽ ἔμελλε γὰρ ἡ χορυφἣ ἄνω βλέπουσα πολ- λοὺς ἀτμοὺς θερµοτέρους ἄνω πρὸς 15 τὸν Σγχέφαλον πἐµπειν, xal ἀμείδειν τὴν ψυχικὴν 5 χρᾶσιν αὐτοῦ Ψυχροτέραν 6$ ἀρχῆς Ὑεγονυῖαν. Νὸν δὲ χεῖται μὲν ἡ βάσις " αὑτῆς ὀπίσω καὶ ἄνω ' ἡ δὲ χορυφἣὴ πρόσω καὶ χάτω. Διὰ οὖν ταύτην τὴν αἰτίαν θερµαίνουσα τὸ περιστέρνιον, λάσιον αὐτὸ ἀπεργάζεται ταῖς θριξ[. Διαφέρει δὲ τὸ λάσιον τοῦ δασέος * ὅτι τὸ μὲν δασὺ θεωρεῖται πλήθει χαὶ πυχνότητι τριχῶν, τὸ δὲ λάσιον o0 µόνον τούτοις, ἀλλὰ χαὶ µεγέθει' ὥστε εἴ τι μὲν λάσιον, τοῦτο xal δασύ; εἴτι δὲ δασὺ, οὗ πάν- τως xal λάσιον. Τὸ δὲ ὄνομα ἐτυμολογεῖται "* παρὰ τὸ xpabalwo τὸ σείω; ἀειχίνητος γὰρ ἡ χαρδία '** ὅθεν xaX μέλλοντος φόδου καὶ ἁγωνίας σηµαντική ἔστι πηδῶσα * ὣς xa Ὀδυσσεὺς, eo quod spissum in multitudine, 95 frequentiaque pilorum, densum vero, non modo in bis, sed. in magnitudine eorumdem cernere est. Talis siquidem locus, in nonnullis, non modo multitudine, densitateque pilorum, verum etiam prolixitate refertus inspicitur. lllud enim a Grecis ΚΑΡΔΙΑ a verbo xpaóalw) nuncupatur, quod :moveo, sive quatio diceres, ex eo quod formidinem, animique sollicitudinem supervenientem 66806 concutiens indicare solet, ut de Ulysse apud Homerum : Cor sibi signa dedit futuri ad lumina fati. p J1o44à δέ οἱ κραδίη xoti ὅσσεται δ.Ίεθρον ** (x). Et rursus : Καὶ πάλιν, Nec mens laude εαταί nec mi sub pectoris imo, Καὶ γὰρ ἐμοὶ vóoc ἐστὶν *! évalciuoc, οὐ δέ po: [αὐτῇ Θυμὸς ivl στήθεσσι σιδήρεος, dAÀ' ἑ.λεήμων (y). ᾽Αλλὰ xal ἐνεστῶσαν ἀγωνίαν πείθει φέρειν ὡς τὸ, Εεγγεως est. animus , verum mitisque ρίνεφις, Sed οἱ praesentem angustiam ferre nos suadet, ut illud : "! ἐξ om. B, f| ἔνδον C. "* καταδραχὺ 6. 7 ἀεὶ διώκει ἀεὶ στεν. ἵνα μκρότατον P, P, εὖρνυ xol χυχλο- τερὲς βάσις; τὸ δὲ στενὸν Ἠυκλοτερὼς xai αὐτὸ &viby xop. πλὴν ἡ »" bla x χων. ἔχῃ, ἀλλὰ τὴν βάσιν οὐχ P. "! παρὰ. B, περὶ P. ᾖ7δ φυσικὴν B {. 7" & μὲν 8. Β. "* καλεῖται δὲ ὃν . on BC ub Yu φυσικὴ ἡ μὲν B. καλείται καρδία P. ir ἠχ BP (z) Od. E, 589. , (y; O4. E, 190. 1211 DE NATURA 1IOMINIS. 1218 TécAa0i, κραδίη’ καὶ κύγτερον d.AAo ποτ ÉrAnc(s). Α Sustime cor, el tu quondam graviora tulissee, Καὶ πάλιν, Τῷδε undA' ἐμπείσαι χραδίη µένεα τετληυνῖα (a) * ἀντὶ τοῦ ἐπείσθη kv ἡσυχίᾳ xal ὑπομονῇ εἶναι 83. Ἐξ αὐτῆς οὖν, ὡς εἴρηται, τὸ ζωτικὸν πνεῦμα, xal τὸ χαθαρώτερον ** χαὶ εἱλικρινὲς αἷμα * xol d θερ- µότης ἐπὶ τὸ πᾶν σῶμα διὰ τῶν ἀρτηριῶν ἔγχατα- απείρεται. 'Ἡ γὰρ δημιουργὸς φύσις πολλὴν τοῦ ἓν ἡμῖν θερμοῦ ποιησαµένη πρόνοιαν. bool µορίοις αὐτὸ ἑχαρίσατο τοῖς ἐξαιρέτοις 39, χαρδίᾳ καὶ ἥπατι, xal μάλιστα καρδίᾳ. Ἕκ τούτων οὖν xal τὰ λοιπὰ µό- put μεταλαμθάνει χαὶ ἑπαπολαύει τῆς ἐμφύτου αὖὐ- τῶν θερµασίας 35. ἑχάστου, πρὸς τὸ ** μέγεθος xal τὸ ἀξίωμα τῆς ἑνεργείας, τῆς χορηγίας ταύτης ἀεὶ µεταλαμθάνοντος. ΑἈναμέμικται δὲ ἐν ταῖς ἁρτη- pla ἁπάσαις διὰ πολλῶν ὁπῶν ἀναπνεουσῶν τῷ αἵματι d) ἀερώδης οὐσία, xal κατ’ αὐτὴν τὴν καρδίαν’ δι fic οἰχειοῦται μὲν τὸ εἱλικρινὲς, ἑξωθεῖται δὲ τὸ οἰθαλῶδες ' οὗ µόνον διὰ στόματος xat ῥινὸς, ἀλλὰ χαὶ διὰ τῶν ἁδήλων πόρων. ᾿Αδήλους δὲ πόρους τὴν δυχπνοὴν *' παντὸς τοῦ σώματος λέγομεν ' χαθ᾽ fiv ἐχ τοῦ βάθους, χαὶ τῆς συστολῆς τῶν ἀρτηριῶν, ἀτμοὶ πλεῖστοι διὰ τῆς µανότητος τοῦ δέρματος διεξέρχονται. — Μετὰ γοῦν τὸν θώρακα, ix τοῦ ξιφοειδοῦς λεγο- µένου χόνδρου, ὃς τὸ πέρας Eat τοῦ ἐπὶ τὰ ὑποχόν- δρια µέρους, ἀπὸ νοῦ στέρνου µέχρι τῆς ἤδης xal Ab ipso, inquam, corde, ut dictum est, vitalis spiritus , necnon purissimus, ac sinceris- simus sanguis et calor per totum corpus arteriarum ministerio diffunditur. Enimvero, cum summus re- rum Opifex, de eo qui in nobis calore est, ma- ximam curam ageret, illius conservandi duabus corporis nostri partibus, cordi videlicet —jecino- rique, sed cordi prasertim, officium demandavit. AÀb his namque et reliquae corporis nostri partes, ut quaque est, pro sui captus ratione, insitum qui p in ipsis est calorem, quo commissa sibi exsequi munia queant, usquequaque desumunt, atque ipso früuntur. In. cunctis autem arteriis, seu venis, aerea substantia, quas per plurima foramina ex- halat, sanguini admista est, cujus sanguinis pu- rissima portio iu corde moratur; adusta vero atque comburens, non modo ore naribusque, verum etiam in certis meatibus expellitur. In certos autem meatus, totius corporis respirationem appellamus, qua pra arteriarum contractione, ab earum pene- trabilibus plurimze exhalationes per laxam cutim ' egrediuntur. Post thoracem igitur , et cartilaginem quz gla- dialis dicitur, utpote quz partis ad bypochondrium terminus est; quod videlicet a pectore 86 ad τῶν ταύτης μερῶν, ὅπερ καὶ κύστιν καλοῦμεν, ἐπι- C pubem usque ejusque partes tendit, quas et ven- γάστριον χκαλεῖται τὸ πᾶν * ὅπερ εἰς «pla. διαιρεῖ- ται’ εἴς τε ἐπιγάστριον», xal ὑπογάστεριον, xal Ἱερον **. Τὸ μὲν οὖν ὑπογάστριον τὸν ὀμφα-ὸν' καλοῦμεν τὸ δὲ ἄνωθεν αὐτοῦ τὸ μὲν µετέωρον ἐπιγάστριον χκαλεῖται, ἐπειδὴ ἐπίχειται τῇ Υαστρί’ τὸ δὲ ἕτερον ὑπογάστριον, ἐπειδὴ ὑποδέθηχεν αὑτῇ. Τὸ δὲ τοῦ ὀμφαλοῦ χατωτέρω ἤτρον '* προσαγο- ρεύοµμεν * τὸ δὲ ὑποχάτω τῶν διδύμων περίνιον. "Uca μὲν οὖν εἰς ἐπιγάστριον διῃρέθη, τὸν στόµαχον περιέχουσι xal Ὑαστέρα τὴν ἄνω ' δεξιώτερα τὸ παρ xoi τὸν σπλῆνα iv τοῖς ἀριστεροῖς, ἅπερ ἁμφότερα σπ.]ἀγχνα χαλεῖται, διὰ τὸ διασπᾷν τὴν τρορήν * τὰ αὐτὰ δὲ xai ὀργανιχά. trem nuncupamus ; omne, inquam, illud spatium subventrilis pars dicitur, quod ettrifariam divi- ditur, in superiorem videlicet et inferiorem ven- trem, atque abdomen. Et inferiorem quidem ventrem , umbilicum appellamus. Ab inde vero superna pars, que sublimior est, quod alvo imnmi- neat, superior venter nuncupatur : pars vero altera, alvus scilicet, quod ipsi ventri subsit, inferior venter appellatur. Sed partes imas ab umbilico ἦτρον dictas, abdominis et pubis loca vocainus. Inümam autem partem quas sub testibus est, περί- vtov, hoc est colem nuncupant. Quecunque igitur in superiorem ventrem divisa sunt, stomachum, et superiorem ventriculi partem continent : et a dextris jecur, a sinistris vero lien cernitur, quo- rum étrumque visceris appellationem desumit. Nam illi σπλάγχνα viscera dicunt διὰ τὸ διασπᾷν thv τροφήν, quod alimenti ab eis visceratio fiat; hzc enim et instrumentalia sunt. Κεφ. 1Η’. — Περὶ στομάχου. Ἔστι δὲ ὁ σ;όµαχος νευρώδης, ἑἐργαλεῖον ὀρέξεως xa καταπόσεως, χαὶ πρὸς ὑγρὰς xal ξηρὰς τροφὰς ἐπιτήδειος. Λέγεται δὲ στόµαχος, ὅτι τὰ ἀπὸ τοῦ στόματος εἰς αὐτὸν χεῖται- ἄν τε ὑγρὰ, ἂν τε ξηρά. "H οἵον σιτόµαχος, ὁ τοῖς σιτίοις μαχόμενος ** * θλ[- φουσι γὰρ αὐτόν ' f) ὁ θλίόων ἔμπαλιν ταῦτα, ἵνα 5* hxc ab usque ἀλλὰ xal ἕνεστ. om. C. *"' xav ἐξαίρετον B C. Ρ. ** 0spy, αὐτ. B. *! διαπνοὴν xat ἀναπνοὴν P, Ἠτοιν B, tvpoy À. σ-οµ. ὅτι τοῖς σιτίοις μάχεται B. ον 0d. Yr, 18. B, ει icd lat. t * πρὸς τὸ τῆς ἑνερ. 45 Ίτρον B. κ Cap. XVIII, — De stomacho. Stomachus autem nervis refertus est, et idem offi- cina tum appetendi, tum conficiendi tam sicci quam humidi alimenü peridonea habetur. llli στόµαχον di- cunt ὅτι ἀπὸ τοῦ στόματος εἰς αὐτὸν χεῖται, quia per os sive humidum sive illud siccum alimentum fuerit, ipsum infunditur. Velquasi σιτόµαχος quod cum cibo *! Χχαθαρότατον B P, κχαθαρώτατον τρον µεταλ. αὐτῆς ἆναμ. P. * Ίτρον B €, ἴἵτρον Α. * λέγεται δὲ (a) Οἱ. Y, 93. ' 4919 ΜΗ ΕΤΗ MONACHI 1230 fligat, ipse enim a cibo premitur, et cibum vicissim 4 χαταθιθασθῇ΄ λέγεται xal etópaxoc, 6 ἔστι μηχανὴ ipse premit, dum ipsum ad sibi prescripta loca de- mittere satagit. Vel iude stumachus dictus est,Ó ἐστὶ μηχανη τῶν σιτίων, quasi cihorum machina sit, quae ipsos conficiat. Sunt qui stomachum ἐκ τοῦ µάσταχα ἓξ αὐτοῦ δέχεσθαι, quod ab ore mansum, Ut volucris mansum pullis implumibus affert, Quod capiant, Quonam autem pacto &lomachus appetitus off- cina sit, ex his perspicue patebit. Quoniam stomachus ipse, ut dietum est, eum appetitus con(leiendique cibi officina sit, alimentum ab ore suscipit : habet autem sinum ad (inem carti- laginis, quz gladialis dicitur, inj quem 7 per os " demissum cibum recondit. Non multum post temporis venter, qu» nuper in stomachum demissa fuerant,. quo ea jecinori et intestinis impertiatur, desumit. Et jecinori quidem alimenti succum; intestinis vero, stercoris materiam applicat; quando quidem exzcere- menta, quemadmodum superius demonstratum est, cum in stercus conversa egestaque fuerint, et partieu- | omnes congruum alimentum absumpserint, totum corpus ab ambientis nos aeris vi conficitur et hane necessitatem omnia que sub generationem corruptio- nemque cadunt, perpetuo sortiuntur. Siquidem et lapides longi temporis xvum diminuit, uti alii, quam quondam facti fuerant videantur. Tum quod» libet corpus et prasertim ejus cutis, quo magis obvia aeri fit, vel ad ipsum propius accedit, epo - ocius absumiLur. Postea vero venter alimentum desumptum, musculorum officio, ad partes qua co indigent distribuit. At partes ipsi jllud sibi pro alimento. vindicant ; ab illis vero, quod eis proxi- num est, alitur ;et ita continuata quadam et per- .enuis successio fit, quoad illud ad jecur aoces- serit. Dehine autem jecur, quod alimento indi- gebat, illud quod in venis quae mediatrices nun- cupantur comprehensum fuerat, ad se attrahit, illa autera vene, ipsum, ab ventre, venter vero sibi a stomaclio suscipit. Et quoniam talis motus ad ventris usque et stomachi terminos prascriptus est, iuedia per nervos animali indicitur ; hujus gratia natura tum ventrem, tum stomachum plu- D rimis sensu praeditis nervis insignivit, quo ipsi, alimenti inopiam sentientes, animal ipsum ad sibi cibum potumque admevendum excitarent, aliaque subinde ad ea qu:e jam absumpta suni, ipsi suf- ficerentur : boc enim pacto appetitus, quem famem .huncupares, constitutio fit. À stomacho namque vejter, a venire vena mediatrices, ab 96 ipsis jecur, a jecinore totius corporis venz, 3b eis vena τῶν σιτίων **. "Άλλοι δὲ ix τοῦ στόµα στόµαχον λέγουσι, διὰ τὸν τὴν µάσταχα ** ἐξ αὐτοῦ δέχεσθαι, τουτέστι τὴν τροφἠν * στόματος, ab ore videlicet dictum velint, διὰ τὸ τὴν id est alimentum suscipiat, utillud : "Dc δ᾽ ὄργις ἁπτῆησι γεοσσοῖσι προφέρῃσιε Mácrax', éxüv xs «Ἰάδῃσωο ** (b). Εἴρηται δὲ xal ἐπὶ τοῦ πόµατος. A4. Οδυσσεὺς ἐπὶ udoraxa χερσὶ πίεζε ** (c). Πῶς δέ ἔστιν ἐργαλεῖον ὀρέξεως, ὧδε ** σχόπει. 'O στόµαχος, καθὼς εἴρηται, ὀρέξεως καὶ χατα- πόσεως ἐργαλεῖον ὑπάρχων 05, δέχεται τὴν τροφὶν ἐκ τοῦ στόματος. Ἔχει δὲ χύτος αὐτὸς πρὸς τὸ πέ- pe τοῦ διφοειδοῦς χόνδρου, εἰς ὃ καταθιζθαζόµενος *' τίθεται τὰ βρώμµατα. Μετὰ οὖν μιχρὸν χρόνον, ἕλχει ἐς αὐτῶν ἡ γαστὴρ ἤδη τὰ, ἅπερ εἶχε πρότερον "", µεταπέµφασα τῷ ἡπατι xal τοῖς ἑντέροις. Tip ἧπατι μὲν τὸν χυλὸν, τοῖς ἑντέροις δὲ «X σχύδαλα” ἐπεὶ οὖν ἀπεσχυθαλίσθη xai ἀπεχρίθη τὰ περιττώματα, καθὼς εἴρηται ἀγωτέρω, ἐτράφη 6k καὶ πάντα τὰ όρια τῇ καταλλήλῳ τροφῇ, διεφορήθη ἅπαν «à σώμα ὑπὸ τῆς τοῦ περιέχοντος βάρους βίας ταύ- την ** γὰρ ἔλαχε τὴν ἀνάγχην πάντα τὰ ἓν γενέσει xai φθορᾷ τυγχάνοντα * ὁρᾶται γὰρ τῷ πολλῷ χρόνῳ xa λίθος µείων * παρὸ ἣν γεγονώς. Διεφορήθη οὖν ἅπαν τὸ σῶμα, xal μάλιστα τὸ δέρµα τοῦ σώματος, ὡς τῷ πὲριξ ἀέρι πλησιέστερον ὁμιλοῦν. Εἶτα τρο- φῆς ἀπορῆσαν, σρέπεται χακὰ τῶν ὑποχειμένων αὑτῷ μνῶν, καὶ ἕλκει τὸ ἀφοριαθὲν αὑτοῖς εἰς λόγον τροφῆς ᾽ ἐχεῖνοι πάλιν τρέπονται κατὰ τῶν πλη- σίων ** xai οὕτως κατὰ «b συνεχὲς γίνεται f) διάδο- ot; αὕτη µέχρι τοῦ ἥπατος. Βἶτα ἀπορῆσαν τροφῆς «b ἧπαρ, ἕλχει τὴν ἐν ταῖς μεσαραϊκαϊς φλεφὶ πε- ριεχοµένην * αἱ δὲ ἕλχουσιν ἀπὸ τῆς Υαστρός: ἡ δὲ γαστὴρ ἀπὸ τοῦ στομάχου. Καὶ ἐπεὶ d$ τοιαύτη ὁρμὴ µέχρι γαστρὸς xai στομάχου κατέληξεν, ἆγ- γέλλεται τῷ ζώῳ 2 διὰ τῶν νεύρων tj ἔνδεια . διά τοι τοῦτο πλείονα νεῦρα * αἰσθητιχὰ τῇ Υαστρὶ xai τῷ στοµάχῳ $5605, ἵνα διὰ τοῦ πάθονς αἰἱσθάνων- παι * τῆς ἑνδείας' xal αἰσθανόμενα, ἐπεγείρει * τὸ ξῶον εἰς προσφορὰν σιτἰου καὶ πόµατος * ὅπως ávt- εισαχθῃῇ ἕτερα πάλιν τῶν διαφορηθένεων. Οὕτως μὲν οὖν dj ὄρεξις γίνεται, ἣν καὶ πεῖναν ὠνόμασαν ἐχ τοῦ στομάχου ἡ ἹὙαστήρ. Ἐκ τῆς γαστρὺς ἡ σάρξ * ἐκ τῆς σαρχὸς αἱ μεσαραϊχαὶ φλέθες; Ex τού: των τὸ ἧπαρ ’ bx τοῦ ἧπατος πᾶσαι αἱ φλέθες΄ ἐκ τούτων dj xol)n φλέψ . ix ταύτης οἱ μῦες, xat αἱ παρακείµεναι σάρχες ἁπλαὶ ' ix τούτων τὸ δέρµα τρέφεται; χαὶ οὕτως τραφέντα, ἵσταται τῆς ὁρμῆς µέχρι διαπνευσθῇ ΄ διαφορηθέντα δὲ, τὸ ἀνάπαλιν γίνεται. qui c3va appellatur, ab illa musculi carnesque molles quz illis proxime consistunt, ab carnibus 9! lee om. B. ?** μύσταχα Β. ** cit. om. B C. € οὕτω δὲ ἔστιν ἐργαλεῖον ὀρέδιως, ὅτι P, ὑπάρχον D. L πλησίον B P. 1e«am. Ῥ. 9? ταῦτᾳ ΑΛ. * μείζων B ἐπεγείρη C P. (b) y. I, 394. ος s & A. ' μμ (c) 04, Δ, 98]. — : ** hee. etiam om. B C, et vers. lat. 9 καταθιδαζόµενα Β C P. τὰ ζῷα Β. * γεῦραι B. i21 DE NATURA IIOMINIS. 1934 citis alimentum desumit: et ita hujusmodi molus nunquam desinit, quoad illua conficiatur; quo conu- fecto, rursus retrograda quadam vicissitudine, invicem excitantur instauranturque. "Ex τοῦ óipuato; οἱ μῦες ἑνδξίας αἴσθησιν * δέ- Α χουται * ἐκεῖνος ^ γὰρ τὴν τροφὴν αὐτῶν ἀνιμήῆσατο * οἱ μῦες τῶν σαρχῶν xai τῶν φλεδῶν, τὴν δαπάνιν à2fozaczv: ai φλέδες xaV αἱ σάρχες τοῦ ἧπατος ἄφαντο" τὸ ἧπαρ τὴν Υαστέρα ἑπηρέασεν fn - δι᾽ ἔνδ.ιαν dj γαστὶρ τὸν στόµαχον ᾿ ὁ στόµαχος μετὰ τῆς Υαστρὸς, τὸ ζῶον ὑπὲρ τες τροφῃς ἐπανέστη- cav: τὸ ζῶον διὰ «t,» ῥίαν τῆς φύσεως, τροφὰς ἑαυτῷ ἐπενόητε. Kal οὕτως μὲν κατὰ τὸ πλεῖστον τοῦ χρύ- νου ἡ ὄρεξις γίνσται. Ἐν δὲ τῷ χειμῶνι, διξισδυνον πρὸς τὸ βάθος τοῦ σώματος τὸ ὅλον θερμὸν, δ.ὰ την τοῦ περ.έχοντος tyóStv, καὶ τὴν πύχνωσιν xal ἁδια- π,ευστίαν τοῦ σώματος, τὸ ἔμφυτον θερμὸν ὑπερ- θερμαἴνόν τε καὶ πλεονάζον, καὶ πᾶσαν * την ὑγρό- 11:0 χαταδατα ὺν 1ο. πλείονα τὴν ὄρεξιν ἀπεργάνε- ται. Τοῦτο xal Ἱπποχράτης !! sión; qnow* « Al κοιλίαι χειμῶνος xal Ἶρος θερµόταται qUssi* ἐν ταύταις οὖν !* τῇσιν ὥρῃσι καὶ τὰ προσάρµα-α ctio δοτέον’ » προσάρµατα λέγων τὰ σιτἰα, 6X προσφερόµενα τῷ σώματι * ἐξ οὗ καὶ ἄρτος παρὰ τὸ αἴρειν, ὃ ἐστι προσφέρει» χαθ᾽ ἑχάστην ἡμῶν γὰρ οὗτος τροφὴ xai προσθήκη τοῦ σώματος. ᾿Αλλ' εἰ piv τοσοῦτον ἀντεισήγστο 090) καὶ διεφορεῖτο, συν- έδαινε τὰ ἡμέτερα σώματα ἀναλλοίωτα διαµένειν καὶ μὴ Ynpiv, μηδὲ ὑπὸ τοῦ γήρως πάσχειν !*. Ἐπειδὴ 6b πλείων μὲν !* dj διαφόρησις, xaX dj τῶν περιττω- µάτων ἀποκάθαρσις, ὀλίγη δὲ fj ix τῶν βρωµάτων τροφὴ τῷ augazi * « Τροφῆς γὰρ τὸ τρέφον 15, » xa Ἱπποχκράτην ' διὰ τοῦτο, χατὰ βραχὺ τῆς ἐν ἡμῖν ὑγρότττος !* χαταδαπανωµένης, xai olov. ξηραινο- C; µένου τοῦ σώματος, γηρᾷ τὸ ζῶον χαὶ διαφθείρετα:, xal εἰς ἀλυναμίαν xal ἀσθένειαν φέρεται, οὗ µό- νον ὁ ἄνθρωπος, ἀλλὰ xal τὰ λοιπὰ τῶν ζώων». Λύτη μὲν τοῦ στομάχου χρεία τε xal ἑνέργεια, xal ὀνομασία, Κεφ. ΙΘ’. — Περὶ τοῦ ἧπατος. Τὸ δὶ ἧπαρ οὐσία ἐστὶν ἐρυθρὰ σαρχώδης, µύωσιν !? ἔχουσα τεταµένην Ey τοῖς δεξιοῖς µέρεσιν, ἐν ᾧ Υεν- νᾶται τὸ αἷμα' ἐξ οὗ ἐκπεφύχασι !* φλέδες, δι’ ὧν !* χορηγεῖται τὸ αἷμα πρὸς ἀποτροφὴν τοῦ παντὸς σύ- µατος καὶ οὗτος μὲν ὄρος f/mazo;. Ἡ δὲ xata- σχευἡ αὐτοῦ xaX ἑνέργεια εἴρηται μὲν xal πρῶτον», εἰρήσεται δὲ χαὶ νῦν ὀλίγα περὶ αὐτοῦ. "Οργανον Υὰρ ὃν τοῦ ἐπιθυμητικοῦ, δισσῶς ταύτην ποιεῖται ' εν μὲν ἐν ταῖς τροφαῖς, τὴν δὲ iv ταῖς συνουσίαις * χαὶ διὰ τῆς μιᾶς **, ἀντεισάχει τὸ λεῖπον τῷ σὠ- ματι, διὰ δὲ τῆς ἄλλης, ἀποχρίνει τὸ πλεονάζον. Ἔστιν a ** φύσει θερμὸν τοῦτο τὸ σπλάγχνον, 6:à τὸ αἵματος εἶναι γεννητιλόν: οὐ μὴν ἀλλὰ xal τῶν ἄλλων χυμῶν. Τὰ γὰρ σιτία, χᾶν διαφόρων φύσεων ὕντα τύχῃ, εἰς τὴν Υαστέρα διὰ τοῦ στοµά- 7αἱσθ. ὰνδ. B. * ἐχεῖνοι Α. ? χαὶ πᾶσαν B. χαὶ om. Α. Musculi quidem a cute quod ab ipsis alimentum acceperat, carnes vero el venz a musculis, unde alcebantur, a c.rnibus vero οἱ venis jecur, 4 jecinore venter, a ventre stomachus idem repetunt. Ab ipso siquidem stomacho et ventre animal ad sibi poran- dum cibum exstimulatur ; ipsum vero natura vi ali- menti curam dissimulare minime potest, et ita in nobis plurima temporis intercapedine appetitus gi- guitur. Et. quidem hiemis tempore, cum omnis corporis nostri calor, ob ambientis nos aeris ri- gorem densitatemque ad intima declinare compella- tur, corpori respirandi facultas non ampla datur, insitus calor plus nimio, et ceu geininato vigore auctus, internum humorem totum absumendo, ad cibum appctendum propensius auimal reddit; de B quo Hippocrates, hiemis verisque tempore, natura calidissimi ventres babentur, ea enim tempora lar- giores cibos expetunt. Cibos euim Hippocrates προσ- άρματα appellat ὡς προσφερόµενα τῷ σώµατι, quod videlicet corpori afferantur adhibeanttrque : unde et panis ab ipsis αγίοε dicitur, ἀπὸ τοῦ αἴρω τὸ προσφέρω, quod singulis videlicet diebus ad usus nostros afferatur. Nam si nobis tantamdem alimenti adhiberi daretur quantum | absumi posset, corpora . nostra permutationem sentire senioque contici, ejusque damnis essc obnoxia haudquaquam eveniret. Verum , quoniam quod absumitur ae per excrementa secernitur, longe immissl ali- menti portionem exsuperat, bac de causa, radi- cali humore sensim deficieute et corpore ob id siccescente, animal senescit corrumpiturque, atque ad impotentiam iinbecillitatemque necessario fer- tur: quie ratio non de homine tantum, sed de cunctis item animalibus habenda est. Et hzc da stomachi usu, actionibusque atque appellatione 99 satis dictum sit. Cap. XIX. — De jecinore. Jecur autem, substantia rubescente carnosaque habetur, et a dextera parte ipsius, in qua sangui- nis constitutio fit, venze oriuntur, per quas ad totum corpus nostrum alimentum distribuitur : et talis quidem definitio jecinoris est. Nam, tametsi do ejus structara. actionibusque prius explicaverimus, nihilo tamen secius de ipso imprzsentia nonnulla referemus. Cum enim ipsum appetibilis faculta- tis instrumentum sit, hanc duobcs modis exercet, altero in alimentorum, et altero in rei venere» usum. ]tem, altero quidem quod deest corpori ευ(- ficit, altero vero exsuperantem materiam excernit. Hoc autem extum natura calidum est, utpote cui natura ipsa sanguinis generandi, aliorumque hu- morum curam demandavit. Etenim, cibi quibus vescimur, etsi eos diversos esse contigerit, cum !* καταδαπανῶν A C P. !16 Ἱπποχ. HB. οὖν Om. B. "5 εί πάσχειν Β. !* μὲν οι. Β. !* «b τρεφ. τροφὴ Α. !* ὑγρ. καταδραχὺ ὅαπαν. B. 17 µείωσιν Α, μῦας Pyooza τεναγμένον C..— 9 bamoóxas: B. «. p. Β. ** οὖν B, ἔστι δὲ 9. ou. C. PATROL. GR. LXIV. 1 οὗ Β. ** πρὀσθεν Π. ?! δ. μὲν γὰρ τι 3225 MELETII MONACHI 1935 per stomachum | in ventrem demiituntur, concocti A you φερόµενα, πόττεται xal ἀλλοιοῦται, χυλὸς ** γι- inihi, alteratique, tnist:e qualitatis in succum abeunt. Cum vero jecur illum arteriis que mediatrices dicuntur desumpserit, inagis ignitum reddit, et illum vcoucoetione. media in sanguinis usturam transmu- tat, ac toti corpori, veuis hoc munus exsequen- tibus, suflicienti dispensatione distribuit. Qua- propter melancholicus humor 2a sanguinis fece constituitur. Quod vero ejus serosum est, flavam bilem, at spumosum arnpulosumque pituitam ge- nerat. Et melancholicus quidem humor, ac pituita, "pte que graviora ac magis ponderosa quam alia sunt, infra sidunt; flava autem bilis, lcviori qualitate predita, circa superiora versatur ; at sanguis exacia ratione in melio sedem possidet. Praeterea , jecur infiinis sui partibus subjectos sihi musculos continet, qui ei ad sanguinis concoctio- nem aliorumque humorum distinctionem operam non segnem navant. Qua vero gibbosa jecinoris sunt, vena. quam cavam dicunt bifariam divisa consistit. Cujus altera portio infra ad inguina ac crura dirigitur, altera vero, ad cor, pectus ac caput; el qua jugale os consistit protensa, cor ipsum interius ac exterius 100 ambiens comple- €titur, dehinc rursus reserata, venis quz ad aures 'Aendunt annectitur. Praterea in. jugulares venas finditur, a quibus plurimae tum instrumentales cor- poris partes, tum simplices ivrigantur. Jecur autem quod παρ dicitur, παρὰ τὸ ἐπιρθαι, καὶ χυρτοῦ- σθαι, dictum volunt, quod in gibbosam videlicel γόµενα µεμιγµένος. Τὸ δὲ παρ **, ix τῶν µεσα- ραΐων ** φλεθῶὼν δεξάµενον, πυροειδέστερον setzt, xaX εἰς αἵματος φύσιν 6v ἔφησιν ** µεταδάλλει, xat τῷ παντὶ σώµατι διὰ τῶν φλεθῶν ἐπιπέμπει πρὸς ἁρχοῦσαν διοίχησιν. Ὅθεν διὰ μὲν τοῦ τρυγώδους αἵματο;, ὁ μελαγχολικὸς γεννᾶται χυμός. "Ex δὲ τοῦ ὀῤῥώδους αὐτοῦ, fj ξανθὴ yof ἓχ δὲ τοῦ ἁφρώδους xa: πομφολυγώδους, τὸ φλέγμα * χαὶ ὁ μὲν µελαγγχο- Aube χυμὸς καὶ *! τὸ φλέγμα, ὡς βαρύτερα τῶν ἄλλων, ὑφιζάνουσι κάτω. Ἡ δὲ ξανθὴ χολὴ, ὡς λε- πτομερὲς 3, τὴν ἀνωτέρω χώραν µεταδιώχει ** - thv µέσην δὲ ἀκριθῶς τὸ αἷμα τάξιν χατείληφε 55, Καὶ ἐν μὲν τοῖς σιμοῖς αὐτοῦ τὸ ἧπαρ μύας ἔχει ὑποχειμένους αὐτῷ, σννεργοὺς εἰς την τοῦ αἵματος D ἔφησιν, καὶ τῶν ἄλλων ?! Xv μῶν τὴν διάχρισιν. Ἐν δὲ τοῖς χυρτοῖς αὐτοῦ, ἡ κοίΊη φ.1ὲψ' δίχα µεριζο- µένη * τὸ μὲν ἓν αὐτῆς µέρος πέµπει ἐπὶ τὰ χάτω µέρη, ἐπὶ βουθῶνας, xaX σχέλη. Τὸ δὲ ἕτερον παρὰ t καρδίαν, xal θώραχα, xai χεφαλἠν xci διὰ τῆς χλειδὸς περιεχόµενον 33, περ,λαµθάνει αὐτὴν ἔσω- θέν τε χαὶ E& * εἶτα ἀνιοῦσα αὖθις, συμφύεται ἐπὶ τὰς χαρωτίδας 3», xal ἀποσχίζεται, ποιοῦσα τὰς σφαγιτίδας 9* λεγοµένας φλέδας, δι ὧν τὰ πλεῖστα µόρια τοῦ σώματος ὀργανικά τε xal ἁπλᾶ ἑπαρδεύε- ται. Λέγεται δὲ ἧπαρ, παρὰ τὸ ἐπῆρθαι xa! χεχυρ- τῶσθαι !** j| παρὰ τὸ ἑπαρδεύειν ὅλον 37 τῷ σώ- pact αἷμα. f| παρὰ τὸ δω τὸ εὐφραίΐνω **, ἕδαρ xal ἧπαρ' iv γὰρ τούτῳ καὶ τὰ τῆς ἡδονῆς, χαὶ τὰ τῆς ἐπιθυμίας ᾿ ὅτι xal Τιτνὸς διὰ τοῦ ἧπατος xo- figuram erigatur, Vel ab. ἑπαρδεύω, quod irrigare C λάζεται. est, quia totum corpus ab ipso per sanguinem irrigatur. Sive παρὰ τὸ fio, τὸ εὐφραίνομαι, ab eo videlicet quod latiti: causa exsistit, nam in ipso voluptatis εἰ concupiscentiis | sedes est ; unde et Ti- tyum apud inferos hac poenas pendere auctores memorant. Cap. XX. - Deliene. Lien autem jecinori oppositus consistit, qui qui- dem venis οἱ arteriis refertus est, in se inzqualia vascula, exiliaque admodum, ac plurima continens, iuter qua concreli sanguinis gutlula visuntur, quam ob causaro, laxe fungoseque materia babe- tur. Ejus siquidem natura frigida acetosaque est, qua acetositate ipsum natura uti stomachum ad alimentum appetendum excitaret, przditum esse vo- luit. Sed cum et atre bilis exsuperantis humoris ex- eretionem in alvum fundat, stringit ipsam ac con- tentiam. reddit, necnon ad concoquendui ea qua in ipsam immituntur ,assidue excitat. Adlzec et purgandi jecinoris ministerio sufficit, dum ad sui alimenti usum, fzces turbidumque humorem qua ab Κερ. K'. — Περὶ τοῦ σαηγός. "Αντιχρυς δὲ τοῦ ἧπατος ὁ σπλὴν χεῖται, φλεθώδτς (v xa* ἀρτηριώδης, καὶ ἀνισόπλατυς λεπτὰ ἀγγεῖα ἔχων, xal π)λλὰ μεταξὺ τῶν ἀγγείων θρομδώματα 3. διὰ τοῦτο ἁραιός ἐστι xal σομφός 99. Ἔατι δὲ xal Qux phe xaX ὀξώδης * ἔχων τὴν ὀξύτητα ταύτην παρὰ τῆς φύσεως) πρὺς τὸ διεγείρειν τὸν στόµαχον εἰς ὕρεξιν τροφῆς. ᾽Αλλὰ καὶ τὴν ἔχχρισιν τοῦ περιτ- τεύοντος χυμοῦ, τοῦ µέλανος »', εἰς τὴν γαστέρα χέων, στύφει τε αὐτὴν χαὶ tovol, xai πρὸς τὰς πέ- Ψεις διεγείρει. Καὶ πρὺς τούτοις δὲ χαὶ χαθαίρει τὸ ἧπαρ, ἕλχων τὰ τρυγώδη xal θολερὰ τῶν ix «coU ἧπατος ἀποῤῥιπτουμένων ** ὑγρῶν, εἰς οἰχείαν τρο- φἠν. Διὸ χαὶ σα.1ἡ» εἴρηται, παρὰ τὸ ἐπισπᾶσθαι εἰς ἑαυτὸν τὰ φαυλιαθέντα τῶν ὑγρῶν. ipso projiciuntur attralit.Nain lienem ipsum σπλΏνα παρὰ τὸ ἐπισπᾶσθαι appellant, quod videlicet malos Jecinoris humores ad se attrabat, Cap. XXI. — De ventre. Ventrem autem nervosum axungiosumque, quo Κεφ. ΚΑ’. — Περὶ τῆς ávv yacteóc. Ἡ δὲ κοιλία νευρώδης ἐστὶ καὶ πιµελώδης ^ ὑπο- 15 χιλὸς C. 3) ἧπαρ τοῦτο B C. 35 µεσαρέων C. ** ἑφησήσεως Β0Ρ. 3’ ὡς καὶ B. ** λεπτομερὴῆς B € P. 9 διώχει B. 30 àxp. τάξ. τὸ αἷμα x. B. !! τὴν τ. ἁλ. B. 3" περὶ B, ἐπὶ € P. 33 περιερχόµθδνον B, περιερχοµένη C P. 2) παρωτίδας B. * φαγιτίδας A. * χυρτῶσθαι Α. 7 ὅλῳ Β. ?* εὐφραίνομαι ΒΡ. '* sicB C; t£vp6o (τταν suprascr.) A. *9 συμφὸς Α. *! τοῦ µελ. Qi. Α. " ἀποριπτουμένων À, ἀποῤῥιπτομένων C P. 1:295 DE NATURA HOMINIS. 1220 δοχεῖον τροφῆς ὑγρᾶς xaX ξηρᾶς * πρὸς τὸ πέττεσθαι A in ipso siccum humidumque alimentum demissum sv τροφὴν bv αὐτῇ χατασκευασθεῖσα ἀπὸ τῆς χοι- λότητος τὸ ὄνομα λαθοῦσα ' Ἡ ἀπὸ τοῦ λεαίνειν xal χνυλοῦν τὴν τροφἠν. Λέγεται δὲ γαστὴρ ὅτι περιαχἠς ἔστι, χαὶ γαστρίζει ἡμῖν τὴν τροφήν 93» f] ὅτι ve- γάστρηται xal πεπλήρωται χορεσθεῖσα * f$ παρὰ τὸ γῶ τὸ λαµθάνω’ ἡ πάντα τὸν βίον μὴ πληρουμένη λαμθάνουσα " ἔστι δὲ oTov διδάλαντος 3. Τὸ μὲν ἄνω µέρος ἔχουσα στενὸν xaX ὁρθὸν, xal χόλπον μικρόν’ διὸ xaX ὁχδίως εἰς ἔμετον ὁρμᾷ ' λέγεται δὲ παρὰ αιρῶν f dxo χοιᾖία µικρἀ. Ἡ δὲ χάτω , πλα- τεῖά τέ ἐστι xal µεγαλόχοιλος *"** ὡς συναγοµένης ἐχεῖ τής τροφῆς. Πολλῶν ὃξ νεύρων αἰσθητικῶν ἡ γαστὶρ μετέχει, xal μάλιστα κατὰ τὸ στόµιον αὐτῆς) ὥστε ἑτοιμότατα τῆς ἑνδείας τοῦ παντὺς αἰσθάνὲ- σθαι, καθὼς κατόπιν ἐδείχθη: ὡς μὴ λιμῷ διαφθαρῇ P λεληθότως " τὸ ζῶον. Καὶ γὰρ ἡ τροφῇ διὰ δύο αἰτίας ἓν ἡμετέρῳ παραλαμθάνεται σώματι' διά τε ἀναπλήρωσιν τοῦ διαφορρυµένου, xal «ob; αΌξησιν τοῦ ἐμφύτου θερμοῦ. Τὸ γὰρ ὀρέγεσθαι ἔργον ἑστὶ φυσιχὸν τοῦ στομάχου xai τῆς Υαστρὸς , μετὰ φυχι- χῆς αἱσθήσεως γινόµενον. concoquatur, natura procreavit. lllum χοιλίαν, ἀπὸ τῆς χοιλότητος, quod videlicet concavus sit nuncu- pant. Vel ἀπὺ τοῦ χυλοῦν, χαὶ λεαίνειν, quod ali- mentum in succum vertat 101 3tque emolliat. ldem Yacthp παρὰ τὸ qacpl,o dicitur, quod cibo repleri interpretareris, quod ipse, expetendo ali- mentum, noa cibo repleat : sive ὅτι χορεσθεῖσα Υεγάστρηται, quia, pre sui saturitate, quasi prze- gnantis feminz in tumorem ipse excrescit, sive, quod insatiabilis exsistens (id ventri deditis, quos Υαστριµάργους dicunt, dari probro solet), omnem substantiam absumere consuevit. Pars autem ejus . quz? superne consistit, quzeque a merlicis superior ventriculus nuncupatur, in angustum desinens, recta ac modice sinuosa est, quod in causa fit, uti ad vomitum admodum facilis habeatur. Inferior vero pars, quod in ipsam alimentum contrahitur, lata est, et magnus venter appellatur. Venter au- tem ipse sensibilibus nervis plurimis, presertim in sui orificio, obsitus est ; quapropter, sentire ine- diam, ut prius docuimus, omnium promptissimus est, ne scilicct animal in sui oblivione, fame deperiret. Alimentum enim duplici de causa corpori nostro adhibenius: altera quidem, qua illud quod absumptum est expleremus ; altera vero, augendi qui in nobis insitus est caloris gratia. Siquidem stomachi ventrisque, appetendi alimenti naturale officium est, quod cum animali sensu provenit, Τὴν οὖν ἐπεισερχομένην ἔξωθεν τροφὴν ἄμφω 1) γαστὴρ xaX τὸ παρ κοινοεργοῦσιν * ἡ μὲν γὰρ χυλο- motel * τὸ δὲ αὐτην ἑξαιματοῖ. Οἱ δὲ στοιχειώδεις σ χυμοὶ ἐν τῷ ἧπατι γεννῶνται κατὰ τὴν εἰρημένην σχέφιν. Καὶ ὡς χατὰ φύσιν αὐτῶν ὄντων, Άξίωσεν αὑτὰ ἡ Πρόνοια ἔχειν δοχεῖα. Καὶ τῆς μὲν ξανθῆς χολης, ἡ χολτδ΄χος "5 χύστις ἐστίν' ἥτις Ev. τοῖς σιμοῖς τοῦ πατος χεῖται' τοῦ δὲ μελαγχολιχοῦ χυμοῦ, ὁ σπλήν * τοῦ δὲ ὀῤῥώδους αἵματος, νεφρο) xaX οὗρῃ- τΏρες, xaX dj οὑρηδόχος ** κύστις' τοῦ δὲ αἵματος. Φλέθες xoi ἀρτηρίαι τῆς δὲ µελαίΐνης χολῆς ** οὐδέν ἔστι δοχεῖον 5'. 0ὐδὲ γὰρ αὐτὴν οἶδεν 53 ἡ φύ- σις, ὡς παρὰ φύσιν οὕσαν * ἀλλὰ καὶ ὅταν γεννηθῇ, πᾶσαν μηχανᾶται Χίνησιν, ὥστε ἐχδιῶξαι αὐτὴν, καὶ ἀποτρέψασθαι πρὸς τὴν κάτω ἔξοδον, διὰ τὸ δριμὺ xal ἀν.αρὸν τῆς ποιότητος αὐτῆς. Τὸ δὲ φλέγμα ἐπὶ πάντων τῶν ἔνδοθεν χωρίων χατέσπαρται΄’ ἁλλὰ xai bv τῇ χεφαλῇ διαχεῖται 55. ὑγρὰ δὲ ἴδια χατὰ τὸν στόµαχον xai τὸν θώραχά εἶσιν. Ἐχκρίνετα: δὲ τὰ μὲν magia χαὶ φλεγματιχώτερα χάτω, τὰ 6b λεπτὰ, xal ἁπλιότερα, xal χυµώδη, διὰ τοῦ στόματος ἐχπτύεται ΄ διά τε ἀναχρέμφεως xal ἀποχρέμφεως 9"*. "A))o δέ ἐστιν ἀνάχρεμψις , καὶ . ἄλλο ἀπόχρεμψις' ἀνάχρεμψις μὲν 5", ἠνίκα 6c Nam venter jecurque in alimento, quod extrine sccus advenit, communi oflicio funguntur, dum illud alter in succum, alterum in sanguinem commutat. Alimentales autem sapores, ut prius a nobis de- monstratum est, in jecinore constitui, manifestum habetur. Et cum ipsi matura ordine gignantur, summa Providentize munere quodlibet sibi peculiare conceptaculum sortitus est. Nam flavz bilis, fellis vesica conceptaculum est, quz simis jecinoris inlie- ret. Humorem vero melancholicum lien continet. Serosum autem sanguinis, in renes et urinze meatus, ad vesicam confluit. Sanguis autem 109 a venis εἰ arteriis recipitur. Atre vero bili, utpote qu;e nullo nature ordine constitu:tur, nullus ab ipsa locus prascriptus est, sed cum hujusmodi bilem gigni accidit, ob acutum ejus malumque humorem, natura eam abigere ac per secessum expellere us. quequaque molitur. Pituita autem ipsa per omne spatium interius sparsim diflunditur ; sed ct per caput eadem defluit. |n stomache autem thoraceque peculiares illis locis humores suut. Nam quz crassioris ac magis piluitoàz naturzesunt, infra excernuntur, exilia vero atque injucunda humi- daque ah ore expuuntur ; tum etiam per vomitum ex- creatumque ; quz illa ἀνάχρεμψιν, xal &ánóypspqyi dicunt ; quz quidem diversa habentur. Nam ἀνάχρεμ- jj ὅτι Υαστρ. ἡμᾶς ἐπιζητοῦσα τ. τρ. B. 3 λέγεται δὲ xol γαστὴρ ὅτι περιαγἠὲς batis ἔχει δὲ τὸ) μὲν ἄνω µέρος στενὸν P. " τῶν lacp. B P. ** μεγάλη P o super c scripto Α P. ** χολιδόχος Β. ** οὐ pou οἶμαι λέγειν xal παχύτερον. "O μὲν yopst ἐν τοῖς ἀπ αὐτοῦ, xai κάτω διὰ σπλῆνα δοχεῖαν εἰπὼν τοῦ Scholion in P. 5 στοιχεῖαν C. 005 P. "uiv γάρ ἐστιν Β P. τοῦ ἀφεδρῶνος ἐχχρίνεται. Ob περιπίκτει οὖν μελαγχολιχοῦ χυμοῦ. Ἐνταῦθα 8 μηδὲν 5 οἶδεν αὐτὴν Β. 53 χεῖται » , d^ dio: alc0. xai ζπτεῖν τροφἠνΡῬ. 9 sic B, λεληθοτ. $ 5. Χολην ἐντάνδα τὸ τρυγῶδες τοῦ τοιούτου yu- ἀγγείοις τοῦ ἄπληνὸς, xal ὡς max ἀποπέμπεται ἑαυτῷ ὁ συγγραφεὺς ἄνω μὲν τὸν εἶναι δοχνῖον λέγων τῆς µελαίνης χολῆς. δν Ἶτις γίνεται ὦνίχα δι ὀπερδολὴν ἀν- - 126] MELETII MONACIII 15205 $t; dicitur, cum, a stomacho et «entre quod evomere A ὑπερῴας Exp τὺ ἔμφύμενον $ ἀποπτυόμενον ἀτὸδ vel exspuere compellimur, ad palatum ascendit, ἀπό- Xesi'pie vero , quod purgandi gutturis et aspera ar- terii gralia exspuimus. Jam nos sats perspicuum reddidisse arbitror, quonam pacto jecur ventri sub- jaceat, cumque f. rvidum reddat, quove modo uter- que, communi quadam officii functione utitur. Át quo modo ipse venter ea quz continct, intestinis impertiatur, hinc dicere ordiemur. €ap. XXII. — De gula et aspera. arteria. Sciendu n quidem est quodos, cum alimentum acci- pt, variorum dentium ministerio illud conficit ac mo- lit, dehincin gulam demittit. Gula autem media inter guttur ac vertebras corsistit, qua quidem alimentum ipsum procedens per stomachum, a ventris sinu sus- cipitur ; qui comprehensum cibum co..coquit, ac in succum redigit, sic ut diversa in unam speciem trans- mutentur. À ventre vero suecedunt intestina, qua in circuli modum ad pubem usque ac sedinientu:n posita visuntur , in cujus orificio musculus situs est, qui cgerendi sensum ipsi largitur. Àt quidem jntestina venas nervosque habent, quorum qaam 34 alimenti concoctionem obsecundant, alia vero sicci excrementi recipiendi excerneneique. gratia, natura procreavit. SunLenim (si ca nostris cubitis tnetiaris) trium supra decem cubitorum numcro. O;nnia autem, sub velamine pirguis tunicie com- preliensa,uoveno ordine consist nt; ct ecrum quod- l.het hujusmodi 103 appellationem subit. quidem stomachus , venter , janitor (is οἱ pro- eessus duodecim digitorum a longitudinis men- sura nomen desumens, nuncupatur), iniestin«m gra- cile, cecum, colon, jejuniwm, archon οἱ rectum Ex lis quadam sunt, qux distinguendi a'imenti, alia recipiendi, nonnulla vcro ipsi transitum ex- hibendi munia obeunt. Alia excernendi oflicium explent. Quibus distinguendi alimenti munus tri- butam est, janitor, jejunum et gravcile intestina sunt; in his euim utile alimentum ab inutili sejungitur; et utilis quidem alimenti succus, ad jecur, quo inibi concoquatur, ac partes corporis nutriat, se- cedit. Inutile vero excrementum, alimeuti videlicet purgamenta qua stercus sunt, extra abjiciuntur : nam stercus, quod χόπρος παρὰ τὸ χεῖσθαι διὰ τοῦ D πέρου χόπορός τις οὖσα, quod videlicet per meatum extra funditur ,dietum est; vel quasi χόπος, quod laborem diceres; etenim omne excrementum tum laborem cum retinetur, tum gravedinem inducit ; recipiendi autem alimenti iutestinum, cx:cum est. lllud vero quod transitus ministerium explet, co'on intestinum est, quod a concavitate ita dicitur. Hectum autem intestinum excernendi ministerio sullicit, Horum autem intestinorum ordo, recto Lramile, a stomacho ad ventrem ita dirigitur. Ab * φάρυγγος B. "' μέσον BP. iiy)» B, τὴ) 0393. G. ** mpocayopsuóusva B. Tug. χιλ. voz. C. 6 τὰ δὲ ἀποδ. τὰ δὲ ἀποκρ. B C. 7ο ἀπηνθισμένον C, sed corr. in imarg. ἀπενθ. Est ( . ὁξχαδάκτυλόν ἐστιν 1$) νῆστις * 55 αὐτὸ τὸ xuv. B. 93 1 EL Tacttphg " τοῦ στομάχου καὶ τῆς Ὑαστρός * ἀπύχρεμφις δὲ, ἐπὶ τῇ χαθάρσει τοῦ λάρνγγος "5, καὶ τῆς τραχείας ἀρ- τηρίας. Πῶς 65 ἐπίχειται αὑτῇ τὸ παρ, xal ζέσιν δίδωσι, xal πῶς ἐστι κοινοεργΏς μετ αὐτοῦ, ἤδη λέλεχται. πῶς δὲ τοῖς ἑντέροις αὑτῇ µεταδίδωσι»ν, ἐντεῦθεν ἀρχτέον. Νες. KB'.— Πεὶ τοῦ οἰσοράγου xal τῆς τραχείας ἀρτηρίας. Ast γὰρ εἰδέναι ὅτι τὸ στύµα δεζάµενον τὴν τρ.- φἣν ματσᾶτα, αὐτὴν, χοὶ χατατέμνει, xal xaza- λεαΐνει δ:αρόροις ὁδοῦσι γρησάµενον, xai παρα- πέµπει τῷ οἰσοφάγψ. 'O δὲ οἰσοφάγος µέσος V χεῖ- ται τοῦ λάρυγγος xai τῶν σπονξύλων * διαδέχεται δὲ αὑτὸν τὸ χύτος 55 τῖς γαστρὸς, bv ᾧ τὰ σιτία π- ριεχόµενα πέττετει γα) χρλοποιεῖτει ' xai τὰ δ:ἀ- φορα εἰς µίαν µεταθάλλεται ἰδέαν. Μετὰ δὲ τν Υαστέρα, τὰ ἕντερα διαδέχεται, μέἐχρ. τῆς ἤδης xal τῆς ἕδρας χυχληδὸν ** γείµενα, Ev T ὁ μῦς τοῦ σφ.γ- χτηρος τῆς ἑςκόδου τὴν αἴσθησιν 69 δίδωσιν * ciat δὲ νευρώδη xal φλέθας ἔχοντα. Καὶ τὰ μὲν τῶν ἑντέ- pov συνεργοῦσ. πρὸς τὸν πἐψιν τῆς τροφῆς , τὰ δὲ πρὺς ὑποδογὴν *! καὶ ἁπόχρισιν τοῦ περιττώµατος γεγονότα * δέχα τριῶν πήχεων ὕντα, τῷ lotto πήχει ετρούμενα ἕκαστον. Eioi δὲ ἑννέα τάξεις ἓν:έρων ὑπὸ πιµελώδους χιτῶνος πξρισκεποµένων xal περι- χρατουµένων * xal οὕτως ἕπαστον προσαγορευόµε- voy *** στόµαχες, χοι.λία , πυ.λωρὸς, t; δωδεκα- δἀάκτυ.Ίος “3 λεγοµένη ἔχφυσις, bx του κατὰ μῖ- ς δν μέτρου τὶν προστγορίαν ταύτην ἀπολαδοῦὺσα «{επτὸν, γῆστις tug.lér 8, xolor, dpyór, xai ἀπευθυσμένο)". Ἐκ τούτων τὰ μὲν διαχριτ'κἀ siot τῆς «poer τὰ δὲ ὑποδεχτιχά ' τὰ δὲ παοοδευτικὰ, τὰ δὲ πο. ριτικά €, Καὶ διαχριτικὰ μέν εἶσι, πνλωρὸς, ντ- στις, καὶ τὸ λεπτὀν ' ἐνταῦθα γὰρ χωρίτεται τὰ χρηστὰ τῶν τροφῶν ἀπὸ τῶν ἀχρῄστων ' xal ὁ μὲν χρηστὸς χνλὸς ἀναδίδοται τῷ fast τρὸς ἔφησι», καὶ τὴν τῶν poplov διατροφίν ' τὸ δὲ ἄχρηστον zc- ρίττωμα, fjyoov τὸ ἁποχάθαρμα τῆς τροφΏς, fj xó- προς, ἔξω βάλλεται. λέγετα, δὲ κόπρος διὰ «6 χςῖ- σθαι διὰ τοῦ πόρου , χόπρος *' τις οὖσα ' T] οἵον χό- προς *5* βαρύνει γὰρ τὸ περ.ττὸν ἐγχείμενον xat Χοπηῖ. } ποδεχτικὰ δὲ τῶν ἑντέρων εἰσὶν, ὥσπερ τὸ τυφλόν. Παροδευτικὰ *9 δὲ, ὥσπερ τὸ χῶλον τὸ δὲ κῶ.Ίον λέγεται καὶ κῶλΊυς παρὰ τὶν κοιλότητα. Αποχριτικὰ δὲ, ὥσπερ τὸ ἀπευθυσμένον 7*. Γίνεται δὲ τούτων d χατ᾽ εὐθεῖαν διαδοχἩ ἀπὸ τῆς γαστρὸς, οὕτως ' Απὸ τῆς Υαστρὸς '! τῆς χάτω δέχεται τὸ περίττωµα ἡ δωδεκαδάκτυλος ἔχφυσις * ἣν xa µέρος τῆς Υαστρός τινες ἑνόμισαν εἶναι. Μετὰ δὲ τὴν δω- νῆστις δὲ ἐκλήθη, διότι χεῖται πλησίον 1" τινῶν φλεθῶν λεγομένων * νυνχλειδὸν B. "5 «, aie0. τῆς ἐξ Β. '* «v» καὶ δωδ. B. .** μήχους A. ** τυφ. νηστ. H, e χόπορος B € P. «xk BF. es ὑποδεκτικὸν QEON 1929 DE NATURA 1IOMINIS. 1350 . µεσαραίων, at ἀνιμῶνται αὐτοῦ φυσιχῶς τὸν χνλόν * A inferiore vero ventris parte duodenum digitorum ὡς εὑβίσκεσθαι τὸ τοιοῦτον Évcepoy ἀεὶ T? χενὀν. processus, quem nonnulli et ventris partem dici voluerunt, excrementum recipit. Ab hoe intestino illud, quod jejunum dicitur, situm est, ob id ita appellatum, quia venis qux: mediatrices dicuntur proximum — eonsistit, cujus, cum ille nature or- dine omn m humorem exhauriant, nunquam non inane conspicitur. Μετὰ δὲ τοῦτο τὰ λεπτὰ ἕντερα διαδέχονται ' clot Dehinc vero gracilia intestina succedunt, nam δὲ τινες ἔλιχες ἐν αὐτοῖς, διὰ τὸ μὴ χεῖσθαι αὐτὰ in ipsis anfractus quidam visuntur, ex eo quod situs ἐπ) εὐθείας * καὶ μεταξὺ τῶν ἑλίχων τούτων, ὑμεν- — eorum in rectum neutiquam protenditur; et inter ώδης οὐσία xai πιμελώδης χεῖται: fiv οἱ ἰδιῶται — ipsos flexus, membranea pinguescensque interjecta ἔχλυσιν Myousty* bg' οἷς 7* ἐποχοῦνται τὰ ἕντερα, Substantia est, quam vulgo ἔχλυσιν nuncupant, quod xaX τὰ ἀπὸ τοῦ ἧπατος μικρὰ qie6(a. Μετὰ δὲ «à — Occlusionem sive impedimentum diceres, quie inte- λεπτὰ ἕντερα, διαδέχεται τὰ παχέα T9 ἓν οἷς πρῶτον — stina. et venulze a jecinore provenientes superve- μὲν ἐστι τὸ τυφλὸν, ὃ «nv χόπρον δέχεται πρῶτον. — niunt. Gracilibus vero intestinis, crassa succe- Καὶ ἐπειδῇ οὐκ ἔχει διέξοδον, ἀναῤῥοιθδεϊ τε ταύτην, — dunt, Inter quze primum, quod cxcum 104 dici- xaY οἷον &ár&pet* xal διαδέχεται τοῦτο τὸ χῶλον. p ur est, quod primum stercoris materiam reci- Αλλά τὸ μὲν τυφλὸν ἐν τοῖς δεξιοῖς µέρεσι χεῖται pit. Et quoniam ipsum intestinum egressum non Aos^v. Τὸ δὲ χῶλον Ex τῶν ἀριστερῶν ὁρμώμενον — habet, stercoris mzteriam eructat, ac quodam modo xa: ἑλιττόμενον, ἀνώτερον τοῦ τυφλοῦ ἑντέρου ἄνεισι, — evomit, eamque ad intestinum quod colon dicitur, xal φθάνει µέχρι τῆς δεξιᾶς λαγόνος καὶ αὖθις — recipiendam demittit. Hoc namque czcum intesti- ὑποστρέφον, κάτεισι παρὰ τὸν ἀριστερὸν βονδῶνα. — pum a dextera parte in obliquum protenditur Co- Διὰ τοῦτο xal οἱ τὸ xwluxóv ἔχοντες νόσηµα, τῇ — ]on vero intestinum. cum a leva porrigatur, ac ταιαύτῃ εἰλήσει ὀδυνώμενοι, ὄφιν περιπεπλἐχθαι — se.e uper czcum intestinum intorqueat, ad dex- αὐτοῖς πολλάκις διισχυρίζονται. Mezá δὲ τὸ κῶ- — qepan, iliorum tenus partem sccedit, inde denuo A^», τὸ ἀρχὸν τὴν χόπρον λαμβάνον τῷ ἀπενθυ- — rop,itito flexu, ad lzevum inguem usque progreditur. σμένῳ ὡς ἑσχάτῳ µεταδίδωσι” BU οὗ ἡ κόπρος ἓξέρ- — Quapropter, qui colico premuntur morbo , cum qixat* οὐκ ἔτι U! ἐπεσχομένη διὰ τὸ εὐθὲς "τοῦ — dolores in lnjusmodi flexibus sentiant, nunc huc, ἐντέρου " ὅθεν xal οὕτως ἐκλήθη. Ταῦτα δὲ πάντα — nune illuc in. modum serpentis flectuntur. Ab illo ὑπὸ τῆς Υαστρὸς διαδαστᾶται xal διαχατέχεται. KaV— autem intestino quod colon dicitur, archon intesti- Υὰρ ἡ δημιουργικῇ δύναµις xnbopévr τῆς Ὑαστρὸς, — num est, quod stercus in se receptum ad rectum μίας αὑτῇ πολλοὺς περιέθηκε ᾿ xalol μὲν χάτωθεν, C intestinum, utpote quod omnium novissimum est, ἄνω φέρονται * οἱ δὲ ἄνωθεν , χάτω φερόμενοι * καὶ — transmittit ; eui quidem, per illud, ob ejus rectitu- οἱ μὲν ἐπ᾽ εὐθείας χεῖνται ' οἱ δὲ ἐγχάρσιοι. Elo! δὲ — dinem, extra egrediendi nulla interposita mora per-- ἄλλοι λοξοὶ, ἀπὸ τοῦ στέρνο» φερόμενοι " οἱ μὲν — vium iter patet : qua de causa recti nomen sortitum ἀπὸ τοῦ δεξιοῦ µέρους αὐτοῦ ἐπὶ τὸν ἀριστερὸν βου- — est. ILzec itaque omuia a ventre sustinentur compre- ζῶνα., οἱ δὲ ἀπὸ τοῦ ἀριστεροῦ ἐπὶ τὸν δεξιόν’ ἣν — hendunturque. Quamobrem, cum summi Creatoris καὶ ὁ ἑπίπλους ἵ5, xai τὸ περιτόναιον διασχέπο»σι, ρνονὶὁμιία maxima cura de ventre habenda fuerat, καὶ διαθερµαἰνουσι, xai δυναμοῦσι mob; τὴν T0V* qmusculis ipsum innumeris circumsepsit, quoru:a ἑντέρων, καὶ τῆς ἐν αὐτοῖς ὕλης, ἀναθάσταξιν καὶ — quidam sursum versus, alii deorsum vergunt, non- ὀχύρωσιν. nulli recto. tramite, alii in obliquum diriguntur. Ad hos, al'i item a pectore varios anfractus figurantes, partim a dextro inguine jin Llevum directi, partim a evo in dexterum protenduntur. Insuper veutrein ipsum, omentum εἰ abdomen velant, ipsum- que calefaciunt, et vigorem illi impertiuntur, quo robustius fortiusque intestina, et quz inipsis ma- teries est, sustinere ac Lueri queat. 'O δὲ περὶ τὴν ἔδραν 9 μῦς, ὃν καὶ czryxcüpa D — Musculus autem ad podicis orificium est,qui ab illis ὀνομάζουσιν, f| πρωκτὸν, συνέχει τοῦ ἀπευθυσμέ- σφιγχτὴρ dicitur, quod extremum ibidem recti inte- νου τὴν ἑσχατιάν ' ἐξ fj; τὰ πνεύματα, καὶ τὰ πε- — stini comprehendat stringatque, unde tum peditus, ριττὰ *! πάντα ὠθοῦνται τοῦ εἱρημένου ὑποχω- — lum cuncta sicca excrementa, prz angusti illius ori- ροῦντος σριγχτῆρος: καὶ σῳιγατὴρ μὲν λέγεται, ὅτι ficii dilatatione, extra excernuntur : agtyxchp ideo περισφίγγει, χαὶ οἷον σειροῖ τὸ ἔντερον xal δεσμοῖ *, — dicitur, παρὰ τὸ σφίγγω, quod stringat. intestinum, ἵνα μὴ ἄχοντες προῖωμεν, ἐν ofc οὗ δεῖ, καὶ ὅτε οὐ οἱ quasi vinciat, ne scilicet, tum peditus, tuin δεῖ. Πρωκτὸς δὲ, olov προαχτὺς, παρὰ τὸ δι αὐτοῦ — stercus — intempestive, οἱ — quibus non deceat προῖεσθαι τὸ περίττωµα. Ἐπειδὴ δὲ διὰ τῶν ἑντέ- locis α nobis excernatur. Podicem vero, inde (uv φέρονται διάφοροί τινες καὶ δριμεῖς χυμοὶ ix πρωκτὸν dici. aitumant, oov ποοακτόν. quod 105 τῶν περιττωµάτων, ἐπετῆδευσεν ἡ φύσις πιμελώδη — videlicet per ipsum siccum excrementum ΡΓο- τιἁ καὶ φλεγματιχὴν ὕλην καὶ περιεγάνωσε, καὶ —jiciatur. Quoniun vero per intestina diversi 15 ἀεὶ om. Β. 7^ ἧς D C. 75 πεχέα B. το οὐχέτι B, CU sic omn. Codd. 75 φερομ. om. B P. "* ὁπί- πλους À. 5* Ὁ δὲ περὶ τὴν ἔδραν ... τῶν διδύμων (col. 1305 C 7) om. P, 5 περιττώματα Ρ. 5 ὅτι περ-σφ. τὸ $vv, καὶ δξσμοῖ B. N (331 MELETIL MONACIII 1252 quidam aeerbique sapores ab excrementitia ina- A οἷον ἑπέπλασεν αὐτὰ, ἵνα πρόθολόν τινα ἔχωσι xal teria constituti feruntur, natura pinguem quam- dam pituitosamque materiam molita est, qua eis oblectamentum obduxit, applicuitque, ut sibi obicis et propugnaculi vice foret, quominus acri illius saporis efluxus morsus incutiendo, dolores ipsis ac animali simul infligant. Simile quoddam et in ventre cernere, ut nuper exposuimus, facile queas, quod custodiz: gratia ipsi &mízAoov, ac περιτό- ναιον, id est omentum, οἱ sbdomen undique obduci- ἁπάντημα, πρὸς τὸ μὴ ῥᾳδίως ὑπὸ τῆς διερχο- µένης δριμύτητος δάχνεσθαι καὶ ὀδυνᾶσθαι, xol συνοδυνᾷν τὸν ἄνθρωπον. Τοῦτο γοῦν χαὶ ἐπὶ τῆς γαστρὺς ἔστιν ἰδεῖν, χαθὼς ἔφθην εἰπὼν, ὅτι παν- ταχόθεν περἰχειται αὐτῃ τὸ ἔπιπλον καὶ τὸ 3 περιτόναιον πρὸς φυλαχήν. Καὶ πάλιν ἔσωθεν, Ev ᾧ τὰ περιττώματα χεῖται, ἐπεπλάσθη καὶ αὐτὴ, xal περιεγανώθη ὁμοίως τοῖς ἐντέροις, διὰ τὴν εἰρημέ- νην αἰτίαν. tur. Ad hzc, et venter, a quo excrementa continentur, interius hujusmodi oblectamenta, que et intestina, a simili materia ob cam quam diximus causam sentit. Preterea, intestinum illud, in quo excrementitia materia posila est, obseptum testinis diximus, hujusmodi pinguedine cernitur. ltaque summa Creatoris providentia, cum animad- verleret, partes nervis obsitas, ex acerbis humo- ribus remorsus patieutes, dolores fuisse sensuras, ac animal inde ipsum iisdem doloribus obnoxium futurum, illis qu& adduximus oblectament!a adhi- buit. Prieterea, cum animalis curam gereret, mea- tus, ad aquaeductus similitudinem, impertita est; quibus corporis excrementitia materia fzcesque exhaurirentur. Ad hec, cum naturz ipsi perspectum fuerit, alimentum |. quo fruimur, et quo corpus nostrum proprio ac peculiari utitur, excremen- titie materie nonnihil habiturum, hujus gratia, meatus ipsos molita est; quemadmodum plerique agunt, quibus publicorum locorum in urbibus cura intrinsecus obductumque, quemadmodum de .in- B wóoxouca ἡ δημιουρχικὴ, μᾶλλον δὲ χηδεµο- νικη δν φύσις, ὅτι τὰ νευρώδη µόρια ὑπὸ δριμύτητός τινος δαχνώµενα 35 ὁδυνᾶτα:, χαὶ συνυδωνᾷ τῇ ai- σθήσει, τὴν εἰρημένην ἑτεχνάσατο Υγάνωσιν. Πάλι δὲ ἐπιμελουμένη 26 τοῦ ζώου, πόρους ὀχετηγοὺς *' χατεσγεύασε, δι ὧν καθαίρεται τὰ περιττὰ ' xai τρυγώδη τοῦ σώματος * ἐπειδὴ γὰρ οἶδεν ὅτι ἡ λαμ- θανοµένη spogh, εἰ καὶ πᾶσα τῷ ἡμετέρῳ σώματι οἰχεία ἐστὶν, ἀλλά τι xa περιττωματικχὸν ἔχει, τούτου χάριν τούτους ἐπενοίθη. Καθάπερ xal οἱ πόλεών τινων ἐπιμελούμενοι **, ὀχετοὺς xal ἀμάῤῥας xaX ῥύαχας παρασχευάζονσιν͵ εἰς λίμνας 30, f| θαλάσσας τὰ συν- . αγόµενα πέµποντες ?! περιττά". incumbit. Hi namque rivos clogcasque, ad fluvialia loca, vel stagna, vel ad pelagus directa construunt, quibus putrem ac supervacuam ου contracta fuerit materiam perpurgent. Àt cum triplex concoctio, in ventre videlicet, je- C cinore ac reliquis lotius corporis partibus flat, totidem item excrementorüum genera constitui ne- . eessarium exstitit. Et primzx quidem concoctionis excrementum, sicci alimenti , quod stercus nun- cupatur, est, quod per intestina 106 qus ad podicem ducunt excernitur. Alterius vero conco- ctionis exvrementum humidum habetur, hoc. enim renibus ac partibus qu:e iningendi officio inserviunt, perpurgatur, quod quidem urinam appellares. Ter- tig vero concoctionis purgamenta totius corporis sudores sunt, qui in certis meatibus ad exteriora penetrant. Hzc quidem hac de causa a natura ipsa constituta esse manifestum habetur, ne scilicet in intestinis moram agendo in putredinem verte- rentur, unde animali innumera damua ingruerent ; nam sive siccum e corpore, sive humidum excre- mentum sudoresve, aut sputa excerni contigerit , cum vitali spiritu extra feruntur. Intestina vamque ἕντερα, οἷον ἕντελα ἀπὸ τοῦ εἰλεῖσθαι dieta sunt, quod videlicet intus involuta consistant. Vel ἀπὸ τοῦ ῥεῖν, quod per ipsa alimenti exuberans mateiia 55 τὸ om. B. * γινωσκ. γὰρ ἡ δημ. χαὶ xnó0.. B 05 δαχνόµενα B P. you, Α. ** χαθαίρεσθαι δεῖ τὰ περ. B C P. νίζηται τὰ σιτία ἓν t. ἓντ. καὶ σῄπεται D. om. P, — ?* ἀπὺ τοῦ δισῥῥεῖν B. B. * ἤγουν Β. * λέγονται, δὲ καὶ χολ. D. (d) ll. , 806. Τριῶν δὲ οὐσῶν πέψεων, τῆς iv. Yaorpi, τῆς iv frati, xal τῆς £v. παντὶ σώµατι, τριτιὸν ἀνάγχη καὶ τὸ Ὑένος εἶναι τῶν περιττωµάτων. Καλεῖται γοῦν τὸ μὲν πρῶτον περίττωµα τῆς τροφῆς, στεῤ- ῥόν ' xaX ἔστιν κόπρος * ἐχκαθαίρεται δὲ τοῦτο διὰ τῶν ἑντέρων, παρὰ τὸν ὀχετηγὸν τῆς ἔδρας. Τὸ δὲ τῆς δευτέρας πέφεως περίττωµα, ὑγρόν ἐστι, καθαι ρόμενον διὰ νεφρῶν ** καὶ οὐρητήρων. ὀνομάξεται δὲ οὔρον. Τὸ 6: τῆς τρἰτης πέψεως περίττωμα, ἕστι τοῦ παντὸς σώματος, xai χαλεῖται ἱδρώς' καθαίρεται δὲ διὰ τῶν ἁδήλων πόρων. Ταῦτα δὲ πάντα Υ2γονεν, ἵνα ut) χρηνίνοντα σήπηται Ev. τοῖς ἑντέροις ?* καὶ βλάδην οὐ τὴν τυχοῦσαν ἐπιφέρει 9t τῷ ζώῳ' πᾶσι δὲ τοῖς ἐχχρινομένοις ἀπὸ τοῦ σώμα- τος περιττοῖς συνεχκρίνεται xal ζωτικὸν πνεῦμα, D ty χόπρῳ, ἓν οὕὔρῳ, ἓν πτύσμασι!)ὲ xol ἓν ἱδρῶτι. Ἔντερα δὲ λέγεται ἀπὸ 37 τοῦ ἑντὸς εἰλεῖσθαι : οἵον ἔντελα, τὰ ἐντὸς εἱλούμενα * f] ἀπὸ τοῦ δι) αὐτῶν ῥεῖν ** τὴν ànb τῆς τροφῆς περίσειαν * λέγονται 3) δὲ ἔνδια", ὣς "Oprpo;** γαῦσαι ἐνδίνων (d), ἔνδινά τινα ὄντα, τὰ ἑντὸς τῶν ἰνῶν ἢ 3 τῶν μελῶν. Καὶ μὴν καὶ χο.άδες λέγονται! ὡς τὸ, XUrro χα- 6 ἐπιμελομένη À. '' óyetn- 99 ἐπιμελόμενοι Α. ** ix 2. B. Οἱ παραπέµποντες B. ** περιττὰ οὕτω καὶ ἡ φύσις ἐποίησεν iv τῷ ἡμετέρῳ σώματι P. 9! νεύρων Α b c T: ἐπιφέρῃ D C. *?* πτύσματι D, om. C *' ἀπὸ — 85 9 λέγονται — χωμαὶ χολάδες om. P. » χρο- ! δὲ xal Ev. B. * ὡς καὶ "Op. 1250 qual χωλάδες (9). Χυλάδες δὲ", διὰ τὸ κατὰ φύσιν δέχεσθαι τὸ χολῶδες περίττωµα" μετὰ B τὰ σπλάγ- χνα, xa αστέρα, wa ἕντερα, ὁ τόπος, iv ᾧ ἆπο- τελευτῶσιν αἱ νόθοι πλευραὶ, λαγὼν λέγεται, καὶ xeveür, καὶ ἰαπάρα. Τὰ piv Υὰρ πλησον τῶν πλευρῶν otia, λαγόνων ὁστᾶ λέγονται" εἰσὶ δὲ πλατέα. Τὰ δὲ ἐπὶ τὴν ἐπίδασιν, ὄπιαθέν τε καὶ κάτωθεν, ὁστᾶ ἰσχίων" τὰ δὲ εἰς τὸ πρόσω µέρος ἓν- τεῦθεν ἀνατεινόμενα, λεπτὰ ὄντα καὶ διατετρηµένα, κάὶ συµφυόμενα κατὰ τὸ πέρας ἀλλήλοις, Ίδης Χαλέουσιν ὁστᾶ. Quz vero inde ad anteriorem partem diriguntur, tibus invicem cohzrent, pubis ossa appellantur. Κεφ. ΚΓ. — Περὶ τοῦ τόπου τῆς ἤδης καὶ τοῦ τρου. Κατὰ γὰρ εὢν τῆς ἤδης χρόνον ἐκεῖσε φύονται P al τρίχες * ὄντινα τόπον ἐρήδαιον καὶ fjcpor ! ixá- λεσαν ἤἧτρον μὲν διὰ τὸ ἕντερον, ἐκ τοῦ ἵημι τὸ πἐµπω, ἵητρον, καὶ bv συγκοπῇ ἧτρονὰ τὸ πέµπον τὸ περίττωµα κάτω" ἐφήδαιον δὲ, διὰ τὸ βαΐνειν τὰς τρίχας ἐκεῖ, ὀλίγας τε xal µικράς * ὥστε µόνον θῆναι” βαιὸς γὰρ ὁ μικρός" ὁ δὲ τῆς ἤδης χρόνος ἁόριστος , διὰ τὴν ἁνισότητα τοῦ ἐν τοῖς ἠδάσχου- σιν ἐμφύτου θερμοῦ καὶ "Halolog '* - "AA ὄταν ἡδήσειαν, καὶ ἤδης μέτρο» Ίκοιτο "' (|). Κενεὼν δὲ xai Aaxdpa τὸ αὐτό” ὡς τὸ, Μίαν πόλιν ἐξαλαπάξαι, τουτέατι, τῶν ὑπαρχόντων abt] xe- νῶσαι πολιτῶν καὶ πραγμάτων "^ j| διὰ τὸ xev εἶναι ὁστέων τὸν τόπον''' dj διὰ τὴν λάπαθον τὴν βοτάνηνκενωτικὴν γαστρὸς οὔσαν ''. Λαγὼν δὲ παρὰ τὸ λήγω: ἐχεῖσε γὰρ λήγονσιν αἱ πλευραί. Τοῦτον τὸν τόπον κατωτέρω λαγόνος, βουδῶνας καλοῦσι, τὰ ἔνθεν κἀκεῖθεν τῆς βαλάνου xal τῶν διδύμων. Τὸ δὲ τῆς βαλάνου ἐξίσης '" τὴν κύστιν λέγουσι, διὰ τὸ εἶναι ἐχεῖσε τὴν οὐρτδόχὸν «χύστιν. Κοινωνία γὰρ ἔρχεται δύο πόρων ἀπὸ τῆς ὀσφύος νόµῳ, τοῦ ἀπευθυσμένου xal τῆς οὐρη- yos κύστεως" ἥτις δέχεται μὲν τὸ οὔρον ἀπὸ τοῦ i e, ἔξωθεν ἀπὸ τῶν νεφρῶν, διὰ νεύρων xal φλεδῶν τῶν λεπτῶν, ὧν ἔχει ' ὀξεῖα γάρ ἐστιν εἰς τὸ ἕλχειν. Ἐκδάλλει δὲ ἀπὸ τοῦ «pay fiiov αὐτῆς, xal ἀποχρίνει τὸ οὗρον ἔξωθεν, διὰ τῆς βαλάνου. "Enc δὲ τὸ λεγόµενον ἀρχὺν ἔντερον ὑπόχειται αὐτῇ, φλεγμαινούσης πολλάκις αὐτῆς '', ἐπίσχεσις γίνεται τῆς κόπρου, οὐχ ἥκιστα δὲ τοῦ οὔρον '». sub ipsa intestinum quod archon appellatur, consistit, si eain in tumorem erigi quandoque conti tum sicci in hoc casu, tum. bumidi ecxcrementi Βουδῶνας 8t ὠνόμασαν τοὺς εἰρημένους τόπους, ἀπὸ τοῦ αυµδαίνοντος οἰδήματος bv αὐτοῖς * ἐκ τοῦ Bà τὸ βαίνω: παρὰ τὸ ἄγαν Balvat εἰς ὄψος * Bà, βὼν'», καὶ μετὰ τοῦ βοῦ ἐπιτατικοῦ"» μορίου, βου- * qo. δὲ om. Β. * al τριχ. qu. B. 19 ὡς καὶ "Ha. B. — ** fixorro B..— '* hec oin. B. 1^ ἀπ. τὴν ὀσφὺν φυσικῶν ὑπονόμων B. αὖτ. 30 μετὰ τοῦ ἐπιτ. fov. Β. . (e) M. 5, 526. Ut DE NATURA HOMINIS. . 1 ἤτρον B C. ἔερον A. dr. Pes e sim ie. V πολλάκ. i258 A extra fluat. lac item iptestina, οἱ ἴνδινα, quod apud Homerum est, appellantur, qui ail, φαῦσαι ἑνδίνων, quod est, mwuteslina. langere. Ab. aliis, et χολάδες intestina dicuntur, ἀπὸ τῆς χολῆς, ab ipsa videlicet bile, quod natura instinctu bilosa in se excrementa recipiant. Poit. viscerwn quidem, ven- Wisque ac intestinorum situm, in quo loco wetha desinunt costee, iliorum ac laterum locus nuncupa- lur. Ossa vero quie costis proxima locantur, iliorum 6582, qua et lata sunt app: lantur. Àt ossa qua re- iro ae iofra ad basim vergunt, coxendicum sunt. quie exilia ac terebraxa sunt, quave extremis par- Cap. ΧΧΙΗ. — De. &npubio. Ob id dicta [sunt], quod loca illa cum. home ad puberem zatem — accesserit, pili! occupant, Hunc autem locum Graci ἐφήδας, impubium, et ventriculum, xal fzpov dixerunt; et ἥτρον φυἱ- dem ἐκ τοῦ ἵημι τὸ πέµπω, quod videlicet excremen- lum infra per intestinum demittat ; ἐφήδαιον vero, id est, impubium, διὰ τὸ βαίνειν τὰς τρίχας ἐχεῖ, quod seilicet pili ibidem proveniant : nam pnber- tatis tempora, nullo satis certo temporis spatio prascribuntur, eum pubescentibus, non zque in omnibus, insitus calor redundet, ut Hesiodus : 107 At eum pubescet , vel pubis tempora tangct. Atqui ile et. latus, quod illi κενεὼν xal λαπάρα dietirant, ex eo appellatum constat, qued locus C ille ossibus vacet, quod illi xevàv τῶν ὁστῶν di- cunt. At illi item λαγόνας, qua nos ilia nuucu- παρὰ τὸ λήγειν ἐκεῖσε τὰς πλευράς, ex vo Ibi coste desinant, dicta volunt. Et locum qui sub illis est, partem videlicet quz pe- nem et tostes utrinque coinplectitur, βουδῶνας, hoc est ingaem nominant. Parsvero, que pari ordine glandi respondet, vesica nuncupatur, in quam bumi- dum excrementum confluit. Nam, a ducti! libus qui ad lumbos visuntur, duobus meatil Scilicet intestino ac vesice, in quam urina con- fluit, communicatio quzdam intercedit. Ipsa enigv vesica, cum miro quodam acumine in attrahendo praedita sit, bumoret qui in ipsa est, a renibus subtilium mervorum venaruimque officio qus exte- rius ejus dorso adbzrent, suscipit. Cum vero illum extra emittere compellitur, collo ejus ipsa pra- dita est, per penis glandem, emingit. Et quoniam git, egressus intercipitur. Loca autem quz diximus βουθῶνας, illi ab. rei eventu nuncupant, παρὰ τὸ βῶ τὸ βαίνω, eo quod pre sui tumore sursum men modice erigantur. Quoniam vero !alis loeus tonsillis, quas Graci ion B. * Kspow B. ἵερον A. 3 ἀορ, M "hacen. B. D. "aal οὐχ x. (0) Opp. t, 121. 1255 MELETII MONACIII 13226 Δδένας nuncupant, refertus est, quarum natura A δών. Ἐπεὶ 3! γὰρ οὗτος ὁ τόπος ἁδενώδης ἐστιν, imbecillis ac laxa habetur, rerum Opifzx ipsas tonsillas quz ad humorem capiendum apta idoncze- que sunt, ad excrementorum usum , concepla- culaque tantum modo iilic obtexuit, qua& cura pre sui imbecillitate qua natura sunt prediLe, talem expellere humorem nequeunt, in tumorem eriguutur. Et quoniam illud evenire plerumque solet, ratione optima hujusmodi nomen sortiuntur. Vesicam autem, quam χύστιν, ἀπὸ τοῦ κχεύθειν τὸν οὗὖρον dicunt cx eo quod in ipsa urina recon- ditur, dictam voluut. Sunt etiam instrumenta quzedam, qua» mingendi officio iuserviunt, ut renes, in quibus humidum excrementum dividitur; nounulla vero ipsi tran- situm 108 exhibeut; et hiec quidem vasa sunt B qui a jecinore, ad renes procedunt. Nam venz, qua mediatrices nuncupantur, usque ad lumbos fe- runtur. Sel instrumentum recipienda urinz ve- sica est ; excernendze vero ejusdem vesicze collum habetur. Ex his autem vasa illa que transitum ex- hibent, usus tantummodo gratia, non aliquid ageudi constituta sunt. Qu:edam vero, utsunt renes vesi- caque, demandata sibi officia peragunt; in illis enim jpsa urina ad debitum sui (inem perfectio- nemque evehitur. Loca autem, qua vesice, inguini ae iliis a tergo consistunt, lumbi appellantur, in ipsis enim renes positi sunt. Siquidem eorum substantia, laxa tonsillarisque naturz exilique materia quem- admodum et testium constat. Ad hzc, renesipsi C tum appetendi coitus, tum depuraudi sangui- nis, co quod serosam ejus materiam attrahunt, causa sunt, quam, ut prius diximus, in γη con- stitutionem formant, FRenes autem ab illis νεφροὴ, διὰ τὸ νείφεσθαι τὸν οὖρον, ex eo quod urinam di- stillent, nuncupati sunt. At lumbos ὁσφὺν, olov ἰσοφὺν dicere consueverunt, quod peraccommode superne inferneque ossibus coaptantur : siquidein spine internodia, quz crassiora aliis majoraque habentur, quinque numero sunt. Nam interne an- gusto. terebrata foramine visuntur, quam ob cau- sam dorsi medulla, quo magis ad ilia prietendit, eo magis gracilis est, ac quo magis descendit, eo ma- gis in angustum contrahitur. Enimvero hac spinz οἱ δὲ ἀδένες φύσει ὑπάρχουσιν ἀσθενεῖς χαὶ ἁραιοί ’ ὑπέστρωσε γὰρ αὐτοὺς τοῖς µορίοις ἡ φὺσις". elg χρείαν µόνην xal ὑποξοχὴν τῶν περιττωµάτων 55, ὡς ἐπιτηδείους, τηνικαῦτα χυμοῦ ἑμπίπτοντος αὐτοῖς, ph δυνάµενοι τοῦτον ἀποδιῶξαι διὰ τὴν φυσιχΏν ἀσθένειαν, ἑπαίρονται εἰς ὄγχον. Ἐπεὶ οὖν τοῦτο συχνοτέρως ** συµθαίἰνει ἐν τοῖς τόποις τούτοις '*, εἰχότως τῆς ὀνομασίας ταύτης τετυχήκασιν. Ἡ δὲ χύστις, ἀπὸ τοῦ χεύθειν τὸ οὗρον. Τῶν οὐρητικῶν οὖν ὀργάνων, τὰ μὲν διαχριτιχἀ εἰσι τῶν οὕρων, f) ἀγγεῖον ὥσπερ νεφροί * τὰ ἓξ παροδευτικὰ, ὥσπερ τὰ ἐξ Ἡπατος ἐρχόμενα πρὸς νεφροὺς *! ἀγγεῖα. Μέχρι γὰρ τῆς ὀσφύος αἱ µεσα- ραϊχοαὶ φλέδες φέρονται. Τὰ δὲ ὑποδεχτικὰ, ὥσπερ χύστις 39. τὰ δὲ ἀἁποχριτιχκὰ, ὥσπερ ὁ τράχηλος τῆς χύστεως χαὶ τὰ μὲν αὐτῶν χρείαν µόνην παρέχε- ται, ὡς τὰ ἀγγεῖα τὰ παροδευτιχἀ ἑνέργειαν δὲ οὐδεμίαν ἔχει ' τὰ δὲ ἐνεργεῖ, ὡς ol νεφροὶ xal ἡ χύστις * ἐχεῖ γὰρ τὸν πρέποντα χόσμον ἁπολαμδάνει τὸ οὔρον, ὄπισθεν xf; κύστεως, καὶ βουθῶνος, χαὶ λαγόνος. Ὀσφὺς 0b λέγεται ὁ έπος, Ev ᾧ χεῖνται ol νεφροί" ἔστιν οὖν fj οὐσία αὐτῶν ἁδεώδης xal ψαφαρὰ, ὅμοια τοῖς ὄρχεσιν. Αἴτιοι δὲ εἰσιν οὗτοι οἱ νεφροὶ, xal τῖς χατὰ τὴν συνουσίαν ὀρέξεως, xai τῆς τοῦ αἵματος xaÜápsst;: τὸ ὀῤῥῶδες αὗτον ἕλχοντες, καὶ εἰδοποιοῦντες εἷς οὕρων σύστασιν, χαθὼς κατόπιν ἐγράφη Νερφροὶ δὲ παρὰ τὸ velos- oat 50 τῷ οὔρῳ, 6 ἐστι βρέχεσθαι' ἡ δὲ ὀσφὺς, ofov ἰσοφὺ., ἡ Ian πρὸς τὰ ἄνω χαὶ τὰ !! χάτω πεφυ- xóva!* τοῖς ὁστοῖς. Σπόνδυλο, γὰρ εἶσι πέντε τὸν ἀριθμὸν, παχύτατοι τῶν ἄλλων xal µέγχιστοι. Τὸ δὲ τρῆμα 35 τὰ δὸ ἔνδοθεν στενὸν ἔχουσι’ διότι xat ὁ νωτιαῖος μυςλὸς χατὰ τὴν ὀσφὺν ἰσχνός ἐστιν * 6507 γὰρ κατέρχεται, στενοῦται ὁ µυξελός' τὰς ἀπυφύ- σεις δὲ οὗτοι οἱ σπὀνδυλοι ἅνω νευούσας ἔχουσι ' Λέγεται καὶ ὁστοφυῆς dj ὀσφύς * ὁστώδης váp ἔστιν ὅλος ὁ τόπος αὐτῆς. Λέγεται χαὶ ἰσχίον * ἱσχναίνεται γὰρ olov καὶ 35 λεπτύνεται, ὡς πρὸς τὸ ἀνεστηχὺς τοῦ ὅλου σώματος, τοῦτο τὸ µέρος. internodia processus sursum vergentes continent, et ὀσφύς dicitur, quod locus ille totus ossibus re- fertus sit : dicitur et. ἰσχίον, ἀπὸ τοῦ ἰσχναίνεσθαι, καὶ οἷον λεπτύνεσθαι, quod videlicet. gracillatur ac subtilis it; hac enim pars erecti corporis subtilissima visitur. Cap. XXIV. — De osse sacro ei de pudeudis. At illud, quod exacte lumborum medium est, quod sedimento supereminet, sacrum os nuncupa- tur, ob id videlicet, quod inagnumssit (inagnum enim sacrum dicit solet), sive quod vitae fatum obtinet, D Keg. ΚΑ’. — Περὶ ἱεροῦ ἀστέου xal περὶ τοῦ ἀρωκτοῦ. Τὸ δὲ ἄχρον τῆς ὀσφύας ὁστοῦν πρὸς τῶν ἔδραν ἀνώτερον 3 ἱερὸν ὁὀστέον 3 χαλεῖται ' ἢ ὅτι µέγα ἐστὶν, ἱερὸν δὲ τὸ μέγα 25: ἡ ὅτι χύριον * παθὸν γὰρ ἀναιρεῖ * ἢ ὅτι ἱερούργουν αὐτὸ τοῖς δαίμοσι 5 χατὰ 1. inen Β. ?* ἡ ouo. τοῖς pop. ΒΑ. 3 περιττωμ. μὴ δυνάµενοι τὸν ἐμπίπτοντα χυμὸν ἀποδ. P. text. ?* συχνότερον τοῦτο B. P. tpy B. ?** ἡ χυστ. Β. ** δὲ om. B. 9? τὸ B... χαὶ ofos B Ρ. " aos. οἱ Ελλ. «. δαιµ. B C. 15 ἐν τούτ. τοῖς τόπ. lj. ; ** ψίφεσθαι B. 45 τῆς 039. μέσον ὡς πρὸς τ. E0p. ἀν. B., *' ὁστοῦν B P. 3 hecon. B. 1 πρὺς νεφρ. ** j ἀργεῖον om. B C. ; ! «popa * τὰ om. B. ?* πεφυκυῖα B € P. 1257 DE NATURA HOMINIS. 1358 τὸ ἀρχαῖον οἱ Ἕλληνες. "Ἔστι δὲ αὐτὸ ὅμοιον τοῖς , siquidem , eo patiente, animal interitum patitur, εἱρημένοις σπονδύλοις τῆς ῥάχεως * αἱ δὲ εἰς τὸ — sive quod vetusto tempore illad os in sacris przser- πλάγιον ἀποφύσεις αὐτοῦ, µεγάλαι τε xal ** πλα- — tim offerri diis consuevit. Ipsum autem os, spins τεῖαι, ἔχουσαι Χοιλότητας * xa0' ἃς ἐπιδέδηχε τὰ τῶν — modo, dictis vertebris similitudine quadam respon- λαγόνων ὁστᾶ. 'Ὑπόχειται δὲ τούτῳ τῷ εἰρημένῳ — det. 109 Ejus autem. processus, qui in obliqua ὁστῷ ἕτερον ὁστοῦν χονδρῶδες, πλατὺ, μικρὸν, tendunt, magni latique sunt, qui et cava in se κόκκυξ ὀνομαφόμενον * ὅπερ τινὲς οὐρὰν Ayougv* — continent, quibus iliorum ossa superne coaptantur. οὗ συνετῶς τοῦτο λέγοντες * ἐπὶ γὰρ τῶν ἁλόγων — Huic autem ossi, aliud os latum, cartilagineum ζώων τοῦτο χαλεῖσθαι ypstv* ὡς xal Όμηρος ἐπὶ — ac breve χόχχυξ dictum subjacet, quod a nonnullis τοῦ λέοντος * cauda dicitur, quam illi οὐρὰν appellant; sed nou id prudenter asseverant, cum liec appellatio magis in aliis. animalibus quam in homine conveniat, ut Homerus de leone loquens : Οὗρῇ δὲ xAevpác xal loyía ἁμφοεέρωθεν Et latera et costas feriens dum percit utrinque, Μαστίεται”', ἐπὶ δ' αὐτὸν ἑποτρύνει µαχέ- Ad pugnas semper stimulat se verbere cauda. [σασθαι ** (g). Κόκχυγα οὖν τὸ ὁστοῦν τοῦτο ** καλοῦσιν, ὥς φησι B Siquidem, ut Galenus asseverat, tale os xóxxv£, hoc Γαληνὸς **, ὅτι τὰ ἐξερχόμενα ἐκεῖθεν πνεύματα — est cuculus dicitur, a voce videlicet de sono factitia,eo διὰ τῆς ἔδρας, πρὺς " τοῦτο προσκρούοντα xoxxó- Quoderepitus qui inde per sedimentum exeunt, in hoc ζει * ἀπὸ μεταφορᾶς τῆς χοχχυκούσης ὄρνιθος. Ἡ — 0$ offensi cuculi vocis similitudinem eflingunt. Sive, διὰ τὸ χολλᾶσθαι τῇ ἕδρᾳ * ἵνα μὴ ἐξανοίγοιτο ἐπὶ — (quo taleos sedimento agglutinatum sit, quod illi κολ- πλεῖον ** - Ex τούτου 6$" xó.laE καὶ παράγωγον ** Ἰλᾶσθαι dicunt, ἐκ τοῦ χόλαξ, κῶλον, et ab his deriva- χόκκνξ, Κῶλον γὰρ xal αὐτὸ, ὡς ** οὐχ ὁλόχληρον: tum xóxxo$. ιά vero os colon appellatur, quod τὸ yàp μικρὸν xol οὐχ ὁλόχληρον 59, καὶ "Όμηρος mutilum, seu decurtatum, nec perfectum diceres, ut χώλον xaàet * Homerus : IldAA ?! αὕτως ἐν χειρὶ xó.lor δόρυ (A). Nam procul hic mutilam versabat concitus hastam. Η δὲ ἔδρα καὶ δακτύ.ιος λέγεται, διὰ τὸ δαχτύλῳ Podex autem , οἱ annulus dicitur, quod ad annuli ἐφικτὸν εἶναι: fj ἀπὺ τῆς στρογγυλότητος τοῦ σηµαν- — Siümnilitudinem rotundum atque angustum foramen τῆρος' σημαντὴρ δὲ 6 5: σφιγκτήρ: àiXsb σηµαί- — obtinet. Os item illud σημαντὴρ, xoi σφικτῆρ nun- γειν αὐτὸν χαὶ μηνύειν τὴν ἔξοδον. Τινὲς δὲ καὶ τὸ cupatur, eo quod in crepitu spiritus egressum de- ὁστοῦν τὸν χόχχυγα ** ἐκ τούτου ἐνόησαν * μηνυτὴς C nuntiat. Sunt. qui illud os, ob id cuculum denomi- Υὰρ xa ὁ ἀλέχτωρ ἡμέρας. 'H δὲ ἔδρα παρὰ τὸ natum velint, quod ut cuculus veris, et gallus dici ἑδραῖον τοῦ τόπου 55 καὶ ἰσχυρὸν, ἣ παρὰ τὸ ἔζω τὸ — adventum denuntiant, ita. per ipsum spiritus. emis- καθέζοµαι, ἐξ οὗ καὶ καθέδρα. sio signilicatur. At sediinentum ipsum ἔδρα appel- latur, παρὰ τὸ ἑδραῖον τοῦ τόπου, a loci videlicet firmitudine, ita diclum. Sive, παρὰ τὸ ἕω τὸ χαθέτο- μαι, quod sedere diceres, unde et cathedra nomen sumpsisse recte videtur. Κεφ. ΚΕ’. — Περὶ τῶν» διδύμων, xal τῆς faAd- Cap. XXV. — De testibus et glande. vov, καὶ τῶν ér αὐτοῖς σωμάτων. | | Τὰ περὶ τοὺς διδύµους 54 xaX αὐτὴν vv βάλανον Corpora vero, quz ad testes et glandem ipsam σώματα, οὕτω προσαγορεύονται αἰδοῖα' αἰδού- accedunt , his nominibus nuncupantur , αἰδοῖα, μεθα γὰρ xai Ὑυμνῶσαι αὐτὰ, καὶ ὀνομάσαι — BáXavog , χανλὸς , σηραγγῶδες νεῦρον , tu , καὶ παρὰ xatpbv, ἢ oxomóv". Ἡ δὲ βά.Ίανος ** καὶ — xómpic, videlicet pudenda, glans, caulis, nervus xüv.lóc λέγεται, xal σηραγγῶδες v&Upor* xal — fistularis, penis, εἰ venus; 110 aiócia vero, hoc Yo4q, xe xózpic. Τὸ δὲ mepuxalómtoy αὐτὴν . est pudenda, hac de causa dicuntur, quod ea de- δέρμα, ποστἡ, καὶ πρόσθεσµα 9* καλεῖται' ποστὴ tegere et nominare absque temporis ct causa ra- piv", διὰ τὸ olov ἐπιχεῖσθαι xai προσεθίσθα. 5 — tione pudore conficimur. At cutis ipsa qu: penem Goxslv * πρόσθεμα δὲ, παρὰ τὸ ἀλλήλοις bv ταῖς συν- — tegit, praeputium in quam ab illis πρόσθεμᾶ, xai ουσίαις προστίΏεσθαι. fj διὰ τὸ ἐπὶ τὰ ἐμπρόσθια ποστή denominatur , ποστή quidem , διὰ τὸ ἐπικεῖ- µέρη εἶναι. Βάλανος δὲ, ὅτι κατὰ τὴν ἐμφέρειαν σθαι, καὶ προσεθῖσθαι, quod superposita ac. super- βαλάνῳ προσέοικε. Wu δὲ, παρὰ τὸ ἐμφυσᾶ- αὐήίία ibidem consistant ; πρόσθεµα vero. διὰ τὸ σθαι 5" χατὰ τὴν ὄρεξιν τῶν ἀφροδισίων 05: xal ὅτι πρωστίθεσθαι, quoJ una cum glande coitus tempore φυσῶδες φύσει παράπτωµά ἐστιν * f| παρὰ τὸ φῶ, — in [ἐπίη genitale imponatur, vel διὰ τὸ ἐπὶ τὰ ** µεγ. zb εἰσὶ xa B. P. 3 µαστίεται Ὦ. μαστίζεται Α Ῥ. ** µαχέεσθαι Β 3 τούτο e ὁστ. B. "53g B. κατὰ τὸν Γαληνὸν C P. 35 εἰς B C Ρ. 3: ἐπιπλεῖον Β. *' δὲ om. B. EM xoi mapay. B. ** ὡς om. B. *'* hzc om. B. *' πλὴν D. mox χῶλον. *5* xai ó B. '" καὶ om. B. *'xóxxuxa A. '* ἐξόδου xal ἄλλως δὲ ἔδρα παρὰ τὸ τοῦ τόπου ἕδραων χαὶ ἰσχ. P. — τὰ δὲ πορὰ τοὺς διδ. B C. "' καὶ ay. B. 5 ὁ δὲ β.Β. 3. πρόσθηµα xat πόσθη B. πρὀσθµα x. ποστὴ C. πρύα- θηµα μὲν B 60. *' προσχεῖσθα: DB. ᾖὉἹ ἐμφυσσάσθαι Β. "5 ἀφροδησίων B. *' liac om. B. () II. Y, 14. (^) II. Π, 117. 4229 MELETII MONACIII 1210 ἑμπρόσθια µέρη εἶναι, lioc est, quod ín anteriori A τὸ ἅπτομαι xal κνήθω. Κνησμὸς γάρ τίς ἐστι xb tf parte situm babeat ; βάλανον autem, glandem ipsam Ἅἡδονῆς 9. Σηραγγῶδες νεῦρον «9, ὅτι ποτὰ μὲν αἴ- o5 id diciitant, quod glandis similitudinem illa pars — £st, ποτὲ δὲ λήγει σηρούµενον ἳ, χαθάπερ αἱ σήραγ- prz se ferat : φωλή vero peuis, ob id dicitur, παρὰ — vec**. Καυλὸς δὲ, ὡς ἑπίμηχες * πᾶν γὰρ ἐπίμηχες τὸ φωλέω, ab humore videlicet, sive spiritus emis- αὐλός * προσθέσει οὖν τοῦ x 99, χαυλός ^ διὰ τοῦτο sione, quia, cum tali natura preditus sit, tunc ma- δὲ κατεσχευάσθη ἑπίμηχες, ἵνα ὥσπερ Ex. σρενδόντς xime in tumorem erigitur, cum venereorum cupi- παραπέμπῃ '* τὴν vovhy ἓν τῇ μήτρα ἐπὶ µῆχος, d:ne exagitatur. Sive inde dictum volunt φῶ, quod καὶ μὴ ἀπομένουσα ἔξω, ἀτεχνίας "! αἴτιον γίνηται. est tango, et prurio, nam pra ejustactu, pruritus quidam voluptatis in eo sentitur, σηραγγῶδες νευρον, hoc, nervum fistulare ob id. dictum putant, quod in tactü quemadinodum fistula nonnunquam crescit, quandoque vero minuitur. Sed et κανλός penis nuncupstur, ob sui longitudinem caulis no- men desumens. llac eniin de causa, natura eum in longum protensum constituit, uti quasi e funda, ab ipso, genitale semen in vulvam ejaculetur, ne scilicet, si aliam haberet formam, exierius ianendo, sterilitatis causa efficeretur. [ου autem membrum, undique nervorum muscu- β lorumque atque arteriarum copia previtum est : siquidem, duplici officii functione utitur, altera, ge- nitalis seminis ejaculandi, altera humidi excrementi excernendi munia peragen.lo. Urina autem sangviuis defzcatio sive totius alimenti serosa materies est. At iesles. ilii ὄρχεις xal µήδεα nuncupant. Et µήῆδεα quidem, ob id dicunt, παρὰ τὸ µῄδειν, xal ἄρχειν τῆς Υγενεᾶς, quod videlicet generationi prz- sint ac dominentur. Et hujus appellationis nomen ad Homerum auctorem refertur, qui ait : Descctos tesies canibus dabo. Cutis autem crispo, qua ipsos aubit, ὀσχεός, id est serotum dicitur, ἁπὸ τοῦ περισχέπειν αὐτά, 11] idest, quod ipsos tegat, veletque. Ipsum enim scrotum, testes, meatusque genitali semini accommodatos, et cjusdem seminis vasa, auxiliarem- 6 que tunicam, et testium membranulam, universa hac comprehendit. Nam Graci testes ipsos hujus gratia ὄρχεις dicere cousueverunt, qucd appetitum ad venerea, quod illi ὄρεξιν dicunt, suggeraut. Vel quasi ἔρχεις, hoc est accessus, elg οὓς ἔρχεται 1 yov, quod videlicet genitale semen in eos perve- niat. Substantia autem testium tonsillaribus referta carnibus, et rara est, qua ad genitalis seminis ge- nitivam vim, natura constituit. Nervi autem ipsi, quos natura ad genitale semen delegavit illi sunt, a quibus testes dr pendent ; qui cremasterei dicun- lur, quique membran: quz dorsi medullam com- "Ἔστι δὲ νενρῶδες ** δι ὅλου, μετὰ poov τῇ οὗ- σἱχ 15 ἔχον "*. xaX φλέδας, xal χρείας xaV,"*. ἁρτιτ- ρίας. Ἡ δὲ χρεία αὐτοῦ διττή’ πρός τε ἔξαχοντι- σμὸν σπέρµατος' xal πρὸς ἀποχένωσιν τοῦ οὔρου * ojpov δέ ἐστιν τὸ περιήθηµα Τε τοῦ αἵματος' 1 ὀῤῥὺς τῆς συµπάσης τρορῆς. Οἱ δίδυμοι xaY ὄρχεις χαλοῦνται καὶ µήδεα ' παρὰ τὸ µήδειν xal ἄρχειν τῆς Υενεᾶς' καὶ Ὅμηρος, Μήδεα δ' ἑξερύσας " δώσω xvci (i). Τὸ δὲ περιέχον αὑτοὺς δέρµα ὀσχεὸς ὠνομάσθη' ánh τοῦ περιέχειν τὰ ὑπ' αὐτοῦ περισχόµενα "5. Ὄρχεις φημὶ xal παραστώτας, καὶ τὰ σπερματικὰ ἀγγεῖα" καὶ τὸν ἐ.υτροειδη Ἰ χιτῶνα, xaX τοὺς δαρτούς. Ταῦτα γὰρ πάντα 3 0x5 τοῦ ὀσχεοῦ περι- έχετα:. "Ορχεις μὲν, παρὰ τὸ εἰς 5 τὰ ἀφροδίσια παρέχειν τὴν ὄρεξιν f| οἷον ἔρχεις, εἰς οὓς ἔρχεται à vovfj* ἔστι δὲ αὐτῶν dj οὐσία 3 ἀδενώδης καὶ ψαφαρὰ, πεποιηµένη εἰς τὴν τοῦ σπέρματος yóvi- pov δύναμιν. Οἱ δὲ παραστάται **, οἱ xaX κρεµαστῆ- pec λεγόμενοι, ἔχφυσίς ἐστι ** τοῦ νωτιαίου μυελοῦ τῆς µήνιγγος ’ σὺν φλεφὶν ἀρτηριώδεσιν ἓν τοῖς δι- δύµοις καθήκουσαι * δι ὧν fj τοῦ σπέρματος εἰς τὸ αἱδοῖον γίνεται πρόεσις. Σπέρµα οὖν λέγεται, διὰ τὸ συνξσπαρμένην ἔχειν Ev ἑαυτῷ τὴν τῆς δυνάµεω; τελειότητα, τοῦ γενέσθαι τοιόνὃς τὸ ζῶον ἐξ ὧν xal ἀπεχρίθη. plectitur processus suut, qui quidem processus cum venis arterialibus testibus acclinantur : nam semen genilale illi σπέρμα dicunt, quod talis animalis gignendi, quale est illud a quo secernitur, sparsam in se facultatis perfectionem contineat. Vasa itaque spermatica, venze. sunt, a cava vena D Τὰ σπερματιχὰ τοίνυν ἀγγεῖα, φλέθες εἰσὶν, ἀπὸ procedentes, qui& spine a summio ad imum usque superne applicatur. Ex ipsis autem venis testibus ali- mentum suppeditatur, et ille suntin quibus primum serosus commutati sanguinis humor, quemadmodum in papillis mulierum lac progeneratur. ltaqve arteri;e ven:eque, quz in testibus site sunt, alimenti eis sug- gerendi gratia sanguinem concoquendo, in scero- τῆς χοίλης *5 φλεθδὺς ἐρχόμεναι *e, ficio ἐπίχειται τῇ ῥάχι 57, ἄνωθεν ἕως χάτω. Δι ὧν φλεδῶν οἱ δίδυμοι τρέφονται * £y ταύτα;ς γὰρ «b ὀῤῥῶδες ὑγρὸν πρῶ- τον τίχτεται, µεταθληθέντος τοῦ αἵματος χαθάπερ Lv ταῖς τιτθοῖς τὸ γάλα. Πέττουσιν μὲν οὖν αἱ áptr- ρίαι xaY φλέδες, αἱ οὖσαι ἓν τοῖς διδύµοις, τὸ αἷμα εἰς τὸ ὀῤῥῶδες ὑγρὸν, ἵνα τρέφωντα: * ὅτι Ex σπερ- ** χνησ. Y. ἐστ. τῆς ὴδ. D. *6 σηρ. δὲ νευρ. D. *' σηρ. om. B. συρόµενον C. ** σύριγγες D. ** τὸ x. Α. 7* πα- ραπέμπει Β. 7! ἀτεχνίας Β. "* νευρώδης B C 7p. em. B Ρ. ** περίττωµα et sic fere semper. τοηειδῆ D. **«aoxa δὲ m. D. *' πρὸς I An; οὐ]. Δ. δὲ ἐργόμενα B DP. !' óáyv D. uU) Od. X, 86. 73 T οὐσίαν Β. ?* ἔχων B P. qui τῇ οὐσίᾳ om. — ** xal ' ἐρύσας D. 75 περιέχειν τὰ ἀγγεῖα Β. '* &ou- 5. $ ojs. αὐτῶν D. 9" παραστᾶτας D. ** εἰσὶ B. 3 vol- (9241 DE NATURA HOMINIS. 1742 µστος την ἀρχῆν d) Υένεσις αὐτῶν ἔσχεν 99: ὅσα γὰρ A sum humorem commutant : quod eorum principium, ἐχ σπέρµατος Ὑεννᾶται, ἐκ τούτηυ χαὶ τρέφεται : xai ὅσα ἐξ αἵματος, ἐξ αἵματος * αὗται οὗ» 50 ἐχ σπέρματος xal** γεννῶνται xal τρέφονται’ καὶ τὸ περιττεῦον αὐταῖς γίνεται γονή. AL φλέδες δὲ αὗται καὶ αἱ ἀρτηρίαι el; τοὺς διδύµους ἑμωπίπτουσαι, αἴτιλι τή»; συνουσἰας Ὑίνονται τρὀπῳ τοιούτψ *! * Δ,ερχό- µεναι διὰ τῶν νερρῶν, ἀρύωνται δριμύτητά τινα τὴν ἐρεθίζουσαν τὴν ὄρεξιν ' ὥσπερ Υὰρ τὸν κνησμὸν ἡ δριμύτης ποιεῖ, οὕτως καὶ τὴν ὄρεξιν ταύτην. Ἐπεὶ δὲ τῶν διδύμων ἡ σὰρᾷ ἁπαλή ἔστι, πλείονα τὴν δριμύτητα δεχοµένη ὑπὲρ τὸ δέρµα, ἑμμανῆ ποιεῖ τῆς γονῆς τὴν ἐπιθυμίαν πρὸς ἔκχρισιν. Καὶ πρῶ- τα)" μὲν ἀναφέρεται ἡ τοιαύτη yovh εἰς τὴν xeqa- Mv * πάλιν δὲ ἀπὸ τῆς χεφαλῆς χαταφέρεται διὰ $20 φλεθῶν χαὶ δύο ἀρτηριῶν εἰς τὸν ὁὀσχεὺν, xal B ἐμπίπτει εἰς ἑχάτερον τῶν διδύμων µία ἀρτηρία τῶν εἰρημένων, καὶ µία φλὲφ πλήρης σπέρματος; χαὶ ἐν τούτοις τελείως ἁἀποσπερματοῦται, χαὶ διὰ τοῦ χισσοειδοῦς παραστάτου, ἀπὸ τῶν διδύμων µε- ταπέµπεται εἰς τὴν βάλανον * χαχεῖθεν ἐκχρίνεται μετὰ πνεύματος 0, ὥσπερ ἐχ σφενδονίστρας τινός. . Τοῦτο δὲ γίνεται διὰ τὴν εἰρημένην αἰτίαν ἔμπρο- σθτν **, χαὶ ὅτι ἀρτηρία ἑἐστὶν dj παραπέµπουσα. "Ost δὲ ἡ vovh πρῶτα ** εἰς τὴν χεφαλὴν ἀνέρχεται, δηλον ἐντεῦθεν * εἰ γάρ τις ἑκτέμνει τὰς φλέδας τὰς παρὰ τὰ (xà xal παρωτίδας, ἄγονον ἀπομένει τὸ ζῶόν. | ad semen genitale refertur. Nam, qu:»cunque ex se- mine gignuntur, ex codem sibi et alimentum vindi- cant. Eodem pacto, et de his qux» ex sanguine gignuntur accipiendum est. Hx vena igitur atque arterie ex semine gignuntur, alunturque, et portio quai inde exsuperat in genituram vertitur. Enimvero vena arterieque, quz testibus acclinantur, coitus causa hoc pacto efficiuntur. Nam dum per renes pro- cedunt, acrimoniam quamdam, coeundi desiderium moventem, excitant. Quemadmodum enim acrimonia illa, pruritus eodem pacto, et coitus desiderii causa exsistit. EL quoniam testium caro mollis admodum habetur, cum ad cutem 119 eorum plurimaw acri- moniam adigi contigerit, furiosa ad excernendum semen cupido innascitur. Et primum quidem hujus- modi semen ad caput defertur, a capite vero ge- minis venis, ac totidem arteriis denuoinfra delatum descendit ; et alteraex his quas diximus venis, hu- jusmodi semine repleta, testibus, cum arteria ac- clinatur, in quibus ipsum ad perfectam genitur:e naturam redigitur, et qued per vascula ad utris similitudinem, quas ejus continendz gratia natura constituit, abtestibus in penem immittitur : inde vero veluti e funda lapis cum spiritus impetu extra prosilit. Hoc sutem, ob eam quam prius adduximus causam, efficitur, tum quod et arteria ipsa illud circummittit. Quod vero semen prius ad caput feratur, ex hoc perspicuum fit, quia, si quis quae secus aures consistunt venas qua carotides appellan- tur, quibus oblzsis, verüginosi ac stupidi homines efficiuntur, przscindat resecetque, animal improlum infecundumque redditur. Χιτὼν δέ ἐστι νευρώδης ὅλος, εἰς ὃν διέρχονται ο Etenim tunica, quz auxiliaris nuncupatur, queque tà τῆς Ὑονῆς ἀγγεῖα ' λεγόμενος ἑρυτρός' χατὰ τοὺς βουθῶνας xat αὐτὸς χείµενος, χαὶ τοὺς ὄρχεις ἀναθαστῶν χαὶ ἔστι κατὰ μὲν τὰ χυρτὰ τῶν διδύμων καὶ ἔμπροσθεν, ἁπόλυτος” χατὰ δὲ τὰ χοῖλα ὄπισθεν, προσπεφυχὼς τοῖς διδύµοις. ᾿Απόφυσις δὲ ἐστιν οὗ- τος ὁ ἑρυτρὸς τοῦ περ!τοναἰου * εἴρηται δὲ περὶ αὐτοῦ ἔμπροσθεν, ὅτι τῇ γαστρὶ xaX τοῖς ἑντέροις περιτέ- ταται 95, Ἐν δὲ τοῖς χάτω µέρεσιν αὑτοῦ τινες ἆπο- φύσεις εἰσὶν, olov Χόλποι βαλαντοειδεῖς * ὁ μὲν περὶ τὰ δεξιὰ 5), ὁ δὲ περὶ τὰ ἀριστερὰ, ἐν of; οἱ δίδυ» μοι 9» ἔσωθεν οὖν * εἰς τούτους τοὺς κόλπους ἐμθάλλουσι τὰ εἱἰρημένα σπερματικὰ ἀγγεῖα, xa κοµίζουσι τοῖς ὄρχεσι τὴν Ὑονήν. Τούτου δὲ τοῦ ἐρυτροῦ, Ἠγουν τοῦ βαλαντοειδοῦς χιτῶνος, ix βίας τινὸς, ἢ βάρους, ἢ πηδήµατος, 1| δρόµου, 1| φωνῆς, 7j συχώµατος, ἀνοιγόμενον ! τὸ ἔντερον εἰς τὸν ὁσχεὺν χαταφέρεται, διὰ τὸ ἐπικεῖσθαι τῷ ἑρυτρῷ * xal γίνεται ἡ λεγομένη EvcepoxolAn *. ἘΕρυτρὸς δὲ ὠνόμασται, παρὰ τὸ ἑρύχω τὸ βοηθῷῶ' ix τούτου Épuxog ὄνομα ' καὶ παράγωγον, ἑρυχτὸς ὁ βοηθός; xaX ἀποθολῇ τοῦ x, xai προσθήχῃ * τοῦρ, ἑρυτρός * βοηθὸς γὰρ xal οὗτος xot; δρχεσιν, εἴπερ * Ev αὐτῷ χρέµανται" 3] οὕτως" εὐρὺς, εὑρυτὸς, xal ἐξ αὐτοῦ ^5 ἔσχεν om. ^ A. ἡ Υεν. τῶν ἀρχ. αὖτ. ἔσχ. "* γοῦν B. ** xat om. Β. *! τοιῷδε B. *! ποῶτον D. ον tg, δὲ D. ! ἡ φωνῆς ἀνοιγομένης C. * ἑντεροχήλη A. 2 απέρματος B. ** ἔμπρ. aix. [4en C P. ** περιέχονται οἱ 6:6. B. C. προσθέσει Β. * ἐπειδήπερ B. ad inguem consistit ac testes ipsos gestat, in quam genitalis seminis vascula deferuntur, tota nervis obsita est, et ipsa non modo convex testium super- ficiei, sed et anteriori eorumdem parti adhzret. Hzc enim auxiliaris tunica, περιτοναίον, hoc est abdomi- nis processus est ; hoc enim est, quod alvum intesti- naque complectitur, eisque, uti prius asscruimus, obducitur. In ejus autem quas infra sunt partibus, quidam processus, quasi sinus, ad crumenz sinii- litudinem visuntur, quorum, alterum quidem a dextra parte, alterum vero a leva in quibus testes continentur consistit. In ipsos, inquam, sinus, ge- pitalis seminis dequibus jam diximus vasa extrin- $ccus concidunt, et. geuituram ad testes deferunt. D Cum autem hanc auxiliarem, crumenalem videlicet tunicam, nobis aliquid magno ellicere molimiue, aut pondus attollere immensum, sive saltu, aut cur- su, vel voce alterum superare conantibus, vel alio quopiam casu, a suo moveri ordine contigerit, in- testinum,in rivum eo quod auxiliari tunicze acclinatur, infra meat, unde scilicet hominem intestinalis 119 hernia invadit. Siquidem, tunica hzc Grace ἑρντρός appellatur, a verbo ἐρύκω, τὸ βοηθῶ, a fe- *3 πρῶτον Dj. 0 περιτέτταται Α, περιτεταμένου P..— " τὰ δες. μι. MELETII MONACIII 1344 rendo videlicet subsidio, nam testibus cum ab ipsa A ἐρυτρὸς, ὁ πλατύς *. EloX δέ τινες ὑμένες προσκολ- prndeant suppetias adest : sive a latitudine ita «λώμενοι τῷ ἐρυτρῷ * καὶ δι’ αὐτοῦ τῷ ἔξωθεν δέρµα- appellatam dixeris, quod illi εὐρὺς εὐρντὸς, xat τι, δαρτο; προσαγορευόµενοι ’ οὗ γὰρ ἀμέσως ἐπί- ἐξ αὐτοῦ ἐρυτρὸς ὁ πλατύς, quo.lestlatus nuncupant. ἍΧειντα. οἱ ὄρχεις τῷ ὀσχεῷ * ἵνα μὴ ῥᾳδίως ψύχων- Hinc siquidem auxiliari tunicz, membrane qus- «a: ὑπὸ τοῦ χρύους * μηδὲ ὑπὸ τῆς θερµότητος dam conglutinat» adhaerent, et hac de causa hx». ὑποχαλῶσι. δαρτοὶ διότι δέρματος ἔξωθέν εἰσι, quod videlicet extra pelliculam sint, nuncupantur; neque ο: im aUsque medio aliquo testes scroto applicantur, sic enim rigori pervii redderentur, ac ab astu laxiores magis remissioresque lierent. Femiuis autem natura ipsa cuncta intus qu:e mari- Καὶ al γυναῖχες xal πάντα τὰ αὑτὰ τοῖς ἀνδρά- bus extra largita est, θἱ unam amplius partem ΘΘΓΥΔΙΙ- σιν ἔχουσι µόρια * ἀλλ' ἔνδον, xat οὐκ ἔξω * περισ- di puerperii gratia, quze vulva nuncupatur, tradidit.In σύτερον ὃδ αὐταῖς µόριον τῶν ἀνδρῶν, ἓν (p βρεφουρ- ἱρ- namque vulva, geminos ventriculos, a dextera ἍἉεῖται τὰ ζῶα * ἤγουν ἡ µήερα. Εχει δὲ δύο κοι- alterum, alterum a laeva parte, in quibus partus suis — Alae, δεξιὰν xal ἀριστερὰν, Ev at; ζωοῦται τὰ ἕμ- numeris absolutus redditur, feminz obtinent, et in l 6pux: qnoi yàp Ἱπποχράτης ᾽ « Ἔμθρυα τὰ μὲν dextera parte mares, in leva vero feminz (ut Hippo- ἄδῥενα, ἐν τοῖσι δεξιοῖσι, τὰ δὲ θήλεα, bv τοῖσιν crali placet) gignuntur. Sunt autem, qui feminam — &prazepotat. » Λέγουσι δέ τινες xal πλείονα τῶν δύο plures duobus uno partu edere posse autumant. *íxt:tv αὐτὴν. Βὶσὶ δὲ περισσοὶ xal οἱ pas:ot iv Ad hzc, feminz ipse mares popillarum magni- — psyí0st* xal τὸ £v αὐταῖς λευχαινόμενον γάλα * τὰ tudine exsuperant, in quibus lac, quo ipsi carent ὃ ἄλλα πάντα παραπλήσια", πλὴν τῆς δ.αφορᾶς constituitur ; in reliquis vero omuibus, feming ma- τοῦ ἄῤῥενος πρὸς τὸ θῆλν. Τὸ μὲν γὰρ ἔχει ἀῤρς- ribus :que respondent; praeterquam qued in ge- ῥὑΥότητά τινα, οὗ µόνον ἓν τοῖς εἰρημένοις παιδουρ- nitalibus. membris, discrimina quadam manifesta Υοῖς µορίοις, ἀλλά καὶ ἐν δυνάµει xal θεωρίᾳ, καὶ visuntur. Mas autem, non modo nescio quid virile ἍΊθει xal καταστήµατι ΄ τὸ δὲ θηλύτητα ἔχει ἐν τῇ in ipsis genitalibus membris prz se fert, verum — 100 σώματος χαταστάσει, xai τῇ φυσιχῇῃ ἀσθενείᾳ, eliam in viribus, aspectu, moribus, necnon Xa τῷ ὅλῳ συγχρίµατι. "Οτι δέ ἐστι διαγοράἀ τις robore majore quam femina praeditus est; qug τοῦ ἄῤῥενος πρὸς τὸ θῆλυ, xal qugixh, μάρτυς ὁ quidem universa feminis a prima constitutione — qolvi$ ". Λέγουσι δὲ τινες τὴν ἀῤῥενότητα τοῖς &v- . natura. abstulisse voluit, cum imbecilli»res, omui δράσιν ἐν τοῖς ὄρχεσιν *. ἔχειν * ὅτι ἀποτμηθέντων prorsus amoto discrimine, maribus habeantur : C αὑτῶν θηλύνονται, χαὶ Ύνναιξι παραπλῄήαιοι γί- quod autem naturale quoddam inter marem ct vovzat * μήτε γένειον φέροντες, μήτε τὴν φυσιχὴν feminam discrimen sit, pheenix esse argumento δύναμιν ἔχοντες τῆς παιδοποιίας * 0b χαὶ ἀμφιθό- potest. Sunt. qui virilem vim in testibus esse opi- Ἅλους τῷ γένει αὐτοὺς ὁ θεολόγος χαλεῖ. ᾿Αμείθεται nantur, inde videlicet argumentum sumentes, quod δὲ αὐτοῖς χαὶ τὸ τῆς φωνῆς ἀνδρεῖον, xal ὑπουρ- in eorum abstractione mares effeminari conlingil, «οὖσι τὰ πολλὰ παραπλησίως ἐχείναις. ac ceu in feminarum naturam converti, cum tales et barba. careant, εἰ natur vi, procreandz sobo- lis. facultate priventur; quamobrem Gregerius 1144 Theologus ipsos ambigui generis homines nuncupat. Praterea, et. virilis vocis usus ipsis aufertur, ac pluribus in negotiis peragendis, uihil prorsus a feminco sexu discrepant. Cap. XXVI. — De manibus. Κεφ. ΚΕ’. — Περὶ χειρῶν. Sed jam de femorum peduinque partibus oratio- Τὰ μὲν. οὖν τῶν pmpüv!t xai ποδῶν τε '! nem missam facientes, 2d manuum explicationem ἀφρέντες µόρια, ἐπὶ τὰ τῶν χειρῶν τρεφώμεθα, ἀπὸ dirigamur. Etenim in omni aliorum animalium ge- τούτων τὲ πάλιν κἀχεῖνα σχεφώμεθα. Τοῖς μὲν γὰρ nere, anteriora corporis membra pedes sunt, eo quod D ἄλλοις πᾶσι ζώοις τὰ ἔμπροσθεν χῶλα τοῦ σώματος incurvum quod in ipsis est, sustentaculo indiguit. π΄ίδες εἰσί * διότι τὸ χεχυφὸς ἐδεῖτο τοῦ ὑπερείδοντος. lu humani vero corporis structura, pro anterioribus — 'Ez δὲ τῆς τοῦ ἀνθρώπου χατασχευϊς χεῖρες τὰ animalium cruribus, manus habentur. Cum autem — xàa ἐγένοντο" τῷ γὰρ ὁρθίῳ τοῦ σχήματος αὔτ- homo erecto feratur corpore, satis quidem ad αρχες" fv πρὸς «hv χρείαν, µία βάσις διπλοῖς gressus tutelam, geminorum pedum usus faciunt. ποσὶν £v ἀσφαλείᾳ τὴν βάσιν ἐρείδουσα. ᾽Αλλὰ xoi Adhie,rationis usibus manuum officia obsecundant; — 57, τοῦ λόγου χρείᾳ συνεργός ἐστιν ἡ τῶν χειρῶν nam manus ipsas rationalis natura instrumentales ὑπουργία * xal τις ἴδιον τῆς λογιχῆς φύσεως τὴν partes recta ratione appellares, non modo quod com- τῶν χειρῶν ὑπηρεσίαν εἰπὼν, οὗ τοῦ πρέποντος muuibus qui apparent rebus munia solertissime ἁμαρτήαει !*. « OO µόνον πρὸς τὸ χοινὸν τοῦτο xal oimmia peragant, verum etiam apto ipsarum mini- πρόχειρον ἀποτρέχων τῇ διανοίᾳ * oct γράµµασι sterio, cogitationis nostrze, quandocunque acciderit, τὸν λόγον διὰ τῆς τῶν χειρῶν εὑρυῖας ἑνστμαινό- w^ * πο. om. B... 9 παρατλ. πάντα B. "00 καὶ δίµαστο: καὶ ταῦτα μὲν οὕτως P. textu; ciet. in marg. le- autur.. * ἔρχεσιν D. * Tà μὲν — σκεφώμεθα om. P, qui γάρ ante. ἄλλους etiapi om. " περὶ τῶν p. D. sé, B. !'ajidpxnl B C. "ixníco: D. 1245 DE NATURA ITOMINIS. 1210 µε)α. Ἔστι γὰρ χαὶ τοῦτο λογικῆς χάριτος, τὸ φθέγ- A per litterarum usum ostendimus : et. hoc quidem, yes0at διὰ γραμμάτων ἡμᾶς ' καὶ τρόπον τινὰ διὰ — rationalis. natura. munus. sortita est, quod sumiui γειρὸς διαλέγεσθαι, τοῖς τῶν στοιχείων χαραχτῆρσι — rerum Conditoris gratia, per litteras. absentes allo- τὰς φωνὰς ἑναρμόξοντες. « "AXX' ἐγὼ πρὸς ἕτερα — qui nobis est datum, et nescio quo pacto, manuum Ἀλέπων, φησὶν ὁ Νύσσης Γρηγόριος, συνεργεῖν φημι Officio in disputation'bus uti, cum ad litterarum τὰς χεῖρας τῇ ἐχφωνήτει τοῦ λόγου. El γὰρ xai liguras voces accommodamus. « Verumenimvero, μυρίας ἔστιν ἀπαριθμῆσασθαι τὰς κατὰ τὸν βίον CUm ego ad ceteras partes (Nyssenus Gregorius χρείας, πρὸς ἃς !* τὰ εὐμήχανα ταῦτα xal πολυαρκῆ inquil) manus ipsas enuntiandz voci obsecundare , comperio. Si enim in rebus peragendis, quz ad vitam attinent, innumeros horum tam aptorum in- sirumentorum usus recensere accingerer, univer- sas quz ab ipsis efficiuntur artes, ac belli pacisque commo ia complecti necessarium esset. Atqui ipsas, orationis presertim gratia, Deum ipsum corpori nostro adhibuisse credendum est. Si autem ipsarum hominem expertem csse contigisset, in cibo ca- pieno brutor:m iustar motum perageret. In brutis enim, ut cernere est, faciei partes, forma in lon- gum porrecta protenduntur, ac in nares acuminan- 15. Ad hzc, ipsa oris labia in promuscidem disten- duntur, qua^ callosa, stabilia et crassa sunt, quo scilicet ad usum evellendz herbz sufficerent, Adja- cet autem dentibus, quod subdentile factum 115 est, eL neque, ut in hominum genere, imollis lin- gua, sed carnosa admodui et quz rcluctel, atque aspera est, quaeve cum dentibus communi officio fun- gitur. Subdentile vero illud est quod ad obliqua ex- panditur: tale in canibus cunctisque aliis quz crudis vescuntur carnibus inspicitur. Siigitur corpus homi- nis manibus careret, quorsum in oris partibus arlicu - Jat vocis constitutio,cum in exsequendis qu:e ab ore eduntur, instrumenta deficerent? Itaque, aut ovium balatum edere, aut ut caprarum genus micare, sive ul canes latratu uti, aut equorum more hinnitum emittere , vcl boum nmugitu, seu ruditu asinorum, implere auras, aut aliquid feriuum sonare necesse esset. Sed cum ineffabilis Crea:oris sapientia manus corpori adhibuerit, facile quidem mauus ori ipsi ad orationis ministerium sufficiunt. Etenim musi- cus, dum cantu utitur, manus gesticulationem ad voris sonum accommnodat; et vicissim, quz manu figurat, eadem vocalibus instrumentis emodulando perspicua reddit. Sed et in choris psallentes, et qui ipsis presunt, nisi manuum gesticulationes psal- morum (ono accommodent, qux» comitari psallentes σεως ὅργανου ἴδιον ** αἱ χεῖρες ἀναπεφήνασι 3, καὶ ῃ ipsos videantur, risibile de se spectaculum praebent, µάλιστα τῆς ἑννοίας. Διὰ τοῦτο xol 6 Ἑαλμῳδός — Ad µας, qui se exercere in disputationibus solent, φησι’ Kazá τὰ ἔργα τῶν χειρῶν αὐτῶν δὺς αὐτοῖς. — manuum molu utüntur, quo quidem argumento Καὶ ἄλλος προφήτης: Oval τῷ ἀνόμῳ, πονηρὰ probatur rationalis nature ad sensus prassertim TE λατὰ τὰ ἔργα τῶν χειρῶν αὐτοῦ cvpijoera: exprimcndos peculiare quoddam instrumentum ma- «UTQ. O0 yàp δὴ τοὺς iv ταῖς τέχναις ἐργαζομέ- — nug ipsas esse. Quapropter David loquitur : ftedde "ους tl; πορισμὸ» τροφῆς xal ὠφέλειαν πολλῶν οἱ eis, Domine, secundum opera manuum suarum (a). προφῆται χαταθοῶσιν, ἀλλὰ τοὺς χατεργανοµένους — Sei et alius propheta inquit : Si. inique egerint , ob την ἀνομίαν ὑποδεικνύουσιν * ὥστε xal τῶν τοῦ νοὺὸς prava manuum suarum opera, condigna ipsis eve- τῶν χξιρῶν ὄργανα χρησ:µως ἔχει, πᾶσαν τέχνην, xai πᾶσαν ἑνέργειαν, την xatà πόλεμον xai εἱρῆ- νην, σαφῶς µετιόντα. Αλλά vs ποὺ τῶν ἄλλων τοῦ λόγου χάριν διαφερόντως ἳΣ προσέθηχεν αὐτὰς τῷ σώματι ὁ Κύρ.ος '". Ei γὰρ ἅμοιρος τῶν χειρῶν ὁ ἄνθρωπος ἣν, πάντως ἂν αὐτῷ χαθ᾽ ὁμοιότητα τῶν τετραπόδων, χαταλλήλως τῇ τῆς τροφῆς [τῇ χρεία], . διεσχεύαστο τοῦ προσώπου τὰ μόρια’ ὥστε προµήχη | τὴν μορφὴν ἔχειν, xal ἐπὶ μυκτῆρας ἀπολεπτύνε- σθαι, xaX προθεθλῆσθαι τὰ γεἰλη τοῦ στόματος, τν- λώδη 37 ὄντα, xai σταθερὰ !5, xal παχέα * πρὸς thv ἀναίρεσιν τῆς πόας ἐπιτηδείως ἔχοντα. Ἐγ- γείσθα: δὲ τοῖς ὁδοῦσι τὸ ὑπ ὁδύντα γινόµενον * xal την γλῶτταν οὗ τοιαύτην εἶναι * ἀλλὰ '9 πολύὐσαρχόν τινὰ xal ἀντίτυπον, καὶ τραχεῖαν, καὶ συγχατεργα- ζομένην τοῖς ὀδοῦσι τὸ ὑπ' ὁδόντα γινόµενον - f ὑγράν τε xal διαχεχυµένην χατὰ τὰ πλάχια * οἷαι αὐτῶν χυνῶν " «e καὶ τῶν λοιπῶν αἱμοθόρων εἰσίν. Ei οὖν y παρῆσαν αἱ χεῖρες τῷ σώματι, πῶς ἂν ἔναρθρος ἐνεσημάνθη quvh, τῆς κατασχευῆς τῶν xazà στόµα μορίων οὐ συνδιασχηματιζοµέντς πρὸς την χρείαν τοῦ φζόγγου; Ὡς ἐπάναγγνες εἶναι βλη- χᾶσθαι πάντως ὡς πρόδατον, f) µυκάνειν, 1] ὑλα- χτεῖν ὡς χΌνα, 7, χρεµετίζειν ὡς ἵππον, ἡ βουσὶ xal ὄνοις βοᾷν παρατλήσιον, fj τινα θηριώδη ἀφιέναι φωνήἠν. Νυνὶ δὲ τῆς χειρὸς ἐντεθείσης τῷ σώματι, κατὰ τὴν ἄῤῥητον σοφίαν τοῦ Κτίσαντος, εὐστολόν *! ἐστι τὸ σῶμα "" τῇ ὑπηρεσίᾳ τοῦ λόγου: xai γὰρ μουσικῶς ** ᾷδων τις, τῇ χειρὶ συναρµόκει τὸ ἁδό- µενον ** * χαὶ ἅπερ μετὰ τῆς χειρὺς τυποῖ, ταῦτα καὶ διὰ τῶν φωνητικῶν ὀργάνων δημοσιεύει!» τῇ µελῳδίᾳ. ᾽Αλλὰ καὶ φαλμῳδοὶ οἱ τῶν χορῶν 3 τρος- Ἱστάμενοι, εἰ μὴ γρήσοιντο ταῖς χεραὶ 37 συνεπαχ»- λουθούσαις 3: τοῖς ἁδομένοις, καταγέλαστοι δείχνυν- ται. Διὸ xal τινες Ev τῷ διαλέγεσθαι τὰς χεῖρας xt- νοῦσι * δεικνύντες ** Ex. τούτου, ὅτι τῆς λογιχῆς φύ- w^ (a) Psal. xxvii, 4. * ἃς διὰ τῶν χειρῶν συνιστῶὼμεν P. 5 διαρ. τοῦ ) - ων συνιστῶμεν Ρ, 3 Φ. τοῦ Loy. yáp. B P. '* θεὸς C P. 7 ϱγλ . se σταθηρὰ CP. ᾖ ἀλλ ἄλλην Π. ἡ τῶν χυνῶν B, 3. ἐὔστοχον B. 3 τὸ στόµα B. 3» Msi " mos τις oin. B CP. * πρὸς τὸ &. BC. 35 διµοσιεύειΑ. 1€ Ψαλμῳδὸς fj οἱ τῶν χειρῶν B C Ρ. *! τὰς 1:pag D. συνεπακολονθούσα; B. 3) ];ec om. Α. 9 ἴδιον ópy. B. 5: ἑνατεφήνασι B. . 4247 MELETIL MONACIII 1218 nient (b). Non enim prophetze (de his, qui quaerendi A ἑνεργειων αἱ χεῖρες ἀποτελεστικαί' ὡς ἂν οὗ, xil alimenti gratia, vel consequendi in pluribus emo- τὸ χατάρχον, οὕτω χινεῖται χαὶ τὸ ἐνεργοῦν. » lumenti, manus exercent, sed de inique agentibus, ea quse retulimus innuunt; quapropter mentis ac- tiunes per manus ipsas exprimuntur. ]taque, ad principii moinn et instrumenta. subsequi necessa. rium est. Manus autem ab ipsia χεῖρες ἀπὸ τῆς χρή- σεως, ab utili videlicet usu. denominantur, ὡσ- ανεὶ γρεῖαι οὗὖσαι, quasi usibus necessarie sint, nulla enim ars perfici absque mauibus polest, ut est apud Homerum 116: Desec:is. manibus pereunt quoque Palladis artes ; sive χεῖρας inde dictas volunt, παρὰ τὸ ῥᾷον χεῖσθαι, quod res facile agant, vel ab ἴσχω τὸ κρατῶ, quod ca- pio ucrelineo facit,quia ad res continendas earum υ[]- ciu:n idoneum habetur : sive ἀπὸ τοῦ διαχεῖν τοὺς δαχτύλους, quod videlicet digitorum | ordo diffusus invicem distet. Ulnas autem quas illi ὠλένας dicunt, inde videlicet dietas volunt, ἀπὸ τοῦ δι αὐτῶν εἰλοῦσθαι τὰς τάξεις, ἣἡ πληροῦσθαι, quod vi- dclicet — ipsis opera peraganiur — perficianturque. Quadam autem manus pars brachium , quadam cubitus, alia vero vola, alia dorsum manus, alia palma nuncupatur, a ua digitorum processus cst. Et brachium quidem quod illi βραχίων, quasi βραχυχίων, quod brevem interpretareris, dictum vo- lunt ; nam brachii os femoris osse brevius habetur. Ipsum namque b:achii os. utrinque dearticulatione caput adnata appendice, Χεῖρες οὖν ἀπὸ τῖΏς χρήσεως λέγονται, ὡσανεὶ χρεῖαι οὖσαι * οὐδεμία γὰρ ! τέχνη προκύπτει δίχα χειρῶν * χαθὼς χαὶ 33 ὁ ποιητής φησιν 39: Χειρῶν ὁὀ1.λυμέγων ἕῤῥει πολύεργος ᾽Αθήνη: Ἡ so παρὰ τὸ ῥᾷον χεῖσθαι ' ἢ παρὰ τὸ ἴσχω τὸ χρατῶ 30 ἡ ἐπιτίδειος πρὸς τὸ χρατεῖν * $ ἀπὸ τοῦ διιστᾷν τοὺς δακτύλους xa διαχεῖν ' λέγονται D xai ὠὡέναι, ἀπὸ τοῦ δι αὐτῶν εἱλοῦσθαι τὰς τά- ξει; 5’ * Τουτέστι πληροῦσθαι. Έῆς οὖν χειρὸς τὸ μὲν βραχίων καλεῖται, τὸ δὲ πῆχυς * τὸ δὲ καρπὸς, τὸ [o3] μετακάἁρπιον, τὸ δὲ πα.ἰάμη. ἀφ $i οἱ δἀάκτυοι. Καὶ βραχίων μὲν, olov. βραχυκίων. Βραχύτερον Yáp ἐστι τοῦ μηροῦ, τὸ ὁστοῦν τοῦ Βραχίονος * διαρθροῦται γὰρ κατ ἅμγω τὰ πέρατα" xai κατὰ μὲν τὸν ὤμον, ἐπίφυσιν ἔχει τῖς χεφαλῆς εὐμεγέθους. Τὸ δὲ κάτω πἑρας αὐτοῦ, εἰς χονδύλους ἀνίσους τελευτᾷ * καὶ πρὸς μὲν τὸν ἔξω χόνδυλον, ἡ τῆς κερχίδος χεφαλὴ ἀρθροῦται 5. πρὸς δὲ τὸν ἔνδον, οὐδέν. conjungitur, sed qua ad humeros accedit, in moderate magnitudinis excrescit. Finis autem ejus inferior in im- pares flexus desinit, et. qua exterior flexus est ossis radialis caput conseritur, qua vero interior omuino nibil. Est autem in interiori brachii fine concavitas, C µΚοιλότης δέ ἐστιν ἓν τῷ κάτω ** πέρατι τοῦ βρα- qua troclez similitudine respondel, circa quam cubitus movetur, et intus in ipsa, illul cavum visitur. H:ec siquidem cava cubiti acutos pro- cessus, quos corones nuncupant, suscipiunt. Et cum cubitus ad interiora flectitur, anterius cavum, anteriorem coronem ; pri cubiti vero extensione, illud quod exterius est, exteriorem desumit. At brachii caput cum humeralis ossis cavo dearticu- latur. Hlumeralis ossis processus, qui anchor:e for- mam obtinet, humero ipsi assurgit, huic vero musculus, qui biceps nuncupatur accumbit, a quo nervi ad humeri cacumina, et qua clavicula dearti- culatur, praiendunt. Ex anteriore utriusque humeri cacumine nervi sunt, qui tendones ap- pellantur, a quibus tota humeri moles sustentatur. Sunt et alii duo tendi sub 117 humero illic po- siti, ubi ala situm obtinet, ex musculis constitutio- nem habentes; quorum alterum a pectore, alterum vero a parte posteriori, a brachiis ipsis, ad ulnas usque natura explicuit, qui manibus, ut quor- sutnlibet converti queant, sui ollicium exhibent. Alam vero, quam illi μµασγάλην nuncupant, iude (0) Jer. xxv, 14. " οὐδὲ Υὰρ µία B. 9? xaY om. B. χίονος τροχιλίῳ 50 ἑοιχυῖα * περὶ fiv ὁ πΏχυς χινεῖται, καὶ ἕνδον αὐτοῦ ἄλλη)», 'Υποδέχονται δὲ αὗται αἱ Χοιλότητες τὰς χορώνας τοῦ πῄχεως, ἓν μὲν ταῖς ἔσω χάμψεσιν, ἡ πρόσω κοιλότης τὴν πρόσω xo- ρώνην ᾿ χατὰ δὲ τὰς ἑκτάσεις, ἡ ὀπίσω τὴν ὄπιαθεν. Ἡ χεφαλή τε τοῦ βραχίονος πρὸς τὴν τῆς ὠμοπλά- του διαρθροῦται κοιλότητα * ὑπερανέστηχε δὰ αὑτῷ τῷ ὤμῳ dj ἀγχυροειδῆς τῆς ὠμοπλάτου ἀπόφυσις: ᾗ ἐπίχειται μῦς ὁ λεγόμενος δικέφα.ος» xa! Χατά τε τὸ ἀχρώμιον καὶ τὴν διάρθρωσιν τοῦ χλει- δὺς, νεύρα ἀποτείνων xas' ἔμπροσθεν τῶν δύο ἄχρω- piov, τένοντας ὀνομαζομένους, ἁναδαστάζοντας καὶ αὐτὸν τὸν βραχίονα. Εἰσὶ δὲ χαὶ ἄλλοι τένοντες bx μνῶν ὑποχάτω τοῦ ὤμου ' ἓν ᾧ τόπῳ ἡ μασχάλη D ἐστίν : ὁ μὲν εἷς ἐκ τοῦ στέἐρνου, ὁ δὲ ἕτερος ix τῶν ὄπισθεν πρὸς τὸν βραχίονα, ἐφαπλούμενοι μέχρι ἀγχῶνος πάσας τὰς τῆς χειρὸς εὐστροφίας ἆπερ- Ὑαζόμενοι, Ἡ οὖν pacydAn ἑτυμολογεῖται παρὰ τὸ λίαν κατέχειν &tvva. ἂν σχῇ ' d] ἀπὺ τοῦ χεχα- λᾶσθαι εἰς µαστόν * f| εἰς fjv χαλᾶται ὁ poc * ἢ παρὰ τὸ μαστεύξιν ct. ὑπ αὐτὴν ν'» ἐπειδὴ ἀφαιρού- μενοί τι ἐξ ἄλλων 3 χρύπτοµεν. Τὸ μὲν οὖν βρα- 5 φησὶν om, Α. anonymi pocte [αηγετὶ hac estcitatio ; iu qui p B. Li. Vers. ἀπολλυμένων leg. *! xpztó own. Α. δὲ πράξεις B P. " διαρθροῦτα: B. 55 χατὰ B, ** v ναλαὺτ. ἄλλη Evo. D. 3) xal om. 6 P. ** xaz. καὶ κρύπτειν Β. uasz. καὶ χρύπειν P. '"* bec om. B. * παρ᾽ ἄλλων D, ἐξ ἄλλων χρύπτ. ὑπ᾿ αὐτὴν τιθέαµεν cà κλεπτόµενα τὸ μὲν D. 1210 DE NATURA HOMINIS. 4250 χιονος ὁοτοῦν ἔστιν ἕως ἀγχῶνος, ὀχεῖσε δὲ συµ- A dictam volunt, quod ea qua continet, satis admo- φύεται χαὶ συναρµόζεται τῷ mfyev* τῷ δὲ πήχει σύγχειται ἡ χερχὶς ἄνωθεν ἕως χάτω πρὸς τοὺς χαρπούς. στεύειν»τι ὑπ᾿ αὐτῆς, quod quaerere aliquid sub ipsa diceres : siquidem, cum aliquo, occulere sub ipsa solemus. Enimvero brachii os ad ulnam dum recondita ab ea foventur. Vel quod in papillag laxatur, quod illi εἰς μασθοὺς χεχαλᾶσθαι dicunt, ubi musculus ille demittitur; sive ἀπὸ τοῦ µα- abstulerimus quidpiam ab usque unum babetur, dehinc cum cubito copulatur, ac simul coit. Os vero, quod radii textoris similitudinem caxprimit, a su- periori parte, ad imum usque qua palin: jungitur, cubito cohieret. Πῆχυς δὲ εἴρηται ἀπὸ τοῦ πεπηγέναι ἄκρῳ τῷ βραχίονι καὶ μείζων μέν ἐστιν ὁ πῆχυς τῆς χερχί- δος. Ὑπόχειται δὲ ὁ πῖχυς αὐτῃῆ, χαὶ ὀχεῖ πρὸς ἑνέργειαν ' ὡς εἶναι τὴν μὲν * χερκίδα πρὺς τὸ τοῦ ἀντίχειρος µέρος, τὸν δὲ πῆχυν πρὸς τὸ τοῦ μιχροῦ δακτύλου. Παρὰ δὲ τὸ χρέχειν V, 6 ἐστιν χεῖν, xep- κὶς ἐχλήθη. Συνδεῖται δὲ xa0' ἑχάτερον τῶν περάτων ὁ πῆχυς τῇ κερχίδι σννδέσµοις ἰσχυροῖς τὸ μέσον ὃξ ἅπαν ἀλλήλων διεστήχασι: Κύχκλῳ δὲ τούτων τέ- νοντες εὐμήχεις μετὰ μυῶν ' ἐνειλημμένοι τὴν χεῖρα, τὴν χινητικὴν δύναμιν καὶ ἐνέργειαν ἑχτε- λοῦσιν, Ex φυχῆς δεχόµενοι τὴν ὁρμήν. Εἴρηται γὰρ χαὶ ' κατόπιν, ὅτι ὅσα διὰ νεύρων χαὶ μυῶν xiet- ται, πάντα ψυχικά τέ ἐστι, xal χατὰ προαίρεσιν ἀποτελεῖτα,. Cubitus vero, qui ab eis «yu; dicitur, ἀπὸ τοῦ πεπηγέναι ἄχρῳ τῷ βραχίονι, inde appel- latum diceres, quod extremo brachii compactus sit. Et cubitus quidem, radiali osse major la- betur, sub ipso cnim radiali osse, cubitus est, Sic ut tale os, policem versus dirigatur, cubitus vero ad auricularem digitum tendat. loc namque DB radiale os, χερχίς, ab edendo videlicet crepitu, nun- cupatur : siquidem cubiti os, cum radiali osse, utrisque finibus terminisque, ligamentis admodum validis, colligatur, intercapedine vero, qu:e de me- dio est, ab invicem penitus distant. Tendi autcm prelongi, cum musculis circa ossa ipsa orbicula- tini implicati, ab animali motu impetu capto, mo- tivam vim actionemque manibus exacte przben'., Nam quz a nervis musculisque, ut diximus, moventur, cuneta animalium facultatum sunt, atque ad voluntatis nostrze arbitrium perficiuntur. Πρὸς δὲ τὴν τοῦ βραχίονος xal τοῦ πήχεος 59 εὖσιν, χατέμπροσθεν τῆς χειρὸς, τρεῖς διέρχονται ιβλέδες χαὶ ἀρτηρίαι, πρὸς τοὺς ῥιζοδακτύλους τῆς χειρὸς πολυσχιδῶς περαιούµεναι ! * ἡ ὠμιαία, ἣν xai χραγιακΏν λέγομεν 32’ dj µέση τε, xal ἡ ἔσω. Tav μὲν οὖν μέση» καθόλου καλοῦμεν, ὥσπερ τὴν ἔσω σα.ληγικήν *! * πρὸς ἣν χαὶ ἡ ἀρτηρία ἐγγίζει. Tij οὖν καθόλου φλεθὶ νεῦρον ὑπόχειται ὥσπερ τῇ σπληνιχῇ ἀρτηρίᾳ χαὶ χρῆ παραττρεῖσθαι ταύτας iv τῷ φλεθοτομεῖν' χρὴ δὲ γινώσχειν ὅτι τῆς μὲν ἀριστερᾶς χειρὸς dj ἔσω φλὲφ ἀπὸ τοῦ σπληνὸς ἐφορμᾶται 5. τῆς δεξιᾶς δὲ ἀπὸ τοῦ ἥπατος: fj δὲ µέση xai μεγίστη ἐξ ἀμφοτέρου * τοῦ σώματος. Σχίζονται δὲ αὗται αἱ τρεῖς ὥσπερ ἔνδον τοῦ πήχεος χαὶ àv τοῖς χαρπυχειρίοις, εἰς πολλὰς 5 xal μικρὰς ἐκιμιγνυμένας ' ἀλλήλαις, οὕτω xai ixvóc* εἰς ταυτὸν γὰρ ἔρχονται ἐνούμεναι πρὸς ἀλλήλας τε xal τὰς ἕνδον. Ἐκτείνονται δὲ ὑπὸ πᾶν τὸ δέρµα τὸ χατὰ τὸν χαρπὺν xal µετακάρπιον, χαὶ τοὺς δαχτύλους ' Ex anteriori vero manus parte, ad eam quz cubiti οἱ brachii constitutionem est, tres venz, ac arterias, qua brachium et cubitus copulantur, inultifido tractu tendentes, ad digitorum radices desinunt, quarum 118 altera humeralis est, quam οἱ cal- valem dicimus, media altera, tertia interior cst, Nam quae media est, universalis appell.tur, quem. admodum et illa quz interior est, lienalis dicitur, cui arteria etiam proxima est. Universali enim vena nervus, quemadmodum |liepali, arteria subest ; quapropter, in vens& seclione animadvertendum est, ne nervus ipse incidatur. Sciendum qui- dem est, interiorem leve, a cerebro proce- dentem lieni applicari, dexter& vero a jecinore pretendi ; at media, qua maxima habetur ab utroque corpore dirigitur. Hz autem tres vene, ab interiore brachii parte, ad brachialis loca iu plurimas quz simul commiste sunt venuolas fl«- duntur, ita et exterius, tum simul, tum cum his τὸ αὐτὸ δὲ σχῆμα xal ἐπὶ τῶν ποδῶν εὕροις, πο- p qua ab interiori parte sunt in unum coeunt, et di- λυειδῶς xal πολυσχιδῶς τῶν Amb τῶν νεφρῶν ἐκεῖσε φεροµένων φλεθῶν 55 περαιουµένων. tur. Eamdem οἱ in pedibus figuram cernere est, multifido varioque ordine desinunt. 'Ev ᾧ οὖν τελευτᾷ µέρει ἡ χερχὶς xal ὁ πΏχυς, " τὸ τοιοῦτον χαρπὺς χαλεῖται ' συντίθησιν 9* δὲ τὸν κσρπὸν ὁστᾶ τὸν ἀριθμὸν ὀχτὼ, ἐπὶ δύο στίχους συΥχείµενα, σχληρὰ xal μιχρὰ, καὶ ἀμύελα xat πολυειδῃ, κατὰ τὸ σχΏῆμα πῆ μὲν γάρ clot χυρτὰ, Tjj δὲ cipá: xal «| μὲν εὐθέα, πῃ δὲ περιφερῇ. " ἑξορμᾶται DB. viduntur. Ezedem euim sub tota cute, quas ad bra- chiale, et postbrachiale ac digitos est, pretendun- nam et in his venz qus a renibus proficiscuntur, In loco igitur in quo os radiale et brachium ter- minantur, brachiale est, quod Graci χαρπόν dicunt. Ipsam autem partem octo quzdam gemino ordine constructa ossa constituunt, et hac quidem dura, parvaque et medullis expertia, et multiformia, haben- tur : nam partim gibba, partim sima, partim recta, 8 πῄχεως D. *"! πολυσχεδῶς 9 ἀμφοτέρων BC Ρ. ** ὡς τοι- b τ. ν. ε. Φφεροµένας φλέθας DB CP. ** χαὶ om. B. 125t tilagineis nervorum ligamentis, per coarticulationem junguntur. Superior autem brachialis pars, cum radiali osse, ac cubito dearticulatione jungitur. Qu:e vero infra exsistit, quatuor ipsis ossibus quae ejus peculiaria. habentur, inferiori postbrachialis parti coarticulatur, Et ipsa quidem pars, qua post- brachialis dicitur, quatuor ossibus constat. Quin- que autem digitorum ossa, quindecim numero ha- bentur, quippe qui, trisurculari, sive trivirgluari sunt ordine (utroque enim modo dicitur) constiteti. Manus igitur dorsum postbrachiale est, pars vi/le- MELETII. MONACIII parum orbiculata sunt. Omnia autem ad invicem car- A Συνδεῖται δὲ 4358 πάντα δεσμοῖς χονδρώδεσι 5 νεύρων συνηρθρωµένα πρὸς ἄλληλα" fj μὲν οὖν ἄνωθεν μοῖρα τοῦ χαρποῦ, διαρθροῦται πρὺς πΏχύν τε xal χερ- χίδα * fj ξὲ χάτω, τοῖς τέτρασιν ἑαυτῆς ὁστοῖς συν{ρ- θρωται τοῦ µεταχαρπίἰου *! * τέτταρα γὰρ xal αὑτά &iat 5" πεντεχαἰδαχα δὲ τὰ τῶν δαχτύλων τῶν πέντε; τριφἀλαγγοι γάρ εἰσιν, ἢἡ τρικόνδυλοι, f) τρισνύ- ταλοι’ λέγονται γὰρ xaz' ἀμφότερα. “Ἔστιν οὖν τὸ μετακάἁρπιον τὸ ὄπισθεν τῆς παλάμης ὁ δὲ χαρπὸὺς τὸ ὑποκάτωθεν ** τούτου ἐν τούτῳ οὖν αἱ ἔμπροσθεν ἀρτηρίαι ὃν ἐγχείμεναι, τὴν σφυγμ.χὴἣν ἑχδιδά- σχουσι 5) χίνησιν. ljcet illa qux a tergo paluz conspicitur. Drachiale vero, quod ipsi iuferius est, in quo quidem, anteriori ex parte arterie locantur, ex quibus pulsatilem motum deprehendimus. 119 Compositio itsque ossium totius manus ῃ hujusinodi habetur. Brachium, cubitus, os radiale, ocio brachialis ossa, postbrachialis quatuor : quindecim digitorum, qui tergemino virgulari ossium ordine constant, et hac simul omnia triginta ru- mero sunt. Anlerior autem postbrachialis pars, palma est, qux: Graece παλάμη dicitur, aliter ipsam θέναρ dictitant. Et palmam quidem hac. de causa παλάµην appellatam putant, ὅτι δι αὑτῆς πολλά παπαλήμεθα, xai τεχνώµεθα, quod videlicet ipsius Ἔστιν οὖν τῆς πάσης χειρὸς ἢἡ σύνταξις τῶν ὁστῶν ** οὕτως ὁ Bpayiuv* ὁ πῆχυς dj *" xipxlo- ὀχτὼ τοῦ χαρποῦ' τέσσαρα τοῦ petaxapmiou* ὃε- χαπέντε τῶν δαχτύλων. οἱ γόνδυνλοι, τρεῖς χαθ' ἑχάτερον * ὡς εἶναι πάντα τρ.άχοντα. Τὸ δὲ ἔμπρο- σθεν τοῦ µεταχαρπίου, πα.]άμη χαλεῖται xal θέ- yap*** παΛάμη μὲν 9, ὅτι EV αὐτῆς πολλὰ πεπα- λήµεθα xai τετεχνώµεθα Ἱο, Έγουν μαιώμεθα T! * αἱ τέχναι γὰρ παλάμαι, ταρὰ τὸ πάλαειν τὰς χεῖρας ἐν ταύταις ΄ xai "Όμηρος, officio plurima capimus, ac perficimus, qua» res